{"id":198,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=198"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-47-nam-ham-binh-thu-3-canh-ty-1000","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-47-nam-ham-binh-thu-3-canh-ty-1000\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 47: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 3 (CANH T\u00dd, 1000)","rendered":"QUY\u1ec2N 47: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 3 (CANH T\u00dd, 1000)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u M\u1ed9 Dung \u0110\u1ee9c Phong, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Tr\u1ea5n ch\u00e2u, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u U\u1ea5t, \u0111\u1ebfn nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u1ef5 binh ti\u1ebfn xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, \u0110\u1ee9c Phong \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb binh l\u1ef1c, c\u1ed1 th\u1ee7 ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, khi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf kh\u00f4ng b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu th\u01b0 khen ng\u1ee3i. \u0110\u1ee9c Phong coi nh\u1eb9 c\u1ee7a c\u1ea3i, th\u00edch l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, khi y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbng s\u0129, \u0111\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. M\u1eb9 \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, v\u1ee3 con l\u01b0u l\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng An, s\u1ed1ng r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, Vua nghe tin th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u01b0\u01a1ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[2] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o L\u00e3 \u0110oan, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c T\u01b0 kh\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Ch\u00ednh Hu\u1ec7, b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua hai l\u1ea7n th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. H\u00f4m \u0111\u00f3, \u00f4ng m\u1ea5t. Trung s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u1ed7 tr\u1ee3 tang l\u1ec5, truy phong v\u1ee3 qu\u00e1 c\u1ed1 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb l\u00e0m Phu nh\u00e2n Kinh qu\u1ed1c, b\u1ed1n con trai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[3] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu tri\u1ec7u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ch\u00e2u, v\u1ec1 tri\u1ec1u. H\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m d\u00e2n ch\u00e2u H\u00f9ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng ng\u1ef1a, xin Th\u1eeba C\u1ee7 ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1eadm ch\u1ee9c. Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua l\u1ea1i sai Th\u1eeba C\u1ee7 tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ch\u00e2u, v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u1ef1a m\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00e3 d\u00e2ng. Th\u1eeba C\u1ee7 d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"Th\u1ea7n nghe c\u00e1c nh\u00e0 binh ph\u00e1p n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 ba lo\u1ea1i tr\u1eadn: Nh\u1eadt nguy\u1ec7t phong v\u00e2n l\u00e0 'thi\u00ean tr\u1eadn'; s\u01a1n l\u0103ng th\u1ee7y tuy\u1ec1n l\u00e0 '\u0111\u1ecba tr\u1eadn'; binh xa s\u0129 t\u1ed1t l\u00e0 'nh\u00e2n tr\u1eadn'. Nay d\u00f9ng '\u0111\u1ecba tr\u1eadn' \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp hi\u1ec3m y\u1ebfu, l\u1ea5y th\u1ee7y tuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ki\u00ean c\u1ed1, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00ea \u0111\u1eadp, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n c\u1ea3, d\u00f9 c\u00f3 k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch c\u0169ng kh\u00f4ng lo ch\u00fang \u0111\u1ed9t k\u00edch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n Nhung x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, con \u0111\u01b0\u1eddng Cao D\u01b0\u01a1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p bi\u1ec3n, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn An, d\u00e2n ch\u00fang an c\u01b0, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1edd l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n. Nay t\u1eeb Thu\u1eadn An v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn T\u00e2y S\u01a1n, \u0111\u1ea5t tuy r\u1ed9ng b\u1eb1ng m\u1ea5y qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 tr\u0103m d\u1eb7m, d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ed3i g\u00f2, song c\u0169ng nhi\u1ec1u s\u00f4ng su\u1ed1i ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng, x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam \u0111\u1eadp h\u1ed3, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch, d\u1eb9p y\u00ean n\u1ed7i lo bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.<\/i><p>\n\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i, trong l\u00f2ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u s\u00e1ch v\u1edf[footnote]Trong b\u1ea3n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an' \u1edf quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' c\u00f3 ghi 'm\u1eaft kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef', nghi ng\u1edd \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], tai kh\u00f4ng nghe \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng sai l\u1ea7m g\u00e2y h\u1ea1i cho qu\u1ed1c gia, d\u00f9 c\u00f3 d\u1eabn qu\u00e2n h\u1ed5 b\u00e1o c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng hung h\u00e3n. K\u00ednh mong l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e0ng quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1eed h\u1ecd \u0111i qu\u1ea3n l\u00fd d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean, ban th\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu h\u0129nh \u0111\u1ec3 h\u1ecd y\u00ean l\u00f2ng, trao quy\u1ec1n uy \u0111\u1ec3 h\u1ecd thi h\u00e0nh nghi\u00eam m\u1ec7nh l\u1ec7nh. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u00e0o h\u00e0o s\u00e2u, x\u00e2y lu\u1ef9 cao, nu\u00f4i ng\u1ef1a, r\u00e8n binh, chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng cho vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7. Tu nh\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ee9c, thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n \u00e1i, m\u1edf r\u1ed9ng con \u0111\u01b0\u1eddng an d\u00e2n. Hu\u1ea5n luy\u1ec7n binh s\u0129, khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, khuy\u1ebfn kh\u00edch n\u00f4ng nghi\u1ec7p, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m. S\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed, tu b\u1ed5 cung n\u1ecf, th\u1eadn tr\u1ecdng v\u1edbi l\u1eeda hi\u1ec7u, tu s\u1eeda \u0111\u1ed3n b\u1ea3o \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba ngo\u1ea1i x\u00e2m. K\u1ebb \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec ch\u1ed1ng l\u1ea1i, \u0111i r\u1ed3i th\u00ec v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, bi\u00ean th\u00e0nh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.<\/i><p>\n\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi Nhung, bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng[footnote]Trong b\u1ea3n g\u1ed1c ch\u1eef 'th\u1ebf' vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1eafng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu' c\u00f9ng c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Mong r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi l\u1eadp doanh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, ch\u1ec9 c\u1ea7n tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe m\u1ea1nh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Khi c\u00f3 b\u00e1o \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 Khi\u1ebft \u0110an, h\u00e3y \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i d\u0169ng c\u1ea3m ch\u1ec9 huy v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ecd. \u0110\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ph\u1ea7n 'Ch\u00e1nh truy\u1ec7n' c\u1ee7a Th\u1eeba C\u1ee7 \u1edf \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ghi th\u00eam vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 thu\u1eadn ti\u1ec7n c\u1ee7a ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 5, nay d\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i><p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, H\u00e0 T\u00e2y ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u t\u1eeb \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, 30 c\u1eed nh\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 Khang Kh\u1eafc C\u1ea7n c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, nh\u00e0 Vua \u0111\u00edch th\u00e2n xem x\u00e9t v\u00e0 th\u1eed t\u00e0i b\u1eafn cung, n\u1ecf m\u1ea1nh. Kh\u1eafc C\u1ea7n gi\u1ecfi b\u1eafn c\u1ea3 hai tay v\u00e0 \u0111\u00e1nh ki\u1ebfm. Nh\u00e0 Vua ch\u1ecdn 18 ng\u01b0\u1eddi tr\u00fang tuy\u1ec3n, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[6] Truy t\u1eb7ng c\u1ed1 T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 L\u01b0u Thi\u1ec7u Vinh l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ea7n v\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u00e0nh ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; c\u1ed1 T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 Lu\u00e2n l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, V\u0169 ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn trong lo\u1ea1n V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, c\u1ea3i t\u00e1ng Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u00ean c\u1ea1nh V\u0129nh Hi L\u0103ng, r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 v\u1ec1 th\u1edd \u1edf bi\u1ec7t mi\u1ebfu. H\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00e1m mi\u1ebfu n\u00ean gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda so v\u1edbi l\u0103ng t\u1ea9m, nh\u01b0ng Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho gi\u1ea3m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4ng gi\u1ea3m nghi tr\u01b0\u1ee3ng, theo 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' l\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, c\u1ea5m thuy\u1ec1n t\u01b0 \u0111\u1ed9 s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[9] Th\u00e1i t\u1eed trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m t\u00e2u: <i>\"Khi tr\u01b0\u1edbc th\u1ea7n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tri\u1ec7u, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an k\u1ef5 binh \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, c\u00f3 h\u1ecdc tr\u00f2 l\u00e0 M\u1ec5 Tr\u1ee9, v\u1ed1n d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 gi\u1ecfi b\u1eafn cung, th\u1ea7n b\u00e8n ra l\u1ec7nh chi\u00eau m\u1ed9 tr\u0103m tr\u00e1ng s\u0129 \u0111\u1ec3 gi\u1eef c\u1eeda nam. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, gi\u1eb7c r\u00fat lui m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1nh v\u00e0o c\u1eeda \u1ea5y.\"<\/i> Vua nghe xong, cho tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, th\u1eed s\u1ee9c b\u1eafn cung c\u1ee9ng, r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch 'B\u00e1ch nh\u1ea5t bi\u00ean' c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o: Ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 Ngu l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m, v\u1ed1n l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a Ng\u00f4 Vi\u1ec7t, l\u00fac \u1ea5y \u0111ang v\u00e0o c\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, \u0111em nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nghe \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o l\u00ean h\u1ecd Ti\u1ec1n, mong r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd c\u1ea3nh gi\u00e1c. Sau n\u00e0y quy tri\u1ec1u, gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tri\u1ec7u, g\u1eb7p l\u00fac Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c qu\u1eadn H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh c\u1ed1 th\u1ee7, ch\u1ec9 c\u00f3 Nghi\u1ec5m m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh ra cho qu\u00e2n \u0111\u1ecbch xem, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111i qua l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u00f2m ng\u00f3. Vi\u1ec7c xong, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khen ng\u1ee3i, th\u0103ng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed T\u1ebf ch\u00e2u, th\u1ecd \u0111\u1ebfn 93 tu\u1ed5i. Ri\u00eang 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1ee7a Nghi\u1ec5m, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[10] C\u00f9ng ng\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb c\u1ea7u Th\u0103ng Ti\u00ean chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh \u00fap, quan qu\u00e2n t\u1eadp trung binh l\u1ef1c \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, L\u00f4i H\u1eefu Chung \u0111em qu\u00e2n ngh\u00eanh chi\u1ebfn, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i l\u1edbn, gi\u1ebft h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecdng che, th\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a tr\u1edf v\u1ec1 th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, \u0111i\u1ec1u Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy, B\u1ea3o Thu\u1eadn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0111i\u1ec1u Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng Tr\u1ea5n ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n<p>[12] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 ty s\u0129 v\u0103n h\u1ecdc tham qu\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c h\u1ee9a k\u00fd t\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eafm quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y qu\u1ea7n th\u1ea7n, b\u1ea3o m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi h\u00e3y ch\u0103m lo tu d\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 b\u1ecf m\u1eb7c, l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[14] Ban \u0111\u1ea7u, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. Khi s\u1eafp l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, Vua g\u1ecdi \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i:[footnote]Ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote]<i>\"Khi Tr\u1eabm c\u00f2n \u1edf Nam Nha, T\u1ea5t S\u0129 An \u0111\u00e3 k\u1ec3 cho Tr\u1eabm nghe v\u1ec1 gia th\u1ebf c\u1ee7a khanh, nay Tr\u1eabm giao H\u1ed3 Nam cho khanh.\"<\/i><\/p>\n<p>Khi Do\u00e3n T\u1eafc m\u1edbi \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, x\u1ea3y ra \u0111\u00e1m ch\u00e1y l\u1edbn, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 \u1edf, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec l\u1ea1nh. Do\u00e3n T\u1eafc l\u1eadp t\u1ee9c l\u1ea5y tre quan c\u1ea5p cho d\u00e2n \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng nh\u00e0 t\u1ea1m, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n th\u00ec thu h\u1ed3i, d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb l\u01b0u l\u1ea1c, vi\u1ec7c quan c\u0169ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu h\u1ee5t. Tr\u01b0\u1edbc kia, h\u1ecd M\u00e3 thu thu\u1ebf n\u1eb7ng n\u1ec1, d\u00e2n ch\u00e2u h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1ee5a, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ecba thu\u1ebf. \u0110\u1ebfn khi Phan M\u1ef9 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh H\u1ed3 Nam, t\u00ednh theo m\u1ed7i gian nh\u00e0 ph\u1ea3i n\u1ed9p m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng ba th\u01b0\u1edbc l\u1ee5a, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"\u1ed1c thu\u1ebf\"<\/i>. H\u1ed9 l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p tr\u00e2u, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p b\u1ed1n h\u1ed9c g\u1ea1o, tr\u00e2u ch\u1ebft v\u1eabn ph\u1ea3i n\u1ed9p, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"kh\u1ed1t c\u1ed1t thu\u1ebf\"<\/i>. D\u00e2n n\u1ed9p ch\u00e8, ban \u0111\u1ea7u ch\u00edn c\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i c\u00e2n <i>(t\u1ee9c c\u00e2n l\u1edbn)<\/i>, sau t\u0103ng l\u00ean ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m c\u00e2n. Do\u00e3n T\u1eafc xin b\u00e3i b\u1ecf ba lo\u1ea1i thu\u1ebf n\u00e0y v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i c\u00e2n ch\u00e8 n\u1ed9p 30 c\u00e2n r\u01b0\u1ee1i l\u00e0m m\u1ee9c c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh[footnote]Vi\u1ec7c quy \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i c\u00e2n ch\u00e8 n\u1ed9p 30 c\u00e2n r\u01b0\u1ee1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 gi\u1ed1ng nhau. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 324 truy\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '13 c\u00e2n r\u01b0\u1ee1i', c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea7n theo \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 s\u1eeda.[\/footnote].<\/p>\n<p>L\u1ea1i th\u1ea5y ru\u1ed9ng n\u00fai c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed3ng l\u00faa, nh\u01b0ng d\u00e2n l\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00e0y c\u1ea5y, b\u00e8n ra l\u1ec7nh m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p c\u1ecf cho ng\u1ef1a ph\u1ea3i n\u1ed9p b\u1eb1ng hi\u1ec7n v\u1eadt, t\u1eeb \u0111\u00f3 ru\u1ed9ng n\u00fai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c khai kh\u1ea9n. Khi \u0111\u00f3 g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, \u00f4ng mu\u1ed1n m\u1edf kho quan c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean, nh\u01b0ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, Do\u00e3n T\u1eafc n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu ph\u1ea3i ch\u1edd b\u00e1o th\u00ec \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng m\u1ea5t m\u1ed9t th\u00e1ng, khi \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i s\u1ebd kh\u00f4ng k\u1ecbp c\u1ee9u.\"<\/i> Tuy nhi\u00ean, l\u1eddi \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe.<\/p>\n<p>Sang n\u0103m sau l\u1ea1i g\u1eb7p n\u1ea1n \u0111\u00f3i, \u00f4ng l\u1ea1i mu\u1ed1n c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, Do\u00e3n T\u1eafc xin \u0111em gia s\u1ea3n l\u00e0m th\u1ebf ch\u1ea5p, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf kho b\u00e1n g\u1ea1o r\u1ebb. T\u1eeb \u0111\u00f3, \u00f4ng chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i c\u00f3 s\u1ee9c v\u00f3c sung v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin \u0111i\u1ec1u s\u1ed1 qu\u00e2n m\u1ed9 n\u00e0y \u0111i ph\u00f2ng th\u1ee7 <i>\"Thi\u1ec7u Ch\u00e2u\"<\/i> ch\u1ed1ng l\u1ea1i man t\u1ed9c[footnote]'Thi\u1ec7u Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'Qu\u1eadn Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 truy\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u1ec3 s\u1eeda.[\/footnote], Do\u00e3n T\u1eafc n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay man t\u1ed9c kh\u00f4ng g\u00e2y r\u1ed1i, v\u00f4 c\u1edb t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa ch\u1ec9 khi\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi th\u00eam lo\u1ea1n. H\u01a1n n\u1eefa, qu\u00e2n m\u1edbi chi\u00eau m\u1ed9, \u0111\u00f3i y\u1ebfu, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111i ph\u00f2ng th\u1ee7.\"<\/i> B\u00e8n t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, d\u00e2n ch\u00fang li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a Do\u00e3n T\u1eafc, \u0111\u1ebfn y\u00eau c\u1ea7u An ph\u1ee7 s\u1ee9 xin cho \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i. An ph\u1ee7 s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Khi tri\u1ec7u h\u1ed3i, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ba ng\u00e0y li\u1ec1n, Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1ea5t S\u0129 An th\u1eadt kh\u00f4ng l\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ghi r\u1eb1ng An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai th\u00e1ng ba \u0111i an ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, T\u00e2y, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn H\u1ed3 Nam, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 \u0111i ngang qua. L\u1ea1i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f2n sang Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m vi\u1ec7c, e r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u00e2u xin n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Nghi\u00eau T\u1ea9u. L\u1ea1i theo s\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi r\u1eb1ng quan d\u00e2n xin cho Do\u00e3n T\u1eafc v\u00e0 Lam Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Ch\u00ednh \u1edf l\u1ea1i, kh\u00f4ng n\u00f3i An ph\u1ee7 s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, nay t\u1ea1m theo truy\u1ec7n Do\u00e3n T\u1eafc, b\u1ecf qua t\u00ean v\u1ecb s\u1ee9 gi\u1ea3. Vi\u1ec7c mi\u1ec5n thu\u1ebf tr\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, nay ghi chung v\u00e0o. Vi\u1ec7c tri\u1ec7u h\u1ed3i Do\u00e3n T\u1eafc, c\u1ea7n tra x\u00e9t n\u0103m th\u00e1ng c\u1ee5 th\u1ec3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf \u0111\u1ec3 duy\u1ec7t binh. Ph\u00f3 Binh m\u00e3 s\u1ee9 thu\u1ed9c Th\u1ea7n k\u1ecb l\u00e0 Ti\u00eau \u00c1c t\u1ef1 nh\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 m\u00faa c\u00e2y th\u01b0\u01a1ng s\u1eaft n\u1eb7ng m\u01b0\u1eddi l\u0103m c\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh th\u1eed s\u1ee9c. \u00c1c m\u00faa tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a, \u0111i l\u1ea1i nh\u01b0 bay, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m B\u1ea3n qu\u00e2n s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban cho \u1ee9ng c\u1eed nh\u00e2n L\u00e2m \u0110\u00e0o danh hi\u1ec7u \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. \u0110\u00e0o d\u1ef1 thi t\u1ea1i H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, Vua \u0111ang mu\u1ed1n t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[17] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb t\u00e2u: <i>\"Xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan M\u1ea1c ch\u1ee9c sau n\u1eeda n\u0103m nh\u1eadm ch\u1ee9c, b\u1eaft tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i v\u00e0 th\u00f4ng ph\u00e1n x\u00e9t n\u0103ng l\u1ef1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ec7nh hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c xem x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c V\u0169 c\u1eed v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u1eadp quan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i V\u0169 c\u1eed \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n do hai kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed, ph\u1ea3i x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh vi th\u1ef1c t\u1ebf. N\u1ebfu v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00e1 nh\u01b0ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u00f3 khuy\u1ebft, ho\u1eb7c g\u1eedi th\u01b0 n\u1eb7c danh, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u00fac ph\u1ea1m b\u1ec1 tr\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i nghi\u00eam tr\u1ecb, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 qu\u00ea l\u00e0m d\u1ecbch v\u1ee5, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi. N\u1ebfu ai d\u00e1m ti\u1ebfn c\u1eed, quan l\u1ea1i li\u00ean quan s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi giao Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[20] Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o l\u00e0 T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u1ee5y l\u00e0 Khang Ti\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Huy\u1ec7n l\u1ec7nh L\u1ed7 S\u01a1n l\u00e0 L\u00fd \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, ban \u00e1o \u0111\u1ecf. Khi \u1ea5y, d\u00e2n huy\u1ec7n l\u00e0 L\u01b0u D\u1ee5ng t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng, l\u00e0m ph\u00f9 s\u1ea5m, m\u01b0u ph\u1ea3n lo\u1ea1n. \u0110\u00e1n bi\u1ebft chuy\u1ec7n, b\u1eaft h\u1ebft b\u1ecdn ch\u00fang, gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i tra h\u1ecfi x\u00e1c th\u1ef1c, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. D\u1ee5ng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn b\u1ecb x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec \u1edf c\u00e1c c\u1ed5ng kinh th\u00e0nh, nh\u1eefng k\u1ebb li\u00ean \u0111\u1edbi b\u1ecb \u0111\u00e1nh g\u1eady v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u01a1i xa x\u00f4i, th\u00e2n th\u00edch v\u00e0 b\u1ea1n b\u00e8 kh\u00f4ng b\u1ecb truy c\u1ee9u.<\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tri huy\u1ec7n Tu\u1ea5n Nghi l\u00e0 Ph\u00e0n Ch\u1ee9ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i ch\u1ee9c. Vua b\u1ea3o c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"Kinh \u0111\u00f4 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu. N\u1ebfu ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, d\u00e2n s\u1ef1 s\u1ebd \u1ed5n th\u1ecfa, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ch\u1ee9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u1ea7n Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, L\u00f4i H\u1eefu Chung sai ch\u00e1u l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang L\u00f4i Hi\u1ebfu Ti\u00ean mang gi\u00e1o v\u00e0 l\u1ecdng t\u1eebng thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u00e0o t\u00e2u l\u00ean. Vua \u0111\u01b0a cho t\u1ea3 h\u1eefu xem, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi Hi\u1ebfu Ti\u00ean v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c, r\u1ed3i c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u1eb7c chu\u1ed9t, d\u00f9 c\u00f3 c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh, c\u0169ng ch\u1ec9 t\u00ednh ng\u00e0y l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u2018L\u00f4i Hi\u1ebfu Ti\u00ean truy\u1ec1n\u2019: khi V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, Hi\u1ebfu Ti\u00ean theo ch\u00fa l\u00e0 H\u1eefu Chung ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c \u1edf c\u1ea7u Th\u0103ng Ti\u00ean, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng tr\u0103m \u0111\u1ea7u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o v\u00e0ng v\u00e0 l\u1ecdng v\u00e0ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u1edbp v\u1edbi ghi ch\u00e9p. Nh\u01b0ng s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u00e3 ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng 3 vi\u1ec7c sai con l\u00e0 Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c mang t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0o tri\u1ec1u, m\u00e0 \u2018T\u1ed1ng s\u1eed\u2019 c\u0169ng ch\u00e9p Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i b\u1ed5 l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan, c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u00f9ng l\u1eb7p v\u00e0 sai s\u00f3t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[24] Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Qu\u00e2n \u1ef7 v\u00e0o c\u00f4ng lao d\u1eb9p gi\u1eb7c, t\u1ecf ra ki\u00eau ng\u1ea1o. B\u00e1 T\u00e2y \u00fay Ph\u00f3 Thu c\u00f3 con ng\u1ef1a t\u1ed1t, T\u01b0 Qu\u00e2n \u0111\u00f2i l\u1ea5y, Thu kh\u00f4ng ch\u1ecbu, T\u01b0 Qu\u00e2n n\u1ed5i gi\u1eadn, l\u1ea5y c\u1edb ch\u1eadm tr\u1ec5 vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, li\u1ec1n ch\u00e9m \u0111\u1ea7u Thu. Gia \u0111\u00ecnh Thu \u0111\u1ebfn kinh k\u00eau oan, v\u00ec th\u1ebf Vua sai Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Khai Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00fa l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u Mi\u00ean, H\u00e1n, tri\u1ec7u T\u01b0 Qu\u00e2n giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t x\u1eed, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha ch\u1ebft, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u1ecbch t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Phong ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c T\u01b0 Qu\u00e2n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, \u2018Th\u1ef1c l\u1ee5c\u2019 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 10, nay g\u1ed9p ch\u00e9p l\u1ea1i. Vi\u1ec7c T\u01b0 Qu\u00e2n b\u1ecb tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh b\u1eaft giam, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u2018T\u1ee5c k\u1ef3 c\u1ef1u truy\u1ec7n\u2019 v\u00e0 \u2018Qu\u1ed1c s\u1eed\u2019, \u0111\u1ec1u ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 4, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c L\u00f4i Hi\u1ebfu Ti\u00ean t\u00e2u th\u1eafng tr\u1eadn, ph\u1ee5 ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, v\u00ec T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Qu\u00e1ch S\u00f9ng T\u00edn m\u1ea5t, Vua kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Ph\u00fac Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, sai Trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang. S\u00f9ng T\u00edn l\u00e0 con th\u1ee9 c\u1ee7a Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n. C\u00e1c c\u01a1 quan x\u01b0a nay kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc v\u00e0 b\u00e3i tri\u1ec1u, v\u00ec l\u00e0 anh c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n l\u1ec5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n\n<p>[26] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0110\u1ea1i phu ki\u00eam Tri \u00edch ch\u00e2u Ng\u01b0u Mi\u1ec7n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc h\u1ebft quan t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110am ch\u00e2u. T\u00e2y xuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch c\u0169ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc quan t\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Li\u00ean ch\u00e2u tham qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Ng\u01b0u Mi\u1ec7n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch ch\u1ea1y v\u1ec1 \u0110\u00f4ng xuy\u00ean, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00f4ng xuy\u00ean kh\u00f4ng ti\u1ebfp nh\u1eadn. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh h\u1ecd v\u1ec1 kinh, \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng An, li\u1ec1n theo l\u1ec7nh x\u00e9t x\u1eed. Ph\u00e1p quan b\u00e0n lu\u1eadn r\u1eb1ng Ng\u01b0u Mi\u1ec7n \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i ch\u1ebft, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i. C\u00e1c ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c b\u00e3i nhi\u1ec7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh t\u1eeb Th\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1, nghe tin Ng\u01b0u Mi\u1ec7n thay th\u1ebf m\u00ecnh, li\u1ec1n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0u Mi\u1ec7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i tr\u1ecb d\u00e2n, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean sau \u0111\u00f3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, b\u1ecdn gi\u1eb7c L\u1ed7 S\u01a1n L\u01b0u D\u1ee5ng c\u00f9ng b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi Long v\u1ec7 qu\u00e2n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t xem thi\u00ean v\u0103n, b\u00e0n s\u1ea5m v\u0129, \u00e2m m\u01b0u k\u1ebft \u0111\u1ea3ng g\u00e2y lo\u1ea1n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed \u1edf c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng m\u01b0u c\u0169ng b\u1ecb ch\u00e9m, ng\u01b0\u1eddi li\u00ean l\u1ee5y b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng roi, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u01a1i xa x\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y c\u00f4ng v\u0103n cho t\u0103ng ni \u0111i du l\u1ec5 \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[29] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1ea1c ph\u1ee7 t\u1ea1i Xuy\u00ean H\u1ea1p, c\u00f9ng quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, \u0111\u1ec1u s\u1ebd thay th\u1ebf sau hai n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[30] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban b\u1ed1 \u0111\u1ee9c \u00e2m: <i>\"Gi\u1ea3m \u00e1n cho t\u00f9 nh\u00e2n t\u1eed t\u1ed9i trong thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha b\u1ed5ng. Nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c nh\u01b0 th\u1eadp \u00e1c, c\u01b0\u1edbp gi\u1ebft, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd, m\u01b0u s\u00e1t, tham nh\u0169ng ph\u1ea1m ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt. D\u00e2n ch\u00fang \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh h\u1ed3 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4, t\u1eebng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ph\u1ee5c d\u1ecbch ho\u1eb7c m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 ngh\u1ec1 c\u0169, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u00f3ng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c huy\u1ec7n, x\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp khai kh\u1ea9n, thu\u1ebf \u0111\u00f3ng t\u1ea1i th\u00f4n b\u1ea3o, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. C\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u1edf H\u00e0 b\u1eafc, Truy, Thanh, T\u1ec1 ch\u00e2u, t\u1eebng qua nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n k\u1ef3 thi. Quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 ngh\u1ec7 cao c\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan ti\u1ebfn c\u1eed v\u1ec1 kinh. Qu\u00e2n lo\u1ea1n \u1edf \u00cdch ch\u00e2u, tr\u1eeb V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng m\u01b0u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00e9p theo, n\u1ebfu quy thu\u1eadn, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Quan l\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, m\u1ed7i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p g\u1ea5p \u0111\u00f4i.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>\"N\u1ed7i lo hi\u1ec7n nay l\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 ch\u01b0a nhi\u1ec1u, mong ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i kh\u1ea3o s\u00e1t, t\u0103ng gi\u00e1 v\u00e0 d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n ch\u00fang khai th\u00e1c ch\u00ec thi\u1ebfc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u1ec3m tra c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng d\u1ec5 ki\u1ebfm c\u1ee7i than \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t l\u00f2 \u0111\u00fac ti\u1ec1n. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, trong hai n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan.\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c c\u1eed Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng[footnote]Ch\u1eef 't\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote], <i>(ch\u01b0a r\u00f5.)<\/i> v\u00e0 N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan B\u1ea1ch Th\u1eeba Du\u1ec7 \u0111i lo vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1c quan b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u Nhi\u00eau, Tr\u00ec, Giang, Ki\u1ebfn m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ch\u00ec \u0111\u1ec1u d\u01b0 th\u1eeba. B\u00e8n phong Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Giang Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Giang Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 ch\u00fa ti\u1ec1n s\u1ef1, Th\u1eeba Du\u1ec7 l\u00e0m \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m.<\/p>\n\n<p>[32] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp tr\u1ea1i Tr\u1ecdc Lu\u00e2n thu\u1ed9c ch\u00e2u L\u00e2n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a V\u0103n Ch\u1ea5t, n\u00f3i r\u1eb1ng V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u1ea1i Tr\u1ecdc Lu\u00e2n, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng phi\u00ean V\u1ea1n B\u1ea3o Di \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp, V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1eeba th\u1eafng chi\u1ebfm tr\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng v\u1ea1n tr\u00e2u d\u00ea v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m tri ch\u00e2u Kh\u00e1nh, kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, kh\u00e1c v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[33] Quan s\u00e1t suy quan ch\u00e2u V\u1eadn l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eam t\u1ef1 nh\u1eadn c\u00f4ng lao ch\u1ed1ng gi\u1eb7c khi l\u00e0m quan \u1edf ch\u00e2u T\u1eadp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chi\u00eam l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u1eeb \u0111\u1ed3ng tri ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, c\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, sang l\u00e0m tri ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, v\u00ec Chu\u1ea9n b\u1ecb Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u01b0u Ch\u1eedng t\u1ed1 c\u00e1o.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Chu\u1ea9n: T\u1eeb ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0111i qua huy\u1ec7n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m tri ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng. Kh\u00e1c v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c, Th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1ea3n kh\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecb thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u01b0u Ch\u1eedng t\u1ed1 c\u00e1o, nh\u01b0ng ghi vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[35] B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ea1i, Chi\u00eau h\u00f3a l\u01b0u h\u1eadu Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh t\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u00e3 b\u1ed1n l\u1ea7n l\u00e0m quan \u1edf Nh\u1ea1n M\u00f4n, bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n l\u00e2u d\u00e0i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ti\u1ec1n tuy\u1ebfn ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u1ee7 Ch\u00ednh l\u00e0m Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m ngo\u00e1i, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed trong thi\u00ean h\u1ea1 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, l\u00fac kh\u1ea3o h\u1ea1ch, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m v\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng. Khi ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 \u0111\u01b0a \u0111i, th\u01b0\u1eddng dung t\u00fang s\u1ef1 may r\u1ee7i. C\u1ea7n ph\u1ea3i tu\u00e2n theo ph\u00e1p \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c quan. L\u1ea1i n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb c\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u00e2u l\u00ean c\u00e1c ch\u00e2u v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng lo nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 khoan dung. Nh\u1eb1m tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ec7 n\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc, nay l\u1ea1i ban chi\u1ebfu minh v\u0103n. T\u1eeb nay, nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1ea1m d\u1ee5ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i th\u1eadt s\u1ef1 b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i kh\u1ea3o th\u00ed l\u1ea1i. Ai kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Uy T\u1eafc ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung t\u1eeb Kinh Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf, thi\u00ean b\u1ed5 ch\u1ee9c v\u1ee5 qu\u00e2n s\u1ef1, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u00e0y m\u1edbi xong. T\u1eeb Long V\u1ec7 h\u1eefu \u0111\u1ec7 nh\u1ecb qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u00c2n Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Chu Hu\u1ea5n tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 m\u1ed9t ngh\u00ecn ba m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Chu Hu\u1ea5n, ch\u01b0a th\u1ea5y ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m kh\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[40] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, H\u1eefu Th\u1ea7n V\u0169 qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i b\u1ed9c thi\u1ebfu khanh. Duy Di\u1ec5n l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ec1n Th\u1ee5c, t\u1eeb nh\u1ecf hi\u1ebfu h\u1ecdc, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n m\u00ecnh vi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n kh\u1ea3o th\u00ed, r\u1ed3i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: D\u00e2n ch\u00e2u Th\u00e2m, B\u00e1c, Minh, K\u1ef3 v\u00e0 qu\u00e2n C\u00e0n Ninh b\u1ecb gi\u1eb7c Nhung c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m ru\u1ed9ng, g\u1ed3m m\u1ed9t ngh\u00ecn ba tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i t\u00e1m h\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m sau, quan l\u1ea1i ph\u1ea3i th\u0103m h\u1ecfi an \u1ee7i h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1ed9i l\u01b0u v\u00e0 t\u1eed h\u00ecnh trong ng\u1ee5c c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, ph\u1ea3i do quan ch\u1ee9c t\u1eeb c\u1ea5p Gi\u00e1n ngh\u1ecb tr\u1edf l\u00ean ghi ch\u00e9p h\u1ecfi cung. T\u1eed h\u00ecnh \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, ch\u1ecdn quan tri\u1ec1u ghi ch\u00e9p h\u1ecfi cung.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed1ng \u0110\u00e0m, Nhi\u1ebfp V\u1ecbnh c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb b\u1eaft v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u1ea5y ti\u1ec1n s\u1eaft, b\u1ecb \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i l\u00e0m lao d\u1ecbch. Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i T\u00f4ng bi\u1ebft h\u1ecd b\u1ecb oan, ban chi\u1ebfu h\u1ecfi \u0110\u00e0m, \u0110\u00e0m kh\u00f3c n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i kh\u00f4ng cho bi\u1ec7n b\u1ea1ch, b\u1eaft ph\u1ea3i khai nh\u1eadn nh\u01b0 l\u1eddi tra h\u1ecfi.\"<\/i> Th\u00e1i T\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, b\u00e8n ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay m\u1ed7i khi Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u x\u1eed \u00e1n, ph\u1ea3i c\u1eed quan \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0i ghi ch\u00e9p h\u1ecfi cung. Vi\u1ec7c n\u00e0y sau b\u1ecb b\u1ecf, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e0m b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 7, trong Th\u1ef1c l\u1ee5c n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 ba ch\u1ec9 ghi ri\u00eang vi\u1ec7c che gi\u1ea5u cho \u0110\u00e0m, xem \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[43] Quan Tri ph\u00fac ch\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u00f9ng Kh\u00e1ng qua \u0111\u1eddi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ti\u1ec1n, con trai \u00f4ng l\u00e0 Nguy\u00ean \u1ee8ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u. Ph\u00f9ng Kh\u00e1ng l\u00e0 con c\u1ee7a Ph\u00f9ng M\u1eadt, t\u1eebng l\u00e0m qua c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn phi\u00ean, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh s\u1ef1, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c thi c\u1eed su\u1ed1t m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[45] Lo\u1ea1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, c\u00f3 m\u1ea5y tr\u0103m binh l\u00ednh tr\u1ed1n tr\u00e1nh, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn g\u00f5 c\u1eeda th\u00e0nh T\u1eed Ch\u00e2u xin v\u00e0o. Quan Tri ch\u00e2u, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ph\u00f9ng Kh\u1edfi v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ef1c h\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o n\u00ean kh\u00f4ng cho v\u00e0o ngay, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c b\u1ecdn ch\u00fang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3n b\u1ed9i b\u1ecf \u0111i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng Kh\u1edfi kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec, b\u00e8n tri\u1ec7u h\u1ed3i \u00f4ng v\u1ec1, \u0111\u1ebfn Ph\u1ed1 \u0110i\u1ec1n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea1i sai \u00f4ng l\u00e0m Tri Kim Ch\u00e2u. Sau v\u00e0i th\u00e1ng, Kh\u1edfi d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u sang T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[46] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai \u0110\u00f4 quan lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0u M\u00f4ng T\u1ea9u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, Thanh T\u1ec1, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c 582 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n. Vua th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed, r\u1ed3i ban cho Ti\u1ebfn s\u0129 T\u1ec1 C\u00e1ch v\u00e0 12 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00f9ng 345 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecdc v\u1ecb c\u1eadp \u0111\u1ec7, \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. C\u00f3 h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi thi r\u1edbt xin thi v\u00f5 ngh\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed v\u00e0 an \u1ee7i cho v\u1ec1, l\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 ghi ch\u00e9p th\u00e0nh m\u1ed9t k\u1ef3 thi. N\u1ebfu h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng quan ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng L\u0103ng T\u1ea3o \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn, n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng tr\u00e0n v\u00e0o khu v\u1ef1c C\u1ef1 D\u00e3, ch\u1ea3y v\u00e0o Ho\u00e0i, T\u1ee9, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc hung h\u00e3n, \u0111e d\u1ecda th\u00e0nh ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn, N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n d\u1eabn ba v\u1ea1n d\u00e2n phu c\u00e1c ch\u00e2u \u0111i \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, l\u1ea1i ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Quan Tri ch\u00e2u M\u00e3 T\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4ng ph\u00e1n Kh\u1ed5ng H\u00fac b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, quan Tu\u1ea7n \u0111\u00ea, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Nguy\u00ean b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i H\u1ee9a Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[48] Ph\u00fac T\u00e2n \u00fay L\u01b0u O\u00e1nh mang r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u0111\u1ebfn ch\u00f9a, m\u1ed5 ch\u00f3 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00e1nh m\u1ed9t quan vi\u00ean trong cung ba l\u1ea7n m\u1ed9t ng\u00e0y, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u1ebft. Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf lu\u1eadn t\u1ed9i x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m xu\u1ed1ng \u0111i \u0111\u00e0y. Tri th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf, l\u1ea1i th\u1ea5y T\u1ebf t\u1eebng c\u00e3i Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, th\u01b0\u1eddng x\u1eed \u00e1n khoan dung, n\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u O\u00e1nh kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tha nh\u1edd \u00e2n x\u00e1. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y, x\u1eed \u00e1n theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i c\u1ed1 \u00fd x\u1eed sai v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, th\u00e1ng n\u0103m ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri th\u1ea9m h\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u0103m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[49] C\u00e1c binh s\u0129 v\u00e0 hi\u1ec7u \u00fay \u0111\u1ed3n tr\u00fa, tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n thu\u1ed9c Xuy\u00ean, H\u1ea1p, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng m\u00e0 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh n\u0103m \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft, th\u00ec nay \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft. C\u00e1c quan ch\u1ee9c, s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n thu\u1ed9c Xuy\u00ean, H\u1ea1p, c\u00f9ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ph\u00ed d\u1ecbch v\u1ee5 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[50] D\u00e2n \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Gia Si\u00eau, thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i xa c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c, s\u1ed1ng t\u1ea1i th\u00f4n \u0110\u00f4ng An, h\u01b0\u01a1ng Phong Quy, huy\u1ec7n B\u1ea3o T\u1eafc, v\u1ed1n l\u00e0 qu\u00ea c\u0169 c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5. Vua sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban M\u1ea1ch Th\u1ee7 \u00c2n tri\u1ec7u Gia Si\u00eau \u0111\u1ebfn kinh. Ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, phong ch\u1ee9c T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n cho \u00f4ng v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p \u0111\u1ee7 b\u1ed5ng l\u1ed9c, l\u1ee5a, ti\u1ec1n; c\u00e1c anh em, con ch\u00e1u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, v\u1ee3 con \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho nhi\u1ec1u v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua lo l\u1eafng s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 d\u1ecbch b\u1ec7nh \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, sai Tam qu\u00e1n tra c\u1ee9u c\u00e1c linh t\u00edch r\u1ed3i b\u00e1o l\u1ea1i, sau \u0111\u00f3 ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i t\u1ebf kh\u1eafp c\u00e1c n\u00fai s\u00f4ng, \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng, Bi\u1ec7n ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tu\u1ea7n tra, b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00ea, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. N\u1ebfu c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u1ee9c, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 cho d\u00e2n \u00cdch Ch\u00e2u n\u0103m nay.<\/p>\n\n<p>[54] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea, n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n v\u00e0o T\u1ebf, T\u1ee9, th\u00e0nh Huy\u1ec7n Ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng ch\u1ecbu c\u1ea3nh ng\u1eadp l\u1ee5t. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, m\u01b0a l\u1edbn su\u1ed1t th\u00e1ng, n\u01b0\u1edbc c\u00e0ng d\u00e2ng cao. Vua b\u00e8n sai C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft c\u00f9ng Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u1eddi th\u00e0nh. Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn cao nguy\u00ean \u1edf h\u01b0\u01a1ng M\u00e2n D\u01b0\u01a1ng, c\u00e1ch \u0111\u00f4ng nam n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn. Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a T\u01b0 Nh\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><i>(T\u01b0 Nh\u01b0\u1ee3ng, xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Ph\u00fac th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi T\u1ea5n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, ph\u00e0m c\u00f3 vi\u1ec7c thu thu\u1ebf, c\u00e1c quan Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea3i t\u1ef1 xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 c\u00f4ng b\u1eb1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao ph\u00f3 h\u1ebft cho c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c S\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[56] Vua th\u1ea5y r\u1eb1ng V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 \u00c2n \u0111\u00e3 l\u00e2u ph\u1ee5c v\u1ee5 n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u1ea1ng, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, b\u00e8n th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m L\u0169ng Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, ki\u00eam qu\u1ea3n Linh Ch\u00e2u. L\u00fd Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0 con trai c\u1ee7a L\u00fd H\u00e1n Si\u00eau.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, v\u00ec v\u00f9ng Kinh H\u1ed3 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, Vua ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Qu\u1ebf Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1 cho h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho d\u00e2n ch\u00fang \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd v\u01b0\u1ee3t sang bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 x\u00e9t x\u1eed r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang H\u1ed3 T\u1eafc d\u00e2ng t\u1ea5u, xin b\u1eaft c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc tr\u1ed3ng c\u00e2y du v\u00e0 li\u1ec5u \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb nguy\u00ean li\u1ec7u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[60] Vua cho r\u1eb1ng sau chi\u1ebfn tranh l\u1edbn, c\u1ea7n ph\u00e1i \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i tu\u1ea7n th\u1ecb v\u00e0 an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang hai v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ecbnh c\u1eed Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, nh\u01b0ng \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua b\u00e8n c\u1eed Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 hai v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ea1i s\u1ee9, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111i theo. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, h\u1ecd s\u1ebd th\u0103m h\u1ecfi d\u00e2n t\u00ecnh, ban y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Theo 'B\u00e1ch quan bi\u1ec3u' th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef <i>\"\u0111\u1ea1i\"<\/i>.)<\/i><\/p>\n\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua c\u1eed \u0110i\u1ec7n trung thi\u1ebfu gi\u00e1m L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u. Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea1i c\u1eed C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0110\u1ed5ng Nghi\u1ec5m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ecd Ch\u00e2u. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Du\u1ec7 v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Giam t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nh\u01b0ng sau b\u1ecb m\u1ea5t ch\u1ee9c, ch\u1ec9 l\u00e0m quan nh\u1ecf \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb d\u00e2ng t\u1ea5u, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ed5i ti\u1ebfng tham nh\u0169ng, xin b\u00e3i nhi\u1ec7m h\u1ecd kh\u1ecfi ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u00e2n ch\u00ednh. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu thu l\u1ea1i s\u1eafc b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u1ee7a \u0110\u1ed5ng Nghi\u1ec5m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn quan kh\u00e1c thay th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[62] H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u00f4n H\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9. T\u00f4n H\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"Vi\u1ec7c tr\u1ecb qu\u1ed1c chung, quan m\u1ee5c th\u1ee7 l\u00e0 g\u1ed1c, quan th\u00e2n d\u00e2n th\u00ec l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft. \u0110\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, Th\u1ee9 s\u1eed v\u00e0o tri\u1ec1u l\u00e0m Tam c\u00f4ng, Lang quan ra l\u00e0m quan cai tr\u1ecb tr\u0103m d\u1eb7m, vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote]vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c: ch\u1eef 'l\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eadn', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 5 'Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh', 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote]. Nay th\u00ec k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ea3 ph\u00e1p ch\u1ebf tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i c\u1ee7a \u0111\u1eddi T\u00f9y, \u0110\u01b0\u1eddng, tham kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a \u0111\u1eddi Chu, H\u00e1n, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1edd \u1ea5m t\u01b0\u1edbc m\u00e0 v\u00e0o tri\u1ec1u, gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng ng\u00e0n k\u1ef5, b\u1ecdn t\u01b0 \u0111\u1ed3 l\u00e0m ch\u00e2n tay, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c chia phong tr\u0103m d\u1eb7m, ho\u1eb7c m\u1eaft kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, ho\u1eb7c l\u00f2ng ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1ee7a c\u1ea3i, g\u1eb7p th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, c\u00e0ng n\u00ean c\u1ea3i c\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9 thuy\u00ean ch\u1ecdn, ph\u00e0m ai nh\u1edd \u1ea5m t\u01b0\u1edbc m\u00e0 v\u00e0o l\u00e0m quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb l\u01b0u ngo\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh vi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m h\u1ea1nh, khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u0129 d\u00e2n.<\/i><p>\n\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Tam ty coi gi\u1eef ti\u1ec1n t\u00e0i, n\u1eafm gi\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i trong thi\u00ean h\u1ea1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 L\u00fd Kh\u00f4i, C\u1ea3nh Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, L\u01b0u Y\u1ebfn[footnote]L\u01b0u Y\u1ebfn nguy\u00ean l\u00e0 'L\u01b0u Y\u1ebfn', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0110\u1ec7 Ng\u0169 K\u00ec th\u1eddi x\u01b0a, tuy ti\u1ebfng l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ee5 thu\u1ebf, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i th\u00f4ng kinh t\u1ebf, d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam thu\u1ebf, qu\u00e2n kh\u00f4ng thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. V\u1ec1 sau thi\u1ebft l\u1eadp th\u00eam ba ch\u1ee9c ty, chia quy\u1ec1n l\u1ee3i, b\u1ecdn ti\u1ec3u l\u1ea1i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi[footnote]b\u1ecdn ti\u1ec3u l\u1ea1i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi: ch\u1eef 'thi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eadp', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], quan l\u1ea1i t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i[footnote]quan l\u1ea1i t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i: ch\u1eef 'li\u00eau' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed5ng', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u00ecnh ng\u1ee5c, li\u00ean t\u1ee5c ban b\u1ed1 l\u1ec7nh v\u0103n, gi\u1ea5y t\u1edd ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, ch\u1ec9 lo gi\u1ea3i quy\u1ebft s\u1ef1 vi\u1ec7c, thi h\u00e0nh b\u00ean ngo\u00e0i, c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n ph\u1ee9c[footnote]c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n ph\u1ee9c: ch\u1eef 'ch\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u00fd', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote]. Th\u1ea7n t\u1ea1m coi vi\u1ec7c k\u1ebf c\u1ee5c, t\u1eebng c\u00f9ng \u0110inh V\u1ecb, Chu \u0110\u00e0i Ph\u00f9 b\u00e0n b\u1ea1c, nh\u1eefng lo\u1ea1i gi\u1ea5y t\u1edd v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a ba ty, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t n\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1eadn th\u1ea7n hi\u1ec3u vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u1ea9n th\u1eadn, nhanh nh\u1eb9n, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1ee7a ba ty gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><p>\n\n<p><i>L\u1ea1i n\u00f3i, ch\u1ee9c v\u1ee5 ph\u00e1p quan li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi, Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng ban chi\u1ebfu th\u01b0, c\u00e1c ch\u00e2u Ty L\u00fd, T\u01b0 Ph\u00e1p, t\u0103ng c\u1ea5p b\u1eadc, t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c. Nay khi L\u1ea1i B\u1ed9 \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u1ec9 x\u00e9t h\u1ecfi v\u1ec1 t\u01b0 c\u00e1ch, ng\u01b0\u1eddi tinh th\u00f4ng lu\u1eadt l\u1ec7nh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c sai x\u00e9t x\u1eed, d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1ed7n lo\u1ea1n, b\u00e0n b\u1ea1c thay th\u1ebf, nh\u1eb9 th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang oan \u1ee9c, n\u1eb7ng th\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n g\u00e2y tai h\u1ecda.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay Ty L\u00fd, T\u01b0 Ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m Ty H\u1ed9, B\u1ea1, \u00day m\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ea5y, n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi quen vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed, luy\u1ec7n t\u1eadp ph\u00e1p l\u1ec7nh, thi \u0111\u1ed7 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i ri\u00eang, v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n v\u1edbi s\u1ef1 cai tr\u1ecb c\u1ed5 x\u01b0a, m\u1edf mang n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u00e1i b\u00ecnh.\"<\/i><p>\n\n<p>Kh\u00f4ng l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u nh\u1eadm ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>H\u00e0 c\u00f3 danh trong gi\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3, si\u00eang n\u0103ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi s\u0129 t\u1ed9c, nh\u01b0ng t\u00ednh n\u00f3ng n\u1ea3y kh\u00f4ng khoan dung, l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3, chuy\u00ean d\u00f9ng s\u1ef1 nghi\u00eam kh\u1eafc, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1ea3n, tra x\u00e9t t\u1ec9 m\u1ec9, l\u1ea1i d\u1ecbch h\u00e0ng ng\u00e0y b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, quan thu\u1ed9c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, thi\u00ean h\u1ea1 ch\u1eb3ng khen l\u00e0 hi\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[63] Cam Ch\u00e2u H\u1ed3i C\u1ed1t Kh\u1ea3 H\u00e3n V\u01b0\u01a1ng sai s\u1ee9 An Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[64] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua ban ra 32 b\u1ea3n tr\u1eadn \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem.<\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh cho Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n ph\u1ee7 Tri ph\u1ee7, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n tr\u1ea5n, v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 b\u1ec7nh t\u1eadt, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n d\u01b0\u1ee1ng gi\u00e0.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung l\u00e0m Cao D\u01b0\u01a1ng quan h\u00e0nh doanh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng quan v\u0103n v\u00f5 thay th\u1ebf \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, t\u1eeb 10 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn 3 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u d\u1eebng \u1edf gi\u1edbi h\u1ea1n Ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, truy t\u1eb7ng Ki\u00eau d\u0169ng \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u00f4ng l\u00e0m Th\u00e0nh Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, cho con trai l\u00e0 V\u0169 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd B\u00ecnh s\u1ef1, ban 200 l\u1ea1ng b\u1ea1c tr\u1eafng. Th\u00f4ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m lo\u1ea1n, Th\u00f4ng ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ecb h\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam l\u00e0 Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, t\u1ea1i ch\u00e2u Nhi\u00eau \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua thu mua tr\u00e0 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Ph\u00f9 L\u01b0\u01a1ng, V\u1ee5 Nguy\u00ean, K\u1ef3 M\u00f4n, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho d\u00e2n, n\u00ean sai th\u1ea7n c\u00f9ng Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c H\u1ed3 Tr\u1eebng xem x\u00e9t, t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. Nay th\u1ea7n \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u1ebfn kho tr\u00e0 hai ch\u00e2u Nhi\u00eau, H\u1ea5p, h\u1ecfi han phong t\u1ee5c t\u1eebng n\u01a1i, d\u00e2n \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng khe su\u1ed1i hi\u1ec3m tr\u1edf, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f3 kh\u0103n, mong \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i kho tr\u00e0 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n n\u1ed9p thu\u1ebf. D\u00e2n huy\u1ec7n Ph\u00f9 L\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 L\u00fd T\u01b0 Nghi\u00eau c\u0169ng nguy\u1ec7n t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb g\u1ed7, x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i kho tr\u00e0.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Thu\u1ebf s\u01a1n l\u00e2m, h\u1ed3 \u0111\u1ea7m v\u1ed1n l\u00e0 c\u1ee7a chung, n\u1ebfu thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, h\u00e1 v\u00ec l\u1ee3i ri\u00eang. C\u00e1c quan t\u00e2u vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u1ea1i c\u1ee5c, ch\u1ec9 lo c\u1ea3i c\u00e1ch m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n. \u0110\u1eb7c sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m n\u1ed7i kh\u1ed5, tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng d\u00e2n. \u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho ty ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 mu\u1ed1i v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam y theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 th\u01b0\u1eddng tham, khi v\u00e0o ch\u1ea7u v\u00e0 lui ch\u1ea7u, n\u1ebfu kh\u00f4ng qua c\u1eeda ch\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1ea1i t\u1ef1 v\u00e0o Trung th\u01b0, th\u00ec giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i d\u00e2ng s\u1edb h\u1eb7c t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[71] Vua th\u1ea5y Giang, Chi\u1ebft \u0111\u00f3i k\u00e9m, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u v\u00e0 Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh l\u00e0m Tu\u1ea7n ph\u1ee7 s\u1ee9 Giang, Chi\u1ebft, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Phan Th\u1eadn Tu l\u00e0m ph\u00f3. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, h\u1ecfi th\u0103m d\u00e2n v\u1ec1 n\u1ed7i kh\u1ed5, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng. L\u1ea1i sai H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1o s\u0129 \u1edf n\u00fai L\u01b0 S\u01a1n l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ea1i trai. Ki\u1ec1u thu th\u1eadp h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i vi\u1ec7c d\u00e2n kh\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean, Vua l\u1eadp t\u1ee9c h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea3i c\u00e1ch.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n xin \u0111\u1eb7t n\u0103m h\u1ed9 tr\u00f4ng coi m\u1ed9 cho Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Di\u1ec5n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[73] Ban \u0111\u1ea7u, Kinh H\u1ed3 Giang Chi\u1ebft \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Khang ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Cung v\u00ec b\u1ec7nh t\u00e2u l\u00ean, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho con \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 C\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 th\u0103m b\u1ec7nh, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, \u00f4ng m\u1ea5t t\u1ea1i ch\u00e2u Th\u0103ng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban cho con \u00f4ng l\u00e0 C\u00e1o h\u1ecdc v\u1ecb \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u, cho ti\u1ec1n tang hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, l\u1ee5a tr\u0103m t\u1ea5m, l\u1ea1i c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n n\u0103m v\u1ea1n, l\u1ee5a n\u0103m m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m cho gia \u0111\u00ecnh. L\u1ec7nh quan ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng x\u00e2y m\u1ed9t khu nh\u00e0 ban cho.<\/p>\n\n<p>[74] Vua d\u1ee5 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"L\u1ec7nh ghi ch\u00e9p c\u00f4ng tr\u1ea1ng v\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a c\u00e1c quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i qua c\u00e1c nhi\u1ec7m k\u1ef3, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n ph\u1ee5c d\u1ee5ng th\u00ec bi\u00ean ri\u00eang \u0111\u1ec3 Tr\u1eabm xem x\u00e9t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[75] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u1ed1ng \u0110o\u00e0n, do \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i Cao Qu\u1ef3nh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh t\u00edch t\u1ed1t.<\/p>\n\n<p>[76] Ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay, v\u1eadt ph\u1ea9m d\u00e2ng l\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"cung th\u01b0\u1ee3ng\"<\/i>.<\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, do v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb l\u1ee5t, sai Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Hi \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1o l\u00e0m vi\u1ec7c an \u1ee7i kh\u1eafp n\u01a1i.<\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i c\u00e1ch x\u01b0ng h\u00f4 c\u1ee7a quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ban xu\u1ed1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Tuy\u00ean huy vi\u1ec7n, C\u00e1p m\u00f4n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00f4ng b\u00e1o, b\u1eaft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n theo, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nh\u01b0 ph\u1ea1m lu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1ch x\u01b0ng h\u00f4 c\u1ee7a quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i th\u01b0\u1eddng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ph\u1ea9m c\u1ea5p, Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc[footnote] Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'tri' v\u1ed1n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Nghi ch\u1ebf' quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 5 v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong 'T\u1ed1ng s\u1eed' b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[79] L\u1ea1i ra chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh n\u01a1i c\u00e1c quan xu\u1ed1ng ng\u1ef1a khi v\u00e0o tri\u1ec1u, l\u1ec7nh Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty th\u00f4ng b\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, b\u1ed5 Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9. S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u1ecdng B\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u1ea1ch ch\u00e2u v\u00e0 L\u00e2n ch\u00e2u, khi L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e2u, S\u00f9ng Hu\u1ea5n \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. S\u00f9ng Hu\u1ea5n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng su\u1ed1t 25 n\u0103m, Vua khen ng\u1ee3i s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u B\u00e2n, Ninh, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, Thanh Vi\u1ec5n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf th\u00e1ng 9 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, nay ghi chung.)<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, b\u1ed5 t\u01b0\u1edbng c\u01b0\u1edbp T\u1ebf ch\u00e2u Ng\u1ee5y Ti\u1ec7p l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Long m\u00e3nh qu\u00e2n. Ti\u1ec7p c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"H\u00e1m \u0111\u1ed9ng s\u01a1n\"<\/i>, \u0111\u1ebfn nay, \u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng v\u0103n t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00ecnh b\u1ecb b\u1ecdn \u00e1c \u0111\u1ea3ng \u00e9p bu\u1ed9c, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u th\u00fa \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng. Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn, ban cho \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c v\u00e0 thu d\u1ee5ng \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[82] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu cho ch\u00e2u T\u1ea5n l\u1ea5y n\u0103m kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng c\u00f4ng c\u1ee7a huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng L\u0103ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Ng\u01b0 Ng\u1ea1n L\u00e2n l\u00e0m nghi\u1ec7p v\u0129nh vi\u1ec5n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf cho \u00f4ng. Ng\u1ea1n L\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Tuy, c\u00f9ng Cao V\u0103n T\u00f9ng v\u1ec1 theo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh. <i>(Ng\u1ea1n L\u00e2n, xem n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 n\u0103m)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, Ch\u1ebf tr\u00ed Giang Ho\u00e0i Kinh Chi\u1ebft tr\u00e0 di\u00eam ph\u00e0n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0 ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua ban t\u01b0\u1edbc C\u00f4ng s\u0129 cho ti\u1ebfn s\u0129 ch\u00e2u Thi\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng v\u00ec hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111em th\u00f3c c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Chu Ngang \u0111\u1ebfn \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng L\u0103ng \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn \u0111\u1ec3 t\u1ebf s\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng l\u00e0 Th\u00f4i Di Ch\u00ednh v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 m\u1eaft y\u1ebfu, kh\u00f4ng th\u1ec3 tham d\u1ef1 tri\u1ec1u y\u1ebft, xin t\u1eeb quan. Vua cho ng\u1ed3i, \u00e2n c\u1ea7n th\u0103m h\u1ecfi, ban cho kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 t\u01a1 l\u1ee5a, cho ph\u00e9p \u00f4ng v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi nguy\u00ean ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng.<\/p>\n\n<p>[87] V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb sau th\u1ea5t b\u1ea1i t\u1ea1i Th\u0103ng Ti\u00ean, \u0111\u00e3 ph\u00e1 c\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u00f3ng ch\u1eb7t c\u1ed5ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>L\u00f4i H\u1eefu Chung c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh d\u1eabn qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Thanh Vi\u1ec5n, b\u1eafc c\u1ea7u phao v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, th\u1eb3ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn ch\u00e2n th\u00e0nh. T\u1ea1i ph\u00eda t\u00e2y c\u1ed5ng b\u1eafc th\u00e0nh, h\u1ecd chi\u1ebfm l\u1ea5y b\u00e3i c\u1ecf c\u0169, r\u1ed3i d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n l\u0169y. D\u1ef1a v\u00e0o h\u00e0o, h\u1ecd \u0111\u1eafp n\u00fai \u0111\u1ea5t, b\u1ed1 tr\u00ed ch\u00f4ng s\u1eebng nai, ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 c\u00f4ng th\u00e0nh nh\u01b0 thang, thuy\u1ec1n \u0111\u00e2m, xe \u0111\u00e0o. Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y. Cao K\u1ebf Hu\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng H\u00fa, T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh; Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh, L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u00eda t\u00e2y; D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung c\u00f9ng Tu\u1ea7n ki\u1ec3m M\u00e3 Qu\u00fd t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u00eda nam. T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c Tri\u1ec7u Di\u00ean Thu\u1eadn d\u1eabn to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ed9 h\u1ea1 hung \u00e1c ra ch\u1ed1ng c\u1ef1 qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Sau \u0111\u00f3, Di\u00ean Thu\u1eadn tr\u00fang t\u00ean b\u1ecf m\u1ea1ng, Th\u1ea7n v\u1ec7 qu\u00e2n s\u1ee9 \u0110inh Tr\u1ecdng V\u1ea1n thay th\u1ebf Di\u00ean Thu\u1eadn chi\u1ebfm gi\u1eef l\u1ea7u c\u1ed5ng \u0111\u00f4ng th\u00e0nh, nh\u01b0ng c\u0169ng b\u1ecb qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1eafn ch\u1ebft.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00e0nh th\u00ec tr\u1eddi m\u01b0a to, th\u00e0nh tr\u01a1n tr\u01b0\u1ee3t kh\u00f4ng th\u1ec3 leo l\u00ean, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 d\u00e2n phu d\u00f9ng nh\u00e0 h\u1ea7m c\u00f4ng th\u00e0nh th\u00ec qu\u00e2n gi\u1eb7c l\u1ea1i \u0111\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m ra \u0111\u00e1nh \u00fap, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i trong h\u00e0o, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft h\u01a1n ngh\u00ecn, th\u1ebf qu\u00e2n h\u01a1i b\u1ecb suy y\u1ebfu. Qu\u00e2n gi\u1eb7c m\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn khao \u0111\u00e1m hung \u00e1c, ti\u1ebfng ca h\u00e1t vang ra ngo\u00e0i th\u00e0nh. L\u00fac \u1ea5y \u0111ang m\u00f9a n\u00f3ng \u1ea9m, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng th\u00e0nh b\u1ecb b\u1ec7nh, H\u1eefu Chung mua thu\u1ed1c t\u1eeb ch\u00e2u kh\u00e1c, t\u1ef1 pha ch\u1ebf \u0111\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea1i sai L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e1n l\u00e0m Hai l\u1ed9 Tr\u00f3c t\u1eb7c Chi\u00eau an s\u1ee9. T\u1ea7n H\u00e1n \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi H\u1eefu Chung, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eafp n\u00fai \u0111\u1ea5t ri\u00eang \u1edf c\u1ea7u C\u00e1 ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng M\u00e3 ph\u00eda b\u1eafc, b\u00e8n d\u1ef1ng l\u1ea7u \u0111\u1ecbch h\u00ecnh c\u00e1nh nh\u1ea1n, ph\u1ee7 xe \u0111\u00e0o \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh La Th\u00e0nh, qu\u00e2n gi\u1eb7c c\u0169ng d\u1ef1ng l\u1ea7u \u0111\u1ecbch \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>\"L\u1ea7u H\u1ec9 T\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9ng\"<\/i>.<\/p>\n\n<p>Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1t ph\u00e1 l\u1ea7u \u0111\u1ecbch, qu\u00e2n gi\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u nao n\u00fang, b\u00e8n x\u00e2y th\u00e0nh nh\u1ecf \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7. V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n, ng\u1edd ngh\u1ec7ch kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c[footnote] 'Ng\u1edd ngh\u1ec7ch kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'no\u1ea1' d\u01b0\u1edbi v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'nhi' th\u1eeba, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda.[\/footnote]. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng gi\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00fang l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i, t\u00ednh t\u00ecnh x\u1ea3o quy\u1ec7t, hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u01a1 s\u00e0i v\u1ec1 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn[footnote] '\u0110\u1ea1i qu\u00e2n n\u1ebfu \u0111\u1ebfn', ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'Thi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef3 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda.[\/footnote], \u00f4ng ta s\u1ebd ra \u0111\u00f3n tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y ho\u00e0n c\u1ea3nh b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c. Kh\u1ea3i nghe tin, li\u1ec1n ch\u1ecdn con em trong qu\u00e2n l\u00ednh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef Qu\u00e2n, kh\u00f4ng cho ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai con ch\u00e1u v\u00e0 th\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1eafn t\u00ean \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ec7nh, Kh\u1ea3i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean li\u1ec1n \u0111\u1ed1t h\u1ebft, Qu\u00e2n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[88] Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh c\u0169 \u1edf T\u1ecbnh ch\u00e2u, di d\u00e2n \u0111i, d\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u1eddi, v\u1eabn \u1edf l\u1ea1i. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00f4ng b\u00e1o d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i di d\u1eddi h\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i trong th\u00e0nh c\u0169.<\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, em trai c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u1ee8ng Ch\u00e2u n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau T\u00edch L\u1ea1t l\u00e0 Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u, c\u00f9ng ch\u00e1u l\u00e0 Chi\u00eau C\u1ed1t, Tr\u00f9ng Ca \u0111\u1ec1u quy h\u00e0ng[footnote]Theo 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', ph\u1ea7n 'Phi\u00ean di' quy\u1ec3n 1, m\u1ee5c 24 ch\u00e9p: 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u1ee8ng Ch\u00e2u gi\u1ea3 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau H\u1ea1t L\u1ea1t, Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u, ch\u00e1u l\u00e0 Chi\u00eau C\u1ed1t, Tr\u00f9ng Ca, Ph\u00e1n quan Ng\u00f4 Th\u1eadp \u0110\u1eafc quy h\u00e0ng...', kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'em'. 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 6, ph\u1ea7n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7' ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ea7u h\u00e0ng l\u00e0 Ti\u00eau Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u, Chi\u00eau C\u1ed1t v\u00e0 Tr\u00f9ng Ca, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ean ban t\u1eb7ng v\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong b\u1ea3n n\u00e0y v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu'. Nghi r\u1eb1ng ch\u1eef 'em' l\u00e0 do th\u1eeba.[\/footnote], Vua ban cho Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u t\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0i Trung, phong l\u00e0m T\u1ea3 L\u0129nh qu\u00e2n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed Nghi\u00eam Ch\u00e2u; Chi\u00eau C\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 T\u00f2ng H\u00f3a, l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n[footnote]Ch\u1eef 'H\u1eefu' trong 'H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]; Tr\u00f9ng Ca \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 T\u00f2ng Thu\u1eadn, l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n k\u1ef7 ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, theo 'Tr\u01b0\u1eddng l\u1ecbch', th\u00e1ng 8 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, nay theo 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' v\u00e0 'Khi\u1ebft \u0110an truy\u1ec1n'.)<\/i><\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ec7nh cho Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c \u0110\u1ed7 H\u1ea1o c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u1ea3o s\u00e1t, ph\u00e2n lo\u1ea1i n\u0103ng l\u1ef1c t\u1ed1t x\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Ty Thi\u00ean \u0110\u00e0i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[91] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ra Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty[footnote]Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' trong 'Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', b\u1ea3n c\u00e1c, v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 6, c\u00f9ng 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 164, ph\u1ea7n 'Ch\u1ee9c quan ch\u00ed' \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. Vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 v\u1ec1 ng\u1ef1a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u do c\u00e1c vi\u00ean gi\u00e1m quan c\u1ee7a K\u1ef3 K\u1ef5 l\u01b0\u1ee1ng vi\u1ec7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch, t\u1eeb \u0111\u00e2y v\u1ec1 sau, m\u1ecdi vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a trong v\u00e0 ngo\u00e0i cung, t\u1eeb K\u1ef3 K\u1ef5 vi\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty.<\/p>\n\n<p>[92] V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c b\u1eafn qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tr\u00fang t\u00ean \u1eaft ch\u1ebft[footnote] '\u1eaft' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nhi\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn' m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote].<\/p>\n<p>L\u00f4i H\u1eefu Chung chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c d\u0169ng s\u0129 c\u1ea3m t\u1eed \u0111\u00e0o h\u1ea7m xuy\u00ean th\u00e0nh, theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft tr\u00f9m ch\u0103n c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c ti\u1ebfn v\u00e0o, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch kh\u00ed gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u1ee7a gi\u1eb7c. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea1i ph\u00eda \u0111\u00f4ng, t\u00e2y, nam \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng h\u00f2 reo c\u00f4ng th\u00e0nh[footnote] ch\u1eef 'nam' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 ph\u00e2n c\u00f4ng ch\u1ec9 huy hai l\u1ec1u che ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh.<\/p>\n<p>Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 l\u1ea1i \u0111\u00e0o h\u1ea7m l\u00e0m c\u1eeda ng\u1ea7m, c\u1eeda l\u00e0m xong, gi\u1eb7c d\u1ed3n gi\u00e1o ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, qu\u00e2n tri\u1ec1u ch\u01b0a d\u00e1m ti\u1ebfn. C\u00f3 hai qu\u00e2n l\u00ednh xin \u0111i, h\u1ee9a ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129, li\u1ec1n c\u1ea7m gi\u00e1o x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o, th\u1ebf gi\u1eb7c h\u01a1i l\u00f9i, b\u00e8n h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh. L\u00f4i H\u1eefu Chung l\u00ean l\u1ea7u nh\u00ecn xu\u1ed1ng, gi\u1eb7c v\u1eabn c\u00f2n t\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng Qu\u00e1n[footnote] ch\u1eef 'tr\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1eb7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1eb7t gi\u00e1o g\u1ed7 \u1edf ph\u01b0\u1eddng V\u0103n \u00d4ng[footnote] ch\u1eef 'gi\u00e1o g\u1ed7' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 278 'L\u00f4i H\u1eefu Chung truy\u1ec1n' v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Cao K\u1ebf Hu\u00e2n b\u00e1o v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng d\u00e2y c\u00f3 t\u1ea9m d\u1ea7u h\u1ecfa, r\u1ed3i t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m gi\u00e1o d\u00e0i, r\u00ecu l\u1edbn, n\u1eafm \u0111u\u1ed1c ti\u1ebfn l\u00ean, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch gi\u00e1o g\u1ed7. D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i \u0111\u1ed1t tr\u1ea1i c\u1ee7a gi\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng Qu\u00e1n, \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0110\u1ea1i An, l\u1ea1i \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang. Tr\u01b0\u1edbc sau gi\u1ebft h\u01a1n ba ngh\u00ecn t\u00ean gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>\u0110\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3, v\u00e0o canh hai, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n d\u1eabn t\u00e0n qu\u00e2n ra c\u1eeda v\u1ea1n L\u00fd Ki\u1ec1u, v\u01b0\u1ee3t v\u00f2ng v\u00e2y ch\u1ea1y tr\u1ed1n. L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u1eabn nghi ng\u1edd \u0111\u1ea3ng hung \u00e1c c\u00f2n \u1ea9n n\u00e1u, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1t l\u1eeda gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1. S\u00e1ng h\u00f4m sau, c\u00f9ng T\u1ea7n H\u00e0n l\u00ean l\u1ea7u c\u1ed5ng, t\u00ecm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u00ean l\u1ea1i t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c phong l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, l\u1eadp d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u, ch\u1ea5t c\u1ee7i b\u00ean c\u1ea1nh, \u0111\u1ed1t l\u1eeda l\u00ean, b\u1eaft t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e0n \u00f4ng to kh\u1ecfe, b\u1ea3o h\u1ecd nh\u1eadn di\u1ec7n, n\u00f3i: <i>\"K\u1ebb n\u00e0y t\u1eebng nh\u1eadn ng\u1ee5y ch\u1ee9c c\u1ee7a gi\u1eb7c.\"<\/i> Kh\u00f4ng tra h\u1ecfi th\u00eam, li\u1ec1n sai t\u1ea3 h\u1eefu t\u00fam n\u00e9m v\u00e0o l\u1eeda, t\u1eeb gi\u1edd Th\u00ecn \u0111\u1ebfn gi\u1edd B\u00f4, thi\u00eau ch\u00e1y m\u1ea5y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ti\u1ebfng oan kh\u00f3c vang tr\u1eddi. L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng nghi\u00eam c\u1ea5m b\u1ed9 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 tr\u1ebb em \u0111\u01b0a v\u00e0o ch\u00f9a tr\u1ed1ng, ph\u00e2n binh canh gi\u1eef, vi\u1ec7c xong \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 nh\u00e0.<\/p>\n\n<p>[93] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ra chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u00e8 n\u0103m nay c\u1ee7a ba ch\u00e2u To\u1ea1i, Qu\u1ea3, L\u00e3ng ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, do ba ch\u00e2u n\u00e0y g\u1ea7n T\u00e2y Th\u1ee5c nh\u1ea5t, vi\u1ec7c phu d\u1ecbch h\u01a1i n\u1eb7ng, l\u1ea1i th\u00eam ch\u00e2u Qu\u1ea3 v\u00e0 L\u00e3ng g\u1eb7p n\u1ea1n l\u0169 l\u1ee5t.<\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, s\u01b0 Ph\u00e1p Ti\u00ean c\u1ee7a ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c d\u00e2ng v\u1eadt <i>\"Thi\u1ebft lu\u00e2n b\u00e1t h\u1ed3n\"<\/i>, n\u1eb7ng ba m\u01b0\u01a1i ba c\u00e2n, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i c\u00f3 l\u01b0\u1ee1i, l\u00e0 kh\u00ed c\u1ee5 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u tr\u00ean ng\u1ef1a. \u00d4ng t\u1ef1 x\u01b0ng h\u1ecd C\u01b0\u1eddng, qu\u00ea \u1edf ch\u00e2u Minh, c\u00f3 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, nguy\u1ec7n gia nh\u1eadp qu\u00e2n ng\u0169 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u1ec1n s\u1ee9c l\u1ef1c. Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ngo\u1ea1i \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c. L\u00fac \u1ea5y, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n v\u1ec7 th\u1ee7y qu\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng Ph\u00fac d\u00e2ng h\u1ecfa ti\u1ec5n, h\u1ecfa c\u1ea7u, h\u1ecfa t\u1eadt l\u00ea; th\u1ee3 \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n H\u1ea1ng Uy\u1ec3n d\u00e2ng m\u1eabu thuy\u1ec1n chi\u1ebfn chuy\u1ec3n h\u1ea3i. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[95] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, nha hi\u1ec7u ch\u00e2u U l\u00e0 M\u00e3 Qu\u1ef3nh Chi\u1ebfu v\u00e0 nha hi\u1ec7u ch\u00e2u S\u00f3c l\u00e0 H\u00e0n C\u1ed1ng \u0111em c\u1ea3 gia t\u1ed9c v\u1ec1 theo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u1ea1i, ban cho y ph\u1ee5c v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[96] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, ki\u00eam Th\u1ecb trung, t\u01b0\u1edbc V\u1ec7 qu\u1ed1c c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1eb7ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c qua \u0111\u1eddi. V\u0129nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ecdc r\u1ed9ng s\u00e1ch v\u1edf, th\u00edch ng\u00e2m th\u01a1, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i l\u1ec5 \u0111\u1ed9 v\u1edbi s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, n\u00ean Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Hi\u1ec7n nay trong thi\u00ean h\u1ea1, trong h\u00e0ng ch\u01b0 h\u1ea7u, ch\u1ec9 c\u00f3 V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n minh, bi\u1ebft ch\u1eef m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[97] Th\u00e1ng n\u00e0y, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Linh v\u00e0 ch\u00e2u L\u0169ng l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 \u00c2n c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0110\u1ed9 chi lang trung l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0129, ch\u1edf th\u00f3c c\u1ecf qua v\u00f9ng H\u00e3n H\u1ea3i, b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n. Th\u1ee7 \u00c2n v\u00e0 V\u0129 \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. Con trai Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0 Tr\u1ee3 gi\u00e1o Qu\u1ea3ng v\u0103n qu\u00e1n T\u01b0\u1ee3ng Chi, Nha n\u1ed9i ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ch\u00e2u L\u0169ng l\u00e0 V\u1ecdng Chi, em l\u00e0 K\u00fd ban Th\u1ee7 Trung c\u0169ng \u0111\u1ec1u ch\u1ebft theo. Vua nghe tin, v\u00f4 c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/p>\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban t\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n ch\u1ee9c H\u1ed3ng Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9, <i>(Th\u1ee7)<\/i> T\u01b0\u1ee3ng ch\u1ee9c T\u1ea3 T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, <i>(Th\u1ee7)<\/i> V\u1ecdng ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, <i>(Th\u1ee7)<\/i> Trung ch\u1ee9c S\u00f9ng nghi Ph\u00f3 s\u1ee9. L\u1ea1i ghi t\u00ean con c\u1ee7a Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0 H\u1ef1u Chi gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ea3 T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, Thu\u1eadn Chi gi\u1eef ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan, D\u1ee5ng Chi gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ecb c\u1ea5m, Nhu\u1eadn Chi gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Kh\u00e1nh Chi, Th\u00e0nh Chi, T\u00e0ng Chi gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. L\u1ea1i ban t\u1eb7ng <i>(Th\u1ee7)<\/i> V\u0129 ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, ghi t\u00ean con c\u1ee7a <i>(Th\u1ee7)<\/i> V\u0129 l\u00e0 B\u1ea3o H\u00f2a gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, ch\u00e1u l\u00e0 B\u1ea3o Ung gi\u1eef ch\u1ee9c Kinh Tri\u1ec7u ph\u1ee7 C\u00f4ng t\u00e0o Tham qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Nhu\u1eadn Chi l\u00e0 em \u00fat c\u1ee7a Th\u1ee7 \u00c2n, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn l\u00e0m con nu\u00f4i, sau khi Th\u1ee7 \u00c2n m\u1ea5t, l\u1ea1i x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng em, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Th\u1ee7 Ch\u00ed. \u1ede v\u00e0i n\u0103m, Th\u1ee7 Ch\u00ed mu\u1ed1n chia t\u00e0i s\u1ea3n, nh\u01b0ng con ch\u00e1u Th\u1ee7 \u00c2n \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i lo thi\u1ebfu th\u1ed1n, v\u1ee3 c\u1ee7a Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0 L\u01b0u t\u1ed1 c\u00e1o l\u00ean Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec \u00f4ng l\u00e0 t\u01b0\u1edbng c\u0169, l\u1ea1i hy sinh v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 h\u1ecd ph\u00e2n chia, b\u00e8n khuy\u00ean r\u0103n h\u1ecd h\u00f2a thu\u1eadn, nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u00e1ch m\u1eafng Th\u1ee7 Ch\u00ed, v\u00e0 sai Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tri\u1ec7u H\u1ef1u Chi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 khuy\u00ean b\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[98] V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ed9t ph\u00e1 v\u00e2y, ch\u1ea1y qua kh\u00fac s\u00f4ng H\u1ee3p Th\u1ee7y, qua Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4, chi\u1ebfm l\u0129nh L\u0103ng, Vinh, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Thu\u1eadn Gi\u00e1m, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u00e9p bu\u1ed9c qu\u00e2n d\u00e2n, ch\u1eb7t c\u1ea7u, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed1t kho r\u1ed3i r\u00fat \u0111i. L\u00f4i H\u1eefu Chung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung d\u1eabn qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c \u0111u\u1ed5i theo, hai ng\u00e0y sau, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111em to\u00e0n qu\u00e2n t\u1edbi h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u ban chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 Ph\u00fa Thu\u1eadn chu\u1ea9n b\u1ecb r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u0111\u1ec3 khao th\u01b0\u1edfng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man \u0111\u00e3 quy thu\u1ed9c. Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 v\u1eeba b\u00e0y bi\u1ec7n xong th\u00ec qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u1eeba \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n c\u00f9ng \u0103n u\u1ed1ng. Ch\u00fang \u0111\u1ecbnh b\u1eafc b\u00e8 qua s\u00f4ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Nhung, L\u00f4, nghe tin qu\u00e2n truy k\u00edch c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung s\u1eafp t\u1edbi, t\u1ecf ra khinh th\u01b0\u1eddng. V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n b\u1ea3o \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng: <i>\"H\u00e3y nhanh ch\u00f3ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n c\u1ee7a Ho\u00e0i Trung, b\u1eaft ch\u00fang mang v\u00e1c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c m\u00e0 \u0111i.\"<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0i Trung c\u00e1ch Ph\u00fa Thu\u1eadn s\u00e1u b\u1ea3y d\u1eb7m, d\u1eebng ch\u00e2n ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u1edf \u0111\u1ecba danh D\u01b0\u01a1ng Gia th\u1ecb. B\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf ph\u00eda sau th\u00e1ch \u0111\u00e1nh. B\u00ean c\u1ea1nh th\u1ecb tr\u1ea5n c\u00f3 m\u1ed9t cao nguy\u00ean, Ho\u00e0i Trung sai n\u0103m k\u1ef5 binh th\u00e2n t\u00edn l\u00ean cao nguy\u00ean do th\u00e1m qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, r\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c qua s\u00f4ng th\u00ec h\u1ed1i h\u1eadn kh\u00f4ng k\u1ecbp. Th\u1ea1ch H\u1ea7u s\u1eafp \u0111\u1ebfn, ta n\u00ean d\u00f9ng k\u1ef3 binh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang.\"<\/i> Li\u1ec1n d\u00e0n qu\u00e2n b\u00ean s\u00f4ng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, qu\u00e2n gi\u1eb7c tan v\u1ee1 b\u1ecf ch\u1ea1y, c\u00f3 k\u1ebb v\u1ed9i v\u00e3 xu\u1ed1ng thuy\u1ec1n \u0111\u1ecbnh qua s\u00f4ng \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tho\u00e1t, Ho\u00e0i Trung d\u00f9ng n\u1ecf m\u1ea1nh b\u1eafn t\u1edbi, l\u00e0m \u0111\u1eafm m\u1ea5y chi\u1ebfc thuy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Ho\u00e0i Trung k\u00e9o c\u1edd \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng ti\u1ebfn v\u00e0o th\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111ang \u1edf nha m\u00f4n, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng ph\u1ea7n l\u1edbn say r\u01b0\u1ee3u, Qu\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng n\u00ean t\u1ef1 th\u1eaft c\u1ed5 ch\u1ebft. Hi\u1ec7u \u00fay qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c L\u1ed7 B\u00e2n ch\u00e9m \u0111\u1ea7u Qu\u00e2n \u0111em d\u00e2ng Ho\u00e0i Trung. L\u1ea1i thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1eadt ph\u1ea9m ng\u1ee5y t\u1ea1o, c\u1edd x\u00ed, gi\u00e1p ng\u1ef1a, b\u1eaft h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng[footnote]Ch\u1eef 's\u00e1u m\u01b0\u01a1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u00e1u ng\u00e0n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t d\u1eabn tr\u00ean, c\u00f9ng s\u00e1ch Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u1ecdn ph\u1ea3n ngh\u1ecbch b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t s\u1ea1ch. Ho\u00e0i Trung thu qu\u00e2n, ra kh\u1ecfi c\u1eeda B\u1eafc, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 v\u1eeba \u0111\u1ebfn, \u0111o\u1ea1t l\u1ea5y \u0111\u1ea7u V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n phi ng\u1ef1a v\u1ec1 th\u00e0nh \u0110\u00f4, treo \u1edf ch\u1ee3 B\u1eafc.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c phong qu\u00e2n th\u00e2n t\u00edn l\u00e0m Thi\u00ean Gi\u00e1ng, H\u1ed5 D\u1ef1c, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i b\u1ecb qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c gi\u1ebft ch\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, truy t\u1eb7ng Th\u1ea7n V\u1ec7 Ch\u1ec9 Huy S\u1ee9 \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi T\u00f4n Ti\u1ebfn l\u00e0m Nghi Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, b\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u00e2y Ban \u0110i\u1ec7n Th\u1ecb T\u00edn l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, ban \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai, \u1ee7ng, h\u1ed1t v\u00e0 hai tr\u0103m l\u1ea1ng b\u1ea1c, \u0111\u1ec3 tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[100] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u00e3ng Ch\u00e2u. C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c man di \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, Gi\u00e1m tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, d\u00f9ng uy t\u00edn r\u0103n d\u1ea1y, h\u1ecd \u0111\u1ec1u c\u00fai \u0111\u1ea7u nghe l\u1ec7nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, c\u00f9ng Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u00fd Di Canh v\u00e0 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u1eadt b\u00e1o r\u1eb1ng Gi\u00e1m \u0111em h\u00e0ng h\u00f3a giao cho l\u00e1i bu\u00f4n tr\u00ean bi\u1ec3n, qua l\u1ea1i mua b\u00e1n, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u sang L\u00e3ng Ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3, Gi\u00e1m t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u1edf Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng b\u1ed5ng l\u1ed9c g\u1eedi theo thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111\u1ec3 chu c\u1ea5p. L\u1ea1i t\u00e2u v\u1ec1 h\u00e0nh vi tham lam hung h\u00e3n c\u1ee7a Di Canh v\u00e0 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n, Vua l\u00f2ng h\u01a1i ngu\u00f4i, b\u00e8n tri\u1ec7u v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd Di Canh, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o trong 'L\u00fd H\u00e3ng truy\u1ec1n')<\/i>.<\/p>\n\n<p>[101] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh l\u00e0 T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u. M\u00f4ng Ch\u00ednh \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng d\u1eabn c\u00e1c b\u1ea1n c\u0169 v\u00e0 kh\u00e1ch kh\u1ee9a, vui v\u1ebb u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 h\u1ecd. \u00d4ng cai tr\u1ecb nh\u1eb9 nh\u00e0ng, giao vi\u1ec7c ph\u1ee7 cho c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1, ch\u1ec9 n\u1eafm \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 th\u00f4i. C\u00f3 l\u1ea7n m\u1ed9t n\u1ed9i th\u1ea7n quy\u1ec1n qu\u00fd \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n m\u1ec7nh, M\u00f4ng Ch\u00ednh ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00f4ng kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng l\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi k\u00ednh tr\u1ecdng.<\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, L\u00f4i H\u1eefu Chung sai K\u00fd ban cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n mang t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean \u00cdch Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c ban g\u1ea5m b\u00e0o, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng. S\u00f9ng Hu\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t K\u1ebf, tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4ng Cung, th\u01b0\u1eddng than: <i>\"N\u1ebfu m\u1eaft kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, tay kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ebft, th\u00ec l\u00e0m sao th\u00e0nh nghi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Vua bi\u1ebft ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u00f4ng, b\u00e8n \u1edf \u0110\u00f4ng Cung l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, t\u1ef1 l\u00e0m th\u1ea7y. Sai Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m H\u1ecdc tr\u01b0\u1edfng, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0m Ph\u00f3 H\u1ecdc tr\u01b0\u1edfng, S\u00f9ng Hu\u00e2n c\u00f9ng H\u1ea1 Th\u1ee7 B\u00e2n l\u00e0m H\u1ecdc s\u00e1t, An Th\u1ee7 Trung tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0m h\u1ecdc sinh. C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0 ho\u1ea1n quan; Th\u1ee7 Trung, ng\u01b0\u1eddi T\u1ecbnh Ch\u00e2u. <i>(C\u1ea3nh T\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec7n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[103] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Ch\u1ebf tr\u00ed qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u xin l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u1eb7t M\u1ee5c gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ec1u ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c nu\u00f4i ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[104] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, phong cho Th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn \u1edf L\u1ee5c C\u1ed1c, T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee7 l\u00e0 Chi\u1ebft B\u1ed3, Du Long Minh c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Lang t\u01b0\u1edbng, Ty qua.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 11 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, Du Long Minh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong An Vi\u1ec5n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, l\u1ea7n n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 phong cho con ch\u00e1u. B\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ea5y, 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' v\u00e0 'H\u1ed9i y\u1ebfu' \u0111\u1ec1u ghi v\u1eady, nghi c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[105] B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh Thanh Vi\u1ec5n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, T\u00e2n Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Vinh d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn Linh V\u0169.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Vinh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i kh\u00f4ng nghi\u00eam ng\u1eb7t trong vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra canh g\u00e1c, \u0111\u1ebfn T\u00edch Th\u1ea1ch th\u00ec ban \u0111\u00eam b\u1ecb qu\u00e2n phi\u00ean t\u1eb7c t\u1eadp k\u00edch, qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Vinh \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n.<\/p>\n<p>Kinh Nguy\u00ean Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, B\u00e1c Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u1eeb H\u01b0ng, c\u00f9ng B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ki\u1ec1m h\u1ea1t, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Phong Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i giao chi\u1ebfn. Qu\u00e2n c\u1ee7a T\u1eeb H\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1ed9 binh, b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng Vinh kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u vi\u1ec7n, qu\u00e2n s\u0129 ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, t\u1ed5n th\u1ea5t g\u1ea7n nh\u01b0 v\u00f4 c\u00f9ng, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha t\u1ed9i. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng Vinh b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Qu\u00e2n Ch\u00e2u. T\u1eeb H\u01b0ng v\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i c\u0169ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, T\u1eeb H\u01b0ng b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn D\u0129nh Ch\u00e2u, L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Quang Ch\u00e2u. T\u1eeb H\u01b0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Vinh ti\u1ebfp vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, c\u00f3 l\u1ebd c\u00f9ng s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u1edbi L\u00fd Th\u1ee7 \u00c2n, nh\u01b0ng s\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1eeb H\u01b0ng v\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, nay ghi chung.)<\/i><\/p>\n\n<p>[106] L\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch c\u00f9ng c\u00e1c quan tu s\u1eeda 'T\u1ee5c Th\u00f4ng \u0110i\u1ec3n'.<\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, L\u00f4i H\u1eefu Chung t\u00e2u r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Ban \u00e2n x\u00e1 cho t\u00f9 nh\u00e2n t\u1eed t\u1ed9i \u1edf hai l\u1ed9 Xuy\u00ean, H\u1ea1p. Phong L\u00f4i H\u1eefu Chung l\u00e0m B\u1ea3o T\u00edn l\u01b0u h\u1eadu, T\u1ea7n H\u00e0n c\u00f9ng ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh v\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, T\u1ea7n H\u00e0n s\u1ee3 sinh bi\u1ebfn, n\u00ean \u0111\u00e3 khuy\u00ean gi\u1ea3i h\u00f2a, Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh sau \u0111\u00f3 c\u00e1o b\u1ec7nh v\u1ec1 \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Trong tr\u1eadn n\u00e0y, c\u00f4ng lao c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, nh\u01b0ng b\u1ecb Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 che l\u1ea5p, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat \u00edt, li\u1ec1n sai s\u1ee9 \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, bi\u1ebft h\u1ebft s\u1ef1 t\u00ecnh.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung m\u00e3n nhi\u1ec7m, \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf v\u1ec1 tri\u1ec1u, t\u1eeb ch\u1ee9c Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, ki\u00eam \u00c2n Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. M\u1ed9t ng\u00e0y kh\u00e1c, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i l\u1eddi thanh li\u00eam m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u00f4 u\u1ebf, th\u1eadt kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. Nh\u01b0 L\u00f4i H\u1eefu Chung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf tam ty, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u00e2u \u0111\u1ed1i, t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng li\u00eam ch\u00ednh, l\u00e0 b\u1eadc l\u01b0\u01a1ng th\u1ea7n m\u1ed9t \u0111\u1eddi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y hai Xuy\u00ean c\u00f3 gi\u1eb7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai d\u1eb9p lo\u1ea1n, nghe n\u00f3i H\u1eefu Chung nh\u00e2n l\u00fac h\u1ed7n lo\u1ea1n, tham lam c\u1ee7a c\u1ea3i, t\u00ednh b\u1eb1ng ti\u1ec1n s\u1eaft c\u0169ng \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n m\u00e2n. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u sao th\u1ea5m xu\u1ed1ng d\u00e2n, phong t\u1ee5c xa x\u00f4i sao thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c? L\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c nhau, \u0111\u1ebfn th\u1ebf \u01b0?\"<\/i><\/p>\n\n<p>[108] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean v\u00e0 H\u1ea1p L\u1ed9; Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129 Vi\u00ean C\u1eadp Ph\u1ee7, B\u00ed th\u01b0 Th\u1eeba L\u00fd D\u1ecbch Tr\u1ef1c l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9; H\u1ea1p m\u00f4n Chi h\u1eadu L\u00fd Th\u1eeba T\u01b0\u1ee3ng <i>(ch\u01b0a th\u1ea5y)<\/i> c\u00f9ng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c an ph\u1ee7.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u01a1i, l\u1ee5c so\u00e1t h\u1ecfi t\u1ed9i ph\u1ea1m, t\u1eeb t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m \u00e1n theo th\u1ee9 b\u1eadc. Vua d\u1ee5 b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm mu\u1ed1n xem x\u00e9t phong t\u1ee5c, nh\u01b0ng kh\u00f3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u1ee3p, \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 nhi\u1ec1u ng\u00e0y, kh\u00f4ng ai thay \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c khanh. C\u00e1c khanh h\u00e3y tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ee9c tr\u1ea1ch c\u1ee7a Tr\u1eabm, \u0111\u1ec3 ph\u01b0\u01a1ng xa bi\u1ebft l\u00f2ng Tr\u1eabm ch\u0103m lo th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo 'Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n truy\u1ec1n', khi S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m X\u1ea1 H\u1ed3ng L\u1ec7nh, Tri ch\u00e2u t\u1eed l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ung tr\u1ea3 l\u1eddi An ph\u1ee7 s\u1ee9 r\u1eb1ng S\u0129 T\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i h\u00e0nh ch\u00ednh \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. X\u00e9t l\u1ea1i, th\u1eddi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 T\u00e2y Xuy\u00ean, Tr\u01b0\u01a1ng Ung \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[109] Di\u00ean ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: Ki\u1ec1m h\u1ea1t Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 t\u1ed9c \u0110\u1ea1i L\u00f4, Ti\u1ec3u L\u00f4 m\u01b0\u1eddi b\u1ed9, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, d\u00ea, ng\u1ef1a h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n.<\/p>\n<p><i>(Theo 'Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd truy\u1ec1n', Tri\u1ec7u B\u1ea3o C\u00e1t c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi th\u1ee5c h\u1ed9 L\u00fd K\u1ebf Ph\u00fac, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y lo\u1ea1n trong n\u01b0\u1edbc. S\u00f9ng Qu\u00fd c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u00c2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u1ed1t nh\u00e0 c\u1eeda, c\u01b0\u1edbp t\u00e0i s\u1ea3n, kh\u00ed gi\u1edbi, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Nghi l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[110] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ea5y Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng Lang trung, Tr\u1ef1c B\u00ed c\u00e1c Ho\u00e0ng Di Gi\u1ea3n l\u00e0m Quang l\u1ed9c Thi\u1ebfu khanh; Ch\u1ee7 kh\u00e1ch Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n T\u0103ng Tr\u00ed Nghi\u00eau l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n ti\u1ebfn c\u1eed Di Gi\u1ea3n v\u00e0 Tr\u00ed Nghi\u00eau cho vi\u1ec7c ch\u1ea5p b\u00fat chi\u1ebfu l\u1ec7nh. C\u00f3 l\u1ea7n c\u1ea7n so\u1ea1n ch\u1ebf s\u00e1ch g\u1ea5p, g\u1eb7p l\u00fac X\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u00e3 r\u1eddi vi\u1ec7n, b\u00e8n trao vi\u1ec7c cho Di Gi\u1ea3n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n kh\u00f4ng n\u00ean, n\u00ean tri\u1ec7u v\u00e0o thi th\u1eed, v\u0103n t\u1eeb c\u0169ng kh\u00f4ng xu\u1ea5t s\u1eafc, n\u00ean ch\u1ec9 th\u0103ng b\u1eadc m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[111] T\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, vi\u1ec7c tri\u1ec1u c\u1ed1ng c\u1ee7a Cao Ly b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n, \u0111\u1ebfn khi Vua Tr\u1ecb m\u1ea5t, em l\u00e0 T\u1ee5ng l\u00ean ng\u00f4i, t\u1eebng ph\u00e1i binh hi\u1ec7u T\u1eeb Vi\u1ec5n \u0111\u1ebfn ch\u1edd \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng Vi\u1ec5n l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. Do v\u1eady, b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Tri\u1ec7u Chi L\u1eadn sai nha t\u01b0\u1edbng Chu Nh\u00e2n Thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0110\u0103ng d\u00f2 la t\u00ecnh h\u00ecnh, ch\u00e2u \u0110\u0103ng t\u00e2u l\u00ean, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tri\u1ec7u ki\u1ebfn Nh\u00e2n Thi\u1ec7u, an \u1ee7i h\u1ecfi han, ban cho kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 l\u1ee5a. Nh\u00e2n Thi\u1ec7u nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u1ef1 t\u00e2u v\u1ec1 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh h\u01b0\u1edbng m\u1ed9 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, c\u00f9ng t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an kh\u1ed1ng ch\u1ebf, li\u1ec1n ban cho T\u1ee5ng chi\u1ebfu th\u01b0 trong h\u1ed9p v\u00e0ng, sai Nh\u00e2n Thi\u1ec7u mang v\u1ec1. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u00e2u Minh c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Cao Ly l\u00e0 Tr\u00ec \u0110\u1ea1t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, do thuy\u1ec1n b\u1ecb b\u00e3o \u0111\u00e1nh d\u1ea1t \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Ng\u00e2n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu giao cho ch\u00e2u \u0110\u0103ng c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ee3i khi thu\u1eadn ti\u1ec7n th\u00ec \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[112] Giang Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[113] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t m\u00f9ng 1, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o c\u1ed5ng l\u1edbn Trung th\u01b0, \u0111\u1ebfn t\u1eebng s\u1ea3nh th\u00ec xu\u1ed1ng ng\u1ef1a. <i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo h\u1ed9i y\u1ebfu, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"y c\u1ef1u\"<\/i>, v\u00ec th\u00e1ng 8 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.)<\/i> L\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho m\u1ed7i ph\u00f2ng trong Trung th\u01b0 Ng\u0169 ph\u00f2ng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c Ch\u1ee7 s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 8, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t hai Ch\u1ee7 s\u1ef1, nay m\u1ed7i ph\u00f2ng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi. S\u00e1ch ch\u00ed trong 'Tam tri\u1ec1u s\u1eed' n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 n\u0103m Ch\u1ee7 s\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1eeb n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u Linh, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u Kh\u00e1nh l\u00e0 T\u00f4n Ti\u1ebfn, c\u00f9ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed7, t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. Ti\u1ebfn b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u00e2u Ph\u1ee5c, H\u1ed7 gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u H\u1ee9a.<\/p>\n\n<p>[115] Ra chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m m\u1ed7i tu\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ea5m v\u1ec7, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i \u0111\u1ec1u giao cho Vi\u1ec7n th\u1ea9m h\u00ecnh xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[116] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n s\u00f4ng \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[117] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thu thu\u1ebf ru\u1ed9ng, v\u1ed1n c\u00f3 \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. Nh\u01b0 n\u0103m qu\u00e2n \u0111i\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 thay \u0111\u1ed5i, thu\u1ebf ru\u1ed9ng chuy\u1ec3n d\u1ecbch. Mi\u1ec1n kinh k\u1ef3 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a ch\u00ednh s\u1ef1, n\u00ean thu\u1eadn theo phong t\u1ee5c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. Nay sai Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh, ki\u00eam Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n T\u0129nh l\u00e0m Kinh k\u1ef3 Qu\u00e2n \u0111i\u1ec1n s\u1ee9, cho ph\u00e9p t\u1ef1 ch\u1ecdn quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ee9c thu\u1ebf c\u0169 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u00eam s\u1ed1 d\u01b0. Nh\u1eefng h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n th\u00ec l\u1eadp s\u1ed5 ri\u00eang, do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u00eau d\u1ee5 tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n. C\u00f4ng vi\u1ec7c tr\u1ed3ng d\u00e2u kh\u00f4ng chia \u0111\u1ec1u, khuy\u1ebfn kh\u00edch d\u00e2n ch\u00fang tr\u1ed3ng th\u00eam.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n T\u0129nh nh\u1eadn ch\u1ee9c s\u1ee9, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi l\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[118] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ph\u00f3 s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc L\u01b0u T\u1ed1ng t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u \u0110\u1ee9c l\u00e0 C\u1eadn T\u01b0\u01a1ng, Tri ch\u00e2u T\u00e2n l\u00e0 L\u1ed9 Ch\u1ea5n, Th\u00f4ng ph\u00e1n Tr\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e1c Th\u00e1i Xung \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, si\u00eang n\u0103ng, bi\u1ebft lo vi\u1ec7c. Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, gi\u1eb7c b\u1ea5t ng\u1edd k\u00e9o \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh T\u00e2n ch\u00e2u. Trong th\u00e0nh qu\u00e2n \u00edt, d\u00e2n ch\u00fang ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng Ch\u1ea5n l\u00e0 quan v\u0103n, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, c\u00f9ng kh\u00f3c l\u00f3c. Ch\u1ea5n b\u00e8n th\u00e2n h\u00e0nh d\u1ed7 d\u00e2n, gi\u1eef v\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec, gi\u1eb7c sau \u0111\u00f3 r\u00fat lui. C\u00f2n C\u1eadn T\u01b0\u01a1ng gi\u1eef th\u00e0nh \u0110\u1ee9c ch\u00e2u, gi\u1eb7c c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi K\u1ef3 D\u01b0\u01a1ng. C\u1eadn T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao \u0110\u01b0\u1eddng. V\u1ec1 sau, T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u00fay cha c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n.<\/p>\n<p><i>(H\u00e1c Th\u00e1i Xung kh\u00f4ng th\u1ea5y xu\u1ea5t th\u00e2n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[119] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham tri theo l\u1ec7 c\u0169 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i. Chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i ng\u00f4n lu\u1eadn, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f2n d\u00f9ng \u00e1p ch\u1ebf, kh\u00f4ng nghe l\u1eddi can gi\u00e1n t\u1ed1t, ch\u1eb3ng l\u1ebd l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a Tr\u1eabm ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tin \u01b0[footnote]'Th\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 61 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'th\u00e0nh'.[\/footnote]? Hay c\u00e1c quan quen th\u00f3i c\u0169 m\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i? Nay x\u00e9t l\u1ea1i quy ch\u1ebf c\u0169, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfn c\u1eed l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Tr\u1eabm, s\u1ef1 sai tr\u00e1i trong ch\u00ednh s\u00e1ch, s\u1ef1 thi\u1ebfu s\u00f3t trong gi\u00e1o l\u1ec7nh, s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc trong nh\u00e2n t\u00ecnh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm. L\u1eddi n\u00f3i g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1ec9 tr\u00edch c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t khoan dung, v\u0103n kh\u00f4ng trau chu\u1ed1t c\u0169ng cho ph\u00e9p th\u1eb3ng th\u1eafn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, nghe t\u00e2u b\u00e0y \u0111\u1ec3 bi\u1ebft.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 12 v\u00e0 cu\u1ed1i th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 5, xem th\u00eam s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, chi\u1ebfu trong s\u00e1ch <i>\"\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\"<\/i> n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"X\u01b0a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f3 l\u1eddi h\u1ecfi Phong H\u1eadu, B\u00e1 V\u0169 c\u00f3 l\u1ec5 b\u00e1i X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, si\u00eang n\u0103ng ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi can gi\u00e1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p, Vua t\u00f4i \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng ng\u0103n tr\u1edf, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, l\u00f2ng Tr\u1eabm v\u00f4 c\u00f9ng c\u1ea3nh gi\u00e1c.\"<\/i>)<\/i><\/p>\n\n<p>[120] Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, xem qu\u00e2n s\u0129 Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt, Thi\u00ean V\u0169 t\u1eadp chi\u1ebfn, th\u0103ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a xu\u1ea5t ch\u00fang theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[121] Di\u00eam Thi\u1ebft s\u1ee9 Tr\u1ea7n Th\u1ee9 d\u00e2ng <i>\"Chi\u1ebfm ng\u1ea1ch \u0111\u1ed3\"<\/i>.<\/p>\n\n<p>[122] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf sau hai n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[123] Lo\u1ea1n \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi lo s\u1ee3 gi\u1eb7c theo s\u00f4ng xu\u1ed1ng h\u1ea1 l\u01b0u, b\u00e8n t\u1eadp h\u1ee3p con em man t\u1ed9c \u1edf Thi, Ki\u1ec1m v\u00e0 Cao Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u00ednh k\u1ebf ph\u00f2ng ng\u1ef1. C\u00e1c b\u1ed9 man quen thu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, nh\u00e2n l\u00fac th\u00edch h\u1ee3p ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb m\u1edbi \u0111\u1ebfn, tri\u1ec7u Cao Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ecda ph\u00fac, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 chi\u1ebfu tha t\u1ed9i kh\u00f4ng gi\u1ebft. Ng\u1ea1n Y c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c, \u0111\u1ec1u quay v\u1ec1 v\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n, nguy\u1ec7n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi ph\u1ee5ng s\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m khinh nh\u1eddn, b\u00e8n l\u00e0m l\u1eddi th\u1ec1 kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1 d\u1ef1ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi man t\u1ed9c. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Ng\u1ea1n Y sai con \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, n\u1ed9p binh kh\u00ed, t\u1ef1 n\u00f3i kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[124] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Gi\u1ea3 K\u1ebf Hu\u00e2n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh hi\u1ec7u, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, L\u1ea1c uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Th\u1ee7 T\u00edn, T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m D\u01b0\u01a1ng K\u1ebf \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, ph\u1ed1i l\u01b0u \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u, Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, v\u00ec x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, gi\u00e0n chi\u1ebfn \u0111\u1ed5 s\u1eadp.<\/p>\n\n<p>[125] M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, ki\u00eam Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n c\u00f9ng L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, t\u00ecnh c\u1ea3m kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p; t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 t\u00e0i gi\u00fap Vua tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1eb3ng th\u1eafn, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi cho l\u00e0 s\u01a1 su\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0110\u00f4ng ch\u00ed, qu\u1ea7n th\u1ea7n v\u00e0o ch\u1ea7u, T\u1ec1 Hi\u1ec1n say r\u01b0\u1ee3u, m\u0169 nghi\u00eang l\u1ec7ch, su\u00fdt ng\u00e3 tr\u00ean \u0111i\u1ec7n. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba h\u1eb7c t\u1ed9i T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u1ea5t l\u1ec5. T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1ef1 tr\u00ecnh r\u1eb1ng v\u00ec c\u1ea3m l\u1ea1nh n\u00ean u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng ch\u1ecdi, kh\u00f4ng ng\u1edd say \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u1ea5y, r\u1ed3i d\u1eadp \u0111\u1ea7u t\u1ea1 t\u1ed9i. Vua n\u00f3i: <i>\"Khanh l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, sao l\u1ea1i l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng x\u1ea5u? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc, Tr\u1eabm kh\u00f4ng d\u00e1m t\u01b0 v\u1ecb.\"<\/i> Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, T\u1ec1 Hi\u1ec1n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ch\u1ec9 gi\u1eef nguy\u00ean quan h\u00e0m.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh truy\u1ec7n ch\u00e9p: V\u1ecbnh l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, trong l\u1ec5 trai v\u00e0o d\u1ecbp Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, c\u00f3 v\u1ecb t\u01b0\u1edbng l\u1edbn say r\u01b0\u1ee3u l\u00e0m th\u1ea5t l\u1ec5, V\u1ecbnh li\u1ec1n \u0111\u00e0n h\u1eb7c. V\u1ecb t\u01b0\u1edbng l\u1edbn \u0111\u00f3, c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 T\u1ec1 Hi\u1ec1n. Tuy nhi\u00ean, V\u1ecbnh v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 2 \u0111\u00e3 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng thay ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng truy\u1ec7n l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao. Nay kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Trung th\u1eeba.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u1edfi \u00e1n l\u1edbn, l\u1ea1i c\u1ea1nh tranh v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 ch\u00ea tr\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t vi\u1ec7c kh\u1edfi \u00e1n l\u1edbn, Th\u1ef1c l\u1ee5c h\u1eb3n c\u00f3 ghi nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ea5y. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00fac \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111ang \u1edf ngo\u00e0i, kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u1ec1 Hi\u1ec1n c\u1ea1nh tranh v\u1edbi \u00f4ng th\u1ebf n\u00e0o. Ph\u1ea3i ch\u0103ng khi t\u1eeb \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng l\u00e0 do T\u1ec1 Hi\u1ec1n? \u0110\u1ec1u c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n c\u1ee7a L\u00e3 Trung vi\u1ebft: M\u1ed9t t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n th\u00ec d\u1ec5 chuy\u00ean quy\u1ec1n, hai t\u01b0\u1edbng c\u00f9ng l\u00e0m th\u00ec sinh chia phe l\u1eadp \u0111\u1ea3ng. Th\u1ebf nh\u01b0ng, Tri\u1ec7u Trung L\u1ec7nh quy\u1ec1n th\u1ebf n\u1eb7ng m\u00e0 v\u1eabn c\u00f9ng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh m\u1edbi ti\u1ebfn c\u1ed9ng s\u1ef1; T\u1ea5t S\u0129 An \u0111\u1ee9c cao v\u1ecdng tr\u1ecdng m\u00e0 v\u1eabn c\u00f9ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00ednh kh\u00ed ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ec7 chia phe l\u1eadp \u0111\u1ea3ng, m\u00e0 c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng h\u00f2a h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng. Th\u1ebf m\u00e0 T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi L\u00fd H\u00e3ng, c\u1ea1nh tranh v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, v\u00ec sao v\u1eady? Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 h\u01a1n k\u00e9m trong t\u00e0i tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u1eady.)<\/i><\/p>\n\n<p>[126] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng: Trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp ph\u00e1t ra b\u1ed1n \u0111\u1ea1o tr\u00e1t t\u1eed m\u00e0 kh\u00f4ng qua s\u1ef1 ki\u1ec3m tra c\u1ee7a Ph\u00e1t s\u1eafc vi\u1ec7n. Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c, ph\u00e0m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean s\u1eafc ho\u1eb7c tr\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i th\u1ea5y c\u00f3 \u1ea5n quan phong c\u1ee7a Ph\u00e1t s\u1eafc vi\u1ec7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m s\u1ebd sai l\u1ea1i \u0111\u01b0a v\u1ec1 Ph\u00e1t s\u1eafc vi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[127] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu ch\u1ecdn hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ph\u00e1n ty v\u00e0 B\u1ea1 u\u00fd, sung v\u00e0o ch\u1ee9c Ch\u1ee7 s\u1ef1 Nam t\u00e0o thu\u1ed9c L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[128] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, l\u1ea5y th\u00fa s\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n<p>[129] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u00e9p l\u1ea1i m\u1ed9t b\u1ea3n ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i trong cung.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[130] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m ban c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9, xem duy\u1ec7t v\u00f5 ngh\u1ec7, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng th\u1ea7n v\u0169 \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n binh s\u0129, qu\u00e2n c\u1ea5m l\u1eef tinh nhu\u1ec7, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Vua b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[131] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 qu\u00e2n b\u00ecnh thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u1edf kinh \u0111\u00f4, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e3 ch\u1eb7t c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y ch\u1ea1, g\u00e2y hoang mang trong l\u00e0ng x\u00f3m. H\u01a1n n\u1eefa, m\u00f9a xu\u00e2n s\u1eafp \u0111\u1ebfn, gi\u00e1 l\u00faa g\u1ea1o \u0111ang t\u0103ng cao, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, v\u00ec v\u1eady h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[132] B\u1ed9 t\u1ed9c Do\u00e3n Ng\u1ea1c Kh\u1eafc c\u1ee7a T\u00e2y Phi\u00ean \u0111\u00e3 c\u1eed Y M\u1eb7c L\u1ed7 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng t\u1eb7ng b\u00f2 l\u00f4ng d\u00e0i.<\/p>\n\n<p>[133] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Thu\u1ebf m\u1ed9c gi\u00e1m s\u1ee9 Ho\u00e0ng Ngung, Tr\u00e0 t\u1eedu gi\u00e1m s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u00fa, Quan th\u00e0nh s\u1ee9 L\u01b0u K\u1ebf Long, Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u00e3 v\u1ec1 quy thu\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho m\u0169 \u00e1o, \u0111ai, \u00e1o b\u00e0o v\u00e0 h\u1ed1t, s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0o Quy minh ban vi\u1ec7n. Ho\u00e0ng Ngung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ecd h\u00e0ng c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch l\u00e0 Vu Vi\u1ec7t.<\/p>\n\n<p>[134] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Binh b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n, Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u H\u00e0n Vi\u1ec7n d\u00e2ng t\u1ea5u:<\/p>\n\n<p><i>\"Tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban h\u00e0nh vi\u1ec7c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, c\u00e1c v\u0103n v\u00f5 qu\u1ea7n th\u1ea7n \u1edf ngo\u00e0i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 v\u00e0o h\u00e0ng th\u1ee9 \u0111\u1ed1i, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p d\u00e2ng t\u1ea5u s\u1ef1. \u0110\u00e2y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft l\u00f2ng lo ngh\u0129[footnote] \u0110\u00e2y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft l\u00f2ng lo ngh\u0129, 'C\u1ea7n' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u00e0nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u1ed9ng t\u00ecm l\u1eddi khuy\u00ean, trong kh\u1eafp c\u00f5i \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u h\u1ebft l\u1eddi ca ng\u1ee3i. Tr\u1ed9m ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 thu\u1eadn v\u1eadn tr\u1eddi, n\u1eafm gi\u1eef quy\u1ec1n l\u1edbn, l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, n\u00f3i c\u00e2u n\u00e0o c\u0169ng xem x\u00e9t c\u1ed5 kim. Trong ba n\u0103m c\u1ea5m c\u1ed1, qu\u00e1 s\u1ee9c kh\u1ed5 s\u1edf, sau khi nghe x\u1eed vi\u1ec7c l\u1edbn, ch\u01b0a t\u1eebng l\u01a1 l\u00e0 m\u1ec7t m\u1ecfi. M\u1ed7i khi m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1n h\u00e1n, l\u00faa m\u1ea1 ch\u01b0a ch\u00edn, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, d\u00e2ng l\u1ec5 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, gi\u1ea3m b\u1edbt ng\u1ef1 thi\u1ec7n m\u00e0 lo l\u1eafng, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i, c\u00f9ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n c\u00e1c th\u1ea7n linh, gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, \u0111\u1ec3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi cao, ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a thu\u1eadn, d\u00f9 c\u00f3 tai \u01b0\u01a1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh h\u1ecda. Nh\u01b0ng th\u1ea7n m\u1ea1o mu\u1ed9i d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ecf c\u00e2y d\u00f2 x\u00e9t tr\u1eddi xanh, lui v\u1ec1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n, kh\u00f3 l\u00f2ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft! \u0110\u00e1ng ch\u1ebft!<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u01a1i c\u00f3 n\u1eafng h\u1ea1n, h\u01a1i t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng m\u00f9a m\u00e0ng, hay l\u00e0 tr\u1eddi xanh v\u00ec Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng hai b\u1eadc th\u00e1nh \u0111\u00e3 v\u1ec1 tr\u1eddi, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ph\u1ed3n th\u1ecbnh, tr\u0103m h\u1ecd vui v\u1ebb l\u00e0m \u0103n, mu\u00f4n n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may t\u00e2m th\u00e1nh b\u1ed7ng sinh ki\u00eau sa nh\u00e0n r\u1ed7i, n\u00ean t\u1ea1m g\u00e2y tai \u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh t\u1ec9nh tr\u00ed tu\u1ec7.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a Ng\u1ee5y Tr\u1ecbnh C\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng: 'Nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u Trinh Qu\u00e1n, nghe \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n nh\u01b0 gi\u1eadt m\u00ecnh, n\u0103m s\u00e1u n\u0103m sau, v\u1eabn vui v\u1ebb nghe l\u1eddi can gi\u00e1n, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, d\u1ea7n gh\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng.' \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u00ea vi\u1ec7c d\u1ea7n l\u01a1 l\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1. V\u1eady n\u00ean bi\u1ebft c\u1ea7n ki\u1ec7m kh\u00f3 gi\u1eef, ki\u00eau sa nh\u00e0n r\u1ed7i d\u1ec5 sinh, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Sau n\u0103m th\u1ee9 15 Khai Nguy\u00ean, Huy\u1ec1n T\u00f4ng \u1edf ch\u1ed7 s\u00e2u xa, nh\u00ecn l\u00ean cao, m\u1ec7t m\u1ecfi v\u1edbi vi\u1ec7c tr\u1ecb v\u00ec, trong cung nu\u00f4ng chi\u1ec1u cung n\u1eef, ngo\u00e0i th\u00ec ti\u1ebfn h\u00e0nh chinh ph\u1ea1t, li\u00ean ti\u1ebfp d\u1ea5y l\u00ean chi\u1ebfu ng\u1ee5c, gi\u1ebft h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i gi\u1eb7c l\u1edbn ho\u00e0nh h\u00e0nh, Trung Nguy\u00ean r\u1ed1i lo\u1ea1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do sau th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, s\u1ef1 ki\u00eau sa nh\u00e0n r\u1ed7i g\u00e2y ra v\u1eady.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n k\u00ednh c\u1ea9n th\u1ea5y Ti\u00ean \u0111\u1ebf ph\u00fac l\u1edbn k\u00e9o d\u00e0i, h\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc l\u00e2u d\u00e0i, si\u00eang n\u0103ng c\u1ea7n ki\u1ec7m, ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y b\u1ecf b\u00ea vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia. T\u1eeb th\u1eddi \u0110oan C\u1ee7ng tr\u1edf l\u1ea1i, c\u00e0ng th\u00eam g\u1eafng s\u1ee9c x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1. Th\u1ea7n t\u1eebng t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee9c Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng quan ch\u1ee7 l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t h\u00f4m, Ti\u00ean \u0111\u1ebf ung dung b\u1ea3o th\u1ea7n r\u1eb1ng: 'Ph\u00e0m gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng si\u00eang n\u0103ng. Tr\u1eabm m\u1ed7i l\u1ea7n th\u1ea5y binh l\u00ednh trong s\u00e2n \u0111i\u1ec7n qu\u00e9t m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t, m\u00fac m\u1ed9t b\u00ecnh n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u ghi nh\u1edb t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd.' Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y Ti\u00ean \u0111\u1ebf ch\u0103m lo ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n nh\u1ecf n\u00e0o. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef v\u1eefng c\u01a1 \u0111\u1ed3 l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5[footnote]Mong B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef v\u1eefng c\u01a1 \u0111\u1ed3 l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 ('\u0110\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u01a1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i)[\/footnote], tu\u00e2n theo di hu\u1ea5n c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u1ea9n tr\u1ecdng si\u00eang n\u0103ng, kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng ph\u00f3ng t\u00fang.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb qu\u1ed1c c\u1ea7n ph\u1ea3i xa k\u1ebb n\u1ecbnh, ng\u0103n l\u1eddi gi\u00e8m. S\u00e1ch 'Th\u01b0' vi\u1ebft: 'Di\u1ec7t k\u1ebb gi\u00e8m pha, h\u00e0nh vi b\u1ea5t ch\u00ednh, khi\u1ebfn ta kinh s\u1ee3.' 'Thi' vi\u1ebft: 'B\u1eaft k\u1ebb gi\u00e8m pha, n\u00e9m cho h\u1ed5 s\u00f3i.' Th\u1ea7n th\u1ea5y trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh hi\u1ec7n nay, t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb t\u00e0 n\u1ecbnh. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c x\u1ea5u sinh ra t\u1eeb ch\u1ed7 k\u00edn \u0111\u00e1o, n\u00ean ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1eeb khi ch\u01b0a manh nha. V\u1edbi s\u1ef1 th\u00f4ng minh th\u1ea7n tr\u00ed c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng lo n\u1ea1n ki\u00eau c\u0103ng ph\u00f3ng t\u00fang. Nh\u01b0ng mong B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng m\u1ec7t m\u1ecfi soi x\u00e9t \u0111i\u1ec1u k\u00edn \u0111\u00e1o, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfn th\u00e2n. M\u1ed7i ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1eadn tr\u1ecdng, d\u00f9 c\u00f3 an \u1ed5n c\u0169ng \u0111\u1eebng ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u1edf y\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy nan, l\u00fac th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng lo\u1ea1n l\u1ea1c, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn.\"<\/i><p>\n\n<p>T\u1ea5u tr\u00ecnh xong, Vua tri\u1ec7u Vi\u1ec7n v\u1ec1 tri\u1ec1u[footnote]Tri\u1ec7u Vi\u1ec7n v\u1ec1 tri\u1ec1u <i>('Vi\u1ec7n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'V\u1ea5n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf)<\/i>[\/footnote], phong ch\u1ee9c S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n.<\/p>\n<p><i>(Phong ch\u1ee9c S\u1eed so\u1ea1n v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m sau, nay vi\u1ebft chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[135] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u00e0 t\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[136] Chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ai ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbch th\u01b0\u1edfng n\u0103m ngh\u00ecn ti\u1ec1n, b\u1eaft s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a th\u01b0\u1edfng hai m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a, ng\u1ef1a kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1eb7c gi\u00e1p th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Theo chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, thu\u1ed9c ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, nay vi\u1ebft chung, nghi c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t ho\u1eb7c sai l\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[137] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o trong m\u1ed9t th\u00e1ng, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea7u ph\u00fac.<\/p>\n\n<p>[138] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u1eadp trung nhi\u1ec1u binh m\u00e3.<\/p>\n\n<p>[139] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu l\u1ec7nh chuy\u1ec3n ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a L\u01b0u T\u1ed5ng, v\u1ed1n l\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, sang l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n\n<p>[140] T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, \u1edf H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng C\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1ng, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Doanh, B\u00e1. N\u0103m nay, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc r\u1eb1ng: nh\u00e0 d\u00e2n n\u00e0o c\u00f3 hai ho\u1eb7c ba \u0111inh th\u00ec ghi t\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, b\u1ed1n ho\u1eb7c n\u0103m \u0111inh ghi t\u00ean hai ng\u01b0\u1eddi, s\u00e1u ho\u1eb7c b\u1ea3y \u0111inh ghi t\u00ean ba ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb t\u00e1m \u0111inh tr\u1edf l\u00ean ghi t\u00ean b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m C\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1ng. C\u1ee9 500 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1eadp m\u1ed9t Ch\u1ec9 huy, \u0111\u1eb7t Ch\u1ec9 huy s\u1ee9. M\u1ed7i 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t \u0110\u00f4, \u0111\u1eb7t hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ch\u00ednh v\u00e0 Ph\u00f3 \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u, c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ti\u1ebft c\u1ea5p. \u1ede c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u thi\u1ebft l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi b\u1eafn cung \u0111\u1ec3 b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng. Cho ph\u00e9p t\u1ef1 s\u1eafm ng\u1ef1a, ai c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng mua gi\u00e1p th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00e0nh c\u00e1c tr\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, quan ph\u00e1t cho \u00e1o gi\u00e1p.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo 'L\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Binh Ch\u00ed', trong Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3. Vi\u1ec7c t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m g\u1ea7n \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, 'Ch\u00ed' l\u1ea1i ghi v\u00e0o n\u0103m sau, nay c\u0169ng ghi th\u00eam v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[141] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf B\u1ed9c Ch\u00e2u c\u00f3 b\u1ecdn tr\u1ed9m \u0111\u00eam v\u00e0o th\u00e0nh, b\u1eaft Tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 T\u00edn v\u00e0 Gi\u00e1m qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau \u0110\u1ed9. Tri Ho\u00e0ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng nghe tin, cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng tu b\u1ed5 v\u00f5 b\u1ecb n\u00ean gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp m\u1edbi d\u00e1m ho\u00e0nh h\u00e0nh g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"X\u00e9t r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1ec3 ch\u1ebf qu\u1ed1c gia, kinh l\u00fd \u0111\u1ea5t \u0111ai l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3. Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: 'V\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u \u0111\u1eb7t hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.' L\u1ea1i n\u00f3i: '\u0110\u00f3ng ch\u1eb7t c\u1eeda, g\u00f5 m\u00f5 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ea1o kh\u00e1ch.' Truy\u1ec7n n\u00f3i: 'Ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t ng\u1edd l\u00e0 l\u1eddi d\u1ea1y t\u1ed1t t\u1eeb x\u01b0a.' T\u1eeb th\u1eddi cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Qu\u1ea3ng Minh nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, thi\u00ean h\u1ea1 lo\u1ea1n l\u1ea1c, c\u00e1c n\u01a1i chi\u1ebfm gi\u1eef th\u00e0nh l\u0169y, s\u1eeda sang binh gi\u00e1p, chia c\u1eaft nh\u01b0 h\u1ea1t \u0111\u1eadu, m\u1ea3nh v\u1ecf[footnote] 'Chia c\u1eaft nh\u01b0 h\u1ea1t \u0111\u1eadu, m\u1ea3nh v\u1ecf' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u1eadu ph\u00e2n qua ph\u1eabu,' ch\u1eef 'ph\u1eabu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 293, 'V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng truy\u1ec1n', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' quy\u1ec3n 317 v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1eeb \u0111\u1ea1o t\u1eb7c, v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi Th\u00e1i T\u1ed5 m\u1edbi kh\u1edfi nghi\u1ec7p, nh\u1eb1m kh\u00f4i ph\u1ee5c Quan Nam, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110i\u1ec7n, n\u0103m th\u1ee5 thi\u1ec1n, l\u1ea1i c\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh k\u1ebb ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, chi\u1ebfm Dung, Th\u1ee5c, h\u1ea1 Kinh, T\u01b0\u01a1ng, khu\u1ea5t ph\u1ee5c Phi\u00ean Ngu, \u0111\u00e1nh Kim L\u0103ng, chi\u1ebfm b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ebf th\u1eeba nghi\u1ec7p l\u1edbn, ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh T\u1ecbnh, Ph\u1ea7n, thu ph\u1ee5c M\u00e2n, Vi\u1ec7t, thi\u00ean h\u1ea1 nh\u1ea5t th\u1ed1ng, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ee5c. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u1eadn \u1edf Giang, Ho\u00e0i ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh h\u00e0o, thu binh gi\u00e1p, b\u1ecf v\u0169 b\u1ecb h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m. K\u1ebb h\u1ecdc tr\u00f2 l\u0129nh ch\u00e2u, qu\u1eadn l\u1edbn cho hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi[footnote] 'Qu\u1eadn l\u1edbn cho hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi' ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], qu\u1eadn nh\u1ecf gi\u1ea3m n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, sung l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u. G\u1ecdi l\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, th\u1ef1c ch\u1ea5t nh\u01b0 l\u1eef kh\u00e1ch, g\u1ecdi l\u00e0 th\u00e0nh qu\u1eadn, nh\u01b0ng tr\u1ed1ng tr\u1ea3i nh\u01b0 \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng. D\u00f9 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4n kinh s\u01b0 m\u00e0 h\u1ea1 qu\u1eadn huy\u1ec7t, l\u00e0 k\u1ebf 'c\u01b0\u1eddng c\u00e1n nh\u01b0\u1ee3c chi'[footnote] 'L\u00e0 k\u1ebf c\u01b0\u1eddng c\u00e1n nh\u01b0\u1ee3c chi' ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o trung dung.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n khi \u1edf Tr\u1eeb Ch\u00e2u, g\u1eb7p l\u00fac \u0111i\u1ec1u binh k\u00e9o thuy\u1ec1n, c\u1eeda th\u00e0nh kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef, ch\u1ec9 l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng thay m\u1edf \u0111\u00f3ng, th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 n\u00e1t, kh\u00ed gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. \u0110\u1ebfn khi d\u1eddi \u0111\u1ebfn Duy D\u01b0\u01a1ng, n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea5n tr\u1ecdng y\u1ebfu, c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c Tr\u1eeb Ch\u00e2u. T\u1eebng xu\u1ea5t hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed9 gi\u00e1p cho s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n c\u1ea3nh, cung n\u1ecf h\u01b0 h\u1ea1i b\u1ed1n n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. B\u1edfi kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda ch\u1eefa, l\u1ea1i th\u00eam \u0111\u1ea5t \u1ea9m kh\u00f3 ph\u01a1i kh\u00f4, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi th\u1edd \u01a1, n\u00ean \u0111\u1ebfn n\u00f4ng n\u1ed7i n\u00e0y. Nay th\u00e0nh l\u0169y v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi \u1edf Ho\u00e0ng Ch\u00e2u c\u00f2n k\u00e9m h\u01a1n Tr\u1eeb, D\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may g\u1eb7p thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, d\u00f9 mu\u1ed1n ph\u00f2ng b\u1ecb[footnote] 'D\u00f9 mu\u1ed1n ph\u00f2ng b\u1ecb' ch\u1eef 'ng\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean trong 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], l\u1ea5y g\u00ec ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1?<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n x\u00e9t s\u00e1ch 'Thi\u00ean quan' c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Thi\u00ean c\u00f3 ch\u00e9p: 'V\u1eadn tr\u1eddi ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n bi\u1ebfn nh\u1ecf, m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n bi\u1ebfn v\u1eeba, n\u0103m tr\u0103m n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n bi\u1ebfn l\u1edbn, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng.' C\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh x\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y n\u00ean chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng, d\u00f9 c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng c\u0169ng kh\u00f4ng g\u00e2y lo\u1ea1n. Qu\u1ed1c gia t\u1eeb n\u0103m Ki\u1ebfn Long Gi\u00e1p T\u00ed ti\u1ebfn xu\u1ed1ng T\u00e2y Xuy\u00ean[footnote]Ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong kho m\u00e0 b\u1ed5 sung[\/footnote], \u0111\u1ebfn n\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd l\u1ea1i x\u1ea3y ra lo\u1ea1n l\u1ea1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m. L\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c th\u00e0nh \u00cdch, T\u1eed, Mi, To\u1ea1i l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, duy ch\u1ec9 Qu\u00e1ch T\u1ea3i b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc, b\u1ecb gi\u1eb7c chi\u1ebfm c\u1ee9, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ki\u00ean c\u1ed1 ph\u00f2ng th\u1ee7. Nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c chi\u1ebfm. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 minh ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00f3 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ebf th\u1eeba di ch\u00ed c\u1ee7a hai b\u1eadc th\u00e1nh, ph\u00e1t huy truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u d\u00e0i, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, thay \u0111\u1ed5i ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh l\u1ea1i, d\u1ef1a theo th\u1eddi th\u1ebf m\u00e0 l\u1eadp ph\u00e1p, kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 c\u1ee9ng nh\u1eafc[footnote]Ch\u1eef 'c\u1ed1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phong', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Th\u00e1i T\u1ed5 thu h\u1ed3i quy\u1ec1n l\u1ef1c chuy\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u01b0 h\u1ea7u, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m. Th\u00e1i T\u1ed5 d\u1eb9p c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ng\u1ee5y, ti\u00eau di\u1ec7t s\u00e0o huy\u1ec7t y\u00eau t\u00e0[footnote]Th\u00e1i T\u1ed5 d\u1eb9p c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ng\u1ee5y, ti\u00eau di\u1ec7t s\u00e0o huy\u1ec7t y\u00eau t\u00e0, xem T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 293, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng c\u00f3 ch\u00e9p: 'Th\u00e1i T\u1ed5 thu h\u1ed3i th\u1ebf l\u1ef1c chuy\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u01b0 h\u1ea7u, Th\u00e1i T\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n l\u00f2ng tham v\u1ecdng ng\u1ee5y t\u1ea1o', t\u1ea5u ngh\u1ecb quy\u1ec3n 317 v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eb7n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp d\u1eabn \u0111o\u1ea1n n\u00e0y g\u1ea7n nh\u01b0 gi\u1ed1ng nhau. Nghi l\u00e0 trong b\u1ea3n ghi ch\u00e9p n\u00e0y 'Th\u00e1i T\u1ed5' n\u00ean l\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng'[\/footnote], v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng m\u01b0u \u0111\u1ed3 tham v\u1ecdng, nh\u01b0ng c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c c\u1ee9u \u0111\u1eddi l\u1eadp ph\u00e1p, l\u00e2u ng\u00e0y sinh ra t\u1ec7 l\u1eadu, c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ec7 l\u00e0 ph\u1ea3i tu\u1ef3 c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e1n Cao T\u1ed5 r\u00fat kinh nghi\u1ec7m t\u1eeb sai l\u1ea7m c\u1ee7a nh\u00e0 T\u1ea7n khi \u0111\u1eb7t qu\u1eadn huy\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u00e3 phong \u0111\u1ea5t cho con ch\u00e1u, nh\u01b0ng khi b\u1ea3y n\u01b0\u1edbc l\u1edbn m\u1ea1nh, c\u00e1c Vua V\u0103n, C\u1ea3nh ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh thu h\u1ed3i quy\u1ec1n l\u1ef1c. \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c qu\u00e2n An, S\u1eed \u0111\u00e3 ch\u00e1n chi\u1ebfn tranh, n\u00ean c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch khoan h\u1ed3ng th\u1eddi Trinh Nguy\u00ean, Hi\u1ebfn T\u00f4ng nh\u1edd d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn gian h\u00f9ng l\u1edbn \u1edf T\u1ec1, S\u00e1i, n\u00ean c\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i ph\u1ea1m th\u1eddi Nguy\u00ean Ho\u00e0. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc c\u01a1 m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, v\u00ec s\u1ef1 nghi\u1ec7p l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, nhanh nh\u01b0 xoay b\u00e1nh xe, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9ng nh\u1eafc.<\/i><p>\n\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c qu\u1eadn v\u00f9ng Giang, Ho\u00e0i g\u1eb7p ba m\u1ed1i lo l\u1edbn: th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ed5 n\u00e1t; th\u1ee9 hai l\u00e0 binh kh\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7; th\u1ee9 ba l\u00e0 binh l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n. Nay gi\u1eb7c B\u1ed9c n\u1ed5i l\u00ean, vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 l\u1ecfng l\u1ebbo \u0111\u00e3 r\u00f5. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1ng su\u1ed1t, tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu t\u1ea1m th\u1eddi tu s\u1eeda, kh\u00f4ng mu\u1ed1n g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, th\u00ec c\u00e1c qu\u1eadn Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Ho\u00e0i Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 d\u00e2n \u00edt hay nhi\u1ec1u, th\u00e0nh tr\u00ec l\u1edbn nh\u1ecf, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p l\u1eadp \u0111\u1ed9i qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh, kh\u00f4ng qu\u00e1 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng cho \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ra ngo\u00e0i[footnote] 'V\u1eadt l\u1ec7nh sai xu\u1ea5t', ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'm\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ec9 luy\u1ec7n t\u1eadp cung ki\u1ebfm trong th\u00e0nh. Sau \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y, s\u1eeda ch\u1eefa \u00e1o gi\u00e1p. C\u00e1c qu\u1eadn qu\u1ed1c s\u1ebd c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u1ea5p cao s\u1ebd tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i lo b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c[footnote] 'Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i mi\u1ec5n phi\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c chi ngu', ch\u1eef 'tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng, d\u1eabn theo truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote].\"<\/i><p>\n\n<p>[142] T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u M\u1ed9 Dung \u0110\u1ee9c Phong, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Tr\u1ea5n ch\u00e2u, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u U\u1ea5t, \u0111\u1ebfn nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u1ef5 binh ti\u1ebfn xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, \u0110\u1ee9c Phong \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb binh l\u1ef1c, c\u1ed1 th\u1ee7 ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, khi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf kh\u00f4ng b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu th\u01b0 khen ng\u1ee3i. \u0110\u1ee9c Phong coi nh\u1eb9 c\u1ee7a c\u1ea3i, th\u00edch l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, khi y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbng s\u0129, \u0111\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. M\u1eb9 \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, v\u1ee3 con l\u01b0u l\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng An, s\u1ed1ng r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, Vua nghe tin th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u01b0\u01a1ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9.<\/p>\n<p>[2] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o L\u00e3 \u0110oan, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c T\u01b0 kh\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Ch\u00ednh Hu\u1ec7, b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua hai l\u1ea7n th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. H\u00f4m \u0111\u00f3, \u00f4ng m\u1ea5t. Trung s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u1ed7 tr\u1ee3 tang l\u1ec5, truy phong v\u1ee3 qu\u00e1 c\u1ed1 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb l\u00e0m Phu nh\u00e2n Kinh qu\u1ed1c, b\u1ed1n con trai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[3] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu tri\u1ec7u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ch\u00e2u, v\u1ec1 tri\u1ec1u. H\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m d\u00e2n ch\u00e2u H\u00f9ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng ng\u1ef1a, xin Th\u1eeba C\u1ee7 ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1eadm ch\u1ee9c. Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua l\u1ea1i sai Th\u1eeba C\u1ee7 tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ch\u00e2u, v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u1ef1a m\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00e3 d\u00e2ng. Th\u1eeba C\u1ee7 d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nghe c\u00e1c nh\u00e0 binh ph\u00e1p n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 ba lo\u1ea1i tr\u1eadn: Nh\u1eadt nguy\u1ec7t phong v\u00e2n l\u00e0 &#8216;thi\u00ean tr\u1eadn&#8217;; s\u01a1n l\u0103ng th\u1ee7y tuy\u1ec1n l\u00e0 &#8216;\u0111\u1ecba tr\u1eadn&#8217;; binh xa s\u0129 t\u1ed1t l\u00e0 &#8216;nh\u00e2n tr\u1eadn&#8217;. Nay d\u00f9ng &#8216;\u0111\u1ecba tr\u1eadn&#8217; \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp hi\u1ec3m y\u1ebfu, l\u1ea5y th\u1ee7y tuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ki\u00ean c\u1ed1, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00ea \u0111\u1eadp, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n c\u1ea3, d\u00f9 c\u00f3 k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch c\u0169ng kh\u00f4ng lo ch\u00fang \u0111\u1ed9t k\u00edch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n Nhung x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, con \u0111\u01b0\u1eddng Cao D\u01b0\u01a1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p bi\u1ec3n, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn An, d\u00e2n ch\u00fang an c\u01b0, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1edd l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n. Nay t\u1eeb Thu\u1eadn An v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn T\u00e2y S\u01a1n, \u0111\u1ea5t tuy r\u1ed9ng b\u1eb1ng m\u1ea5y qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 tr\u0103m d\u1eb7m, d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ed3i g\u00f2, song c\u0169ng nhi\u1ec1u s\u00f4ng su\u1ed1i ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng, x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam \u0111\u1eadp h\u1ed3, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch, d\u1eb9p y\u00ean n\u1ed7i lo bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i, trong l\u00f2ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u s\u00e1ch v\u1edf<a class=\"footnote\" title=\"Trong b\u1ea3n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an' \u1edf quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' c\u00f3 ghi 'm\u1eaft kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef', nghi ng\u1edd \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-198-1\" href=\"#footnote-198-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, tai kh\u00f4ng nghe \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng sai l\u1ea7m g\u00e2y h\u1ea1i cho qu\u1ed1c gia, d\u00f9 c\u00f3 d\u1eabn qu\u00e2n h\u1ed5 b\u00e1o c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng hung h\u00e3n. K\u00ednh mong l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e0ng quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1eed h\u1ecd \u0111i qu\u1ea3n l\u00fd d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean, ban th\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu h\u0129nh \u0111\u1ec3 h\u1ecd y\u00ean l\u00f2ng, trao quy\u1ec1n uy \u0111\u1ec3 h\u1ecd thi h\u00e0nh nghi\u00eam m\u1ec7nh l\u1ec7nh. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u00e0o h\u00e0o s\u00e2u, x\u00e2y lu\u1ef9 cao, nu\u00f4i ng\u1ef1a, r\u00e8n binh, chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng cho vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7. Tu nh\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ee9c, thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n \u00e1i, m\u1edf r\u1ed9ng con \u0111\u01b0\u1eddng an d\u00e2n. Hu\u1ea5n luy\u1ec7n binh s\u0129, khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, khuy\u1ebfn kh\u00edch n\u00f4ng nghi\u1ec7p, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m. S\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed, tu b\u1ed5 cung n\u1ecf, th\u1eadn tr\u1ecdng v\u1edbi l\u1eeda hi\u1ec7u, tu s\u1eeda \u0111\u1ed3n b\u1ea3o \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba ngo\u1ea1i x\u00e2m. K\u1ebb \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec ch\u1ed1ng l\u1ea1i, \u0111i r\u1ed3i th\u00ec v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, bi\u00ean th\u00e0nh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi Nhung, bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Trong b\u1ea3n g\u1ed1c ch\u1eef 'th\u1ebf' vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1eafng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu' c\u00f9ng c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-198-2\" href=\"#footnote-198-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. Mong r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi l\u1eadp doanh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, ch\u1ec9 c\u1ea7n tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe m\u1ea1nh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Khi c\u00f3 b\u00e1o \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 Khi\u1ebft \u0110an, h\u00e3y \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i d\u0169ng c\u1ea3m ch\u1ec9 huy v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ecd. \u0110\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ph\u1ea7n &#8216;Ch\u00e1nh truy\u1ec7n&#8217; c\u1ee7a Th\u1eeba C\u1ee7 \u1edf \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ghi th\u00eam vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 thu\u1eadn ti\u1ec7n c\u1ee7a ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 5, nay d\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, H\u00e0 T\u00e2y ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u t\u1eeb \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, 30 c\u1eed nh\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 Khang Kh\u1eafc C\u1ea7n c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, nh\u00e0 Vua \u0111\u00edch th\u00e2n xem x\u00e9t v\u00e0 th\u1eed t\u00e0i b\u1eafn cung, n\u1ecf m\u1ea1nh. Kh\u1eafc C\u1ea7n gi\u1ecfi b\u1eafn c\u1ea3 hai tay v\u00e0 \u0111\u00e1nh ki\u1ebfm. Nh\u00e0 Vua ch\u1ecdn 18 ng\u01b0\u1eddi tr\u00fang tuy\u1ec3n, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[6] Truy t\u1eb7ng c\u1ed1 T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 L\u01b0u Thi\u1ec7u Vinh l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ea7n v\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u00e0nh ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; c\u1ed1 T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 Lu\u00e2n l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, V\u0169 ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn trong lo\u1ea1n V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, c\u1ea3i t\u00e1ng Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u00ean c\u1ea1nh V\u0129nh Hi L\u0103ng, r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 v\u1ec1 th\u1edd \u1edf bi\u1ec7t mi\u1ebfu. H\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00e1m mi\u1ebfu n\u00ean gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda so v\u1edbi l\u0103ng t\u1ea9m, nh\u01b0ng Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho gi\u1ea3m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4ng gi\u1ea3m nghi tr\u01b0\u1ee3ng, theo &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; l\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, c\u1ea5m thuy\u1ec1n t\u01b0 \u0111\u1ed9 s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u00f4ng.<\/p>\n<p>[9] Th\u00e1i t\u1eed trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m t\u00e2u: <i>&#8220;Khi tr\u01b0\u1edbc th\u1ea7n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tri\u1ec7u, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an k\u1ef5 binh \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, c\u00f3 h\u1ecdc tr\u00f2 l\u00e0 M\u1ec5 Tr\u1ee9, v\u1ed1n d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 gi\u1ecfi b\u1eafn cung, th\u1ea7n b\u00e8n ra l\u1ec7nh chi\u00eau m\u1ed9 tr\u0103m tr\u00e1ng s\u0129 \u0111\u1ec3 gi\u1eef c\u1eeda nam. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, gi\u1eb7c r\u00fat lui m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1nh v\u00e0o c\u1eeda \u1ea5y.&#8221;<\/i> Vua nghe xong, cho tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, th\u1eed s\u1ee9c b\u1eafn cung c\u1ee9ng, r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch &#8216;B\u00e1ch nh\u1ea5t bi\u00ean&#8217; c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o: Ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 Ngu l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m, v\u1ed1n l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a Ng\u00f4 Vi\u1ec7t, l\u00fac \u1ea5y \u0111ang v\u00e0o c\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, \u0111em nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nghe \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o l\u00ean h\u1ecd Ti\u1ec1n, mong r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd c\u1ea3nh gi\u00e1c. Sau n\u00e0y quy tri\u1ec1u, gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tri\u1ec7u, g\u1eb7p l\u00fac Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c qu\u1eadn H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh c\u1ed1 th\u1ee7, ch\u1ec9 c\u00f3 Nghi\u1ec5m m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh ra cho qu\u00e2n \u0111\u1ecbch xem, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111i qua l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u00f2m ng\u00f3. Vi\u1ec7c xong, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khen ng\u1ee3i, th\u0103ng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed T\u1ebf ch\u00e2u, th\u1ecd \u0111\u1ebfn 93 tu\u1ed5i. Ri\u00eang &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1ee7a Nghi\u1ec5m, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[10] C\u00f9ng ng\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb c\u1ea7u Th\u0103ng Ti\u00ean chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh \u00fap, quan qu\u00e2n t\u1eadp trung binh l\u1ef1c \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, L\u00f4i H\u1eefu Chung \u0111em qu\u00e2n ngh\u00eanh chi\u1ebfn, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i l\u1edbn, gi\u1ebft h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecdng che, th\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a tr\u1edf v\u1ec1 th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, \u0111i\u1ec1u Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy, B\u1ea3o Thu\u1eadn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0111i\u1ec1u Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng Tr\u1ea5n ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[12] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 ty s\u0129 v\u0103n h\u1ecdc tham qu\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c h\u1ee9a k\u00fd t\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eafm quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y qu\u1ea7n th\u1ea7n, b\u1ea3o m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi h\u00e3y ch\u0103m lo tu d\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 b\u1ecf m\u1eb7c, l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c.<\/p>\n<p>[14] Ban \u0111\u1ea7u, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. Khi s\u1eafp l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, Vua g\u1ecdi \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i:<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-198-3\" href=\"#footnote-198-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a><i>&#8220;Khi Tr\u1eabm c\u00f2n \u1edf Nam Nha, T\u1ea5t S\u0129 An \u0111\u00e3 k\u1ec3 cho Tr\u1eabm nghe v\u1ec1 gia th\u1ebf c\u1ee7a khanh, nay Tr\u1eabm giao H\u1ed3 Nam cho khanh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi Do\u00e3n T\u1eafc m\u1edbi \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, x\u1ea3y ra \u0111\u00e1m ch\u00e1y l\u1edbn, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 \u1edf, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec l\u1ea1nh. Do\u00e3n T\u1eafc l\u1eadp t\u1ee9c l\u1ea5y tre quan c\u1ea5p cho d\u00e2n \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng nh\u00e0 t\u1ea1m, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n th\u00ec thu h\u1ed3i, d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb l\u01b0u l\u1ea1c, vi\u1ec7c quan c\u0169ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu h\u1ee5t. Tr\u01b0\u1edbc kia, h\u1ecd M\u00e3 thu thu\u1ebf n\u1eb7ng n\u1ec1, d\u00e2n ch\u00e2u h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1ee5a, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ecba thu\u1ebf. \u0110\u1ebfn khi Phan M\u1ef9 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh H\u1ed3 Nam, t\u00ednh theo m\u1ed7i gian nh\u00e0 ph\u1ea3i n\u1ed9p m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng ba th\u01b0\u1edbc l\u1ee5a, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;\u1ed1c thu\u1ebf&#8221;<\/i>. H\u1ed9 l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p tr\u00e2u, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p b\u1ed1n h\u1ed9c g\u1ea1o, tr\u00e2u ch\u1ebft v\u1eabn ph\u1ea3i n\u1ed9p, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;kh\u1ed1t c\u1ed1t thu\u1ebf&#8221;<\/i>. D\u00e2n n\u1ed9p ch\u00e8, ban \u0111\u1ea7u ch\u00edn c\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i c\u00e2n <i>(t\u1ee9c c\u00e2n l\u1edbn)<\/i>, sau t\u0103ng l\u00ean ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m c\u00e2n. Do\u00e3n T\u1eafc xin b\u00e3i b\u1ecf ba lo\u1ea1i thu\u1ebf n\u00e0y v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i c\u00e2n ch\u00e8 n\u1ed9p 30 c\u00e2n r\u01b0\u1ee1i l\u00e0m m\u1ee9c c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c quy \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i c\u00e2n ch\u00e8 n\u1ed9p 30 c\u00e2n r\u01b0\u1ee1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 gi\u1ed1ng nhau. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 324 truy\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '13 c\u00e2n r\u01b0\u1ee1i', c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea7n theo \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-4\" href=\"#footnote-198-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>L\u1ea1i th\u1ea5y ru\u1ed9ng n\u00fai c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed3ng l\u00faa, nh\u01b0ng d\u00e2n l\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00e0y c\u1ea5y, b\u00e8n ra l\u1ec7nh m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p c\u1ecf cho ng\u1ef1a ph\u1ea3i n\u1ed9p b\u1eb1ng hi\u1ec7n v\u1eadt, t\u1eeb \u0111\u00f3 ru\u1ed9ng n\u00fai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c khai kh\u1ea9n. Khi \u0111\u00f3 g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, \u00f4ng mu\u1ed1n m\u1edf kho quan c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean, nh\u01b0ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, Do\u00e3n T\u1eafc n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu ph\u1ea3i ch\u1edd b\u00e1o th\u00ec \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng m\u1ea5t m\u1ed9t th\u00e1ng, khi \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i s\u1ebd kh\u00f4ng k\u1ecbp c\u1ee9u.&#8221;<\/i> Tuy nhi\u00ean, l\u1eddi \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe.<\/p>\n<p>Sang n\u0103m sau l\u1ea1i g\u1eb7p n\u1ea1n \u0111\u00f3i, \u00f4ng l\u1ea1i mu\u1ed1n c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, Do\u00e3n T\u1eafc xin \u0111em gia s\u1ea3n l\u00e0m th\u1ebf ch\u1ea5p, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf kho b\u00e1n g\u1ea1o r\u1ebb. T\u1eeb \u0111\u00f3, \u00f4ng chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i c\u00f3 s\u1ee9c v\u00f3c sung v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin \u0111i\u1ec1u s\u1ed1 qu\u00e2n m\u1ed9 n\u00e0y \u0111i ph\u00f2ng th\u1ee7 <i>&#8220;Thi\u1ec7u Ch\u00e2u&#8221;<\/i> ch\u1ed1ng l\u1ea1i man t\u1ed9c<a class=\"footnote\" title=\"'Thi\u1ec7u Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'Qu\u1eadn Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 truy\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u1ec3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-5\" href=\"#footnote-198-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, Do\u00e3n T\u1eafc n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay man t\u1ed9c kh\u00f4ng g\u00e2y r\u1ed1i, v\u00f4 c\u1edb t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa ch\u1ec9 khi\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi th\u00eam lo\u1ea1n. H\u01a1n n\u1eefa, qu\u00e2n m\u1edbi chi\u00eau m\u1ed9, \u0111\u00f3i y\u1ebfu, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111i ph\u00f2ng th\u1ee7.&#8221;<\/i> B\u00e8n t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, d\u00e2n ch\u00fang li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a Do\u00e3n T\u1eafc, \u0111\u1ebfn y\u00eau c\u1ea7u An ph\u1ee7 s\u1ee9 xin cho \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i. An ph\u1ee7 s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Khi tri\u1ec7u h\u1ed3i, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ba ng\u00e0y li\u1ec1n, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea5t S\u0129 An th\u1eadt kh\u00f4ng l\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ghi r\u1eb1ng An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai th\u00e1ng ba \u0111i an ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, T\u00e2y, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn H\u1ed3 Nam, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 \u0111i ngang qua. L\u1ea1i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f2n sang Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m vi\u1ec7c, e r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u00e2u xin n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Nghi\u00eau T\u1ea9u. L\u1ea1i theo s\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi r\u1eb1ng quan d\u00e2n xin cho Do\u00e3n T\u1eafc v\u00e0 Lam Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Ch\u00ednh \u1edf l\u1ea1i, kh\u00f4ng n\u00f3i An ph\u1ee7 s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, nay t\u1ea1m theo truy\u1ec7n Do\u00e3n T\u1eafc, b\u1ecf qua t\u00ean v\u1ecb s\u1ee9 gi\u1ea3. Vi\u1ec7c mi\u1ec5n thu\u1ebf tr\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, nay ghi chung v\u00e0o. Vi\u1ec7c tri\u1ec7u h\u1ed3i Do\u00e3n T\u1eafc, c\u1ea7n tra x\u00e9t n\u0103m th\u00e1ng c\u1ee5 th\u1ec3.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf \u0111\u1ec3 duy\u1ec7t binh. Ph\u00f3 Binh m\u00e3 s\u1ee9 thu\u1ed9c Th\u1ea7n k\u1ecb l\u00e0 Ti\u00eau \u00c1c t\u1ef1 nh\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 m\u00faa c\u00e2y th\u01b0\u01a1ng s\u1eaft n\u1eb7ng m\u01b0\u1eddi l\u0103m c\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh th\u1eed s\u1ee9c. \u00c1c m\u00faa tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a, \u0111i l\u1ea1i nh\u01b0 bay, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m B\u1ea3n qu\u00e2n s\u1ee9.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban cho \u1ee9ng c\u1eed nh\u00e2n L\u00e2m \u0110\u00e0o danh hi\u1ec7u \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. \u0110\u00e0o d\u1ef1 thi t\u1ea1i H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, Vua \u0111ang mu\u1ed1n t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[17] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb t\u00e2u: <i>&#8220;Xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan M\u1ea1c ch\u1ee9c sau n\u1eeda n\u0103m nh\u1eadm ch\u1ee9c, b\u1eaft tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i v\u00e0 th\u00f4ng ph\u00e1n x\u00e9t n\u0103ng l\u1ef1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ec7nh hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c xem x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c V\u0169 c\u1eed v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u1eadp quan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i V\u0169 c\u1eed \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n do hai kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed, ph\u1ea3i x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh vi th\u1ef1c t\u1ebf. N\u1ebfu v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00e1 nh\u01b0ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u00f3 khuy\u1ebft, ho\u1eb7c g\u1eedi th\u01b0 n\u1eb7c danh, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u00fac ph\u1ea1m b\u1ec1 tr\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i nghi\u00eam tr\u1ecb, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 qu\u00ea l\u00e0m d\u1ecbch v\u1ee5, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi. N\u1ebfu ai d\u00e1m ti\u1ebfn c\u1eed, quan l\u1ea1i li\u00ean quan s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi giao Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[20] Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o l\u00e0 T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u1ee5y l\u00e0 Khang Ti\u1ebft.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Huy\u1ec7n l\u1ec7nh L\u1ed7 S\u01a1n l\u00e0 L\u00fd \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, ban \u00e1o \u0111\u1ecf. Khi \u1ea5y, d\u00e2n huy\u1ec7n l\u00e0 L\u01b0u D\u1ee5ng t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng, l\u00e0m ph\u00f9 s\u1ea5m, m\u01b0u ph\u1ea3n lo\u1ea1n. \u0110\u00e1n bi\u1ebft chuy\u1ec7n, b\u1eaft h\u1ebft b\u1ecdn ch\u00fang, gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i tra h\u1ecfi x\u00e1c th\u1ef1c, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. D\u1ee5ng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn b\u1ecb x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec \u1edf c\u00e1c c\u1ed5ng kinh th\u00e0nh, nh\u1eefng k\u1ebb li\u00ean \u0111\u1edbi b\u1ecb \u0111\u00e1nh g\u1eady v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u01a1i xa x\u00f4i, th\u00e2n th\u00edch v\u00e0 b\u1ea1n b\u00e8 kh\u00f4ng b\u1ecb truy c\u1ee9u.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tri huy\u1ec7n Tu\u1ea5n Nghi l\u00e0 Ph\u00e0n Ch\u1ee9ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i ch\u1ee9c. Vua b\u1ea3o c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;Kinh \u0111\u00f4 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu. N\u1ebfu ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, d\u00e2n s\u1ef1 s\u1ebd \u1ed5n th\u1ecfa, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ch\u1ee9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u1ea7n Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, L\u00f4i H\u1eefu Chung sai ch\u00e1u l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang L\u00f4i Hi\u1ebfu Ti\u00ean mang gi\u00e1o v\u00e0 l\u1ecdng t\u1eebng thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u00e0o t\u00e2u l\u00ean. Vua \u0111\u01b0a cho t\u1ea3 h\u1eefu xem, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi Hi\u1ebfu Ti\u00ean v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c, r\u1ed3i c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u1eb7c chu\u1ed9t, d\u00f9 c\u00f3 c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh, c\u0169ng ch\u1ec9 t\u00ednh ng\u00e0y l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u2018L\u00f4i Hi\u1ebfu Ti\u00ean truy\u1ec1n\u2019: khi V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, Hi\u1ebfu Ti\u00ean theo ch\u00fa l\u00e0 H\u1eefu Chung ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c \u1edf c\u1ea7u Th\u0103ng Ti\u00ean, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng tr\u0103m \u0111\u1ea7u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o v\u00e0ng v\u00e0 l\u1ecdng v\u00e0ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u1edbp v\u1edbi ghi ch\u00e9p. Nh\u01b0ng s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u00e3 ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng 3 vi\u1ec7c sai con l\u00e0 Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c mang t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0o tri\u1ec1u, m\u00e0 \u2018T\u1ed1ng s\u1eed\u2019 c\u0169ng ch\u00e9p Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i b\u1ed5 l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan, c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u00f9ng l\u1eb7p v\u00e0 sai s\u00f3t.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Qu\u00e2n \u1ef7 v\u00e0o c\u00f4ng lao d\u1eb9p gi\u1eb7c, t\u1ecf ra ki\u00eau ng\u1ea1o. B\u00e1 T\u00e2y \u00fay Ph\u00f3 Thu c\u00f3 con ng\u1ef1a t\u1ed1t, T\u01b0 Qu\u00e2n \u0111\u00f2i l\u1ea5y, Thu kh\u00f4ng ch\u1ecbu, T\u01b0 Qu\u00e2n n\u1ed5i gi\u1eadn, l\u1ea5y c\u1edb ch\u1eadm tr\u1ec5 vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, li\u1ec1n ch\u00e9m \u0111\u1ea7u Thu. Gia \u0111\u00ecnh Thu \u0111\u1ebfn kinh k\u00eau oan, v\u00ec th\u1ebf Vua sai Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Khai Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00fa l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u Mi\u00ean, H\u00e1n, tri\u1ec7u T\u01b0 Qu\u00e2n giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t x\u1eed, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha ch\u1ebft, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u1ecbch t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Phong ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c T\u01b0 Qu\u00e2n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, \u2018Th\u1ef1c l\u1ee5c\u2019 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 10, nay g\u1ed9p ch\u00e9p l\u1ea1i. Vi\u1ec7c T\u01b0 Qu\u00e2n b\u1ecb tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh b\u1eaft giam, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u2018T\u1ee5c k\u1ef3 c\u1ef1u truy\u1ec7n\u2019 v\u00e0 \u2018Qu\u1ed1c s\u1eed\u2019, \u0111\u1ec1u ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 4, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c L\u00f4i Hi\u1ebfu Ti\u00ean t\u00e2u th\u1eafng tr\u1eadn, ph\u1ee5 ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, v\u00ec T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Qu\u00e1ch S\u00f9ng T\u00edn m\u1ea5t, Vua kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Ph\u00fac Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, sai Trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang. S\u00f9ng T\u00edn l\u00e0 con th\u1ee9 c\u1ee7a Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n. C\u00e1c c\u01a1 quan x\u01b0a nay kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc v\u00e0 b\u00e3i tri\u1ec1u, v\u00ec l\u00e0 anh c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n l\u1ec5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[26] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0110\u1ea1i phu ki\u00eam Tri \u00edch ch\u00e2u Ng\u01b0u Mi\u1ec7n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc h\u1ebft quan t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110am ch\u00e2u. T\u00e2y xuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch c\u0169ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc quan t\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Li\u00ean ch\u00e2u tham qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Ng\u01b0u Mi\u1ec7n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch ch\u1ea1y v\u1ec1 \u0110\u00f4ng xuy\u00ean, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00f4ng xuy\u00ean kh\u00f4ng ti\u1ebfp nh\u1eadn. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh h\u1ecd v\u1ec1 kinh, \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng An, li\u1ec1n theo l\u1ec7nh x\u00e9t x\u1eed. Ph\u00e1p quan b\u00e0n lu\u1eadn r\u1eb1ng Ng\u01b0u Mi\u1ec7n \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i ch\u1ebft, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i. C\u00e1c ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c b\u00e3i nhi\u1ec7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh t\u1eeb Th\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1, nghe tin Ng\u01b0u Mi\u1ec7n thay th\u1ebf m\u00ecnh, li\u1ec1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0u Mi\u1ec7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i tr\u1ecb d\u00e2n, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean sau \u0111\u00f3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, b\u1ecdn gi\u1eb7c L\u1ed7 S\u01a1n L\u01b0u D\u1ee5ng c\u00f9ng b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi Long v\u1ec7 qu\u00e2n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t xem thi\u00ean v\u0103n, b\u00e0n s\u1ea5m v\u0129, \u00e2m m\u01b0u k\u1ebft \u0111\u1ea3ng g\u00e2y lo\u1ea1n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed \u1edf c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng m\u01b0u c\u0169ng b\u1ecb ch\u00e9m, ng\u01b0\u1eddi li\u00ean l\u1ee5y b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng roi, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u01a1i xa x\u00f4i.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y c\u00f4ng v\u0103n cho t\u0103ng ni \u0111i du l\u1ec5 \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[29] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1ea1c ph\u1ee7 t\u1ea1i Xuy\u00ean H\u1ea1p, c\u00f9ng quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, \u0111\u1ec1u s\u1ebd thay th\u1ebf sau hai n\u0103m.<\/p>\n<p>[30] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban b\u1ed1 \u0111\u1ee9c \u00e2m: <i>&#8220;Gi\u1ea3m \u00e1n cho t\u00f9 nh\u00e2n t\u1eed t\u1ed9i trong thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha b\u1ed5ng. Nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c nh\u01b0 th\u1eadp \u00e1c, c\u01b0\u1edbp gi\u1ebft, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd, m\u01b0u s\u00e1t, tham nh\u0169ng ph\u1ea1m ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt. D\u00e2n ch\u00fang \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh h\u1ed3 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4, t\u1eebng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ph\u1ee5c d\u1ecbch ho\u1eb7c m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 ngh\u1ec1 c\u0169, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u00f3ng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c huy\u1ec7n, x\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp khai kh\u1ea9n, thu\u1ebf \u0111\u00f3ng t\u1ea1i th\u00f4n b\u1ea3o, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. C\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u1edf H\u00e0 b\u1eafc, Truy, Thanh, T\u1ec1 ch\u00e2u, t\u1eebng qua nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n k\u1ef3 thi. Quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 ngh\u1ec7 cao c\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan ti\u1ebfn c\u1eed v\u1ec1 kinh. Qu\u00e2n lo\u1ea1n \u1edf \u00cdch ch\u00e2u, tr\u1eeb V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng m\u01b0u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00e9p theo, n\u1ebfu quy thu\u1eadn, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] Quan l\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, m\u1ed7i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p g\u1ea5p \u0111\u00f4i.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>&#8220;N\u1ed7i lo hi\u1ec7n nay l\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 ch\u01b0a nhi\u1ec1u, mong ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i kh\u1ea3o s\u00e1t, t\u0103ng gi\u00e1 v\u00e0 d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n ch\u00fang khai th\u00e1c ch\u00ec thi\u1ebfc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u1ec3m tra c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng d\u1ec5 ki\u1ebfm c\u1ee7i than \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t l\u00f2 \u0111\u00fac ti\u1ec1n. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, trong hai n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan.&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c c\u1eed Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-198-6\" href=\"#footnote-198-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, <i>(ch\u01b0a r\u00f5.)<\/i> v\u00e0 N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan B\u1ea1ch Th\u1eeba Du\u1ec7 \u0111i lo vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1c quan b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u Nhi\u00eau, Tr\u00ec, Giang, Ki\u1ebfn m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ch\u00ec \u0111\u1ec1u d\u01b0 th\u1eeba. B\u00e8n phong Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Giang Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Giang Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 ch\u00fa ti\u1ec1n s\u1ef1, Th\u1eeba Du\u1ec7 l\u00e0m \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m.<\/p>\n<p>[32] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp tr\u1ea1i Tr\u1ecdc Lu\u00e2n thu\u1ed9c ch\u00e2u L\u00e2n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a V\u0103n Ch\u1ea5t, n\u00f3i r\u1eb1ng V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u1ea1i Tr\u1ecdc Lu\u00e2n, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng phi\u00ean V\u1ea1n B\u1ea3o Di \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp, V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1eeba th\u1eafng chi\u1ebfm tr\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng v\u1ea1n tr\u00e2u d\u00ea v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m tri ch\u00e2u Kh\u00e1nh, kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, kh\u00e1c v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Quan s\u00e1t suy quan ch\u00e2u V\u1eadn l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eam t\u1ef1 nh\u1eadn c\u00f4ng lao ch\u1ed1ng gi\u1eb7c khi l\u00e0m quan \u1edf ch\u00e2u T\u1eadp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chi\u00eam l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u1eeb \u0111\u1ed3ng tri ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, c\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, sang l\u00e0m tri ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, v\u00ec Chu\u1ea9n b\u1ecb Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u01b0u Ch\u1eedng t\u1ed1 c\u00e1o.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Chu\u1ea9n: T\u1eeb ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0111i qua huy\u1ec7n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m tri ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng. Kh\u00e1c v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c, Th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1ea3n kh\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecb thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u01b0u Ch\u1eedng t\u1ed1 c\u00e1o, nh\u01b0ng ghi vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[35] B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ea1i, Chi\u00eau h\u00f3a l\u01b0u h\u1eadu Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh t\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u00e3 b\u1ed1n l\u1ea7n l\u00e0m quan \u1edf Nh\u1ea1n M\u00f4n, bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n l\u00e2u d\u00e0i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ti\u1ec1n tuy\u1ebfn ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u1ee7 Ch\u00ednh l\u00e0m Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m ngo\u00e1i, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed trong thi\u00ean h\u1ea1 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, l\u00fac kh\u1ea3o h\u1ea1ch, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m v\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng. Khi ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 \u0111\u01b0a \u0111i, th\u01b0\u1eddng dung t\u00fang s\u1ef1 may r\u1ee7i. C\u1ea7n ph\u1ea3i tu\u00e2n theo ph\u00e1p \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c quan. L\u1ea1i n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb c\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u00e2u l\u00ean c\u00e1c ch\u00e2u v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng lo nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 khoan dung. Nh\u1eb1m tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ec7 n\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc, nay l\u1ea1i ban chi\u1ebfu minh v\u0103n. T\u1eeb nay, nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1ea1m d\u1ee5ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i th\u1eadt s\u1ef1 b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i kh\u1ea3o th\u00ed l\u1ea1i. Ai kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Uy T\u1eafc ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung t\u1eeb Kinh Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf, thi\u00ean b\u1ed5 ch\u1ee9c v\u1ee5 qu\u00e2n s\u1ef1, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u00e0y m\u1edbi xong. T\u1eeb Long V\u1ec7 h\u1eefu \u0111\u1ec7 nh\u1ecb qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u00c2n Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Chu Hu\u1ea5n tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 m\u1ed9t ngh\u00ecn ba m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Chu Hu\u1ea5n, ch\u01b0a th\u1ea5y ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m kh\u1eafc.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, H\u1eefu Th\u1ea7n V\u0169 qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i b\u1ed9c thi\u1ebfu khanh. Duy Di\u1ec5n l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ec1n Th\u1ee5c, t\u1eeb nh\u1ecf hi\u1ebfu h\u1ecdc, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n m\u00ecnh vi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n kh\u1ea3o th\u00ed, r\u1ed3i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: D\u00e2n ch\u00e2u Th\u00e2m, B\u00e1c, Minh, K\u1ef3 v\u00e0 qu\u00e2n C\u00e0n Ninh b\u1ecb gi\u1eb7c Nhung c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m ru\u1ed9ng, g\u1ed3m m\u1ed9t ngh\u00ecn ba tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i t\u00e1m h\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m sau, quan l\u1ea1i ph\u1ea3i th\u0103m h\u1ecfi an \u1ee7i h\u1ecd.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1ed9i l\u01b0u v\u00e0 t\u1eed h\u00ecnh trong ng\u1ee5c c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, ph\u1ea3i do quan ch\u1ee9c t\u1eeb c\u1ea5p Gi\u00e1n ngh\u1ecb tr\u1edf l\u00ean ghi ch\u00e9p h\u1ecfi cung. T\u1eed h\u00ecnh \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, ch\u1ecdn quan tri\u1ec1u ghi ch\u00e9p h\u1ecfi cung.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed1ng \u0110\u00e0m, Nhi\u1ebfp V\u1ecbnh c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb b\u1eaft v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u1ea5y ti\u1ec1n s\u1eaft, b\u1ecb \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i l\u00e0m lao d\u1ecbch. Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i T\u00f4ng bi\u1ebft h\u1ecd b\u1ecb oan, ban chi\u1ebfu h\u1ecfi \u0110\u00e0m, \u0110\u00e0m kh\u00f3c n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i kh\u00f4ng cho bi\u1ec7n b\u1ea1ch, b\u1eaft ph\u1ea3i khai nh\u1eadn nh\u01b0 l\u1eddi tra h\u1ecfi.&#8221;<\/i> Th\u00e1i T\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, b\u00e8n ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay m\u1ed7i khi Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u x\u1eed \u00e1n, ph\u1ea3i c\u1eed quan \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0i ghi ch\u00e9p h\u1ecfi cung. Vi\u1ec7c n\u00e0y sau b\u1ecb b\u1ecf, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e0m b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 7, trong Th\u1ef1c l\u1ee5c n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 ba ch\u1ec9 ghi ri\u00eang vi\u1ec7c che gi\u1ea5u cho \u0110\u00e0m, xem \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Quan Tri ph\u00fac ch\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u00f9ng Kh\u00e1ng qua \u0111\u1eddi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ti\u1ec1n, con trai \u00f4ng l\u00e0 Nguy\u00ean \u1ee8ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u. Ph\u00f9ng Kh\u00e1ng l\u00e0 con c\u1ee7a Ph\u00f9ng M\u1eadt, t\u1eebng l\u00e0m qua c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn phi\u00ean, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh s\u1ef1, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c thi c\u1eed su\u1ed1t m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>[45] Lo\u1ea1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, c\u00f3 m\u1ea5y tr\u0103m binh l\u00ednh tr\u1ed1n tr\u00e1nh, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn g\u00f5 c\u1eeda th\u00e0nh T\u1eed Ch\u00e2u xin v\u00e0o. Quan Tri ch\u00e2u, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ph\u00f9ng Kh\u1edfi v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ef1c h\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o n\u00ean kh\u00f4ng cho v\u00e0o ngay, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c b\u1ecdn ch\u00fang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3n b\u1ed9i b\u1ecf \u0111i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng Kh\u1edfi kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec, b\u00e8n tri\u1ec7u h\u1ed3i \u00f4ng v\u1ec1, \u0111\u1ebfn Ph\u1ed1 \u0110i\u1ec1n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea1i sai \u00f4ng l\u00e0m Tri Kim Ch\u00e2u. Sau v\u00e0i th\u00e1ng, Kh\u1edfi d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u sang T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[46] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai \u0110\u00f4 quan lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0u M\u00f4ng T\u1ea9u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, Thanh T\u1ec1, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c 582 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n. Vua th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed, r\u1ed3i ban cho Ti\u1ebfn s\u0129 T\u1ec1 C\u00e1ch v\u00e0 12 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00f9ng 345 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecdc v\u1ecb c\u1eadp \u0111\u1ec7, \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. C\u00f3 h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi thi r\u1edbt xin thi v\u00f5 ngh\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed v\u00e0 an \u1ee7i cho v\u1ec1, l\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 ghi ch\u00e9p th\u00e0nh m\u1ed9t k\u1ef3 thi. N\u1ebfu h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng quan ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng L\u0103ng T\u1ea3o \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn, n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng tr\u00e0n v\u00e0o khu v\u1ef1c C\u1ef1 D\u00e3, ch\u1ea3y v\u00e0o Ho\u00e0i, T\u1ee9, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc hung h\u00e3n, \u0111e d\u1ecda th\u00e0nh ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn, N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n d\u1eabn ba v\u1ea1n d\u00e2n phu c\u00e1c ch\u00e2u \u0111i \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, l\u1ea1i ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Quan Tri ch\u00e2u M\u00e3 T\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4ng ph\u00e1n Kh\u1ed5ng H\u00fac b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, quan Tu\u1ea7n \u0111\u00ea, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Nguy\u00ean b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i H\u1ee9a Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[48] Ph\u00fac T\u00e2n \u00fay L\u01b0u O\u00e1nh mang r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u0111\u1ebfn ch\u00f9a, m\u1ed5 ch\u00f3 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00e1nh m\u1ed9t quan vi\u00ean trong cung ba l\u1ea7n m\u1ed9t ng\u00e0y, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u1ebft. Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf lu\u1eadn t\u1ed9i x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m xu\u1ed1ng \u0111i \u0111\u00e0y. Tri th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf, l\u1ea1i th\u1ea5y T\u1ebf t\u1eebng c\u00e3i Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, th\u01b0\u1eddng x\u1eed \u00e1n khoan dung, n\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u O\u00e1nh kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tha nh\u1edd \u00e2n x\u00e1. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y, x\u1eed \u00e1n theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i c\u1ed1 \u00fd x\u1eed sai v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, th\u00e1ng n\u0103m ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri th\u1ea9m h\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<p>[49] C\u00e1c binh s\u0129 v\u00e0 hi\u1ec7u \u00fay \u0111\u1ed3n tr\u00fa, tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n thu\u1ed9c Xuy\u00ean, H\u1ea1p, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng m\u00e0 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh n\u0103m \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft, th\u00ec nay \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft. C\u00e1c quan ch\u1ee9c, s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n thu\u1ed9c Xuy\u00ean, H\u1ea1p, c\u00f9ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ph\u00ed d\u1ecbch v\u1ee5 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[50] D\u00e2n \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Gia Si\u00eau, thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i xa c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c, s\u1ed1ng t\u1ea1i th\u00f4n \u0110\u00f4ng An, h\u01b0\u01a1ng Phong Quy, huy\u1ec7n B\u1ea3o T\u1eafc, v\u1ed1n l\u00e0 qu\u00ea c\u0169 c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5. Vua sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban M\u1ea1ch Th\u1ee7 \u00c2n tri\u1ec7u Gia Si\u00eau \u0111\u1ebfn kinh. Ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, phong ch\u1ee9c T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n cho \u00f4ng v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p \u0111\u1ee7 b\u1ed5ng l\u1ed9c, l\u1ee5a, ti\u1ec1n; c\u00e1c anh em, con ch\u00e1u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, v\u1ee3 con \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho nhi\u1ec1u v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua lo l\u1eafng s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 d\u1ecbch b\u1ec7nh \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, sai Tam qu\u00e1n tra c\u1ee9u c\u00e1c linh t\u00edch r\u1ed3i b\u00e1o l\u1ea1i, sau \u0111\u00f3 ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i t\u1ebf kh\u1eafp c\u00e1c n\u00fai s\u00f4ng, \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng, Bi\u1ec7n ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tu\u1ea7n tra, b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00ea, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. N\u1ebfu c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u1ee9c, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 cho d\u00e2n \u00cdch Ch\u00e2u n\u0103m nay.<\/p>\n<p>[54] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea, n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n v\u00e0o T\u1ebf, T\u1ee9, th\u00e0nh Huy\u1ec7n Ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng ch\u1ecbu c\u1ea3nh ng\u1eadp l\u1ee5t. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, m\u01b0a l\u1edbn su\u1ed1t th\u00e1ng, n\u01b0\u1edbc c\u00e0ng d\u00e2ng cao. Vua b\u00e8n sai C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft c\u00f9ng Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u1eddi th\u00e0nh. Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn cao nguy\u00ean \u1edf h\u01b0\u01a1ng M\u00e2n D\u01b0\u01a1ng, c\u00e1ch \u0111\u00f4ng nam n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn. Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a T\u01b0 Nh\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><i>(T\u01b0 Nh\u01b0\u1ee3ng, xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Ph\u00fac th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi T\u1ea5n.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, ph\u00e0m c\u00f3 vi\u1ec7c thu thu\u1ebf, c\u00e1c quan Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea3i t\u1ef1 xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 c\u00f4ng b\u1eb1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao ph\u00f3 h\u1ebft cho c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c S\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[56] Vua th\u1ea5y r\u1eb1ng V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 \u00c2n \u0111\u00e3 l\u00e2u ph\u1ee5c v\u1ee5 n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u1ea1ng, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, b\u00e8n th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m L\u0169ng Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, ki\u00eam qu\u1ea3n Linh Ch\u00e2u. L\u00fd Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0 con trai c\u1ee7a L\u00fd H\u00e1n Si\u00eau.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, v\u00ec v\u00f9ng Kinh H\u1ed3 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, Vua ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Qu\u1ebf Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1 cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho d\u00e2n ch\u00fang \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd v\u01b0\u1ee3t sang bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 x\u00e9t x\u1eed r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang H\u1ed3 T\u1eafc d\u00e2ng t\u1ea5u, xin b\u1eaft c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc tr\u1ed3ng c\u00e2y du v\u00e0 li\u1ec5u \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb nguy\u00ean li\u1ec7u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[60] Vua cho r\u1eb1ng sau chi\u1ebfn tranh l\u1edbn, c\u1ea7n ph\u00e1i \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i tu\u1ea7n th\u1ecb v\u00e0 an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang hai v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ecbnh c\u1eed Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, nh\u01b0ng \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua b\u00e8n c\u1eed Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 hai v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ea1i s\u1ee9, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111i theo. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, h\u1ecd s\u1ebd th\u0103m h\u1ecfi d\u00e2n t\u00ecnh, ban y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;B\u00e1ch quan bi\u1ec3u&#8217; th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef <i>&#8220;\u0111\u1ea1i&#8221;<\/i>.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua c\u1eed \u0110i\u1ec7n trung thi\u1ebfu gi\u00e1m L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u. Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea1i c\u1eed C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0110\u1ed5ng Nghi\u1ec5m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ecd Ch\u00e2u. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Du\u1ec7 v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Giam t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nh\u01b0ng sau b\u1ecb m\u1ea5t ch\u1ee9c, ch\u1ec9 l\u00e0m quan nh\u1ecf \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb d\u00e2ng t\u1ea5u, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ed5i ti\u1ebfng tham nh\u0169ng, xin b\u00e3i nhi\u1ec7m h\u1ecd kh\u1ecfi ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u00e2n ch\u00ednh. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu thu l\u1ea1i s\u1eafc b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u1ee7a \u0110\u1ed5ng Nghi\u1ec5m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn quan kh\u00e1c thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[62] H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u00f4n H\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9. T\u00f4n H\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Vi\u1ec7c tr\u1ecb qu\u1ed1c chung, quan m\u1ee5c th\u1ee7 l\u00e0 g\u1ed1c, quan th\u00e2n d\u00e2n th\u00ec l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft. \u0110\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, Th\u1ee9 s\u1eed v\u00e0o tri\u1ec1u l\u00e0m Tam c\u00f4ng, Lang quan ra l\u00e0m quan cai tr\u1ecb tr\u0103m d\u1eb7m, vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c: ch\u1eef 'l\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eadn', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 5 'Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh', 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-198-7\" href=\"#footnote-198-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. Nay th\u00ec k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ea3 ph\u00e1p ch\u1ebf tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i c\u1ee7a \u0111\u1eddi T\u00f9y, \u0110\u01b0\u1eddng, tham kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a \u0111\u1eddi Chu, H\u00e1n, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1edd \u1ea5m t\u01b0\u1edbc m\u00e0 v\u00e0o tri\u1ec1u, gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng ng\u00e0n k\u1ef5, b\u1ecdn t\u01b0 \u0111\u1ed3 l\u00e0m ch\u00e2n tay, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c chia phong tr\u0103m d\u1eb7m, ho\u1eb7c m\u1eaft kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, ho\u1eb7c l\u00f2ng ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1ee7a c\u1ea3i, g\u1eb7p th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, c\u00e0ng n\u00ean c\u1ea3i c\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9 thuy\u00ean ch\u1ecdn, ph\u00e0m ai nh\u1edd \u1ea5m t\u01b0\u1edbc m\u00e0 v\u00e0o l\u00e0m quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb l\u01b0u ngo\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh vi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m h\u1ea1nh, khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u0129 d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Tam ty coi gi\u1eef ti\u1ec1n t\u00e0i, n\u1eafm gi\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i trong thi\u00ean h\u1ea1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 L\u00fd Kh\u00f4i, C\u1ea3nh Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, L\u01b0u Y\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"L\u01b0u Y\u1ebfn nguy\u00ean l\u00e0 'L\u01b0u Y\u1ebfn', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-8\" href=\"#footnote-198-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, \u0110\u1ec7 Ng\u0169 K\u00ec th\u1eddi x\u01b0a, tuy ti\u1ebfng l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ee5 thu\u1ebf, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i th\u00f4ng kinh t\u1ebf, d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam thu\u1ebf, qu\u00e2n kh\u00f4ng thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. V\u1ec1 sau thi\u1ebft l\u1eadp th\u00eam ba ch\u1ee9c ty, chia quy\u1ec1n l\u1ee3i, b\u1ecdn ti\u1ec3u l\u1ea1i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"b\u1ecdn ti\u1ec3u l\u1ea1i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi: ch\u1eef 'thi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eadp', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-9\" href=\"#footnote-198-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, quan l\u1ea1i t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i<a class=\"footnote\" title=\"quan l\u1ea1i t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i: ch\u1eef 'li\u00eau' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed5ng', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-10\" href=\"#footnote-198-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u00ecnh ng\u1ee5c, li\u00ean t\u1ee5c ban b\u1ed1 l\u1ec7nh v\u0103n, gi\u1ea5y t\u1edd ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, ch\u1ec9 lo gi\u1ea3i quy\u1ebft s\u1ef1 vi\u1ec7c, thi h\u00e0nh b\u00ean ngo\u00e0i, c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n ph\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n ph\u1ee9c: ch\u1eef 'ch\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u00fd', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-11\" href=\"#footnote-198-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Th\u1ea7n t\u1ea1m coi vi\u1ec7c k\u1ebf c\u1ee5c, t\u1eebng c\u00f9ng \u0110inh V\u1ecb, Chu \u0110\u00e0i Ph\u00f9 b\u00e0n b\u1ea1c, nh\u1eefng lo\u1ea1i gi\u1ea5y t\u1edd v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a ba ty, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t n\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1eadn th\u1ea7n hi\u1ec3u vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u1ea9n th\u1eadn, nhanh nh\u1eb9n, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1ee7a ba ty gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u00f3i, ch\u1ee9c v\u1ee5 ph\u00e1p quan li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi, Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng ban chi\u1ebfu th\u01b0, c\u00e1c ch\u00e2u Ty L\u00fd, T\u01b0 Ph\u00e1p, t\u0103ng c\u1ea5p b\u1eadc, t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c. Nay khi L\u1ea1i B\u1ed9 \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u1ec9 x\u00e9t h\u1ecfi v\u1ec1 t\u01b0 c\u00e1ch, ng\u01b0\u1eddi tinh th\u00f4ng lu\u1eadt l\u1ec7nh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c sai x\u00e9t x\u1eed, d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1ed7n lo\u1ea1n, b\u00e0n b\u1ea1c thay th\u1ebf, nh\u1eb9 th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang oan \u1ee9c, n\u1eb7ng th\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n g\u00e2y tai h\u1ecda.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay Ty L\u00fd, T\u01b0 Ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m Ty H\u1ed9, B\u1ea1, \u00day m\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ea5y, n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi quen vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed, luy\u1ec7n t\u1eadp ph\u00e1p l\u1ec7nh, thi \u0111\u1ed7 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i ri\u00eang, v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n v\u1edbi s\u1ef1 cai tr\u1ecb c\u1ed5 x\u01b0a, m\u1edf mang n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u00e1i b\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u nh\u1eadm ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>H\u00e0 c\u00f3 danh trong gi\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3, si\u00eang n\u0103ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi s\u0129 t\u1ed9c, nh\u01b0ng t\u00ednh n\u00f3ng n\u1ea3y kh\u00f4ng khoan dung, l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3, chuy\u00ean d\u00f9ng s\u1ef1 nghi\u00eam kh\u1eafc, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1ea3n, tra x\u00e9t t\u1ec9 m\u1ec9, l\u1ea1i d\u1ecbch h\u00e0ng ng\u00e0y b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, quan thu\u1ed9c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, thi\u00ean h\u1ea1 ch\u1eb3ng khen l\u00e0 hi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[63] Cam Ch\u00e2u H\u1ed3i C\u1ed1t Kh\u1ea3 H\u00e3n V\u01b0\u01a1ng sai s\u1ee9 An Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[64] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua ban ra 32 b\u1ea3n tr\u1eadn \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh cho Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n ph\u1ee7 Tri ph\u1ee7, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n tr\u1ea5n, v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 b\u1ec7nh t\u1eadt, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n d\u01b0\u1ee1ng gi\u00e0.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung l\u00e0m Cao D\u01b0\u01a1ng quan h\u00e0nh doanh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng quan v\u0103n v\u00f5 thay th\u1ebf \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, t\u1eeb 10 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn 3 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u d\u1eebng \u1edf gi\u1edbi h\u1ea1n Ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, truy t\u1eb7ng Ki\u00eau d\u0169ng \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u00f4ng l\u00e0m Th\u00e0nh Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, cho con trai l\u00e0 V\u0169 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd B\u00ecnh s\u1ef1, ban 200 l\u1ea1ng b\u1ea1c tr\u1eafng. Th\u00f4ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m lo\u1ea1n, Th\u00f4ng ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ecb h\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam l\u00e0 Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, t\u1ea1i ch\u00e2u Nhi\u00eau \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua thu mua tr\u00e0 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Ph\u00f9 L\u01b0\u01a1ng, V\u1ee5 Nguy\u00ean, K\u1ef3 M\u00f4n, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho d\u00e2n, n\u00ean sai th\u1ea7n c\u00f9ng Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c H\u1ed3 Tr\u1eebng xem x\u00e9t, t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. Nay th\u1ea7n \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u1ebfn kho tr\u00e0 hai ch\u00e2u Nhi\u00eau, H\u1ea5p, h\u1ecfi han phong t\u1ee5c t\u1eebng n\u01a1i, d\u00e2n \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng khe su\u1ed1i hi\u1ec3m tr\u1edf, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f3 kh\u0103n, mong \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i kho tr\u00e0 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n n\u1ed9p thu\u1ebf. D\u00e2n huy\u1ec7n Ph\u00f9 L\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 L\u00fd T\u01b0 Nghi\u00eau c\u0169ng nguy\u1ec7n t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb g\u1ed7, x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i kho tr\u00e0.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thu\u1ebf s\u01a1n l\u00e2m, h\u1ed3 \u0111\u1ea7m v\u1ed1n l\u00e0 c\u1ee7a chung, n\u1ebfu thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, h\u00e1 v\u00ec l\u1ee3i ri\u00eang. C\u00e1c quan t\u00e2u vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u1ea1i c\u1ee5c, ch\u1ec9 lo c\u1ea3i c\u00e1ch m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n. \u0110\u1eb7c sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m n\u1ed7i kh\u1ed5, tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng d\u00e2n. \u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho ty ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 mu\u1ed1i v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam y theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 th\u01b0\u1eddng tham, khi v\u00e0o ch\u1ea7u v\u00e0 lui ch\u1ea7u, n\u1ebfu kh\u00f4ng qua c\u1eeda ch\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1ea1i t\u1ef1 v\u00e0o Trung th\u01b0, th\u00ec giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i d\u00e2ng s\u1edb h\u1eb7c t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[71] Vua th\u1ea5y Giang, Chi\u1ebft \u0111\u00f3i k\u00e9m, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u v\u00e0 Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh l\u00e0m Tu\u1ea7n ph\u1ee7 s\u1ee9 Giang, Chi\u1ebft, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Phan Th\u1eadn Tu l\u00e0m ph\u00f3. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, h\u1ecfi th\u0103m d\u00e2n v\u1ec1 n\u1ed7i kh\u1ed5, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng. L\u1ea1i sai H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1o s\u0129 \u1edf n\u00fai L\u01b0 S\u01a1n l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ea1i trai. Ki\u1ec1u thu th\u1eadp h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i vi\u1ec7c d\u00e2n kh\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean, Vua l\u1eadp t\u1ee9c h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea3i c\u00e1ch.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n xin \u0111\u1eb7t n\u0103m h\u1ed9 tr\u00f4ng coi m\u1ed9 cho Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Di\u1ec5n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[73] Ban \u0111\u1ea7u, Kinh H\u1ed3 Giang Chi\u1ebft \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Khang ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Cung v\u00ec b\u1ec7nh t\u00e2u l\u00ean, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho con \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 C\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 th\u0103m b\u1ec7nh, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, \u00f4ng m\u1ea5t t\u1ea1i ch\u00e2u Th\u0103ng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban cho con \u00f4ng l\u00e0 C\u00e1o h\u1ecdc v\u1ecb \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u, cho ti\u1ec1n tang hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, l\u1ee5a tr\u0103m t\u1ea5m, l\u1ea1i c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n n\u0103m v\u1ea1n, l\u1ee5a n\u0103m m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m cho gia \u0111\u00ecnh. L\u1ec7nh quan ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng x\u00e2y m\u1ed9t khu nh\u00e0 ban cho.<\/p>\n<p>[74] Vua d\u1ee5 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;L\u1ec7nh ghi ch\u00e9p c\u00f4ng tr\u1ea1ng v\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a c\u00e1c quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i qua c\u00e1c nhi\u1ec7m k\u1ef3, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n ph\u1ee5c d\u1ee5ng th\u00ec bi\u00ean ri\u00eang \u0111\u1ec3 Tr\u1eabm xem x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[75] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u1ed1ng \u0110o\u00e0n, do \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i Cao Qu\u1ef3nh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh t\u00edch t\u1ed1t.<\/p>\n<p>[76] Ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay, v\u1eadt ph\u1ea9m d\u00e2ng l\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;cung th\u01b0\u1ee3ng&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, do v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb l\u1ee5t, sai Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Hi \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1o l\u00e0m vi\u1ec7c an \u1ee7i kh\u1eafp n\u01a1i.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i c\u00e1ch x\u01b0ng h\u00f4 c\u1ee7a quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ban xu\u1ed1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Tuy\u00ean huy vi\u1ec7n, C\u00e1p m\u00f4n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00f4ng b\u00e1o, b\u1eaft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n theo, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nh\u01b0 ph\u1ea1m lu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1ch x\u01b0ng h\u00f4 c\u1ee7a quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i th\u01b0\u1eddng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ph\u1ea9m c\u1ea5p, Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'tri' v\u1ed1n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Nghi ch\u1ebf' quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 5 v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong 'T\u1ed1ng s\u1eed' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-198-12\" href=\"#footnote-198-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[79] L\u1ea1i ra chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh n\u01a1i c\u00e1c quan xu\u1ed1ng ng\u1ef1a khi v\u00e0o tri\u1ec1u, l\u1ec7nh Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty th\u00f4ng b\u00e1o.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, b\u1ed5 Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9. S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u1ecdng B\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u1ea1ch ch\u00e2u v\u00e0 L\u00e2n ch\u00e2u, khi L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e2u, S\u00f9ng Hu\u1ea5n \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. S\u00f9ng Hu\u1ea5n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng su\u1ed1t 25 n\u0103m, Vua khen ng\u1ee3i s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u B\u00e2n, Ninh, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, Thanh Vi\u1ec5n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf th\u00e1ng 9 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, nay ghi chung.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, b\u1ed5 t\u01b0\u1edbng c\u01b0\u1edbp T\u1ebf ch\u00e2u Ng\u1ee5y Ti\u1ec7p l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Long m\u00e3nh qu\u00e2n. Ti\u1ec7p c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;H\u00e1m \u0111\u1ed9ng s\u01a1n&#8221;<\/i>, \u0111\u1ebfn nay, \u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng v\u0103n t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00ecnh b\u1ecb b\u1ecdn \u00e1c \u0111\u1ea3ng \u00e9p bu\u1ed9c, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u th\u00fa \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng. Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn, ban cho \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c v\u00e0 thu d\u1ee5ng \u00f4ng.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu cho ch\u00e2u T\u1ea5n l\u1ea5y n\u0103m kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng c\u00f4ng c\u1ee7a huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng L\u0103ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Ng\u01b0 Ng\u1ea1n L\u00e2n l\u00e0m nghi\u1ec7p v\u0129nh vi\u1ec5n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf cho \u00f4ng. Ng\u1ea1n L\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Tuy, c\u00f9ng Cao V\u0103n T\u00f9ng v\u1ec1 theo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh. <i>(Ng\u1ea1n L\u00e2n, xem n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 n\u0103m)<\/i>.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, Ch\u1ebf tr\u00ed Giang Ho\u00e0i Kinh Chi\u1ebft tr\u00e0 di\u00eam ph\u00e0n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0 ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua ban t\u01b0\u1edbc C\u00f4ng s\u0129 cho ti\u1ebfn s\u0129 ch\u00e2u Thi\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng v\u00ec hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111em th\u00f3c c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Chu Ngang \u0111\u1ebfn \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng L\u0103ng \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn \u0111\u1ec3 t\u1ebf s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng l\u00e0 Th\u00f4i Di Ch\u00ednh v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 m\u1eaft y\u1ebfu, kh\u00f4ng th\u1ec3 tham d\u1ef1 tri\u1ec1u y\u1ebft, xin t\u1eeb quan. Vua cho ng\u1ed3i, \u00e2n c\u1ea7n th\u0103m h\u1ecfi, ban cho kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 t\u01a1 l\u1ee5a, cho ph\u00e9p \u00f4ng v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi nguy\u00ean ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng.<\/p>\n<p>[87] V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb sau th\u1ea5t b\u1ea1i t\u1ea1i Th\u0103ng Ti\u00ean, \u0111\u00e3 ph\u00e1 c\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u00f3ng ch\u1eb7t c\u1ed5ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>L\u00f4i H\u1eefu Chung c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh d\u1eabn qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Thanh Vi\u1ec5n, b\u1eafc c\u1ea7u phao v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, th\u1eb3ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn ch\u00e2n th\u00e0nh. T\u1ea1i ph\u00eda t\u00e2y c\u1ed5ng b\u1eafc th\u00e0nh, h\u1ecd chi\u1ebfm l\u1ea5y b\u00e3i c\u1ecf c\u0169, r\u1ed3i d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n l\u0169y. D\u1ef1a v\u00e0o h\u00e0o, h\u1ecd \u0111\u1eafp n\u00fai \u0111\u1ea5t, b\u1ed1 tr\u00ed ch\u00f4ng s\u1eebng nai, ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 c\u00f4ng th\u00e0nh nh\u01b0 thang, thuy\u1ec1n \u0111\u00e2m, xe \u0111\u00e0o. Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y. Cao K\u1ebf Hu\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng H\u00fa, T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh; Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh, L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u00eda t\u00e2y; D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung c\u00f9ng Tu\u1ea7n ki\u1ec3m M\u00e3 Qu\u00fd t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u00eda nam. T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c Tri\u1ec7u Di\u00ean Thu\u1eadn d\u1eabn to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ed9 h\u1ea1 hung \u00e1c ra ch\u1ed1ng c\u1ef1 qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Sau \u0111\u00f3, Di\u00ean Thu\u1eadn tr\u00fang t\u00ean b\u1ecf m\u1ea1ng, Th\u1ea7n v\u1ec7 qu\u00e2n s\u1ee9 \u0110inh Tr\u1ecdng V\u1ea1n thay th\u1ebf Di\u00ean Thu\u1eadn chi\u1ebfm gi\u1eef l\u1ea7u c\u1ed5ng \u0111\u00f4ng th\u00e0nh, nh\u01b0ng c\u0169ng b\u1ecb qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1eafn ch\u1ebft.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00e0nh th\u00ec tr\u1eddi m\u01b0a to, th\u00e0nh tr\u01a1n tr\u01b0\u1ee3t kh\u00f4ng th\u1ec3 leo l\u00ean, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 d\u00e2n phu d\u00f9ng nh\u00e0 h\u1ea7m c\u00f4ng th\u00e0nh th\u00ec qu\u00e2n gi\u1eb7c l\u1ea1i \u0111\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m ra \u0111\u00e1nh \u00fap, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i trong h\u00e0o, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft h\u01a1n ngh\u00ecn, th\u1ebf qu\u00e2n h\u01a1i b\u1ecb suy y\u1ebfu. Qu\u00e2n gi\u1eb7c m\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn khao \u0111\u00e1m hung \u00e1c, ti\u1ebfng ca h\u00e1t vang ra ngo\u00e0i th\u00e0nh. L\u00fac \u1ea5y \u0111ang m\u00f9a n\u00f3ng \u1ea9m, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng th\u00e0nh b\u1ecb b\u1ec7nh, H\u1eefu Chung mua thu\u1ed1c t\u1eeb ch\u00e2u kh\u00e1c, t\u1ef1 pha ch\u1ebf \u0111\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea1i sai L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e1n l\u00e0m Hai l\u1ed9 Tr\u00f3c t\u1eb7c Chi\u00eau an s\u1ee9. T\u1ea7n H\u00e1n \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi H\u1eefu Chung, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eafp n\u00fai \u0111\u1ea5t ri\u00eang \u1edf c\u1ea7u C\u00e1 ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng M\u00e3 ph\u00eda b\u1eafc, b\u00e8n d\u1ef1ng l\u1ea7u \u0111\u1ecbch h\u00ecnh c\u00e1nh nh\u1ea1n, ph\u1ee7 xe \u0111\u00e0o \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh La Th\u00e0nh, qu\u00e2n gi\u1eb7c c\u0169ng d\u1ef1ng l\u1ea7u \u0111\u1ecbch \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;L\u1ea7u H\u1ec9 T\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9ng&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1t ph\u00e1 l\u1ea7u \u0111\u1ecbch, qu\u00e2n gi\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u nao n\u00fang, b\u00e8n x\u00e2y th\u00e0nh nh\u1ecf \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7. V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n, ng\u1edd ngh\u1ec7ch kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"'Ng\u1edd ngh\u1ec7ch kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'no\u1ea1' d\u01b0\u1edbi v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'nhi' th\u1eeba, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-13\" href=\"#footnote-198-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng gi\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00fang l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i, t\u00ednh t\u00ecnh x\u1ea3o quy\u1ec7t, hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u01a1 s\u00e0i v\u1ec1 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ea1i qu\u00e2n n\u1ebfu \u0111\u1ebfn', ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'Thi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef3 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-14\" href=\"#footnote-198-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, \u00f4ng ta s\u1ebd ra \u0111\u00f3n tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y ho\u00e0n c\u1ea3nh b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c. Kh\u1ea3i nghe tin, li\u1ec1n ch\u1ecdn con em trong qu\u00e2n l\u00ednh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef Qu\u00e2n, kh\u00f4ng cho ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai con ch\u00e1u v\u00e0 th\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1eafn t\u00ean \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ec7nh, Kh\u1ea3i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean li\u1ec1n \u0111\u1ed1t h\u1ebft, Qu\u00e2n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[88] Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh c\u0169 \u1edf T\u1ecbnh ch\u00e2u, di d\u00e2n \u0111i, d\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u1eddi, v\u1eabn \u1edf l\u1ea1i. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00f4ng b\u00e1o d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i di d\u1eddi h\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i trong th\u00e0nh c\u0169.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, em trai c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u1ee8ng Ch\u00e2u n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau T\u00edch L\u1ea1t l\u00e0 Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u, c\u00f9ng ch\u00e1u l\u00e0 Chi\u00eau C\u1ed1t, Tr\u00f9ng Ca \u0111\u1ec1u quy h\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"Theo 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', ph\u1ea7n 'Phi\u00ean di' quy\u1ec3n 1, m\u1ee5c 24 ch\u00e9p: 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u1ee8ng Ch\u00e2u gi\u1ea3 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau H\u1ea1t L\u1ea1t, Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u, ch\u00e1u l\u00e0 Chi\u00eau C\u1ed1t, Tr\u00f9ng Ca, Ph\u00e1n quan Ng\u00f4 Th\u1eadp \u0110\u1eafc quy h\u00e0ng...', kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'em'. 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 6, ph\u1ea7n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7' ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ea7u h\u00e0ng l\u00e0 Ti\u00eau Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u, Chi\u00eau C\u1ed1t v\u00e0 Tr\u00f9ng Ca, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ean ban t\u1eb7ng v\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong b\u1ea3n n\u00e0y v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu'. Nghi r\u1eb1ng ch\u1eef 'em' l\u00e0 do th\u1eeba.\" id=\"return-footnote-198-15\" href=\"#footnote-198-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, Vua ban cho Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u t\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0i Trung, phong l\u00e0m T\u1ea3 L\u0129nh qu\u00e2n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed Nghi\u00eam Ch\u00e2u; Chi\u00eau C\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 T\u00f2ng H\u00f3a, l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'H\u1eefu' trong 'H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-198-16\" href=\"#footnote-198-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>; Tr\u00f9ng Ca \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 T\u00f2ng Thu\u1eadn, l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n k\u1ef7 ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, theo &#8216;Tr\u01b0\u1eddng l\u1ecbch&#8217;, th\u00e1ng 8 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, nay theo &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; v\u00e0 &#8216;Khi\u1ebft \u0110an truy\u1ec1n&#8217;.)<\/i><\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ec7nh cho Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c \u0110\u1ed7 H\u1ea1o c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u1ea3o s\u00e1t, ph\u00e2n lo\u1ea1i n\u0103ng l\u1ef1c t\u1ed1t x\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Ty Thi\u00ean \u0110\u00e0i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ra Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' trong 'Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', b\u1ea3n c\u00e1c, v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 6, c\u00f9ng 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 164, ph\u1ea7n 'Ch\u1ee9c quan ch\u00ed' \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-198-17\" href=\"#footnote-198-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. Vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 v\u1ec1 ng\u1ef1a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u do c\u00e1c vi\u00ean gi\u00e1m quan c\u1ee7a K\u1ef3 K\u1ef5 l\u01b0\u1ee1ng vi\u1ec7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch, t\u1eeb \u0111\u00e2y v\u1ec1 sau, m\u1ecdi vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a trong v\u00e0 ngo\u00e0i cung, t\u1eeb K\u1ef3 K\u1ef5 vi\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty.<\/p>\n<p>[92] V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c b\u1eafn qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tr\u00fang t\u00ean \u1eaft ch\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"'\u1eaft' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nhi\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn' m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-18\" href=\"#footnote-198-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>L\u00f4i H\u1eefu Chung chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c d\u0169ng s\u0129 c\u1ea3m t\u1eed \u0111\u00e0o h\u1ea7m xuy\u00ean th\u00e0nh, theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft tr\u00f9m ch\u0103n c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c ti\u1ebfn v\u00e0o, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch kh\u00ed gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u1ee7a gi\u1eb7c. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea1i ph\u00eda \u0111\u00f4ng, t\u00e2y, nam \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng h\u00f2 reo c\u00f4ng th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'nam' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-198-19\" href=\"#footnote-198-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 ph\u00e2n c\u00f4ng ch\u1ec9 huy hai l\u1ec1u che ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh.<\/p>\n<p>Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 l\u1ea1i \u0111\u00e0o h\u1ea7m l\u00e0m c\u1eeda ng\u1ea7m, c\u1eeda l\u00e0m xong, gi\u1eb7c d\u1ed3n gi\u00e1o ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, qu\u00e2n tri\u1ec1u ch\u01b0a d\u00e1m ti\u1ebfn. C\u00f3 hai qu\u00e2n l\u00ednh xin \u0111i, h\u1ee9a ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129, li\u1ec1n c\u1ea7m gi\u00e1o x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o, th\u1ebf gi\u1eb7c h\u01a1i l\u00f9i, b\u00e8n h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh. L\u00f4i H\u1eefu Chung l\u00ean l\u1ea7u nh\u00ecn xu\u1ed1ng, gi\u1eb7c v\u1eabn c\u00f2n t\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng Qu\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'tr\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1eb7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-20\" href=\"#footnote-198-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1eb7t gi\u00e1o g\u1ed7 \u1edf ph\u01b0\u1eddng V\u0103n \u00d4ng<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'gi\u00e1o g\u1ed7' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 278 'L\u00f4i H\u1eefu Chung truy\u1ec1n' v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-198-21\" href=\"#footnote-198-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>. Cao K\u1ebf Hu\u00e2n b\u00e1o v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng d\u00e2y c\u00f3 t\u1ea9m d\u1ea7u h\u1ecfa, r\u1ed3i t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m gi\u00e1o d\u00e0i, r\u00ecu l\u1edbn, n\u1eafm \u0111u\u1ed1c ti\u1ebfn l\u00ean, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch gi\u00e1o g\u1ed7. D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i \u0111\u1ed1t tr\u1ea1i c\u1ee7a gi\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng Qu\u00e1n, \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0110\u1ea1i An, l\u1ea1i \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang. Tr\u01b0\u1edbc sau gi\u1ebft h\u01a1n ba ngh\u00ecn t\u00ean gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>\u0110\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3, v\u00e0o canh hai, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n d\u1eabn t\u00e0n qu\u00e2n ra c\u1eeda v\u1ea1n L\u00fd Ki\u1ec1u, v\u01b0\u1ee3t v\u00f2ng v\u00e2y ch\u1ea1y tr\u1ed1n. L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u1eabn nghi ng\u1edd \u0111\u1ea3ng hung \u00e1c c\u00f2n \u1ea9n n\u00e1u, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1t l\u1eeda gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1. S\u00e1ng h\u00f4m sau, c\u00f9ng T\u1ea7n H\u00e0n l\u00ean l\u1ea7u c\u1ed5ng, t\u00ecm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u00ean l\u1ea1i t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c phong l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, l\u1eadp d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u, ch\u1ea5t c\u1ee7i b\u00ean c\u1ea1nh, \u0111\u1ed1t l\u1eeda l\u00ean, b\u1eaft t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e0n \u00f4ng to kh\u1ecfe, b\u1ea3o h\u1ecd nh\u1eadn di\u1ec7n, n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebb n\u00e0y t\u1eebng nh\u1eadn ng\u1ee5y ch\u1ee9c c\u1ee7a gi\u1eb7c.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng tra h\u1ecfi th\u00eam, li\u1ec1n sai t\u1ea3 h\u1eefu t\u00fam n\u00e9m v\u00e0o l\u1eeda, t\u1eeb gi\u1edd Th\u00ecn \u0111\u1ebfn gi\u1edd B\u00f4, thi\u00eau ch\u00e1y m\u1ea5y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ti\u1ebfng oan kh\u00f3c vang tr\u1eddi. L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng nghi\u00eam c\u1ea5m b\u1ed9 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 tr\u1ebb em \u0111\u01b0a v\u00e0o ch\u00f9a tr\u1ed1ng, ph\u00e2n binh canh gi\u1eef, vi\u1ec7c xong \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 nh\u00e0.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ra chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u00e8 n\u0103m nay c\u1ee7a ba ch\u00e2u To\u1ea1i, Qu\u1ea3, L\u00e3ng ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, do ba ch\u00e2u n\u00e0y g\u1ea7n T\u00e2y Th\u1ee5c nh\u1ea5t, vi\u1ec7c phu d\u1ecbch h\u01a1i n\u1eb7ng, l\u1ea1i th\u00eam ch\u00e2u Qu\u1ea3 v\u00e0 L\u00e3ng g\u1eb7p n\u1ea1n l\u0169 l\u1ee5t.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, s\u01b0 Ph\u00e1p Ti\u00ean c\u1ee7a ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c d\u00e2ng v\u1eadt <i>&#8220;Thi\u1ebft lu\u00e2n b\u00e1t h\u1ed3n&#8221;<\/i>, n\u1eb7ng ba m\u01b0\u01a1i ba c\u00e2n, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i c\u00f3 l\u01b0\u1ee1i, l\u00e0 kh\u00ed c\u1ee5 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u tr\u00ean ng\u1ef1a. \u00d4ng t\u1ef1 x\u01b0ng h\u1ecd C\u01b0\u1eddng, qu\u00ea \u1edf ch\u00e2u Minh, c\u00f3 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, nguy\u1ec7n gia nh\u1eadp qu\u00e2n ng\u0169 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u1ec1n s\u1ee9c l\u1ef1c. Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ngo\u1ea1i \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c. L\u00fac \u1ea5y, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n v\u1ec7 th\u1ee7y qu\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng Ph\u00fac d\u00e2ng h\u1ecfa ti\u1ec5n, h\u1ecfa c\u1ea7u, h\u1ecfa t\u1eadt l\u00ea; th\u1ee3 \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n H\u1ea1ng Uy\u1ec3n d\u00e2ng m\u1eabu thuy\u1ec1n chi\u1ebfn chuy\u1ec3n h\u1ea3i. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, nha hi\u1ec7u ch\u00e2u U l\u00e0 M\u00e3 Qu\u1ef3nh Chi\u1ebfu v\u00e0 nha hi\u1ec7u ch\u00e2u S\u00f3c l\u00e0 H\u00e0n C\u1ed1ng \u0111em c\u1ea3 gia t\u1ed9c v\u1ec1 theo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u1ea1i, ban cho y ph\u1ee5c v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[96] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, ki\u00eam Th\u1ecb trung, t\u01b0\u1edbc V\u1ec7 qu\u1ed1c c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1eb7ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c qua \u0111\u1eddi. V\u0129nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ecdc r\u1ed9ng s\u00e1ch v\u1edf, th\u00edch ng\u00e2m th\u01a1, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i l\u1ec5 \u0111\u1ed9 v\u1edbi s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, n\u00ean Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay trong thi\u00ean h\u1ea1, trong h\u00e0ng ch\u01b0 h\u1ea7u, ch\u1ec9 c\u00f3 V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n minh, bi\u1ebft ch\u1eef m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[97] Th\u00e1ng n\u00e0y, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Linh v\u00e0 ch\u00e2u L\u0169ng l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 \u00c2n c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0110\u1ed9 chi lang trung l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0129, ch\u1edf th\u00f3c c\u1ecf qua v\u00f9ng H\u00e3n H\u1ea3i, b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n. Th\u1ee7 \u00c2n v\u00e0 V\u0129 \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. Con trai Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0 Tr\u1ee3 gi\u00e1o Qu\u1ea3ng v\u0103n qu\u00e1n T\u01b0\u1ee3ng Chi, Nha n\u1ed9i ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ch\u00e2u L\u0169ng l\u00e0 V\u1ecdng Chi, em l\u00e0 K\u00fd ban Th\u1ee7 Trung c\u0169ng \u0111\u1ec1u ch\u1ebft theo. Vua nghe tin, v\u00f4 c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/p>\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban t\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n ch\u1ee9c H\u1ed3ng Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9, <i>(Th\u1ee7)<\/i> T\u01b0\u1ee3ng ch\u1ee9c T\u1ea3 T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, <i>(Th\u1ee7)<\/i> V\u1ecdng ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, <i>(Th\u1ee7)<\/i> Trung ch\u1ee9c S\u00f9ng nghi Ph\u00f3 s\u1ee9. L\u1ea1i ghi t\u00ean con c\u1ee7a Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0 H\u1ef1u Chi gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ea3 T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, Thu\u1eadn Chi gi\u1eef ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan, D\u1ee5ng Chi gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ecb c\u1ea5m, Nhu\u1eadn Chi gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Kh\u00e1nh Chi, Th\u00e0nh Chi, T\u00e0ng Chi gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. L\u1ea1i ban t\u1eb7ng <i>(Th\u1ee7)<\/i> V\u0129 ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, ghi t\u00ean con c\u1ee7a <i>(Th\u1ee7)<\/i> V\u0129 l\u00e0 B\u1ea3o H\u00f2a gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, ch\u00e1u l\u00e0 B\u1ea3o Ung gi\u1eef ch\u1ee9c Kinh Tri\u1ec7u ph\u1ee7 C\u00f4ng t\u00e0o Tham qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Nhu\u1eadn Chi l\u00e0 em \u00fat c\u1ee7a Th\u1ee7 \u00c2n, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn l\u00e0m con nu\u00f4i, sau khi Th\u1ee7 \u00c2n m\u1ea5t, l\u1ea1i x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng em, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Th\u1ee7 Ch\u00ed. \u1ede v\u00e0i n\u0103m, Th\u1ee7 Ch\u00ed mu\u1ed1n chia t\u00e0i s\u1ea3n, nh\u01b0ng con ch\u00e1u Th\u1ee7 \u00c2n \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i lo thi\u1ebfu th\u1ed1n, v\u1ee3 c\u1ee7a Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0 L\u01b0u t\u1ed1 c\u00e1o l\u00ean Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec \u00f4ng l\u00e0 t\u01b0\u1edbng c\u0169, l\u1ea1i hy sinh v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 h\u1ecd ph\u00e2n chia, b\u00e8n khuy\u00ean r\u0103n h\u1ecd h\u00f2a thu\u1eadn, nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u00e1ch m\u1eafng Th\u1ee7 Ch\u00ed, v\u00e0 sai Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tri\u1ec7u H\u1ef1u Chi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 khuy\u00ean b\u1ea3o.<\/p>\n<p>[98] V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ed9t ph\u00e1 v\u00e2y, ch\u1ea1y qua kh\u00fac s\u00f4ng H\u1ee3p Th\u1ee7y, qua Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4, chi\u1ebfm l\u0129nh L\u0103ng, Vinh, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Thu\u1eadn Gi\u00e1m, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u00e9p bu\u1ed9c qu\u00e2n d\u00e2n, ch\u1eb7t c\u1ea7u, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed1t kho r\u1ed3i r\u00fat \u0111i. L\u00f4i H\u1eefu Chung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung d\u1eabn qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c \u0111u\u1ed5i theo, hai ng\u00e0y sau, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111em to\u00e0n qu\u00e2n t\u1edbi h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u ban chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 Ph\u00fa Thu\u1eadn chu\u1ea9n b\u1ecb r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u0111\u1ec3 khao th\u01b0\u1edfng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man \u0111\u00e3 quy thu\u1ed9c. Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 v\u1eeba b\u00e0y bi\u1ec7n xong th\u00ec qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u1eeba \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n c\u00f9ng \u0103n u\u1ed1ng. Ch\u00fang \u0111\u1ecbnh b\u1eafc b\u00e8 qua s\u00f4ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Nhung, L\u00f4, nghe tin qu\u00e2n truy k\u00edch c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung s\u1eafp t\u1edbi, t\u1ecf ra khinh th\u01b0\u1eddng. V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n b\u1ea3o \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng: <i>&#8220;H\u00e3y nhanh ch\u00f3ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n c\u1ee7a Ho\u00e0i Trung, b\u1eaft ch\u00fang mang v\u00e1c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c m\u00e0 \u0111i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0i Trung c\u00e1ch Ph\u00fa Thu\u1eadn s\u00e1u b\u1ea3y d\u1eb7m, d\u1eebng ch\u00e2n ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u1edf \u0111\u1ecba danh D\u01b0\u01a1ng Gia th\u1ecb. B\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf ph\u00eda sau th\u00e1ch \u0111\u00e1nh. B\u00ean c\u1ea1nh th\u1ecb tr\u1ea5n c\u00f3 m\u1ed9t cao nguy\u00ean, Ho\u00e0i Trung sai n\u0103m k\u1ef5 binh th\u00e2n t\u00edn l\u00ean cao nguy\u00ean do th\u00e1m qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, r\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c qua s\u00f4ng th\u00ec h\u1ed1i h\u1eadn kh\u00f4ng k\u1ecbp. Th\u1ea1ch H\u1ea7u s\u1eafp \u0111\u1ebfn, ta n\u00ean d\u00f9ng k\u1ef3 binh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n d\u00e0n qu\u00e2n b\u00ean s\u00f4ng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, qu\u00e2n gi\u1eb7c tan v\u1ee1 b\u1ecf ch\u1ea1y, c\u00f3 k\u1ebb v\u1ed9i v\u00e3 xu\u1ed1ng thuy\u1ec1n \u0111\u1ecbnh qua s\u00f4ng \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tho\u00e1t, Ho\u00e0i Trung d\u00f9ng n\u1ecf m\u1ea1nh b\u1eafn t\u1edbi, l\u00e0m \u0111\u1eafm m\u1ea5y chi\u1ebfc thuy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Ho\u00e0i Trung k\u00e9o c\u1edd \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng ti\u1ebfn v\u00e0o th\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111ang \u1edf nha m\u00f4n, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng ph\u1ea7n l\u1edbn say r\u01b0\u1ee3u, Qu\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng n\u00ean t\u1ef1 th\u1eaft c\u1ed5 ch\u1ebft. Hi\u1ec7u \u00fay qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c L\u1ed7 B\u00e2n ch\u00e9m \u0111\u1ea7u Qu\u00e2n \u0111em d\u00e2ng Ho\u00e0i Trung. L\u1ea1i thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1eadt ph\u1ea9m ng\u1ee5y t\u1ea1o, c\u1edd x\u00ed, gi\u00e1p ng\u1ef1a, b\u1eaft h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u00e1u m\u01b0\u01a1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u00e1u ng\u00e0n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t d\u1eabn tr\u00ean, c\u00f9ng s\u00e1ch Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-198-22\" href=\"#footnote-198-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, b\u1ecdn ph\u1ea3n ngh\u1ecbch b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t s\u1ea1ch. Ho\u00e0i Trung thu qu\u00e2n, ra kh\u1ecfi c\u1eeda B\u1eafc, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 v\u1eeba \u0111\u1ebfn, \u0111o\u1ea1t l\u1ea5y \u0111\u1ea7u V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n phi ng\u1ef1a v\u1ec1 th\u00e0nh \u0110\u00f4, treo \u1edf ch\u1ee3 B\u1eafc.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c phong qu\u00e2n th\u00e2n t\u00edn l\u00e0m Thi\u00ean Gi\u00e1ng, H\u1ed5 D\u1ef1c, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i b\u1ecb qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c gi\u1ebft ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, truy t\u1eb7ng Th\u1ea7n V\u1ec7 Ch\u1ec9 Huy S\u1ee9 \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi T\u00f4n Ti\u1ebfn l\u00e0m Nghi Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, b\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u00e2y Ban \u0110i\u1ec7n Th\u1ecb T\u00edn l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, ban \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai, \u1ee7ng, h\u1ed1t v\u00e0 hai tr\u0103m l\u1ea1ng b\u1ea1c, \u0111\u1ec3 tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u00e3ng Ch\u00e2u. C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c man di \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, Gi\u00e1m tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, d\u00f9ng uy t\u00edn r\u0103n d\u1ea1y, h\u1ecd \u0111\u1ec1u c\u00fai \u0111\u1ea7u nghe l\u1ec7nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, c\u00f9ng Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u00fd Di Canh v\u00e0 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u1eadt b\u00e1o r\u1eb1ng Gi\u00e1m \u0111em h\u00e0ng h\u00f3a giao cho l\u00e1i bu\u00f4n tr\u00ean bi\u1ec3n, qua l\u1ea1i mua b\u00e1n, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u sang L\u00e3ng Ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3, Gi\u00e1m t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u1edf Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng b\u1ed5ng l\u1ed9c g\u1eedi theo thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111\u1ec3 chu c\u1ea5p. L\u1ea1i t\u00e2u v\u1ec1 h\u00e0nh vi tham lam hung h\u00e3n c\u1ee7a Di Canh v\u00e0 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n, Vua l\u00f2ng h\u01a1i ngu\u00f4i, b\u00e8n tri\u1ec7u v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd Di Canh, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o trong &#8216;L\u00fd H\u00e3ng truy\u1ec1n&#8217;)<\/i>.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh l\u00e0 T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u. M\u00f4ng Ch\u00ednh \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng d\u1eabn c\u00e1c b\u1ea1n c\u0169 v\u00e0 kh\u00e1ch kh\u1ee9a, vui v\u1ebb u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 h\u1ecd. \u00d4ng cai tr\u1ecb nh\u1eb9 nh\u00e0ng, giao vi\u1ec7c ph\u1ee7 cho c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1, ch\u1ec9 n\u1eafm \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 th\u00f4i. C\u00f3 l\u1ea7n m\u1ed9t n\u1ed9i th\u1ea7n quy\u1ec1n qu\u00fd \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n m\u1ec7nh, M\u00f4ng Ch\u00ednh ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00f4ng kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng l\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi k\u00ednh tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, L\u00f4i H\u1eefu Chung sai K\u00fd ban cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n mang t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean \u00cdch Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c ban g\u1ea5m b\u00e0o, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng. S\u00f9ng Hu\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t K\u1ebf, tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4ng Cung, th\u01b0\u1eddng than: <i>&#8220;N\u1ebfu m\u1eaft kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, tay kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ebft, th\u00ec l\u00e0m sao th\u00e0nh nghi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Vua bi\u1ebft ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u00f4ng, b\u00e8n \u1edf \u0110\u00f4ng Cung l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, t\u1ef1 l\u00e0m th\u1ea7y. Sai Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m H\u1ecdc tr\u01b0\u1edfng, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0m Ph\u00f3 H\u1ecdc tr\u01b0\u1edfng, S\u00f9ng Hu\u00e2n c\u00f9ng H\u1ea1 Th\u1ee7 B\u00e2n l\u00e0m H\u1ecdc s\u00e1t, An Th\u1ee7 Trung tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0m h\u1ecdc sinh. C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0 ho\u1ea1n quan; Th\u1ee7 Trung, ng\u01b0\u1eddi T\u1ecbnh Ch\u00e2u. <i>(C\u1ea3nh T\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec7n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n)<\/i>.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Ch\u1ebf tr\u00ed qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u xin l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u1eb7t M\u1ee5c gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ec1u ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c nu\u00f4i ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, phong cho Th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn \u1edf L\u1ee5c C\u1ed1c, T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee7 l\u00e0 Chi\u1ebft B\u1ed3, Du Long Minh c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Lang t\u01b0\u1edbng, Ty qua.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 11 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, Du Long Minh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong An Vi\u1ec5n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, l\u1ea7n n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 phong cho con ch\u00e1u. B\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ea5y, &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; v\u00e0 &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; \u0111\u1ec1u ghi v\u1eady, nghi c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[105] B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh Thanh Vi\u1ec5n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, T\u00e2n Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Vinh d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn Linh V\u0169.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Vinh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i kh\u00f4ng nghi\u00eam ng\u1eb7t trong vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra canh g\u00e1c, \u0111\u1ebfn T\u00edch Th\u1ea1ch th\u00ec ban \u0111\u00eam b\u1ecb qu\u00e2n phi\u00ean t\u1eb7c t\u1eadp k\u00edch, qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Vinh \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n.<\/p>\n<p>Kinh Nguy\u00ean Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, B\u00e1c Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u1eeb H\u01b0ng, c\u00f9ng B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ki\u1ec1m h\u1ea1t, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Phong Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i giao chi\u1ebfn. Qu\u00e2n c\u1ee7a T\u1eeb H\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1ed9 binh, b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng Vinh kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u vi\u1ec7n, qu\u00e2n s\u0129 ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, t\u1ed5n th\u1ea5t g\u1ea7n nh\u01b0 v\u00f4 c\u00f9ng, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha t\u1ed9i. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng Vinh b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Qu\u00e2n Ch\u00e2u. T\u1eeb H\u01b0ng v\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i c\u0169ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, T\u1eeb H\u01b0ng b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn D\u0129nh Ch\u00e2u, L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Quang Ch\u00e2u. T\u1eeb H\u01b0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Vinh ti\u1ebfp vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, c\u00f3 l\u1ebd c\u00f9ng s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u1edbi L\u00fd Th\u1ee7 \u00c2n, nh\u01b0ng s\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1eeb H\u01b0ng v\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, nay ghi chung.)<\/i><\/p>\n<p>[106] L\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch c\u00f9ng c\u00e1c quan tu s\u1eeda &#8216;T\u1ee5c Th\u00f4ng \u0110i\u1ec3n&#8217;.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, L\u00f4i H\u1eefu Chung t\u00e2u r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Ban \u00e2n x\u00e1 cho t\u00f9 nh\u00e2n t\u1eed t\u1ed9i \u1edf hai l\u1ed9 Xuy\u00ean, H\u1ea1p. Phong L\u00f4i H\u1eefu Chung l\u00e0m B\u1ea3o T\u00edn l\u01b0u h\u1eadu, T\u1ea7n H\u00e0n c\u00f9ng ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh v\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, T\u1ea7n H\u00e0n s\u1ee3 sinh bi\u1ebfn, n\u00ean \u0111\u00e3 khuy\u00ean gi\u1ea3i h\u00f2a, Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh sau \u0111\u00f3 c\u00e1o b\u1ec7nh v\u1ec1 \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Trong tr\u1eadn n\u00e0y, c\u00f4ng lao c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, nh\u01b0ng b\u1ecb Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 che l\u1ea5p, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat \u00edt, li\u1ec1n sai s\u1ee9 \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, bi\u1ebft h\u1ebft s\u1ef1 t\u00ecnh.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung m\u00e3n nhi\u1ec7m, \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf v\u1ec1 tri\u1ec1u, t\u1eeb ch\u1ee9c Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, ki\u00eam \u00c2n Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. M\u1ed9t ng\u00e0y kh\u00e1c, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i l\u1eddi thanh li\u00eam m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u00f4 u\u1ebf, th\u1eadt kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. Nh\u01b0 L\u00f4i H\u1eefu Chung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf tam ty, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u00e2u \u0111\u1ed1i, t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng li\u00eam ch\u00ednh, l\u00e0 b\u1eadc l\u01b0\u01a1ng th\u1ea7n m\u1ed9t \u0111\u1eddi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y hai Xuy\u00ean c\u00f3 gi\u1eb7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai d\u1eb9p lo\u1ea1n, nghe n\u00f3i H\u1eefu Chung nh\u00e2n l\u00fac h\u1ed7n lo\u1ea1n, tham lam c\u1ee7a c\u1ea3i, t\u00ednh b\u1eb1ng ti\u1ec1n s\u1eaft c\u0169ng \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n m\u00e2n. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u sao th\u1ea5m xu\u1ed1ng d\u00e2n, phong t\u1ee5c xa x\u00f4i sao thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c? L\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c nhau, \u0111\u1ebfn th\u1ebf \u01b0?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean v\u00e0 H\u1ea1p L\u1ed9; Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129 Vi\u00ean C\u1eadp Ph\u1ee7, B\u00ed th\u01b0 Th\u1eeba L\u00fd D\u1ecbch Tr\u1ef1c l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9; H\u1ea1p m\u00f4n Chi h\u1eadu L\u00fd Th\u1eeba T\u01b0\u1ee3ng <i>(ch\u01b0a th\u1ea5y)<\/i> c\u00f9ng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c an ph\u1ee7.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u01a1i, l\u1ee5c so\u00e1t h\u1ecfi t\u1ed9i ph\u1ea1m, t\u1eeb t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m \u00e1n theo th\u1ee9 b\u1eadc. Vua d\u1ee5 b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm mu\u1ed1n xem x\u00e9t phong t\u1ee5c, nh\u01b0ng kh\u00f3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u1ee3p, \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 nhi\u1ec1u ng\u00e0y, kh\u00f4ng ai thay \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c khanh. C\u00e1c khanh h\u00e3y tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ee9c tr\u1ea1ch c\u1ee7a Tr\u1eabm, \u0111\u1ec3 ph\u01b0\u01a1ng xa bi\u1ebft l\u00f2ng Tr\u1eabm ch\u0103m lo th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n truy\u1ec1n&#8217;, khi S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m X\u1ea1 H\u1ed3ng L\u1ec7nh, Tri ch\u00e2u t\u1eed l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ung tr\u1ea3 l\u1eddi An ph\u1ee7 s\u1ee9 r\u1eb1ng S\u0129 T\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i h\u00e0nh ch\u00ednh \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. X\u00e9t l\u1ea1i, th\u1eddi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 T\u00e2y Xuy\u00ean, Tr\u01b0\u01a1ng Ung \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>[109] Di\u00ean ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: Ki\u1ec1m h\u1ea1t Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 t\u1ed9c \u0110\u1ea1i L\u00f4, Ti\u1ec3u L\u00f4 m\u01b0\u1eddi b\u1ed9, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, d\u00ea, ng\u1ef1a h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd truy\u1ec1n&#8217;, Tri\u1ec7u B\u1ea3o C\u00e1t c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi th\u1ee5c h\u1ed9 L\u00fd K\u1ebf Ph\u00fac, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y lo\u1ea1n trong n\u01b0\u1edbc. S\u00f9ng Qu\u00fd c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u00c2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u1ed1t nh\u00e0 c\u1eeda, c\u01b0\u1edbp t\u00e0i s\u1ea3n, kh\u00ed gi\u1edbi, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Nghi l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ea5y Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng Lang trung, Tr\u1ef1c B\u00ed c\u00e1c Ho\u00e0ng Di Gi\u1ea3n l\u00e0m Quang l\u1ed9c Thi\u1ebfu khanh; Ch\u1ee7 kh\u00e1ch Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n T\u0103ng Tr\u00ed Nghi\u00eau l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n ti\u1ebfn c\u1eed Di Gi\u1ea3n v\u00e0 Tr\u00ed Nghi\u00eau cho vi\u1ec7c ch\u1ea5p b\u00fat chi\u1ebfu l\u1ec7nh. C\u00f3 l\u1ea7n c\u1ea7n so\u1ea1n ch\u1ebf s\u00e1ch g\u1ea5p, g\u1eb7p l\u00fac X\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u00e3 r\u1eddi vi\u1ec7n, b\u00e8n trao vi\u1ec7c cho Di Gi\u1ea3n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n kh\u00f4ng n\u00ean, n\u00ean tri\u1ec7u v\u00e0o thi th\u1eed, v\u0103n t\u1eeb c\u0169ng kh\u00f4ng xu\u1ea5t s\u1eafc, n\u00ean ch\u1ec9 th\u0103ng b\u1eadc m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>[111] T\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, vi\u1ec7c tri\u1ec1u c\u1ed1ng c\u1ee7a Cao Ly b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n, \u0111\u1ebfn khi Vua Tr\u1ecb m\u1ea5t, em l\u00e0 T\u1ee5ng l\u00ean ng\u00f4i, t\u1eebng ph\u00e1i binh hi\u1ec7u T\u1eeb Vi\u1ec5n \u0111\u1ebfn ch\u1edd \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng Vi\u1ec5n l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. Do v\u1eady, b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Tri\u1ec7u Chi L\u1eadn sai nha t\u01b0\u1edbng Chu Nh\u00e2n Thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0110\u0103ng d\u00f2 la t\u00ecnh h\u00ecnh, ch\u00e2u \u0110\u0103ng t\u00e2u l\u00ean, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tri\u1ec7u ki\u1ebfn Nh\u00e2n Thi\u1ec7u, an \u1ee7i h\u1ecfi han, ban cho kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 l\u1ee5a. Nh\u00e2n Thi\u1ec7u nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u1ef1 t\u00e2u v\u1ec1 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh h\u01b0\u1edbng m\u1ed9 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, c\u00f9ng t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an kh\u1ed1ng ch\u1ebf, li\u1ec1n ban cho T\u1ee5ng chi\u1ebfu th\u01b0 trong h\u1ed9p v\u00e0ng, sai Nh\u00e2n Thi\u1ec7u mang v\u1ec1. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u00e2u Minh c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Cao Ly l\u00e0 Tr\u00ec \u0110\u1ea1t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, do thuy\u1ec1n b\u1ecb b\u00e3o \u0111\u00e1nh d\u1ea1t \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Ng\u00e2n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu giao cho ch\u00e2u \u0110\u0103ng c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ee3i khi thu\u1eadn ti\u1ec7n th\u00ec \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[112] Giang Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n.<\/p>\n<p>[113] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t m\u00f9ng 1, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o c\u1ed5ng l\u1edbn Trung th\u01b0, \u0111\u1ebfn t\u1eebng s\u1ea3nh th\u00ec xu\u1ed1ng ng\u1ef1a. <i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo h\u1ed9i y\u1ebfu, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;y c\u1ef1u&#8221;<\/i>, v\u00ec th\u00e1ng 8 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.)<\/i> L\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho m\u1ed7i ph\u00f2ng trong Trung th\u01b0 Ng\u0169 ph\u00f2ng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c Ch\u1ee7 s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 8, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t hai Ch\u1ee7 s\u1ef1, nay m\u1ed7i ph\u00f2ng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi. S\u00e1ch ch\u00ed trong &#8216;Tam tri\u1ec1u s\u1eed&#8217; n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 n\u0103m Ch\u1ee7 s\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1eeb n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u Linh, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u Kh\u00e1nh l\u00e0 T\u00f4n Ti\u1ebfn, c\u00f9ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed7, t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. Ti\u1ebfn b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u00e2u Ph\u1ee5c, H\u1ed7 gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u H\u1ee9a.<\/p>\n<p>[115] Ra chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m m\u1ed7i tu\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ea5m v\u1ec7, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i \u0111\u1ec1u giao cho Vi\u1ec7n th\u1ea9m h\u00ecnh xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n s\u00f4ng \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thu thu\u1ebf ru\u1ed9ng, v\u1ed1n c\u00f3 \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. Nh\u01b0 n\u0103m qu\u00e2n \u0111i\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 thay \u0111\u1ed5i, thu\u1ebf ru\u1ed9ng chuy\u1ec3n d\u1ecbch. Mi\u1ec1n kinh k\u1ef3 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a ch\u00ednh s\u1ef1, n\u00ean thu\u1eadn theo phong t\u1ee5c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. Nay sai Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh, ki\u00eam Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n T\u0129nh l\u00e0m Kinh k\u1ef3 Qu\u00e2n \u0111i\u1ec1n s\u1ee9, cho ph\u00e9p t\u1ef1 ch\u1ecdn quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ee9c thu\u1ebf c\u0169 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u00eam s\u1ed1 d\u01b0. Nh\u1eefng h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n th\u00ec l\u1eadp s\u1ed5 ri\u00eang, do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u00eau d\u1ee5 tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n. C\u00f4ng vi\u1ec7c tr\u1ed3ng d\u00e2u kh\u00f4ng chia \u0111\u1ec1u, khuy\u1ebfn kh\u00edch d\u00e2n ch\u00fang tr\u1ed3ng th\u00eam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n T\u0129nh nh\u1eadn ch\u1ee9c s\u1ee9, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi l\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ph\u00f3 s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc L\u01b0u T\u1ed1ng t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u \u0110\u1ee9c l\u00e0 C\u1eadn T\u01b0\u01a1ng, Tri ch\u00e2u T\u00e2n l\u00e0 L\u1ed9 Ch\u1ea5n, Th\u00f4ng ph\u00e1n Tr\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e1c Th\u00e1i Xung \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, si\u00eang n\u0103ng, bi\u1ebft lo vi\u1ec7c. Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, gi\u1eb7c b\u1ea5t ng\u1edd k\u00e9o \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh T\u00e2n ch\u00e2u. Trong th\u00e0nh qu\u00e2n \u00edt, d\u00e2n ch\u00fang ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng Ch\u1ea5n l\u00e0 quan v\u0103n, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, c\u00f9ng kh\u00f3c l\u00f3c. Ch\u1ea5n b\u00e8n th\u00e2n h\u00e0nh d\u1ed7 d\u00e2n, gi\u1eef v\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec, gi\u1eb7c sau \u0111\u00f3 r\u00fat lui. C\u00f2n C\u1eadn T\u01b0\u01a1ng gi\u1eef th\u00e0nh \u0110\u1ee9c ch\u00e2u, gi\u1eb7c c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi K\u1ef3 D\u01b0\u01a1ng. C\u1eadn T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao \u0110\u01b0\u1eddng. V\u1ec1 sau, T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u00fay cha c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n.<\/p>\n<p><i>(H\u00e1c Th\u00e1i Xung kh\u00f4ng th\u1ea5y xu\u1ea5t th\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham tri theo l\u1ec7 c\u0169 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i. Chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i ng\u00f4n lu\u1eadn, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f2n d\u00f9ng \u00e1p ch\u1ebf, kh\u00f4ng nghe l\u1eddi can gi\u00e1n t\u1ed1t, ch\u1eb3ng l\u1ebd l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a Tr\u1eabm ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tin \u01b0<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 61 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'th\u00e0nh'.\" id=\"return-footnote-198-23\" href=\"#footnote-198-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>? Hay c\u00e1c quan quen th\u00f3i c\u0169 m\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i? Nay x\u00e9t l\u1ea1i quy ch\u1ebf c\u0169, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfn c\u1eed l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Tr\u1eabm, s\u1ef1 sai tr\u00e1i trong ch\u00ednh s\u00e1ch, s\u1ef1 thi\u1ebfu s\u00f3t trong gi\u00e1o l\u1ec7nh, s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc trong nh\u00e2n t\u00ecnh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm. L\u1eddi n\u00f3i g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1ec9 tr\u00edch c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t khoan dung, v\u0103n kh\u00f4ng trau chu\u1ed1t c\u0169ng cho ph\u00e9p th\u1eb3ng th\u1eafn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, nghe t\u00e2u b\u00e0y \u0111\u1ec3 bi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 12 v\u00e0 cu\u1ed1i th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 5, xem th\u00eam s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, chi\u1ebfu trong s\u00e1ch <i>&#8220;\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c&#8221;<\/i> n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u01b0a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f3 l\u1eddi h\u1ecfi Phong H\u1eadu, B\u00e1 V\u0169 c\u00f3 l\u1ec5 b\u00e1i X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, si\u00eang n\u0103ng ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi can gi\u00e1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p, Vua t\u00f4i \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng ng\u0103n tr\u1edf, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, l\u00f2ng Tr\u1eabm v\u00f4 c\u00f9ng c\u1ea3nh gi\u00e1c.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[120] Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, xem qu\u00e2n s\u0129 Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt, Thi\u00ean V\u0169 t\u1eadp chi\u1ebfn, th\u0103ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a xu\u1ea5t ch\u00fang theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n<p>[121] Di\u00eam Thi\u1ebft s\u1ee9 Tr\u1ea7n Th\u1ee9 d\u00e2ng <i>&#8220;Chi\u1ebfm ng\u1ea1ch \u0111\u1ed3&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[122] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf sau hai n\u0103m.<\/p>\n<p>[123] Lo\u1ea1n \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi lo s\u1ee3 gi\u1eb7c theo s\u00f4ng xu\u1ed1ng h\u1ea1 l\u01b0u, b\u00e8n t\u1eadp h\u1ee3p con em man t\u1ed9c \u1edf Thi, Ki\u1ec1m v\u00e0 Cao Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u00ednh k\u1ebf ph\u00f2ng ng\u1ef1. C\u00e1c b\u1ed9 man quen thu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, nh\u00e2n l\u00fac th\u00edch h\u1ee3p ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb m\u1edbi \u0111\u1ebfn, tri\u1ec7u Cao Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ecda ph\u00fac, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 chi\u1ebfu tha t\u1ed9i kh\u00f4ng gi\u1ebft. Ng\u1ea1n Y c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c, \u0111\u1ec1u quay v\u1ec1 v\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n, nguy\u1ec7n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi ph\u1ee5ng s\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m khinh nh\u1eddn, b\u00e8n l\u00e0m l\u1eddi th\u1ec1 kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1 d\u1ef1ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi man t\u1ed9c. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Ng\u1ea1n Y sai con \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, n\u1ed9p binh kh\u00ed, t\u1ef1 n\u00f3i kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Gi\u1ea3 K\u1ebf Hu\u00e2n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh hi\u1ec7u, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, L\u1ea1c uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Th\u1ee7 T\u00edn, T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m D\u01b0\u01a1ng K\u1ebf \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, ph\u1ed1i l\u01b0u \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u, Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, v\u00ec x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, gi\u00e0n chi\u1ebfn \u0111\u1ed5 s\u1eadp.<\/p>\n<p>[125] M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, ki\u00eam Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n c\u00f9ng L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, t\u00ecnh c\u1ea3m kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p; t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 t\u00e0i gi\u00fap Vua tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1eb3ng th\u1eafn, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi cho l\u00e0 s\u01a1 su\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0110\u00f4ng ch\u00ed, qu\u1ea7n th\u1ea7n v\u00e0o ch\u1ea7u, T\u1ec1 Hi\u1ec1n say r\u01b0\u1ee3u, m\u0169 nghi\u00eang l\u1ec7ch, su\u00fdt ng\u00e3 tr\u00ean \u0111i\u1ec7n. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba h\u1eb7c t\u1ed9i T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u1ea5t l\u1ec5. T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1ef1 tr\u00ecnh r\u1eb1ng v\u00ec c\u1ea3m l\u1ea1nh n\u00ean u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng ch\u1ecdi, kh\u00f4ng ng\u1edd say \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u1ea5y, r\u1ed3i d\u1eadp \u0111\u1ea7u t\u1ea1 t\u1ed9i. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, sao l\u1ea1i l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng x\u1ea5u? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc, Tr\u1eabm kh\u00f4ng d\u00e1m t\u01b0 v\u1ecb.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, T\u1ec1 Hi\u1ec1n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ch\u1ec9 gi\u1eef nguy\u00ean quan h\u00e0m.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh truy\u1ec7n ch\u00e9p: V\u1ecbnh l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, trong l\u1ec5 trai v\u00e0o d\u1ecbp Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, c\u00f3 v\u1ecb t\u01b0\u1edbng l\u1edbn say r\u01b0\u1ee3u l\u00e0m th\u1ea5t l\u1ec5, V\u1ecbnh li\u1ec1n \u0111\u00e0n h\u1eb7c. V\u1ecb t\u01b0\u1edbng l\u1edbn \u0111\u00f3, c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 T\u1ec1 Hi\u1ec1n. Tuy nhi\u00ean, V\u1ecbnh v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 2 \u0111\u00e3 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng thay ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng truy\u1ec7n l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao. Nay kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Trung th\u1eeba.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u1edfi \u00e1n l\u1edbn, l\u1ea1i c\u1ea1nh tranh v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 ch\u00ea tr\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t vi\u1ec7c kh\u1edfi \u00e1n l\u1edbn, Th\u1ef1c l\u1ee5c h\u1eb3n c\u00f3 ghi nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ea5y. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00fac \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111ang \u1edf ngo\u00e0i, kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u1ec1 Hi\u1ec1n c\u1ea1nh tranh v\u1edbi \u00f4ng th\u1ebf n\u00e0o. Ph\u1ea3i ch\u0103ng khi t\u1eeb \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng l\u00e0 do T\u1ec1 Hi\u1ec1n? \u0110\u1ec1u c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n c\u1ee7a L\u00e3 Trung vi\u1ebft: M\u1ed9t t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n th\u00ec d\u1ec5 chuy\u00ean quy\u1ec1n, hai t\u01b0\u1edbng c\u00f9ng l\u00e0m th\u00ec sinh chia phe l\u1eadp \u0111\u1ea3ng. Th\u1ebf nh\u01b0ng, Tri\u1ec7u Trung L\u1ec7nh quy\u1ec1n th\u1ebf n\u1eb7ng m\u00e0 v\u1eabn c\u00f9ng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh m\u1edbi ti\u1ebfn c\u1ed9ng s\u1ef1; T\u1ea5t S\u0129 An \u0111\u1ee9c cao v\u1ecdng tr\u1ecdng m\u00e0 v\u1eabn c\u00f9ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00ednh kh\u00ed ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ec7 chia phe l\u1eadp \u0111\u1ea3ng, m\u00e0 c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng h\u00f2a h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng. Th\u1ebf m\u00e0 T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi L\u00fd H\u00e3ng, c\u1ea1nh tranh v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, v\u00ec sao v\u1eady? Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 h\u01a1n k\u00e9m trong t\u00e0i tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[126] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng: Trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp ph\u00e1t ra b\u1ed1n \u0111\u1ea1o tr\u00e1t t\u1eed m\u00e0 kh\u00f4ng qua s\u1ef1 ki\u1ec3m tra c\u1ee7a Ph\u00e1t s\u1eafc vi\u1ec7n. Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c, ph\u00e0m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean s\u1eafc ho\u1eb7c tr\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i th\u1ea5y c\u00f3 \u1ea5n quan phong c\u1ee7a Ph\u00e1t s\u1eafc vi\u1ec7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m s\u1ebd sai l\u1ea1i \u0111\u01b0a v\u1ec1 Ph\u00e1t s\u1eafc vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[127] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu ch\u1ecdn hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ph\u00e1n ty v\u00e0 B\u1ea1 u\u00fd, sung v\u00e0o ch\u1ee9c Ch\u1ee7 s\u1ef1 Nam t\u00e0o thu\u1ed9c L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, l\u1ea5y th\u00fa s\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[129] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u00e9p l\u1ea1i m\u1ed9t b\u1ea3n ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i trong cung.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i.)<\/i><\/p>\n<p>[130] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m ban c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9, xem duy\u1ec7t v\u00f5 ngh\u1ec7, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng th\u1ea7n v\u0169 \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n binh s\u0129, qu\u00e2n c\u1ea5m l\u1eef tinh nhu\u1ec7, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Vua b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/p>\n<p>[131] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 qu\u00e2n b\u00ecnh thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u1edf kinh \u0111\u00f4, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e3 ch\u1eb7t c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y ch\u1ea1, g\u00e2y hoang mang trong l\u00e0ng x\u00f3m. H\u01a1n n\u1eefa, m\u00f9a xu\u00e2n s\u1eafp \u0111\u1ebfn, gi\u00e1 l\u00faa g\u1ea1o \u0111ang t\u0103ng cao, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, v\u00ec v\u1eady h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[132] B\u1ed9 t\u1ed9c Do\u00e3n Ng\u1ea1c Kh\u1eafc c\u1ee7a T\u00e2y Phi\u00ean \u0111\u00e3 c\u1eed Y M\u1eb7c L\u1ed7 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng t\u1eb7ng b\u00f2 l\u00f4ng d\u00e0i.<\/p>\n<p>[133] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Thu\u1ebf m\u1ed9c gi\u00e1m s\u1ee9 Ho\u00e0ng Ngung, Tr\u00e0 t\u1eedu gi\u00e1m s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u00fa, Quan th\u00e0nh s\u1ee9 L\u01b0u K\u1ebf Long, Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u00e3 v\u1ec1 quy thu\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho m\u0169 \u00e1o, \u0111ai, \u00e1o b\u00e0o v\u00e0 h\u1ed1t, s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0o Quy minh ban vi\u1ec7n. Ho\u00e0ng Ngung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ecd h\u00e0ng c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch l\u00e0 Vu Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[134] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Binh b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n, Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u H\u00e0n Vi\u1ec7n d\u00e2ng t\u1ea5u:<\/p>\n<p><i>&#8220;Tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban h\u00e0nh vi\u1ec7c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, c\u00e1c v\u0103n v\u00f5 qu\u1ea7n th\u1ea7n \u1edf ngo\u00e0i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 v\u00e0o h\u00e0ng th\u1ee9 \u0111\u1ed1i, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p d\u00e2ng t\u1ea5u s\u1ef1. \u0110\u00e2y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft l\u00f2ng lo ngh\u0129<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e2y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft l\u00f2ng lo ngh\u0129, 'C\u1ea7n' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u00e0nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-198-24\" href=\"#footnote-198-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, r\u1ed9ng t\u00ecm l\u1eddi khuy\u00ean, trong kh\u1eafp c\u00f5i \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u h\u1ebft l\u1eddi ca ng\u1ee3i. Tr\u1ed9m ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 thu\u1eadn v\u1eadn tr\u1eddi, n\u1eafm gi\u1eef quy\u1ec1n l\u1edbn, l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, n\u00f3i c\u00e2u n\u00e0o c\u0169ng xem x\u00e9t c\u1ed5 kim. Trong ba n\u0103m c\u1ea5m c\u1ed1, qu\u00e1 s\u1ee9c kh\u1ed5 s\u1edf, sau khi nghe x\u1eed vi\u1ec7c l\u1edbn, ch\u01b0a t\u1eebng l\u01a1 l\u00e0 m\u1ec7t m\u1ecfi. M\u1ed7i khi m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1n h\u00e1n, l\u00faa m\u1ea1 ch\u01b0a ch\u00edn, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, d\u00e2ng l\u1ec5 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, gi\u1ea3m b\u1edbt ng\u1ef1 thi\u1ec7n m\u00e0 lo l\u1eafng, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i, c\u00f9ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n c\u00e1c th\u1ea7n linh, gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, \u0111\u1ec3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi cao, ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a thu\u1eadn, d\u00f9 c\u00f3 tai \u01b0\u01a1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh h\u1ecda. Nh\u01b0ng th\u1ea7n m\u1ea1o mu\u1ed9i d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ecf c\u00e2y d\u00f2 x\u00e9t tr\u1eddi xanh, lui v\u1ec1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n, kh\u00f3 l\u00f2ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft! \u0110\u00e1ng ch\u1ebft!<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u01a1i c\u00f3 n\u1eafng h\u1ea1n, h\u01a1i t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng m\u00f9a m\u00e0ng, hay l\u00e0 tr\u1eddi xanh v\u00ec Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng hai b\u1eadc th\u00e1nh \u0111\u00e3 v\u1ec1 tr\u1eddi, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ph\u1ed3n th\u1ecbnh, tr\u0103m h\u1ecd vui v\u1ebb l\u00e0m \u0103n, mu\u00f4n n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may t\u00e2m th\u00e1nh b\u1ed7ng sinh ki\u00eau sa nh\u00e0n r\u1ed7i, n\u00ean t\u1ea1m g\u00e2y tai \u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh t\u1ec9nh tr\u00ed tu\u1ec7.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a Ng\u1ee5y Tr\u1ecbnh C\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng: &#8216;Nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u Trinh Qu\u00e1n, nghe \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n nh\u01b0 gi\u1eadt m\u00ecnh, n\u0103m s\u00e1u n\u0103m sau, v\u1eabn vui v\u1ebb nghe l\u1eddi can gi\u00e1n, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, d\u1ea7n gh\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng.&#8217; \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u00ea vi\u1ec7c d\u1ea7n l\u01a1 l\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1. V\u1eady n\u00ean bi\u1ebft c\u1ea7n ki\u1ec7m kh\u00f3 gi\u1eef, ki\u00eau sa nh\u00e0n r\u1ed7i d\u1ec5 sinh, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Sau n\u0103m th\u1ee9 15 Khai Nguy\u00ean, Huy\u1ec1n T\u00f4ng \u1edf ch\u1ed7 s\u00e2u xa, nh\u00ecn l\u00ean cao, m\u1ec7t m\u1ecfi v\u1edbi vi\u1ec7c tr\u1ecb v\u00ec, trong cung nu\u00f4ng chi\u1ec1u cung n\u1eef, ngo\u00e0i th\u00ec ti\u1ebfn h\u00e0nh chinh ph\u1ea1t, li\u00ean ti\u1ebfp d\u1ea5y l\u00ean chi\u1ebfu ng\u1ee5c, gi\u1ebft h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i gi\u1eb7c l\u1edbn ho\u00e0nh h\u00e0nh, Trung Nguy\u00ean r\u1ed1i lo\u1ea1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do sau th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, s\u1ef1 ki\u00eau sa nh\u00e0n r\u1ed7i g\u00e2y ra v\u1eady.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n k\u00ednh c\u1ea9n th\u1ea5y Ti\u00ean \u0111\u1ebf ph\u00fac l\u1edbn k\u00e9o d\u00e0i, h\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc l\u00e2u d\u00e0i, si\u00eang n\u0103ng c\u1ea7n ki\u1ec7m, ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y b\u1ecf b\u00ea vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia. T\u1eeb th\u1eddi \u0110oan C\u1ee7ng tr\u1edf l\u1ea1i, c\u00e0ng th\u00eam g\u1eafng s\u1ee9c x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1. Th\u1ea7n t\u1eebng t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee9c Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng quan ch\u1ee7 l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t h\u00f4m, Ti\u00ean \u0111\u1ebf ung dung b\u1ea3o th\u1ea7n r\u1eb1ng: &#8216;Ph\u00e0m gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng si\u00eang n\u0103ng. Tr\u1eabm m\u1ed7i l\u1ea7n th\u1ea5y binh l\u00ednh trong s\u00e2n \u0111i\u1ec7n qu\u00e9t m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t, m\u00fac m\u1ed9t b\u00ecnh n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u ghi nh\u1edb t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd.&#8217; Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y Ti\u00ean \u0111\u1ebf ch\u0103m lo ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n nh\u1ecf n\u00e0o. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef v\u1eefng c\u01a1 \u0111\u1ed3 l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5<a class=\"footnote\" title=\"Mong B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef v\u1eefng c\u01a1 \u0111\u1ed3 l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 ('\u0110\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u01a1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i)\" id=\"return-footnote-198-25\" href=\"#footnote-198-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, tu\u00e2n theo di hu\u1ea5n c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u1ea9n tr\u1ecdng si\u00eang n\u0103ng, kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng ph\u00f3ng t\u00fang.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb qu\u1ed1c c\u1ea7n ph\u1ea3i xa k\u1ebb n\u1ecbnh, ng\u0103n l\u1eddi gi\u00e8m. S\u00e1ch &#8216;Th\u01b0&#8217; vi\u1ebft: &#8216;Di\u1ec7t k\u1ebb gi\u00e8m pha, h\u00e0nh vi b\u1ea5t ch\u00ednh, khi\u1ebfn ta kinh s\u1ee3.&#8217; &#8216;Thi&#8217; vi\u1ebft: &#8216;B\u1eaft k\u1ebb gi\u00e8m pha, n\u00e9m cho h\u1ed5 s\u00f3i.&#8217; Th\u1ea7n th\u1ea5y trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh hi\u1ec7n nay, t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb t\u00e0 n\u1ecbnh. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c x\u1ea5u sinh ra t\u1eeb ch\u1ed7 k\u00edn \u0111\u00e1o, n\u00ean ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1eeb khi ch\u01b0a manh nha. V\u1edbi s\u1ef1 th\u00f4ng minh th\u1ea7n tr\u00ed c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng lo n\u1ea1n ki\u00eau c\u0103ng ph\u00f3ng t\u00fang. Nh\u01b0ng mong B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng m\u1ec7t m\u1ecfi soi x\u00e9t \u0111i\u1ec1u k\u00edn \u0111\u00e1o, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfn th\u00e2n. M\u1ed7i ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1eadn tr\u1ecdng, d\u00f9 c\u00f3 an \u1ed5n c\u0169ng \u0111\u1eebng ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u1edf y\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy nan, l\u00fac th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng lo\u1ea1n l\u1ea1c, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>T\u1ea5u tr\u00ecnh xong, Vua tri\u1ec7u Vi\u1ec7n v\u1ec1 tri\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec7u Vi\u1ec7n v\u1ec1 tri\u1ec1u ('Vi\u1ec7n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'V\u1ea5n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf)\" id=\"return-footnote-198-26\" href=\"#footnote-198-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, phong ch\u1ee9c S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n.<\/p>\n<p><i>(Phong ch\u1ee9c S\u1eed so\u1ea1n v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m sau, nay vi\u1ebft chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[135] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u00e0 t\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[136] Chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ai ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbch th\u01b0\u1edfng n\u0103m ngh\u00ecn ti\u1ec1n, b\u1eaft s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a th\u01b0\u1edfng hai m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a, ng\u1ef1a kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1eb7c gi\u00e1p th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Theo chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, thu\u1ed9c ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, nay vi\u1ebft chung, nghi c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t ho\u1eb7c sai l\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[137] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o trong m\u1ed9t th\u00e1ng, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea7u ph\u00fac.<\/p>\n<p>[138] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u1eadp trung nhi\u1ec1u binh m\u00e3.<\/p>\n<p>[139] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu l\u1ec7nh chuy\u1ec3n ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a L\u01b0u T\u1ed5ng, v\u1ed1n l\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, sang l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n<p>[140] T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, \u1edf H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng C\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1ng, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Doanh, B\u00e1. N\u0103m nay, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc r\u1eb1ng: nh\u00e0 d\u00e2n n\u00e0o c\u00f3 hai ho\u1eb7c ba \u0111inh th\u00ec ghi t\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, b\u1ed1n ho\u1eb7c n\u0103m \u0111inh ghi t\u00ean hai ng\u01b0\u1eddi, s\u00e1u ho\u1eb7c b\u1ea3y \u0111inh ghi t\u00ean ba ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb t\u00e1m \u0111inh tr\u1edf l\u00ean ghi t\u00ean b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m C\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1ng. C\u1ee9 500 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1eadp m\u1ed9t Ch\u1ec9 huy, \u0111\u1eb7t Ch\u1ec9 huy s\u1ee9. M\u1ed7i 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t \u0110\u00f4, \u0111\u1eb7t hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ch\u00ednh v\u00e0 Ph\u00f3 \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u, c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ti\u1ebft c\u1ea5p. \u1ede c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u thi\u1ebft l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi b\u1eafn cung \u0111\u1ec3 b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng. Cho ph\u00e9p t\u1ef1 s\u1eafm ng\u1ef1a, ai c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng mua gi\u00e1p th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00e0nh c\u00e1c tr\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, quan ph\u00e1t cho \u00e1o gi\u00e1p.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo &#8216;L\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Binh Ch\u00ed&#8217;, trong Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3. Vi\u1ec7c t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m g\u1ea7n \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, &#8216;Ch\u00ed&#8217; l\u1ea1i ghi v\u00e0o n\u0103m sau, nay c\u0169ng ghi th\u00eam v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[141] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf B\u1ed9c Ch\u00e2u c\u00f3 b\u1ecdn tr\u1ed9m \u0111\u00eam v\u00e0o th\u00e0nh, b\u1eaft Tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 T\u00edn v\u00e0 Gi\u00e1m qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau \u0110\u1ed9. Tri Ho\u00e0ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng nghe tin, cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng tu b\u1ed5 v\u00f5 b\u1ecb n\u00ean gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp m\u1edbi d\u00e1m ho\u00e0nh h\u00e0nh g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;X\u00e9t r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1ec3 ch\u1ebf qu\u1ed1c gia, kinh l\u00fd \u0111\u1ea5t \u0111ai l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3. Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: &#8216;V\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u \u0111\u1eb7t hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.&#8217; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;\u0110\u00f3ng ch\u1eb7t c\u1eeda, g\u00f5 m\u00f5 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ea1o kh\u00e1ch.&#8217; Truy\u1ec7n n\u00f3i: &#8216;Ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t ng\u1edd l\u00e0 l\u1eddi d\u1ea1y t\u1ed1t t\u1eeb x\u01b0a.&#8217; T\u1eeb th\u1eddi cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Qu\u1ea3ng Minh nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, thi\u00ean h\u1ea1 lo\u1ea1n l\u1ea1c, c\u00e1c n\u01a1i chi\u1ebfm gi\u1eef th\u00e0nh l\u0169y, s\u1eeda sang binh gi\u00e1p, chia c\u1eaft nh\u01b0 h\u1ea1t \u0111\u1eadu, m\u1ea3nh v\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"'Chia c\u1eaft nh\u01b0 h\u1ea1t \u0111\u1eadu, m\u1ea3nh v\u1ecf' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u1eadu ph\u00e2n qua ph\u1eabu,' ch\u1eef 'ph\u1eabu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 293, 'V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng truy\u1ec1n', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' quy\u1ec3n 317 v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1eeb \u0111\u1ea1o t\u1eb7c, v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-27\" href=\"#footnote-198-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi Th\u00e1i T\u1ed5 m\u1edbi kh\u1edfi nghi\u1ec7p, nh\u1eb1m kh\u00f4i ph\u1ee5c Quan Nam, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110i\u1ec7n, n\u0103m th\u1ee5 thi\u1ec1n, l\u1ea1i c\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh k\u1ebb ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, chi\u1ebfm Dung, Th\u1ee5c, h\u1ea1 Kinh, T\u01b0\u01a1ng, khu\u1ea5t ph\u1ee5c Phi\u00ean Ngu, \u0111\u00e1nh Kim L\u0103ng, chi\u1ebfm b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ebf th\u1eeba nghi\u1ec7p l\u1edbn, ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh T\u1ecbnh, Ph\u1ea7n, thu ph\u1ee5c M\u00e2n, Vi\u1ec7t, thi\u00ean h\u1ea1 nh\u1ea5t th\u1ed1ng, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ee5c. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u1eadn \u1edf Giang, Ho\u00e0i ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh h\u00e0o, thu binh gi\u00e1p, b\u1ecf v\u0169 b\u1ecb h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m. K\u1ebb h\u1ecdc tr\u00f2 l\u0129nh ch\u00e2u, qu\u1eadn l\u1edbn cho hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'Qu\u1eadn l\u1edbn cho hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi' ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-198-28\" href=\"#footnote-198-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, qu\u1eadn nh\u1ecf gi\u1ea3m n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, sung l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u. G\u1ecdi l\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, th\u1ef1c ch\u1ea5t nh\u01b0 l\u1eef kh\u00e1ch, g\u1ecdi l\u00e0 th\u00e0nh qu\u1eadn, nh\u01b0ng tr\u1ed1ng tr\u1ea3i nh\u01b0 \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng. D\u00f9 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4n kinh s\u01b0 m\u00e0 h\u1ea1 qu\u1eadn huy\u1ec7t, l\u00e0 k\u1ebf &#8216;c\u01b0\u1eddng c\u00e1n nh\u01b0\u1ee3c chi&#8217;<a class=\"footnote\" title=\"'L\u00e0 k\u1ebf c\u01b0\u1eddng c\u00e1n nh\u01b0\u1ee3c chi' ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-198-29\" href=\"#footnote-198-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o trung dung.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n khi \u1edf Tr\u1eeb Ch\u00e2u, g\u1eb7p l\u00fac \u0111i\u1ec1u binh k\u00e9o thuy\u1ec1n, c\u1eeda th\u00e0nh kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef, ch\u1ec9 l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng thay m\u1edf \u0111\u00f3ng, th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 n\u00e1t, kh\u00ed gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. \u0110\u1ebfn khi d\u1eddi \u0111\u1ebfn Duy D\u01b0\u01a1ng, n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea5n tr\u1ecdng y\u1ebfu, c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c Tr\u1eeb Ch\u00e2u. T\u1eebng xu\u1ea5t hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed9 gi\u00e1p cho s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n c\u1ea3nh, cung n\u1ecf h\u01b0 h\u1ea1i b\u1ed1n n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. B\u1edfi kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda ch\u1eefa, l\u1ea1i th\u00eam \u0111\u1ea5t \u1ea9m kh\u00f3 ph\u01a1i kh\u00f4, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi th\u1edd \u01a1, n\u00ean \u0111\u1ebfn n\u00f4ng n\u1ed7i n\u00e0y. Nay th\u00e0nh l\u0169y v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi \u1edf Ho\u00e0ng Ch\u00e2u c\u00f2n k\u00e9m h\u01a1n Tr\u1eeb, D\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may g\u1eb7p thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, d\u00f9 mu\u1ed1n ph\u00f2ng b\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"'D\u00f9 mu\u1ed1n ph\u00f2ng b\u1ecb' ch\u1eef 'ng\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean trong 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-30\" href=\"#footnote-198-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, l\u1ea5y g\u00ec ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1?<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n x\u00e9t s\u00e1ch &#8216;Thi\u00ean quan&#8217; c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Thi\u00ean c\u00f3 ch\u00e9p: &#8216;V\u1eadn tr\u1eddi ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n bi\u1ebfn nh\u1ecf, m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n bi\u1ebfn v\u1eeba, n\u0103m tr\u0103m n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n bi\u1ebfn l\u1edbn, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng.&#8217; C\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh x\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y n\u00ean chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng, d\u00f9 c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng c\u0169ng kh\u00f4ng g\u00e2y lo\u1ea1n. Qu\u1ed1c gia t\u1eeb n\u0103m Ki\u1ebfn Long Gi\u00e1p T\u00ed ti\u1ebfn xu\u1ed1ng T\u00e2y Xuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong kho m\u00e0 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-198-31\" href=\"#footnote-198-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn n\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd l\u1ea1i x\u1ea3y ra lo\u1ea1n l\u1ea1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m. L\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c th\u00e0nh \u00cdch, T\u1eed, Mi, To\u1ea1i l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, duy ch\u1ec9 Qu\u00e1ch T\u1ea3i b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc, b\u1ecb gi\u1eb7c chi\u1ebfm c\u1ee9, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ki\u00ean c\u1ed1 ph\u00f2ng th\u1ee7. Nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c chi\u1ebfm. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 minh ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00f3 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ebf th\u1eeba di ch\u00ed c\u1ee7a hai b\u1eadc th\u00e1nh, ph\u00e1t huy truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u d\u00e0i, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, thay \u0111\u1ed5i ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh l\u1ea1i, d\u1ef1a theo th\u1eddi th\u1ebf m\u00e0 l\u1eadp ph\u00e1p, kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 c\u1ee9ng nh\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u1ed1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phong', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-198-32\" href=\"#footnote-198-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>. Th\u00e1i T\u1ed5 thu h\u1ed3i quy\u1ec1n l\u1ef1c chuy\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u01b0 h\u1ea7u, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m. Th\u00e1i T\u1ed5 d\u1eb9p c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ng\u1ee5y, ti\u00eau di\u1ec7t s\u00e0o huy\u1ec7t y\u00eau t\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e1i T\u1ed5 d\u1eb9p c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ng\u1ee5y, ti\u00eau di\u1ec7t s\u00e0o huy\u1ec7t y\u00eau t\u00e0, xem T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 293, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng c\u00f3 ch\u00e9p: 'Th\u00e1i T\u1ed5 thu h\u1ed3i th\u1ebf l\u1ef1c chuy\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u01b0 h\u1ea7u, Th\u00e1i T\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n l\u00f2ng tham v\u1ecdng ng\u1ee5y t\u1ea1o', t\u1ea5u ngh\u1ecb quy\u1ec3n 317 v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eb7n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp d\u1eabn \u0111o\u1ea1n n\u00e0y g\u1ea7n nh\u01b0 gi\u1ed1ng nhau. Nghi l\u00e0 trong b\u1ea3n ghi ch\u00e9p n\u00e0y 'Th\u00e1i T\u1ed5' n\u00ean l\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng'\" id=\"return-footnote-198-33\" href=\"#footnote-198-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng m\u01b0u \u0111\u1ed3 tham v\u1ecdng, nh\u01b0ng c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c c\u1ee9u \u0111\u1eddi l\u1eadp ph\u00e1p, l\u00e2u ng\u00e0y sinh ra t\u1ec7 l\u1eadu, c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ec7 l\u00e0 ph\u1ea3i tu\u1ef3 c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e1n Cao T\u1ed5 r\u00fat kinh nghi\u1ec7m t\u1eeb sai l\u1ea7m c\u1ee7a nh\u00e0 T\u1ea7n khi \u0111\u1eb7t qu\u1eadn huy\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u00e3 phong \u0111\u1ea5t cho con ch\u00e1u, nh\u01b0ng khi b\u1ea3y n\u01b0\u1edbc l\u1edbn m\u1ea1nh, c\u00e1c Vua V\u0103n, C\u1ea3nh ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh thu h\u1ed3i quy\u1ec1n l\u1ef1c. \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c qu\u00e2n An, S\u1eed \u0111\u00e3 ch\u00e1n chi\u1ebfn tranh, n\u00ean c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch khoan h\u1ed3ng th\u1eddi Trinh Nguy\u00ean, Hi\u1ebfn T\u00f4ng nh\u1edd d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn gian h\u00f9ng l\u1edbn \u1edf T\u1ec1, S\u00e1i, n\u00ean c\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i ph\u1ea1m th\u1eddi Nguy\u00ean Ho\u00e0. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc c\u01a1 m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, v\u00ec s\u1ef1 nghi\u1ec7p l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, nhanh nh\u01b0 xoay b\u00e1nh xe, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9ng nh\u1eafc.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c qu\u1eadn v\u00f9ng Giang, Ho\u00e0i g\u1eb7p ba m\u1ed1i lo l\u1edbn: th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ed5 n\u00e1t; th\u1ee9 hai l\u00e0 binh kh\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7; th\u1ee9 ba l\u00e0 binh l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n. Nay gi\u1eb7c B\u1ed9c n\u1ed5i l\u00ean, vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 l\u1ecfng l\u1ebbo \u0111\u00e3 r\u00f5. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1ng su\u1ed1t, tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu t\u1ea1m th\u1eddi tu s\u1eeda, kh\u00f4ng mu\u1ed1n g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, th\u00ec c\u00e1c qu\u1eadn Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Ho\u00e0i Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 d\u00e2n \u00edt hay nhi\u1ec1u, th\u00e0nh tr\u00ec l\u1edbn nh\u1ecf, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p l\u1eadp \u0111\u1ed9i qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh, kh\u00f4ng qu\u00e1 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng cho \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ra ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"'V\u1eadt l\u1ec7nh sai xu\u1ea5t', ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'm\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-34\" href=\"#footnote-198-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 luy\u1ec7n t\u1eadp cung ki\u1ebfm trong th\u00e0nh. Sau \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y, s\u1eeda ch\u1eefa \u00e1o gi\u00e1p. C\u00e1c qu\u1eadn qu\u1ed1c s\u1ebd c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u1ea5p cao s\u1ebd tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i lo b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i mi\u1ec5n phi\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c chi ngu', ch\u1eef 'tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng, d\u1eabn theo truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-198-35\" href=\"#footnote-198-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[142] T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-198-1\">Trong b\u1ea3n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an' \u1edf quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' c\u00f3 ghi 'm\u1eaft kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef', nghi ng\u1edd \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-198-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-2\">Trong b\u1ea3n g\u1ed1c ch\u1eef 'th\u1ebf' vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1eafng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu' c\u00f9ng c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-198-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-3\">Ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-198-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-4\">Vi\u1ec7c quy \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i c\u00e2n ch\u00e8 n\u1ed9p 30 c\u00e2n r\u01b0\u1ee1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 gi\u1ed1ng nhau. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 324 truy\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '13 c\u00e2n r\u01b0\u1ee1i', c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea7n theo \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-5\">'Thi\u1ec7u Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'Qu\u1eadn Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 truy\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u1ec3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-6\">Ch\u1eef 't\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-198-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-7\">vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c: ch\u1eef 'l\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eadn', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 5 'Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh', 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-198-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-8\">L\u01b0u Y\u1ebfn nguy\u00ean l\u00e0 'L\u01b0u Y\u1ebfn', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-9\">b\u1ecdn ti\u1ec3u l\u1ea1i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi: ch\u1eef 'thi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eadp', d\u1ef1a theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-10\">quan l\u1ea1i t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i: ch\u1eef 'li\u00eau' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed5ng', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-11\">c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n ph\u1ee9c: ch\u1eef 'ch\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u00fd', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-12\"> Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'tri' v\u1ed1n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Nghi ch\u1ebf' quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 5 v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong 'T\u1ed1ng s\u1eed' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-198-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-13\"> 'Ng\u1edd ngh\u1ec7ch kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'no\u1ea1' d\u01b0\u1edbi v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'nhi' th\u1eeba, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-14\"> '\u0110\u1ea1i qu\u00e2n n\u1ebfu \u0111\u1ebfn', ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'Thi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef3 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-15\">Theo 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', ph\u1ea7n 'Phi\u00ean di' quy\u1ec3n 1, m\u1ee5c 24 ch\u00e9p: 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u1ee8ng Ch\u00e2u gi\u1ea3 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau H\u1ea1t L\u1ea1t, Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u, ch\u00e1u l\u00e0 Chi\u00eau C\u1ed1t, Tr\u00f9ng Ca, Ph\u00e1n quan Ng\u00f4 Th\u1eadp \u0110\u1eafc quy h\u00e0ng...', kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'em'. 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 6, ph\u1ea7n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7' ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ea7u h\u00e0ng l\u00e0 Ti\u00eau Kh\u1eb3ng \u0110\u1ea7u, Chi\u00eau C\u1ed1t v\u00e0 Tr\u00f9ng Ca, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ean ban t\u1eb7ng v\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong b\u1ea3n n\u00e0y v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu'. Nghi r\u1eb1ng ch\u1eef 'em' l\u00e0 do th\u1eeba. <a href=\"#return-footnote-198-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-16\">Ch\u1eef 'H\u1eefu' trong 'H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-198-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-17\">Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' trong 'Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', b\u1ea3n c\u00e1c, v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 6, c\u00f9ng 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 164, ph\u1ea7n 'Ch\u1ee9c quan ch\u00ed' \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-198-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-18\"> '\u1eaft' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nhi\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn' m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-19\"> ch\u1eef 'nam' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-198-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-20\"> ch\u1eef 'tr\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1eb7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-21\"> ch\u1eef 'gi\u00e1o g\u1ed7' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 278 'L\u00f4i H\u1eefu Chung truy\u1ec1n' v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-198-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-22\">Ch\u1eef 's\u00e1u m\u01b0\u01a1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u00e1u ng\u00e0n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t d\u1eabn tr\u00ean, c\u00f9ng s\u00e1ch Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 'Ch\u00e2n T\u00f4ng B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-198-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-23\">'Th\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 61 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'th\u00e0nh'. <a href=\"#return-footnote-198-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-24\"> \u0110\u00e2y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft l\u00f2ng lo ngh\u0129, 'C\u1ea7n' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u00e0nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-198-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-25\">Mong B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef v\u1eefng c\u01a1 \u0111\u1ed3 l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 ('\u0110\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u01a1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i) <a href=\"#return-footnote-198-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-26\">Tri\u1ec7u Vi\u1ec7n v\u1ec1 tri\u1ec1u <i>('Vi\u1ec7n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'V\u1ea5n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf)<\/i> <a href=\"#return-footnote-198-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-27\"> 'Chia c\u1eaft nh\u01b0 h\u1ea1t \u0111\u1eadu, m\u1ea3nh v\u1ecf' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u1eadu ph\u00e2n qua ph\u1eabu,' ch\u1eef 'ph\u1eabu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 293, 'V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng truy\u1ec1n', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' quy\u1ec3n 317 v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1eeb \u0111\u1ea1o t\u1eb7c, v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-28\"> 'Qu\u1eadn l\u1edbn cho hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi' ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-198-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-29\"> 'L\u00e0 k\u1ebf c\u01b0\u1eddng c\u00e1n nh\u01b0\u1ee3c chi' ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-198-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-30\"> 'D\u00f9 mu\u1ed1n ph\u00f2ng b\u1ecb' ch\u1eef 'ng\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean trong 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-31\">Ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong kho m\u00e0 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-198-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-32\">Ch\u1eef 'c\u1ed1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phong', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-198-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-33\">Th\u00e1i T\u1ed5 d\u1eb9p c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ng\u1ee5y, ti\u00eau di\u1ec7t s\u00e0o huy\u1ec7t y\u00eau t\u00e0, xem T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 293, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng c\u00f3 ch\u00e9p: 'Th\u00e1i T\u1ed5 thu h\u1ed3i th\u1ebf l\u1ef1c chuy\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u01b0 h\u1ea7u, Th\u00e1i T\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n l\u00f2ng tham v\u1ecdng ng\u1ee5y t\u1ea1o', t\u1ea5u ngh\u1ecb quy\u1ec3n 317 v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eb7n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp d\u1eabn \u0111o\u1ea1n n\u00e0y g\u1ea7n nh\u01b0 gi\u1ed1ng nhau. Nghi l\u00e0 trong b\u1ea3n ghi ch\u00e9p n\u00e0y 'Th\u00e1i T\u1ed5' n\u00ean l\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng' <a href=\"#return-footnote-198-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-34\"> 'V\u1eadt l\u1ec7nh sai xu\u1ea5t', ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'm\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 22 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-198-35\"> 'Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i mi\u1ec5n phi\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c chi ngu', ch\u1eef 'tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng, d\u1eabn theo truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-198-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":5,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-198","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/198\/revisions\/199"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/198\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=198"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=198"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}