{"id":1995,"date":"2026-01-01T13:34:55","date_gmt":"2026-01-01T06:34:55","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1995"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-305-nam-nguyen-phong-thu-3-canh-than-1080","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-305-nam-nguyen-phong-thu-3-canh-than-1080\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 305: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 3 (CANH TH\u00c2N, 1080)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 305: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 3 (CANH TH\u00c2N, 1080)"},"content":{"raw":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ph\u00ea: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 \u00fay L\u00fd V\u0129 \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb, c\u00f3 th\u1ec3 theo nh\u01b0 t\u00f4ng th\u1ea5t m\u00e0 c\u1ea5p \u0111\u1ee7 b\u1ed5ng l\u1ed9c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[2] Chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t \u0111\u1ebfn D\u1ef1 Ch\u00e2u lo vi\u1ec7c \u1ee9ng ph\u00f3 L\u01b0 Ch\u00e2u, gi\u1eef l\u1ea1i ti\u1ec1n v\u1eadt c\u1ee7a Ty N\u00f4ng \u1edf \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed cho vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, th\u00eam 1000 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 cho L\u01b0 Ch\u00e2u. H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o xin cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u00e0nh qu\u00e2n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1. Theo l\u1eddi xin, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can d\u1ef1 v\u00e0o qu\u00e2n s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u, v\u00e2ng chi\u1ebfu x\u00e9t vi\u1ec7c T\u00f4n D\u00e3, xin gia h\u1ea1n th\u1eddi gian. Vua ph\u00ea: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u00e3 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh, th\u00ec D\u00e3 kh\u00f4ng c\u1ea7n giam gi\u1eef, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y tr\u00e1ch ph\u1ea1t r\u1ed3i th\u1ea3 ra, cho gia h\u1ea1n th\u00eam 20 ng\u00e0y.\"<\/i> B\u1ea3n Chu c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i, \u0111\u00e3 nh\u1eadp v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c quan Ki\u1ec3m ch\u00ednh \u1edf Trung th\u01b0, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ee7 2 n\u0103m, th\u00ec trong d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n. C\u00e1c quan \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu \u1edf Trung th\u01b0, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Ng\u0169 ph\u00f2ng tuy ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, vi\u1ec7c t\u00e2u b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u1eabn theo nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Trung th\u01b0 M\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i n\u00f3i, c\u00e1c \u00e1n L\u1ee5c s\u00e1t ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m c\u00e1c kho v\u1ee5, ph\u01b0\u1eddng gi\u00e1m, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng tr\u00e1t t\u1eed, mu\u1ed1n theo nh\u01b0 l\u1eddi xin.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>\"C\u00e1c \u00e1n L\u1ee5c s\u00e1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ty, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quan th\u1ed1ng l\u0129nh, v\u1ec1 l\u00fd kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng tr\u00e1t t\u1eed. Xem c\u00e1c th\u1ee9c l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, ch\u1ec9 c\u00f3 Trung th\u01b0 khi thi h\u00e0nh th\u00e1nh ch\u1ec9 m\u1edbi d\u00f9ng tr\u00e1t t\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 h\u00e0nh x\u1eed l\u1ea1m quy\u1ec1n, \u0111\u00e0i s\u00e1t v\u1ed1n ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u00e9t l\u1ea1i m\u00e0 c\u00f2n theo l\u1eddi xin sai tr\u00e1i, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng tr\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ec3 bi\u1ebft.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[4] Tri D\u0129nh Ch\u00e2u, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Nguy\u00ean C\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Tri Thanh Ch\u00e2u. C\u1ee7ng xin v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Trung Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung. Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh cho ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Trung Th\u00e1i \u1ea4t l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng 7, nay g\u1ed9p l\u1ea1i ch\u00e9p. Vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, c\u0103n c\u1ee9 theo Ng\u1ef1 t\u1eadp.)<\/i><\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu: <i>\"Qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n binh \u0111\u00e0o ng\u0169 theo qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u1ee5ng. N\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xi\u1ec1ng x\u00edch gi\u1ea3i v\u1ec1 n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n, x\u00e9t x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. D\u00f9 c\u00f3 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn c\u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, c\u0169ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p d\u00f9ng c\u00f4ng chu\u1ed9c t\u1ed9i, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ni\u00eam y\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[6] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u1ee7a n\u0103m l\u1ed9, khi \u0111i tu\u1ea7n tra \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xem x\u00e9t vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n ngh\u0129a d\u0169ng v\u00e0 v\u00f5 ngh\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3o gi\u00e1p[footnote]'gi\u00e1o' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 's\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, Binh ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Binh 2-17 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. N\u1ebfu c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e1p, ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd. Do quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 L\u01b0u \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1ed9t ty kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m tra h\u1ebft b\u1ea3o gi\u00e1p c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd c\u00f3 m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc. S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ghi c\u00f4ng d\u00e2n ch\u00e2u Nghi l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u1ec9, Ph\u00f3 Huy l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, Ph\u00f3 L\u00e2m l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, L\u01b0u Thu\u1ea5n Nguy\u00ean l\u00e0m Tam ban sai s\u1ee9, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u do b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c y\u00eau \u1edf ch\u00e2u T\u1eeb. Ph\u00f3 Huy v\u00ec t\u1eebng l\u00e0 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a gi\u1eb7c, n\u00ean v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan g\u1ea7n d\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o kinh.<\/p>\n<p><i>(Tr\u00ecnh Ph\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc trong th\u01b0 c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c g\u1eedi Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ee9c gi\u00e1m ty, \u0111\u1ec1 c\u1eed quan khuy\u1ebft, ph\u1ea3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m trong v\u00f2ng 10 ng\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[9] Chi\u1ebfu cho Tam ty ch\u1ecdn quan lo vi\u1ec7c mua b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c thu\u1eadn ti\u1ec7n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, sai Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5.)<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Chi\u1ebfu cho L\u01b0u Th\u1ea7m, Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can thi\u1ec7p v\u00e0o qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 chuy\u1ec3n ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh t\u1eeb c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, th\u00e0nh, tr\u1ea1i bi\u00ean vi\u1ec5n v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u00e2u, cho ph\u00e9p d\u00e2n tr\u1eeb ti\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n, l\u1eadp th\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt. Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng, Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed mua mu\u1ed1i gi\u1ea3i t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 \u0111\u1ebfn n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3i 165.700 quan. Quan \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n, quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0 H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00e3 Qu\u1ef3, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, l\u1ea1i vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i><\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u00e1o th\u1ee5 t\u00f4ng th\u1ea5t ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u1ea3 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 Ti\u1ec3u h\u1ecdc, Qu\u1ea3ng Th\u00e2n, M\u1ee5c Th\u00e2n, B\u1eafc Tr\u1ea1ch m\u1ed7i n\u01a1i hai vi\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t vi\u00ean. M\u1ed7i th\u00e1ng t\u0103ng th\u00eam chi ph\u00ed, K\u00fd th\u1ea5t v\u00e0 Gi\u1ea3ng th\u01b0 m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0n, Gi\u00e1o th\u1ee5 m\u01b0\u1eddi hai ng\u00e0n, t\u1ee9c l\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho t\u00f4ng th\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i tham nh\u0169ng.\"<\/i> Ban \u0111\u1ea7u do s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quan vi\u00ean t\u00f4ng th\u1ea5t h\u1ecdc nhi\u1ec1u m\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c \u00edt, th\u01b0\u1eddng nh\u1eadn qu\u00e0 bi\u1ebfu t\u1eeb c\u00e1c cung, d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecf b\u00ea ch\u1ee9c tr\u00e1ch, n\u00ean ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, gi\u1eef l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ba vi\u00ean, b\u00e3i b\u1ecf m\u01b0\u1eddi vi\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[13] Chi\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m M\u1ea1c Xuy\u00ean th\u00e0nh ch\u1ee7, H\u1ed9i Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u00d4n N\u1ea1p Chi D\u0129nh Th\u00e0nh Th\u00fac Kh\u00ea T\u00e2m v\u00e0 em l\u00e0 A L\u1ec7nh Kinh l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, con trai c\u1ee7a Kh\u00ea T\u00e2m l\u00e0 L\u1ea1c T\u01b0 Ba \u00d4n v\u00e0 em l\u00e0 A La l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, em h\u1ecd l\u00e0 Kh\u00ea Ba \u00d4n l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, em r\u1ec3 l\u00e0 \u0110\u00e1p L\u1ec7nh Ba l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. Do Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng N\u1ea1p Chi D\u0129nh Th\u00e0nh t\u1ef1 nguy\u1ec7n quy ph\u1ee5, xin ghi nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh.<\/p>\n\n<p>[14] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t, trong th\u1eddi gian tang ch\u1ebf c\u1ee7a T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu. X\u00e9t theo l\u1ec5, s\u00e1ch \u300aGian Truy\u1ec1n\u300b vi\u1ebft: 'Tang ph\u1ee5c T\u1ec1 suy, sau khi l\u00e0m l\u1ec5 Ngu v\u00e0 T\u1ed1t kh\u1ed1c, g\u1eb7p tang \u0110\u1ea1i c\u00f4ng, th\u00ec m\u1eb7c c\u1ea3 v\u1ea3i gai v\u00e0 v\u1ea3i c\u00e1t.' L\u1ea1i trong s\u00e1ch \u300aT\u1ea1p K\u00fd\u300b b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1edfi tang ph\u1ee5c, sau khi xong vi\u1ec7c, tr\u1edf l\u1ea1i tang ph\u1ee5c[footnote]Ch\u1eef 'tang' trong 'ph\u1ea3n tang ph\u1ee5c' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aL\u1ec5 K\u00fd - T\u1ea1p K\u00fd\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ch\u00fa gi\u1ea3i vi\u1ebft: 'D\u00f9 c\u00f3 tang l\u1edbn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 tang nh\u1eb9 th\u00ec v\u1eabn c\u1edfi tang ph\u1ee5c.' Nh\u01b0 v\u1eady, tang l\u1edbn ch\u01b0a xong m\u00e0 g\u1eb7p tang nh\u1eb9, t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i tang ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, xong vi\u1ec7c th\u00ec tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Ch\u00e2n T\u00f4ng trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang, v\u1eabn m\u1eb7c tang ph\u1ee5c Ti cho nh\u0169 m\u1eabu l\u00e0 T\u1ea7n Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, d\u00f9 ch\u01b0a h\u1ebft tang, c\u0169ng m\u1eb7c tang ph\u1ee5c cho H\u1ee9a Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa. Nay tang ph\u1ee5c cho T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u00e3 qua th\u1eddi gian m\u1ed9t th\u00e1ng, n\u00ean c\u1eed h\u00e0nh tang l\u1ec5 v\u00e0 m\u1eb7c tang ph\u1ee5c cho Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[15] Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u00e2u: <i>\"Sau t\u00e1m m\u01b0\u01a1i trai ph\u00f2ng c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1ecdc, xin x\u00e2y th\u00eam m\u1ed9t gian nh\u00e0 nh\u1ecf, v\u00e0 v\u00ec Qu\u1ed1c T\u1eed sinh ch\u01b0a c\u00f3 trai x\u00e1, ph\u00eda b\u1eafc Gi\u00e1m c\u00f3 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n, xin c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua l\u1ea1i[footnote]Ch\u1eef 'kh\u1ea5t' trong 'kh\u1ea5t c\u1ea5p ti\u1ec1n thu m\u00e3i' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng trai x\u00e1 cho Gi\u00e1m sinh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n m\u1edbi b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ed5 s\u00e1ch c\u1ee7a Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u00e0 kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c 1.031 vi\u1ec7c. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ea1t Th\u1eeba 8 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, Ch\u1ee7 b\u1ea1 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i vi\u00ean b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9, c\u00f2n ch\u1ee7 ph\u00e1n quan th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n\n<p>[17] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c quan trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u khi l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Trung th\u01b0, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, Tam ty, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00f3 thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u00f9ng th\u01b0 t\u1ea5u <i>(th\u00e2n tr\u1ea1ng)<\/i>, ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i khi l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Tam ty th\u00ec d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n <i>(di \u0111i\u1ec7p)<\/i>. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i khi l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 ch\u1eef <i>\"Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\"<\/i> trong t\u00ean th\u00ec d\u00f9ng th\u01b0 t\u1ea5u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 ch\u1eef <i>\"Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\"<\/i> trong t\u00ean, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[18] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u0103ng th\u00eam 4 ng\u01b0\u1eddi d\u01b0 cho Tam vi\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 6 ng\u01b0\u1eddi thay phi\u00ean nhau l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, quy\u1ec1n Tri T\u00e2n ch\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ng\u00f4 Ti\u1ec1m \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n, \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0m ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1. Ti\u1ec1m d\u00e2ng s\u1edb xin tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y, Vua nghe theo n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[20] \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u01b0u K\u1ef7[footnote]Ch\u1eef 'k\u1ef7' trong 'L\u01b0u K\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 10, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 128 ph\u1ea7n Nh\u1ea1c ch\u00ed, quy\u1ec3n 262 ph\u1ea7n L\u01b0u K\u1ef7 truy\u1ec1n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Giao mi\u1ebfu l\u1ec5 v\u0103n s\u1edf b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1ea1c. Th\u1ea7n th\u1ea5y L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n th\u01b0\u1eddng b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u00e3 nh\u1ea1c, xin tri\u1ec7u Tr\u1ea5n c\u00f9ng K\u1ef7 tham kh\u1ea3o \u0111\u1ec3 xem \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t.\"<\/i> Vua nghe theo. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tr\u1ea5n v\u1ec1 h\u01b0u, s\u1ed1ng \u1edf \u0110\u00f4ng vi\u00ean ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn ti\u1ebft \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, \u00f4ng \u0111\u1ec1u xin theo h\u00e0ng t\u1ea3n quan v\u00e0o ch\u00fac th\u1ecd. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tr\u1ea5n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean h\u00e0ng H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, v\u00e0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u1ec1 h\u01b0u khi g\u1eb7p ti\u1ebft \u0111\u1ea3n v\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng c\u0169. Sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea5n d\u1eddi \u0111\u1ebfn s\u1ed1ng \u1edf D\u0129nh ch\u00e2u, r\u1ed3i v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u1ea5n c\u00f3 l\u1ed7i th\u1ea5t l\u1ec5, nh\u01b0ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 tha t\u1ed9i. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u1ec1 h\u01b0u v\u00e0o tri\u1ec1u m\u00e0 c\u00f3 l\u1ed7i th\u1ea5t l\u1ec5 th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i, hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 quan. Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u01b0u \u00e1i v\u1edbi c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTruy\u1ec1n t\u00edn k\u00fd\u300b c\u1ee7a Ti\u00ean Vu X\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu th\u00e1ng 9, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1ea1c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[21] Chi\u1ebfu cho hai ch\u00e2u Ph\u00fa, C\u00e1t[footnote]Hai ch\u00e2u Ph\u00fa, C\u00e1t, ch\u1eef 'Ph\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4i', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t: \u1ede l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam nh\u00e0 T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u00e2u Ph\u00fa thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, truy\u1ec7n c\u00e1c Man \u1edf T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng, v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20, ph\u1ea7n Bi\u00ean ph\u00f2ng; n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u00e0m S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 hai l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam, B\u1eafc, kinh l\u00fd vi\u1ec7c Nam, B\u1eafc Giang, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 471, truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n.[\/footnote] nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan quy thu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p sai ph\u00e1i nh\u01b0 quan ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, ra v\u00e0o kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n.<\/p>\n\n<p>[22] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 L\u1eef \u00d4n Khanh t\u00e2u: <i>\"Trong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00f3 216 ch\u1ec9 huy s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n v\u00e0 c\u1ea5m qu\u00e2n, c\u00f9ng c\u00e1c qu\u00e2n H\u00e0 Thanh, \u0110\u1ec7 Ph\u1ed1 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng, qua nhi\u1ec1u n\u0103m ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m tra, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 \u0111\u1ecdng v\u00e0 th\u1ea5t tho\u00e1t; th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u00e1c kho\u1ea3n l\u1ee3i t\u1eeb thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, kh\u00fac \u1edf ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, thu\u1ebf thu h\u1ea1, ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 c\u1eeda, c\u1eeda hi\u1ec7u, c\u00f9ng c\u00e1c s\u1ed5 s\u00e1ch thu chi ti\u1ec1n b\u1ea1c, trong \u0111\u00f3 kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng gian l\u1eadn, xin ch\u1ecdn quan l\u1eadp ty \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[23] Binh b\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Khoa thi v\u00f5 c\u1eed, theo l\u1ec7 c\u0169, thi c\u00f9ng khoa ch\u1ebf c\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hai l\u1ea7n thi v\u00f5 c\u1eed \u0111\u1ec1u thi c\u00f9ng ti\u1ebfn s\u0129. Nay theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, thi ti\u1ebfn s\u0129 xong m\u1edbi thi v\u00f5 c\u1eed. Vi\u1ec7c ph\u00e1i quan l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec, ch\u1ec9 t\u1ed1n k\u00e9m th\u00eam. N\u00ean thi c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi ti\u1ebfn s\u0129 th\u00ec ti\u1ec7n h\u01a1n.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 8, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[24] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Theo s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd - Ng\u1ecdc t\u1ea3o\u300b ch\u00e9p: 'H\u1ed1t c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed l\u00e0m b\u1eb1ng ng\u1ecdc c\u1ea7u.' Ch\u00fa gi\u1ea3i: 'C\u1ea7u l\u00e0 ng\u1ecdc \u0111\u1eb9p.' C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i khu\u00ea, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t. S\u00e1ch \u300aChu l\u1ec5 - Ng\u1ecdc nh\u00e2n ch\u1ee9c\u300b ch\u00e9p: '\u0110\u1ea1i khu\u00ea d\u00e0i ba th\u01b0\u1edbc, tr\u00ean nh\u1ecdn, \u0111\u1ea7u h\u00ecnh chung qu\u1ef3, thi\u00ean t\u1eed d\u00f9ng n\u00f3.' S\u00e1ch \u300a\u0110i\u1ec3n th\u1ee5y\u300b ch\u00e9p: 'Vua c\u1eafm \u0111\u1ea1i khu\u00ea, c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u nh\u1eadt[footnote]Vua c\u1eafm \u0111\u1ea1i khu\u00ea, c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u nh\u1eadt, s\u00e1ch \u300aChu l\u1ec5 - \u0110i\u1ec3n th\u1ee5y\u300b ch\u00e9p 'c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea' d\u01b0\u1edbi c\u00f3 s\u00e1u ch\u1eef 't\u1ea3o t\u1ea1 ng\u0169 th\u00e1i ng\u0169 t\u1ef1u'.[\/footnote].' \u0110\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 d\u00f9ng n\u00f3, th\u00ec n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng d\u00f9ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ri\u00eang tri\u1ec1u nh\u1eadt m\u00e0 th\u00f4i. Ch\u01b0 h\u1ea7u g\u1eb7p nhau v\u00e0 tri\u1ec1u c\u1eadn, t\u00f4ng ng\u1ed9, h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Vua, \u0111\u1ec1u c\u00f9ng c\u1ea7m m\u1ed9t lo\u1ea1i ng\u1ecdc, th\u00ec Vua d\u00f9ng khu\u00ea tri\u1ec1u nh\u1eadt \u0111\u1ec3 th\u1edd \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, k\u00ednh h\u01b0\u1edfng t\u1ed5 t\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady, V\u01b0\u01a1ng Kinh trong \u300aGiao t\u1ef1 l\u1ee5c\u300b n\u00f3i: 'T\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc nh\u1eadn \u0111\u1ea1i khu\u00ea c\u1eafm v\u00e0o, sau l\u1ea1i nh\u1eadn tr\u1ea5n khu\u00ea c\u1ea7m l\u1ea5y.' S\u00e1ch ch\u00e9p: 'V\u00e0o th\u00e1i mi\u1ebfu b\u1ecf h\u1ed1t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 l\u1ec5.' Nh\u01b0 v\u1eady, giao mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu. Nay t\u1ebf giao mi\u1ebfu, c\u00f3 tr\u1ea5n khu\u00ea, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i khu\u00ea, theo l\u1ec5 l\u00e0 thi\u1ebfu. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1eefu ty ch\u1ebf t\u1ea1o.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho tham kh\u1ea3o k\u00edch th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1i khu\u00ea.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Theo s\u00e1ch \u300aKh\u1ea3o c\u00f4ng k\u00fd\u300b, \u0111\u1ea1i khu\u00ea, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: 'C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ec9nh.' S\u00e1ch \u300aT\u00f9y th\u01b0 - Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: 'H\u1ed1t c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ec9nh, d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c, l\u00e0m b\u1eb1ng ng\u1ecdc c\u1ea7u.' S\u00e1ch \u300aKhai nguy\u00ean l\u1ec5 ngh\u0129a la\u300b ch\u00e9p: 'H\u1ed1t t\u1eeb T\u00e2y Ng\u1ee5y tr\u1edf \u0111i, ch\u1ec9 thi\u00ean t\u1eed d\u00f9ng ng\u1ecdc c\u1ea7u l\u00e0m, d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c.' Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xem x\u00e9t c\u00f3 ng\u1ecdc hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo l\u1ec5 v\u0103n, l\u1eddi xin tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1eddi xin sau l\u00e0 ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3. L\u1ea1i ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 7 c\u0169ng ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i T\u00f4ng B\u00e1: 'D\u00f9ng ng\u1ecdc l\u00e0m s\u00e1u lo\u1ea1i b\u00e1u v\u1eadt \u0111\u1ec3 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh th\u1ee9 b\u1eadc c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u01b0 h\u1ea7u, Vua c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea.' Ch\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec3n Th\u1ee5y: 'Vua c\u1eafm \u0111\u1ea1i khu\u00ea.' Nh\u01b0 v\u1eady, tr\u1ea5n khu\u00ea l\u00e0 v\u1eadt b\u00e1u Vua c\u1ea7m; \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0 v\u1eadt Vua c\u1eafm l\u00e0m h\u1ed1t. Trong \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5\u300b, \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b v\u00e0 c\u00e1c nghi ch\u00fa, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i Mi\u1ebfu, \u0111\u1ebfn l\u00fac r\u1eeda tay, d\u00e2ng ng\u1ecdc l\u1ee5a, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 c\u1eafm tr\u1ea5n khu\u00ea. \u0110\u00e2y v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1ed1t, kh\u00f4ng n\u00ean c\u1eafm. \u300aC\u1eadn L\u1ec5 K\u00fd\u300b vi\u1ebft: '\u0110\u1eb7t khu\u00ea l\u00ean t\u1ea5m th\u1ea3m.' Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho r\u1eb1ng: '\u0110\u1eb7t xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t.' Khi ch\u01b0 h\u1ea7u y\u1ebft ki\u1ebfn thi\u00ean t\u1eed, ng\u1ed3i \u0111\u1eb7t khu\u00ea, th\u00ec thi\u00ean t\u1eed khi t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u1ed5 ti\u00ean c\u0169ng n\u00ean \u0111\u1eb7t khu\u00ea l\u00ean t\u1ea5m th\u1ea3m. Trong c\u00e1c nghi ch\u00fa, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 d\u00e2ng ng\u1ecdc l\u1ee5a, l\u1ea1i c\u1eafm tr\u1ea5n khu\u00ea. Xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh \u0111\u1eb7t tr\u1ea5n khu\u00ea. C\u00f2n vi\u1ec7c r\u1eeda tay, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, n\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp nh\u1eadn khu\u00ea.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(V\u0103n l\u1ec5 n\u00e0y ghi ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, nay g\u1ed9p v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Thi\u00ean t\u1eed khi ph\u1ee5ng t\u1ebf c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh; c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m h\u1ed1t. L\u1ec5 g\u1eb7p g\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n qu\u00fd, \u0111\u1eb7t l\u1ec5 v\u1eadt xu\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng trao t\u1eadn tay. L\u1ec5 c\u1eadn c\u00f3 n\u00f3i: '\u0110\u1eb7t khu\u00ea l\u00ean tr\u00ean t\u1ea5m l\u1ee5a.' Tr\u1ea5n khu\u00ea c\u00f3 t\u1ea5m l\u1ee5a. Ngh\u0129a l\u1ec5 tri\u1ec1u s\u1ef1 n\u00f3i: 'Thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea, d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c, t\u1ea5m l\u1ee5a d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c, c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea, tri\u1ec1u nh\u1eadt \u1edf \u0111\u00f4ng giao.' T\u1ea5m l\u1ee5a d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc, l\u00e0 \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec3 c\u1ea7m. Khi \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t l\u1ec5 v\u1eadt xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0m h\u1ed1t. Qu\u1ea3n t\u1eed n\u00f3i: 'Thi\u00ean t\u1eed c\u1ea7m ng\u1ecdc h\u1ed1t \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u nh\u1eadt.'<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ec5 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, khi t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t th\u1ea7n k\u1ef3 \u0111\u1ec1u c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea v\u00e0 tr\u1ea5n khu\u00ea; khi t\u1ebf t\u00f4ng mi\u1ebfu th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea. V\u01b0\u01a1ng Kinh trong \u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b n\u00f3i: '\u0110\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0 ch\u1ea5t. L\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t l\u00e0 ch\u1ea5t, n\u00ean c\u1ea7m v\u00e0 \u0111\u1eb7t. Tr\u1ea5n khu\u00ea l\u00e0 v\u0103n. L\u1ec5 t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u0169ng l\u00e0 v\u0103n, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a c\u1ea7m c\u1ea3 hai.' \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0 h\u1ed1t c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, d\u00f9ng chung cho c\u1ea3 t\u1ebf tr\u1eddi v\u00e0 t\u1ebf mi\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1eeb nay ho\u00e0ng \u0111\u1ebf khi th\u00e2n t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu, c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea v\u00e0 tr\u1ea5n khu\u00ea. M\u1ed7i khi t\u1ebf l\u1ec5, sau khi ti\u1ebfp th\u1ea7n, l\u1ea1y hai l\u1ea1y, th\u00ec \u0111\u1eb7t tr\u1ea5n khu\u00ea l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt, c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0m h\u1ed1t. Khi l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00ec c\u1ea7m h\u1ed1t, Vua t\u00f4n qu\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7m, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nghi th\u1ee9c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea \u0111\u1ec1u l\u00e0 sai l\u1ea7m do truy\u1ec1n l\u1ea1i. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i khi ch\u1ebf t\u1ea1o xong \u0111\u1ea1i khu\u00ea s\u1ebd thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 7 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9, nay nh\u1eadp v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a, ch\u01b0 h\u1ea7u v\u00e0o ch\u1ea7u v\u00e0 g\u1eb7p nhau \u0111\u1ec1u c\u1ea7m ng\u1ecdc. S\u00e1ch \u300a\u0110i\u1ec3n Th\u1ee5y\u300b ch\u00e9p: 'C\u00f4ng c\u1ea7m ho\u00e0n khu\u00ea, h\u1ea7u c\u1ea7m t\u00edn khu\u00ea, b\u00e1 c\u1ea7m cung khu\u00ea, t\u1eed c\u1ea7m c\u1ed1c b\u00edch, nam c\u1ea7m b\u1ed3 b\u00edch', '\u0111\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u, g\u1eb7p nhau, h\u1ed9i h\u1ecdp v\u1edbi Vua. Ch\u01b0 h\u1ea7u g\u1eb7p nhau c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady'. C\u00f4, khanh, \u0111\u1ea1i phu, nguy\u00ean s\u0129 m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i th\u00ec c\u1ea7m l\u1ec5 v\u1eadt. S\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1i T\u00f4ng B\u00e1\u300b ch\u00e9p: 'D\u00f9ng chim l\u00e0m s\u00e1u lo\u1ea1i l\u1ec5 v\u1eadt, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i, c\u00f4 c\u1ea7m da l\u1ee5a, khanh c\u1ea7m d\u00ea con, \u0111\u1ea1i phu c\u1ea7m ng\u1ed7ng, s\u0129 c\u1ea7m g\u00e0 l\u00f4i.' S\u00e1ch \u300aT\u01b0 S\u0129\u300b ch\u00e9p: 'Ng\u01b0\u1eddi coi vi\u1ec7c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u0129, gi\u1eef g\u00ecn l\u1ec5 v\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd' l\u00e0 v\u1eady. Khi g\u1eb7p nhau th\u00ec c\u1ea7m l\u1ec5 v\u1eadt. S\u00e1ch \u300aS\u0129 T\u01b0\u01a1ng Ki\u1ebfn L\u1ec5\u300b ch\u00e9p: 'M\u00f9a \u0111\u00f4ng d\u00f9ng g\u00e0 l\u00f4i, m\u00f9a h\u00e8 d\u00f9ng th\u1ecbt kh\u00f4' l\u00e0 v\u1eady. Khi b\u1eafn cung c\u0169ng c\u1ea7m l\u1ec5 v\u1eadt. S\u00e1ch \u300aX\u1ea1 Nh\u00e2n\u300b ch\u00e9p: 'Tam c\u00f4ng c\u1ea7m ng\u1ecdc b\u00edch' l\u00e0 v\u1eady. N\u1ebfu ch\u01b0 h\u1ea7u v\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n gi\u00fap t\u1ebf l\u1ec5 cho Vua, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a c\u1ea7m ng\u1ecdc l\u1ee5a, d\u00ea con hay ng\u1ed7ng, n\u00ean d\u00f9 m\u1eb7c \u00e1o mi\u1ec7n c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00ean c\u1ea7m h\u1ed1t. S\u00e1ch \u300aNg\u1ecdc T\u1ea3o\u300b ch\u00e9p: 'Khi g\u1eb7p thi\u00ean t\u1eed, b\u1eafn cung, kh\u00f4ng b\u1ecf h\u1ed1t, v\u00e0o th\u00e1i mi\u1ebfu b\u1ecf h\u1ed1t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 l\u1ec5.' Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho r\u1eb1ng: 'Trong th\u00e1i mi\u1ebfu, ch\u1ec9 c\u00f3 Vua m\u1edbi b\u1ecf h\u1ed1t khi l\u00e0m l\u1ec5.' V\u00ec b\u1ec1 t\u00f4i g\u1eb7p Vua kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7m h\u1ed1t, n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng trong th\u00e1i mi\u1ebfu d\u00f9 \u0111ang l\u00e0m l\u1ec5 c\u0169ng ph\u1ea3i c\u1ea7m h\u1ed1t.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng V\u01b0\u01a1ng Kinh Giao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: 'Ph\u00e0m th\u00e1i t\u1eed l\u00e0m l\u1ec5 th\u00edch \u0111i\u1ec7n v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng theo t\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u1ea7m h\u1ed1t.' Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf giao mi\u1ebfu, qu\u1ea7n th\u1ea7n m\u1eb7c \u00e1o mi\u1ec7n gi\u00fap t\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u1ea7m h\u1ed1t, ho\u1eb7c khi l\u00e0m l\u1ec5 th\u00ec c\u1eafm h\u1ed1t. C\u00e1c ti\u00ean nho cho r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i d\u00f9 \u0111ang l\u00e0m l\u1ec5 c\u0169ng c\u1ea7m h\u1ed1t l\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecf h\u1ed1t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. C\u00e1c quan b\u1ed3i v\u1ecb c\u0169ng n\u00ean m\u1eb7c \u00e1o mi\u1ec7n gi\u00fap t\u1ebf.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(V\u0103n l\u1ec5 ghi ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 ba, nay g\u1ed9p v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n\n<p>[25] Chi\u1ebfu cho quy\u1ec1n H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n Tri Ki\u1ec3m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1ee5a kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn l\u00e2u nay kh\u1ed5 v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n, ngo\u1ea1i tr\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 Minh \u0110\u01b0\u1eddng trong t\u01b0\u01a1ng lai, c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thay m\u1eb7t trong m\u1ed9t n\u0103m. L\u00fac \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u xin v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 t\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, mu\u1ed1n c\u1eed Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn thay m\u1eb7t l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, quy\u1ec1n \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p><i>(Mu\u1ed1n ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1ee7a Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i \u0111\u00e2y. Th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9. Th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf s\u1ee9. C\u01b0 H\u1eadu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi D\u1ef1 Ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n\n<p>[28] Ghi ch\u00e9p con trai c\u1ee7a Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n B\u1eafc B\u00ecnh, ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00fd T\u1ee7ng l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang, con trai c\u1ee7a Huy\u1ec7n \u00fay V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m Tam ban sai s\u1ee9. T\u1ee7ng v\u00e0 Khu\u00ea \u0111\u1ec1u ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i khi \u0111\u00e0o h\u00e0o.<\/p>\n\n<p>[29] Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 Ch\u00ednh Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>\"L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 v\u1eeba t\u1eeb ch\u1ee9c Tri tr\u00ec ch\u00e2u chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri th\u00e1i ch\u00e2u. Ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng bao che k\u1ebb \u0111\u1ea1i ngh\u1ecbch, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khoan dung, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb hi\u1ec3n h\u00e1ch, \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ph\u1ee7 \u0111\u00e3 l\u00e0 may m\u1eafn l\u1eafm r\u1ed3i, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t phi\u00ean l\u1edbn! Xin chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ch\u00e2u nh\u1ecf xa x\u00f4i.\"<\/i> Chi\u1ebfu c\u1ea3i l\u00e0m Tri an ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(T\u1eeb Tr\u00ec ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i ch\u00e2u l\u00e0 ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 4, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch ch\u00e2u, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf L\u00f4 ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y b\u1ed9 th\u00f4ng nhau, xin ch\u1ec9 huy c\u00e1c l\u1ed9 qua l\u1ea1i, y\u00eau c\u1ea7u chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[31] Chi\u1ebfu cho An ph\u1ee7 ty l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u1ea5p 3 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho phong trang \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda th\u00e0nh B\u1ea3o Ch\u00e2u. Tam ty t\u00e2u: <i>\"Gi\u1ea5y mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, v\u1ed1n d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t theo ph\u00e1p nh\u1ea5t \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3, sau n\u00e0y l\u1ea1i l\u1eadp ri\u00eang ti\u1ec1n th\u1ea3o li\u1ec7u, d\u00f9ng b\u1ea1c, l\u1ee5a v\u00e0 ti\u1ec1n v\u1ed1n tr\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ebft kh\u1ea5u, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, n\u00ean t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n th\u1ea3o li\u1ec7u h\u01b0. Tuy d\u00f9ng b\u1ea1c, l\u1ee5a \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1, l\u1ea1i b\u1eaft t\u00ednh th\u00eam h\u01b0\u01a1ng tr\u00e0, t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ea5p b\u1ea1c, c\u0169ng thu n\u1ea1p, ch\u01b0a th\u00f4ng h\u00e0nh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00e2n chia s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea5y giao d\u1eabn mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u00e9p bu\u1ed9c thu n\u1ea1p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng xin d\u00f9ng ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 mua, l\u00fac \u0111\u00f3 Tam ty cho r\u1eb1ng ti\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u00ean l\u1ea1i theo l\u1ec7 c\u0169. Nay x\u00e9t th\u1ea5y l\u1ee5a v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng c\u1ea7n, c\u00e1c ph\u1ed1 giao d\u1eabn thu mua v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb, thu l\u1ee3i l\u1edbn, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m r\u00f5, e r\u1eb1ng s\u1ebd k\u00e9o theo vi\u1ec7c t\u0103ng ti\u1ec1n h\u01b0 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1ea7n g\u00e2y h\u1ea1i cho k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Xin \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u00e0 thu n\u1ea1p, xu\u1ea5t gi\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng gi\u00e1 h\u01b0, Ty Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 h\u1ea1 gi\u1edbi c\u0169ng theo ph\u00e1p gi\u1ea5y mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u00e0 ho\u00e0n tr\u1ea3. N\u1ebfu thi\u1ebfu ti\u1ec1n m\u1eb7t, Tam ty s\u1ebd \u1ee9ng ph\u00f3, c\u00e1c gi\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1eabn theo ph\u00e1p c\u0169.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[32] Chi\u1ebfu ban cho cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh Tr\u1eef T\u01b0\u1eddng v\u01b0\u1eddn nh\u00e0 v\u00e0 14 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1ee7a T\u00f4n Th\u1ee7 Ng\u01b0ng, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n ph\u00e1n Ty Thi\u00ean gi\u00e1m \u0110inh Tu\u00e2n v\u00e0 Quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Ty Thi\u00ean gi\u00e1m Chu T\u00f4ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 m\u1ed9t con ho\u1eb7c ch\u00e1u l\u00e0m h\u1ecdc sinh ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch. Tu\u00e2n, 29 n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o kh\u00f3a; T\u00f4ng qu\u1ea3n vi\u1ec7c gi\u00e1m 26 n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng xin \u00e2n cho con ch\u00e1u, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban.<\/p>\n\n<p>[34] Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng c\u1ea3m theo l\u1ec7 l\u1ed9 Phu Di\u00ean, l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch[footnote]Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng c\u1ea3m theo l\u1ec7 l\u1ed9 Phu Di\u00ean l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch 'D\u0169ng c\u1ea3m' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190 Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty.<\/p>\n<p><i>(Binh ch\u00ed quy\u1ec3n 3 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c. \u0110\u1ecbnh ng\u1ea1ch Phu Di\u00ean ph\u1ee5 l\u1ee5c cu\u1ed1i n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6.)<\/i><\/p>\n\n<p>[35] Chi\u1ebfu cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n c\u1ea5p 18 v\u1ea1n th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u01b0\u1edbng l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh v\u00e0 cho vay khi thi\u1ebfu h\u1ee5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00e1n, Phi\u00ean cung ti\u1ec5n th\u1ee7 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u1ea9n c\u1ea5p.<\/p>\n\n<p>[36] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y ch\u01b0a \u0111\u1eb7t b\u1ea3o gi\u00e1p, l\u1ec7nh cho Gi\u00e1m ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty h\u00e0ng n\u0103m chia ra c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra.\"<\/i> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ee7a Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[37] \u0110\u00f4 \u0110\u1ec1 c\u1eed Bi\u1ec7n H\u00e0 \u0110\u00ea Ng\u1ea1n ty xin c\u1ea5m th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n d\u00f9ng tre g\u1ed7 l\u00e0m b\u00e8 phao v\u00e0o Bi\u1ec7n bu\u00f4n b\u00e1n. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[38] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh L\u1ec5 v\u0103n s\u1edf t\u00e2u: <i>\"Nay theo nghi ch\u00fa, khi t\u1ebf th\u00e2n h\u01b0\u1edfng Th\u00e1i mi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 m\u00e2m x\u01b0\u01a1ng th\u1ecbt ba con v\u1eadt, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e2m ru\u1ed9t gan da, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a x\u01b0a. Xin th\u1ec9nh ngo\u00e0i m\u00e2m x\u01b0\u01a1ng th\u1ecbt ba con v\u1eadt, th\u00eam m\u1ed9t m\u00e2m ru\u1ed9t gan b\u00f2 d\u00ea, m\u1ed9t m\u00e2m da heo. Ru\u1ed9t gan b\u00f2 d\u00ea, m\u1ed7i th\u1ee9 ba c\u00e1i, chi\u1ec1u d\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 c\u00e1ch m\u00e2m. Ph\u1ed5i t\u00e1ch m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1i, nh\u1ecf m\u00e0 d\u00e0i, c\u1eaft ngang, kh\u00f4ng \u0111\u1ee9t gi\u1eefa ch\u00fat n\u00e0o; ph\u1ed5i c\u1eaft m\u1ed7i th\u1ee9 ba c\u00e1i, c\u00f9ng v\u1edbi ru\u1ed9t gan \u0111\u1ec3 chung m\u1ed9t m\u00e2m. Th\u1ee9 t\u1ef1 x\u1ebfp \u0111\u1eb7t, \u0111\u1ec3 ph\u1ed5i t\u00e1ch \u1edf tr\u00ean c\u00f9ng, ph\u1ed5i c\u1eaft k\u1ebf ti\u1ebfp, ru\u1ed9t gan \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng. Da heo \u0111\u1ec3 m\u1ed9t m\u00e2m, x\u1ebfp ngang, cho da thu\u1eadn theo chi\u1ec1u.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec5 v\u0103n s\u1edf ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 3 theo t\u1ea5u, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"X\u01b0a kia khi t\u1ebf t\u1ef1 d\u00f9ng sinh v\u1eadt, d\u00e2ng \u0111\u1ed3 s\u1ed1ng th\u00ec chia l\u00e0m b\u1ea3y ph\u1ea7n, d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn th\u00ec chia l\u00e0m m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ph\u1ea7n. Nay khi th\u00e2n t\u1ebf \u1edf Nam Giao, ch\u00ednh v\u1ecb v\u00e0 ph\u1ed1i v\u1ecb \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2n b\u00f2, m\u1ed9t ch\u00e2n d\u00ea, m\u1ed9t ch\u00e2n l\u1ee3n, m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t mi\u1ebfng th\u1ecbt; \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, m\u1ed7i gian \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2n d\u00ea, m\u1ed9t ch\u00e2n l\u1ee3n, m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t mi\u1ebfng th\u1ecbt b\u00f2, \u0111\u1ebfn khi d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn, l\u1ea1i c\u1eaft m\u1ed9t mi\u1ebfng th\u1ecbt c\u1ee7a ba con v\u1eadt, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u00ean tr\u00e1i hay b\u00ean ph\u1ea3i, kh\u00f4ng chia qu\u00fd ti\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa \u0111\u1ed3n gi\u1ea3i v\u00e0 th\u1ec3 gi\u1ea3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1eeb nay khi d\u00e2ng \u0111\u1ed3 s\u1ed1ng \u1edf Giao Mi\u1ebfu, chia con v\u1eadt th\u00e0nh hai \u0111\u00f9i, hai vai, hai s\u01b0\u1eddn, c\u00f9ng v\u1edbi x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng th\u00e0nh b\u1ea3y ph\u1ea7n. D\u00f9ng c\u1ea3 hai b\u00ean tr\u00e1i ph\u1ea3i, khi b\u00e0y l\u00ean m\u00e2m, th\u00ec \u0111\u1eb7t hai \u0111\u00f9i \u1edf hai \u0111\u1ea7u, hai vai ti\u1ebfp theo, hai s\u01b0\u1eddn ti\u1ebfp theo, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng \u1edf gi\u1eefa, \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc. Khi ch\u01b0a d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn, nh\u00fang th\u1ecbt v\u00e0o n\u01b0\u1edbc s\u00f4i, ch\u1ec9 d\u00f9ng b\u00ean ph\u1ea3i, \u0111\u00f9i kh\u00f4ng b\u00e0y l\u00ean. M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ph\u1ea7n khi b\u00e0y l\u00ean m\u00e2m theo th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00e0 vai, c\u00e1nh tay, b\u1eafp tay, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng ch\u00ednh, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng ng\u1eafn, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng ngang, s\u01b0\u1eddn thay, s\u01b0\u1eddn d\u00e0i, s\u01b0\u1eddn ng\u1eafn, th\u1ecbt b\u1ee5ng, th\u1ecbt \u0111\u00f9i.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00e0y. Vai, c\u00e1nh tay, b\u1eafp tay \u1edf ph\u00eda tr\u00ean, th\u1ecbt b\u1ee5ng, th\u1ecbt \u0111\u00f9i \u1edf ph\u00eda d\u01b0\u1edbi, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng v\u00e0 s\u01b0\u1eddn \u1edf gi\u1eefa, v\u1eabn chia l\u00e0m hai ph\u1ea7n, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u1ec3 d\u00e2ng \u0111\u1ed3 s\u1ed1ng, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u1ec3 d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn, m\u00e2m ru\u1ed9t v\u00e0 da c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e0m khi ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c r\u1eeda s\u1ea1ch \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed v\u00e0 c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng, quan vi\u00ean \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn xem. Nay khi th\u00e2n t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed7i gian ch\u1ec9 b\u00e0y m\u1ed9t m\u00e2m v\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1t, c\u00f2n \u1edf Nam Giao th\u00ec tr\u01b0\u1edbc v\u1ecb th\u1ea7n c\u0169ng b\u00e0y m\u1ed9t m\u00e2m v\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1t tr\u01b0\u1edbc, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra r\u1eeda s\u1ea1ch, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u00e0y c\u00e1c \u0111\u1ed3 nh\u01b0 ch\u1eadu r\u1eeda, gi\u1ecf \u0111\u1eady, h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng, b\u00ecnh \u0111\u1ef1ng v\u00e0 kh\u0103n ph\u1ee7, ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ea5t s\u1ea1ch s\u1ebd. Xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0110\u1ecbnh ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 3 theo t\u1ea5u, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 \u0111\u1eb7t c\u1ee5c \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan ch\u1ebf, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o, Khu m\u1eadt ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng Tr\u1eafc Th\u1ea7n, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 ki\u1ec3m th\u1ea3o v\u0103n t\u1ef1, \u1ee9ng vi\u1ec7c xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan danh, \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0 tr\u00ecnh l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u1ea5y Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed H\u00e0 Tu\u00e2n Tr\u1ef1c ki\u00eam ki\u1ec3m th\u1ea3o v\u0103n t\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0 Tu\u00e2n Tr\u1ef1c ki\u1ec3m th\u1ea3o v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 7, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[40] Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 H\u00e0n Ch\u1ea9n ki\u00eam ph\u00e1n Binh b\u1ed9, b\u00e3i ch\u1ee9c c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 quan c\u1ee7a Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[41] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u1ed7i n\u01a1i ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p. Quan v\u00f5 \u0111\u1ec1 c\u1eed ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p ki\u00eam \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, quan v\u0103n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ki\u00eam \u0111\u1ec1 c\u1eed ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p. T\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y. \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Vinh ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ecbch T\u01b0 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u \u0110\u1ecbnh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Ch\u1eedng, quy\u1ec1n ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9 T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed Ho\u00e0ng Li\u00eam c\u00f9ng \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng S\u01a1n Ph\u1ee7 \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9, quy\u1ec1n ph\u00e1n Binh b\u1ed9 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u00fd Th\u00e2m \u1edf T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0110\u1ed7 Th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c, \u0111\u1ec1u ki\u00eam l\u0129nh vi\u1ec7c \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 hai, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u sai V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, \u0110\u1ecbch T\u01b0 \u0111\u1ec1 c\u1eed.)<\/i><\/p>\n\n<p>[42] Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng D\u00e2n xin kh\u00f4i ph\u1ee5c s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 9.000 qu\u00e2n kh\u00e1ch tu s\u1eeda s\u00f4ng Ho\u00e0ng, Bi\u1ec7n m\u1ed7i n\u0103m. \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed Du \u0111i\u1ec1n ty xin l\u1ea5y 10 tr\u1ea1i \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i \u1edf huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u l\u00e0m trang \u0111i\u1ec1n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[43] T\u0103ng s\u1ed1 ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00e2u Qu\u1ebf l\u00ean 4.000 quan.<\/p>\n\n<p>[44] Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 Cao Th\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean 32 t\u1edd v\u0103n t\u1ef1 k\u00eau oan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa l\u00e0 V\u0129nh Hanh trong ng\u1ee5c[footnote]V\u0103n t\u1ef1 k\u00eau oan 32 t\u1edd, ch\u1eef 'tam' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 3-19 vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1ecb'.[\/footnote], xin chuy\u1ec3n V\u0129nh Hanh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c, \u0111\u1ee3i b\u00e1o mi\u1ec5n t\u1ed9i, nh\u01b0ng b\u1ecb L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ngang nhi\u00ean gia h\u00ecnh, oan ch\u1ebft trong ng\u1ee5c. Vua ph\u00ea: <i>\"V\u0129nh Hanh l\u00e0 ti\u1ec3u th\u1ea7n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean vi\u1ec5n, ph\u1ea1m ph\u00e1p kh\u00f4ng oan, ch\u1ee7 s\u00fay tr\u1ecb t\u1ed9i gian tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1eafn, h\u1eafn v\u1eabn kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ee3, l\u1ea1i d\u00e1m gi\u1ea3 t\u00ecnh t\u1ef1 n\u00f3i, b\u1ea3n ch\u1ea5t hung h\u00e3n c\u1ee7a h\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5. H\u00e3y giao cho c\u01a1 quan x\u00e9t \u00e1n ph\u00e2n t\u00edch vi\u1ec7c khoan dung t\u1ed9i nh\u00e2n, l\u1ed9 b\u00ed m\u1eadt ng\u1ee5c t\u00ecnh, t\u00e2u l\u00ean, v\u00e0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2, V\u0129nh Hanh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[45] Quy\u1ec1n Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1ebf t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, n\u00f3i mu\u1ed1n x\u00e2y m\u1ed9t th\u00e0nh, xin c\u1ea5p d\u1ee5ng c\u1ee5 x\u00e2y th\u00e0nh v\u00e0 qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n. Chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u T\u1ebf d\u1ee5 theo ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u1ee5ng c\u1ee5 x\u00e2y th\u00e0nh b\u1eb1ng s\u1eaft \u0111\u00e3 l\u1ec7nh \u1ee9ng ph\u00f3, tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ebfn khi x\u00e2y d\u1ef1ng s\u1ebd l\u1ec7nh Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 ti\u1ebfp \u1ee9ng.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Vinh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o D\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 T\u00e0o Lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9. V\u00ec h\u1ecd xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu tang T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu ba n\u0103m, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u01b0 T\u1ec9nh, T\u1ef1 c\u1eed quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9, c\u00e1c An ph\u1ee7, Gi\u00e1m ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1eed. V\u00ec Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ba b\u1ed1n l\u1ed9, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i xin x\u1ecf, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi t\u1ec7 n\u1ecbnh h\u00f3t c\u1ea9u th\u1ea3, n\u00ean xin l\u1eadp ph\u00e1p.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u1ef1 s\u1eed M\u00e3n Trung H\u00e0nh t\u00e2u: <i>\"Tri huy\u1ec7n U\u00fd Th\u1ecb l\u00e0 T\u00f4n L\u00e3m \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, c\u00e1c ngh\u1ecb s\u0129 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng L\u00e3m c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e0n \u00e1p qu\u00e2n s\u0129 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u01b0\u1edbng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Nh\u01b0ng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong qu\u00e2n U\u00fd Th\u1ecb v\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1, ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a huy\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi t\u01b0\u1edbng quan, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u1eddi ngon ng\u1ecdt \u0111\u1ec3 chi\u1ec1u chu\u1ed9ng, \u00fd mu\u1ed1n g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i. May m\u1eafn c\u00f3 ch\u00fat l\u1eddi n\u00f3i, l\u1ea1i c\u00f2n ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c, b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o cho tri huy\u1ec7n, chi\u1ebfm c\u00f4ng l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh. Nay t\u01b0\u1edbng quan \u0111\u00e3 b\u1ecb thay th\u1ebf kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, m\u00e0 L\u00e3m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u0103ng ch\u1ee9c, e r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau ch\u00ednh s\u1ef1 qu\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng quan kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ea5n ch\u1ea5n, m\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh tham l\u1ee3i \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd may r\u1ee7i.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho L\u00e3m tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>L\u00e3m l\u00e0 em c\u1ee7a T\u00f4n Gi\u00e1c.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u01b0\u1edbng quan \u00day Th\u1ecb cai qu\u1ea3n qu\u00e2n s\u0129 h\u00e0 kh\u1eafc, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ecbnh nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ea1i duy\u1ec7t gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng quan \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ea3n. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y, t\u01b0\u1edbng quan kh\u00f4ng d\u00e1m ra. L\u00e3m nghe tin li\u1ec1n v\u1ed9i \u0111\u1ebfn, khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, qu\u00e2n s\u0129 v\u1eabn c\u00f2n b\u00e0n t\u00e1n kh\u00f4ng ch\u1ecbu nghe. L\u00e3m t\u1eeb t\u1ed1n khuy\u00ean b\u1ea3o: <i>\"T\u01b0\u1edbng quan b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, th\u1eadt c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0103n m\u1eb7c t\u1eeb huy\u1ec7n quan, huy\u1ec7n quan \u0111\u00e2u c\u00f3 ph\u1ee5 b\u1ea1c c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i? Sao d\u00e1m t\u00ednh k\u1ebf di\u1ec7t t\u1ed9c!\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ng\u1ed9 v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169. Hai t\u01b0\u1edbng quan ch\u1edd d\u1ecbp t\u1eeb t\u1eeb \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p, d\u1eabn theo con em \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7. L\u00e3m m\u1eb7t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t tr\u00e1ch m\u1eafng, sai l\u1ea1i v\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi li\u1ec1n ph\u1ee5c t\u00f9ng. Vua nghe tin khen ng\u1ee3i, n\u00ean mu\u1ed1n tri\u1ec7u ki\u1ebfn. Sau \u0111\u00f3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00e3m l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u00e3m ghi trong n\u0103m T\u0129nh Qu\u1ed1c th\u00e1ng 11. Vi\u1ec7c t\u01b0\u1edbng quan b\u1ecb thay th\u1ebf kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[49] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan. M\u1ea5y ng\u00e0y sau, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i. T\u00f4ng D\u0169 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, v\u00ec kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c n\u00ean b\u1ecb tri\u1ec7u v\u1ec1, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[50] Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 Th\u1ea9m Qu\u00e1t gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u01b0a xong v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng b\u1ed1n l\u1ed9 do Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh s\u1eafp \u0111\u1eb7t.<\/p>\n\n<p>[51] \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i kinh ch\u1ebf Hi H\u00e0 l\u1ed9 bi\u00ean ph\u00f2ng t\u00e0i d\u1ee5ng s\u1ef1 L\u00fd Hi\u1ebfn t\u00e2u: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, \u0110\u1ea1t ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, t\u1eeb khi khai th\u00e1c Hi H\u00e0, c\u00f4ng lao l\u1edbn nh\u1ea5t, kh\u00f4ng may qua \u0111\u1eddi, s\u1ed1 ti\u1ec1n k\u1ebft \u0111\u1ecbch m\u00e0 \u00f4ng ta c\u00f2n n\u1ee3 quan ph\u1ee7 \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n. Con trai \u00f4ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eam v\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee9c quan l\u1ea1i b\u1ecb thu h\u1ed3i. Mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u01a1ng x\u00e9t tr\u1ea3 l\u1ea1i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chi\u00eam l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9.\"<\/i> Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 Ch\u00ednh Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>\"Quy\u1ec1n b\u00e3i ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng l\u00e0 quy\u1ec1n ri\u00eang c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ec3 cai tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, ngay c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can d\u1ef1. Th\u1ebf m\u00e0 L\u00fd Hi\u1ebfn, m\u1ed9t ho\u1ea1n quan, d\u00e1m v\u01b0\u1ee3t ph\u1eadn xin x\u1ecf, kh\u00f4ng ch\u00fat ki\u00eang d\u00e8, ban \u01a1n l\u00e0m ph\u00fac \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n l\u00e0 h\u00e0o ki\u1ec7t bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, vi\u1ec7c n\u00e0y h\u00e1 ch\u1eb3ng khi\u1ebfn \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i c\u1ee7a h\u1eafn xao \u0111\u1ed9ng sao! K\u00ednh mong tr\u1ecb t\u1ed9i L\u00fd Hi\u1ebfn.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho L\u00fd Hi\u1ebfn.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2, ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 6, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0110\u1ed3ng V\u0103n qu\u00e1n thi\u1ebft l\u1eadp c\u01a1 quan \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra ti\u1ec1n b\u1ea1c, v\u1eadt t\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5, giao cho \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa Th\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u1ef1 ph\u00ea: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Th\u00e1i h\u1ecdc b\u00e1c s\u0129 Di\u1ec7p L\u1ec7 trong th\u1eddi gian ngh\u1ec9 ph\u00e9p \u0111\u00e3 khai gian ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t th\u0103ng ch\u1ee9c. Trung th\u01b0 xem x\u00e9t, th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u tra kh\u00f4ng sai, \u0111\u00e3 truy c\u1ee9u. Tuy L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n c\u1ea9u th\u1ea3 ho\u1eb7c c\u00f3 gian l\u1eadn, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o th\u1ef1c t\u00ecnh cho c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch. Ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ee3 vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ch\u1ee9c, n\u00ean gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng n\u00f3i. H\u00e0nh vi nh\u01b0 v\u1eady, e kh\u00f4ng x\u1ee9ng l\u00e0m th\u1ea7y d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 h\u1ecdc quan tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 ch\u1edd x\u1eed l\u00fd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[54] V\u0169 h\u1ecdc d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch m\u1edbi tu ch\u1ec9nh g\u1ed3m S\u1eafc, L\u1ec7nh, C\u00e1ch, Th\u1ee9c, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[55] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u01a1 quan \u0110\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o t\u1eadp m\u00e3 qu\u00e2n s\u1edf[footnote]Ch\u1eef 'T\u1eadp' trong '\u0110\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o t\u1eadp m\u00e3 qu\u00e2n s\u1edf' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 304, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 trong s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote] hi\u1ec7n \u0111ang hu\u1ea5n luy\u1ec7n con em c\u00e1c quan l\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u00e3y \u0111\u1ec3 quan \u0110\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi thi th\u1eed. Hi\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1eafn cung b\u1ed9 v\u1edbi l\u1ef1c k\u00e9o m\u1ed9t th\u1ea1ch n\u0103m \u0111\u1ea5u, m\u01b0\u1eddi m\u0169i t\u00ean b\u1eafn tr\u00fang n\u0103m m\u0169i xa s\u00e1u m\u01b0\u01a1i b\u01b0\u1edbc, bia cao t\u00e1m th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng n\u0103m th\u01b0\u1edbc, tr\u00fang n\u0103m m\u0169i; b\u1eafn cung ng\u1ef1a v\u1edbi l\u1ef1c k\u00e9o m\u1ed9t th\u1ea1ch ba \u0111\u1ea5u tr\u1edf l\u00ean, b\u1eafn th\u1eb3ng v\u00e0 b\u1eafn ng\u01b0\u1ee3c n\u0103m m\u0169i tr\u00fang ba m\u0169i bia, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ef1c tay ch\u00e2n tr\u01b0\u1edbc sau, th\u1ef1c s\u1ef1 tinh th\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p, h\u00e3y li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 5 c\u00f3 t\u1edd chi\u1ebfu tay, nay th\u00eam v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 5 trong th\u1ef1c l\u1ee5c ghi tr\u00f9ng v\u1edbi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u1ea7n tra c\u1ee9u c\u00e1c ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, 23 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 10, 14 th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2, 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, 11 th\u00e1ng 5, 18 th\u00e1ng 6, 17 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 5 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 6.)<\/i><\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Ch\u1ee7 ph\u00e1n quan c\u1ee7a Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, giao vi\u1ec7c t\u1ec9nh v\u1ec1 Trung th\u01b0.<\/p>\n\n<p>[57] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng 9 s\u1ebd c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00ec tang l\u1ec5 c\u1ee7a T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn Th\u00e1i h\u1eadu, d\u00f9ng ng\u00e0y thay th\u00e1ng, tuy \u0111\u00e3 qua th\u1eddi gian tang ch\u1ebf, nh\u01b0ng v\u1eabn trong v\u00f2ng ba n\u0103m, n\u00ean c\u00e1c nghi th\u1ee9c l\u1ed7 b\u1ea1, nghi tr\u01b0\u1ee3ng, quan ph\u1ee5c, \u00e2m nh\u1ea1c n\u00ean theo nh\u01b0 l\u1ec7 c\u0169.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a l\u1ec5 Nam giao n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9, sai Tri l\u1ec5 vi\u1ec7n, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t \u0111\u1ebfn C\u1ee5c T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n c\u00f9ng b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1ea1c l\u1edbn. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ef7, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u1ef1 ph\u00ea g\u1eedi H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh d\u1eb9p b\u1ecdn Di h\u1ecd La C\u1ea9u \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u, vi\u1ec7c chi\u00eau n\u1ea1p c\u00e1c t\u1ed9c Di ch\u1ec9 khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ef1 gi\u1eef th\u00f4n \u1ea5p, b\u1eaft gi\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c, ch\u01b0a t\u1eebng d\u1eabn h\u1ecd \u0111i theo qu\u00e2n. Nay d\u00f9ng binh, kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu v\u1eabn d\u00f9ng l\u1ec7nh c\u0169, th\u00ec \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn s\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1eadu h\u1ecda, n\u00ean thay \u0111\u1ed5i k\u1ebf ho\u1ea1ch. Sau n\u00e0y ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ph\u00e0m c\u00e1c th\u00f4n \u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau an theo chi\u1ebfu b\u1ea3ng, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn th\u1ee7 l\u0129nh c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u01b0a th\u00e2n nh\u00e2n h\u1ecd \u0111\u1ebfn L\u00f4 Ch\u00e2u l\u00e0m con tin. Ho\u1eb7c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i ngo\u00e0i v\u1eabn \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, sau \u0111\u00f3 b\u1eaft h\u1ecd \u0111i\u1ec3m t\u1eadp trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh trong t\u1ed9c l\u00e0m ti\u00ean phong cho \u0111\u1ea1i qu\u00e2n. R\u00f5 r\u00e0ng th\u1ecfa thu\u1eadn, n\u1ebfu \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u00e9m \u0111\u1ea7u c\u00f3 c\u00f4ng, s\u1ebd th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 qu\u00e2n H\u00e1n. N\u1ebfu kh\u00f4ng tu\u00e2n m\u1ec7nh, do d\u1ef1 hai l\u00f2ng, b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 c\u1ea3 h\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00e9m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[59] Ban cho T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ea1i L\u00fd Thi\u1ebfu khanh D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p \u00e1o m\u1eb7c m\u00e0u t\u00eda. V\u1ee3 c\u1ee7a N\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c trong nh\u00e0 Hi\u1ebfn, Khai Phong x\u00e9t h\u1ecfi con d\u00e2u, \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u1ed9i oan[footnote]'Oan' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u01b0\u01a1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote], Vua th\u1ea5y c\u00f3 oan, giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd. C\u1ea5p d\u00f9ng ch\u1ee9ng c\u1ee9 t\u00ecm ra s\u1ef1 th\u1eadt, V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb c\u00e0ng kh\u0103ng kh\u0103ng, l\u1ea5y s\u1ed5 ghi ch\u00e9p trong N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 x\u00e9t, th\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eadn t\u1ed9i oan, t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c minh oan, h\u00ecnh ph\u1ea1t sai l\u1ea7m s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng c\u00f3 khanh th\u00ec ai c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec7n r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo b\u1ea3n truy\u1ec1n c\u1ee7a C\u1ea5p ch\u00e9p th\u00eam, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u00fang hay kh\u00f4ng. X\u00e9t: tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh v\u00ec v\u1ee5 \u00e1n n\u00e0y b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Khai Phong, Th\u00e1i Th\u1eeba Hi n\u00f3i..., th\u00ec b\u1ea3n truy\u1ec1n c\u1ee7a C\u1ea5p c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u00e1ng tin. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd.)<\/i><\/p>\n\n<p>[60] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, chi\u1ebfu cho Tri Hi Ch\u00e2u Tri\u1ec7u T\u1ebf b\u00e3i ch\u1ee9c, l\u01b0u l\u1ea1i T\u1ea7n Ch\u00e2u ch\u1edd ch\u1ec9. L\u00fac \u0111\u00f3 T\u1ebf v\u00ec t\u1ed9i d\u00f9ng l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c ri\u00eang v\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng mua con g\u00e1i, b\u1ecb Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[61] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c Y quan s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00e1m b\u1ec7nh cho Vua, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng vi\u1ec7c \u1edf Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n thu\u1ed9c v\u1ec1 Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i \u1ee9ng vi\u1ec7c v\u00e0 kh\u00e1m nghi\u1ec7m b\u1ec7nh t\u00ecnh, c\u00e1c Y quan thu\u1ed9c v\u1ec1 N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, Tri ch\u00e2u Hi Ch\u00e2u. Ng\u1ef1 s\u1eed M\u00e3n Trung H\u00e0nh t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p t\u00ednh t\u00ecnh h\u1eb9p h\u00f2i, n\u00f3ng n\u1ea3y, th\u01b0\u1eddng hay nghi ng\u1edd, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c ri\u00eang. Hi H\u00e0 l\u00e0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ecdng y\u1ebfu, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n tr\u1ecdng, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> B\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, d\u00f9ng Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, X\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Mi\u00eau Th\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Hi Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Mi\u00eau Th\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 7, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[63] Ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a c\u1ed1 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd ki\u00eam Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed \u0110inh Ch\u1ea5p L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan. V\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty Ph\u00e1n quan, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c, n\u00ean sau n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[64] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, s\u1ed1 g\u1ea1o thi\u1ebfu h\u1ee5t c\u1ee7a qu\u00e2n C\u1ea5m qu\u00e2n, giao v\u1ec1 Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty phong trang.<\/p>\n\n<p>[65] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n d\u00e2ng s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1o L\u1ea1c th\u00f4ng Bi\u1ec7n k\u00fd\u300b, chi\u1ebfu l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 \u300aNguy\u00ean Phong \u0110\u1ea1o L\u1ea1c k\u00fd\u300b, kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 t\u1ea1i mi\u1ebfu L\u1ea1c Kh\u1ea9u.<\/p>\n\n<p>[66] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd S\u00e1t t\u00e2u: <i>\"Ph\u00e9p B\u1ea3o gi\u00e1p l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, khi c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u t\u1eadp truy b\u1eaft. L\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u00e3 s\u1eafp x\u1ebfp nhi\u1ec1u n\u0103m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u1ea1y t\u1eadp, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p \u0111i\u1ec3m duy\u1ec7t, vi\u1ec7c th\u00eam \u0111inh, m\u1edf h\u1ed9, s\u1ed5 s\u00e1ch kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, d\u1ea7n th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n v\u00f4 d\u1ee5ng. Xin m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, giao cho \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ty ch\u1ecdn quan ph\u00e2n v\u1ec1 c\u00e1c huy\u1ec7n, \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3 \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu s\u1ed5 s\u00e1ch ki\u1ec3m tra s\u1ed1 \u0111inh, nh\u1eefng ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao v\u1ec1 Ty N\u00f4ng t\u1ef1[footnote]Chi\u1ebfu giao v\u1ec1 Ty N\u00f4ng t\u1ef1: ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'S\u1ef1 kh\u00edch d\u0129 bi\u1ebfn duy\u1ec7t', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Binh 2-17 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[67] \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ty t\u00e2u: <i>\"Ty n\u00e0y t\u00edch l\u0169y ti\u1ec1n h\u00e0ng v\u1ea1n, \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu ban cho c\u00e1c ty kh\u00e1c, nay xin l\u1ea5y s\u1ed1 v\u00e0ng l\u1ee5a c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 30 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, n\u1ed9p v\u00e0o N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 t\u1ea1i ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u00f3 phong trang[footnote]Chi\u1ebfu giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 t\u1ea1i ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u00f3 phong trang: ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'ty', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 30-17 b\u1ecf \u0111i.[\/footnote], giao cho Tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ty qu\u1ea3n l\u00fd, theo ph\u00e9p phong trang ti\u1ec1n v\u1eadt. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 ti\u1ec1n th\u1eeba c\u0169ng l\u00e0m theo c\u00e1ch n\u00e0y, cu\u1ed1i n\u0103m b\u00e1o s\u1ed1 l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u1ee9c nghi ng\u1edd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, l\u1ec7nh cho Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eef, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t c\u00e1c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[69] Ng\u1ef1 s\u1eed M\u00e3n Trung H\u00e0nh t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u00f4ng T\u00e0o Th\u00f4n b\u1ecb v\u1ee1 \u0111\u00ea, ch\u1ec9 x\u1eed t\u1ed9i c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m c\u1ee7a \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u00f2ng ch\u1ed1ng s\u00f4ng ng\u00f2i v\u1eefng ch\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh trong m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i v\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t n\u00ean c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1eddi gian \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00e2u hay ng\u1eafn.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Trung th\u01b0 l\u1eadp ra quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 th\u1eddi h\u1ea1n nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[70] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd S\u00e1t xin cho ph\u00e9p th\u00f4ng h\u00e0nh vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n mu\u1ed1i bi\u1ec3n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, v\u00e0 \u0111\u1eb7t Gi\u00e1m \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf T\u1eeb Ch\u00e2u. L\u1ea1i xin t\u0103ng th\u00eam 20-30 v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a d\u1ef1 tr\u1eef, do b\u1ea3n l\u1ed9 chuy\u1ec3n giao. L\u1ea1i xin l\u1ec7nh cho Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed hai l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra chi ph\u00ed th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a nha quy \u0111\u1ec3 quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1eb7ng vi\u00ean, t\u1ed1n k\u00e9m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Xin cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 55 tu\u1ed5i nh\u01b0ng \u1ed1m y\u1ebfu, nh\u00fat nh\u00e1t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, th\u1eb7ng vi\u00ean v\u1eabn h\u1ecfi \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh th\u00ec tuy\u1ec3n sung v\u00e0o qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b: N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng L\u00fd S\u00e1t d\u00e2ng t\u1ea5u xin cho c\u00e1c ch\u00e2u Nam Kinh, T\u1ebf, B\u1ed9c, T\u00e0o, \u0110\u01a1n d\u00f9ng mu\u1ed1i Gi\u1ea3i; c\u00f2n 12 ch\u00e2u kh\u00e1c d\u00f9ng mu\u1ed1i bi\u1ec3n, xin d\u00f9ng thu\u1ebf ph\u00e1p hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n mu\u1ed1i. Ph\u00e1p n\u00e0y l\u00e0 thu h\u1ebft mu\u1ed1i do c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ea5u, quan t\u1ef1 b\u00e1n, nghi\u00eam c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n t\u01b0 nh\u00e2n. M\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 27 v\u1ea1n 3 ng\u00e0n quan ti\u1ec1n, l\u1ee3i nhu\u1eadn g\u1ea7n b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda. Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng, k\u1ebf t\u1ee5c L\u00fd S\u00e1t c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p mu\u1ed1i, l\u1ee3i nhu\u1eadn c\u00e0ng nhi\u1ec1u. N\u0103m th\u1ee9 6, so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n mu\u1ed1i \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc, t\u1eeb khi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p \u0111\u1ebfn nay m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 36 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n l\u00e3i. L\u00fd S\u00e1t, Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao. Vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u00fd S\u00e1t x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[71] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng binh l\u00ednh b\u1ed1n t\u01b0\u1edbng do H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o ch\u1ec9 huy \u0111\u1ec1u l\u00e0 tinh nhu\u1ec7, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, binh l\u00ednh do B\u00e0nh T\u00f4n ch\u1ec9 huy c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. T\u1ed3n B\u1ea3o v\u00e0 T\u00f4n c\u00f9ng nh\u1eadn m\u1ec7nh, ch\u01b0a t\u1eebng qua l\u1ea1i ri\u00eang t\u01b0, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, b\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c T\u00f4n v\u00e0 ch\u1ec9 d\u00f9ng T\u1ed3n B\u1ea3o.<\/p>\n<p><i>(Hai ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p ri\u00eang, theo s\u00e1ch \u300aB\u00ecnh man l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[72] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n n\u00f3i: <i>\"T\u01b0 thi\u00ean B\u1ea3o ch\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh H\u1ed3 Y\u1ebfn b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1edf mi\u1ebfu V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c v\u1ecb Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng, Vi Hi\u1ebfu Khoan, U\u1ea5t Tr\u00ec K\u00ednh \u0110\u1ee9c, T\u00f4 \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u01a1ng, Qu\u00e1ch Nguy\u00ean Ch\u1ea5n ch\u1ec9 ghi ch\u1ee9c hi\u1ec7u v\u00e0 h\u1ecd t\u00ean, xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ghi t\u00ean. \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b vi\u1ebft: 'Ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft non, g\u1ecdi l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng m\u1ed7 ph\u1ee7[footnote]D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng m\u1ed7 ph\u1ee7, 'D\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u01b0\u01a1ng', theo \u300aL\u1ec5 k\u00fd - T\u1ea1p k\u00fd\u300b s\u1eeda.[\/footnote], kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean th\u1ea7n.' Ngh\u0129a trong \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ebft th\u00ec Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 g\u1ecdi t\u00ean. \u0110\u1ed1i v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a m\u00ecnh, khi h\u1ecd ch\u1ebft v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7n c\u00f2n kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1eddi kh\u00e1c? V\u00ec v\u1eady, khi t\u1ebf th\u1ea7n Ng\u0169 quan, kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u1ecdng L\u00ea m\u00e0 g\u1ecdi l\u00e0 C\u00e2u Mang, Ch\u00fac Dung c\u0169ng kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ea7n. N\u00ean ghi ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, k\u00e8m theo th\u1ee5y hi\u1ec7u, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ef1 th\u00ec kh\u00f4ng ghi t\u00ean, nh\u01b0 L\u01b0u H\u1ea7u Tr\u01b0\u01a1ng L\u01b0\u01a1ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 'H\u00e1n Thi\u1ebfu ph\u00f3 L\u01b0u H\u1ea7u Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Ph\u00f2ng'. N\u1ebfu th\u1ee5y hi\u1ec7u v\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00ec ghi h\u1ecd t\u00ean.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3. Sau l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1eadc khanh s\u0129 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u0111i\u1ec3n t\u1ebf \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi t\u00ean.<\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111ang ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n mua men c\u0169 v\u00e0 ti\u1ec1n ph\u1ea1t g\u1ea5p \u0111\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n th\u00eam n\u1eeda n\u0103m; nh\u1eefng h\u1ed9 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n ph\u1ea1t th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba.<\/p>\n\n<p>[74] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ea5y h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n nu\u00f4i ng\u1ef1a, c\u00f3 th\u1ec3 theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1a ph\u1ea3i nu\u00f4i m\u00e0 c\u00e1c Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh: Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi 4.694 con, H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9 615 con, T\u00e2y l\u1ed9 854 con, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 642 con, V\u0129nh H\u01b0ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 1.546 con, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 366 con, Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng l\u1ed9 717 con, T\u00e2y l\u1ed9 922 con, Kinh T\u00e2y Nam l\u1ed9 599 con[footnote]599 con, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198, \u300aBinh ch\u00ed - M\u00e3 ch\u00ednh\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '590 con'.[\/footnote], B\u1eafc l\u1ed9 716 con.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 2, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 8, l\u1ea1i ng\u00e0y 27, b\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: L\u1ea1i c\u00f3 l\u1ec7nh cho h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n nu\u00f4i ng\u1ef1a, t\u1eeb n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia ch\u01b0a \u0111\u1ee7, n\u00ean l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u1ec1u t\u00ednh t\u00e0i s\u1ea3n mua ng\u1ef1a, nh\u00e0 \u1edf ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n t\u1eeb 3.000 quan ti\u1ec1n tr\u1edf l\u00ean, nh\u00e0 \u1edf th\u00f4n qu\u00ea t\u1eeb 5.000 quan ti\u1ec1n tr\u1edf l\u00ean, ho\u1eb7c c\u1ea3 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch v\u00e0 th\u00f4n qu\u00ea \u0111\u1ec1u t\u1eeb 3.000 quan ti\u1ec1n tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u nu\u00f4i m\u1ed9t con ng\u1ef1a, m\u1ed7i khi t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i th\u00ec th\u00eam m\u1ed9t con, t\u1ed1i \u0111a \u0111\u1ebfn ba con. Ng\u1ef1a ph\u1ea3i cao t\u1eeb 4 th\u01b0\u1edbc 3 t\u1ea5c tr\u1edf l\u00ean, tu\u1ed5i t\u1eeb 8 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn 15 tu\u1ed5i th\u00ec l\u1ea1i mua nh\u01b0 l\u00fac \u0111\u1ea7u, Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed ghi ch\u00e9p l\u1ea1i. Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7 b\u00e3i b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n\n<p>[75] Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"V\u00ec Ty th\u1eeba \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m \u1edf \u0111\u00ea Ng\u00f4 Th\u00f4n, ch\u00e2u Thi\u1ec1n m\u1edf c\u1eeda x\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1edbn ch\u1ea3y v\u00e0o ch\u00e2u B\u1ed9c, d\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ea1n ch\u1ea3y xu\u1ed1ng, ti\u1ebfp n\u1ed1i v\u1edbi c\u1eeda Ho\u00e0nh L\u0169ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u00e2u B\u1ed9c, ch\u00e2u V\u1eadn tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111\u1ea1o.\"<\/i> Tr\u00ean ph\u00ea: <i>\"N\u00ean l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m kh\u00e1m x\u00e9t. M\u00f9a h\u00e8 n\u0103m nay n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1edbn kh\u00f4ng d\u00e2ng cao, v\u1ed1n kh\u00f4ng nguy c\u1ea5p, \u0110\u00f4 th\u1ee7y v\u00ec sao l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0o l\u00fac n\u00f4ng v\u1ee5 khi\u1ebfn d\u00e2n c\u01b0 ven s\u00f4ng kinh \u0111\u1ed9ng lao nh\u1ecdc, ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[76] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 th\u1eeba U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Khai Phong ph\u1ee7 suy quan.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, v\u00ec Phong T\u1eafc c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y \u0111\u1eb7t tr\u1ecb s\u1edf nh\u01b0 c\u0169 \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u1ecbnh d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[78] Ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Ch\u00e2n, S\u1edf, T\u1ee9 \u0111\u00f3ng m\u1ed7i n\u01a1i 100 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u00e1y n\u00f4ng[footnote]'Thuy\u1ec1n \u0111\u00e1y n\u00f4ng', ch\u1eef 'n\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ti\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c h\u00f3a 50, m\u1ee5c 64 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], chia th\u00e0nh 10 \u0111o\u00e0n, \u0111\u01b0a v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[79] L\u01b0u K\u1ef7, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, s\u1ed1 ch\u1eef v\u00e0 s\u1ed1 thanh \u00e2m c\u1ee7a nh\u1ea1c kh\u00fac kh\u00f4ng kh\u1edbp nhau[footnote]'S\u1ed1 ch\u1eef v\u00e0 s\u1ed1 thanh \u00e2m c\u1ee7a nh\u1ea1c kh\u00fac', ch\u1eef 'kh\u00fac' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Nh\u1ea1c 3, m\u1ee5c 20 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0m m\u1ea5t h\u1eb3n ph\u00e9p \"<\/i>ca v\u0129nh ng\u00f4n<i>\" trong s\u00e1ch Ngu th\u01b0. Xin tu\u00e2n theo nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n[footnote]'Xin tu\u00e2n theo nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n', ch\u1eef 'so\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tuy\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 80, thi\u00ean \u0110\u1ecbnh nh\u1ea1c kh\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], giao cho b\u1ea3n c\u1ee5c c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e9p lu\u1eadt l\u00e3 th\u1ea5t qu\u00e2n, x\u00e9t \u0111\u1ecbnh thanh \u00e2m theo s\u1ed1 ch\u1eef c\u1ee7a nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng, l\u1ea5y m\u1ed9t thanh h\u00e1t m\u1ed9t l\u1eddi, t\u00e1m \u00e2m theo \u0111\u00f3. L\u1ea1i n\u1eefa, chu\u00f4ng v\u00e0 kh\u00e1nh bi\u00ean ch\u1ebf th\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1ec1u c\u00f3 16 chi\u1ebfc. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ngo\u00e0i 12 lu\u1eadt c\u00f2n c\u00f3 b\u1ed1n thanh trong l\u00e0 Ho\u00e0ng chung, \u0110\u1ea1i l\u00e3, Th\u00e1i th\u1ea5u, Gi\u00e1p chung. Nay \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ec1u, chu\u00f4ng v\u00e0 kh\u00e1nh c\u0169 \u0111\u1ec1u c\u00f3 16 chi\u1ebfc, t\u1eeb khi L\u00fd Chi\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u00e1nh n\u1eefa, l\u00e0m m\u1ea5t h\u1eb3n ph\u00e9p x\u01b0a. Hu\u1ed1ng chi ch\u00fa gi\u1ea3i c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb trong \u300aChu l\u1ec5\u300b n\u00f3i r\u00f5 bi\u00ean ch\u1ebf kh\u00e1nh \u0111\u1ee7 16 chi\u1ebfc. L\u00fd Chi\u1ebfu kh\u00f4ng hi\u1ec3u b\u1ed1n thanh trong gi\u00fap th\u00e0nh b\u1ed1n lu\u1eadt, tuy\u00ean \u0111\u1ea1o h\u00f2a h\u1ee3p \u00e2m d\u01b0\u01a1ng. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng th\u00ec s\u1ebd l\u00e0m m\u1edd m\u1ecbt \u0111\u1ea1o l\u00fd x\u01b0\u1edbng h\u1ecda. Xin theo ph\u00e9p x\u01b0a, \u0111\u1ee7 b\u1ed1n thanh trong.\"<\/i> Ban chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n L\u1ec5 x\u00e9t th\u1eed, sau \u0111\u00f3 l\u00e0m theo l\u1eddi L\u01b0u K\u1ef7 t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[80] S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e0n thi\u00eau c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ecba k\u1ef3 v\u00e0 Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t, xin h\u1ee7y b\u1ecf. Ph\u00e0m t\u1ebf Ho\u00e0ng \u0111\u1ecba k\u1ef3, Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3, \u0110\u1ea1i x\u00e3, \u0110\u1ea1i t\u1eafc, ch\u00fac b\u1ea3n c\u00f9ng sinh t\u1ec7, \u0111\u1ed3 c\u00fang \u0111\u1ec1u ch\u00f4n \u1edf huy\u1ec7t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i xin: <i>\"Khi l\u00e0m l\u1ec5 trai gi\u1edbi \u1edf Nam Giao, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1eeb n\u1ed9i cung ra, ng\u1ef1 \u1edf \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, thay y ph\u1ee5c trong m\u00e0n, c\u00e1c quan t\u00e2u xin nghi\u00eam c\u1ea5m trong ngo\u00e0i, xong, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ed3i h\u01b0\u1edbng nam \u1edf \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, tr\u0103m quan quay m\u1eb7t v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1eafc l\u1ea1y hai l\u1ea7n, t\u00e2u xin ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xu\u1ed1ng trai th\u1ea5t, b\u1ecf v\u1ecb tr\u00ed ph\u00eda t\u00e2y v\u00e0 ng\u1ef1 th\u00e1p h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng. Khi l\u00e0m l\u1ec5 trai gi\u1edbi \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, V\u0103n \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n c\u0169ng theo nh\u01b0 th\u1ebf.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"S\u00e1ch v\u0103n t\u1ebf th\u1ea7n \u1edf Giao, Mi\u1ebfu, Minh \u0110\u01b0\u1eddng, sai Trung th\u01b0 th\u1ecb lang \u0111\u1ecdc l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, xin \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho Th\u00e1i ch\u00fac.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Giao, Mi\u1ebfu, c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1 \u0111\u1ec1u t\u1ea1m th\u1eddi l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 l\u1ea5p ch\u1ed7, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan b\u1ed3i t\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng tham gia ch\u1ea5p s\u1ef1, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a x\u01b0a. Xin khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Nam Giao, vi\u1ec7c d\u00e2ng v\u00e0 d\u1ecdn c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf nh\u01b0 bi\u00ean \u0111\u1eadu, ph\u1ee7 qu\u1ef9, tr\u1edf so\u1ea1n, d\u00f9ng c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, d\u00f9ng c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed c\u00e1c qu\u1eadn xa tr\u1edf l\u00ean.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Nay l\u1ec5 \u0110\u1ebf, Hi\u1ec7p d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng l\u1ec5 \u0110\u00f4ng Ch\u01b0ng th\u00ec kh\u00f4ng, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi kinh \u0111i\u1ec3n. Xin m\u1ed7i khi l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u00f4ng Ch\u01b0ng, d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00f2n l\u1ec5 \u0110\u1ebf, Hi\u1ec7p ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ecf.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u0103n do s\u1eed quan ki\u00eam nhi\u1ebfp Th\u00e1i ch\u00fac, c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1 \u1edf Giao, Mi\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, l\u1ec5 \u0110\u00f4ng H\u01b0\u1edfng, \u0110\u1ebf, Hi\u1ec7p v\u00e0 khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch C\u1ef1u K\u1ef7 ch\u00e9p chi\u1ebfu ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u1ec5 \u0110\u00f4ng Ch\u01b0ng d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, s\u00e1ch T\u00e2n K\u1ef7 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[82] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Kinh \u0110\u00f4ng L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd S\u00e1t t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y cho d\u00e2n mua ch\u1ee9c gi\u00e1m t\u1eedu v\u1ee5[footnote] 'Gi\u00e1m' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00eam', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 20-10 s\u1eeda.[\/footnote], n\u1ebfu l\u1ee3i t\u0103ng th\u00ec v\u00e0o tay t\u01b0 nh\u00e2n, n\u1ebfu l\u1ed7 th\u00ec n\u1ee3 thu\u1ebf quan, do \u0111\u00f3 m\u1ea5t \u0111i kho\u1ea3n thu h\u00e0ng n\u0103m. Xin nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mua t\u1eedu v\u1ee5 n\u1ee3 l\u00e3i r\u00f2ng, ho\u1eb7c tuy kh\u00f4ng n\u1ee3 nh\u01b0ng l\u1ee3i nhu\u1eadn cao c\u00f3 th\u1ec3 do quan gi\u00e1m th\u00ec \u0111\u1ec1u kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i[footnote] 'Gi\u00e1m' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00eam', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote]. L\u1ea1i xin kh\u00f4ng theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng m\u00e0 t\u00e2u c\u1eed gi\u00e1m quan[footnote] Ch\u1eef 'gi\u00e1m' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam t\u00e0i ch\u00ednh.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[83] \u1ede Nhi\u00eau Ch\u00e2u, n\u00fai Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n c\u00f3 m\u01b0a r\u01a1i xu\u1ed1ng nhi\u1ec1u h\u1ea1t c\u00e2y, tr\u1ea3i r\u1ed9ng v\u00e0i m\u1eabu, h\u00ecnh d\u1ea1ng gi\u1ed1ng h\u1ea1t khoai m\u00f4n, m\u00f9i th\u01a1m v\u00e0 v\u1ecb cay, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho l\u00e0 h\u1ea1t qu\u1ebf, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"h\u1ea1t B\u1ed3 \u0111\u1ec1\"<\/i>. Trong ni\u00ean hi\u1ec7u Minh \u0110\u1ea1o t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. N\u0103m \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn.<\/p>\n\n<p>[84] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, th\u0103ng th\u00e0nh Ki\u1ec1m Giang thu\u1ed9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Ki\u1ec1m D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t huy\u1ec7n Ki\u1ec1m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng n\u00e0y, b\u1ea3n Chu ch\u00e9p: Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho d\u00e2n h\u1ed9 \u1edf tr\u1ea1i An Giang v\u00e0 Tr\u1ea5n Giang thu\u1ed9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u s\u00e1p nh\u1eadp th\u00e0nh huy\u1ec7n Ki\u1ec1m Giang. Nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 12, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u00e9p tr\u00f9ng.)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 \u00fay L\u00fd V\u0129 \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb, c\u00f3 th\u1ec3 theo nh\u01b0 t\u00f4ng th\u1ea5t m\u00e0 c\u1ea5p \u0111\u1ee7 b\u1ed5ng l\u1ed9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t \u0111\u1ebfn D\u1ef1 Ch\u00e2u lo vi\u1ec7c \u1ee9ng ph\u00f3 L\u01b0 Ch\u00e2u, gi\u1eef l\u1ea1i ti\u1ec1n v\u1eadt c\u1ee7a Ty N\u00f4ng \u1edf \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed cho vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, th\u00eam 1000 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 cho L\u01b0 Ch\u00e2u. H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o xin cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u00e0nh qu\u00e2n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1. Theo l\u1eddi xin, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can d\u1ef1 v\u00e0o qu\u00e2n s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u, v\u00e2ng chi\u1ebfu x\u00e9t vi\u1ec7c T\u00f4n D\u00e3, xin gia h\u1ea1n th\u1eddi gian. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u00e3 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh, th\u00ec D\u00e3 kh\u00f4ng c\u1ea7n giam gi\u1eef, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y tr\u00e1ch ph\u1ea1t r\u1ed3i th\u1ea3 ra, cho gia h\u1ea1n th\u00eam 20 ng\u00e0y.&#8221;<\/i> B\u1ea3n Chu c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i, \u0111\u00e3 nh\u1eadp v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c quan Ki\u1ec3m ch\u00ednh \u1edf Trung th\u01b0, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ee7 2 n\u0103m, th\u00ec trong d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n. C\u00e1c quan \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu \u1edf Trung th\u01b0, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Ng\u0169 ph\u00f2ng tuy ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, vi\u1ec7c t\u00e2u b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u1eabn theo nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 M\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i n\u00f3i, c\u00e1c \u00e1n L\u1ee5c s\u00e1t ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m c\u00e1c kho v\u1ee5, ph\u01b0\u1eddng gi\u00e1m, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng tr\u00e1t t\u1eed, mu\u1ed1n theo nh\u01b0 l\u1eddi xin.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;C\u00e1c \u00e1n L\u1ee5c s\u00e1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ty, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quan th\u1ed1ng l\u0129nh, v\u1ec1 l\u00fd kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng tr\u00e1t t\u1eed. Xem c\u00e1c th\u1ee9c l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, ch\u1ec9 c\u00f3 Trung th\u01b0 khi thi h\u00e0nh th\u00e1nh ch\u1ec9 m\u1edbi d\u00f9ng tr\u00e1t t\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 h\u00e0nh x\u1eed l\u1ea1m quy\u1ec1n, \u0111\u00e0i s\u00e1t v\u1ed1n ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u00e9t l\u1ea1i m\u00e0 c\u00f2n theo l\u1eddi xin sai tr\u00e1i, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng tr\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ec3 bi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[4] Tri D\u0129nh Ch\u00e2u, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Nguy\u00ean C\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Tri Thanh Ch\u00e2u. C\u1ee7ng xin v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Trung Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung. Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh cho ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Trung Th\u00e1i \u1ea4t l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng 7, nay g\u1ed9p l\u1ea1i ch\u00e9p. Vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, c\u0103n c\u1ee9 theo Ng\u1ef1 t\u1eadp.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n binh \u0111\u00e0o ng\u0169 theo qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u1ee5ng. N\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xi\u1ec1ng x\u00edch gi\u1ea3i v\u1ec1 n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n, x\u00e9t x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. D\u00f9 c\u00f3 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn c\u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, c\u0169ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p d\u00f9ng c\u00f4ng chu\u1ed9c t\u1ed9i, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ni\u00eam y\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u1ee7a n\u0103m l\u1ed9, khi \u0111i tu\u1ea7n tra \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xem x\u00e9t vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n ngh\u0129a d\u0169ng v\u00e0 v\u00f5 ngh\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3o gi\u00e1p<a class=\"footnote\" title=\"'gi\u00e1o' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 's\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, Binh ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Binh 2-17 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1995-1\" href=\"#footnote-1995-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e1p, ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd. Do quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 L\u01b0u \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1ed9t ty kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m tra h\u1ebft b\u1ea3o gi\u00e1p c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd c\u00f3 m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc. S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ghi c\u00f4ng d\u00e2n ch\u00e2u Nghi l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u1ec9, Ph\u00f3 Huy l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, Ph\u00f3 L\u00e2m l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, L\u01b0u Thu\u1ea5n Nguy\u00ean l\u00e0m Tam ban sai s\u1ee9, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u do b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c y\u00eau \u1edf ch\u00e2u T\u1eeb. Ph\u00f3 Huy v\u00ec t\u1eebng l\u00e0 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a gi\u1eb7c, n\u00ean v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan g\u1ea7n d\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o kinh.<\/p>\n<p><i>(Tr\u00ecnh Ph\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc trong th\u01b0 c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c g\u1eedi Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ee9c gi\u00e1m ty, \u0111\u1ec1 c\u1eed quan khuy\u1ebft, ph\u1ea3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m trong v\u00f2ng 10 ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[9] Chi\u1ebfu cho Tam ty ch\u1ecdn quan lo vi\u1ec7c mua b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c thu\u1eadn ti\u1ec7n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, sai Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Chi\u1ebfu cho L\u01b0u Th\u1ea7m, Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can thi\u1ec7p v\u00e0o qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 chuy\u1ec3n ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh t\u1eeb c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, th\u00e0nh, tr\u1ea1i bi\u00ean vi\u1ec5n v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u00e2u, cho ph\u00e9p d\u00e2n tr\u1eeb ti\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n, l\u1eadp th\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt. Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng, Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed mua mu\u1ed1i gi\u1ea3i t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 \u0111\u1ebfn n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3i 165.700 quan. Quan \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n, quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0 H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00e3 Qu\u1ef3, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, l\u1ea1i vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u00e1o th\u1ee5 t\u00f4ng th\u1ea5t ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u1ea3 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 Ti\u1ec3u h\u1ecdc, Qu\u1ea3ng Th\u00e2n, M\u1ee5c Th\u00e2n, B\u1eafc Tr\u1ea1ch m\u1ed7i n\u01a1i hai vi\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t vi\u00ean. M\u1ed7i th\u00e1ng t\u0103ng th\u00eam chi ph\u00ed, K\u00fd th\u1ea5t v\u00e0 Gi\u1ea3ng th\u01b0 m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0n, Gi\u00e1o th\u1ee5 m\u01b0\u1eddi hai ng\u00e0n, t\u1ee9c l\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho t\u00f4ng th\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i tham nh\u0169ng.&#8221;<\/i> Ban \u0111\u1ea7u do s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quan vi\u00ean t\u00f4ng th\u1ea5t h\u1ecdc nhi\u1ec1u m\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c \u00edt, th\u01b0\u1eddng nh\u1eadn qu\u00e0 bi\u1ebfu t\u1eeb c\u00e1c cung, d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecf b\u00ea ch\u1ee9c tr\u00e1ch, n\u00ean ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, gi\u1eef l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ba vi\u00ean, b\u00e3i b\u1ecf m\u01b0\u1eddi vi\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Chi\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m M\u1ea1c Xuy\u00ean th\u00e0nh ch\u1ee7, H\u1ed9i Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u00d4n N\u1ea1p Chi D\u0129nh Th\u00e0nh Th\u00fac Kh\u00ea T\u00e2m v\u00e0 em l\u00e0 A L\u1ec7nh Kinh l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, con trai c\u1ee7a Kh\u00ea T\u00e2m l\u00e0 L\u1ea1c T\u01b0 Ba \u00d4n v\u00e0 em l\u00e0 A La l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, em h\u1ecd l\u00e0 Kh\u00ea Ba \u00d4n l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, em r\u1ec3 l\u00e0 \u0110\u00e1p L\u1ec7nh Ba l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. Do Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng N\u1ea1p Chi D\u0129nh Th\u00e0nh t\u1ef1 nguy\u1ec7n quy ph\u1ee5, xin ghi nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh.<\/p>\n<p>[14] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t, trong th\u1eddi gian tang ch\u1ebf c\u1ee7a T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu. X\u00e9t theo l\u1ec5, s\u00e1ch \u300aGian Truy\u1ec1n\u300b vi\u1ebft: &#8216;Tang ph\u1ee5c T\u1ec1 suy, sau khi l\u00e0m l\u1ec5 Ngu v\u00e0 T\u1ed1t kh\u1ed1c, g\u1eb7p tang \u0110\u1ea1i c\u00f4ng, th\u00ec m\u1eb7c c\u1ea3 v\u1ea3i gai v\u00e0 v\u1ea3i c\u00e1t.&#8217; L\u1ea1i trong s\u00e1ch \u300aT\u1ea1p K\u00fd\u300b b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1edfi tang ph\u1ee5c, sau khi xong vi\u1ec7c, tr\u1edf l\u1ea1i tang ph\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tang' trong 'ph\u1ea3n tang ph\u1ee5c' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aL\u1ec5 K\u00fd - T\u1ea1p K\u00fd\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1995-2\" href=\"#footnote-1995-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. Ch\u00fa gi\u1ea3i vi\u1ebft: &#8216;D\u00f9 c\u00f3 tang l\u1edbn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 tang nh\u1eb9 th\u00ec v\u1eabn c\u1edfi tang ph\u1ee5c.&#8217; Nh\u01b0 v\u1eady, tang l\u1edbn ch\u01b0a xong m\u00e0 g\u1eb7p tang nh\u1eb9, t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i tang ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, xong vi\u1ec7c th\u00ec tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Ch\u00e2n T\u00f4ng trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang, v\u1eabn m\u1eb7c tang ph\u1ee5c Ti cho nh\u0169 m\u1eabu l\u00e0 T\u1ea7n Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, d\u00f9 ch\u01b0a h\u1ebft tang, c\u0169ng m\u1eb7c tang ph\u1ee5c cho H\u1ee9a Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa. Nay tang ph\u1ee5c cho T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u00e3 qua th\u1eddi gian m\u1ed9t th\u00e1ng, n\u00ean c\u1eed h\u00e0nh tang l\u1ec5 v\u00e0 m\u1eb7c tang ph\u1ee5c cho Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[15] Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u00e2u: <i>&#8220;Sau t\u00e1m m\u01b0\u01a1i trai ph\u00f2ng c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1ecdc, xin x\u00e2y th\u00eam m\u1ed9t gian nh\u00e0 nh\u1ecf, v\u00e0 v\u00ec Qu\u1ed1c T\u1eed sinh ch\u01b0a c\u00f3 trai x\u00e1, ph\u00eda b\u1eafc Gi\u00e1m c\u00f3 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n, xin c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'kh\u1ea5t' trong 'kh\u1ea5t c\u1ea5p ti\u1ec1n thu m\u00e3i' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1995-3\" href=\"#footnote-1995-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng trai x\u00e1 cho Gi\u00e1m sinh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n m\u1edbi b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ed5 s\u00e1ch c\u1ee7a Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u00e0 kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c 1.031 vi\u1ec7c. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ea1t Th\u1eeba 8 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, Ch\u1ee7 b\u1ea1 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i vi\u00ean b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9, c\u00f2n ch\u1ee7 ph\u00e1n quan th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[17] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c quan trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u khi l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Trung th\u01b0, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, Tam ty, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00f3 thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u00f9ng th\u01b0 t\u1ea5u <i>(th\u00e2n tr\u1ea1ng)<\/i>, ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i khi l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Tam ty th\u00ec d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n <i>(di \u0111i\u1ec7p)<\/i>. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i khi l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 ch\u1eef <i>&#8220;Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0&#8221;<\/i> trong t\u00ean th\u00ec d\u00f9ng th\u01b0 t\u1ea5u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 ch\u1eef <i>&#8220;Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0&#8221;<\/i> trong t\u00ean, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u0103ng th\u00eam 4 ng\u01b0\u1eddi d\u01b0 cho Tam vi\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 6 ng\u01b0\u1eddi thay phi\u00ean nhau l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, quy\u1ec1n Tri T\u00e2n ch\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ng\u00f4 Ti\u1ec1m \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n, \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0m ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1. Ti\u1ec1m d\u00e2ng s\u1edb xin tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y, Vua nghe theo n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[20] \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u01b0u K\u1ef7<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'k\u1ef7' trong 'L\u01b0u K\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 10, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 128 ph\u1ea7n Nh\u1ea1c ch\u00ed, quy\u1ec3n 262 ph\u1ea7n L\u01b0u K\u1ef7 truy\u1ec1n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1995-4\" href=\"#footnote-1995-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Giao mi\u1ebfu l\u1ec5 v\u0103n s\u1edf b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1ea1c. Th\u1ea7n th\u1ea5y L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n th\u01b0\u1eddng b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u00e3 nh\u1ea1c, xin tri\u1ec7u Tr\u1ea5n c\u00f9ng K\u1ef7 tham kh\u1ea3o \u0111\u1ec3 xem \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tr\u1ea5n v\u1ec1 h\u01b0u, s\u1ed1ng \u1edf \u0110\u00f4ng vi\u00ean ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn ti\u1ebft \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, \u00f4ng \u0111\u1ec1u xin theo h\u00e0ng t\u1ea3n quan v\u00e0o ch\u00fac th\u1ecd. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tr\u1ea5n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean h\u00e0ng H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, v\u00e0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u1ec1 h\u01b0u khi g\u1eb7p ti\u1ebft \u0111\u1ea3n v\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng c\u0169. Sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea5n d\u1eddi \u0111\u1ebfn s\u1ed1ng \u1edf D\u0129nh ch\u00e2u, r\u1ed3i v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u1ea5n c\u00f3 l\u1ed7i th\u1ea5t l\u1ec5, nh\u01b0ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 tha t\u1ed9i. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u1ec1 h\u01b0u v\u00e0o tri\u1ec1u m\u00e0 c\u00f3 l\u1ed7i th\u1ea5t l\u1ec5 th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i, hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 quan. Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u01b0u \u00e1i v\u1edbi c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTruy\u1ec1n t\u00edn k\u00fd\u300b c\u1ee7a Ti\u00ean Vu X\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu th\u00e1ng 9, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1ea1c.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Chi\u1ebfu cho hai ch\u00e2u Ph\u00fa, C\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"Hai ch\u00e2u Ph\u00fa, C\u00e1t, ch\u1eef 'Ph\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4i', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t: \u1ede l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam nh\u00e0 T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u00e2u Ph\u00fa thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, truy\u1ec7n c\u00e1c Man \u1edf T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng, v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20, ph\u1ea7n Bi\u00ean ph\u00f2ng; n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u00e0m S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 hai l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam, B\u1eafc, kinh l\u00fd vi\u1ec7c Nam, B\u1eafc Giang, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 471, truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n.\" id=\"return-footnote-1995-5\" href=\"#footnote-1995-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a> nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan quy thu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p sai ph\u00e1i nh\u01b0 quan ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, ra v\u00e0o kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n.<\/p>\n<p>[22] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 L\u1eef \u00d4n Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;Trong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00f3 216 ch\u1ec9 huy s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n v\u00e0 c\u1ea5m qu\u00e2n, c\u00f9ng c\u00e1c qu\u00e2n H\u00e0 Thanh, \u0110\u1ec7 Ph\u1ed1 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng, qua nhi\u1ec1u n\u0103m ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m tra, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 \u0111\u1ecdng v\u00e0 th\u1ea5t tho\u00e1t; th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u00e1c kho\u1ea3n l\u1ee3i t\u1eeb thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, kh\u00fac \u1edf ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, thu\u1ebf thu h\u1ea1, ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 c\u1eeda, c\u1eeda hi\u1ec7u, c\u00f9ng c\u00e1c s\u1ed5 s\u00e1ch thu chi ti\u1ec1n b\u1ea1c, trong \u0111\u00f3 kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng gian l\u1eadn, xin ch\u1ecdn quan l\u1eadp ty \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[23] Binh b\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Khoa thi v\u00f5 c\u1eed, theo l\u1ec7 c\u0169, thi c\u00f9ng khoa ch\u1ebf c\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hai l\u1ea7n thi v\u00f5 c\u1eed \u0111\u1ec1u thi c\u00f9ng ti\u1ebfn s\u0129. Nay theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, thi ti\u1ebfn s\u0129 xong m\u1edbi thi v\u00f5 c\u1eed. Vi\u1ec7c ph\u00e1i quan l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec, ch\u1ec9 t\u1ed1n k\u00e9m th\u00eam. N\u00ean thi c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi ti\u1ebfn s\u0129 th\u00ec ti\u1ec7n h\u01a1n.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 8, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[24] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd &#8211; Ng\u1ecdc t\u1ea3o\u300b ch\u00e9p: &#8216;H\u1ed1t c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed l\u00e0m b\u1eb1ng ng\u1ecdc c\u1ea7u.&#8217; Ch\u00fa gi\u1ea3i: &#8216;C\u1ea7u l\u00e0 ng\u1ecdc \u0111\u1eb9p.&#8217; C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i khu\u00ea, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t. S\u00e1ch \u300aChu l\u1ec5 &#8211; Ng\u1ecdc nh\u00e2n ch\u1ee9c\u300b ch\u00e9p: &#8216;\u0110\u1ea1i khu\u00ea d\u00e0i ba th\u01b0\u1edbc, tr\u00ean nh\u1ecdn, \u0111\u1ea7u h\u00ecnh chung qu\u1ef3, thi\u00ean t\u1eed d\u00f9ng n\u00f3.&#8217; S\u00e1ch \u300a\u0110i\u1ec3n th\u1ee5y\u300b ch\u00e9p: &#8216;Vua c\u1eafm \u0111\u1ea1i khu\u00ea, c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u nh\u1eadt<a class=\"footnote\" title=\"Vua c\u1eafm \u0111\u1ea1i khu\u00ea, c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u nh\u1eadt, s\u00e1ch \u300aChu l\u1ec5 - \u0110i\u1ec3n th\u1ee5y\u300b ch\u00e9p 'c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea' d\u01b0\u1edbi c\u00f3 s\u00e1u ch\u1eef 't\u1ea3o t\u1ea1 ng\u0169 th\u00e1i ng\u0169 t\u1ef1u'.\" id=\"return-footnote-1995-6\" href=\"#footnote-1995-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.&#8217; \u0110\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 d\u00f9ng n\u00f3, th\u00ec n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng d\u00f9ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ri\u00eang tri\u1ec1u nh\u1eadt m\u00e0 th\u00f4i. Ch\u01b0 h\u1ea7u g\u1eb7p nhau v\u00e0 tri\u1ec1u c\u1eadn, t\u00f4ng ng\u1ed9, h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Vua, \u0111\u1ec1u c\u00f9ng c\u1ea7m m\u1ed9t lo\u1ea1i ng\u1ecdc, th\u00ec Vua d\u00f9ng khu\u00ea tri\u1ec1u nh\u1eadt \u0111\u1ec3 th\u1edd \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, k\u00ednh h\u01b0\u1edfng t\u1ed5 t\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady, V\u01b0\u01a1ng Kinh trong \u300aGiao t\u1ef1 l\u1ee5c\u300b n\u00f3i: &#8216;T\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc nh\u1eadn \u0111\u1ea1i khu\u00ea c\u1eafm v\u00e0o, sau l\u1ea1i nh\u1eadn tr\u1ea5n khu\u00ea c\u1ea7m l\u1ea5y.&#8217; S\u00e1ch ch\u00e9p: &#8216;V\u00e0o th\u00e1i mi\u1ebfu b\u1ecf h\u1ed1t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 l\u1ec5.&#8217; Nh\u01b0 v\u1eady, giao mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu. Nay t\u1ebf giao mi\u1ebfu, c\u00f3 tr\u1ea5n khu\u00ea, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i khu\u00ea, theo l\u1ec5 l\u00e0 thi\u1ebfu. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1eefu ty ch\u1ebf t\u1ea1o.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho tham kh\u1ea3o k\u00edch th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1i khu\u00ea.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Theo s\u00e1ch \u300aKh\u1ea3o c\u00f4ng k\u00fd\u300b, \u0111\u1ea1i khu\u00ea, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: &#8216;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ec9nh.&#8217; S\u00e1ch \u300aT\u00f9y th\u01b0 &#8211; Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: &#8216;H\u1ed1t c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ec9nh, d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c, l\u00e0m b\u1eb1ng ng\u1ecdc c\u1ea7u.&#8217; S\u00e1ch \u300aKhai nguy\u00ean l\u1ec5 ngh\u0129a la\u300b ch\u00e9p: &#8216;H\u1ed1t t\u1eeb T\u00e2y Ng\u1ee5y tr\u1edf \u0111i, ch\u1ec9 thi\u00ean t\u1eed d\u00f9ng ng\u1ecdc c\u1ea7u l\u00e0m, d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c.&#8217; Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xem x\u00e9t c\u00f3 ng\u1ecdc hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo l\u1ec5 v\u0103n, l\u1eddi xin tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1eddi xin sau l\u00e0 ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3. L\u1ea1i ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 7 c\u0169ng ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i T\u00f4ng B\u00e1: &#8216;D\u00f9ng ng\u1ecdc l\u00e0m s\u00e1u lo\u1ea1i b\u00e1u v\u1eadt \u0111\u1ec3 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh th\u1ee9 b\u1eadc c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u01b0 h\u1ea7u, Vua c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea.&#8217; Ch\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec3n Th\u1ee5y: &#8216;Vua c\u1eafm \u0111\u1ea1i khu\u00ea.&#8217; Nh\u01b0 v\u1eady, tr\u1ea5n khu\u00ea l\u00e0 v\u1eadt b\u00e1u Vua c\u1ea7m; \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0 v\u1eadt Vua c\u1eafm l\u00e0m h\u1ed1t. Trong \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5\u300b, \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b v\u00e0 c\u00e1c nghi ch\u00fa, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i Mi\u1ebfu, \u0111\u1ebfn l\u00fac r\u1eeda tay, d\u00e2ng ng\u1ecdc l\u1ee5a, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 c\u1eafm tr\u1ea5n khu\u00ea. \u0110\u00e2y v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1ed1t, kh\u00f4ng n\u00ean c\u1eafm. \u300aC\u1eadn L\u1ec5 K\u00fd\u300b vi\u1ebft: &#8216;\u0110\u1eb7t khu\u00ea l\u00ean t\u1ea5m th\u1ea3m.&#8217; Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho r\u1eb1ng: &#8216;\u0110\u1eb7t xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t.&#8217; Khi ch\u01b0 h\u1ea7u y\u1ebft ki\u1ebfn thi\u00ean t\u1eed, ng\u1ed3i \u0111\u1eb7t khu\u00ea, th\u00ec thi\u00ean t\u1eed khi t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u1ed5 ti\u00ean c\u0169ng n\u00ean \u0111\u1eb7t khu\u00ea l\u00ean t\u1ea5m th\u1ea3m. Trong c\u00e1c nghi ch\u00fa, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 d\u00e2ng ng\u1ecdc l\u1ee5a, l\u1ea1i c\u1eafm tr\u1ea5n khu\u00ea. Xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh \u0111\u1eb7t tr\u1ea5n khu\u00ea. C\u00f2n vi\u1ec7c r\u1eeda tay, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, n\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp nh\u1eadn khu\u00ea.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(V\u0103n l\u1ec5 n\u00e0y ghi ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, nay g\u1ed9p v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u00ean t\u1eed khi ph\u1ee5ng t\u1ebf c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh; c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m h\u1ed1t. L\u1ec5 g\u1eb7p g\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n qu\u00fd, \u0111\u1eb7t l\u1ec5 v\u1eadt xu\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng trao t\u1eadn tay. L\u1ec5 c\u1eadn c\u00f3 n\u00f3i: &#8216;\u0110\u1eb7t khu\u00ea l\u00ean tr\u00ean t\u1ea5m l\u1ee5a.&#8217; Tr\u1ea5n khu\u00ea c\u00f3 t\u1ea5m l\u1ee5a. Ngh\u0129a l\u1ec5 tri\u1ec1u s\u1ef1 n\u00f3i: &#8216;Thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea, d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c, t\u1ea5m l\u1ee5a d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c, c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea, tri\u1ec1u nh\u1eadt \u1edf \u0111\u00f4ng giao.&#8217; T\u1ea5m l\u1ee5a d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc, l\u00e0 \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec3 c\u1ea7m. Khi \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t l\u1ec5 v\u1eadt xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0m h\u1ed1t. Qu\u1ea3n t\u1eed n\u00f3i: &#8216;Thi\u00ean t\u1eed c\u1ea7m ng\u1ecdc h\u1ed1t \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u nh\u1eadt.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ec5 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, khi t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t th\u1ea7n k\u1ef3 \u0111\u1ec1u c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea v\u00e0 tr\u1ea5n khu\u00ea; khi t\u1ebf t\u00f4ng mi\u1ebfu th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea. V\u01b0\u01a1ng Kinh trong \u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b n\u00f3i: &#8216;\u0110\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0 ch\u1ea5t. L\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t l\u00e0 ch\u1ea5t, n\u00ean c\u1ea7m v\u00e0 \u0111\u1eb7t. Tr\u1ea5n khu\u00ea l\u00e0 v\u0103n. L\u1ec5 t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u0169ng l\u00e0 v\u0103n, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a c\u1ea7m c\u1ea3 hai.&#8217; \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0 h\u1ed1t c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, d\u00f9ng chung cho c\u1ea3 t\u1ebf tr\u1eddi v\u00e0 t\u1ebf mi\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1eeb nay ho\u00e0ng \u0111\u1ebf khi th\u00e2n t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu, c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea v\u00e0 tr\u1ea5n khu\u00ea. M\u1ed7i khi t\u1ebf l\u1ec5, sau khi ti\u1ebfp th\u1ea7n, l\u1ea1y hai l\u1ea1y, th\u00ec \u0111\u1eb7t tr\u1ea5n khu\u00ea l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt, c\u1ea7m \u0111\u1ea1i khu\u00ea l\u00e0m h\u1ed1t. Khi l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00ec c\u1ea7m h\u1ed1t, Vua t\u00f4n qu\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7m, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nghi th\u1ee9c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea \u0111\u1ec1u l\u00e0 sai l\u1ea7m do truy\u1ec1n l\u1ea1i. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i khi ch\u1ebf t\u1ea1o xong \u0111\u1ea1i khu\u00ea s\u1ebd thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 7 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9, nay nh\u1eadp v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a, ch\u01b0 h\u1ea7u v\u00e0o ch\u1ea7u v\u00e0 g\u1eb7p nhau \u0111\u1ec1u c\u1ea7m ng\u1ecdc. S\u00e1ch \u300a\u0110i\u1ec3n Th\u1ee5y\u300b ch\u00e9p: &#8216;C\u00f4ng c\u1ea7m ho\u00e0n khu\u00ea, h\u1ea7u c\u1ea7m t\u00edn khu\u00ea, b\u00e1 c\u1ea7m cung khu\u00ea, t\u1eed c\u1ea7m c\u1ed1c b\u00edch, nam c\u1ea7m b\u1ed3 b\u00edch&#8217;, &#8216;\u0111\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u, g\u1eb7p nhau, h\u1ed9i h\u1ecdp v\u1edbi Vua. Ch\u01b0 h\u1ea7u g\u1eb7p nhau c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady&#8217;. C\u00f4, khanh, \u0111\u1ea1i phu, nguy\u00ean s\u0129 m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i th\u00ec c\u1ea7m l\u1ec5 v\u1eadt. S\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1i T\u00f4ng B\u00e1\u300b ch\u00e9p: &#8216;D\u00f9ng chim l\u00e0m s\u00e1u lo\u1ea1i l\u1ec5 v\u1eadt, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i, c\u00f4 c\u1ea7m da l\u1ee5a, khanh c\u1ea7m d\u00ea con, \u0111\u1ea1i phu c\u1ea7m ng\u1ed7ng, s\u0129 c\u1ea7m g\u00e0 l\u00f4i.&#8217; S\u00e1ch \u300aT\u01b0 S\u0129\u300b ch\u00e9p: &#8216;Ng\u01b0\u1eddi coi vi\u1ec7c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u0129, gi\u1eef g\u00ecn l\u1ec5 v\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd&#8217; l\u00e0 v\u1eady. Khi g\u1eb7p nhau th\u00ec c\u1ea7m l\u1ec5 v\u1eadt. S\u00e1ch \u300aS\u0129 T\u01b0\u01a1ng Ki\u1ebfn L\u1ec5\u300b ch\u00e9p: &#8216;M\u00f9a \u0111\u00f4ng d\u00f9ng g\u00e0 l\u00f4i, m\u00f9a h\u00e8 d\u00f9ng th\u1ecbt kh\u00f4&#8217; l\u00e0 v\u1eady. Khi b\u1eafn cung c\u0169ng c\u1ea7m l\u1ec5 v\u1eadt. S\u00e1ch \u300aX\u1ea1 Nh\u00e2n\u300b ch\u00e9p: &#8216;Tam c\u00f4ng c\u1ea7m ng\u1ecdc b\u00edch&#8217; l\u00e0 v\u1eady. N\u1ebfu ch\u01b0 h\u1ea7u v\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n gi\u00fap t\u1ebf l\u1ec5 cho Vua, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a c\u1ea7m ng\u1ecdc l\u1ee5a, d\u00ea con hay ng\u1ed7ng, n\u00ean d\u00f9 m\u1eb7c \u00e1o mi\u1ec7n c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00ean c\u1ea7m h\u1ed1t. S\u00e1ch \u300aNg\u1ecdc T\u1ea3o\u300b ch\u00e9p: &#8216;Khi g\u1eb7p thi\u00ean t\u1eed, b\u1eafn cung, kh\u00f4ng b\u1ecf h\u1ed1t, v\u00e0o th\u00e1i mi\u1ebfu b\u1ecf h\u1ed1t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 l\u1ec5.&#8217; Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho r\u1eb1ng: &#8216;Trong th\u00e1i mi\u1ebfu, ch\u1ec9 c\u00f3 Vua m\u1edbi b\u1ecf h\u1ed1t khi l\u00e0m l\u1ec5.&#8217; V\u00ec b\u1ec1 t\u00f4i g\u1eb7p Vua kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7m h\u1ed1t, n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng trong th\u00e1i mi\u1ebfu d\u00f9 \u0111ang l\u00e0m l\u1ec5 c\u0169ng ph\u1ea3i c\u1ea7m h\u1ed1t.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng V\u01b0\u01a1ng Kinh Giao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: &#8216;Ph\u00e0m th\u00e1i t\u1eed l\u00e0m l\u1ec5 th\u00edch \u0111i\u1ec7n v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng theo t\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u1ea7m h\u1ed1t.&#8217; Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf giao mi\u1ebfu, qu\u1ea7n th\u1ea7n m\u1eb7c \u00e1o mi\u1ec7n gi\u00fap t\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u1ea7m h\u1ed1t, ho\u1eb7c khi l\u00e0m l\u1ec5 th\u00ec c\u1eafm h\u1ed1t. C\u00e1c ti\u00ean nho cho r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i d\u00f9 \u0111ang l\u00e0m l\u1ec5 c\u0169ng c\u1ea7m h\u1ed1t l\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecf h\u1ed1t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. C\u00e1c quan b\u1ed3i v\u1ecb c\u0169ng n\u00ean m\u1eb7c \u00e1o mi\u1ec7n gi\u00fap t\u1ebf.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(V\u0103n l\u1ec5 ghi ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 ba, nay g\u1ed9p v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Chi\u1ebfu cho quy\u1ec1n H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n Tri Ki\u1ec3m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1ee5a kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn l\u00e2u nay kh\u1ed5 v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n, ngo\u1ea1i tr\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 Minh \u0110\u01b0\u1eddng trong t\u01b0\u01a1ng lai, c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thay m\u1eb7t trong m\u1ed9t n\u0103m. L\u00fac \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u xin v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 t\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, mu\u1ed1n c\u1eed Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn thay m\u1eb7t l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, quy\u1ec1n \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p><i>(Mu\u1ed1n ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1ee7a Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i \u0111\u00e2y. Th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9. Th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf s\u1ee9. C\u01b0 H\u1eadu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi D\u1ef1 Ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ghi ch\u00e9p con trai c\u1ee7a Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n B\u1eafc B\u00ecnh, ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00fd T\u1ee7ng l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang, con trai c\u1ee7a Huy\u1ec7n \u00fay V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m Tam ban sai s\u1ee9. T\u1ee7ng v\u00e0 Khu\u00ea \u0111\u1ec1u ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i khi \u0111\u00e0o h\u00e0o.<\/p>\n<p>[29] Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 Ch\u00ednh Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 v\u1eeba t\u1eeb ch\u1ee9c Tri tr\u00ec ch\u00e2u chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri th\u00e1i ch\u00e2u. Ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng bao che k\u1ebb \u0111\u1ea1i ngh\u1ecbch, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khoan dung, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb hi\u1ec3n h\u00e1ch, \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ph\u1ee7 \u0111\u00e3 l\u00e0 may m\u1eafn l\u1eafm r\u1ed3i, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t phi\u00ean l\u1edbn! Xin chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ch\u00e2u nh\u1ecf xa x\u00f4i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu c\u1ea3i l\u00e0m Tri an ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(T\u1eeb Tr\u00ec ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i ch\u00e2u l\u00e0 ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 4, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[30] H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch ch\u00e2u, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf L\u00f4 ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y b\u1ed9 th\u00f4ng nhau, xin ch\u1ec9 huy c\u00e1c l\u1ed9 qua l\u1ea1i, y\u00eau c\u1ea7u chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[31] Chi\u1ebfu cho An ph\u1ee7 ty l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u1ea5p 3 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho phong trang \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda th\u00e0nh B\u1ea3o Ch\u00e2u. Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u1ea5y mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, v\u1ed1n d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t theo ph\u00e1p nh\u1ea5t \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3, sau n\u00e0y l\u1ea1i l\u1eadp ri\u00eang ti\u1ec1n th\u1ea3o li\u1ec7u, d\u00f9ng b\u1ea1c, l\u1ee5a v\u00e0 ti\u1ec1n v\u1ed1n tr\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ebft kh\u1ea5u, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, n\u00ean t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n th\u1ea3o li\u1ec7u h\u01b0. Tuy d\u00f9ng b\u1ea1c, l\u1ee5a \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1, l\u1ea1i b\u1eaft t\u00ednh th\u00eam h\u01b0\u01a1ng tr\u00e0, t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ea5p b\u1ea1c, c\u0169ng thu n\u1ea1p, ch\u01b0a th\u00f4ng h\u00e0nh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00e2n chia s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea5y giao d\u1eabn mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u00e9p bu\u1ed9c thu n\u1ea1p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng xin d\u00f9ng ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 mua, l\u00fac \u0111\u00f3 Tam ty cho r\u1eb1ng ti\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u00ean l\u1ea1i theo l\u1ec7 c\u0169. Nay x\u00e9t th\u1ea5y l\u1ee5a v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng c\u1ea7n, c\u00e1c ph\u1ed1 giao d\u1eabn thu mua v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb, thu l\u1ee3i l\u1edbn, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m r\u00f5, e r\u1eb1ng s\u1ebd k\u00e9o theo vi\u1ec7c t\u0103ng ti\u1ec1n h\u01b0 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1ea7n g\u00e2y h\u1ea1i cho k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Xin \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u00e0 thu n\u1ea1p, xu\u1ea5t gi\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng gi\u00e1 h\u01b0, Ty Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 h\u1ea1 gi\u1edbi c\u0169ng theo ph\u00e1p gi\u1ea5y mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u00e0 ho\u00e0n tr\u1ea3. N\u1ebfu thi\u1ebfu ti\u1ec1n m\u1eb7t, Tam ty s\u1ebd \u1ee9ng ph\u00f3, c\u00e1c gi\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1eabn theo ph\u00e1p c\u0169.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[32] Chi\u1ebfu ban cho cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh Tr\u1eef T\u01b0\u1eddng v\u01b0\u1eddn nh\u00e0 v\u00e0 14 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1ee7a T\u00f4n Th\u1ee7 Ng\u01b0ng, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n ph\u00e1n Ty Thi\u00ean gi\u00e1m \u0110inh Tu\u00e2n v\u00e0 Quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Ty Thi\u00ean gi\u00e1m Chu T\u00f4ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 m\u1ed9t con ho\u1eb7c ch\u00e1u l\u00e0m h\u1ecdc sinh ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch. Tu\u00e2n, 29 n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o kh\u00f3a; T\u00f4ng qu\u1ea3n vi\u1ec7c gi\u00e1m 26 n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng xin \u00e2n cho con ch\u00e1u, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban.<\/p>\n<p>[34] Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng c\u1ea3m theo l\u1ec7 l\u1ed9 Phu Di\u00ean, l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng c\u1ea3m theo l\u1ec7 l\u1ed9 Phu Di\u00ean l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch 'D\u0169ng c\u1ea3m' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190 Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1995-7\" href=\"#footnote-1995-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty.<\/p>\n<p><i>(Binh ch\u00ed quy\u1ec3n 3 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c. \u0110\u1ecbnh ng\u1ea1ch Phu Di\u00ean ph\u1ee5 l\u1ee5c cu\u1ed1i n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Chi\u1ebfu cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n c\u1ea5p 18 v\u1ea1n th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u01b0\u1edbng l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh v\u00e0 cho vay khi thi\u1ebfu h\u1ee5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00e1n, Phi\u00ean cung ti\u1ec5n th\u1ee7 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u1ea9n c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[36] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y ch\u01b0a \u0111\u1eb7t b\u1ea3o gi\u00e1p, l\u1ec7nh cho Gi\u00e1m ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty h\u00e0ng n\u0103m chia ra c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ee7a Binh b\u1ed9.<\/p>\n<p>[37] \u0110\u00f4 \u0110\u1ec1 c\u1eed Bi\u1ec7n H\u00e0 \u0110\u00ea Ng\u1ea1n ty xin c\u1ea5m th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n d\u00f9ng tre g\u1ed7 l\u00e0m b\u00e8 phao v\u00e0o Bi\u1ec7n bu\u00f4n b\u00e1n. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[38] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh L\u1ec5 v\u0103n s\u1edf t\u00e2u: <i>&#8220;Nay theo nghi ch\u00fa, khi t\u1ebf th\u00e2n h\u01b0\u1edfng Th\u00e1i mi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 m\u00e2m x\u01b0\u01a1ng th\u1ecbt ba con v\u1eadt, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e2m ru\u1ed9t gan da, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a x\u01b0a. Xin th\u1ec9nh ngo\u00e0i m\u00e2m x\u01b0\u01a1ng th\u1ecbt ba con v\u1eadt, th\u00eam m\u1ed9t m\u00e2m ru\u1ed9t gan b\u00f2 d\u00ea, m\u1ed9t m\u00e2m da heo. Ru\u1ed9t gan b\u00f2 d\u00ea, m\u1ed7i th\u1ee9 ba c\u00e1i, chi\u1ec1u d\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 c\u00e1ch m\u00e2m. Ph\u1ed5i t\u00e1ch m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1i, nh\u1ecf m\u00e0 d\u00e0i, c\u1eaft ngang, kh\u00f4ng \u0111\u1ee9t gi\u1eefa ch\u00fat n\u00e0o; ph\u1ed5i c\u1eaft m\u1ed7i th\u1ee9 ba c\u00e1i, c\u00f9ng v\u1edbi ru\u1ed9t gan \u0111\u1ec3 chung m\u1ed9t m\u00e2m. Th\u1ee9 t\u1ef1 x\u1ebfp \u0111\u1eb7t, \u0111\u1ec3 ph\u1ed5i t\u00e1ch \u1edf tr\u00ean c\u00f9ng, ph\u1ed5i c\u1eaft k\u1ebf ti\u1ebfp, ru\u1ed9t gan \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng. Da heo \u0111\u1ec3 m\u1ed9t m\u00e2m, x\u1ebfp ngang, cho da thu\u1eadn theo chi\u1ec1u.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec5 v\u0103n s\u1edf ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 3 theo t\u1ea5u, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u01b0a kia khi t\u1ebf t\u1ef1 d\u00f9ng sinh v\u1eadt, d\u00e2ng \u0111\u1ed3 s\u1ed1ng th\u00ec chia l\u00e0m b\u1ea3y ph\u1ea7n, d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn th\u00ec chia l\u00e0m m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ph\u1ea7n. Nay khi th\u00e2n t\u1ebf \u1edf Nam Giao, ch\u00ednh v\u1ecb v\u00e0 ph\u1ed1i v\u1ecb \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2n b\u00f2, m\u1ed9t ch\u00e2n d\u00ea, m\u1ed9t ch\u00e2n l\u1ee3n, m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t mi\u1ebfng th\u1ecbt; \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, m\u1ed7i gian \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2n d\u00ea, m\u1ed9t ch\u00e2n l\u1ee3n, m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t mi\u1ebfng th\u1ecbt b\u00f2, \u0111\u1ebfn khi d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn, l\u1ea1i c\u1eaft m\u1ed9t mi\u1ebfng th\u1ecbt c\u1ee7a ba con v\u1eadt, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u00ean tr\u00e1i hay b\u00ean ph\u1ea3i, kh\u00f4ng chia qu\u00fd ti\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa \u0111\u1ed3n gi\u1ea3i v\u00e0 th\u1ec3 gi\u1ea3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1eeb nay khi d\u00e2ng \u0111\u1ed3 s\u1ed1ng \u1edf Giao Mi\u1ebfu, chia con v\u1eadt th\u00e0nh hai \u0111\u00f9i, hai vai, hai s\u01b0\u1eddn, c\u00f9ng v\u1edbi x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng th\u00e0nh b\u1ea3y ph\u1ea7n. D\u00f9ng c\u1ea3 hai b\u00ean tr\u00e1i ph\u1ea3i, khi b\u00e0y l\u00ean m\u00e2m, th\u00ec \u0111\u1eb7t hai \u0111\u00f9i \u1edf hai \u0111\u1ea7u, hai vai ti\u1ebfp theo, hai s\u01b0\u1eddn ti\u1ebfp theo, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng \u1edf gi\u1eefa, \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc. Khi ch\u01b0a d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn, nh\u00fang th\u1ecbt v\u00e0o n\u01b0\u1edbc s\u00f4i, ch\u1ec9 d\u00f9ng b\u00ean ph\u1ea3i, \u0111\u00f9i kh\u00f4ng b\u00e0y l\u00ean. M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ph\u1ea7n khi b\u00e0y l\u00ean m\u00e2m theo th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00e0 vai, c\u00e1nh tay, b\u1eafp tay, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng ch\u00ednh, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng ng\u1eafn, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng ngang, s\u01b0\u1eddn thay, s\u01b0\u1eddn d\u00e0i, s\u01b0\u1eddn ng\u1eafn, th\u1ecbt b\u1ee5ng, th\u1ecbt \u0111\u00f9i.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00e0y. Vai, c\u00e1nh tay, b\u1eafp tay \u1edf ph\u00eda tr\u00ean, th\u1ecbt b\u1ee5ng, th\u1ecbt \u0111\u00f9i \u1edf ph\u00eda d\u01b0\u1edbi, x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng v\u00e0 s\u01b0\u1eddn \u1edf gi\u1eefa, v\u1eabn chia l\u00e0m hai ph\u1ea7n, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u1ec3 d\u00e2ng \u0111\u1ed3 s\u1ed1ng, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u1ec3 d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn, m\u00e2m ru\u1ed9t v\u00e0 da c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e0m khi ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c r\u1eeda s\u1ea1ch \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed v\u00e0 c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng, quan vi\u00ean \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn xem. Nay khi th\u00e2n t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed7i gian ch\u1ec9 b\u00e0y m\u1ed9t m\u00e2m v\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1t, c\u00f2n \u1edf Nam Giao th\u00ec tr\u01b0\u1edbc v\u1ecb th\u1ea7n c\u0169ng b\u00e0y m\u1ed9t m\u00e2m v\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1t tr\u01b0\u1edbc, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra r\u1eeda s\u1ea1ch, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u00e0y c\u00e1c \u0111\u1ed3 nh\u01b0 ch\u1eadu r\u1eeda, gi\u1ecf \u0111\u1eady, h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng, b\u00ecnh \u0111\u1ef1ng v\u00e0 kh\u0103n ph\u1ee7, ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ea5t s\u1ea1ch s\u1ebd. Xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0110\u1ecbnh ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 3 theo t\u1ea5u, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 \u0111\u1eb7t c\u1ee5c \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan ch\u1ebf, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o, Khu m\u1eadt ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng Tr\u1eafc Th\u1ea7n, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 ki\u1ec3m th\u1ea3o v\u0103n t\u1ef1, \u1ee9ng vi\u1ec7c xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan danh, \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0 tr\u00ecnh l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u1ea5y Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed H\u00e0 Tu\u00e2n Tr\u1ef1c ki\u00eam ki\u1ec3m th\u1ea3o v\u0103n t\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0 Tu\u00e2n Tr\u1ef1c ki\u1ec3m th\u1ea3o v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 7, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 H\u00e0n Ch\u1ea9n ki\u00eam ph\u00e1n Binh b\u1ed9, b\u00e3i ch\u1ee9c c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 quan c\u1ee7a Binh b\u1ed9.<\/p>\n<p>[41] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u1ed7i n\u01a1i ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p. Quan v\u00f5 \u0111\u1ec1 c\u1eed ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p ki\u00eam \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, quan v\u0103n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ki\u00eam \u0111\u1ec1 c\u1eed ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p. T\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y. \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Vinh ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ecbch T\u01b0 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u \u0110\u1ecbnh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Ch\u1eedng, quy\u1ec1n ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9 T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed Ho\u00e0ng Li\u00eam c\u00f9ng \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng S\u01a1n Ph\u1ee7 \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9, quy\u1ec1n ph\u00e1n Binh b\u1ed9 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u00fd Th\u00e2m \u1edf T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0110\u1ed7 Th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c, \u0111\u1ec1u ki\u00eam l\u0129nh vi\u1ec7c \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 hai, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u sai V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, \u0110\u1ecbch T\u01b0 \u0111\u1ec1 c\u1eed.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng D\u00e2n xin kh\u00f4i ph\u1ee5c s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 9.000 qu\u00e2n kh\u00e1ch tu s\u1eeda s\u00f4ng Ho\u00e0ng, Bi\u1ec7n m\u1ed7i n\u0103m. \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed Du \u0111i\u1ec1n ty xin l\u1ea5y 10 tr\u1ea1i \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i \u1edf huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u l\u00e0m trang \u0111i\u1ec1n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[43] T\u0103ng s\u1ed1 ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00e2u Qu\u1ebf l\u00ean 4.000 quan.<\/p>\n<p>[44] Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 Cao Th\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean 32 t\u1edd v\u0103n t\u1ef1 k\u00eau oan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa l\u00e0 V\u0129nh Hanh trong ng\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"V\u0103n t\u1ef1 k\u00eau oan 32 t\u1edd, ch\u1eef 'tam' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 3-19 vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1ecb'.\" id=\"return-footnote-1995-8\" href=\"#footnote-1995-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, xin chuy\u1ec3n V\u0129nh Hanh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c, \u0111\u1ee3i b\u00e1o mi\u1ec5n t\u1ed9i, nh\u01b0ng b\u1ecb L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ngang nhi\u00ean gia h\u00ecnh, oan ch\u1ebft trong ng\u1ee5c. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;V\u0129nh Hanh l\u00e0 ti\u1ec3u th\u1ea7n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean vi\u1ec5n, ph\u1ea1m ph\u00e1p kh\u00f4ng oan, ch\u1ee7 s\u00fay tr\u1ecb t\u1ed9i gian tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1eafn, h\u1eafn v\u1eabn kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ee3, l\u1ea1i d\u00e1m gi\u1ea3 t\u00ecnh t\u1ef1 n\u00f3i, b\u1ea3n ch\u1ea5t hung h\u00e3n c\u1ee7a h\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5. H\u00e3y giao cho c\u01a1 quan x\u00e9t \u00e1n ph\u00e2n t\u00edch vi\u1ec7c khoan dung t\u1ed9i nh\u00e2n, l\u1ed9 b\u00ed m\u1eadt ng\u1ee5c t\u00ecnh, t\u00e2u l\u00ean, v\u00e0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2, V\u0129nh Hanh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[45] Quy\u1ec1n Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1ebf t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, n\u00f3i mu\u1ed1n x\u00e2y m\u1ed9t th\u00e0nh, xin c\u1ea5p d\u1ee5ng c\u1ee5 x\u00e2y th\u00e0nh v\u00e0 qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n. Chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u T\u1ebf d\u1ee5 theo ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u1ee5ng c\u1ee5 x\u00e2y th\u00e0nh b\u1eb1ng s\u1eaft \u0111\u00e3 l\u1ec7nh \u1ee9ng ph\u00f3, tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ebfn khi x\u00e2y d\u1ef1ng s\u1ebd l\u1ec7nh Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 ti\u1ebfp \u1ee9ng.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Vinh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o D\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 T\u00e0o Lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9. V\u00ec h\u1ecd xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu tang T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu ba n\u0103m, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y.<\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u01b0 T\u1ec9nh, T\u1ef1 c\u1eed quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9, c\u00e1c An ph\u1ee7, Gi\u00e1m ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1eed. V\u00ec Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ba b\u1ed1n l\u1ed9, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i xin x\u1ecf, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi t\u1ec7 n\u1ecbnh h\u00f3t c\u1ea9u th\u1ea3, n\u00ean xin l\u1eadp ph\u00e1p.<\/p>\n<p>[48] Ng\u1ef1 s\u1eed M\u00e3n Trung H\u00e0nh t\u00e2u: <i>&#8220;Tri huy\u1ec7n U\u00fd Th\u1ecb l\u00e0 T\u00f4n L\u00e3m \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, c\u00e1c ngh\u1ecb s\u0129 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng L\u00e3m c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e0n \u00e1p qu\u00e2n s\u0129 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u01b0\u1edbng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Nh\u01b0ng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong qu\u00e2n U\u00fd Th\u1ecb v\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1, ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a huy\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi t\u01b0\u1edbng quan, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u1eddi ngon ng\u1ecdt \u0111\u1ec3 chi\u1ec1u chu\u1ed9ng, \u00fd mu\u1ed1n g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i. May m\u1eafn c\u00f3 ch\u00fat l\u1eddi n\u00f3i, l\u1ea1i c\u00f2n ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c, b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o cho tri huy\u1ec7n, chi\u1ebfm c\u00f4ng l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh. Nay t\u01b0\u1edbng quan \u0111\u00e3 b\u1ecb thay th\u1ebf kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, m\u00e0 L\u00e3m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u0103ng ch\u1ee9c, e r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau ch\u00ednh s\u1ef1 qu\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng quan kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ea5n ch\u1ea5n, m\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh tham l\u1ee3i \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd may r\u1ee7i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho L\u00e3m tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>L\u00e3m l\u00e0 em c\u1ee7a T\u00f4n Gi\u00e1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u01b0\u1edbng quan \u00day Th\u1ecb cai qu\u1ea3n qu\u00e2n s\u0129 h\u00e0 kh\u1eafc, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ecbnh nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ea1i duy\u1ec7t gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng quan \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ea3n. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y, t\u01b0\u1edbng quan kh\u00f4ng d\u00e1m ra. L\u00e3m nghe tin li\u1ec1n v\u1ed9i \u0111\u1ebfn, khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, qu\u00e2n s\u0129 v\u1eabn c\u00f2n b\u00e0n t\u00e1n kh\u00f4ng ch\u1ecbu nghe. L\u00e3m t\u1eeb t\u1ed1n khuy\u00ean b\u1ea3o: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbng quan b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, th\u1eadt c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0103n m\u1eb7c t\u1eeb huy\u1ec7n quan, huy\u1ec7n quan \u0111\u00e2u c\u00f3 ph\u1ee5 b\u1ea1c c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i? Sao d\u00e1m t\u00ednh k\u1ebf di\u1ec7t t\u1ed9c!&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ng\u1ed9 v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169. Hai t\u01b0\u1edbng quan ch\u1edd d\u1ecbp t\u1eeb t\u1eeb \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p, d\u1eabn theo con em \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7. L\u00e3m m\u1eb7t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t tr\u00e1ch m\u1eafng, sai l\u1ea1i v\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi li\u1ec1n ph\u1ee5c t\u00f9ng. Vua nghe tin khen ng\u1ee3i, n\u00ean mu\u1ed1n tri\u1ec7u ki\u1ebfn. Sau \u0111\u00f3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00e3m l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u00e3m ghi trong n\u0103m T\u0129nh Qu\u1ed1c th\u00e1ng 11. Vi\u1ec7c t\u01b0\u1edbng quan b\u1ecb thay th\u1ebf kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan. M\u1ea5y ng\u00e0y sau, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i. T\u00f4ng D\u0169 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, v\u00ec kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c n\u00ean b\u1ecb tri\u1ec7u v\u1ec1, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[50] Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 Th\u1ea9m Qu\u00e1t gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u01b0a xong v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng b\u1ed1n l\u1ed9 do Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh s\u1eafp \u0111\u1eb7t.<\/p>\n<p>[51] \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i kinh ch\u1ebf Hi H\u00e0 l\u1ed9 bi\u00ean ph\u00f2ng t\u00e0i d\u1ee5ng s\u1ef1 L\u00fd Hi\u1ebfn t\u00e2u: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, \u0110\u1ea1t ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, t\u1eeb khi khai th\u00e1c Hi H\u00e0, c\u00f4ng lao l\u1edbn nh\u1ea5t, kh\u00f4ng may qua \u0111\u1eddi, s\u1ed1 ti\u1ec1n k\u1ebft \u0111\u1ecbch m\u00e0 \u00f4ng ta c\u00f2n n\u1ee3 quan ph\u1ee7 \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n. Con trai \u00f4ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eam v\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee9c quan l\u1ea1i b\u1ecb thu h\u1ed3i. Mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u01a1ng x\u00e9t tr\u1ea3 l\u1ea1i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chi\u00eam l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9.&#8221;<\/i> Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 Ch\u00ednh Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>&#8220;Quy\u1ec1n b\u00e3i ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng l\u00e0 quy\u1ec1n ri\u00eang c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ec3 cai tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, ngay c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can d\u1ef1. Th\u1ebf m\u00e0 L\u00fd Hi\u1ebfn, m\u1ed9t ho\u1ea1n quan, d\u00e1m v\u01b0\u1ee3t ph\u1eadn xin x\u1ecf, kh\u00f4ng ch\u00fat ki\u00eang d\u00e8, ban \u01a1n l\u00e0m ph\u00fac \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n l\u00e0 h\u00e0o ki\u1ec7t bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, vi\u1ec7c n\u00e0y h\u00e1 ch\u1eb3ng khi\u1ebfn \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i c\u1ee7a h\u1eafn xao \u0111\u1ed9ng sao! K\u00ednh mong tr\u1ecb t\u1ed9i L\u00fd Hi\u1ebfn.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho L\u00fd Hi\u1ebfn.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2, ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 6, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0110\u1ed3ng V\u0103n qu\u00e1n thi\u1ebft l\u1eadp c\u01a1 quan \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra ti\u1ec1n b\u1ea1c, v\u1eadt t\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5, giao cho \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa Th\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[53] Ng\u1ef1 ph\u00ea: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Th\u00e1i h\u1ecdc b\u00e1c s\u0129 Di\u1ec7p L\u1ec7 trong th\u1eddi gian ngh\u1ec9 ph\u00e9p \u0111\u00e3 khai gian ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t th\u0103ng ch\u1ee9c. Trung th\u01b0 xem x\u00e9t, th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u tra kh\u00f4ng sai, \u0111\u00e3 truy c\u1ee9u. Tuy L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n c\u1ea9u th\u1ea3 ho\u1eb7c c\u00f3 gian l\u1eadn, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o th\u1ef1c t\u00ecnh cho c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch. Ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ee3 vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ch\u1ee9c, n\u00ean gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng n\u00f3i. H\u00e0nh vi nh\u01b0 v\u1eady, e kh\u00f4ng x\u1ee9ng l\u00e0m th\u1ea7y d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 h\u1ecdc quan tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 ch\u1edd x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] V\u0169 h\u1ecdc d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch m\u1edbi tu ch\u1ec9nh g\u1ed3m S\u1eafc, L\u1ec7nh, C\u00e1ch, Th\u1ee9c, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[55] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u01a1 quan \u0110\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o t\u1eadp m\u00e3 qu\u00e2n s\u1edf<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'T\u1eadp' trong '\u0110\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o t\u1eadp m\u00e3 qu\u00e2n s\u1edf' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 304, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 trong s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1995-9\" href=\"#footnote-1995-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> hi\u1ec7n \u0111ang hu\u1ea5n luy\u1ec7n con em c\u00e1c quan l\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u00e3y \u0111\u1ec3 quan \u0110\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi thi th\u1eed. Hi\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1eafn cung b\u1ed9 v\u1edbi l\u1ef1c k\u00e9o m\u1ed9t th\u1ea1ch n\u0103m \u0111\u1ea5u, m\u01b0\u1eddi m\u0169i t\u00ean b\u1eafn tr\u00fang n\u0103m m\u0169i xa s\u00e1u m\u01b0\u01a1i b\u01b0\u1edbc, bia cao t\u00e1m th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng n\u0103m th\u01b0\u1edbc, tr\u00fang n\u0103m m\u0169i; b\u1eafn cung ng\u1ef1a v\u1edbi l\u1ef1c k\u00e9o m\u1ed9t th\u1ea1ch ba \u0111\u1ea5u tr\u1edf l\u00ean, b\u1eafn th\u1eb3ng v\u00e0 b\u1eafn ng\u01b0\u1ee3c n\u0103m m\u0169i tr\u00fang ba m\u0169i bia, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ef1c tay ch\u00e2n tr\u01b0\u1edbc sau, th\u1ef1c s\u1ef1 tinh th\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p, h\u00e3y li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 5 c\u00f3 t\u1edd chi\u1ebfu tay, nay th\u00eam v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 5 trong th\u1ef1c l\u1ee5c ghi tr\u00f9ng v\u1edbi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u1ea7n tra c\u1ee9u c\u00e1c ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, 23 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 10, 14 th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2, 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, 11 th\u00e1ng 5, 18 th\u00e1ng 6, 17 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 5 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 6.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Ch\u1ee7 ph\u00e1n quan c\u1ee7a Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, giao vi\u1ec7c t\u1ec9nh v\u1ec1 Trung th\u01b0.<\/p>\n<p>[57] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng 9 s\u1ebd c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00ec tang l\u1ec5 c\u1ee7a T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn Th\u00e1i h\u1eadu, d\u00f9ng ng\u00e0y thay th\u00e1ng, tuy \u0111\u00e3 qua th\u1eddi gian tang ch\u1ebf, nh\u01b0ng v\u1eabn trong v\u00f2ng ba n\u0103m, n\u00ean c\u00e1c nghi th\u1ee9c l\u1ed7 b\u1ea1, nghi tr\u01b0\u1ee3ng, quan ph\u1ee5c, \u00e2m nh\u1ea1c n\u00ean theo nh\u01b0 l\u1ec7 c\u0169.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a l\u1ec5 Nam giao n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9, sai Tri l\u1ec5 vi\u1ec7n, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t \u0111\u1ebfn C\u1ee5c T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n c\u00f9ng b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1ea1c l\u1edbn. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ef7, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n<p>[58] Ng\u1ef1 ph\u00ea g\u1eedi H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh d\u1eb9p b\u1ecdn Di h\u1ecd La C\u1ea9u \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u, vi\u1ec7c chi\u00eau n\u1ea1p c\u00e1c t\u1ed9c Di ch\u1ec9 khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ef1 gi\u1eef th\u00f4n \u1ea5p, b\u1eaft gi\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c, ch\u01b0a t\u1eebng d\u1eabn h\u1ecd \u0111i theo qu\u00e2n. Nay d\u00f9ng binh, kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu v\u1eabn d\u00f9ng l\u1ec7nh c\u0169, th\u00ec \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn s\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1eadu h\u1ecda, n\u00ean thay \u0111\u1ed5i k\u1ebf ho\u1ea1ch. Sau n\u00e0y ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ph\u00e0m c\u00e1c th\u00f4n \u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau an theo chi\u1ebfu b\u1ea3ng, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn th\u1ee7 l\u0129nh c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u01b0a th\u00e2n nh\u00e2n h\u1ecd \u0111\u1ebfn L\u00f4 Ch\u00e2u l\u00e0m con tin. Ho\u1eb7c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i ngo\u00e0i v\u1eabn \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, sau \u0111\u00f3 b\u1eaft h\u1ecd \u0111i\u1ec3m t\u1eadp trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh trong t\u1ed9c l\u00e0m ti\u00ean phong cho \u0111\u1ea1i qu\u00e2n. R\u00f5 r\u00e0ng th\u1ecfa thu\u1eadn, n\u1ebfu \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u00e9m \u0111\u1ea7u c\u00f3 c\u00f4ng, s\u1ebd th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 qu\u00e2n H\u00e1n. N\u1ebfu kh\u00f4ng tu\u00e2n m\u1ec7nh, do d\u1ef1 hai l\u00f2ng, b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 c\u1ea3 h\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00e9m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Ban cho T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ea1i L\u00fd Thi\u1ebfu khanh D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p \u00e1o m\u1eb7c m\u00e0u t\u00eda. V\u1ee3 c\u1ee7a N\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c trong nh\u00e0 Hi\u1ebfn, Khai Phong x\u00e9t h\u1ecfi con d\u00e2u, \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u1ed9i oan<a class=\"footnote\" title=\"'Oan' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u01b0\u01a1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1995-10\" href=\"#footnote-1995-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, Vua th\u1ea5y c\u00f3 oan, giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd. C\u1ea5p d\u00f9ng ch\u1ee9ng c\u1ee9 t\u00ecm ra s\u1ef1 th\u1eadt, V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb c\u00e0ng kh\u0103ng kh\u0103ng, l\u1ea5y s\u1ed5 ghi ch\u00e9p trong N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 x\u00e9t, th\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eadn t\u1ed9i oan, t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c minh oan, h\u00ecnh ph\u1ea1t sai l\u1ea7m s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng c\u00f3 khanh th\u00ec ai c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec7n r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo b\u1ea3n truy\u1ec1n c\u1ee7a C\u1ea5p ch\u00e9p th\u00eam, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u00fang hay kh\u00f4ng. X\u00e9t: tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh v\u00ec v\u1ee5 \u00e1n n\u00e0y b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Khai Phong, Th\u00e1i Th\u1eeba Hi n\u00f3i&#8230;, th\u00ec b\u1ea3n truy\u1ec1n c\u1ee7a C\u1ea5p c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u00e1ng tin. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, chi\u1ebfu cho Tri Hi Ch\u00e2u Tri\u1ec7u T\u1ebf b\u00e3i ch\u1ee9c, l\u01b0u l\u1ea1i T\u1ea7n Ch\u00e2u ch\u1edd ch\u1ec9. L\u00fac \u0111\u00f3 T\u1ebf v\u00ec t\u1ed9i d\u00f9ng l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c ri\u00eang v\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng mua con g\u00e1i, b\u1ecb Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[61] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c Y quan s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00e1m b\u1ec7nh cho Vua, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng vi\u1ec7c \u1edf Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n thu\u1ed9c v\u1ec1 Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i \u1ee9ng vi\u1ec7c v\u00e0 kh\u00e1m nghi\u1ec7m b\u1ec7nh t\u00ecnh, c\u00e1c Y quan thu\u1ed9c v\u1ec1 N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, Tri ch\u00e2u Hi Ch\u00e2u. Ng\u1ef1 s\u1eed M\u00e3n Trung H\u00e0nh t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p t\u00ednh t\u00ecnh h\u1eb9p h\u00f2i, n\u00f3ng n\u1ea3y, th\u01b0\u1eddng hay nghi ng\u1edd, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c ri\u00eang. Hi H\u00e0 l\u00e0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ecdng y\u1ebfu, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n tr\u1ecdng, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> B\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, d\u00f9ng Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, X\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Mi\u00eau Th\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Hi Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Mi\u00eau Th\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 7, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[63] Ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a c\u1ed1 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd ki\u00eam Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed \u0110inh Ch\u1ea5p L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan. V\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty Ph\u00e1n quan, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c, n\u00ean sau n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n<p>[64] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, s\u1ed1 g\u1ea1o thi\u1ebfu h\u1ee5t c\u1ee7a qu\u00e2n C\u1ea5m qu\u00e2n, giao v\u1ec1 Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty phong trang.<\/p>\n<p>[65] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n d\u00e2ng s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1o L\u1ea1c th\u00f4ng Bi\u1ec7n k\u00fd\u300b, chi\u1ebfu l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 \u300aNguy\u00ean Phong \u0110\u1ea1o L\u1ea1c k\u00fd\u300b, kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 t\u1ea1i mi\u1ebfu L\u1ea1c Kh\u1ea9u.<\/p>\n<p>[66] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd S\u00e1t t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00e9p B\u1ea3o gi\u00e1p l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, khi c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u t\u1eadp truy b\u1eaft. L\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u00e3 s\u1eafp x\u1ebfp nhi\u1ec1u n\u0103m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u1ea1y t\u1eadp, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p \u0111i\u1ec3m duy\u1ec7t, vi\u1ec7c th\u00eam \u0111inh, m\u1edf h\u1ed9, s\u1ed5 s\u00e1ch kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, d\u1ea7n th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n v\u00f4 d\u1ee5ng. Xin m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, giao cho \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ty ch\u1ecdn quan ph\u00e2n v\u1ec1 c\u00e1c huy\u1ec7n, \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3 \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu s\u1ed5 s\u00e1ch ki\u1ec3m tra s\u1ed1 \u0111inh, nh\u1eefng ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao v\u1ec1 Ty N\u00f4ng t\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu giao v\u1ec1 Ty N\u00f4ng t\u1ef1: ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'S\u1ef1 kh\u00edch d\u0129 bi\u1ebfn duy\u1ec7t', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Binh 2-17 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1995-11\" href=\"#footnote-1995-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[67] \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ty t\u00e2u: <i>&#8220;Ty n\u00e0y t\u00edch l\u0169y ti\u1ec1n h\u00e0ng v\u1ea1n, \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu ban cho c\u00e1c ty kh\u00e1c, nay xin l\u1ea5y s\u1ed1 v\u00e0ng l\u1ee5a c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 30 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, n\u1ed9p v\u00e0o N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 t\u1ea1i ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u00f3 phong trang<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 t\u1ea1i ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u00f3 phong trang: ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'ty', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 30-17 b\u1ecf \u0111i.\" id=\"return-footnote-1995-12\" href=\"#footnote-1995-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, giao cho Tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ty qu\u1ea3n l\u00fd, theo ph\u00e9p phong trang ti\u1ec1n v\u1eadt. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 ti\u1ec1n th\u1eeba c\u0169ng l\u00e0m theo c\u00e1ch n\u00e0y, cu\u1ed1i n\u0103m b\u00e1o s\u1ed1 l\u00ean.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u1ee9c nghi ng\u1edd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, l\u1ec7nh cho Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eef, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t c\u00e1c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u1ef1 s\u1eed M\u00e3n Trung H\u00e0nh t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u00f4ng T\u00e0o Th\u00f4n b\u1ecb v\u1ee1 \u0111\u00ea, ch\u1ec9 x\u1eed t\u1ed9i c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m c\u1ee7a \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u00f2ng ch\u1ed1ng s\u00f4ng ng\u00f2i v\u1eefng ch\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh trong m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i v\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t n\u00ean c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1eddi gian \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00e2u hay ng\u1eafn.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Trung th\u01b0 l\u1eadp ra quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 th\u1eddi h\u1ea1n nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[70] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd S\u00e1t xin cho ph\u00e9p th\u00f4ng h\u00e0nh vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n mu\u1ed1i bi\u1ec3n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, v\u00e0 \u0111\u1eb7t Gi\u00e1m \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf T\u1eeb Ch\u00e2u. L\u1ea1i xin t\u0103ng th\u00eam 20-30 v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a d\u1ef1 tr\u1eef, do b\u1ea3n l\u1ed9 chuy\u1ec3n giao. L\u1ea1i xin l\u1ec7nh cho Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed hai l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra chi ph\u00ed th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a nha quy \u0111\u1ec3 quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1eb7ng vi\u00ean, t\u1ed1n k\u00e9m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Xin cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 55 tu\u1ed5i nh\u01b0ng \u1ed1m y\u1ebfu, nh\u00fat nh\u00e1t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, th\u1eb7ng vi\u00ean v\u1eabn h\u1ecfi \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh th\u00ec tuy\u1ec3n sung v\u00e0o qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b: N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng L\u00fd S\u00e1t d\u00e2ng t\u1ea5u xin cho c\u00e1c ch\u00e2u Nam Kinh, T\u1ebf, B\u1ed9c, T\u00e0o, \u0110\u01a1n d\u00f9ng mu\u1ed1i Gi\u1ea3i; c\u00f2n 12 ch\u00e2u kh\u00e1c d\u00f9ng mu\u1ed1i bi\u1ec3n, xin d\u00f9ng thu\u1ebf ph\u00e1p hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n mu\u1ed1i. Ph\u00e1p n\u00e0y l\u00e0 thu h\u1ebft mu\u1ed1i do c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ea5u, quan t\u1ef1 b\u00e1n, nghi\u00eam c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n t\u01b0 nh\u00e2n. M\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 27 v\u1ea1n 3 ng\u00e0n quan ti\u1ec1n, l\u1ee3i nhu\u1eadn g\u1ea7n b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda. Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng, k\u1ebf t\u1ee5c L\u00fd S\u00e1t c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p mu\u1ed1i, l\u1ee3i nhu\u1eadn c\u00e0ng nhi\u1ec1u. N\u0103m th\u1ee9 6, so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n mu\u1ed1i \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc, t\u1eeb khi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p \u0111\u1ebfn nay m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 36 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n l\u00e3i. L\u00fd S\u00e1t, Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao. Vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u00fd S\u00e1t x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng binh l\u00ednh b\u1ed1n t\u01b0\u1edbng do H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o ch\u1ec9 huy \u0111\u1ec1u l\u00e0 tinh nhu\u1ec7, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, binh l\u00ednh do B\u00e0nh T\u00f4n ch\u1ec9 huy c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. T\u1ed3n B\u1ea3o v\u00e0 T\u00f4n c\u00f9ng nh\u1eadn m\u1ec7nh, ch\u01b0a t\u1eebng qua l\u1ea1i ri\u00eang t\u01b0, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, b\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c T\u00f4n v\u00e0 ch\u1ec9 d\u00f9ng T\u1ed3n B\u1ea3o.<\/p>\n<p><i>(Hai ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p ri\u00eang, theo s\u00e1ch \u300aB\u00ecnh man l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[72] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n n\u00f3i: <i>&#8220;T\u01b0 thi\u00ean B\u1ea3o ch\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh H\u1ed3 Y\u1ebfn b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1edf mi\u1ebfu V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c v\u1ecb Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng, Vi Hi\u1ebfu Khoan, U\u1ea5t Tr\u00ec K\u00ednh \u0110\u1ee9c, T\u00f4 \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u01a1ng, Qu\u00e1ch Nguy\u00ean Ch\u1ea5n ch\u1ec9 ghi ch\u1ee9c hi\u1ec7u v\u00e0 h\u1ecd t\u00ean, xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ghi t\u00ean. \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b vi\u1ebft: &#8216;Ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft non, g\u1ecdi l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng m\u1ed7 ph\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng m\u1ed7 ph\u1ee7, 'D\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u01b0\u01a1ng', theo \u300aL\u1ec5 k\u00fd - T\u1ea1p k\u00fd\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1995-13\" href=\"#footnote-1995-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean th\u1ea7n.&#8217; Ngh\u0129a trong \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ebft th\u00ec Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 g\u1ecdi t\u00ean. \u0110\u1ed1i v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a m\u00ecnh, khi h\u1ecd ch\u1ebft v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7n c\u00f2n kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1eddi kh\u00e1c? V\u00ec v\u1eady, khi t\u1ebf th\u1ea7n Ng\u0169 quan, kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u1ecdng L\u00ea m\u00e0 g\u1ecdi l\u00e0 C\u00e2u Mang, Ch\u00fac Dung c\u0169ng kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ea7n. N\u00ean ghi ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, k\u00e8m theo th\u1ee5y hi\u1ec7u, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ef1 th\u00ec kh\u00f4ng ghi t\u00ean, nh\u01b0 L\u01b0u H\u1ea7u Tr\u01b0\u01a1ng L\u01b0\u01a1ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;H\u00e1n Thi\u1ebfu ph\u00f3 L\u01b0u H\u1ea7u Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Ph\u00f2ng&#8217;. N\u1ebfu th\u1ee5y hi\u1ec7u v\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00ec ghi h\u1ecd t\u00ean.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3. Sau l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1eadc khanh s\u0129 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u0111i\u1ec3n t\u1ebf \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi t\u00ean.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111ang ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n mua men c\u0169 v\u00e0 ti\u1ec1n ph\u1ea1t g\u1ea5p \u0111\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n th\u00eam n\u1eeda n\u0103m; nh\u1eefng h\u1ed9 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n ph\u1ea1t th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba.<\/p>\n<p>[74] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ea5y h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n nu\u00f4i ng\u1ef1a, c\u00f3 th\u1ec3 theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1a ph\u1ea3i nu\u00f4i m\u00e0 c\u00e1c Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh: Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi 4.694 con, H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9 615 con, T\u00e2y l\u1ed9 854 con, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 642 con, V\u0129nh H\u01b0ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 1.546 con, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 366 con, Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng l\u1ed9 717 con, T\u00e2y l\u1ed9 922 con, Kinh T\u00e2y Nam l\u1ed9 599 con<a class=\"footnote\" title=\"599 con, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198, \u300aBinh ch\u00ed - M\u00e3 ch\u00ednh\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '590 con'.\" id=\"return-footnote-1995-14\" href=\"#footnote-1995-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, B\u1eafc l\u1ed9 716 con.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 2, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 8, l\u1ea1i ng\u00e0y 27, b\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: L\u1ea1i c\u00f3 l\u1ec7nh cho h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n nu\u00f4i ng\u1ef1a, t\u1eeb n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia ch\u01b0a \u0111\u1ee7, n\u00ean l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u1ec1u t\u00ednh t\u00e0i s\u1ea3n mua ng\u1ef1a, nh\u00e0 \u1edf ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n t\u1eeb 3.000 quan ti\u1ec1n tr\u1edf l\u00ean, nh\u00e0 \u1edf th\u00f4n qu\u00ea t\u1eeb 5.000 quan ti\u1ec1n tr\u1edf l\u00ean, ho\u1eb7c c\u1ea3 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch v\u00e0 th\u00f4n qu\u00ea \u0111\u1ec1u t\u1eeb 3.000 quan ti\u1ec1n tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u nu\u00f4i m\u1ed9t con ng\u1ef1a, m\u1ed7i khi t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i th\u00ec th\u00eam m\u1ed9t con, t\u1ed1i \u0111a \u0111\u1ebfn ba con. Ng\u1ef1a ph\u1ea3i cao t\u1eeb 4 th\u01b0\u1edbc 3 t\u1ea5c tr\u1edf l\u00ean, tu\u1ed5i t\u1eeb 8 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn 15 tu\u1ed5i th\u00ec l\u1ea1i mua nh\u01b0 l\u00fac \u0111\u1ea7u, Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed ghi ch\u00e9p l\u1ea1i. Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7 b\u00e3i b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[75] Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00ec Ty th\u1eeba \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m \u1edf \u0111\u00ea Ng\u00f4 Th\u00f4n, ch\u00e2u Thi\u1ec1n m\u1edf c\u1eeda x\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1edbn ch\u1ea3y v\u00e0o ch\u00e2u B\u1ed9c, d\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ea1n ch\u1ea3y xu\u1ed1ng, ti\u1ebfp n\u1ed1i v\u1edbi c\u1eeda Ho\u00e0nh L\u0169ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u00e2u B\u1ed9c, ch\u00e2u V\u1eadn tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i> Tr\u00ean ph\u00ea: <i>&#8220;N\u00ean l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m kh\u00e1m x\u00e9t. M\u00f9a h\u00e8 n\u0103m nay n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1edbn kh\u00f4ng d\u00e2ng cao, v\u1ed1n kh\u00f4ng nguy c\u1ea5p, \u0110\u00f4 th\u1ee7y v\u00ec sao l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0o l\u00fac n\u00f4ng v\u1ee5 khi\u1ebfn d\u00e2n c\u01b0 ven s\u00f4ng kinh \u0111\u1ed9ng lao nh\u1ecdc, ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[76] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 th\u1eeba U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Khai Phong ph\u1ee7 suy quan.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, v\u00ec Phong T\u1eafc c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y \u0111\u1eb7t tr\u1ecb s\u1edf nh\u01b0 c\u0169 \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u1ecbnh d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[78] Ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Ch\u00e2n, S\u1edf, T\u1ee9 \u0111\u00f3ng m\u1ed7i n\u01a1i 100 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u00e1y n\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'Thuy\u1ec1n \u0111\u00e1y n\u00f4ng', ch\u1eef 'n\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ti\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c h\u00f3a 50, m\u1ee5c 64 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1995-15\" href=\"#footnote-1995-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, chia th\u00e0nh 10 \u0111o\u00e0n, \u0111\u01b0a v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[79] L\u01b0u K\u1ef7, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, s\u1ed1 ch\u1eef v\u00e0 s\u1ed1 thanh \u00e2m c\u1ee7a nh\u1ea1c kh\u00fac kh\u00f4ng kh\u1edbp nhau<a class=\"footnote\" title=\"'S\u1ed1 ch\u1eef v\u00e0 s\u1ed1 thanh \u00e2m c\u1ee7a nh\u1ea1c kh\u00fac', ch\u1eef 'kh\u00fac' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Nh\u1ea1c 3, m\u1ee5c 20 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1995-16\" href=\"#footnote-1995-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, l\u00e0m m\u1ea5t h\u1eb3n ph\u00e9p &#8220;<\/i>ca v\u0129nh ng\u00f4n<i>&#8221; trong s\u00e1ch Ngu th\u01b0. Xin tu\u00e2n theo nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n<a class=\"footnote\" title=\"'Xin tu\u00e2n theo nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n', ch\u1eef 'so\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tuy\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 80, thi\u00ean \u0110\u1ecbnh nh\u1ea1c kh\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1995-17\" href=\"#footnote-1995-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, giao cho b\u1ea3n c\u1ee5c c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e9p lu\u1eadt l\u00e3 th\u1ea5t qu\u00e2n, x\u00e9t \u0111\u1ecbnh thanh \u00e2m theo s\u1ed1 ch\u1eef c\u1ee7a nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng, l\u1ea5y m\u1ed9t thanh h\u00e1t m\u1ed9t l\u1eddi, t\u00e1m \u00e2m theo \u0111\u00f3. L\u1ea1i n\u1eefa, chu\u00f4ng v\u00e0 kh\u00e1nh bi\u00ean ch\u1ebf th\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1ec1u c\u00f3 16 chi\u1ebfc. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ngo\u00e0i 12 lu\u1eadt c\u00f2n c\u00f3 b\u1ed1n thanh trong l\u00e0 Ho\u00e0ng chung, \u0110\u1ea1i l\u00e3, Th\u00e1i th\u1ea5u, Gi\u00e1p chung. Nay \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ec1u, chu\u00f4ng v\u00e0 kh\u00e1nh c\u0169 \u0111\u1ec1u c\u00f3 16 chi\u1ebfc, t\u1eeb khi L\u00fd Chi\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u00e1nh n\u1eefa, l\u00e0m m\u1ea5t h\u1eb3n ph\u00e9p x\u01b0a. Hu\u1ed1ng chi ch\u00fa gi\u1ea3i c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb trong \u300aChu l\u1ec5\u300b n\u00f3i r\u00f5 bi\u00ean ch\u1ebf kh\u00e1nh \u0111\u1ee7 16 chi\u1ebfc. L\u00fd Chi\u1ebfu kh\u00f4ng hi\u1ec3u b\u1ed1n thanh trong gi\u00fap th\u00e0nh b\u1ed1n lu\u1eadt, tuy\u00ean \u0111\u1ea1o h\u00f2a h\u1ee3p \u00e2m d\u01b0\u01a1ng. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng th\u00ec s\u1ebd l\u00e0m m\u1edd m\u1ecbt \u0111\u1ea1o l\u00fd x\u01b0\u1edbng h\u1ecda. Xin theo ph\u00e9p x\u01b0a, \u0111\u1ee7 b\u1ed1n thanh trong.&#8221;<\/i> Ban chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n L\u1ec5 x\u00e9t th\u1eed, sau \u0111\u00f3 l\u00e0m theo l\u1eddi L\u01b0u K\u1ef7 t\u00e2u.<\/p>\n<p>[80] S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e0n thi\u00eau c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ecba k\u1ef3 v\u00e0 Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t, xin h\u1ee7y b\u1ecf. Ph\u00e0m t\u1ebf Ho\u00e0ng \u0111\u1ecba k\u1ef3, Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3, \u0110\u1ea1i x\u00e3, \u0110\u1ea1i t\u1eafc, ch\u00fac b\u1ea3n c\u00f9ng sinh t\u1ec7, \u0111\u1ed3 c\u00fang \u0111\u1ec1u ch\u00f4n \u1edf huy\u1ec7t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i xin: <i>&#8220;Khi l\u00e0m l\u1ec5 trai gi\u1edbi \u1edf Nam Giao, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1eeb n\u1ed9i cung ra, ng\u1ef1 \u1edf \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, thay y ph\u1ee5c trong m\u00e0n, c\u00e1c quan t\u00e2u xin nghi\u00eam c\u1ea5m trong ngo\u00e0i, xong, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ed3i h\u01b0\u1edbng nam \u1edf \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, tr\u0103m quan quay m\u1eb7t v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1eafc l\u1ea1y hai l\u1ea7n, t\u00e2u xin ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xu\u1ed1ng trai th\u1ea5t, b\u1ecf v\u1ecb tr\u00ed ph\u00eda t\u00e2y v\u00e0 ng\u1ef1 th\u00e1p h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng. Khi l\u00e0m l\u1ec5 trai gi\u1edbi \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, V\u0103n \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n c\u0169ng theo nh\u01b0 th\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;S\u00e1ch v\u0103n t\u1ebf th\u1ea7n \u1edf Giao, Mi\u1ebfu, Minh \u0110\u01b0\u1eddng, sai Trung th\u01b0 th\u1ecb lang \u0111\u1ecdc l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, xin \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho Th\u00e1i ch\u00fac.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Giao, Mi\u1ebfu, c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1 \u0111\u1ec1u t\u1ea1m th\u1eddi l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 l\u1ea5p ch\u1ed7, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan b\u1ed3i t\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng tham gia ch\u1ea5p s\u1ef1, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a x\u01b0a. Xin khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Nam Giao, vi\u1ec7c d\u00e2ng v\u00e0 d\u1ecdn c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf nh\u01b0 bi\u00ean \u0111\u1eadu, ph\u1ee7 qu\u1ef9, tr\u1edf so\u1ea1n, d\u00f9ng c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, d\u00f9ng c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed c\u00e1c qu\u1eadn xa tr\u1edf l\u00ean.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Nay l\u1ec5 \u0110\u1ebf, Hi\u1ec7p d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng l\u1ec5 \u0110\u00f4ng Ch\u01b0ng th\u00ec kh\u00f4ng, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi kinh \u0111i\u1ec3n. Xin m\u1ed7i khi l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u00f4ng Ch\u01b0ng, d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00f2n l\u1ec5 \u0110\u1ebf, Hi\u1ec7p ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[81] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u0103n do s\u1eed quan ki\u00eam nhi\u1ebfp Th\u00e1i ch\u00fac, c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1 \u1edf Giao, Mi\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, l\u1ec5 \u0110\u00f4ng H\u01b0\u1edfng, \u0110\u1ebf, Hi\u1ec7p v\u00e0 khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch C\u1ef1u K\u1ef7 ch\u00e9p chi\u1ebfu ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u1ec5 \u0110\u00f4ng Ch\u01b0ng d\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, s\u00e1ch T\u00e2n K\u1ef7 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Kinh \u0110\u00f4ng L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd S\u00e1t t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y cho d\u00e2n mua ch\u1ee9c gi\u00e1m t\u1eedu v\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"'Gi\u00e1m' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00eam', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 20-10 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1995-18\" href=\"#footnote-1995-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu l\u1ee3i t\u0103ng th\u00ec v\u00e0o tay t\u01b0 nh\u00e2n, n\u1ebfu l\u1ed7 th\u00ec n\u1ee3 thu\u1ebf quan, do \u0111\u00f3 m\u1ea5t \u0111i kho\u1ea3n thu h\u00e0ng n\u0103m. Xin nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mua t\u1eedu v\u1ee5 n\u1ee3 l\u00e3i r\u00f2ng, ho\u1eb7c tuy kh\u00f4ng n\u1ee3 nh\u01b0ng l\u1ee3i nhu\u1eadn cao c\u00f3 th\u1ec3 do quan gi\u00e1m th\u00ec \u0111\u1ec1u kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'Gi\u00e1m' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00eam', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1995-19\" href=\"#footnote-1995-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i xin kh\u00f4ng theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng m\u00e0 t\u00e2u c\u1eed gi\u00e1m quan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'gi\u00e1m' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1995-20\" href=\"#footnote-1995-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam t\u00e0i ch\u00ednh.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[83] \u1ede Nhi\u00eau Ch\u00e2u, n\u00fai Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n c\u00f3 m\u01b0a r\u01a1i xu\u1ed1ng nhi\u1ec1u h\u1ea1t c\u00e2y, tr\u1ea3i r\u1ed9ng v\u00e0i m\u1eabu, h\u00ecnh d\u1ea1ng gi\u1ed1ng h\u1ea1t khoai m\u00f4n, m\u00f9i th\u01a1m v\u00e0 v\u1ecb cay, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho l\u00e0 h\u1ea1t qu\u1ebf, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;h\u1ea1t B\u1ed3 \u0111\u1ec1&#8221;<\/i>. Trong ni\u00ean hi\u1ec7u Minh \u0110\u1ea1o t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. N\u0103m \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn.<\/p>\n<p>[84] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, th\u0103ng th\u00e0nh Ki\u1ec1m Giang thu\u1ed9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Ki\u1ec1m D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t huy\u1ec7n Ki\u1ec1m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng n\u00e0y, b\u1ea3n Chu ch\u00e9p: Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho d\u00e2n h\u1ed9 \u1edf tr\u1ea1i An Giang v\u00e0 Tr\u1ea5n Giang thu\u1ed9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u s\u00e1p nh\u1eadp th\u00e0nh huy\u1ec7n Ki\u1ec1m Giang. Nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 12, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u00e9p tr\u00f9ng.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1995-1\">'gi\u00e1o' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 's\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, Binh ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Binh 2-17 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1995-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-2\">Ch\u1eef 'tang' trong 'ph\u1ea3n tang ph\u1ee5c' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aL\u1ec5 K\u00fd - T\u1ea1p K\u00fd\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1995-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-3\">Ch\u1eef 'kh\u1ea5t' trong 'kh\u1ea5t c\u1ea5p ti\u1ec1n thu m\u00e3i' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1995-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-4\">Ch\u1eef 'k\u1ef7' trong 'L\u01b0u K\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n 10, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 128 ph\u1ea7n Nh\u1ea1c ch\u00ed, quy\u1ec3n 262 ph\u1ea7n L\u01b0u K\u1ef7 truy\u1ec1n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1995-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-5\">Hai ch\u00e2u Ph\u00fa, C\u00e1t, ch\u1eef 'Ph\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4i', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t: \u1ede l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam nh\u00e0 T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u00e2u Ph\u00fa thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, truy\u1ec7n c\u00e1c Man \u1edf T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng, v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20, ph\u1ea7n Bi\u00ean ph\u00f2ng; n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u00e0m S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 hai l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam, B\u1eafc, kinh l\u00fd vi\u1ec7c Nam, B\u1eafc Giang, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 471, truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n. <a href=\"#return-footnote-1995-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-6\">Vua c\u1eafm \u0111\u1ea1i khu\u00ea, c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u nh\u1eadt, s\u00e1ch \u300aChu l\u1ec5 - \u0110i\u1ec3n th\u1ee5y\u300b ch\u00e9p 'c\u1ea7m tr\u1ea5n khu\u00ea' d\u01b0\u1edbi c\u00f3 s\u00e1u ch\u1eef 't\u1ea3o t\u1ea1 ng\u0169 th\u00e1i ng\u0169 t\u1ef1u'. <a href=\"#return-footnote-1995-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-7\">Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng c\u1ea3m theo l\u1ec7 l\u1ed9 Phu Di\u00ean l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch 'D\u0169ng c\u1ea3m' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190 Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1995-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-8\">V\u0103n t\u1ef1 k\u00eau oan 32 t\u1edd, ch\u1eef 'tam' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 3-19 vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1ecb'. <a href=\"#return-footnote-1995-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-9\">Ch\u1eef 'T\u1eadp' trong '\u0110\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o t\u1eadp m\u00e3 qu\u00e2n s\u1edf' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 304, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 trong s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1995-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-10\">'Oan' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u01b0\u01a1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1995-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-11\">Chi\u1ebfu giao v\u1ec1 Ty N\u00f4ng t\u1ef1: ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'S\u1ef1 kh\u00edch d\u0129 bi\u1ebfn duy\u1ec7t', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Binh 2-17 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1995-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-12\">Chi\u1ebfu giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 t\u1ea1i ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u00f3 phong trang: ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'ty', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 30-17 b\u1ecf \u0111i. <a href=\"#return-footnote-1995-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-13\">D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng m\u1ed7 ph\u1ee7, 'D\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u01b0\u01a1ng', theo \u300aL\u1ec5 k\u00fd - T\u1ea1p k\u00fd\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1995-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-14\">599 con, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198, \u300aBinh ch\u00ed - M\u00e3 ch\u00ednh\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '590 con'. <a href=\"#return-footnote-1995-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-15\">'Thuy\u1ec1n \u0111\u00e1y n\u00f4ng', ch\u1eef 'n\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ti\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c h\u00f3a 50, m\u1ee5c 64 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1995-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-16\">'S\u1ed1 ch\u1eef v\u00e0 s\u1ed1 thanh \u00e2m c\u1ee7a nh\u1ea1c kh\u00fac', ch\u1eef 'kh\u00fac' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Nh\u1ea1c 3, m\u1ee5c 20 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1995-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-17\">'Xin tu\u00e2n theo nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n', ch\u1eef 'so\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tuy\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 80, thi\u00ean \u0110\u1ecbnh nh\u1ea1c kh\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1995-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-18\"> 'Gi\u00e1m' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00eam', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 20-10 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1995-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-19\"> 'Gi\u00e1m' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00eam', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1995-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1995-20\"> Ch\u1eef 'gi\u00e1m' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1995-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":96,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1995","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1995\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1996,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1995\/revisions\/1996"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1995\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1995"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1995"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}