{"id":200,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=200"},"modified":"2026-01-17T09:06:13","modified_gmt":"2026-01-17T02:06:13","slug":"quyen-48-nam-ham-binh-thu-4-tan-suu-1001","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-48-nam-ham-binh-thu-4-tan-suu-1001\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 48: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N S\u1eecU, 1001)","rendered":"QUY\u1ec2N 48: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N S\u1eecU, 1001)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m, gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1 t\u1eeb t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[2] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, H\u00e0 T\u00e2y ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u b\u1ecb b\u1ec7nh. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. \u0110\u1ebfn khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung. \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u gi\u1ecfi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, \u1edf trong qu\u00e2n ng\u0169 h\u01a1n 40 n\u0103m, t\u1eeb th\u1eddi Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c tr\u1edf \u0111i, m\u1ed7i khi Vua th\u00e2n chinh, \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111i theo.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea5y H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n. Khi \u1ea5y, c\u00f3 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u00e1nh b\u1ed9 h\u1ea1 \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, b\u00e0n x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. An Nh\u00e2n cho r\u1eb1ng trong qu\u00e2n ng\u0169, n\u1ebfu kh\u00f4ng nghi\u00eam th\u00ec kh\u00f3 tr\u1ecb, n\u00ean t\u1ed9i \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1eed.\r\n\r\n[4] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00e2n d\u00e2n \u00cdch Ch\u00e2u, v\u00ec gi\u1eb7c lo\u1ea1n m\u00e0 gi\u1ebft h\u1ea1i, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, tr\u1eeb quan l\u1ea1i ra, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha b\u1ed5ng kh\u00f4ng truy c\u1ee9u.\"<\/i> Khi \u1ea5y, vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng li\u00ean mi\u00ean, kh\u00f3 x\u00e9t th\u1ef1c, n\u00ean Vua cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o.\r\n\r\n[5] C\u00e1c quan trong ngo\u00e0i d\u00e2ng th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, sai s\u1ee9 \u0111i ch\u00f4n c\u1ea5t h\u00e0i c\u1ed1t c\u00f2n s\u00f3t \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, phong Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o Di\u00ean L\u1ed9c l\u00e0m Ti\u1ebfu Qu\u1eadn V\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ch\u00e9p r\u1eb1ng th\u00eam ch\u1ee9c Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i u\u00fd. Nay theo 'H\u1ed9i y\u1ebfu' v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7, V\u0169 Th\u1eafng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, t\u1eb7ng Th\u1ecb trung L\u00fd Ch\u00ed qua \u0111\u1eddi. Ba con trai \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u1ea5p b\u1ed5ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang. Ch\u00ed \u01b0a k\u1ebb hi\u1ec1n, th\u00edch \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, h\u1ecdc h\u00e0nh tinh t\u1ea5n, nh\u01b0ng t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng nghi\u00eam, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i. T\u00ednh \u00f4ng keo ki\u1ec7t. L\u00e0m quan \u0111\u00e3 hi\u1ec3n \u0111\u1ea1t, \u00f4ng \u0111u\u1ed5i h\u1ebft con nu\u00f4i c\u1ee7a L\u00fd T\u1ed3n Th\u1ea9m \u0111\u1ec3 l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i. Khi c\u01b0\u1edbi v\u1ee3, \u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n t\u1edd phong ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a cho nh\u00e0 g\u00e1i, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"Ch\u00ed l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ecb kh\u00f4ng nh\u1eadn b\u1ed5ng l\u1ed9c, \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan r\u1ea5t cao, nh\u01b0ng \u0111u\u1ed5i con nu\u00f4i, chu\u1ea9n b\u1ecb phong ch\u1ee9c cho v\u1ee3 tr\u01b0\u1edbc, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u1eddi gi\u00e8m pha l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1ef1a theo s\u00e1ch 'Long B\u00ecnh t\u1eadp'.)<\/i>\r\n\r\n[9] Th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y l\u00e0 M\u00f4ng H\u00e1n Th\u00e0nh c\u00f9ng hai m\u01b0\u01a1i hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn, d\u00e2ng n\u1ed9p b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed9 gi\u00e1o m\u00e1c, \u0111ao ki\u1ebfm, \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c, kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan ch\u1ee9c.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tra \u0110\u1ea1o d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u00f3c g\u1ea1o, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 thanh tra c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh th\u1ecbnh tr\u1ecb, h\u00f2a h\u1ee3p. Nay xem x\u00e9t vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m, c\u00f3 l\u00fac ch\u01b0a c\u00f4ng b\u1eb1ng, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh khuy\u1ebfn kh\u00edch hay tr\u1eebng ph\u1ea1t, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng d\u00e2y d\u01b0a. Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay, m\u1ed7i khi s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i tr\u00ed \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed trong nhi\u1ec7m k\u1ef3, v\u00e0 s\u1ed1 k\u1ebb tham nh\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e9t c\u00f4ng t\u1ed9i m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng hay ph\u1ea1t t\u1ed9i.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[11] L\u1ea5y Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u1ec7 Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch B\u1ea3o H\u01b0ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u. Khi \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, m\u1ed7i l\u1ea7n B\u1ea3o H\u01b0ng \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1eddng ra l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh ch\u1eadm, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian, qua c\u1ea3 m\u1ed9t canh gi\u1edd m\u1edbi xong. Vua nghe chuy\u1ec7n, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"D\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i qu\u00e1 t\u00e0n nh\u1eabn sao?\"<\/i> Li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c r\u0103n d\u1ea1y nghi\u00eam kh\u1eafc.\r\n\r\n[12] T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Tri\u1ec7u An D\u1ecbch v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 'T\u00e2n tu thu\u1ed9c t\u1ecbch' g\u1ed3m ba m\u01b0\u01a1i ba quy\u1ec3n. Cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng lo\u1ea1n l\u1ea1c, t\u1ed9c ph\u1ea3 \u00edt c\u00f2n, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eabu m\u1ef1c \u0111\u1ec3 theo, Chu H\u00e0n s\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0m ra, c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng r\u00f5 r\u00e0ng.\r\n\r\n[13] Vua tri\u1ec7u T\u00e2y Xuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o tri\u1ec1u, h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u1ee5c. T\u1eeb khi L\u00f4i H\u1eefu Chung d\u1eb9p xong gi\u1eb7c, vi\u1ec7c ch\u00e9m gi\u1ebft kh\u00f4ng ng\u1eebng, M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 c\u1ee9u s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Trong th\u00e0nh, gi\u00e1 g\u1ea1o l\u00ean t\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0n \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, L\u01b0\u1ee3ng ra l\u1ec7nh xu\u1ea5t kho g\u1ea1o gi\u1ea3m gi\u00e1, d\u00e2n nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u1ed1ng qua \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i do b\u1ecb gi\u1eb7c l\u1eeba, \u0111ang b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Chu O\u00e1nh mu\u1ed1n gi\u1ebft h\u1ebft, L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n ngu b\u1ecb \u00e9p theo gi\u1eb7c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t hai ph\u1ea7n tr\u0103m trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng, n\u1ebfu kh\u00f4ng tha cho h\u1ecd, nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t tr\u1eafc nghe tin s\u1ebd nghi ng\u1edd s\u1ee3 h\u00e3i, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 di\u1ec7t m\u1ed9t qu\u1eadn m\u00e0 sinh ra m\u1ed9t qu\u1eadn kh\u00e1c.\"<\/i> Vua hi\u1ec3u ra, b\u00e8n tha h\u1ebft.\r\n\r\nTh\u00e1ng hai, gia phong L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, r\u1ed3i l\u1ea1i sai v\u1ec1 b\u1ed9. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 gi\u1ebfng mu\u1ed1i, n\u01b0\u1edbc c\u1ea1n l\u00e2u n\u0103m, quan l\u1ea1i \u0111\u00f2i thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu, b\u1eaft giam h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u tha c\u1ea3, r\u1ed3i b\u1ecf lu\u00f4n gi\u1ebfng \u0111\u00f3. L\u1ea1i xo\u00e1 b\u1ecf s\u1ed1 ti\u1ec1n c\u0169 thi\u1ebfu c\u1ee7a b\u1ed9 thu\u1ed9c h\u01a1n hai tr\u0103m v\u1ea1n [footnote]ch\u1eef 'thu\u1ed9c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u1ee5c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 298 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\r\n\r\n[14] B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u01b0u B\u1ec9nh v\u00ec nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u00e2u vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, h\u00f4m sau, th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129.\r\n\r\n<i>(L\u01b0u B\u1ec9nh ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua ra chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nam tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan kinh.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Binh b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n H\u00e0n Vi\u1ec7n c\u00f9ng t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u00e2n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i c\u1ea7u \u0111\u1ea3o m\u01b0a.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Giao Ch\u00e2u L\u00ea Ho\u00e0n sai s\u1ee9 d\u00e2ng voi v\u00e0 t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n.\r\n\r\n[18] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m d\u00e2ng t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ea7u xu\u00e2n \u0111ang th\u1eddi th\u1ecbnh, m\u01b0a thu\u1eadn h\u01a1i ch\u1eadm, \u1edf kinh s\u1ef1 c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00f9 nh\u00e2n, mong Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan, ch\u01b0a x\u1eed t\u1eed t\u1ed9i nh\u00e2n, \u0111\u1ee3i khi m\u01b0a xu\u1ed1ng m\u1edbi theo ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> L\u1ea1i xin r\u1eb1ng m\u1ed7i khi x\u1eed tr\u1ecdng t\u00f9, n\u00ean b\u1edbt \u0103n, b\u1ecf nh\u1ea1c, \u0111\u1ec3 h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a c\u1ed5, v\u00e0 t\u1ecf r\u00f5 \u0111\u1ee9c nh\u00e2n t\u1ed1i cao. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, nay ghi ph\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea7n x\u1eed t\u00f9)<\/i>.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1ef1 xem x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, \u00e1n t\u1eed t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u1ea1i k\u1ef9 c\u00e0ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u x\u1eed nh\u1eb9. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, tri\u1ec7u t\u1eadp Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng c\u00e1c quan v\u00e0o \u0111i\u1ec7n T\u00e2y C\u00e1p \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, \u0111\u1ebfn gi\u1edd Ng\u1ecd th\u00ec lui. L\u1ea1i sai Kh\u1ed1 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u00ecnh \u00c1c c\u00f9ng c\u00e1c quan nh\u1eadn l\u1ec7nh chia nhau \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9, x\u00e9t l\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ai b\u1ecb \u00e1n tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n<i>(Tr\u00ecnh \u00c1c, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ea5y ch\u00e2u T\u1ed1ng thu\u1ed9c v\u00e0o l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng.\r\n\r\n[21] Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ung t\u00e2u: C\u00e1c quan \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf ch\u00e2u \u00d4n thi\u1ebfu ti\u1ec1n thu\u1ebf hai tr\u0103m v\u1ea1n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n tr\u1eeb.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Thi\u00ean Th\u1ecd, cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a. M\u1eadu Ng\u1ecd, m\u01b0a xu\u1ed1ng. T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay h\u1ea1n h\u00e1n, Vua th\u01b0\u1eddng \u0103n chay, lo l\u1eafng kh\u00f4n ngu\u00f4i, h\u00f4m \u0111\u00f3, \u0111ang ng\u1ed3i x\u1eed vi\u1ec7c, m\u01b0a th\u1ea5m \u01b0\u1edbt \u00e1o, t\u1ea3 h\u1eefu d\u00e2ng l\u1ecdng, Vua t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng d\u00f9ng.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u: <i>\"Xin cho c\u00e1c con em c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan kinh ho\u1eb7c xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thi \u0111\u1ecdc m\u1ed9t kinh, vi\u1ebft gia tr\u1ea1ng, l\u1ea5y s\u1ef1 tinh th\u1ee5c l\u00e0m chu\u1ea9n.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[25] B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, tri kim ch\u00e2u Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Vi\u1ec7c c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tuy nh\u1ecf nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp n\u00ean \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, l\u00fd c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tuy g\u1ea7n nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m k\u1ebf ho\u1ea1ch xa, th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u00f3 n\u0103m vi\u1ec7c nh\u01b0 sau: M\u1ed9t l\u00e0 \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c quan gi\u00e1n, hai l\u00e0 ch\u1ecdn quan ph\u00e1p, ba l\u00e0 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c ph\u00e1p l\u1ec7nh, b\u1ed1n l\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt quan vi\u00ean, n\u0103m l\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1eed. N\u0103m vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ea1o y\u1ebfu c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, con \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1ecbnh tr\u1ecb. Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c quan gi\u00e1n tr\u00e1nh, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ebfn th\u1ebf, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, Thang, V\u0169 \u0111\u1ec1u l\u00e0m, v\u00ec sao? B\u1edfi v\u00ec nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i ch\u00ednh tr\u1ef1c, k\u1ebb s\u0129 trung t\u00edn, \u0111\u1ee9ng b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c r\u0103n d\u1ea1y, c\u00f3 vi\u1ec7c \u1eaft n\u00f3i, c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t \u1eaft can gi\u00e1n, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng su\u1ed1t s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, gi\u00fap Vua s\u00e1ng su\u1ed1t. Nay tuy c\u00f3 quan gi\u00e1n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00f3i, ho\u1eb7c ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, ho\u1eb7c ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u00e1c ty kh\u00e1c, th\u01b0\u1eddng ng\u1eadm mi\u1ec7ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 an, \u00edt n\u00f3i l\u1eddi nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u sai, nh\u01b0 v\u1eady ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ed3 h\u01b0, c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Vua?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quy \u0111\u1ecbnh trong 'L\u1ee5c \u0111i\u1ec3n', \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Ty gi\u00e1n, Ch\u00e1nh ng\u00f4n, v\u00e0 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 l\u1eadp kh\u00f4ng phe ph\u00e1i, trung tr\u1ef1c kh\u00f4ng d\u1ed1i tr\u00e1, l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m ph\u00f9 h\u1ee3p, danh v\u00e0 th\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ti\u1ebfn. Khi\u1ebfn h\u1ecd th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ee9ng trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, chuy\u00ean \u1edf nha m\u00f4n gi\u00e1n, v\u00e0o xem ch\u00ednh s\u1ef1, ra nghe l\u1eddi d\u00e2n. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ho\u1eb7c ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng h\u1ee3p, ho\u1eb7c ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ho\u1eb7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng c\u00f3 oan, nh\u1ecf th\u00ec d\u00e2ng s\u1edb, l\u1edbn th\u00ec tranh lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u. Sau \u0111\u00f3, Vua xem x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00fang th\u00ec theo, \u0111i\u1ec1u sai th\u00ec b\u1ecf. Cu\u1ed1i n\u0103m, d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 n\u00f3i, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao th\u1ea5p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung th\u1ef1c h\u1ebft l\u00f2ng r\u0103n d\u1ea1y th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng k\u1ebb a dua gi\u1eef ch\u1ee9c th\u00ec b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t. T\u1ef1 nhi\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u h\u1ebft l\u00f2ng, ch\u00ednh s\u1ef1 \u1eaft kh\u00f4ng t\u00e0, b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam t\u00fac.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, sinh m\u1ec7nh c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u1ebfu quan thi\u1ebfu t\u00e0i n\u0103ng, d\u00e2n ch\u00fang \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00eau oan. X\u01b0a kia, khi x\u00e9t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n l\u1edbn, b\u00e0n v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, tuy d\u1ef1a tr\u00ean ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u01b0ng c\u0169ng d\u00f9ng kinh ngh\u0129a \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3. Nh\u01b0 Th\u00edch Chi, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c khi l\u00e0m \u0110\u00ecnh \u00fay, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan, c\u00f2n Tr\u01b0\u01a1ng Thang, Tri\u1ec7u V\u0169 khi \u1edf h\u00e0ng C\u1eedu khanh, l\u1ea1i b\u1ecb coi l\u00e0 l\u1ea1i quan t\u00e0n \u00e1c. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u0103n h\u1ecdc, xem nh\u1eb9 c\u01a1 quan h\u00ecnh ph\u00e1p, n\u00ean thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a c\u01a1 quan \u1ea5y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n thi\u1ec7n to\u00e0n m\u1ef9. D\u00f9ng \u0111\u1ea1o trung th\u1ee9, th\u00ec b\u1ecb coi l\u00e0 quan l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, theo v\u0103n b\u1ea3n kh\u1eafc nghi\u1ec7t, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ch\u1ec9 bi\u1ebft gi\u1eef g\u00ecn quy t\u1eafc, l\u00e0m sao hi\u1ec3u r\u00f5 kinh ngh\u0129a? N\u1ebfu c\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec nh\u00e0 ng\u1ee5c sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, h\u00ecnh ph\u1ea1t sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u01b0ng l\u1ea1i?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan thu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u00ecnh \u00fay, \u0111\u1ec1u giao cho c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ea9n tr\u1ecdng l\u1ef1a ch\u1ecdn, kh\u00f4ng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi th\u1ee9 b\u1eadc, ch\u1ec9 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u1ec3 h\u1ecd x\u1eed \u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng b\u1eb1ng, \u00e1p d\u1ee5ng ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00ecnh c\u1ea3m y\u00eau gh\u00e9t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ph\u00e1n quy\u1ebft, kh\u00f4ng v\u00ec th\u00e2n s\u01a1 m\u00e0 chi\u1ec1u theo \u00fd ch\u1ec9, t\u1ef1 nhi\u00ean d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5 m\u00e0 tu\u00e2n theo k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, th\u1eddi th\u1ebf s\u1ebd h\u00f2a b\u00ecnh th\u1ecbnh tr\u1ecb.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, ph\u00e1p l\u1ec7nh l\u00e0 quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, l\u00e0 d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng h\u00e0m ng\u1ef1 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n d\u1ec5 hi\u1ec3u, gh\u00e9t s\u1ef1 r\u01b0\u1eddm r\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p. D\u00f9ng l\u00e2u th\u00ec d\u00e2n bi\u1ebft theo, thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, B\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh ch\u1ebf s\u1eafc ban xu\u1ed1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, lo s\u1ee3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u khoa qu\u00e1 phi\u1ec1n ph\u1ee9c, li\u1ec1n theo th\u00e1nh \u00fd, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra l\u1ec7nh san \u0111\u1ecbnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh th\u1ea7n, n\u00ean c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u01b0ng chi\u1ebfu th\u01b0 ban xu\u1ed1ng m\u1edbi h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh sau \u0111\u00f3 thi h\u00e0nh l\u1ea1i k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m, c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf l\u1ea1i \u0111\u01b0a v\u00e0o th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh, ho\u1eb7c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea1i ban h\u00e0nh th\u00eam \u0111\u1ec3 nh\u1eafc nh\u1edf, v\u00f4 \u00edch cho hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i th\u00eam gi\u1ea3n \u0111\u1ed9c.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, l\u00fd l\u1ebd tu\u00e2n theo th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u00ec quan l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eeba d\u00e2n, l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng ph\u00e1p lu\u1eadt, vi\u1ec7c b\u1edbt \u0111i hay th\u00eam v\u00e0o, h\u00e1 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng sao? Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u: \"Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n, \u0111\u1eebng thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt.\" \u0110\u00fang l\u00e0 v\u1eady. Hu\u1ed1ng chi t\u00e2m c\u1ea7u l\u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, ch\u00ed k\u1ebf minh c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, chi\u1ebfu l\u1ec7nh v\u1eeba ban, Di H\u1ea1 c\u00f9ng vui, d\u00f9 c\u00f3 \u00edt ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i th\u1ec3, \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u c\u1eeda ng\u00f5.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ai d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c xin thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p t\u1eafc, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1edbn, th\u00ec \u0111\u1eebng thay \u0111\u1ed5i c\u1ef1u ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 cho hi\u1ec7u l\u1ec7nh ng\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng, h\u00ecnh ph\u1ea1t d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u00f3i, vi\u1ec7c tr\u1ecb th\u1ebf b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb vi\u1ec7c x\u00e9t quan, m\u00e0 \u0111\u1ea1o x\u00e9t quan l\u1ea5y vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u00e0m \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. Cho n\u00ean c\u00f3 c\u00e2u: \"Quan kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.\" L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e2u: \"Gi\u1ea3m vi\u1ec7c kh\u00f4ng b\u1eb1ng gi\u1ea3m quan.\" Nay qu\u1ed1c gia ch\u00e2u qu\u1eadn r\u1ed9ng l\u1edbn, quan vi\u00ean qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho c\u00f4ng vi\u1ec7c, ch\u1ec9 l\u00e0m hao t\u1ed5n ng\u00e2n kh\u1ed1 qu\u1ed1c gia, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadn l\u1ef1c, k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i th\u00ec d\u1ec5 d\u00e0ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian \u00e1c. Xin l\u1ea5y vi\u1ec7c th\u1ea7n t\u1eebng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh l\u1ee3i h\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi th\u1ea7n l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf ch\u00e2u T\u00f4, Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c b\u1ecb b\u1ec7nh, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ea7n v\u00e0 Ph\u00e1n quan Th\u00f4i \u0110oan c\u00f9ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c; khi th\u1ea7n l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf ch\u00e2u Th\u1ecd, Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c qua \u0111\u1eddi, Chi s\u1ee9 Cam H\u1ed3ng Ti\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ea7n v\u00e0 Suy quan L\u1ee5c V\u0103n V\u0129 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c. L\u00fac \u0111\u00f3 vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed, v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft k\u1ecbp th\u1eddi, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec thi\u1ebfu s\u00f3t. Hi\u1ec7n nay, ngo\u00e0i Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n, ch\u00e2u T\u00f4 c\u00f3 th\u00eam ba vi\u00ean ch\u1ee9c, ch\u00e2u Th\u1ecd c\u00f3 th\u00eam b\u1ed1n vi\u00ean ch\u1ee9c. Quan nhi\u1ec1u th\u00ec vi\u1ec7c c\u00e0ng r\u1ed1i, t\u0103ng th\u00eam s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i, th\u00eam s\u1ef1 \u1ee9 \u0111\u1ecdng v\u0103n th\u01b0. L\u1ea1i n\u00f3i, huy\u1ec7n Tu\u00e2n D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f3 1.100 h\u1ed9 ch\u00ednh, c\u00f3 ba vi\u00ean quan; huy\u1ec7n H\u00e1n \u00c2m c\u00f3 600 h\u1ed9 ch\u00ednh, c\u00f3 hai vi\u00ean quan. \u0110\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i d\u00e2n c\u01b0 th\u01b0a th\u1edbt, \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e1 hoang v\u1eafng, ki\u1ec7n t\u1ee5ng \u00edt, thu\u1ebf m\u00e1 nh\u1eb9, quan l\u1ea1i ch\u1ec9 an nh\u00e0n, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec. Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c Suy quan \u1edf qu\u1eadn nh\u1ecf, Ph\u00e1n quan \u1edf qu\u00e2n gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 s\u01a1 \u0111\u1eb3ng. Nh\u01b0ng c\u00f3 n\u01a1i tuy l\u00e0 qu\u1eadn nh\u1ecf nh\u01b0ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u g\u1ea5p b\u1ed9i so v\u1edbi phi\u00ean tr\u1ea5n; c\u00f3 n\u01a1i danh ngh\u0129a l\u00e0 qu\u00e2n gi\u00e1m nh\u01b0ng c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1ea1i nh\u01b0 ch\u00e2u ph\u1ee7; ho\u1eb7c \u1edf n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, ho\u1eb7c \u1edf bi\u00ean \u1ea3i. C\u00f3 n\u01a1i qu\u1eadn nh\u1ecf c\u00f3 Suy quan nh\u01b0ng thi\u1ebfu Ph\u00e1n quan, qu\u00e2n gi\u00e1m c\u00f3 Ph\u00e1n quan nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 Th\u00f4ng ph\u00e1n. Vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, x\u00e9t x\u1eed h\u00ecnh danh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, nh\u01b0ng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng l\u1ea1i \u00edt h\u01a1n Ph\u00e1n ty, lao \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb ngu \u0111\u1ec1u th\u1ea5y r\u00f5.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ecdn nh\u1eefng tri\u1ec1u th\u1ea7n t\u00e0i gi\u1ecfi, c\u00f9ng c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n trong qu\u1ea3n h\u1ea1t, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c \u00edt m\u00e0 quan l\u1ea1i qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt, d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3m \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 s\u01a1 \u0111\u1eb3ng theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ty l\u00ed, T\u01b0 ph\u00e1p tham qu\u00e2n. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u01a1i th\u1eeba ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c quan vi\u00ean, n\u01a1i c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, t\u1ef1 nhi\u00ean quan kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t v\u00f4 \u00edch, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u h\u1ebft l\u00f2ng, t\u1ea1o n\u00ean quy t\u1eafc m\u1edbi, l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf \u0111\u1ea1o l\u00fd t\u1ed1i cao.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng g\u00ec c\u1ea7n thi\u1ebft h\u01a1n vi\u1ec7c c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, m\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u01a1n vi\u1ec7c c\u00f4ng khai ti\u1ebfn c\u1eed. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu ph\u00f2ng ng\u1eeba kh\u00f4ng nghi\u00eam ng\u1eb7t th\u00ec con \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eeba b\u00e3i s\u1ebd n\u1ea3y sinh; n\u1ebfu ph\u00e1p lu\u1eadt qu\u00e1 kh\u1eaft khe th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i s\u1ebd b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u1eefng quy t\u1eafc l\u1edbn.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin theo t\u1ee5c l\u1ec7 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00e1c quan m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, v\u00e0o ng\u00e0y t\u1ea1 \u01a1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u00e2ng s\u1edb ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf m\u00ecnh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y theo s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng. Ho\u1eb7c nh\u1edd v\u0103n h\u1ecdc, ho\u1eb7c nh\u1edd n\u0103ng l\u1ef1c l\u00e0m quan, ho\u1eb7c nh\u1edd s\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd s\u00e1ng su\u1ed1t, ho\u1eb7c nh\u1edd s\u1ef1 trong s\u1ea1ch thanh li\u00eam, nh\u01b0ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1eddi hoa m\u1ef9. N\u1ebfu bi\u1ebft r\u00f5 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean tr\u00e1nh n\u00e9 th\u00e2n thu\u1ed9c, sau khi ng\u1ef1 l\u00e3m, s\u1ebd giao cho quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng x\u1eed l\u00fd, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m s\u1ebd li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean tu\u1ed5i m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. \u1ede ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh th\u00ec giao cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u1edf trong kinh th\u00e0nh th\u00ec giao cho quan \u0111\u1ea7u ng\u00e0nh c\u1ee7a b\u1ea3n ty, xem x\u00e9t l\u1ea1i n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed. N\u1ebfu vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, v\u00e0 sau khi th\u1ea9m tra th\u1ea5y kh\u00f4ng sai, th\u00ec s\u1ebd t\u00f9y t\u00e0i m\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c s\u1eed d\u1ee5ng.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ec1 sau, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ho\u1eb7c ph\u1ea1m lu\u1eadt ph\u00e1p, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t theo ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed sai l\u1ea7m. C\u00f2n n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb xu\u1ea5t s\u1eafc, k\u1ebft qu\u1ea3 c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y vi\u1ec7c m\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. Vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec k\u1ebb x\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd ph\u00e2n minh. B\u1edfi l\u1ebd, n\u1ebfu l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, c\u00f3 quy t\u1eafc r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft t\u1ef1 khuy\u1ebfn kh\u00edch, vi\u1ec7c g\u1ed1c r\u1ec5 trong s\u1ea1ch, ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c b\u1eadc c\u00f4ng khanh \u0111\u1ec3 tham v\u1ea5n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c, nh\u01b0ng c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi th\u00f3i quen g\u1ea7n \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng ai c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i, duy ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ee5y Huy\u1ec1n Th\u00e0nh xin thi h\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o, V\u0103n Ho\u00e0ng \u0111\u00e3 nghe theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u00f4ng, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00e1i b\u00ecnh. Trong n\u01b0\u1edbc th\u00ec c\u1eeda ngo\u00e0i kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f3ng, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec c\u00e1c n\u01b0\u1edbc xa x\u00f4i phi\u00ean d\u1ecbch m\u00e0 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, d\u00f9 g\u1eb7p nhi\u1ec1u gian nan nh\u01b0ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1edd \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ph\u00fac \u1ea5m c\u00f2n \u0111\u1ecdng l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf hay sao?<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1edbi \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, v\u01b0\u1ee3t xa c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n nh\u00e2n, th\u1eadt n\u00ean xem th\u1eddi T\u1ea5n, Ng\u1ee5y m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn, coi nh\u1eb9 Cao T\u1ed5, Quang V\u0169 m\u00e0 m\u1ed9t m\u00ecnh v\u01b0\u01a1n l\u00ean, th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a thanh t\u1ecbnh th\u1ea7n minh, m\u1edf r\u1ed9ng phong kh\u00ed nh\u00e2n ngh\u0129a, t\u1eeb ki\u1ec7m, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y m\u00faa can th\u00edch thay cho binh gi\u00e1p, d\u00f9ng v\u1ebd \u00e1o m\u0169 thay cho h\u00ecnh ph\u1ea1t, x\u00e2y d\u1ef1ng minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc, l\u00ean n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5 b\u00e1ch th\u1ea7n, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd t\u1ef1 nhi\u00ean theo v\u1ec1, phong t\u1ee5c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1ecdi m\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1ebfn v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nS\u1edb t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu cho Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f9ng tham x\u00e9t. Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"X\u00e9t theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham tri\u1ec1u c\u00f9ng ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9, Quan s\u00e1t, Ph\u00f2ng ng\u1ef1, Th\u1ee9 s\u1eed, Thi\u1ebfu do\u00e3n, l\u1ec7nh c\u00e1c huy\u1ec7n k\u1ef3 x\u00edch v\u00e0 b\u1ea3y ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c thanh v\u1ecdng. Sau khi nh\u1eadn ch\u1ee9c trong ba ng\u00e0y, ph\u1ea3i d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1i T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n \u0111\u1ec3 nh\u01b0\u1eddng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 thay m\u00ecnh, bi\u1ec3u n\u00e0y giao cho Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1. Khi c\u00f3 ch\u1ee9c khuy\u1ebft, s\u1ebd x\u00e9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay do ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan ph\u1ea9m \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, xin cho c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eeb l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng c\u00e1c ty t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, sau khi nh\u1eadn ch\u1ee9c, ph\u1ea3i d\u00e2ng bi\u1ec3u nh\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 thay, n\u1ed9p t\u1ea1i C\u00e1p m\u00f4n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o t\u1ea1. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i, trong ba ng\u00e0y sau khi nh\u1eadn ch\u1ee9c, ph\u1ea3i d\u00e2ng bi\u1ec3u g\u1eedi qua d\u1ecbch tr\u1ea1m b\u00e1o l\u00ean, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e1o cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, bi\u1ec3u n\u00e0y s\u1ebd giao cho Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 ghi danh. Khi c\u00f3 ch\u1ee9c khuy\u1ebft, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu sau khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f4ng tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i. N\u1ebfu bi\u1ec3u nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, s\u1ebd giao C\u00e1p m\u00f4n, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb xin thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1eeb nay xin giao cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u01b0a sang Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, H\u00ecnh b\u1ed9, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t k\u1ef9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi\u1ebfu theo c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean, giao Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nVua \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1n quan n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tinh t\u01b0\u1eddng.\"<\/i>\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ty \u0110\u00f4 th\u00f4i khi\u1ebfm c\u1ee7a Tam ty d\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ee3 c\u00f4ng v\u1eadt ra \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, Vua th\u00e2n ch\u00ednh x\u00e9t h\u1ecfi, tr\u1ea3i qua b\u1ea3y ng\u00e0y, tha cho h\u01a1n hai ng\u00e0n s\u00e1u tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, x\u00f3a kho\u1ea3n n\u1ee3 h\u01a1n hai tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. Nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 n\u1ed9p nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, l\u1ea5y ti\u1ec1n trong n\u1ed9i kh\u1ed1 tr\u1ea3 l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft th\u00ec c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[27] X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n d\u00e2ng t\u1ea5u xin xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf phong t\u1eb7ng cho c\u00e1c quan, chi\u1ebfu theo \u0111\u00f3.\r\n\r\nPh\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m t\u1ea1i tri\u1ec1u c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy phong ba \u0111\u1eddi theo l\u1ec7 c\u0169.\r\n\r\nNh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u00e0ng \u0110\u00f4ng cung nh\u1ea5t ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng, d\u00f9 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong ba \u0111\u1eddi theo ph\u1ea9m c\u1ea5p hi\u1ec7n t\u1ea1i. B\u00e0 c\u1ed1, b\u00e0 n\u1ed9i v\u00e0 m\u1eb9, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u00e0ng Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 nh\u1ecb ph\u1ea9m, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ch\u1ee9c ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m t\u1ea1i tri\u1ec1u, S\u1ee9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0 Qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong \u0111\u1ebfn Qu\u1eadn th\u00e1i phu nh\u00e2n. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u qu\u1ed1c, th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 truy phong.\r\n\r\nNh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba v\u1ecb t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng lao hi\u1ec3n h\u00e1ch, khi qua \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy phong V\u01b0\u01a1ng t\u01b0\u1edbc theo l\u1ec7 c\u0169. N\u1ebfu l\u00e0 do con ch\u00e1u truy t\u1eb7ng, d\u00f9 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong V\u01b0\u01a1ng. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u00f4ng n\u1ed9i \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c cao, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng \u0111\u1ebfn nh\u1ea5t ph\u1ea9m, n\u1ebfu con ch\u00e1u gi\u1eef ch\u1ee9c cao m\u00e0 \u00f4ng n\u1ed9i gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ea5p, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng \u0111\u1ebfn ng\u0169 ph\u1ea9m, th\u00ec ph\u1ea3i theo th\u1ee9 t\u1ef1 ph\u1ea9m m\u00e0 truy t\u1eb7ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m. M\u1eb9, v\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong theo qu\u1eadn, huy\u1ec7n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ed9c h\u1ecd m\u00e0 phong, vi\u1ec7c phong qu\u1ed1c th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf n\u00e0y.\r\n\r\n[28] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Nh\u1ea1c c\u00f4ng t\u1eadp luy\u1ec7n kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng, m\u1ed7i khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Giao mi\u1ebfu, ch\u1ec9 t\u1ea5u m\u1ed9t \u0111i\u1ec7u Ho\u00e0ng chung cung, ch\u01b0a t\u1eebng theo th\u00e1ng m\u00e0 chuy\u1ec3n lu\u1eadt, xin ban r\u00f5 quy \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> Li\u1ec1n sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00e1n t\u1ef1 Qu\u00e1ch Ch\u00ed c\u00f9ng xem x\u00e9t v\u00e0 thi tuy\u1ec3n, ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng th\u1ea1o Nguy\u1ec7t l\u1ec7nh, t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, b\u1eaft h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc t\u1eadp \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Tuy k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng c\u00f3 kh\u00e1 h\u01a1n, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tinh t\u1ebf. B\u1edfi nh\u1ea1c c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m theo th\u00e2m ni\u00ean, kh\u00f4ng theo t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00f4m nh\u1ea1c c\u1ee5 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i nhanh ch\u00f3ng.\"\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, quan ng\u0169 ph\u1ea9m t\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, quan t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean t\u1ea1i c\u00e1c c\u01a1 quan thu\u1ed9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, trong s\u1ed1 c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u, M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt, c\u1eed m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo \u2018Th\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u2019: \u0110\u01b0\u1ee3c Tra \u0110\u1ea1o, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3u, v.v..)<\/i>\r\n\r\n[30] C\u1ea5m d\u00e2n gian ch\u1ebf t\u1ea1o y\u00ean ng\u1ef1a b\u1ea1c, ng\u00f3i b\u1ea1c c\u00f9ng ti\u1ec1n v\u00e0ng, l\u1ea1i c\u1ea5m l\u00e0m g\u1ea5p kh\u00fac v\u00e0nh kim.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111\u1ed5i vi\u1ec7n H\u00e0 \u0110\u00f4ng Gi\u00e1c Di\u00eam th\u00e0nh gi\u00e1m V\u0129nh L\u1ee3i.\r\n\r\n[32] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan l\u1ea1i ngo\u1ea1i ch\u00e2u t\u00e2u vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n, n\u1ebfu l\u00e0 th\u01b0 phong k\u00edn th\u00ec vi\u1ec7n Ti\u1ebfn T\u1ea5u ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong 'H\u1ed9i Y\u1ebfu' th\u00e1ng hai)<\/i>.\r\n\r\n[33] Th\u00e1ng n\u00e0y, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Ho\u00e0ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 thi\u1ebft l\u1eadp vi\u1ec7n b\u1ec7nh t\u00f9, nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u00e2n c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf l\u00ean m\u00e0 c\u00f3 b\u1ec7nh th\u00ec giam t\u1ea1i \u0111\u00f3, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ea3o l\u00e3nh ra ngo\u00e0i. <i>(Theo 'B\u1ea3n Ch\u00ed', kh\u00e1c v\u1edbi 'Th\u1ef1c L\u1ee5c'. Theo 'Th\u1ef1c L\u1ee5c' th\u00ec th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp vi\u1ec7n b\u1ec7nh t\u00f9)<\/i>.\r\n\r\n[34] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong tr\u0103m ty \u1edf kinh \u0111\u00f4 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb sai d\u1ecbch v\u00e0 thu\u1ebf kho\u00e1 cho h\u1ed9 d\u00e2n h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng. B\u1ed9 H\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 \u00e1n Quy\u00ean Ph\u00f9, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mi\u1ec5n tr\u1eeb sai d\u1ecbch v\u00e0 c\u1ea5p quy\u00ean ph\u00f9 cho l\u1ea1i vi\u00ean tr\u0103m ty, t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf, c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ed1ng n\u1ea1p quy\u00ean ph\u00f9 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.\"<\/i>\r\n\r\n[35] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng, theo l\u1ec7 m\u00f9a xu\u00e2n t\u1eadp tr\u00f2 ch\u01a1i d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u1edf Kim Minh Tr\u00ec, m\u1edf v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, cho d\u00e2n ch\u00fang th\u1ee7 \u0111\u00f4 v\u00e0o vui ch\u01a1i, l\u1ea1i t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Nguy\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng th\u00e1ng n\u00e0y l\u00e0 th\u00e1ng k\u1ef5 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, b\u1ea3o quan h\u1eefu ty xem x\u00e9t c\u1ed1 s\u1ef1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u1eed qu\u00e1n \u0110\u1ed7 H\u1ea1o d\u1eabn ngh\u1ecb lu\u1eadn c\u1ee7a Tu\u00e2n N\u1ed9t \u0111\u1eddi T\u1ea5n, V\u01b0\u01a1ng C\u1eadp Thi\u1ec7n v\u00e0 Vi C\u00f4ng T\u00fac \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, cho r\u1eb1ng l\u1ec5 c\u00f3 ng\u00e0y k\u1ef5 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e1ng k\u1ef5, vi\u1ec7c y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ef5 \u1edf Kim Minh Tr\u00ec, v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m \u0111\u1ec1u n\u00ean c\u1eed nh\u1ea1c, Vua nghe theo.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y l\u00e0 M\u00f4ng Anh c\u00f9ng 36 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, n\u1ed9p v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, th\u1ec1 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n H\u00e0n Vi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed quan Kh\u00e1m \u00e1n c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, kinh s\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn c\u00f3 gi\u00f3 tuy\u1ebft, Vua b\u1ea3o T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Kh\u00ed tr\u1eddi u \u00e1m, \u1eaft l\u00e0 do \u00e2m d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng h\u00f2a, nh\u00e2n s\u1ef1 g\u00e2y n\u00ean, Tr\u1eabm r\u1ea5t lo s\u1ee3. C\u00e1c khanh h\u00e3y suy ngh\u0129 th\u00eam v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap Tr\u1eabm tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc.\"<\/i> L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, h\u1ea1 chi\u1ebfu chia Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p th\u00e0nh b\u1ed1n l\u1ed9: \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3.\r\n\r\nL\u1ed9 \u00cdch Ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd m\u01b0\u1eddi l\u0103m ch\u00e2u, qu\u00e2n g\u1ed3m: \u00cdch, Mi\u00ean, H\u00e1n, B\u00e0nh, Cung, Th\u1ee5c, Gia, Mi, L\u0103ng, Gi\u1ea3n, L\u00ea, Nh\u00e3, Duy, M\u1eadu, V\u0129nh Khang.\r\n\r\nL\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ch\u00e2u, qu\u00e2n, gi\u00e1m g\u1ed3m: T\u1eed, To\u1ea1i, Qu\u1ea3, T\u01b0, Ph\u1ed5, Vinh, X\u01b0\u01a1ng, C\u1eeb, H\u1ee3p, Nhung, L\u00f4, Ho\u00e0i An, Qu\u1ea3ng An, Ph\u00fa Thu\u1eadn.\r\n\r\nL\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd m\u01b0\u1eddi l\u0103m ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, huy\u1ec7n g\u1ed3m: L\u1ee3i, D\u01b0\u01a1ng, H\u01b0ng, Ki\u1ebfm, V\u0103n, T\u1eadp, B\u00edch, Ba, B\u1ed3ng, Long, L\u00e3ng, H\u01b0ng Nguy\u00ean, Ki\u1ebfm M\u00f4n, Tam Tuy\u1ec1n, T\u00e2y Huy\u1ec7n.\r\n\r\nL\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd m\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u, qu\u00e2n, gi\u00e1m g\u1ed3m: Qu\u1ef3, Thi, Trung, V\u1ea1n, Khai, \u0110\u1ea1t, Du, Ki\u1ec1m, Ph\u00f9, V\u00e2n An, L\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, \u0110\u1ea1i Ninh.\r\n\r\n[40] Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u00e2u: <i>\"X\u1eed s\u0129 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf n\u00fai Chung Nam gi\u1eef \u0111\u1ea1o b\u1ecf vinh hoa, hi\u1ebfu h\u1ea1nh thu\u1ea7n h\u1eadu, \u1ea9n c\u01b0 thanh \u0111\u1ea1m \u0111\u00e3 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed v\u00e0o h\u1ea1ng Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh.\"<\/i> b\u00e8n ban chi\u1ebfu th\u01b0 v\u00e0 n\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n trang b\u1ecb, sai ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u c\u1eed quan \u0111\u1ebfn n\u00fai, s\u1eafm l\u1ec5 m\u1eddi v\u1ec1. Ph\u00f3ng c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n[41] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u Ng\u1ef1 s\u1eed c\u1ee7a tam vi\u1ec7n \u0111\u00e3 ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, ch\u1ee9c v\u1ee5 Phong hi\u1ebfn do c\u00e1c quan kh\u00e1c ki\u00eam nhi\u1ec7m, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan trong b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed thu\u1ed9c h\u1ea1, \u0111\u1ec3 ch\u00ednh danh v\u00e0 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c v\u1ee5. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\n[42] Thi\u1ec7n b\u1ed9 Lang trung ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1 Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb t\u00e2u: <i>\"Quan tr\u1ecb d\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 Th\u00fa l\u1ec7nh, nay xin ti\u1ebfn c\u1eed \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u00f4 Thi\u1ebfn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c Th\u00fa c\u00e1c \u0111\u1ea1i qu\u1eadn, l\u1ea1i xin cho Thi\u1ebfn v.v. ti\u1ebfn c\u1eed t\u1eeb ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 Kinh quan, L\u1ec7nh l\u1ee5c, Ph\u00e1n ty, Ty l\u00ed Tham qu\u00e2n, B\u1ea1 u\u00fd m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tri huy\u1ec7n, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n<i>(Ng\u00f4 Thi\u1ebfn, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i c\u00f9ng Phi\u00eau k\u1ef5 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn l\u00e0 Cao Qu\u1ef3nh \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u v\u00e0 Tang T\u00e1n d\u1eabn bi\u00ean binh, khi \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch l\u1ea1i r\u00fat lui thua tr\u1eadn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb xin tr\u1ecb t\u1ed9i. Vua h\u1ecfi \u00fd Cao Qu\u1ef3nh, Qu\u1ef3nh t\u00e2u: <i>\"Binh l\u00ednh tr\u00e1i l\u1ec7nh t\u01b0\u1edbng, theo ph\u00e9p ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, nh\u01b0ng b\u1ec7 h\u1ea1 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e3 tha t\u1ed9i, nay sao n\u00ean x\u1eed n\u1eefa? H\u01a1n n\u1eefa, binh l\u00ednh \u0111ang \u0111\u00f3ng qu\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i, thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac, e r\u1eb1ng l\u00f2ng qu\u00e2n s\u1ebd nghi ng\u1edd s\u1ee3 h\u00e3i.\"<\/i> Vua nghe theo, d\u1eebng vi\u1ec7c x\u1eed t\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3, Vua phong Cao Qu\u1ef3nh l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9.\r\n\r\n[44] Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh m\u1ea5t.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua cho m\u1edf y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u1eafn cung \u1edf v\u01b0\u1eddn sau, b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ec5 \u0110\u1ea1i x\u1ea1, \u0110\u1ea7u h\u1ed3 v\u00e0 H\u01b0\u01a1ng \u1ea9m t\u1eedu, r\u1ed3i sai c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00e0i l\u00e0m th\u01a1 <i>\"X\u1ea1 cung\"<\/i>. Vua r\u1ea5t vui, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho qu\u1ea7n th\u1ea7n u\u1ed1ng tho\u1ea3i m\u00e1i, say \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ed7i d\u1ecbp ti\u1ebft l\u1ec5 ban y\u1ebfn, Vua \u0111\u1ec1u cho t\u00f4ng th\u1ea5t, t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u1ea5m qu\u00e2n, m\u1ee5c b\u00e1, c\u00e1c s\u1ee9 t\u1eadp b\u1eafn.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00f9ng gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, ki\u00eam B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Th\u1ecb lang Trung th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd H\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u1ecb lang M\u00f4n h\u1ea1.\r\n\r\n[47] Tr\u01b0\u1edbc kia, l\u1ecbch C\u00e0n Nguy\u00ean sai d\u1ea7n ng\u00e0y th\u00e1ng, Vua sai Ph\u00e1n Ty thi\u00ean gi\u00e1m Kinh Tri\u1ec7u l\u00e0 S\u1eed T\u1ef1 c\u00f9ng c\u00e1c quan kh\u1ea3o x\u00e9t ph\u00e9p c\u0169, xem x\u00e9t v\u0103n x\u01b0a, ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu, so\u1ea1n th\u00e0nh l\u1ecbch m\u1edbi. Khi l\u1ecbch m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh, d\u00e2ng l\u00ean, Vua \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>\"Nghi Thi\u00ean\"<\/i>, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Chu Ngang vi\u1ebft t\u1ef1a, r\u1ed3i ban h\u00e0nh. C\u00e1c quan tu l\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ed5i \u00e1o m\u0169 v\u00e0 ban v\u1ea3i l\u1ee5a kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9. H\u00f3a C\u01a1 khi \u1edf Trung th\u01b0, kh\u00f4ng nh\u1edd \u1ea5m m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c con l\u00e0m quan, nh\u01b0ng bi\u1ebft d\u1ea1y b\u1ea3o, n\u00ean c\u00e1c con \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 nghi\u1ec7p.\r\n\r\n[49] Vua b\u1ed5 C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u1ecb lang C\u00f4ng b\u1ed9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.\r\n\r\n[50] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1.\r\n\r\n[51] Lang trung L\u1ec5 b\u1ed9 Ti\u1ebft \u00c1nh, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, v\u00e0 T\u1ea3 ty gi\u00e1n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Mai Tu\u00e2n, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 tri\u1ec7u t\u1eadp Ti\u1ebft \u00c1nh, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 Mai Tu\u00e2n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 thi. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a Mai Tu\u00e2n, b\u00e8n t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"Mai Tu\u00e2n t\u00ednh c\u00e1ch hi\u1ec3m \u00e1c v\u00e0 h\u1eddi h\u1ee3t, n\u1ebfu d\u00f9ng e r\u1eb1ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fd H\u00e3ng \u0111\u00e1p: <i>\"D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f3 ti\u1ebfng t\u1ed1t.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u1ea5t ng\u1edd vui m\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Ta su\u00fdt n\u1eefa qu\u00ean ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nV\u00ec D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed1n c\u00f3 danh ti\u1ebfng v\u00e0 th\u1ef1c t\u00e0i n\u1ed5i b\u1eadt, n\u00ean ch\u1ec9 tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u00c1nh v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ebfn d\u1ef1 thi, h\u00f4m sau, c\u00f9ng v\u1edbi D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n<i>(Theo 'H\u1ed9i y\u1ebfu': Th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m Ch\u00ed \u0111\u1ea1o th\u1ee9 ba, L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n kh\u00f4ng qua thi c\u1eed m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, sau \u0111\u00f3, Ti\u1ebft \u00c1nh, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu c\u0169ng theo l\u1ec7 n\u00e0y. Nh\u01b0ng x\u00e9t k\u1ef9, Ti\u1ebft \u00c1nh v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thi, 'H\u1ed9i y\u1ebfu' c\u00f3 sai s\u00f3t.)<\/i>\r\n\r\n[52] Sai l\u1ea5y s\u00e1ch v\u1edf c\u1ee7a Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m ban cho Th\u01b0 vi\u1ec7n Nh\u1ea1c L\u1ed9c s\u01a1n t\u1ea1i \u0110\u00e0m ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc.\r\n\r\n[53] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ra l\u1ec7nh mi\u1ec5n tr\u1eeb n\u1ee3 n\u1ea7n cho thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 Tam ty cho r\u1eb1ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f2i n\u1ee3 v\u00e0 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra t\u1eadn g\u1ed1c, n\u00ean vi\u1ec7c b\u1eaft b\u1edb, truy x\u00e9t g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam gi\u1eef l\u00e2u ng\u00e0y.\r\n\r\nV\u00ec th\u1ebf, Vua ra l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ebft \u00c1nh, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh c\u00f9ng Tam ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 s\u00e1ch, tra x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng r\u1ed3i tr\u00ecnh l\u00ean. Vua \u0111\u00edch th\u00e2n xem x\u00e9t, mi\u1ec5n tr\u1eeb ph\u1ea7n l\u1edbn.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n v\u00e0 Tri t\u1ea1p ng\u1eef s\u1eed Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb d\u00e2ng t\u00e2u: <i>\"Trong c\u00e1c bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c trong cung, c\u00f3 quan l\u1ea1i v\u1ec1 th\u1eb3ng nh\u00e0 ho\u1eb7c \u0111i ch\u01a1i ngo\u00e0i, th\u1ea7n \u0111\u00e3 nghi\u00eam kh\u1eafc c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c Xu\u00e2n, tuy t\u1ea1m th\u1eddi ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i, xin ban s\u1eafc l\u1ec7nh, t\u1eeb nay ai vi ph\u1ea1m, cho c\u00e1c quan \u1edf ngo\u00e0i d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 gi\u00e1c.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua b\u1ea3o Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0 kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed5ng qu\u00e1t, nh\u1edd v\u00e0o uy t\u00edn l\u00e2u n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c khanh \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u00fd Tr\u1eabm. M\u1ecdi vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ed1 ch\u1ea5p, ch\u1ec9 n\u00ean ch\u1ecdn \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n m\u00e0 l\u00e0m, d\u1ea7n d\u1ea7n c\u1ee9u v\u1edbt d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t.\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Kinh ph\u00ed ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a quan k\u1ebf, g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u00f2n vi\u1ec7c s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thu chi, quan k\u1ebf c\u00f3 khi kh\u00f4ng n\u1eafm r\u00f5, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt v\u00f4 ngh\u0129a.\"<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea3nh c\u00e1o Tam ty, b\u1ea3o h\u1ecd ph\u1ea3i l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, n\u1ebfu nghe c\u00f3 sai s\u00f3t, \u1eaft s\u1ebd tr\u1ecb t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt.\r\n\r\n[56] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n t\u1ea5u: <i>\"Theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u00e0i ty th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i tu\u1ea7n tra, xin theo l\u1ec7 c\u0169, cho t\u1ea3 h\u1eefu tu\u1ea7n s\u1ee9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh, ai vi ph\u1ea1m ph\u00e1p ch\u1ebf th\u00ec ghi t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[57] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, phong B\u1ea3o ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, M\u1ea1c ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u; B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, T\u00fa ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed V\u00f4 L\u1ec7 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng l\u00e0m Tri\u1ec7u ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Cao ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, ki\u00eam th\u00eam Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed. Vua n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Ng\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, v\u1eabn c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi khen t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng ta. T\u1ef1 v\u00e0 Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb n\u01a1i xa, l\u1ea5y l\u00f2ng trung d\u0169ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn, trong tri\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb ghen gh\u00e9t, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 d\u1ed1c s\u1ee9c b\u1ea3o v\u1ec7, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y. K\u1ebf Tuy\u00ean tuy kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kia, nh\u01b0ng c\u0169ng th\u00f4ng thu\u1ed9c vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, T\u1ef1 v\u00e0 Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00f9ng bi\u00ean, d\u0169ng c\u1ea3m chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ti\u1ebfng t\u0103m ngang nhau, ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 <i>\"Nh\u1ecb D\u01b0\u01a1ng\"<\/i>. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tri\u1ec7u T\u1ef1 v\u00e0o tri\u1ec1u v\u00e0 phong ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. T\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb l\u00e2u c\u00f9ng Di\u00ean L\u00e3ng li\u00ean ch\u1ee9c, m\u1ed9t s\u1edbm b\u1ed7ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf tr\u00ean \u00f4ng \u1ea5y, xin h\u00e3y gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i s\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng c\u1ee7a T\u1ef1, li\u1ec1n ra l\u1ec7nh c\u0169ng phong Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, v\u1eabn sai T\u1ef1 c\u1ea7m chi\u1ebfu m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn ban cho \u00f4ng ta.\r\n\r\n<i>(Theo 'D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng truy\u1ec1n': M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 ba, Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, Di\u00ean L\u00e3ng ph\u1ee5c binh tinh nhu\u1ec7 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y n\u00fai D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e1nh \u00fap, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba r\u00fat, \u0111\u1ebfn T\u00e2y S\u01a1n, qu\u00e2n ph\u1ee5c xu\u1ea5t k\u00edch, \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, c\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c phong.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo 'V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung truy\u1ec1n': Gi\u1eb7c l\u1edbn x\u00e2m l\u1ea5n Trung S\u01a1n, H\u00e1n Trung d\u1eabn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng b\u00e0y tr\u1eadn ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, ch\u01b0a \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u00fat, \u0111u\u1ed5i gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng qu\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t: T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m ngo\u00e1i Vua t\u1eeb \u0110\u1ea1i Danh tr\u1edf v\u1ec1 Kinh s\u01b0, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, c\u00e1c s\u00e1ch 'Khi\u1ebft \u0110an truy\u1ec1n', 'H\u1ed9i y\u1ebfu', 'B\u1ea3n k\u1ef7', 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c gi\u1eb7c l\u1ea1i x\u00e2m l\u1ea5n. Vi\u1ec7c gi\u1eb7c x\u00e2m l\u1ea5n l\u1ea7n n\u1eefa l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, kh\u00f4ng r\u00f5 Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0 H\u00e1n Trung b\u1eaft t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o, Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0 H\u00e1n Trung b\u1eaft chung m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, hay m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Theo 'D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 truy\u1ec1n', vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 do T\u1ef1 nh\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng v\u00ec l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. C\u00f2n vi\u1ec7c H\u00e1n Trung l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, theo 'Th\u1ef1c l\u1ee5c', 'B\u1ea3n k\u1ef7' th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi Cao Qu\u1ef3nh, C\u00e1t B\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1eaft t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch \u1edf Trung S\u01a1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng vi\u1ec7c Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0 H\u00e1n Trung b\u1eaft t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 hai v\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 ba khi Vua \u1edf \u0110\u1ea1i Danh, ho\u1eb7c v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, hai truy\u1ec7n ch\u00e9p nh\u1ea7m, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng.)<\/i>\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ea5y M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, C\u1ea3m \u0110\u1ee9c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 h\u00e0nh dinh T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n T\u1ec9nh Hoa l\u00e0m H\u1ed3ng l\u01b0 thi\u1ebfu khanh. Khi \u1ea5y, con c\u1ee7a T\u1ec9nh Hoa l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i \u00f4ng.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ch\u1edd th\u0103ng chuy\u1ec3n, s\u1ed1ng trong c\u1ea3nh ngh\u00e8o kh\u00f3 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb nay \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 c\u1eed l\u00e0m quan theo l\u1ec7.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ecbch bi\u00ean c\u1ee7a ch\u1ee7 l\u1ea1i Li\u1ec5u Di\u00ean Ngh\u0129a \u1edf gi\u00e1m Th\u00e1i B\u00ecnh thu\u1ed9c T\u1ea7n ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Di\u00ean Ngh\u0129a v\u00e0 \u0111\u1ed3ng s\u1ef1 chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c luy\u1ec7n b\u1ea1c, h\u00e0ng n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. Sau ba n\u0103m, s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t so v\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c l\u00e0 h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i hai ngh\u00ecn l\u1ea1ng. C\u00e1c quan \u0111\u00e3 t\u1ecbch bi\u00ean to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0i s\u1ea3n gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp. Nh\u00e0 Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan d\u1eabn c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0o di\u1ec7n ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1ee9 b\u1eadc \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Vi\u1ec7c c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o di\u1ec7n ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Nh\u00e0 Vua theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4n H\u00e0 v\u00e0 C\u1ea3nh V\u1ecdng, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c trong l\u1ec5 t\u1ebf giao, r\u1ed3i sai Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan xem x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch t\u1ed1t x\u1ea5u, tr\u1ef1c ti\u1ebfp th\u0103ng gi\u00e1ng t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n. Ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ngo\u00e0i ba n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o di\u1ec7n ki\u1ebfn, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, hi\u1ebfm khi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, do \u0111\u00f3 s\u1ed1 quan ch\u1ee9c d\u1ea7n t\u0103ng l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Theo 'B\u1ea3n ch\u00ed', c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[63] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u1edf L\u1ea1i b\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 cha m\u1eb9 gi\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m g\u1ea7n nh\u00e0.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Kh\u1ea3 h\u00e3n v\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc T\u00e2y Ch\u00e2u H\u1ed3i H\u1ed9t[footnote]T\u00e2y Ch\u00e2u H\u1ed3i H\u1ed9t - ch\u1eef 'Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Xuy\u00ean', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda l\u1ea1i theo s\u00e1ch 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u1ea7n Phi\u00ean Di m\u1ee5c 4.1 v\u00e0 4.13, 'Th\u00f4ng Kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 336\/4 Du\u1ec7 Kh\u1ea3o, v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 490, ph\u1ea7n C\u01b0u T\u01b0 Truy\u1ec7n.[\/footnote]t\u00ean l\u00e0 L\u1ed9c Th\u1eafng, ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 T\u00e0o V\u1ea1n Th\u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, d\u00e2ng ng\u1ecdc an l\u1eb7c, ng\u1ef1a qu\u00fd v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3o kh\u00ed. V\u1ea1n Th\u00f4ng t\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh, n\u00f3i r\u1eb1ng l\u00e3nh th\u1ed5 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng H\u00e0, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn Tuy\u1ebft S\u01a1n, c\u00f3 h\u00e0ng tr\u0103m ti\u1ec3u qu\u1eadn, binh m\u00e3 tinh nhu\u1ec7, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ed1ng l\u0129nh, \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean d\u00e2ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh[footnote]'\u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean d\u00e2ng l\u00ean' - ch\u1eef '\u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u1ea7n 4.3 v\u00e0 4.13, v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' ph\u1ea7n C\u01b0u T\u01b0 Truy\u1ec7n.[\/footnote]. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n phong cho V\u1ea1n Th\u00f4ng ch\u1ee9c T\u1ea3 Th\u1ea7n V\u0169 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i L\u1ed9c Th\u1eafng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u v\u1eadt qu\u00fd.\r\n\r\n<i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 11, n\u01b0\u1edbc n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua \u0111\u01b0a l\u00e1 d\u00e2u v\u00e0 m\u1ea1ch l\u1ea5y t\u1eeb b\u1ed1n ph\u00eda kinh \u0111\u00f4 cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, n\u00f3i: <i>\"Xem c\u00e1i n\u00e0y \u0111\u1ee7 bi\u1ebft vi\u1ec7c m\u00f9a m\u00e0ng n\u0103m nay ra sao r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111i s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n li\u00ean ti\u1ebfp chi\u1ebfm Mi\u00ean Ch\u00e2u, H\u00e1n Ch\u00e2u, th\u1ebf l\u1ef1c r\u1ea5t m\u1ea1nh. Ng\u01b0\u1eddi B\u00e0nh Ch\u00e2u m\u01b0u gi\u1ebft \u0110\u00f4 gi\u00e1m Binh m\u00e3 \u0111\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi h\u1ecd. L\u00fac \u0111\u00f3, Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi T\u1ea5n Giang \u0111ang l\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ef1 Ph\u00e1n quan, t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c ch\u00e2u, b\u1eaft ch\u00e9m k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, r\u1ed3i tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i, gi\u1ea3ng r\u00f5 h\u1ecda ph\u00fac v\u00e0 tha cho h\u1ecd, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ph\u1ee5c. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng th\u00fac gi\u1ee5c t\u01b0\u1edbng s\u0129, nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00f2ng gi\u1eef, b\u1ea3o gia nh\u00e2n ch\u1ea5t c\u1ee7i sau nh\u00e0 v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu ta kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c gi\u1eef th\u00e0nh, s\u1ebd ch\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y.\"<\/i> Gi\u1eb7c nghe c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e0o. V\u00ec th\u1ebf, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tri\u1ec7u T\u00f2ng D\u1ecbch v\u1ec1 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c T\u00e1 lang.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c tri\u1ec7u T\u00f2ng D\u1ecbch kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, nay t\u1ea1m ghi th\u1eddi \u0111i\u1ec3m Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[67] T\u00e0o Qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m chu\u1ea9n b\u1ecb ra \u1edf t\u01b0 \u0111\u1ec7, Vua t\u1ef1 tay ghi t\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 tri\u1ec1u th\u1ea7n, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o cho \u00f4ng, th\u1ea5y Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n thu\u1ea7n c\u1ea9n, li\u1ec1n phong l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, D\u1ef1c thi\u1ec7n c\u1ee7a T\u00e0o Qu\u1ed1c c\u00f4ng.\r\n\r\n[68] Vi\u00ean Tri \u00cdch ch\u00e2u l\u00e0 L\u00f4i H\u1eefu Chung, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng d\u00e2ng t\u00e2u l\u00ean r\u1eb1ng: <i>\"Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, xin xem x\u00e9t vi\u1ec7c h\u1ee7y b\u1ecf th\u00e0nh h\u00e0o D\u01b0\u01a1ng M\u00e3 c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u, thi\u1ebft ngh\u0129 th\u00e0nh qu\u00e1ch c\u00e1c qu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 c\u00f3, l\u00e0 n\u01a1i t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ea3n ch\u00e2u g\u1eb7p lo\u1ea1n L\u00fd Thu\u1eadn, gi\u1eb7c t\u1eeb ngo\u00e0i \u0111\u00e1nh v\u00e0o, th\u00e0nh m\u1ea5t ngay trong ng\u00e0y, \u0111\u00f3 l\u00e0 do th\u00e0nh tr\u00ec s\u1ee5p \u0111\u1ed5. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, gian t\u1ebf t\u1eeb b\u00ean trong n\u1ed5i d\u1eady, qua n\u0103m v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec th\u00e0nh tr\u00ec ki\u00ean c\u1ed1. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c tr\u1ecb lo\u1ea1n tuy do con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng c\u0169ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1eadn s\u1ed1, th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc. H\u01a1n n\u1eefa, th\u00e0nh n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec gi\u1eb7c Man, d\u00e2n ch\u00fang l\u1ea7m than, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e0nh th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u1ea1nh Tri T\u01b0\u1eddng m\u1edbi cho x\u00e2y d\u1ef1ng. N\u1ebfu v\u00ec gi\u1eb7c m\u00e0 ph\u00e1 b\u1ecf, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp t\u1eeb ngo\u00e0i \u0111\u00e1nh v\u00e0o, xin v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[69] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua th\u1ea5y T\u00e2y Th\u1ee5c xa x\u00f4i, vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch kh\u00f3 \u1ee9ng c\u1ee9u, n\u00ean chia l\u00e0m b\u1ed1n l\u1ed9, \u0111\u1eb7t quan cai qu\u1ea3n ri\u00eang. L\u1ea1i s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean ch\u1edf h\u00e0ng h\u00f3a lo vi\u1ec7c ri\u00eang, m\u1ea5t \u00fd ngh\u0129a c\u00e2n b\u1eb1ng, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, sai Tri \u00edch ch\u00e2u, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu T\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1 ki\u00eam ch\u1ee9c Xuy\u00ean H\u1ea1p T\u1ee9 L\u1ed9 \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.\r\n\r\n[70] Vua th\u1ea5y tri\u1ec1u th\u1ea7n thuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1ec1 \u1edf nh\u00e0 tr\u1ecd, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, cho d\u1ef1ng tri\u1ec1u t\u1eadp vi\u1ec7n \u1edf c\u1ed5ng Chu T\u01b0\u1edbc, g\u1ed3m h\u01a1n tr\u0103m gian, sau l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[71] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 tr\u00ean n\u0103m ngh\u00ecn h\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c b\u1ea1, \u00fay, c\u00f2n l\u1ea1i v\u1eabn do \u00fay ki\u00eam b\u1ea1, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p \u0111\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i sau hai n\u0103m.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh thi ch\u1ebf khoa c\u1eed nh\u00e2n, sai H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch l\u00e0m kh\u1ea3o quan, ch\u1ecdn B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tra \u0110\u1ea1o, Ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t v\u00e0o h\u1ea1ng t\u01b0, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 v\u00e0o h\u1ea1ng nh\u00ec. Tra \u0110\u1ea1o l\u00e0m T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang. Vi\u1ec7t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi U\u00fd Th\u1ecb. Th\u1ef1 l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a T\u00edch ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 Nam.\r\n\r\n[74] M\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean thi\u1ebft tri\u1ec1u, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tha t\u00f9 l\u01b0u t\u1ed9i tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf Kinh K\u1ef3, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, phong T\u00e0o Qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m B\u00ecnh H\u1ea3i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc ch\u01b0 ch\u00e2u \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ph\u1ee5 tr\u00e1ch cung \u1ee9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, v\u00e0ng b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, c\u1ecf kh\u00f4, c\u00f9ng tham gia quy ho\u1ea1ch. C\u00e1c vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c, c\u00f4ng v\u1ee5 kh\u00e1c, ch\u1ec9 giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 C\u1ea3nh V\u1ecdng \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u1eddi V\u1ecdng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u. V\u1ecdng v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ph\u1ea9m c\u00e1ch, l\u1ea1i kh\u00f4ng u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, n\u00ean ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i. Hi\u1ec3n kh\u00f4ng vui, t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y sau \u0111\u1ebfn V\u1ecdng \u0110\u00f4, h\u1eb3n s\u1ebd u\u1ed1ng th\u00f4i.\"<\/i> V\u1ecdng \u0110\u00f4 l\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u1ea5n c\u00f4ng. Ph\u00e0m khi nguy\u00ean so\u00e1i xu\u1ea5t qu\u00e2n, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ea3i \u0111i theo cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, nhanh hay ch\u1eadm \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a nguy\u00ean so\u00e1i, n\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i. V\u00ec th\u1ebf, Hi\u1ec3n m\u1edbi nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, V\u1ecdng v\u00e0o t\u00e2u vi\u1ec7c, thong th\u1ea3 tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c. Vua tr\u1ea7m ng\u00e2m h\u1ed3i l\u00e2u, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Khanh c\u1ee9 v\u1ec1, \u0111\u1eebng lo, Tr\u1eabm s\u1ebd c\u00f3 c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, Vua sai Hi\u1ec3n ki\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Hi\u1ec3n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho V\u1ecdng n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u2018T\u1ed5 T\u00f4ng \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n\u2019, nh\u01b0ng \u2018\u0110\u1ed9c \u0111o\u00e1n\u2019 cho r\u1eb1ng Vua Th\u00e1i T\u00f4ng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd do sai l\u1ec7ch v\u1ec1 n\u0103m th\u00e1ng, nay \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. Theo ghi ch\u00e9p, C\u1ea3nh V\u1ecdng v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m th\u1ee9 hai, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u00e0m Kinh T\u00e2y t\u00e0o, th\u00e1ng n\u0103m c\u00f9ng n\u0103m, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc t\u00e0o, sau \u0111\u00f3 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t c\u00e1ch \u0111\u00f3 kho\u1ea3ng 20 ng\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u1ecdng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda b\u1eafc, e r\u1eb1ng \u2018\u0110\u1ed9c \u0111o\u00e1n\u2019 c\u00f3 sai s\u00f3t. L\u1ea1i n\u1eefa, th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n l\u00e0m \u0111\u00f4 t\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 t\u1ea1i sao ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t \u0111\u00e3 sai Hi\u1ec3n, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng s\u00e1u ng\u00e0y Canh Th\u00ecn l\u1ea1i sai Hi\u1ec3n l\u1ea7n n\u1eefa. C\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ec7nh, nh\u01b0ng \u2018Th\u1ef1c l\u1ee5c\u2019 ghi sai, n\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n hai l\u1ea7n, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Vi\u1ec7c c\u1ee7a C\u1ea3nh V\u1ecdng t\u1ea1m ghi v\u00e0o l\u00fac \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh Hi\u1ec3n.)<\/i>\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Ngang \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang v\u00e0 cho v\u1ec1 h\u01b0u.\r\n\r\nChu Ngang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, kh\u00f4ng m\u00e0ng danh l\u1ee3i. Khi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ea9y m\u00e3, su\u1ed1t 15 n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00e2m. Khi \u1edf trong c\u01a1 quan n\u1ed9i \u0111\u1ecba, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn hai ph\u1ee7. Vua bi\u1ebft \u00f4ng gi\u1eef m\u00ecnh trong s\u1ea1ch n\u00ean \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng khen th\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng.\r\n\r\nChu Ngang nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin v\u1ec1 h\u01b0u, Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 \u0111\u1ed3ng \u00fd, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ban t\u1eb7ng \u0111\u1ed3 v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Chu Ngang h\u1ea7u c\u1eadn b\u00ean ta, ch\u01b0a t\u1eebng v\u00ec vi\u1ec7c ri\u00eang m\u00e0 phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn ta. Nay \u00f4ng v\u1ec1 h\u01b0u, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea5p \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> Vua ra chi\u1ebfu cho b\u1ea3n ph\u1ee7 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi, n\u1ebfu \u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng th\u00ec cho ph\u00e9p g\u1eedi qua tr\u1ea1m d\u1ecbch \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean. Vua l\u1ea1i sai con trai \u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m Tri huy\u1ec7n C\u00f4ng An[footnote]ch\u1eef 'l\u1ea1i' trong c\u00e2u 'l\u1ea1i sai con trai \u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m Tri huy\u1ec7n C\u00f4ng An' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5.[\/footnote] \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng g\u1ea7n con m\u00e0 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng.\r\n\r\nTheo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, quan v\u1ec1 h\u01b0u ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1ea1 \u01a1n \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, nh\u01b0ng l\u1ea7n n\u00e0y Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho \u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n, ban cho ng\u1ed3i, h\u1ecfi han l\u00e2u, r\u1ed3i l\u1ec7nh \u0111\u1ee3i ti\u1ebft tr\u1eddi m\u00e1t m\u1ebb m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Vua l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, c\u00e1c quan ch\u1ebf c\u00e1o, Tam qu\u00e1n v\u00e0 Nho th\u1ea7n \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho l\u00e0m th\u01a1 ti\u1ec5n h\u00e0nh. \u00c2n \u0111i\u1ec3n long tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady, g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua xem s\u1ed5 ghi t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ba, trong thi\u00ean h\u1ea1 x\u1eed t\u1eed t\u1ed9i 800 ng\u01b0\u1eddi. Vua bu\u1ed3n r\u1ea7u thay \u0111\u1ed5i s\u1eafc m\u1eb7t, n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"T\u1ed9i ph\u1ea1m t\u1ea1p nh\u1ea1p b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. N\u1ebfu quan l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng, h\u00e1 ch\u1eb3ng c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecb oan sao! Theo l\u1ec7 c\u0169, \u00e1n t\u1eed t\u1ed9i ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i ba l\u1ea7n, l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eadn tr\u1ecdng. T\u1eeb \u0111\u1eddi n\u00e0o m\u00e0 b\u1ecf l\u1ec7 \u1ea5y?\"<\/i> Vua b\u00e8n sai tra c\u1ee9u s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec lo vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua ra chi\u1ebfu cho Tam ban, t\u1eeb nay khi c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m Tri huy\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0m l\u1ea1i ch\u00e2u ho\u1eb7c ph\u00fa d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u1ed5ng.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n T\u00e0o ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4 Trang xu\u1ea5t ra binh kh\u00ed, ch\u1ee9a ch\u1ea5p k\u1ebb vong m\u1ec7nh, c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a d\u00e2n, h\u1ec5 vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd, \u1eaft \u0111\u1ed1t nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a h\u1ecd, t\u00edch l\u0169y tang v\u1eadt \u01b0\u1edbc t\u00ednh b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. Xin t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1eafn.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed theo lu\u1eadt.\"<\/i>\r\n\r\n[81] Ng\u01b0\u1eddi Man Cao ch\u00e2u l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n M\u00e3nh sai em l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n Th\u00e1i \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Bi\u1ec7n C\u1ed5n l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, v\u00e0 l\u1ec7nh cho C\u1ed5n c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u S\u01b0 \u0110\u1ea1o c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0, di\u00eam, ph\u00e0n thu\u1ebf \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i ph\u00e1t v\u1eadn \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3. L\u00fac n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin thay ng\u01b0\u1eddi, chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho t\u1ef1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, T\u1eed D\u01b0 b\u00e1o t\u00ean C\u1ed5n v\u00e0 S\u01b0 \u0110\u1ea1o, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. C\u1ed5n l\u00e0 con c\u1ee7a Bi\u1ec7n Ch\u1ea5n. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, b\u00e3i ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ebfn khi T\u1eed D\u01b0 ki\u00eam nhi\u1ec7m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, sau \u0111\u00f3 th\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t t\u00ean s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u do Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ki\u00eam nhi\u1ec7m. B\u00e3i ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3, T\u1eed D\u01b0 ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam v\u00e0 Ho\u00e0i Nam t\u00e0o v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 3, vi\u1ec7c th\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i ph\u00e1t v\u1eadn kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o H\u1ed9i y\u1ebfu l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 4, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 2 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u00ean s\u1ee9.)<\/i>\r\n\r\n[83] Vua cho r\u1eb1ng Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ung t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, th\u1eadn tr\u1ecdng, vi\u1ec7c Tam ty quan tr\u1ecdng, c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho H\u1ed9 b\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng thay th\u1ebf l\u00e0m Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9. Ung trong Tam ty \u0111\u1eb7t s\u1ed5 s\u00e1ch, c\u00f3 c\u00e1c m\u1ee5c <i>\"\u00c1n ti\u1ec1n c\u1ea5p\"<\/i>, <i>\"M\u00e3 ti\u1ec1n c\u1ea5p\"<\/i>, <i>\"C\u1ea5p trung c\u1ea5p\"<\/i>, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. Khi Ung ra tr\u1ea5n gi\u1eef phi\u00ean tr\u1ea5n, c\u1eaft gi\u1ea3m vi\u1ec7c y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng, t\u00edch l\u0169y ti\u1ec1n c\u00f4ng l\u00e0m d\u01b0 th\u1eeba \u0111\u1ec3 n\u1ed9p v\u00e0o kho c\u00f4ng, khi h\u1ecdp m\u1eb7t li\u00eau thu\u1ed9c, ch\u1ec9 d\u00f9ng c\u01a1m th\u00f4 m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\n[84] \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, ki\u00eam nhi\u1ec7m H\u1ed9 b\u1ed9 s\u1ee9.\r\n\r\n[85] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan l\u1ea1i ba ty \u0111\u00e3 quen v\u1edbi th\u00f3i tu\u1ef3 ti\u1ec7n, c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 khi qua n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft, vi\u1ec7c \u00e1n t\u1ee5ng b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, quan d\u00e2n oan \u1ee9c, thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do \u0111\u00f3 m\u00e0 ra. T\u1eeb nay xin giao cho c\u00e1c ph\u00e1n quan c\u1ee7a t\u1eebng b\u1ed9 xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 th\u1ec9nh c\u1ea7u v\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed3n \u0111\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ea3n ty, nhanh ch\u00f3ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u1ed9i ngh\u1ecb v\u1edbi ph\u00e1n s\u1ee9, ph\u00e2n minh th\u1ef1c thi. N\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 s\u1ef1 tr\u00ec tr\u1ec7, cho ph\u00e9p c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 v\u00e0 ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba t\u00e2u l\u00ean, sai quan \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o s\u1ef1 l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c.\"<\/i> Nh\u00e0 Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu sai \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u1eed c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f9ng Tam ty s\u1ee9 b\u00e0n vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00f4ng vi\u1ec7c r\u01b0\u1eddm r\u00e0 v\u00e0 tham gia gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ed3n \u0111\u1ecdng. Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi xin l\u1ea5y B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi c\u00e2u vi\u1ec7n T\u00f4n Mi\u1ec7n c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[86] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Thi\u1ec3m T\u00e2y n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, gi\u00e1 l\u00faa r\u1ea5t r\u1ebb, n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111i mua l\u00faa, lo m\u1edf r\u1ed9ng d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> B\u00e8n c\u1eed Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed5ng Quy Ch\u00ednh \u0111i nhanh \u0111\u1ebfn, c\u00f9ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9 lo vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, d\u00f9ng L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u1ea7n Th\u1ee9 l\u00e0m Tri Th\u00f4ng ti\u1ebfn Ng\u00e2n \u0111\u00e0i phong b\u00e1c ty. Th\u1ee9 t\u00e2u: <i>\"Ch\u1ee9c v\u1ee5 phong b\u00e1c v\u1ed1n l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a C\u1ea5p s\u1ef1 trung, thu\u1ed9c v\u00e0o T\u1ea3 t\u00e0o, tuy \u0111\u00e3 l\u1eadp ra c\u01a1 quan ri\u00eang, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean b\u1ecf t\u00ean c\u0169, xin \u0111\u1eb7t l\u00e0 M\u00f4n h\u1ea1 phong b\u00e1c ty, thu\u1ed9c v\u00e0o Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh L\u01b0u T\u00edch m\u1ea5t. Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00edch gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1eadn t\u1ea3i, ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t uy hi\u1ebfp, \u0111\u00e1ng khen thay.\"<\/i> Phong cho con trai tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh ch\u00ednh t\u1ef1, cho con trai \u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m, gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1 t\u1eeb t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[2] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, H\u00e0 T\u00e2y ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u b\u1ecb b\u1ec7nh. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. \u0110\u1ebfn khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung. \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u gi\u1ecfi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, \u1edf trong qu\u00e2n ng\u0169 h\u01a1n 40 n\u0103m, t\u1eeb th\u1eddi Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c tr\u1edf \u0111i, m\u1ed7i khi Vua th\u00e2n chinh, \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111i theo.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea5y H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n. Khi \u1ea5y, c\u00f3 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u00e1nh b\u1ed9 h\u1ea1 \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, b\u00e0n x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. An Nh\u00e2n cho r\u1eb1ng trong qu\u00e2n ng\u0169, n\u1ebfu kh\u00f4ng nghi\u00eam th\u00ec kh\u00f3 tr\u1ecb, n\u00ean t\u1ed9i \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1eed.<\/p>\n<p>[4] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00e2n d\u00e2n \u00cdch Ch\u00e2u, v\u00ec gi\u1eb7c lo\u1ea1n m\u00e0 gi\u1ebft h\u1ea1i, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, tr\u1eeb quan l\u1ea1i ra, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha b\u1ed5ng kh\u00f4ng truy c\u1ee9u.&#8221;<\/i> Khi \u1ea5y, vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng li\u00ean mi\u00ean, kh\u00f3 x\u00e9t th\u1ef1c, n\u00ean Vua cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o.<\/p>\n<p>[5] C\u00e1c quan trong ngo\u00e0i d\u00e2ng th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, sai s\u1ee9 \u0111i ch\u00f4n c\u1ea5t h\u00e0i c\u1ed1t c\u00f2n s\u00f3t \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, phong Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o Di\u00ean L\u1ed9c l\u00e0m Ti\u1ebfu Qu\u1eadn V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ch\u00e9p r\u1eb1ng th\u00eam ch\u1ee9c Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i u\u00fd. Nay theo &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7, V\u0169 Th\u1eafng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, t\u1eb7ng Th\u1ecb trung L\u00fd Ch\u00ed qua \u0111\u1eddi. Ba con trai \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u1ea5p b\u1ed5ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang. Ch\u00ed \u01b0a k\u1ebb hi\u1ec1n, th\u00edch \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, h\u1ecdc h\u00e0nh tinh t\u1ea5n, nh\u01b0ng t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng nghi\u00eam, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i. T\u00ednh \u00f4ng keo ki\u1ec7t. L\u00e0m quan \u0111\u00e3 hi\u1ec3n \u0111\u1ea1t, \u00f4ng \u0111u\u1ed5i h\u1ebft con nu\u00f4i c\u1ee7a L\u00fd T\u1ed3n Th\u1ea9m \u0111\u1ec3 l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i. Khi c\u01b0\u1edbi v\u1ee3, \u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n t\u1edd phong ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a cho nh\u00e0 g\u00e1i, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00ed l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ecb kh\u00f4ng nh\u1eadn b\u1ed5ng l\u1ed9c, \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan r\u1ea5t cao, nh\u01b0ng \u0111u\u1ed5i con nu\u00f4i, chu\u1ea9n b\u1ecb phong ch\u1ee9c cho v\u1ee3 tr\u01b0\u1edbc, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u1eddi gi\u00e8m pha l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1ef1a theo s\u00e1ch &#8216;Long B\u00ecnh t\u1eadp&#8217;.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y l\u00e0 M\u00f4ng H\u00e1n Th\u00e0nh c\u00f9ng hai m\u01b0\u01a1i hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn, d\u00e2ng n\u1ed9p b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed9 gi\u00e1o m\u00e1c, \u0111ao ki\u1ebfm, \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c, kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tra \u0110\u1ea1o d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u00f3c g\u1ea1o, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 thanh tra c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh th\u1ecbnh tr\u1ecb, h\u00f2a h\u1ee3p. Nay xem x\u00e9t vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m, c\u00f3 l\u00fac ch\u01b0a c\u00f4ng b\u1eb1ng, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh khuy\u1ebfn kh\u00edch hay tr\u1eebng ph\u1ea1t, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng d\u00e2y d\u01b0a. Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay, m\u1ed7i khi s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i tr\u00ed \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed trong nhi\u1ec7m k\u1ef3, v\u00e0 s\u1ed1 k\u1ebb tham nh\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e9t c\u00f4ng t\u1ed9i m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng hay ph\u1ea1t t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[11] L\u1ea5y Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u1ec7 Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch B\u1ea3o H\u01b0ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u. Khi \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, m\u1ed7i l\u1ea7n B\u1ea3o H\u01b0ng \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1eddng ra l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh ch\u1eadm, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian, qua c\u1ea3 m\u1ed9t canh gi\u1edd m\u1edbi xong. Vua nghe chuy\u1ec7n, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;D\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i qu\u00e1 t\u00e0n nh\u1eabn sao?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c r\u0103n d\u1ea1y nghi\u00eam kh\u1eafc.<\/p>\n<p>[12] T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Tri\u1ec7u An D\u1ecbch v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 &#8216;T\u00e2n tu thu\u1ed9c t\u1ecbch&#8217; g\u1ed3m ba m\u01b0\u01a1i ba quy\u1ec3n. Cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng lo\u1ea1n l\u1ea1c, t\u1ed9c ph\u1ea3 \u00edt c\u00f2n, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eabu m\u1ef1c \u0111\u1ec3 theo, Chu H\u00e0n s\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0m ra, c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n<p>[13] Vua tri\u1ec7u T\u00e2y Xuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o tri\u1ec1u, h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u1ee5c. T\u1eeb khi L\u00f4i H\u1eefu Chung d\u1eb9p xong gi\u1eb7c, vi\u1ec7c ch\u00e9m gi\u1ebft kh\u00f4ng ng\u1eebng, M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 c\u1ee9u s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Trong th\u00e0nh, gi\u00e1 g\u1ea1o l\u00ean t\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0n \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, L\u01b0\u1ee3ng ra l\u1ec7nh xu\u1ea5t kho g\u1ea1o gi\u1ea3m gi\u00e1, d\u00e2n nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u1ed1ng qua \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i do b\u1ecb gi\u1eb7c l\u1eeba, \u0111ang b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Chu O\u00e1nh mu\u1ed1n gi\u1ebft h\u1ebft, L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n ngu b\u1ecb \u00e9p theo gi\u1eb7c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t hai ph\u1ea7n tr\u0103m trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng, n\u1ebfu kh\u00f4ng tha cho h\u1ecd, nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t tr\u1eafc nghe tin s\u1ebd nghi ng\u1edd s\u1ee3 h\u00e3i, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 di\u1ec7t m\u1ed9t qu\u1eadn m\u00e0 sinh ra m\u1ed9t qu\u1eadn kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Vua hi\u1ec3u ra, b\u00e8n tha h\u1ebft.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng hai, gia phong L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, r\u1ed3i l\u1ea1i sai v\u1ec1 b\u1ed9. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 gi\u1ebfng mu\u1ed1i, n\u01b0\u1edbc c\u1ea1n l\u00e2u n\u0103m, quan l\u1ea1i \u0111\u00f2i thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu, b\u1eaft giam h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u tha c\u1ea3, r\u1ed3i b\u1ecf lu\u00f4n gi\u1ebfng \u0111\u00f3. L\u1ea1i xo\u00e1 b\u1ecf s\u1ed1 ti\u1ec1n c\u0169 thi\u1ebfu c\u1ee7a b\u1ed9 thu\u1ed9c h\u01a1n hai tr\u0103m v\u1ea1n <a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'thu\u1ed9c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u1ee5c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 298 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-200-1\" href=\"#footnote-200-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[14] B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u01b0u B\u1ec9nh v\u00ec nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u00e2u vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, h\u00f4m sau, th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129.<\/p>\n<p><i>(L\u01b0u B\u1ec9nh ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua ra chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nam tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan kinh.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Binh b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n H\u00e0n Vi\u1ec7n c\u00f9ng t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u00e2n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i c\u1ea7u \u0111\u1ea3o m\u01b0a.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Giao Ch\u00e2u L\u00ea Ho\u00e0n sai s\u1ee9 d\u00e2ng voi v\u00e0 t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n.<\/p>\n<p>[18] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m d\u00e2ng t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ea7u xu\u00e2n \u0111ang th\u1eddi th\u1ecbnh, m\u01b0a thu\u1eadn h\u01a1i ch\u1eadm, \u1edf kinh s\u1ef1 c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00f9 nh\u00e2n, mong Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan, ch\u01b0a x\u1eed t\u1eed t\u1ed9i nh\u00e2n, \u0111\u1ee3i khi m\u01b0a xu\u1ed1ng m\u1edbi theo ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> L\u1ea1i xin r\u1eb1ng m\u1ed7i khi x\u1eed tr\u1ecdng t\u00f9, n\u00ean b\u1edbt \u0103n, b\u1ecf nh\u1ea1c, \u0111\u1ec3 h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a c\u1ed5, v\u00e0 t\u1ecf r\u00f5 \u0111\u1ee9c nh\u00e2n t\u1ed1i cao. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, nay ghi ph\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea7n x\u1eed t\u00f9)<\/i>.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1ef1 xem x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, \u00e1n t\u1eed t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u1ea1i k\u1ef9 c\u00e0ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u x\u1eed nh\u1eb9. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, tri\u1ec7u t\u1eadp Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng c\u00e1c quan v\u00e0o \u0111i\u1ec7n T\u00e2y C\u00e1p \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, \u0111\u1ebfn gi\u1edd Ng\u1ecd th\u00ec lui. L\u1ea1i sai Kh\u1ed1 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u00ecnh \u00c1c c\u00f9ng c\u00e1c quan nh\u1eadn l\u1ec7nh chia nhau \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9, x\u00e9t l\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ai b\u1ecb \u00e1n tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p><i>(Tr\u00ecnh \u00c1c, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ea5y ch\u00e2u T\u1ed1ng thu\u1ed9c v\u00e0o l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>[21] Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ung t\u00e2u: C\u00e1c quan \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf ch\u00e2u \u00d4n thi\u1ebfu ti\u1ec1n thu\u1ebf hai tr\u0103m v\u1ea1n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n tr\u1eeb.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Thi\u00ean Th\u1ecd, cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a. M\u1eadu Ng\u1ecd, m\u01b0a xu\u1ed1ng. T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay h\u1ea1n h\u00e1n, Vua th\u01b0\u1eddng \u0103n chay, lo l\u1eafng kh\u00f4n ngu\u00f4i, h\u00f4m \u0111\u00f3, \u0111ang ng\u1ed3i x\u1eed vi\u1ec7c, m\u01b0a th\u1ea5m \u01b0\u1edbt \u00e1o, t\u1ea3 h\u1eefu d\u00e2ng l\u1ecdng, Vua t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng d\u00f9ng.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u: <i>&#8220;Xin cho c\u00e1c con em c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan kinh ho\u1eb7c xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thi \u0111\u1ecdc m\u1ed9t kinh, vi\u1ebft gia tr\u1ea1ng, l\u1ea5y s\u1ef1 tinh th\u1ee5c l\u00e0m chu\u1ea9n.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[25] B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, tri kim ch\u00e2u Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Vi\u1ec7c c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tuy nh\u1ecf nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp n\u00ean \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, l\u00fd c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tuy g\u1ea7n nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m k\u1ebf ho\u1ea1ch xa, th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u00f3 n\u0103m vi\u1ec7c nh\u01b0 sau: M\u1ed9t l\u00e0 \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c quan gi\u00e1n, hai l\u00e0 ch\u1ecdn quan ph\u00e1p, ba l\u00e0 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c ph\u00e1p l\u1ec7nh, b\u1ed1n l\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt quan vi\u00ean, n\u0103m l\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1eed. N\u0103m vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ea1o y\u1ebfu c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, con \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1ecbnh tr\u1ecb. Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c quan gi\u00e1n tr\u00e1nh, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ebfn th\u1ebf, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, Thang, V\u0169 \u0111\u1ec1u l\u00e0m, v\u00ec sao? B\u1edfi v\u00ec nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i ch\u00ednh tr\u1ef1c, k\u1ebb s\u0129 trung t\u00edn, \u0111\u1ee9ng b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c r\u0103n d\u1ea1y, c\u00f3 vi\u1ec7c \u1eaft n\u00f3i, c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t \u1eaft can gi\u00e1n, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng su\u1ed1t s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, gi\u00fap Vua s\u00e1ng su\u1ed1t. Nay tuy c\u00f3 quan gi\u00e1n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00f3i, ho\u1eb7c ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, ho\u1eb7c ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u00e1c ty kh\u00e1c, th\u01b0\u1eddng ng\u1eadm mi\u1ec7ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 an, \u00edt n\u00f3i l\u1eddi nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u sai, nh\u01b0 v\u1eady ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ed3 h\u01b0, c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Vua?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quy \u0111\u1ecbnh trong &#8216;L\u1ee5c \u0111i\u1ec3n&#8217;, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Ty gi\u00e1n, Ch\u00e1nh ng\u00f4n, v\u00e0 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 l\u1eadp kh\u00f4ng phe ph\u00e1i, trung tr\u1ef1c kh\u00f4ng d\u1ed1i tr\u00e1, l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m ph\u00f9 h\u1ee3p, danh v\u00e0 th\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ti\u1ebfn. Khi\u1ebfn h\u1ecd th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ee9ng trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, chuy\u00ean \u1edf nha m\u00f4n gi\u00e1n, v\u00e0o xem ch\u00ednh s\u1ef1, ra nghe l\u1eddi d\u00e2n. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ho\u1eb7c ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng h\u1ee3p, ho\u1eb7c ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ho\u1eb7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng c\u00f3 oan, nh\u1ecf th\u00ec d\u00e2ng s\u1edb, l\u1edbn th\u00ec tranh lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u. Sau \u0111\u00f3, Vua xem x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00fang th\u00ec theo, \u0111i\u1ec1u sai th\u00ec b\u1ecf. Cu\u1ed1i n\u0103m, d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 n\u00f3i, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao th\u1ea5p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung th\u1ef1c h\u1ebft l\u00f2ng r\u0103n d\u1ea1y th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng k\u1ebb a dua gi\u1eef ch\u1ee9c th\u00ec b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t. T\u1ef1 nhi\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u h\u1ebft l\u00f2ng, ch\u00ednh s\u1ef1 \u1eaft kh\u00f4ng t\u00e0, b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam t\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, sinh m\u1ec7nh c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u1ebfu quan thi\u1ebfu t\u00e0i n\u0103ng, d\u00e2n ch\u00fang \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00eau oan. X\u01b0a kia, khi x\u00e9t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n l\u1edbn, b\u00e0n v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, tuy d\u1ef1a tr\u00ean ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u01b0ng c\u0169ng d\u00f9ng kinh ngh\u0129a \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3. Nh\u01b0 Th\u00edch Chi, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c khi l\u00e0m \u0110\u00ecnh \u00fay, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan, c\u00f2n Tr\u01b0\u01a1ng Thang, Tri\u1ec7u V\u0169 khi \u1edf h\u00e0ng C\u1eedu khanh, l\u1ea1i b\u1ecb coi l\u00e0 l\u1ea1i quan t\u00e0n \u00e1c. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u0103n h\u1ecdc, xem nh\u1eb9 c\u01a1 quan h\u00ecnh ph\u00e1p, n\u00ean thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a c\u01a1 quan \u1ea5y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n thi\u1ec7n to\u00e0n m\u1ef9. D\u00f9ng \u0111\u1ea1o trung th\u1ee9, th\u00ec b\u1ecb coi l\u00e0 quan l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, theo v\u0103n b\u1ea3n kh\u1eafc nghi\u1ec7t, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ch\u1ec9 bi\u1ebft gi\u1eef g\u00ecn quy t\u1eafc, l\u00e0m sao hi\u1ec3u r\u00f5 kinh ngh\u0129a? N\u1ebfu c\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec nh\u00e0 ng\u1ee5c sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, h\u00ecnh ph\u1ea1t sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u01b0ng l\u1ea1i?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan thu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u00ecnh \u00fay, \u0111\u1ec1u giao cho c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ea9n tr\u1ecdng l\u1ef1a ch\u1ecdn, kh\u00f4ng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi th\u1ee9 b\u1eadc, ch\u1ec9 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u1ec3 h\u1ecd x\u1eed \u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng b\u1eb1ng, \u00e1p d\u1ee5ng ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00ecnh c\u1ea3m y\u00eau gh\u00e9t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ph\u00e1n quy\u1ebft, kh\u00f4ng v\u00ec th\u00e2n s\u01a1 m\u00e0 chi\u1ec1u theo \u00fd ch\u1ec9, t\u1ef1 nhi\u00ean d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5 m\u00e0 tu\u00e2n theo k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, th\u1eddi th\u1ebf s\u1ebd h\u00f2a b\u00ecnh th\u1ecbnh tr\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, ph\u00e1p l\u1ec7nh l\u00e0 quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, l\u00e0 d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng h\u00e0m ng\u1ef1 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n d\u1ec5 hi\u1ec3u, gh\u00e9t s\u1ef1 r\u01b0\u1eddm r\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p. D\u00f9ng l\u00e2u th\u00ec d\u00e2n bi\u1ebft theo, thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, B\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh ch\u1ebf s\u1eafc ban xu\u1ed1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, lo s\u1ee3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u khoa qu\u00e1 phi\u1ec1n ph\u1ee9c, li\u1ec1n theo th\u00e1nh \u00fd, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra l\u1ec7nh san \u0111\u1ecbnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh th\u1ea7n, n\u00ean c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u01b0ng chi\u1ebfu th\u01b0 ban xu\u1ed1ng m\u1edbi h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh sau \u0111\u00f3 thi h\u00e0nh l\u1ea1i k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m, c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf l\u1ea1i \u0111\u01b0a v\u00e0o th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh, ho\u1eb7c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea1i ban h\u00e0nh th\u00eam \u0111\u1ec3 nh\u1eafc nh\u1edf, v\u00f4 \u00edch cho hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i th\u00eam gi\u1ea3n \u0111\u1ed9c.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, l\u00fd l\u1ebd tu\u00e2n theo th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u00ec quan l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eeba d\u00e2n, l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng ph\u00e1p lu\u1eadt, vi\u1ec7c b\u1edbt \u0111i hay th\u00eam v\u00e0o, h\u00e1 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng sao? Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u: &#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n, \u0111\u1eebng thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221; \u0110\u00fang l\u00e0 v\u1eady. Hu\u1ed1ng chi t\u00e2m c\u1ea7u l\u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, ch\u00ed k\u1ebf minh c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, chi\u1ebfu l\u1ec7nh v\u1eeba ban, Di H\u1ea1 c\u00f9ng vui, d\u00f9 c\u00f3 \u00edt ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i th\u1ec3, \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u c\u1eeda ng\u00f5.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ai d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c xin thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p t\u1eafc, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1edbn, th\u00ec \u0111\u1eebng thay \u0111\u1ed5i c\u1ef1u ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 cho hi\u1ec7u l\u1ec7nh ng\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng, h\u00ecnh ph\u1ea1t d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u00f3i, vi\u1ec7c tr\u1ecb th\u1ebf b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb vi\u1ec7c x\u00e9t quan, m\u00e0 \u0111\u1ea1o x\u00e9t quan l\u1ea5y vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u00e0m \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. Cho n\u00ean c\u00f3 c\u00e2u: &#8220;Quan kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.&#8221; L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e2u: &#8220;Gi\u1ea3m vi\u1ec7c kh\u00f4ng b\u1eb1ng gi\u1ea3m quan.&#8221; Nay qu\u1ed1c gia ch\u00e2u qu\u1eadn r\u1ed9ng l\u1edbn, quan vi\u00ean qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho c\u00f4ng vi\u1ec7c, ch\u1ec9 l\u00e0m hao t\u1ed5n ng\u00e2n kh\u1ed1 qu\u1ed1c gia, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadn l\u1ef1c, k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i th\u00ec d\u1ec5 d\u00e0ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian \u00e1c. Xin l\u1ea5y vi\u1ec7c th\u1ea7n t\u1eebng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh l\u1ee3i h\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi th\u1ea7n l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf ch\u00e2u T\u00f4, Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c b\u1ecb b\u1ec7nh, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ea7n v\u00e0 Ph\u00e1n quan Th\u00f4i \u0110oan c\u00f9ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c; khi th\u1ea7n l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf ch\u00e2u Th\u1ecd, Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c qua \u0111\u1eddi, Chi s\u1ee9 Cam H\u1ed3ng Ti\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ea7n v\u00e0 Suy quan L\u1ee5c V\u0103n V\u0129 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c. L\u00fac \u0111\u00f3 vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed, v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft k\u1ecbp th\u1eddi, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec thi\u1ebfu s\u00f3t. Hi\u1ec7n nay, ngo\u00e0i Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n, ch\u00e2u T\u00f4 c\u00f3 th\u00eam ba vi\u00ean ch\u1ee9c, ch\u00e2u Th\u1ecd c\u00f3 th\u00eam b\u1ed1n vi\u00ean ch\u1ee9c. Quan nhi\u1ec1u th\u00ec vi\u1ec7c c\u00e0ng r\u1ed1i, t\u0103ng th\u00eam s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i, th\u00eam s\u1ef1 \u1ee9 \u0111\u1ecdng v\u0103n th\u01b0. L\u1ea1i n\u00f3i, huy\u1ec7n Tu\u00e2n D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f3 1.100 h\u1ed9 ch\u00ednh, c\u00f3 ba vi\u00ean quan; huy\u1ec7n H\u00e1n \u00c2m c\u00f3 600 h\u1ed9 ch\u00ednh, c\u00f3 hai vi\u00ean quan. \u0110\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i d\u00e2n c\u01b0 th\u01b0a th\u1edbt, \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e1 hoang v\u1eafng, ki\u1ec7n t\u1ee5ng \u00edt, thu\u1ebf m\u00e1 nh\u1eb9, quan l\u1ea1i ch\u1ec9 an nh\u00e0n, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec. Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c Suy quan \u1edf qu\u1eadn nh\u1ecf, Ph\u00e1n quan \u1edf qu\u00e2n gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 s\u01a1 \u0111\u1eb3ng. Nh\u01b0ng c\u00f3 n\u01a1i tuy l\u00e0 qu\u1eadn nh\u1ecf nh\u01b0ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u g\u1ea5p b\u1ed9i so v\u1edbi phi\u00ean tr\u1ea5n; c\u00f3 n\u01a1i danh ngh\u0129a l\u00e0 qu\u00e2n gi\u00e1m nh\u01b0ng c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1ea1i nh\u01b0 ch\u00e2u ph\u1ee7; ho\u1eb7c \u1edf n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, ho\u1eb7c \u1edf bi\u00ean \u1ea3i. C\u00f3 n\u01a1i qu\u1eadn nh\u1ecf c\u00f3 Suy quan nh\u01b0ng thi\u1ebfu Ph\u00e1n quan, qu\u00e2n gi\u00e1m c\u00f3 Ph\u00e1n quan nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 Th\u00f4ng ph\u00e1n. Vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, x\u00e9t x\u1eed h\u00ecnh danh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, nh\u01b0ng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng l\u1ea1i \u00edt h\u01a1n Ph\u00e1n ty, lao \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb ngu \u0111\u1ec1u th\u1ea5y r\u00f5.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ecdn nh\u1eefng tri\u1ec1u th\u1ea7n t\u00e0i gi\u1ecfi, c\u00f9ng c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n trong qu\u1ea3n h\u1ea1t, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c \u00edt m\u00e0 quan l\u1ea1i qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt, d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3m \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 s\u01a1 \u0111\u1eb3ng theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ty l\u00ed, T\u01b0 ph\u00e1p tham qu\u00e2n. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u01a1i th\u1eeba ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c quan vi\u00ean, n\u01a1i c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, t\u1ef1 nhi\u00ean quan kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t v\u00f4 \u00edch, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u h\u1ebft l\u00f2ng, t\u1ea1o n\u00ean quy t\u1eafc m\u1edbi, l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf \u0111\u1ea1o l\u00fd t\u1ed1i cao.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng g\u00ec c\u1ea7n thi\u1ebft h\u01a1n vi\u1ec7c c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, m\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u01a1n vi\u1ec7c c\u00f4ng khai ti\u1ebfn c\u1eed. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu ph\u00f2ng ng\u1eeba kh\u00f4ng nghi\u00eam ng\u1eb7t th\u00ec con \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eeba b\u00e3i s\u1ebd n\u1ea3y sinh; n\u1ebfu ph\u00e1p lu\u1eadt qu\u00e1 kh\u1eaft khe th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i s\u1ebd b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u1eefng quy t\u1eafc l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin theo t\u1ee5c l\u1ec7 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00e1c quan m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, v\u00e0o ng\u00e0y t\u1ea1 \u01a1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u00e2ng s\u1edb ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf m\u00ecnh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y theo s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng. Ho\u1eb7c nh\u1edd v\u0103n h\u1ecdc, ho\u1eb7c nh\u1edd n\u0103ng l\u1ef1c l\u00e0m quan, ho\u1eb7c nh\u1edd s\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd s\u00e1ng su\u1ed1t, ho\u1eb7c nh\u1edd s\u1ef1 trong s\u1ea1ch thanh li\u00eam, nh\u01b0ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1eddi hoa m\u1ef9. N\u1ebfu bi\u1ebft r\u00f5 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean tr\u00e1nh n\u00e9 th\u00e2n thu\u1ed9c, sau khi ng\u1ef1 l\u00e3m, s\u1ebd giao cho quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng x\u1eed l\u00fd, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m s\u1ebd li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean tu\u1ed5i m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. \u1ede ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh th\u00ec giao cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u1edf trong kinh th\u00e0nh th\u00ec giao cho quan \u0111\u1ea7u ng\u00e0nh c\u1ee7a b\u1ea3n ty, xem x\u00e9t l\u1ea1i n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed. N\u1ebfu vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, v\u00e0 sau khi th\u1ea9m tra th\u1ea5y kh\u00f4ng sai, th\u00ec s\u1ebd t\u00f9y t\u00e0i m\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c s\u1eed d\u1ee5ng.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ec1 sau, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ho\u1eb7c ph\u1ea1m lu\u1eadt ph\u00e1p, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t theo ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed sai l\u1ea7m. C\u00f2n n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb xu\u1ea5t s\u1eafc, k\u1ebft qu\u1ea3 c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y vi\u1ec7c m\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. Vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec k\u1ebb x\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd ph\u00e2n minh. B\u1edfi l\u1ebd, n\u1ebfu l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, c\u00f3 quy t\u1eafc r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft t\u1ef1 khuy\u1ebfn kh\u00edch, vi\u1ec7c g\u1ed1c r\u1ec5 trong s\u1ea1ch, ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c b\u1eadc c\u00f4ng khanh \u0111\u1ec3 tham v\u1ea5n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c, nh\u01b0ng c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi th\u00f3i quen g\u1ea7n \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng ai c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i, duy ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ee5y Huy\u1ec1n Th\u00e0nh xin thi h\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o, V\u0103n Ho\u00e0ng \u0111\u00e3 nghe theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u00f4ng, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00e1i b\u00ecnh. Trong n\u01b0\u1edbc th\u00ec c\u1eeda ngo\u00e0i kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f3ng, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec c\u00e1c n\u01b0\u1edbc xa x\u00f4i phi\u00ean d\u1ecbch m\u00e0 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, d\u00f9 g\u1eb7p nhi\u1ec1u gian nan nh\u01b0ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1edd \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ph\u00fac \u1ea5m c\u00f2n \u0111\u1ecdng l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf hay sao?<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1edbi \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, v\u01b0\u1ee3t xa c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n nh\u00e2n, th\u1eadt n\u00ean xem th\u1eddi T\u1ea5n, Ng\u1ee5y m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn, coi nh\u1eb9 Cao T\u1ed5, Quang V\u0169 m\u00e0 m\u1ed9t m\u00ecnh v\u01b0\u01a1n l\u00ean, th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a thanh t\u1ecbnh th\u1ea7n minh, m\u1edf r\u1ed9ng phong kh\u00ed nh\u00e2n ngh\u0129a, t\u1eeb ki\u1ec7m, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y m\u00faa can th\u00edch thay cho binh gi\u00e1p, d\u00f9ng v\u1ebd \u00e1o m\u0169 thay cho h\u00ecnh ph\u1ea1t, x\u00e2y d\u1ef1ng minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc, l\u00ean n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5 b\u00e1ch th\u1ea7n, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd t\u1ef1 nhi\u00ean theo v\u1ec1, phong t\u1ee5c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1ecdi m\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1ebfn v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>S\u1edb t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu cho Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f9ng tham x\u00e9t. Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;X\u00e9t theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham tri\u1ec1u c\u00f9ng ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9, Quan s\u00e1t, Ph\u00f2ng ng\u1ef1, Th\u1ee9 s\u1eed, Thi\u1ebfu do\u00e3n, l\u1ec7nh c\u00e1c huy\u1ec7n k\u1ef3 x\u00edch v\u00e0 b\u1ea3y ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c thanh v\u1ecdng. Sau khi nh\u1eadn ch\u1ee9c trong ba ng\u00e0y, ph\u1ea3i d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1i T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n \u0111\u1ec3 nh\u01b0\u1eddng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 thay m\u00ecnh, bi\u1ec3u n\u00e0y giao cho Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1. Khi c\u00f3 ch\u1ee9c khuy\u1ebft, s\u1ebd x\u00e9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay do ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan ph\u1ea9m \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, xin cho c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eeb l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng c\u00e1c ty t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, sau khi nh\u1eadn ch\u1ee9c, ph\u1ea3i d\u00e2ng bi\u1ec3u nh\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 thay, n\u1ed9p t\u1ea1i C\u00e1p m\u00f4n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o t\u1ea1. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i, trong ba ng\u00e0y sau khi nh\u1eadn ch\u1ee9c, ph\u1ea3i d\u00e2ng bi\u1ec3u g\u1eedi qua d\u1ecbch tr\u1ea1m b\u00e1o l\u00ean, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e1o cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, bi\u1ec3u n\u00e0y s\u1ebd giao cho Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 ghi danh. Khi c\u00f3 ch\u1ee9c khuy\u1ebft, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu sau khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f4ng tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i. N\u1ebfu bi\u1ec3u nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, s\u1ebd giao C\u00e1p m\u00f4n, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb xin thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1eeb nay xin giao cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u01b0a sang Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, H\u00ecnh b\u1ed9, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t k\u1ef9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi\u1ebfu theo c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean, giao Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1n quan n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tinh t\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ty \u0110\u00f4 th\u00f4i khi\u1ebfm c\u1ee7a Tam ty d\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ee3 c\u00f4ng v\u1eadt ra \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, Vua th\u00e2n ch\u00ednh x\u00e9t h\u1ecfi, tr\u1ea3i qua b\u1ea3y ng\u00e0y, tha cho h\u01a1n hai ng\u00e0n s\u00e1u tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, x\u00f3a kho\u1ea3n n\u1ee3 h\u01a1n hai tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. Nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 n\u1ed9p nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, l\u1ea5y ti\u1ec1n trong n\u1ed9i kh\u1ed1 tr\u1ea3 l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft th\u00ec c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[27] X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n d\u00e2ng t\u1ea5u xin xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf phong t\u1eb7ng cho c\u00e1c quan, chi\u1ebfu theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m t\u1ea1i tri\u1ec1u c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy phong ba \u0111\u1eddi theo l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u00e0ng \u0110\u00f4ng cung nh\u1ea5t ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng, d\u00f9 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong ba \u0111\u1eddi theo ph\u1ea9m c\u1ea5p hi\u1ec7n t\u1ea1i. B\u00e0 c\u1ed1, b\u00e0 n\u1ed9i v\u00e0 m\u1eb9, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u00e0ng Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 nh\u1ecb ph\u1ea9m, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ch\u1ee9c ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m t\u1ea1i tri\u1ec1u, S\u1ee9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0 Qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong \u0111\u1ebfn Qu\u1eadn th\u00e1i phu nh\u00e2n. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u qu\u1ed1c, th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 truy phong.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba v\u1ecb t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng lao hi\u1ec3n h\u00e1ch, khi qua \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy phong V\u01b0\u01a1ng t\u01b0\u1edbc theo l\u1ec7 c\u0169. N\u1ebfu l\u00e0 do con ch\u00e1u truy t\u1eb7ng, d\u00f9 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong V\u01b0\u01a1ng. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u00f4ng n\u1ed9i \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c cao, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng \u0111\u1ebfn nh\u1ea5t ph\u1ea9m, n\u1ebfu con ch\u00e1u gi\u1eef ch\u1ee9c cao m\u00e0 \u00f4ng n\u1ed9i gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ea5p, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng \u0111\u1ebfn ng\u0169 ph\u1ea9m, th\u00ec ph\u1ea3i theo th\u1ee9 t\u1ef1 ph\u1ea9m m\u00e0 truy t\u1eb7ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m. M\u1eb9, v\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong theo qu\u1eadn, huy\u1ec7n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ed9c h\u1ecd m\u00e0 phong, vi\u1ec7c phong qu\u1ed1c th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf n\u00e0y.<\/p>\n<p>[28] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1ea1c c\u00f4ng t\u1eadp luy\u1ec7n kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng, m\u1ed7i khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Giao mi\u1ebfu, ch\u1ec9 t\u1ea5u m\u1ed9t \u0111i\u1ec7u Ho\u00e0ng chung cung, ch\u01b0a t\u1eebng theo th\u00e1ng m\u00e0 chuy\u1ec3n lu\u1eadt, xin ban r\u00f5 quy \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00e1n t\u1ef1 Qu\u00e1ch Ch\u00ed c\u00f9ng xem x\u00e9t v\u00e0 thi tuy\u1ec3n, ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng th\u1ea1o Nguy\u1ec7t l\u1ec7nh, t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, b\u1eaft h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc t\u1eadp \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Tuy k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng c\u00f3 kh\u00e1 h\u01a1n, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tinh t\u1ebf. B\u1edfi nh\u1ea1c c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m theo th\u00e2m ni\u00ean, kh\u00f4ng theo t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00f4m nh\u1ea1c c\u1ee5 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i nhanh ch\u00f3ng.&#8221;<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, quan ng\u0169 ph\u1ea9m t\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, quan t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean t\u1ea1i c\u00e1c c\u01a1 quan thu\u1ed9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, trong s\u1ed1 c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u, M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt, c\u1eed m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u2018Th\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u2019: \u0110\u01b0\u1ee3c Tra \u0110\u1ea1o, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3u, v.v..)<\/i><\/p>\n<p>[30] C\u1ea5m d\u00e2n gian ch\u1ebf t\u1ea1o y\u00ean ng\u1ef1a b\u1ea1c, ng\u00f3i b\u1ea1c c\u00f9ng ti\u1ec1n v\u00e0ng, l\u1ea1i c\u1ea5m l\u00e0m g\u1ea5p kh\u00fac v\u00e0nh kim.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111\u1ed5i vi\u1ec7n H\u00e0 \u0110\u00f4ng Gi\u00e1c Di\u00eam th\u00e0nh gi\u00e1m V\u0129nh L\u1ee3i.<\/p>\n<p>[32] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan l\u1ea1i ngo\u1ea1i ch\u00e2u t\u00e2u vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n, n\u1ebfu l\u00e0 th\u01b0 phong k\u00edn th\u00ec vi\u1ec7n Ti\u1ebfn T\u1ea5u ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong &#8216;H\u1ed9i Y\u1ebfu&#8217; th\u00e1ng hai)<\/i>.<\/p>\n<p>[33] Th\u00e1ng n\u00e0y, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Ho\u00e0ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 thi\u1ebft l\u1eadp vi\u1ec7n b\u1ec7nh t\u00f9, nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u00e2n c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf l\u00ean m\u00e0 c\u00f3 b\u1ec7nh th\u00ec giam t\u1ea1i \u0111\u00f3, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ea3o l\u00e3nh ra ngo\u00e0i. <i>(Theo &#8216;B\u1ea3n Ch\u00ed&#8217;, kh\u00e1c v\u1edbi &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217;. Theo &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217; th\u00ec th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp vi\u1ec7n b\u1ec7nh t\u00f9)<\/i>.<\/p>\n<p>[34] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong tr\u0103m ty \u1edf kinh \u0111\u00f4 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb sai d\u1ecbch v\u00e0 thu\u1ebf kho\u00e1 cho h\u1ed9 d\u00e2n h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng. B\u1ed9 H\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 \u00e1n Quy\u00ean Ph\u00f9, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mi\u1ec5n tr\u1eeb sai d\u1ecbch v\u00e0 c\u1ea5p quy\u00ean ph\u00f9 cho l\u1ea1i vi\u00ean tr\u0103m ty, t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf, c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ed1ng n\u1ea1p quy\u00ean ph\u00f9 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng, theo l\u1ec7 m\u00f9a xu\u00e2n t\u1eadp tr\u00f2 ch\u01a1i d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u1edf Kim Minh Tr\u00ec, m\u1edf v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, cho d\u00e2n ch\u00fang th\u1ee7 \u0111\u00f4 v\u00e0o vui ch\u01a1i, l\u1ea1i t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Nguy\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng th\u00e1ng n\u00e0y l\u00e0 th\u00e1ng k\u1ef5 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, b\u1ea3o quan h\u1eefu ty xem x\u00e9t c\u1ed1 s\u1ef1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u1eed qu\u00e1n \u0110\u1ed7 H\u1ea1o d\u1eabn ngh\u1ecb lu\u1eadn c\u1ee7a Tu\u00e2n N\u1ed9t \u0111\u1eddi T\u1ea5n, V\u01b0\u01a1ng C\u1eadp Thi\u1ec7n v\u00e0 Vi C\u00f4ng T\u00fac \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, cho r\u1eb1ng l\u1ec5 c\u00f3 ng\u00e0y k\u1ef5 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e1ng k\u1ef5, vi\u1ec7c y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ef5 \u1edf Kim Minh Tr\u00ec, v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m \u0111\u1ec1u n\u00ean c\u1eed nh\u1ea1c, Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y l\u00e0 M\u00f4ng Anh c\u00f9ng 36 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, n\u1ed9p v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, th\u1ec1 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n H\u00e0n Vi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed quan Kh\u00e1m \u00e1n c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, kinh s\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn c\u00f3 gi\u00f3 tuy\u1ebft, Vua b\u1ea3o T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kh\u00ed tr\u1eddi u \u00e1m, \u1eaft l\u00e0 do \u00e2m d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng h\u00f2a, nh\u00e2n s\u1ef1 g\u00e2y n\u00ean, Tr\u1eabm r\u1ea5t lo s\u1ee3. C\u00e1c khanh h\u00e3y suy ngh\u0129 th\u00eam v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap Tr\u1eabm tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, h\u1ea1 chi\u1ebfu chia Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p th\u00e0nh b\u1ed1n l\u1ed9: \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3.<\/p>\n<p>L\u1ed9 \u00cdch Ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd m\u01b0\u1eddi l\u0103m ch\u00e2u, qu\u00e2n g\u1ed3m: \u00cdch, Mi\u00ean, H\u00e1n, B\u00e0nh, Cung, Th\u1ee5c, Gia, Mi, L\u0103ng, Gi\u1ea3n, L\u00ea, Nh\u00e3, Duy, M\u1eadu, V\u0129nh Khang.<\/p>\n<p>L\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ch\u00e2u, qu\u00e2n, gi\u00e1m g\u1ed3m: T\u1eed, To\u1ea1i, Qu\u1ea3, T\u01b0, Ph\u1ed5, Vinh, X\u01b0\u01a1ng, C\u1eeb, H\u1ee3p, Nhung, L\u00f4, Ho\u00e0i An, Qu\u1ea3ng An, Ph\u00fa Thu\u1eadn.<\/p>\n<p>L\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd m\u01b0\u1eddi l\u0103m ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, huy\u1ec7n g\u1ed3m: L\u1ee3i, D\u01b0\u01a1ng, H\u01b0ng, Ki\u1ebfm, V\u0103n, T\u1eadp, B\u00edch, Ba, B\u1ed3ng, Long, L\u00e3ng, H\u01b0ng Nguy\u00ean, Ki\u1ebfm M\u00f4n, Tam Tuy\u1ec1n, T\u00e2y Huy\u1ec7n.<\/p>\n<p>L\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd m\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u, qu\u00e2n, gi\u00e1m g\u1ed3m: Qu\u1ef3, Thi, Trung, V\u1ea1n, Khai, \u0110\u1ea1t, Du, Ki\u1ec1m, Ph\u00f9, V\u00e2n An, L\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, \u0110\u1ea1i Ninh.<\/p>\n<p>[40] Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u00e2u: <i>&#8220;X\u1eed s\u0129 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf n\u00fai Chung Nam gi\u1eef \u0111\u1ea1o b\u1ecf vinh hoa, hi\u1ebfu h\u1ea1nh thu\u1ea7n h\u1eadu, \u1ea9n c\u01b0 thanh \u0111\u1ea1m \u0111\u00e3 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed v\u00e0o h\u1ea1ng Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh.&#8221;<\/i> b\u00e8n ban chi\u1ebfu th\u01b0 v\u00e0 n\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n trang b\u1ecb, sai ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u c\u1eed quan \u0111\u1ebfn n\u00fai, s\u1eafm l\u1ec5 m\u1eddi v\u1ec1. Ph\u00f3ng c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[41] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u Ng\u1ef1 s\u1eed c\u1ee7a tam vi\u1ec7n \u0111\u00e3 ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, ch\u1ee9c v\u1ee5 Phong hi\u1ebfn do c\u00e1c quan kh\u00e1c ki\u00eam nhi\u1ec7m, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan trong b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed thu\u1ed9c h\u1ea1, \u0111\u1ec3 ch\u00ednh danh v\u00e0 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c v\u1ee5. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Thi\u1ec7n b\u1ed9 Lang trung ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1 Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb t\u00e2u: <i>&#8220;Quan tr\u1ecb d\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 Th\u00fa l\u1ec7nh, nay xin ti\u1ebfn c\u1eed \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u00f4 Thi\u1ebfn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c Th\u00fa c\u00e1c \u0111\u1ea1i qu\u1eadn, l\u1ea1i xin cho Thi\u1ebfn v.v. ti\u1ebfn c\u1eed t\u1eeb ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 Kinh quan, L\u1ec7nh l\u1ee5c, Ph\u00e1n ty, Ty l\u00ed Tham qu\u00e2n, B\u1ea1 u\u00fd m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tri huy\u1ec7n, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00f4 Thi\u1ebfn, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i c\u00f9ng Phi\u00eau k\u1ef5 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn l\u00e0 Cao Qu\u1ef3nh \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u v\u00e0 Tang T\u00e1n d\u1eabn bi\u00ean binh, khi \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch l\u1ea1i r\u00fat lui thua tr\u1eadn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb xin tr\u1ecb t\u1ed9i. Vua h\u1ecfi \u00fd Cao Qu\u1ef3nh, Qu\u1ef3nh t\u00e2u: <i>&#8220;Binh l\u00ednh tr\u00e1i l\u1ec7nh t\u01b0\u1edbng, theo ph\u00e9p ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, nh\u01b0ng b\u1ec7 h\u1ea1 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e3 tha t\u1ed9i, nay sao n\u00ean x\u1eed n\u1eefa? H\u01a1n n\u1eefa, binh l\u00ednh \u0111ang \u0111\u00f3ng qu\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i, thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac, e r\u1eb1ng l\u00f2ng qu\u00e2n s\u1ebd nghi ng\u1edd s\u1ee3 h\u00e3i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo, d\u1eebng vi\u1ec7c x\u1eed t\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3, Vua phong Cao Qu\u1ef3nh l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9.<\/p>\n<p>[44] Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua cho m\u1edf y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u1eafn cung \u1edf v\u01b0\u1eddn sau, b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ec5 \u0110\u1ea1i x\u1ea1, \u0110\u1ea7u h\u1ed3 v\u00e0 H\u01b0\u01a1ng \u1ea9m t\u1eedu, r\u1ed3i sai c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00e0i l\u00e0m th\u01a1 <i>&#8220;X\u1ea1 cung&#8221;<\/i>. Vua r\u1ea5t vui, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho qu\u1ea7n th\u1ea7n u\u1ed1ng tho\u1ea3i m\u00e1i, say \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ed7i d\u1ecbp ti\u1ebft l\u1ec5 ban y\u1ebfn, Vua \u0111\u1ec1u cho t\u00f4ng th\u1ea5t, t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u1ea5m qu\u00e2n, m\u1ee5c b\u00e1, c\u00e1c s\u1ee9 t\u1eadp b\u1eafn.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00f9ng gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, ki\u00eam B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Th\u1ecb lang Trung th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd H\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u1ecb lang M\u00f4n h\u1ea1.<\/p>\n<p>[47] Tr\u01b0\u1edbc kia, l\u1ecbch C\u00e0n Nguy\u00ean sai d\u1ea7n ng\u00e0y th\u00e1ng, Vua sai Ph\u00e1n Ty thi\u00ean gi\u00e1m Kinh Tri\u1ec7u l\u00e0 S\u1eed T\u1ef1 c\u00f9ng c\u00e1c quan kh\u1ea3o x\u00e9t ph\u00e9p c\u0169, xem x\u00e9t v\u0103n x\u01b0a, ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu, so\u1ea1n th\u00e0nh l\u1ecbch m\u1edbi. Khi l\u1ecbch m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh, d\u00e2ng l\u00ean, Vua \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;Nghi Thi\u00ean&#8221;<\/i>, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Chu Ngang vi\u1ebft t\u1ef1a, r\u1ed3i ban h\u00e0nh. C\u00e1c quan tu l\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ed5i \u00e1o m\u0169 v\u00e0 ban v\u1ea3i l\u1ee5a kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9. H\u00f3a C\u01a1 khi \u1edf Trung th\u01b0, kh\u00f4ng nh\u1edd \u1ea5m m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c con l\u00e0m quan, nh\u01b0ng bi\u1ebft d\u1ea1y b\u1ea3o, n\u00ean c\u00e1c con \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 nghi\u1ec7p.<\/p>\n<p>[49] Vua b\u1ed5 C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u1ecb lang C\u00f4ng b\u1ed9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[50] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1.<\/p>\n<p>[51] Lang trung L\u1ec5 b\u1ed9 Ti\u1ebft \u00c1nh, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, v\u00e0 T\u1ea3 ty gi\u00e1n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Mai Tu\u00e2n, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 tri\u1ec7u t\u1eadp Ti\u1ebft \u00c1nh, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 Mai Tu\u00e2n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 thi. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a Mai Tu\u00e2n, b\u00e8n t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Mai Tu\u00e2n t\u00ednh c\u00e1ch hi\u1ec3m \u00e1c v\u00e0 h\u1eddi h\u1ee3t, n\u1ebfu d\u00f9ng e r\u1eb1ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fd H\u00e3ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f3 ti\u1ebfng t\u1ed1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u1ea5t ng\u1edd vui m\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Ta su\u00fdt n\u1eefa qu\u00ean ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u00ec D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed1n c\u00f3 danh ti\u1ebfng v\u00e0 th\u1ef1c t\u00e0i n\u1ed5i b\u1eadt, n\u00ean ch\u1ec9 tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u00c1nh v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ebfn d\u1ef1 thi, h\u00f4m sau, c\u00f9ng v\u1edbi D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;: Th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m Ch\u00ed \u0111\u1ea1o th\u1ee9 ba, L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n kh\u00f4ng qua thi c\u1eed m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, sau \u0111\u00f3, Ti\u1ebft \u00c1nh, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu c\u0169ng theo l\u1ec7 n\u00e0y. Nh\u01b0ng x\u00e9t k\u1ef9, Ti\u1ebft \u00c1nh v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thi, &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; c\u00f3 sai s\u00f3t.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Sai l\u1ea5y s\u00e1ch v\u1edf c\u1ee7a Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m ban cho Th\u01b0 vi\u1ec7n Nh\u1ea1c L\u1ed9c s\u01a1n t\u1ea1i \u0110\u00e0m ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc.<\/p>\n<p>[53] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ra l\u1ec7nh mi\u1ec5n tr\u1eeb n\u1ee3 n\u1ea7n cho thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 Tam ty cho r\u1eb1ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f2i n\u1ee3 v\u00e0 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra t\u1eadn g\u1ed1c, n\u00ean vi\u1ec7c b\u1eaft b\u1edb, truy x\u00e9t g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam gi\u1eef l\u00e2u ng\u00e0y.<\/p>\n<p>V\u00ec th\u1ebf, Vua ra l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ebft \u00c1nh, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh c\u00f9ng Tam ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 s\u00e1ch, tra x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng r\u1ed3i tr\u00ecnh l\u00ean. Vua \u0111\u00edch th\u00e2n xem x\u00e9t, mi\u1ec5n tr\u1eeb ph\u1ea7n l\u1edbn.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n v\u00e0 Tri t\u1ea1p ng\u1eef s\u1eed Ph\u1ea1m Ch\u00ednh T\u1eeb d\u00e2ng t\u00e2u: <i>&#8220;Trong c\u00e1c bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c trong cung, c\u00f3 quan l\u1ea1i v\u1ec1 th\u1eb3ng nh\u00e0 ho\u1eb7c \u0111i ch\u01a1i ngo\u00e0i, th\u1ea7n \u0111\u00e3 nghi\u00eam kh\u1eafc c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c Xu\u00e2n, tuy t\u1ea1m th\u1eddi ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i, xin ban s\u1eafc l\u1ec7nh, t\u1eeb nay ai vi ph\u1ea1m, cho c\u00e1c quan \u1edf ngo\u00e0i d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 gi\u00e1c.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua b\u1ea3o Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0 kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed5ng qu\u00e1t, nh\u1edd v\u00e0o uy t\u00edn l\u00e2u n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c khanh \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u00fd Tr\u1eabm. M\u1ecdi vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ed1 ch\u1ea5p, ch\u1ec9 n\u00ean ch\u1ecdn \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n m\u00e0 l\u00e0m, d\u1ea7n d\u1ea7n c\u1ee9u v\u1edbt d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t.&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Kinh ph\u00ed ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a quan k\u1ebf, g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u00f2n vi\u1ec7c s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thu chi, quan k\u1ebf c\u00f3 khi kh\u00f4ng n\u1eafm r\u00f5, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt v\u00f4 ngh\u0129a.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea3nh c\u00e1o Tam ty, b\u1ea3o h\u1ecd ph\u1ea3i l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, n\u1ebfu nghe c\u00f3 sai s\u00f3t, \u1eaft s\u1ebd tr\u1ecb t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>[56] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n t\u1ea5u: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u00e0i ty th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i tu\u1ea7n tra, xin theo l\u1ec7 c\u0169, cho t\u1ea3 h\u1eefu tu\u1ea7n s\u1ee9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh, ai vi ph\u1ea1m ph\u00e1p ch\u1ebf th\u00ec ghi t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[57] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, phong B\u1ea3o ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, M\u1ea1c ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u; B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, T\u00fa ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed V\u00f4 L\u1ec7 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng l\u00e0m Tri\u1ec7u ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Cao ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, ki\u00eam th\u00eam Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed. Vua n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Ng\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, v\u1eabn c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi khen t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng ta. T\u1ef1 v\u00e0 Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb n\u01a1i xa, l\u1ea5y l\u00f2ng trung d\u0169ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn, trong tri\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb ghen gh\u00e9t, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 d\u1ed1c s\u1ee9c b\u1ea3o v\u1ec7, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y. K\u1ebf Tuy\u00ean tuy kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kia, nh\u01b0ng c\u0169ng th\u00f4ng thu\u1ed9c vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, T\u1ef1 v\u00e0 Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00f9ng bi\u00ean, d\u0169ng c\u1ea3m chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ti\u1ebfng t\u0103m ngang nhau, ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 <i>&#8220;Nh\u1ecb D\u01b0\u01a1ng&#8221;<\/i>. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tri\u1ec7u T\u1ef1 v\u00e0o tri\u1ec1u v\u00e0 phong ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. T\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb l\u00e2u c\u00f9ng Di\u00ean L\u00e3ng li\u00ean ch\u1ee9c, m\u1ed9t s\u1edbm b\u1ed7ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf tr\u00ean \u00f4ng \u1ea5y, xin h\u00e3y gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i s\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng c\u1ee7a T\u1ef1, li\u1ec1n ra l\u1ec7nh c\u0169ng phong Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, v\u1eabn sai T\u1ef1 c\u1ea7m chi\u1ebfu m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn ban cho \u00f4ng ta.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng truy\u1ec1n&#8217;: M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 ba, Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, Di\u00ean L\u00e3ng ph\u1ee5c binh tinh nhu\u1ec7 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y n\u00fai D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e1nh \u00fap, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba r\u00fat, \u0111\u1ebfn T\u00e2y S\u01a1n, qu\u00e2n ph\u1ee5c xu\u1ea5t k\u00edch, \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, c\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c phong.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo &#8216;V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung truy\u1ec1n&#8217;: Gi\u1eb7c l\u1edbn x\u00e2m l\u1ea5n Trung S\u01a1n, H\u00e1n Trung d\u1eabn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng b\u00e0y tr\u1eadn ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, ch\u01b0a \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u00fat, \u0111u\u1ed5i gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng qu\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t: T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m ngo\u00e1i Vua t\u1eeb \u0110\u1ea1i Danh tr\u1edf v\u1ec1 Kinh s\u01b0, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, c\u00e1c s\u00e1ch &#8216;Khi\u1ebft \u0110an truy\u1ec1n&#8217;, &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;, &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217;, &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c gi\u1eb7c l\u1ea1i x\u00e2m l\u1ea5n. Vi\u1ec7c gi\u1eb7c x\u00e2m l\u1ea5n l\u1ea7n n\u1eefa l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, kh\u00f4ng r\u00f5 Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0 H\u00e1n Trung b\u1eaft t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o, Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0 H\u00e1n Trung b\u1eaft chung m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, hay m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Theo &#8216;D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 truy\u1ec1n&#8217;, vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 do T\u1ef1 nh\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng v\u00ec l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. C\u00f2n vi\u1ec7c H\u00e1n Trung l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, theo &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217;, &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217; th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi Cao Qu\u1ef3nh, C\u00e1t B\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1eaft t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch \u1edf Trung S\u01a1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng vi\u1ec7c Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0 H\u00e1n Trung b\u1eaft t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 hai v\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 ba khi Vua \u1edf \u0110\u1ea1i Danh, ho\u1eb7c v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, hai truy\u1ec7n ch\u00e9p nh\u1ea7m, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng.)<\/i><\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ea5y M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, C\u1ea3m \u0110\u1ee9c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 h\u00e0nh dinh T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n T\u1ec9nh Hoa l\u00e0m H\u1ed3ng l\u01b0 thi\u1ebfu khanh. Khi \u1ea5y, con c\u1ee7a T\u1ec9nh Hoa l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i \u00f4ng.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ch\u1edd th\u0103ng chuy\u1ec3n, s\u1ed1ng trong c\u1ea3nh ngh\u00e8o kh\u00f3 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb nay \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 c\u1eed l\u00e0m quan theo l\u1ec7.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ecbch bi\u00ean c\u1ee7a ch\u1ee7 l\u1ea1i Li\u1ec5u Di\u00ean Ngh\u0129a \u1edf gi\u00e1m Th\u00e1i B\u00ecnh thu\u1ed9c T\u1ea7n ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Di\u00ean Ngh\u0129a v\u00e0 \u0111\u1ed3ng s\u1ef1 chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c luy\u1ec7n b\u1ea1c, h\u00e0ng n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. Sau ba n\u0103m, s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t so v\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c l\u00e0 h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i hai ngh\u00ecn l\u1ea1ng. C\u00e1c quan \u0111\u00e3 t\u1ecbch bi\u00ean to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0i s\u1ea3n gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp. Nh\u00e0 Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan d\u1eabn c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0o di\u1ec7n ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1ee9 b\u1eadc \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Vi\u1ec7c c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o di\u1ec7n ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Nh\u00e0 Vua theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4n H\u00e0 v\u00e0 C\u1ea3nh V\u1ecdng, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c trong l\u1ec5 t\u1ebf giao, r\u1ed3i sai Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan xem x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch t\u1ed1t x\u1ea5u, tr\u1ef1c ti\u1ebfp th\u0103ng gi\u00e1ng t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n. Ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ngo\u00e0i ba n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o di\u1ec7n ki\u1ebfn, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, hi\u1ebfm khi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, do \u0111\u00f3 s\u1ed1 quan ch\u1ee9c d\u1ea7n t\u0103ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;B\u1ea3n ch\u00ed&#8217;, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[63] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u1edf L\u1ea1i b\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 cha m\u1eb9 gi\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m g\u1ea7n nh\u00e0.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Kh\u1ea3 h\u00e3n v\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc T\u00e2y Ch\u00e2u H\u1ed3i H\u1ed9t<a class=\"footnote\" title=\"T\u00e2y Ch\u00e2u H\u1ed3i H\u1ed9t - ch\u1eef 'Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Xuy\u00ean', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda l\u1ea1i theo s\u00e1ch 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u1ea7n Phi\u00ean Di m\u1ee5c 4.1 v\u00e0 4.13, 'Th\u00f4ng Kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 336\/4 Du\u1ec7 Kh\u1ea3o, v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 490, ph\u1ea7n C\u01b0u T\u01b0 Truy\u1ec7n.\" id=\"return-footnote-200-2\" href=\"#footnote-200-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>t\u00ean l\u00e0 L\u1ed9c Th\u1eafng, ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 T\u00e0o V\u1ea1n Th\u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, d\u00e2ng ng\u1ecdc an l\u1eb7c, ng\u1ef1a qu\u00fd v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3o kh\u00ed. V\u1ea1n Th\u00f4ng t\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh, n\u00f3i r\u1eb1ng l\u00e3nh th\u1ed5 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng H\u00e0, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn Tuy\u1ebft S\u01a1n, c\u00f3 h\u00e0ng tr\u0103m ti\u1ec3u qu\u1eadn, binh m\u00e3 tinh nhu\u1ec7, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ed1ng l\u0129nh, \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean d\u00e2ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean d\u00e2ng l\u00ean' - ch\u1eef '\u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u1ea7n 4.3 v\u00e0 4.13, v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' ph\u1ea7n C\u01b0u T\u01b0 Truy\u1ec7n.\" id=\"return-footnote-200-3\" href=\"#footnote-200-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n phong cho V\u1ea1n Th\u00f4ng ch\u1ee9c T\u1ea3 Th\u1ea7n V\u0169 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i L\u1ed9c Th\u1eafng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u v\u1eadt qu\u00fd.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 11, n\u01b0\u1edbc n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua \u0111\u01b0a l\u00e1 d\u00e2u v\u00e0 m\u1ea1ch l\u1ea5y t\u1eeb b\u1ed1n ph\u00eda kinh \u0111\u00f4 cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, n\u00f3i: <i>&#8220;Xem c\u00e1i n\u00e0y \u0111\u1ee7 bi\u1ebft vi\u1ec7c m\u00f9a m\u00e0ng n\u0103m nay ra sao r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111i s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n li\u00ean ti\u1ebfp chi\u1ebfm Mi\u00ean Ch\u00e2u, H\u00e1n Ch\u00e2u, th\u1ebf l\u1ef1c r\u1ea5t m\u1ea1nh. Ng\u01b0\u1eddi B\u00e0nh Ch\u00e2u m\u01b0u gi\u1ebft \u0110\u00f4 gi\u00e1m Binh m\u00e3 \u0111\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi h\u1ecd. L\u00fac \u0111\u00f3, Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi T\u1ea5n Giang \u0111ang l\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ef1 Ph\u00e1n quan, t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c ch\u00e2u, b\u1eaft ch\u00e9m k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, r\u1ed3i tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i, gi\u1ea3ng r\u00f5 h\u1ecda ph\u00fac v\u00e0 tha cho h\u1ecd, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ph\u1ee5c. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng th\u00fac gi\u1ee5c t\u01b0\u1edbng s\u0129, nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00f2ng gi\u1eef, b\u1ea3o gia nh\u00e2n ch\u1ea5t c\u1ee7i sau nh\u00e0 v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu ta kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c gi\u1eef th\u00e0nh, s\u1ebd ch\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> Gi\u1eb7c nghe c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e0o. V\u00ec th\u1ebf, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tri\u1ec7u T\u00f2ng D\u1ecbch v\u1ec1 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c T\u00e1 lang.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c tri\u1ec7u T\u00f2ng D\u1ecbch kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, nay t\u1ea1m ghi th\u1eddi \u0111i\u1ec3m Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[67] T\u00e0o Qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m chu\u1ea9n b\u1ecb ra \u1edf t\u01b0 \u0111\u1ec7, Vua t\u1ef1 tay ghi t\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 tri\u1ec1u th\u1ea7n, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o cho \u00f4ng, th\u1ea5y Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n thu\u1ea7n c\u1ea9n, li\u1ec1n phong l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, D\u1ef1c thi\u1ec7n c\u1ee7a T\u00e0o Qu\u1ed1c c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[68] Vi\u00ean Tri \u00cdch ch\u00e2u l\u00e0 L\u00f4i H\u1eefu Chung, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng d\u00e2ng t\u00e2u l\u00ean r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, xin xem x\u00e9t vi\u1ec7c h\u1ee7y b\u1ecf th\u00e0nh h\u00e0o D\u01b0\u01a1ng M\u00e3 c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u, thi\u1ebft ngh\u0129 th\u00e0nh qu\u00e1ch c\u00e1c qu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 c\u00f3, l\u00e0 n\u01a1i t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ea3n ch\u00e2u g\u1eb7p lo\u1ea1n L\u00fd Thu\u1eadn, gi\u1eb7c t\u1eeb ngo\u00e0i \u0111\u00e1nh v\u00e0o, th\u00e0nh m\u1ea5t ngay trong ng\u00e0y, \u0111\u00f3 l\u00e0 do th\u00e0nh tr\u00ec s\u1ee5p \u0111\u1ed5. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, gian t\u1ebf t\u1eeb b\u00ean trong n\u1ed5i d\u1eady, qua n\u0103m v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec th\u00e0nh tr\u00ec ki\u00ean c\u1ed1. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c tr\u1ecb lo\u1ea1n tuy do con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng c\u0169ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1eadn s\u1ed1, th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc. H\u01a1n n\u1eefa, th\u00e0nh n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec gi\u1eb7c Man, d\u00e2n ch\u00fang l\u1ea7m than, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e0nh th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u1ea1nh Tri T\u01b0\u1eddng m\u1edbi cho x\u00e2y d\u1ef1ng. N\u1ebfu v\u00ec gi\u1eb7c m\u00e0 ph\u00e1 b\u1ecf, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp t\u1eeb ngo\u00e0i \u0111\u00e1nh v\u00e0o, xin v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[69] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua th\u1ea5y T\u00e2y Th\u1ee5c xa x\u00f4i, vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch kh\u00f3 \u1ee9ng c\u1ee9u, n\u00ean chia l\u00e0m b\u1ed1n l\u1ed9, \u0111\u1eb7t quan cai qu\u1ea3n ri\u00eang. L\u1ea1i s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean ch\u1edf h\u00e0ng h\u00f3a lo vi\u1ec7c ri\u00eang, m\u1ea5t \u00fd ngh\u0129a c\u00e2n b\u1eb1ng, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, sai Tri \u00edch ch\u00e2u, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu T\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1 ki\u00eam ch\u1ee9c Xuy\u00ean H\u1ea1p T\u1ee9 L\u1ed9 \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>[70] Vua th\u1ea5y tri\u1ec1u th\u1ea7n thuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1ec1 \u1edf nh\u00e0 tr\u1ecd, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, cho d\u1ef1ng tri\u1ec1u t\u1eadp vi\u1ec7n \u1edf c\u1ed5ng Chu T\u01b0\u1edbc, g\u1ed3m h\u01a1n tr\u0103m gian, sau l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[71] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 tr\u00ean n\u0103m ngh\u00ecn h\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c b\u1ea1, \u00fay, c\u00f2n l\u1ea1i v\u1eabn do \u00fay ki\u00eam b\u1ea1, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p \u0111\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i sau hai n\u0103m.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh thi ch\u1ebf khoa c\u1eed nh\u00e2n, sai H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch l\u00e0m kh\u1ea3o quan, ch\u1ecdn B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tra \u0110\u1ea1o, Ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t v\u00e0o h\u1ea1ng t\u01b0, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 v\u00e0o h\u1ea1ng nh\u00ec. Tra \u0110\u1ea1o l\u00e0m T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang. Vi\u1ec7t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi U\u00fd Th\u1ecb. Th\u1ef1 l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a T\u00edch ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 Nam.<\/p>\n<p>[74] M\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean thi\u1ebft tri\u1ec1u, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tha t\u00f9 l\u01b0u t\u1ed9i tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf Kinh K\u1ef3, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, phong T\u00e0o Qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m B\u00ecnh H\u1ea3i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc ch\u01b0 ch\u00e2u \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ph\u1ee5 tr\u00e1ch cung \u1ee9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, v\u00e0ng b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, c\u1ecf kh\u00f4, c\u00f9ng tham gia quy ho\u1ea1ch. C\u00e1c vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c, c\u00f4ng v\u1ee5 kh\u00e1c, ch\u1ec9 giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 C\u1ea3nh V\u1ecdng \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u1eddi V\u1ecdng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u. V\u1ecdng v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ph\u1ea9m c\u00e1ch, l\u1ea1i kh\u00f4ng u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, n\u00ean ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i. Hi\u1ec3n kh\u00f4ng vui, t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y sau \u0111\u1ebfn V\u1ecdng \u0110\u00f4, h\u1eb3n s\u1ebd u\u1ed1ng th\u00f4i.&#8221;<\/i> V\u1ecdng \u0110\u00f4 l\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u1ea5n c\u00f4ng. Ph\u00e0m khi nguy\u00ean so\u00e1i xu\u1ea5t qu\u00e2n, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ea3i \u0111i theo cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, nhanh hay ch\u1eadm \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a nguy\u00ean so\u00e1i, n\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i. V\u00ec th\u1ebf, Hi\u1ec3n m\u1edbi nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, V\u1ecdng v\u00e0o t\u00e2u vi\u1ec7c, thong th\u1ea3 tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c. Vua tr\u1ea7m ng\u00e2m h\u1ed3i l\u00e2u, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh c\u1ee9 v\u1ec1, \u0111\u1eebng lo, Tr\u1eabm s\u1ebd c\u00f3 c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, Vua sai Hi\u1ec3n ki\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Hi\u1ec3n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho V\u1ecdng n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u2018T\u1ed5 T\u00f4ng \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n\u2019, nh\u01b0ng \u2018\u0110\u1ed9c \u0111o\u00e1n\u2019 cho r\u1eb1ng Vua Th\u00e1i T\u00f4ng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd do sai l\u1ec7ch v\u1ec1 n\u0103m th\u00e1ng, nay \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. Theo ghi ch\u00e9p, C\u1ea3nh V\u1ecdng v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m th\u1ee9 hai, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u00e0m Kinh T\u00e2y t\u00e0o, th\u00e1ng n\u0103m c\u00f9ng n\u0103m, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc t\u00e0o, sau \u0111\u00f3 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t c\u00e1ch \u0111\u00f3 kho\u1ea3ng 20 ng\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u1ecdng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda b\u1eafc, e r\u1eb1ng \u2018\u0110\u1ed9c \u0111o\u00e1n\u2019 c\u00f3 sai s\u00f3t. L\u1ea1i n\u1eefa, th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n l\u00e0m \u0111\u00f4 t\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 t\u1ea1i sao ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t \u0111\u00e3 sai Hi\u1ec3n, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng s\u00e1u ng\u00e0y Canh Th\u00ecn l\u1ea1i sai Hi\u1ec3n l\u1ea7n n\u1eefa. C\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ec7nh, nh\u01b0ng \u2018Th\u1ef1c l\u1ee5c\u2019 ghi sai, n\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n hai l\u1ea7n, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Vi\u1ec7c c\u1ee7a C\u1ea3nh V\u1ecdng t\u1ea1m ghi v\u00e0o l\u00fac \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh Hi\u1ec3n.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Ngang \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang v\u00e0 cho v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n<p>Chu Ngang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, kh\u00f4ng m\u00e0ng danh l\u1ee3i. Khi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ea9y m\u00e3, su\u1ed1t 15 n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00e2m. Khi \u1edf trong c\u01a1 quan n\u1ed9i \u0111\u1ecba, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn hai ph\u1ee7. Vua bi\u1ebft \u00f4ng gi\u1eef m\u00ecnh trong s\u1ea1ch n\u00ean \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng khen th\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>Chu Ngang nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin v\u1ec1 h\u01b0u, Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 \u0111\u1ed3ng \u00fd, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ban t\u1eb7ng \u0111\u1ed3 v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Chu Ngang h\u1ea7u c\u1eadn b\u00ean ta, ch\u01b0a t\u1eebng v\u00ec vi\u1ec7c ri\u00eang m\u00e0 phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn ta. Nay \u00f4ng v\u1ec1 h\u01b0u, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea5p \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> Vua ra chi\u1ebfu cho b\u1ea3n ph\u1ee7 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi, n\u1ebfu \u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng th\u00ec cho ph\u00e9p g\u1eedi qua tr\u1ea1m d\u1ecbch \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean. Vua l\u1ea1i sai con trai \u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m Tri huy\u1ec7n C\u00f4ng An<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'l\u1ea1i' trong c\u00e2u 'l\u1ea1i sai con trai \u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m Tri huy\u1ec7n C\u00f4ng An' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5.\" id=\"return-footnote-200-4\" href=\"#footnote-200-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng g\u1ea7n con m\u00e0 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, quan v\u1ec1 h\u01b0u ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1ea1 \u01a1n \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, nh\u01b0ng l\u1ea7n n\u00e0y Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho \u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n, ban cho ng\u1ed3i, h\u1ecfi han l\u00e2u, r\u1ed3i l\u1ec7nh \u0111\u1ee3i ti\u1ebft tr\u1eddi m\u00e1t m\u1ebb m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Vua l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, c\u00e1c quan ch\u1ebf c\u00e1o, Tam qu\u00e1n v\u00e0 Nho th\u1ea7n \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho l\u00e0m th\u01a1 ti\u1ec5n h\u00e0nh. \u00c2n \u0111i\u1ec3n long tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady, g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua xem s\u1ed5 ghi t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ba, trong thi\u00ean h\u1ea1 x\u1eed t\u1eed t\u1ed9i 800 ng\u01b0\u1eddi. Vua bu\u1ed3n r\u1ea7u thay \u0111\u1ed5i s\u1eafc m\u1eb7t, n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;T\u1ed9i ph\u1ea1m t\u1ea1p nh\u1ea1p b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. N\u1ebfu quan l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng, h\u00e1 ch\u1eb3ng c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecb oan sao! Theo l\u1ec7 c\u0169, \u00e1n t\u1eed t\u1ed9i ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i ba l\u1ea7n, l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eadn tr\u1ecdng. T\u1eeb \u0111\u1eddi n\u00e0o m\u00e0 b\u1ecf l\u1ec7 \u1ea5y?&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n sai tra c\u1ee9u s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec lo vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua ra chi\u1ebfu cho Tam ban, t\u1eeb nay khi c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m Tri huy\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0m l\u1ea1i ch\u00e2u ho\u1eb7c ph\u00fa d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u1ed5ng.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n T\u00e0o ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4 Trang xu\u1ea5t ra binh kh\u00ed, ch\u1ee9a ch\u1ea5p k\u1ebb vong m\u1ec7nh, c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a d\u00e2n, h\u1ec5 vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd, \u1eaft \u0111\u1ed1t nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a h\u1ecd, t\u00edch l\u0169y tang v\u1eadt \u01b0\u1edbc t\u00ednh b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. Xin t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1eafn.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed theo lu\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u01b0\u1eddi Man Cao ch\u00e2u l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n M\u00e3nh sai em l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n Th\u00e1i \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Bi\u1ec7n C\u1ed5n l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, v\u00e0 l\u1ec7nh cho C\u1ed5n c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u S\u01b0 \u0110\u1ea1o c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0, di\u00eam, ph\u00e0n thu\u1ebf \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i ph\u00e1t v\u1eadn \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3. L\u00fac n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin thay ng\u01b0\u1eddi, chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho t\u1ef1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, T\u1eed D\u01b0 b\u00e1o t\u00ean C\u1ed5n v\u00e0 S\u01b0 \u0110\u1ea1o, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. C\u1ed5n l\u00e0 con c\u1ee7a Bi\u1ec7n Ch\u1ea5n. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, b\u00e3i ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ebfn khi T\u1eed D\u01b0 ki\u00eam nhi\u1ec7m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, sau \u0111\u00f3 th\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t t\u00ean s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u do Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ki\u00eam nhi\u1ec7m. B\u00e3i ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3, T\u1eed D\u01b0 ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam v\u00e0 Ho\u00e0i Nam t\u00e0o v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 3, vi\u1ec7c th\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i ph\u00e1t v\u1eadn kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o H\u1ed9i y\u1ebfu l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 4, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 2 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u00ean s\u1ee9.)<\/i><\/p>\n<p>[83] Vua cho r\u1eb1ng Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ung t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, th\u1eadn tr\u1ecdng, vi\u1ec7c Tam ty quan tr\u1ecdng, c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho H\u1ed9 b\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng thay th\u1ebf l\u00e0m Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9. Ung trong Tam ty \u0111\u1eb7t s\u1ed5 s\u00e1ch, c\u00f3 c\u00e1c m\u1ee5c <i>&#8220;\u00c1n ti\u1ec1n c\u1ea5p&#8221;<\/i>, <i>&#8220;M\u00e3 ti\u1ec1n c\u1ea5p&#8221;<\/i>, <i>&#8220;C\u1ea5p trung c\u1ea5p&#8221;<\/i>, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. Khi Ung ra tr\u1ea5n gi\u1eef phi\u00ean tr\u1ea5n, c\u1eaft gi\u1ea3m vi\u1ec7c y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng, t\u00edch l\u0169y ti\u1ec1n c\u00f4ng l\u00e0m d\u01b0 th\u1eeba \u0111\u1ec3 n\u1ed9p v\u00e0o kho c\u00f4ng, khi h\u1ecdp m\u1eb7t li\u00eau thu\u1ed9c, ch\u1ec9 d\u00f9ng c\u01a1m th\u00f4 m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>[84] \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, ki\u00eam nhi\u1ec7m H\u1ed9 b\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[85] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan l\u1ea1i ba ty \u0111\u00e3 quen v\u1edbi th\u00f3i tu\u1ef3 ti\u1ec7n, c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 khi qua n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft, vi\u1ec7c \u00e1n t\u1ee5ng b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, quan d\u00e2n oan \u1ee9c, thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do \u0111\u00f3 m\u00e0 ra. T\u1eeb nay xin giao cho c\u00e1c ph\u00e1n quan c\u1ee7a t\u1eebng b\u1ed9 xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 th\u1ec9nh c\u1ea7u v\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed3n \u0111\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ea3n ty, nhanh ch\u00f3ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u1ed9i ngh\u1ecb v\u1edbi ph\u00e1n s\u1ee9, ph\u00e2n minh th\u1ef1c thi. N\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 s\u1ef1 tr\u00ec tr\u1ec7, cho ph\u00e9p c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 v\u00e0 ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba t\u00e2u l\u00ean, sai quan \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o s\u1ef1 l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c.&#8221;<\/i> Nh\u00e0 Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu sai \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u1eed c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f9ng Tam ty s\u1ee9 b\u00e0n vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00f4ng vi\u1ec7c r\u01b0\u1eddm r\u00e0 v\u00e0 tham gia gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ed3n \u0111\u1ecdng. Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi xin l\u1ea5y B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi c\u00e2u vi\u1ec7n T\u00f4n Mi\u1ec7n c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[86] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thi\u1ec3m T\u00e2y n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, gi\u00e1 l\u00faa r\u1ea5t r\u1ebb, n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111i mua l\u00faa, lo m\u1edf r\u1ed9ng d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> B\u00e8n c\u1eed Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed5ng Quy Ch\u00ednh \u0111i nhanh \u0111\u1ebfn, c\u00f9ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9 lo vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, d\u00f9ng L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u1ea7n Th\u1ee9 l\u00e0m Tri Th\u00f4ng ti\u1ebfn Ng\u00e2n \u0111\u00e0i phong b\u00e1c ty. Th\u1ee9 t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u1ee9c v\u1ee5 phong b\u00e1c v\u1ed1n l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a C\u1ea5p s\u1ef1 trung, thu\u1ed9c v\u00e0o T\u1ea3 t\u00e0o, tuy \u0111\u00e3 l\u1eadp ra c\u01a1 quan ri\u00eang, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean b\u1ecf t\u00ean c\u0169, xin \u0111\u1eb7t l\u00e0 M\u00f4n h\u1ea1 phong b\u00e1c ty, thu\u1ed9c v\u00e0o Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh L\u01b0u T\u00edch m\u1ea5t. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00edch gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1eadn t\u1ea3i, ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t uy hi\u1ebfp, \u0111\u00e1ng khen thay.&#8221;<\/i> Phong cho con trai tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh ch\u00ednh t\u1ef1, cho con trai \u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-200-1\">ch\u1eef 'thu\u1ed9c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u1ee5c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 298 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-200-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-200-2\">T\u00e2y Ch\u00e2u H\u1ed3i H\u1ed9t - ch\u1eef 'Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Xuy\u00ean', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda l\u1ea1i theo s\u00e1ch 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u1ea7n Phi\u00ean Di m\u1ee5c 4.1 v\u00e0 4.13, 'Th\u00f4ng Kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 336\/4 Du\u1ec7 Kh\u1ea3o, v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 490, ph\u1ea7n C\u01b0u T\u01b0 Truy\u1ec7n. <a href=\"#return-footnote-200-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-200-3\">'\u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean d\u00e2ng l\u00ean' - ch\u1eef '\u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u1ea7n 4.3 v\u00e0 4.13, v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' ph\u1ea7n C\u01b0u T\u01b0 Truy\u1ec7n. <a href=\"#return-footnote-200-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-200-4\">ch\u1eef 'l\u1ea1i' trong c\u00e2u 'l\u1ea1i sai con trai \u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m Tri huy\u1ec7n C\u00f4ng An' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 6, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5. <a href=\"#return-footnote-200-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":6,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-200","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2548,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/200\/revisions\/2548"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/200\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=200"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=200"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}