{"id":202,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=202"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-49-nam-ham-binh-thu-4-nam-tan-suu-1001","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-49-nam-ham-binh-thu-4-nam-tan-suu-1001\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 49: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N S\u1eecU, 1001)","rendered":"QUY\u1ec2N 49: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N S\u1eecU, 1001)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 10 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 T\u00e2n S\u1eedu, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4, tuy\u1ebft xu\u00e2n l\u00e0m h\u1ea1i c\u00e2y d\u00e2u, nay cho ph\u00e9p c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chia nhau \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, mi\u1ec5n thu\u1ebf ch\u00ednh. Nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m thu th\u00eam theo quy \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng l\u1ee5a v\u1ea3i.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o v\u00e0 Ti\u1ebft \u00c1ng c\u00f9ng xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n l\u00e0 Mai Tu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 gi\u1ea3m b\u1edbt quan l\u1ea1i th\u1eeba trong thi\u00ean h\u1ea1. Nay Tam ty t\u1ed5ng k\u1ebft c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 195.802 ng\u01b0\u1eddi. Ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u1ed1c tr\u1ecb qu\u1ed1c, xin giao cho s\u1eed qu\u00e1n ghi ch\u00e9p.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c cai tr\u1ecb, ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t; \u1edf v\u1ecb tr\u00ed g\u1ea7n d\u00e2n, quan ch\u00e2u v\u00e0 huy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u00e0ng \u0111\u1ea7u. Nay quan tri\u1ec1u qua v\u00e0i nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u, B\u1ea1 \u00fay qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, tuy c\u00f4ng t\u1ed9i d\u1ec5 th\u1ea5y nh\u01b0ng t\u00e0i n\u0103ng kh\u00f3 x\u00e9t. Th\u1ea7n mong t\u1eeb nay Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u00e2u, Thuy\u00ean t\u00e0o b\u1ed5 nhi\u1ec7m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, \u0111\u1ee3i m\u1ed7i ch\u1ee9c c\u00f3 kho\u1ea3ng 20 \u0111\u1ebfn 30 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t l\u1ea7n d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, theo l\u1ec7 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Khai Nguy\u00ean n\u0103m th\u1ee9 2, tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua th\u1eed m\u1ed9t b\u00e0i s\u00e1ch v\u1ec1 th\u1eddi v\u1ee5, x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng hi\u1ec3u bi\u1ebft vi\u1ec7c quan, th\u00f4ng \u0111\u1ea1t gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ai kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3i tr\u00e1i, kh\u00f4ng bi\u1ec7n r\u00f5 th\u1ecb phi, th\u00ec ho\u1eb7c gi\u00e1ng l\u00e0m quan nh\u1ecf, ho\u1eb7c cho gi\u1eef l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169. Nh\u01b0 v\u1eady, quan \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb l\u00fd.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i \u00f4ng chu\u1ed9ng c\u1ed5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n. Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0 con c\u1ee7a Nh\u1ea1c S\u1eed.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Th\u01b0\u1ee3ng Kh\u00ea Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0 B\u00e0nh V\u0103n Kh\u00e1nh d\u00e2ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[6] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf v\u00f9ng xa ho\u1eb7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, khi t\u1eeb bi\u1ec7t tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0111i\u1ec7n y\u1ebft ki\u1ebfn. L\u00fac \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y vi\u1ec7c nh\u1ecf l\u00e0m phi\u1ec1n Vua nghe x\u00e9t. Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh ph\u1ea3i t\u00e2u xin \u00fd ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n H\u00e0n Vi\u1ec7n l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 thi\u1ebfu gi\u00e1m, tri huy\u1ec7n L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. Vi\u1ec7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 v\u00e0o S\u1eed qu\u00e1n ch\u1ec9 m\u1ea5y th\u00e1ng, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng tu\u1ed5i \u0111\u00e3 cao, xin l\u00e0m quan t\u1ea1i huy\u1ec7n l\u1edbn \u1edf T\u00e2y Kinh \u0111\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch ngh\u1ec9 ng\u01a1i, Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh n\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3, t\u1eeb nay khi ti\u1ebfn c\u1eed quan thu\u1ed9c, ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tr\u1ea3i kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4, v\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean; sau n\u00e0y n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed s\u1ebd b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ra chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf cho ru\u1ed9ng d\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean t\u1eebng b\u1ecb n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ng\u1eadp l\u1ee5t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo l\u1eddi xin c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[10] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf \u0111\u1ecba ph\u1eadn Ho\u00e0ng Ch\u00e2u c\u00f3 hai con h\u1ed5 \u0111\u00e1nh nhau, m\u1ed9t con ch\u1ebft, b\u1ecb \u0103n h\u1ebft m\u1ed9t n\u1eeda th\u1ecbt; \u0111\u00e0n g\u00e0 v\u00e0o ban \u0111\u00eam k\u00eau vang, kh\u00f4ng ng\u1eebng su\u1ed1t th\u00e1ng; th\u00e1ng M\u1ed9t m\u00f9a \u0111\u00f4ng, s\u1ea5m ch\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean d\u1eef d\u1ed9i. Tri ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng \u0111\u00edch th\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u vi\u1ec7c, l\u1ea1i d\u1eabn ch\u1ee9ng t\u1eeb 'S\u1eed k\u00fd - Thi\u00ean quan th\u01b0' v\u00e0 'H\u1ed3ng ph\u1ea1m ng\u0169 h\u00e0nh truy\u1ec1n'. Vua v\u1ed9i sai Trung s\u1ee9 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, l\u00e0m l\u1ec5 c\u00fang t\u1ebf. L\u1ea1i h\u1ecfi \u00fd Nh\u1eadt quan, h\u1ecd n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n \u0111\u1ea5t \u1ea5y ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Vua ti\u1ebfc t\u00e0i danh c\u1ee7a V\u0169 X\u1ee9ng, li\u1ec1n sai \u00f4ng \u0111i l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u1ef3 Ch\u00e2u, \u0111\u1ebfn n\u01a1i ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec qua \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, tin b\u00e1o \u0111\u1ebfn, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, ban nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a gi\u00fap \u0111\u1ee1 gia \u0111\u00ecnh, l\u1ea1i cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan.\r\n\r\nV\u0169 X\u1ee9ng t\u00e0i h\u1ecdc nhanh nh\u1ea1y, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi k\u00ednh tr\u1ecdng, t\u00ednh c\u00e1ch nghi\u00eam ngh\u1ecb, l\u1ea5y vi\u1ec7c gi\u1eef m\u00ecnh ngay th\u1eb3ng v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ea1o l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, g\u1eb7p vi\u1ec7c th\u00ec d\u00e1m n\u00f3i, d\u00f9 l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh nguy kh\u1ed1n, v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. T\u1eebng n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu ta s\u1ed1ng v\u00e0o th\u1eddi Nguy\u00ean H\u00f2a, c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi L\u00fd Gi\u00e1ng, Th\u00f4i Qu\u1ea7n, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed5 th\u1eb9n.\"<\/i> L\u1ea1i vi\u1ebft v\u0103n, so\u1ea1n s\u00e1ch, l\u1ea5y c\u1ed5 nh\u00e2n l\u00e0m th\u1ea7y, nhi\u1ec1u b\u00e0i mang \u00fd khuy\u00ean r\u0103n, v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi[footnote]Ch\u1eef 'dung' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u00ean d\u00f9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c v\u0103n h\u1ecdc, nh\u01b0ng s\u1edbm b\u1ecb b\u00e3i nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"Vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c, d\u00f9 l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e0n c\u00f9ng c\u00e1c khanh, Tr\u1eabm ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ef1 quy\u1ebft m\u1ed9t m\u00ecnh, c\u00e1c khanh n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u00fd Tr\u1eabm.\"<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ng\u01b0ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c tr\u00ean n\u00fai L\u01b0 S\u01a1n \u1edf Giang Ch\u00e2u v\u00e0 ch\u00f9a \u0110\u1ed9ng Linh tr\u00ean n\u00fai Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng S\u01a1n \u1edf Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua g\u1eb7p Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, cu\u1ed9c h\u1ed9i ki\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u kh\u1eafc.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9, ch\u00e2u, huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc n\u01a1i t\u1ee5 t\u1eadp h\u1ecdc sinh gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng b\u1ed9 'C\u1eedu Kinh'.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn th\u1ebf cho c\u00e1c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u1eb7c B\u1eafc th\u01b0\u1eddng x\u00e2m l\u1ea5n bi\u00ean gi\u1edbi, h\u1ecd th\u01b0\u1eddng c\u1eed tinh binh d\u0169ng m\u00e3nh l\u00e0m ti\u00ean phong. N\u1ebfu ta ch\u1ed1ng c\u1ef1 kh\u00f4ng k\u1ecbp, t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb x\u00e2m l\u1ea5n. Nay ta ch\u1ecdn l\u1ef1a nhi\u1ec1u t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi ch\u1ec9 huy, th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t \u0111\u1ed9i ri\u00eang ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh s\u1ef1 x\u00f4ng pha c\u1ee7a ch\u00fang. M\u1ed9t khi ch\u00fang th\u1ea5t th\u1ebf r\u00fat lui, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u00f2n l\u1ea1i s\u1ebd s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn. \u0110\u1ecbch c\u00f2n hay c\u1eed k\u1ef5 binh ra ph\u00eda sau tr\u1eadn \u0111\u1ecba \u0111\u1ec3 c\u1eaft \u0111\u1ee9t \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Ta n\u00ean ch\u1ecdn th\u00eam v\u00e0i v\u1ea1n k\u1ef5 binh l\u00e0m h\u1eadu qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb.\"<\/i>\r\n\r\n[16] Ban \u0111\u1ea7u, \u0110i\u1ec1n T\u00edch gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, g\u1ea7n ba n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, T\u00edch b\u00e8n d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 tr\u00ecnh, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu v\u1ec1 tri\u1ec1u. \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c, t\u1eebng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 b\u1eb1ng \u0111\u1ea1o g\u00ec, th\u1ea7n nguy\u1ec7n d\u00f9ng \u0111\u1ea1o c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc Ho\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tr\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 s\u00e1ch 'Ng\u1ef1 l\u00e3m', nh\u01b0ng ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c ph\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ef1 ki\u1ec7n. Th\u1ea7n mu\u1ed1n sao l\u01b0\u1ee3c t\u1ee9 b\u1ed9, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh 'Ng\u1ef1 l\u00e3m' g\u1ed3m 360 quy\u1ec3n, trong l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i, m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ecdc m\u1ed9t quy\u1ec3n. L\u1ea1i ch\u1ecdn l\u1eddi tinh y\u1ebfu t\u1eeb kinh s\u1eed l\u00e0m th\u00e0nh 'Ng\u1ef1 b\u00ecnh phong' 10 quy\u1ec3n, \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh ng\u1ef1 t\u1ecda, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng vi\u1ec7c tr\u1ecb lo\u1ea1n h\u01b0ng suy lu\u00f4n hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft.\"<\/i>\r\n\r\nVua khen l\u1eddi \u1ea5y, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u01b0 qu\u00e1n m\u01b0\u1ee3n s\u00e1ch, l\u1ea1i mi\u1ec5n cho \u00f4ng ch\u1ee9c Hi\u1ec7u th\u00f9 \u1edf t\u1eadp hi\u1ec1n, m\u1ed7i khi so\u1ea1n xong v\u00e0i quy\u1ec3n li\u1ec1n d\u00e2ng ti\u1ebfn. T\u00edch t\u00e2u: <i>\"S\u00e1ch do th\u1ea7n so\u1ea1n, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3n th\u1ea3o, ki\u1ec3m tra sai s\u00f3t, ch\u00e9p th\u00e0nh b\u1ea3n s\u1ea1ch, kho\u1ea3ng b\u1ea3y t\u00e1m ng\u00e0y, d\u1ef1 t\u00ednh m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u1edbi xong. Th\u1ea7n lo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao vi\u1ec7c ho\u1eb7c giao ch\u1ee9c qu\u1eadn, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 th\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ea1o Ho\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng gi\u00fap Vua tr\u1edf th\u00e0nh Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i sung m\u00e3n, y\u00eau c\u1ed5 kh\u00f4ng m\u1ec7t, n\u1ebfu theo \u0111\u1ea1o Ho\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y ng\u00e0y tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ee9c, trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m t\u1ea5t \u0111\u1ea1t th\u00e1i b\u00ecnh. Th\u1ea7n tuy gi\u00e0 y\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y th\u1eddi \u0111\u00f3, c\u0169ng m\u00e3n nguy\u1ec7n.\"<\/i> Li\u1ec1n d\u00e2ng tr\u01b0\u1edbc 'Ng\u1ef1 l\u00e3m' 30 quy\u1ec3n, 'Ng\u1ef1 b\u00ecnh phong' 5 quy\u1ec3n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n<i>(Theo '\u0110i\u1ec1n T\u00edch t\u1eadp', ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5 tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, xin tu s\u00e1ch, ng\u00e0y 26 ti\u1ebfn b\u1ea3n th\u1ea3o, chi\u1ebfu khen kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 6.)<\/i>\r\n\r\n[17] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00f9ng 1, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 S\u00f3c l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 gi\u1ea3m b\u1edbt dao d\u1ecbch, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n ph\u1ea3i l\u01b0u vong.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u0110an L\u01b0u Mi l\u00e0 \u0110a D\u1ef1 C\u01a1 sai s\u1ee9 \u0110\u1ea3 C\u1ed5 M\u00e3, ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ea3 L\u1ea1p, ph\u00e1n quan Tr\u00e1p B\u00ec N\u00ea c\u00f9ng ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt. N\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u1edf \u0111\u00f4ng b\u1eafc c\u00e1ch Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u 135 tr\u00ecnh, t\u1eeb \u0111\u00e2y b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u00f4ng giao.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. Theo l\u1ec7 c\u0169, C\u00e1p m\u00f4n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n thu\u1ed9c Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ee5 tr\u00e1ch T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n, g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u00e1n l\u00e3o, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n ph\u1ee5c v\u1ee5 th\u00ec ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. Nay tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\r\n\r\n<i>(C\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, phong th\u1ea7n T\u1eed \u0110\u1ed3ng \u1edf Ki\u1ebfm Ch\u00e2u, v\u1ecb T\u1ebf Thu\u1eadn V\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m Anh Hi\u1ec3n V\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n kh\u1edfi lo\u1ea1n, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1nh Th\u00e0nh \u0110\u00f4, b\u1ed7ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi leo l\u00ean thang h\u00f4 l\u1edbn: <i>\"Th\u1ea7n T\u1eed \u0110\u1ed3ng sai ta \u0111\u1ebfn, ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 9 th\u00e0nh s\u1ebd th\u1ea5t th\u1ee7, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb gi\u1ebft s\u1ea1ch.\"<\/i> B\u1ecdn gi\u1eb7c b\u1eafn t\u00ean, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 bi\u1ebfn m\u1ea5t. Qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang ng\u00e0y \u0111\u00f3 th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1. B\u1ea5y gi\u1edd, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2u tr\u00ecnh s\u1ef1 vi\u1ec7c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, quan bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, l\u1ea5y S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan; Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, B\u1ea3o T\u0129nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, V\u00e2n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t; T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t. V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n v\u1eabn ki\u00eam qu\u1ea3n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau qu\u1ea3n Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung qu\u1ea3n Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m ph\u00f3, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung v\u00e0 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n c\u00f9ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch. L\u00fac V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau m\u1edbi \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n ra ngo\u1ea1i \u00f4 \u0111\u00f3n, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau xu\u1ed1ng ng\u1ef1a l\u1ec5 b\u00e1i, Vua nghe tin, cho r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng l\u0129nh bi\u1ebft nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn, khen ng\u1ee3i nhi\u1ec1u.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ra l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111ua thuy\u1ec1n.\r\n\r\n[24] L\u1ec7nh Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh nghi l\u1ec5 t\u1ebf M\u00e3 giao cho V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tri th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa x\u00e9t x\u1eed kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Ung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o thay th\u1ebf.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, con trai c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Long Kh\u00e1nh sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u N\u1ed9i T\u1ee9 H\u1eefu Ban ki\u00eam \u0110\u00f4 B\u00e1c B\u1eafc Cung \u0110i\u1ec1n Ph\u01b0\u1ee3ng Dung c\u00f9ng em trai l\u00e0 \u0110i\u1ec1n T\u00f2ng Th\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ph\u01b0\u1ee3ng Dung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban Ph\u1ee5ng Ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ch\u00e9m t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tam Ty l\u00e0 Tri\u1ec7u V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng. V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng t\u00ednh t\u00ecnh hung d\u1eef, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh, khi \u0111\u1ed1c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Giang Nam, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c b\u1ea5t ch\u00ednh. Tri ch\u00e2u Nhi\u00eau Ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u01b0\u1ee3c tang ch\u1ee9ng v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a y, b\u00e1o l\u00ean Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9 Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng, V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, y \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n \u0111\u1ec3 ki\u1ec7n X\u01b0\u01a1ng Linh v\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng ph\u1ec9 b\u00e1ng tri\u1ec1u ch\u00ednh, l\u1ea1i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u1ea5n t\u00edn \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3 vi\u1ec7c L\u01b0\u1ee3ng xin tha t\u1ed9i. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i th\u1ea9m v\u1ea5n, nh\u00e0 Vua nh\u1eadn ra s\u1ef1 gian tr\u00e1, d\u1eabn ra \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf tra h\u1ecfi, l\u1ea1i tri\u1ec7u L\u1ee5c S\u1ef1 Tham Qu\u00e2n Nhi\u00eau Ch\u00e2u c\u0169 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t ra l\u00e0m ch\u1ee9ng. V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i nh\u1eadn t\u1ed9i, li\u1ec1n b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, kh\u00f4ng b\u1ecb truy c\u1ee9u, c\u00f2n H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh v\u00ec c\u00e1c l\u1ed7i kh\u00e1c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n Luy\u1ec7n Ph\u00f3 S\u1ee9 ch\u00e2u D\u0129nh. Tri\u1ec1u th\u1ea7n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 s\u1ef1 minh \u0111o\u00e1n c\u1ee7a nh\u00e0 Vua, k\u1ebb n\u00e0o c\u0169ng ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n<i>(H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh, D\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t, ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong s\u1eed s\u00e1ch.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, phong Th\u1ee9 S\u1eed ch\u00e2u H\u1ed9i l\u00e0 Di\u1ec7t Ng\u1ed9 l\u00e0m B\u1ea3o Thu\u1eadn Lang T\u01b0\u1edbng, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c T\u00f4 Gia l\u00e0 Khu\u1ea5t V\u0129, t\u1ed9c B\u1ea1ch M\u00e3 l\u00e0 Mai H\u01b0\u01a1ng, t\u1ed9c Vi Di l\u00e0 \u0110\u00f4 H\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m An H\u00f3a Lang T\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n[29] Ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Truy, Thanh, T\u1ec1 v\u00e0 v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m t\u00e0n ph\u00e1, cho ph\u00e9p th\u00ed sinh \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n k\u1ef3 thi C\u1eed Nh\u00e2n.\r\n\r\n[30] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng xa nh\u01b0 Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Qu\u1ea3ng Nam, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ebft, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh th\u00e0nh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. Th\u00e1ng n\u00e0y, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay ch\u1ec9 x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y 500 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8, mi\u1ec5n thu thu\u1ebf mu\u1ed1i c\u00f2n thi\u1ebfu \u1edf s\u00e1u gi\u1ebfng S\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u L\u0103ng l\u00e0 34.000 c\u00e2n.\r\n\r\n[32] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean sai nha t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn d\u00e2ng ng\u1ef1a c\u1ed1ng, v\u1eabn x\u01b0ng t\u00ean h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ban, nh\u01b0ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e0ng th\u00eam nghi\u00eam tr\u1ecdng. Vua cho r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean th\u00f9y coi th\u01b0\u1eddng gi\u1eb7c, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00e0ng kh\u00f3 kh\u0103n, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00e0m Kinh, Nguy\u00ean, Nghi, V\u1ecb, B\u00e2n, Ninh, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh[footnote]Ho\u00e0n Kh\u00e1nh nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 t\u1eadp 'Uy\u1ec3n Di\u1ec5m', quy\u1ec3n 2, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n b\u1ed5 sung.[\/footnote], Phu, Di\u00ean, B\u1ea3o An, Tr\u1ea5n Nhung, Thanh Vi\u1ec5n v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n l\u00e0m An ph\u1ee7 Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o l\u00e0m ph\u00f3, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111i g\u1ea5p.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a T\u1ec1 Hi\u1ec1n n\u00f3i r\u1eb1ng Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n b\u1ecb h\u00e3m, m\u1edbi sai T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111i s\u1ee9, \u1ea5y l\u00e0 sai, gi\u1eb7c chi\u1ebfm Thanh Vi\u1ec5n v\u00e0o ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 9, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a x\u1ea3y ra.)<\/i>\r\n\r\n[33] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3o nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u1ebfn H\u00e0 T\u00e2y, nh\u01b0ng ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ti\u1ebfn, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, gi\u00f3 l\u1edbn, Vua sai ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh ra ngo\u1ea1i th\u00e0nh l\u1ea5y l\u00faa v\u1ec1 xem, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c mi\u1ec5n thu\u1ebf tr\u00e2u cho d\u00e2n ch\u00e2u \u0110\u00e0m v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, \u0111\u00e3 vi\u1ebft c\u00f9ng s\u1ef1 ki\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c khen n\u0103m th\u1ee9 ba, nay kh\u00f4ng vi\u1ebft l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3 t\u1eeb Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u, ch\u1ec9 cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean th\u00f9y t\u1ea5u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i> L\u1ea1i ch\u1ec9 khu v\u1ef1c ph\u00eda t\u00e2y Linh Ch\u00e2u l\u00e0 Du L\u00e2m, \u0110\u1ea1i \u0110\u1ecbnh n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf cao \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t qu\u00e2n ta, b\u1edfi ch\u00fang c\u1eady xa x\u00f4i, kh\u00f3 \u0111u\u1ed5i theo.\"<\/i> R\u1ed3i ch\u1ec9 Thi\u00ean Gi\u1ea3n l\u1ed9 n\u00f3i: <i>\"D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh t\u1eebng n\u00f3i con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u, hi\u1ec3m tr\u1edf nh\u01b0ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m an to\u00e0n, nh\u01b0ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00e0i c\u1ea7m qu\u00e2n c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng s\u0129.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean th\u00f9y t\u1ea5u r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 c\u1ecf kh\u00f4 \u0111\u1ec1u d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00f4ng d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, m\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f3 \u0111\u1ee7 ngu\u1ed3n l\u1ef1c, \u1ea5y l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea1i th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c th\u00ed sinh ch\u1ebf khoa, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Th\u00e0nh An l\u00e0 \u0110inh T\u1ed1n v\u00e0 Suy quan \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ch\u00e2u Th\u01b0 l\u00e0 T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0o b\u1eadc t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng, \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1eeba t\u1ef1 Quang l\u1ed9c, tr\u1ef1c vi\u1ec7n T\u1eadp hi\u1ec1n. B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Suy quan ph\u00f2ng ng\u1ef1 ch\u00e2u Ho\u00e0i l\u00e0 T\u00f4n K\u1ef5 v\u00e0o b\u1eadc th\u1ee9 t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng, b\u1ed5 H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m B\u00e1c s\u0129 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, T\u00f4n K\u1ef5 l\u00e0m Th\u1eeba t\u1ef1 Quang l\u1ed9c. \u0110inh T\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u H\u1ed3. <i>(\u0110inh T\u1ed1n, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u H\u1ed3, theo s\u00e1ch \u2018\u0110\u0103ng khoa k\u00fd\u2019)<\/i>.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua \u0111\u1ebfn xem c\u1ea5y l\u00faa \u1edf B\u1eafc Giao, r\u1ed3i y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung \u1edf v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kinh \u0111\u00f4 tr\u00f4ng th\u1ea5y xa gi\u00e1, \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf. L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>\"Xa gi\u00e1 \u0111i ch\u01a1i, d\u00e2n ch\u00fang reo h\u00f2 nh\u01b0 th\u1ebf, t\u00ecnh c\u1ea3m t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ee9c \u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1ecb v\u00ec n\u0103m n\u0103m, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c nh\u00e2n \u00e1i th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u00ean trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ph\u1ee5c vui v\u1ebb.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c vui s\u01b0\u1edbng.\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"M\u00f9a thu n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng, th\u1eddi v\u1eadn h\u00f2a thu\u1eadn, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh b\u1eadc nh\u1ea5t.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm v\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a y\u00ean, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n ph\u1ea3i cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u0169ng l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng, luy\u1ec7n binh, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n gi\u1eb7c, khi\u1ebfn ch\u00fang kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m l\u1ea5n, th\u00ec d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n th\u01b0 th\u00e1i.\"<\/i>\r\n\r\n[38] \u0110\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 suy quan, v\u00ec n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri\u1ec1u Ch\u00e2u th\u00f4ng ph\u00e1n.\r\n\r\nTri\u1ec1u Ch\u00e2u c\u00e1ch kinh \u0111\u00f4 b\u1ea3y ng\u00e0n d\u1eb7m, phong t\u1ee5c d\u00e2n gian th\u00f4 l\u1eadu. Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec1n Kh\u1ed5ng T\u1eed, d\u1ef1ng nh\u00e0 th\u1edd H\u00e0n D\u0169, d\u1eabn d\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi trong d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ebfn h\u1ecdc. Khi \u1ea5y, con trai h\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng m\u1edbi m\u01b0\u1eddi s\u00e1u tu\u1ed5i, c\u00f9ng m\u1eb9 t\u1eafm \u1edf \u00c1c Kh\u00ea, b\u1ecb c\u00e1 s\u1ea5u c\u1eafn ch\u1ebft. Nghi\u00eau T\u00e1 cho r\u1eb1ng x\u01b0a H\u00e0n D\u0169 lo l\u1eafng v\u1ec1 n\u1ea1n c\u00e1 s\u1ea5u[footnote]Nghi\u00eau T\u00e1 cho r\u1eb1ng x\u01b0a H\u00e0n D\u0169 lo l\u1eafng v\u1ec1 n\u1ea1n c\u00e1 s\u1ea5u, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung[\/footnote], d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 n\u00e9m xu\u1ed1ng khe, c\u00e1 s\u1ea5u b\u1ecf \u0111i xa, nay l\u1ea1i h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng di\u1ec7t tr\u1eeb. Cu\u1ed1i c\u00f9ng sai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i vi\u1ebft v\u0103n, \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng gi\u1eefa ch\u1ee3 r\u1ed3i gi\u1ebft c\u00e1 s\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi Tri\u1ec1u Ch\u00e2u so s\u00e1nh \u00f4ng v\u1edbi H\u00e0n D\u0169.\r\n\r\nBa n\u0103m sau, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, d\u00e2ng l\u00ean m\u1ea5y tr\u0103m b\u00e0i th\u01a1, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u0169ng khen ng\u1ee3i v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng, do \u0111\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf S\u1eed qu\u00e1n.\r\n\r\n<i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu vi\u1ebft tr\u00ean bia m\u1ed9: Nghi\u00eau T\u00e1 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f3 n\u00f3i ra. Kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 vi\u1ec7c g\u00ec, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Theo t\u1eadp c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1, m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m M\u1eadu Tu\u1ea5t b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, M\u1eadu Tu\u1ea5t l\u00e0 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t)<\/i>.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n sai l\u1ec7ch, ch\u1ee7 ph\u00e1n \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00e1c quan t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n c\u0169ng n\u00ean ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u1ea9n th\u1eadn h\u01a1n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f2n nh\u01b0 v\u1eady, xin nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u1eebng ph\u1ea1t, \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m quan xa. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh trong thi\u00ean h\u1ea1, sau khi x\u1eed xong, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi r\u00f5 l\u1eddi khai t\u00e2u l\u00ean, giao cho B\u1ed9 H\u00ecnh xem x\u00e9t l\u1ea1i, nh\u1eefng ai d\u00f9ng h\u00ecnh sai l\u1ec7ch \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ecb tra x\u00e9t. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 Khai Phong ph\u1ee7 ch\u01b0a t\u1eebng t\u00e2u \u00e1n, n\u1ebfu x\u1eed \u00e1n c\u00f3 sai l\u1ea7m, ch\u1ec9 tr\u1eebng ph\u1ea1t c\u00e1c quan l\u1ea1i nguy\u00ean kh\u00e1m, c\u00f2n tri ph\u1ee7, ph\u00e1n quan, suy quan, ki\u1ec3m ph\u00e1p quan \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi, th\u00ec l\u00e0m sao ph\u00e2n minh \u0111\u01b0\u1ee3c oan u\u1ed5ng, l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho thi\u00ean h\u1ea1. Xin t\u1eeb nay thi h\u00e0nh nh\u01b0 c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i.\"<\/i> \u0110\u1ebf \u0111\u1ed3ng \u00fd. X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u1ea1i xin, ph\u00e0m nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb h\u1ecfi m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn ngay, cho ph\u00e9p truy b\u1eaft. Chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u00e1o l\u00ean.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, L\u01b0u M\u00f4ng T\u1ea9u, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, d\u00e2ng b\u00e0i ph\u00fa 'T\u1ed1ng \u0111\u00f4' t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng n\u01a1i qu\u1ed1c gia th\u1ee5 m\u1ec7nh, ki\u1ebfn hi\u1ec7u, n\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 l\u1eadp mi\u1ebfu t\u1ed5 t\u00f4ng. Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn, sai S\u1eed qu\u00e1n ki\u1ec3m tra c\u00e1c s\u1ef1 t\u00edch c\u1ed5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Ng\u00f4 Th\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0110an D\u01b0\u01a1ng, gi\u1eef ch\u1ee9c Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed3 nhu\u1eadn ni\u00ean m\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 n\u1ed9p, v\u1ed1n n\u00ean do Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n l\u00fd, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i n\u1ed9p c\u1ea3 v\u00e0o Nghi Loan ty. L\u1ebd ra, n\u00fai s\u00f4ng hi\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u1ea5t, l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. X\u01b0a, theo 'Chu l\u1ec5', quan Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng n\u1eafm gi\u1eef b\u1ea3n \u0111\u1ed3 thi\u00ean h\u1ea1, l\u1ea1i sai Th\u1ed5 hu\u1ea5n \u0111i theo xa gi\u00e1. H\u00e1n Cao T\u1ed5 v\u00e0o Quan Trung, Ti\u00eau H\u00e0 \u0111\u00e3 thu gom b\u1ea3n \u0111\u1ed3 nh\u00e0 T\u1ea7n, nh\u1edd \u0111\u00f3 hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu. H\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 coi nh\u1eb9 m\u00e0 b\u1ecf qua? Xin l\u1ec7nh cho b\u1ea3n \u0111\u1ed3 nhu\u1eadn ni\u00ean hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u n\u1ed9p l\u00ean Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ecba l\u00fd c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn xen k\u1ebd nhau nh\u01b0 nanh ch\u00f3, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 v\u1ebd ri\u00eang \u0111\u1ecba h\u00ecnh m\u1ed9t ch\u00e2u th\u00ec l\u00e0m sao kh\u1edbp v\u1edbi c\u00e1c qu\u1eadn kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c? Mong r\u1eb1ng c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u1ed9 m\u00ecnh v\u00e0 n\u1ed9p l\u00ean Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u00ecn qua c\u1eeda s\u1ed5, c\u00f2n s\u1ef1 r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a ch\u00edn ch\u00e2u th\u00ec r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 trong l\u00f2ng b\u00e0n tay.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean d\u1eabn qu\u00e2n t\u1ea5n c\u00f4ng Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n. L\u01b0u \u1ea8n, Tri qu\u00e2n, v\u00e0 \u0110inh T\u00e1n, Gi\u00e1m \u00e1p, chia qu\u00e2n c\u1ed1 th\u1ee7.\r\n\r\n<i>(L\u01b0u \u1ea8n v\u00e0 \u0110inh T\u00e1n \u0111\u1ec1u ch\u01b0a th\u1ea5y s\u1eed s\u00e1ch ghi ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[43] Vua th\u1ea5y Ba Th\u1ee5c xa x\u00f4i, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, sai H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u0103ng Tr\u00ed Nghi\u00eau, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng H\u00fac, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Phan Duy C\u00e1t, Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft ph\u00e2n \u0111i qua c\u00e1c ch\u00e2u Xuy\u00ean, Hi\u1ec7p, lo vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u00ed, xem x\u00e9t n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i. Tr\u00ed Nghi\u00eau l\u1ee1 \u0111\u1ec3 s\u1edb \u1edf nh\u00e0, Duy C\u00e1t khuy\u00ean Tr\u00ed Nghi\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng <i>\"\u0110i thuy\u1ec1n qua s\u00f4ng C\u00e1t B\u00e1ch b\u1ecb v\u1ee1, m\u1ea5t s\u1edb\"<\/i> \u0111\u1ec3 t\u1ef1 bi\u1ec7n minh. Tr\u00ed Nghi\u00eau n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i Vua, ta kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u00e0m v\u1eady.\"<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 h\u1ea1ch, Vua kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1edbi. Sau \u0111\u00f3, Duy C\u00e1t v\u00e0o cung, n\u00f3i chuy\u1ec7n Th\u1ee5c, k\u1ec3 r\u00f5 vi\u1ec7c Tr\u00ed Nghi\u00eau t\u1ef1 h\u1ea1ch, Vua than th\u1edf m\u00e3i. Duy C\u00e1t l\u00e0 con trai c\u1ee7a em M\u1ef9.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng H\u00fac, ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. S\u00e1ch 'V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng t\u1ea1p k\u00fd' ch\u00e9p: Phan Duy C\u00e1t l\u00e0 con trai c\u1ee7a Chu Th\u1ebf T\u00f4ng, Th\u00e1i T\u1ed5 kh\u00f4ng gi\u1ebft, sai M\u1ef9 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t t\u1ed1t, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u k\u1ef9 \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[44] Th\u00e1ng n\u00e0y, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u1ed1ng xin l\u1eadp th\u00e0nh t\u1ea1i s\u00f4ng Ph\u1ed1 L\u1ea1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u00e2n \u0111\u1ed3n. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng k\u1ebf n\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 l\u1eadp th\u00e0nh qu\u00e1ch l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, n\u1ebfu qu\u00e2n kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 ra \u0111\u00e1nh, ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng c\u1eeda c\u1ed1 th\u1ee7, th\u00ec vi\u1ec7c l\u1eadp qu\u00e2n th\u00e0nh ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i.\"<\/i> T\u1ec3 th\u1ea7n L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1nh \u00fd s\u00e2u xa, th\u1ea5u l\u00fd l\u1ebd, xin b\u00e3i b\u1ecf l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[45] Tam ty thi\u1ebft l\u1eadp ty c\u00e2u thu, l\u1ea5y quan ph\u00e1n ma kh\u00e1m ki\u00eam nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[46] Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, s\u1eafc l\u1ec7nh cho qu\u00e2n Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh ph\u00e2n chia \u0111\u00f3ng \u1edf \u0111\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng. Khi \u1ea5y gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch v\u1eabn \u1edf n\u00fai Th\u00e1n, ch\u01b0a v\u1ed9i nam ti\u1ebfn.\r\n\r\n[47] Tri phong b\u00e1c ty Tr\u1ea7n Th\u1ee9 xin \u0111\u00fac \u1ea5n cho ty m\u00ecnh. S\u1eafc l\u1ec7nh r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c phong b\u00e1c, l\u1ea5y \u1ea5n c\u1ee7a M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh d\u00f9ng. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i tri phong b\u00e1c ty th\u00e0nh ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 phong b\u00e1c s\u1ef1.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m \u0110o\u00e0n Ngh\u0129a v\u01b0\u1ee3t th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u00e0n Ngh\u0129a, ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ho\u00e0n ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean nh\u01b0 Nguy B\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, nay d\u1eddi tr\u1ea1i v\u1ec1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. S\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ea5p \u0111\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u1ec3 an tr\u00ed h\u1ecd.\r\n\r\n[50] Kh\u00e1nh ch\u00e2u b\u00e1o l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.\r\n\r\n[51] Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng H\u1ed1i d\u00e2ng ba b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn thi t\u1ea1i vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n, ban cho h\u1ecdc v\u1ecb ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7. T\u00f4ng H\u1ed1i l\u00e0 con c\u1ee7a T\u1ec1 Hi\u1ec1n.\r\n\r\n[52] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai s\u1ee9 truy\u1ec1n ch\u1ec9 cho Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c qu\u00e2n ch\u00e2u Linh, Ho\u00e0n, Thanh Vi\u1ec5n, H\u01b0u Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp Thanh Vi\u1ec5n c\u00f9ng Thanh C\u01b0\u01a1ng, B\u1ea1ch M\u00e3 tr\u1ea1i, h\u00e3y h\u1ee3p qu\u00e2n m\u00e0 \u0111\u00e1nh.\"<\/i>\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf s\u00f4ng T\u00edch Th\u1ea1ch, v\u00e2y d\u00e0i Thanh Vi\u1ec5n. Thanh Vi\u1ec5n nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 gian \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Qu\u1ef3nh xin vi\u1ec7n binh, Qu\u1ef3nh \u0111\u1ecbnh \u0111em h\u1ebft qu\u00e2n \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n. Ki\u1ec1m h\u1ea1t, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 Quy, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Th\u00e1i Nguy\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c g\u1ea7n, n\u1ebfu d\u1ed3n h\u1ebft binh l\u1ef1c ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, ph\u00eda sau s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ti\u1ebfp \u1ee9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 to\u00e0n qu\u00e2n \u0111i.\"<\/i> Th\u1ebf l\u00e0 ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1, H\u1ea3i Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Phan L\u00e2n, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u V\u0103n Ch\u1ea5t d\u1eabn 6.000 qu\u00e2n \u0111i c\u1ee9u, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ee3i ta ti\u1ebfp \u1ee9ng \u0111\u1ebfn.\"<\/i> Qu\u1ef3nh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng \u0111i.\r\n\r\nNg\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, K\u1ebf Thi\u00ean th\u00e2n th\u00fac qu\u00e2n \u0111\u00e1nh c\u1eeda Nam Thanh Vi\u1ec5n, con trai l\u00e0 A Di \u0111\u00e1nh c\u1eeda B\u1eafc, l\u1ea5p h\u00e0o ch\u1eb7t c\u1ea7u ti\u1ebfn v\u00e0o. Th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1. L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u1ef3nh l\u1ea1i sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t, Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c s\u1ee9, Nghi\u00eam Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn 600 qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111i c\u1ee9u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u1ecbp. Gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t Chi T\u1eed B\u00ecnh, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Thanh C\u01b0\u01a1ng. Qu\u1ef3nh c\u00f9ng Th\u1ee7 Quy, K\u1ebf N\u0103ng m\u1edbi xu\u1ea5t qu\u00e2n, ti\u1ebfn qu\u00e2n r\u1ea5t ch\u1eadm, nghe tin Thanh Vi\u1ec5n th\u1ea5t th\u1ee7 c\u00e0ng s\u1ee3 h\u00e3i. Gi\u1eb7c ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t V\u1ecdng Mai, Tri ch\u00e2u Ho\u00e0n, T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, Thu\u1eadn Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ph\u1ed5 tu\u1ea7n tra tr\u1ea1i Thanh C\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i v\u1edbi Qu\u1ef3nh: <i>\"Tr\u1ea1i n\u00e0y ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc xa, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n, qu\u00e2n \u00edt th\u00ec kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, xin b\u1ecf \u0111i.\"<\/i> Qu\u1ef3nh c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n m\u01b0u, \u0111\u1ed1t kho l\u01b0\u01a1ng, c\u1ecf kh\u00f4, binh kh\u00ed, \u0111u\u1ed5i h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb trong tr\u1ea1i ra ngo\u00e0i. Qu\u1ef3nh r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 gi\u1eef tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, th\u1ebf gi\u1eb7c ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, ch\u01b0a t\u1eebng giao chi\u1ebfn.\r\n\r\n<i>(Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n th\u1ea5t th\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 7 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c ch\u1ec9 ph\u1ee5 ch\u00e9p, v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 ng\u00e0y c\u1ee5 th\u1ec3.)<\/i>\r\n\r\n[53] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u00fa qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u1ec1 Ch\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9c l\u00e0 Ti\u1ec1n Th\u1ee7 Tu\u1ea5n gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c v\u1ee5, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng v\u1ec1 l\u00e0m T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.\r\n\r\n[54] L\u1ea5y Hi\u1ec7u kh\u00e1m quan Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, c\u1ef1u Tri huy\u1ec7n V\u0129nh Ni\u00ean l\u00e0 L\u01b0u S\u0129 Huy\u1ec1n l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Th\u1ecb gi\u00e1o Nam Cung. T\u1eeb \u0111\u00e2y, B\u1eafc tr\u1ea1ch Nam Cung b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u00e1o.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p r\u1eb1ng n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 hai l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u00e1o. X\u00e9t th\u1ea5y L\u01b0u S\u0129 Huy\u1ec1n \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 t\u01b0, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3n ch\u00ed \u0111\u00e3 nh\u1ea7m. Th\u00e1ng 2 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 hai, l\u1ea1i sai L\u00fd T\u1ee5ng, Th\u1eddi \u0110\u1ea1i Nh\u00e3 l\u00e0m Th\u1ecb gi\u00e1o Nam B\u1eafc tr\u1ea1ch, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u s\u1ef1 vi\u1ec7c. L\u01b0u S\u0129 Huy\u1ec1n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i>\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n l\u00e0 'T\u1ee5c Th\u00f4ng \u0110i\u1ec3n' g\u1ed3m 200 quy\u1ec3n. Vua sai \u0111\u01b0a v\u00e0o b\u00ed c\u00e1c, l\u1ea1i ban y\u1ebfn \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed v\u1eadt, ti\u1ec1n b\u1ea1c kh\u00e1c nhau. S\u00e1ch n\u00e0y tr\u00f9ng l\u1eb7p, ph\u1ee9c t\u1ea1p, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch nhi\u1ec1u, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n. Vua mu\u1ed1n s\u1eeda l\u1ea1i nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai Qu\u1ed1c t\u1eed t\u1ebf t\u1eedu H\u00ecnh B\u00ednh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh c\u00e1c s\u00e1ch 'Chu L\u1ec5', 'Nghi L\u1ec5', 'C\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng', 'C\u1ed1c L\u01b0\u01a1ng Truy\u1ec7n Ch\u00ednh Ngh\u0129a'. Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u00ecnh B\u00ednh d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch, g\u1ed3m 165 quy\u1ec3n. Vua sai kh\u1eafc in ban h\u00e0nh, ban y\u1ebfn t\u1ea1i Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, v\u00e0 th\u0103ng c\u1ea5p, ban th\u01b0\u1edfng. T\u1eeb \u0111\u00f3, ngh\u0129a s\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00edn kinh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\r\n\r\n[56] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam l\u00e0 Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>\"Theo s\u1eafc l\u1ec7nh c\u0169, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u1ea5m \u0111\u1ed3ng t\u1eeb b\u1ea3y c\u00e2n tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, ph\u1ea3i t\u1ea5u xin ch\u1ec9 d\u1ee5, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m \u00e1n. Tuy nhi\u00ean, ch\u1edd \u0111\u1ee3i ph\u00fac \u0111\u00e1p qu\u00e1 l\u00e2u, g\u00e2y ch\u1eadm tr\u1ec5, xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 l\u00e0m lu\u1eadt v\u0129nh vi\u1ec5n.\"<\/i> Vua ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay ph\u1ea1m t\u1eeb n\u0103m m\u01b0\u01a1i c\u00e2n tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi ph\u1ea3i t\u1ea5u xin, c\u00f2n l\u1ea1i gi\u1ea3m d\u1ea7n.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh l\u00e0 H\u1ed3 \u0110\u00e1n l\u00e0m Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u00f4ng Ch\u00e2u. H\u1ed3 \u0110\u00e1n t\u1eeb ch\u1ed7 l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ebfn kinh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, n\u00ean b\u1ecb giao ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch Hi Ch\u00ednh t\u00e2u l\u00ean r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n th\u1ea5t th\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd.\"<\/i> \u00d4ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ba \u0111\u1ebfn n\u0103m v\u1ea1n qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc, Tr\u1eabm ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o qu\u00ean. Nay Hi Ch\u00ednh n\u00f3i v\u1eady, ch\u1ec9 l\u00e0 do \u1edf ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00f4i, n\u00ean ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i s\u1ef1 d\u00e1m n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng.\"<\/i> Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 l\u00e0 Chu O\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7u l\u00fd, nghe l\u1eddi can gi\u00e1n, l\u00f2ng lo bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, d\u00f9 l\u00e0 tr\u1ebb con c\u0169ng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. C\u00f2n nh\u01b0 vi\u1ec7c th\u00e0nh tr\u00ec th\u1ea5t th\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 do t\u01b0\u1edbng s\u00fay b\u1ea5t t\u00e0i, Hi Ch\u00ednh sao l\u1ea1i d\u00e1m n\u00f3i l\u1eddi b\u1ed9i m\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu tr\u1ecb t\u1ed9i \u00f4ng, th\u00ec sau n\u00e0y ai c\u00f2n d\u00e1m n\u00f3i n\u1eefa?\"<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u1ed7i nh\u00e0 xu\u1ea5t m\u1ed9t \u0111inh, g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Ngh\u1ecb qu\u00e2n, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u00f9ng v\u1edbi ch\u00ednh binh chia nhau canh gi\u1eef th\u00e0nh tr\u00ec. Sai Ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 Thi\u1ebfn c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c 68.795 ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng qu\u00e2n s\u0129 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u th\u0103ng l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n, g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Ti\u1ec7p.\r\n\r\n<i>(N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t B\u1ea3o Ngh\u1ecb \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u, vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p \u1edf cu\u1ed1i n\u0103m. Ng\u00f4 Thi\u1ebfn t\u00e2u s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng B\u1ea3o Ngh\u1ecb qu\u00e2n thu \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1eed ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, nay g\u1ed9p chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 L\u00e2n Ph\u1ee7, Tr\u1ecdc Lu\u00e2n l\u00e0 T\u00e0o X\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n Th\u1ee5c H\u1ed9 \u0111\u00e1nh \u00fap \u0111o\u00e0n h\u1eadu c\u1ea7n c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u1edf ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng Li\u1ec5u B\u00e1t, tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long, ch\u00e9m gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng b\u1ed1n vi\u00ean \u0111\u1ea1i hi\u1ec7u.\r\n\r\n[61] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua n\u00f3i v\u1edbi L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i trong \u0111\u00e1m \u0111\u00fang qu\u1ea3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c d\u1ec5, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng ch\u0103m ch\u1ec9 t\u00ecm ki\u1ebfm, mong c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n t\u00e0i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1eeb trong qu\u00e2n hi\u1ec7u, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t t\u00e1m ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi, giao cho tr\u1ecdng tr\u00e1ch, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, Ng\u1ee5y N\u0103ng r\u1ea5t t\u1eadn l\u1ef1c, Tr\u1ea7n H\u01b0ng v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 Khu\u00ea c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i.\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>\"Nh\u00e2n t\u00e0i kh\u00f3 m\u00e0 v\u1eb9n to\u00e0n, nay ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m trong m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 trong vi\u1ec7c bi\u1ebft d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ecbnh \u0110\u00e0o, l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m T\u0129nh Nhung qu\u00e2n; Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u00e0m Uy L\u1ed7 qu\u00e2n; Tr\u1ea7n H\u01b0ng, ng\u01b0\u1eddi V\u1ec7 Nam, l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, Th\u1ea5p Ch\u00e2u; V\u0169 Khu\u00ea t\u1eebng tr\u1ea3i qua c\u00e1c ch\u00e2u Minh, Doanh, B\u00e1 ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t, l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1c.\r\n\r\n<i>(Hi\u1ec7n t\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a V\u0169 Khu\u00ea kh\u00f4ng tra \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean ghi l\u1ea1i nh\u1eefng ch\u1ee9c v\u1ee5 \u00f4ng t\u1eebng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[62] Vua b\u1ea3o c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1ea5t Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u1ea1i \u0111\u1ed9ng, h\u00f4m qua Ty thi\u00ean t\u1ea5u r\u1eb1ng sao Ho\u1ea3 x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00e0o cung D\u01b0 Qu\u1ef7, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n s\u1ebd c\u00f3 tai ho\u1ea1, n\u00ean r\u0103n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i gi\u1eef y\u00ean l\u00f2ng. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u1eddi cao hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1 \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o, ch\u1ec9 s\u1ee3 kh\u00f4ng bi\u1ebft, nay \u0111\u00e3 bi\u1ebft, h\u00e1 kh\u00f4ng lo s\u1ee3, tu s\u1eeda b\u1ea3n th\u00e2n?\"<\/i> Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh n\u00f3i: <i>\"T\u00e0 kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"Tr\u1eabm c\u00f3 \u0111\u1ee9c g\u00ec \u0111\u00e1ng n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a?\"<\/i> \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u00e1p: <i>\"Thi\u00ean v\u0103n hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1m x\u1ea5u, th\u1ef1c ra \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh t\u1ec9nh b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. S\u1edf Trang V\u01b0\u01a1ng lo s\u1ee3 v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e1nh tai ho\u1ea1, s\u1ee3 m\u1eafc t\u1ed9i v\u1edbi tr\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ea3nh gi\u00e1c. Hi\u1ec7n nay, B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ef7 lu\u1eadt b\u1ea3n th\u00e2n, y\u00eau th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u00fang, th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ai ph\u1ea3i kh\u1ed5, c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng b\u1ecb v\u1ee1, n\u0103m nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n kh\u1ed1n kh\u1ed5 sinh linh, h\u00e1 ph\u1ea3i \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Tr\u1eabm c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m \u0111\u1ebfn! T\u1eeb nay c\u00e0ng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, nh\u01b0 hai v\u00f9ng Kinh, H\u1ed3 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c khan hi\u1ebfm, tai ho\u1ea1 c\u00e0ng nhi\u1ec1u, c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n th\u1ea5t th\u1ee7, qu\u00e2n ta \u0111\u00f3ng t\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c tr\u1ea1i, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng lo qu\u00e2n l\u00ednh ph\u01a1i m\u00ecnh n\u01a1i \u0111\u1ed3ng hoang, c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ecf khan hi\u1ebfm. May c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o r\u1eb1ng, hai v\u00f9ng Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, c\u1ee7i c\u1ecf r\u1ebb, khi\u1ebfn Tr\u1eabm an l\u00f2ng ph\u1ea7n n\u00e0o.\"<\/i>\r\n\r\n[63] Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u T\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1 v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, nh\u00e0 Vua lo r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c v\u1eeba y\u00ean \u1ed5n, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u00e2u thu\u1eabn, n\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u M\u00e3 Tri Ti\u1ebft thay th\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tri\u1ec7u T\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1 v\u1ec1 kinh.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1ea1i T\u1ea7n Ch\u00e2u, c\u00f3 t\u1eebng giam gi\u1eef 20 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c gia t\u1ed9c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 qua h\u01a1n hai k\u1ef7. Khi M\u00e3 Tri Ti\u1ebft m\u1edbi \u0111\u1ebfn, \u00f4ng li\u1ec1n cho th\u1ea3 h\u1ebft, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"H\u1ecd c\u0169ng l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng nh\u1edb qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng sao?\"<\/i> C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c c\u1ea3m k\u00edch \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean trong su\u1ed1t th\u1eddi gian \u00f4ng t\u1ea1i nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng c\u00f3 ai x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi. M\u1ecf b\u1ea1c Ti\u1ec3u Tuy\u1ec1n l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng khai th\u00e1c, nh\u01b0ng thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n ph\u1ea3i ph\u00e1 s\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp, m\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a xong. M\u00e3 Tri Ti\u1ebft ba l\u1ea7n t\u1ea5u tr\u00ecnh vi\u1ec7c n\u00e0y, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn mi\u1ec5n thu\u1ebf, v\u00e0 cho ph\u00e9p l\u1ea5y thu nh\u1eadp h\u00e0ng ng\u00e0y l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec1m h\u1ea1t ti\u1ec1n tr\u1eadn c\u1ee7a tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, th\u1ee9 s\u1eed Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng[footnote]vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec1m h\u1ea1t ti\u1ec1n tr\u1eadn c\u1ee7a tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, ch\u1eef '\u0110\u1ecbnh' ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 279, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng b\u1ed5 sung.[\/footnote] l\u00e0m ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u B\u00e2n, Ninh, Linh, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tri\u1ec7u t\u1eadp to\u00e0n b\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t t\u1ed9i.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 tr\u1edf v\u1ec1, v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u tr\u00ecnh r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>(t\u1ea5u tr\u00ecnh c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, v\u00ec nh\u00e2n vi\u1ec7c \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i, l\u1ebd ra l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i>\r\n\r\n<i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, sau khi qu\u00e2n Thanh Vi\u1ec5n th\u1ea5t th\u1ee7 v\u00e0 tr\u1ea1i Thanh C\u01b0\u01a1ng b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i, qu\u1eadn Linh V\u0169 \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7n binh. Gi\u1eb7c ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd d\u00f2m ng\u00f3 th\u00e0nh tr\u00ec, uy hi\u1ebfp d\u00e2n c\u01b0, khi\u1ebfn l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u1ef1 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 kh\u00f3 m\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 ph\u00f2ng th\u1ee7. H\u01a1n n\u1eefa, ph\u00eda B\u1eafc ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, \u0111ang c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u1ef1c, n\u1ebfu chia qu\u00e2n v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y, e r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1ea5t c\u1ea3 hai c\u01a1 h\u1ed9i.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y hi\u1ec7n nay, n\u1ebfu ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ef1c, nh\u01b0ng ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00ec c\u00f3 th\u1eeba. K\u1ebf s\u00e1ch duy nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c t\u1eebng c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi K\u1ebf Thi\u00ean, chi\u00eau d\u1ee5 c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ea1i t\u1ed9c \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa, ban t\u01b0\u1edbc v\u1ecb v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u1ec3 mua chu\u1ed9c, d\u00f9ng \u00e2n t\u00edn \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft l\u00f2ng th\u00e0nh, ph\u00e2n t\u00edch l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 k\u00edch th\u00edch \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u00eda T\u00e2y s\u01a1n \u0111\u1ecba h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed9c l\u1edbn \u1edf xa quy ph\u1ee5c, th\u00ec th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9 s\u1ebd suy y\u1ebfu. S\u1eed d\u1ee5ng cung th\u1ee7 v\u00e0 ngh\u0129a qu\u00e2n m\u1edbi tuy\u1ec3n, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh, ta c\u00f3 th\u1ec3 huy \u0111\u1ed9ng h\u01a1n hai v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb m\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u qu\u00e2n. N\u1ebfu \u0111i\u1ec1u th\u00eam qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c v\u00e0 v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m s\u00e1u ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u1ecdc k\u1ef9 c\u00e0ng, c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu qu\u00e2n bi\u00ean ph\u00f2ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n n\u0103m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, t\u1ed5ng s\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n. H\u1ec5 ch\u00fang ra th\u00ec ta r\u00fat, ch\u00fang ph\u00f2ng th\u1ee7 ph\u00eda \u0110\u00f4ng th\u00ec ta t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u00eda T\u00e2y, khi\u1ebfn ch\u00fang ph\u1ea3i ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c xu\u00f4i kh\u00f4ng k\u1ecbp, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c b\u00ean ngo\u00e0i.<\/i>\r\n\r\n<i>Ngo\u00e0i ra, cho ph\u00e9p qu\u00e2n H\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ng\u1ef1a, gia s\u00fac v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f4ng b\u1ed1 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, th\u00ec l\u00f2ng qu\u00e2n H\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c s\u1ebd tranh nhau ti\u1ebfn l\u00ean v\u00ec l\u1ee3i \u00edch.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay, qu\u00e2n d\u00e2n \u1edf Linh Ch\u00e2u kh\u00f4ng k\u00e9m s\u00e1u b\u1ea3y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, r\u01a1i v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u1ebft, nguy hi\u1ec3m kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng. Th\u1ea7n l\u1ea1i lo r\u1eb1ng gi\u1eb7c Th\u1ecbnh \u0110\u1ee9c cho r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n t\u1ea5t s\u1ebd ph\u00e1t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n Linh V\u0169, v\u00e0o l\u00fac ta ch\u01b0a xu\u1ea5t qu\u00e2n, ch\u00fang s\u1ebd \u0111u\u1ed5i h\u1ebft l\u1ee3n r\u1eebng, d\u1ed3n h\u1ebft s\u1ee9c t\u1ea5n c\u00f4ng bao v\u00e2y, th\u00ec th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u c\u00f4 l\u1eadp c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 gi\u1eef v\u1eefng. N\u1ebfu l\u1ee1 th\u1ea5t th\u1ee7, th\u1ebf gi\u1eb7c c\u00e0ng m\u1ea1nh, d\u00f9 c\u00f3 t\u1eadp trung nhi\u1ec1u qu\u00e2n l\u00ednh, t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, c\u0169ng kh\u00f3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1eafng l\u1ee3i.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec th\u1ebf, th\u1ea7n xin phong Phan La Chi l\u00e0m L\u1ee5c C\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh v\u00e0ng l\u1ee5a, l\u1ea1i s\u1edbm khuy\u00ean d\u1ee5, \u1eaft h\u1ecd s\u1ebd quy thu\u1eadn, e r\u1eb1ng gi\u1eb7c Th\u1ecbnh \u0110\u1ee9c s\u1edbm mu\u1ed9n s\u1ebd d\u00f9ng binh, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng bu\u00f4n ng\u1ef1a c\u1ee7a h\u1ecd. N\u1ebfu s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Phan La Chi, th\u00ec t\u1ed9c N\u00ea Mai v\u00e0 c\u00e1c phi\u00ean qu\u1ed1c \u1edf T\u00e2y Nam xa x\u00f4i kh\u00f4ng kh\u00f3 chi\u00eau t\u1eadp. T\u00e2y Phi\u00ean \u0111\u00e3 v\u00e2ng theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh, th\u1ebf binh bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean h\u00f9ng m\u1ea1nh, th\u00ec c\u00e1c phi\u00ean qu\u1ed1c n\u00f4ng c\u1ea1n \u1edf Phu, Di\u00ean, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, c\u00f9ng c\u00e1c h\u1ed9 th\u1ee5c h\u00f3a \u1edf Nguy\u00ean, V\u1ecb, Tr\u1ea5n Nhung, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, h\u1ebft s\u1ee9c ph\u1ee5ng s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi binh l\u00ednh thay phi\u00ean v\u00e0 qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i, h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1 kh\u1edfi binh, th\u00ec V\u1ea1n S\u01a1n nghe tin \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Linh Ch\u00e2u v\u00e0 H\u00e0 T\u00e2y n\u1eefa. V\u1ea1n S\u01a1n r\u00fat lui, th\u00ec b\u1ed9 l\u1ea1c H\u1ea1 Lan S\u01a1n c\u0169ng s\u1ebd ph\u1ea3n l\u1ea1i gi\u1eb7c Th\u1ecbnh \u0110\u1ee9c. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00e0nh l\u0169y c\u00f4 l\u1eadp \u1edf Linh Ch\u00e2u s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c lo ng\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng s\u00e1u c\u1ed1c l\u00e0 m\u1ef9 danh n\u00ean ti\u1ebfc gi\u1eef, c\u00f2n th\u00e0nh l\u0169y c\u00f4 l\u1eadp \u1edf Linh Ch\u00e2u l\u1ea1i kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9. So v\u1edbi vi\u1ec7c l\u1ea1m th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi Di, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng sai l\u1ea7m c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u1ea1m th\u01b0\u1edfng l\u00e0 nh\u1ecf, c\u00f2n n\u1ebfu thu h\u1eb9p \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a s\u00f3i lang, th\u00ec n\u1ed7i nh\u1ee5c b\u1ecb thu h\u1eb9p \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u1edbi l\u00e0 l\u1edbn. C\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng danh v\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1m d\u1ee5ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n tr\u1ecb v\u00ec Trung Qu\u1ed1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u00e3 giao to\u00e0n b\u1ed9 v\u00f9ng Ng\u00e2n H\u1ea1 cho L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean. Giao ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cao cho k\u1ebb b\u1ea5t ch\u00ednh, b\u1eaft b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00fai \u0111\u1ea7u d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, chia kho t\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m h\u00e0i l\u00f2ng \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1edf v\u00e0ng b\u1ea1c \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 l\u00f2ng h\u1ecd, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 sinh linh, kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u00f9ng v\u0169 kh\u00ed, ban \u00e2n hu\u1ec7 cho Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng. \u00c2n hu\u1ec7 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi gi\u1eb7c Thi\u00ean \u0111\u00e3 r\u1ea5t h\u1eadu h\u0129.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an lo ng\u1ea1i gi\u1eb7c Thi\u00ean c\u1ea3m k\u00edch \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i qu\u1ed1c, c\u1eaft \u0111\u1ee9t th\u1ebf l\u1ef1c c\u00e1nh tay ph\u1ea3i, ph\u00f2ng ng\u1eeba m\u1ed1i h\u1ecda c\u1ea7n k\u00edp, m\u01b0u \u0111\u1ed3 r\u1ea5t s\u00e2u xa: ban t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng cho h\u1ecd, ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p. Khi t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1edd ti\u1ebft c\u1ee7a ta tr\u1edf n\u00ean nh\u1eb9, m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a ta ch\u1ec9 l\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ee3i cho h\u1ecd; khi s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t, l\u00f2ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 hay quay l\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00e1c, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a ta \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam \u00fd ch\u00ed \u0111\u00f3. L\u1ec7nh phong T\u00e2y B\u00ecnh c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 danh, Khi\u1ebft \u0110an ban cho h\u1ecd th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec? X\u00e9t t\u1eeb ng\u00e0y nay, ch\u00ednh s\u00e1ch l\u00fac \u0111\u00f3 h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 sai l\u1ea7m sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Khi x\u01b0a, s\u00e1u b\u1ed9 t\u1ed9c v\u00f9ng t\u00e2y b\u1eafc l\u00e0 nh\u1eefng phi\u00ean qu\u1ed1c xa x\u00f4i, trong c\u00e1c t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng Di \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 t\u1ed9c h\u00f9ng m\u1ea1nh. N\u1ebfu t\u00ednh th\u1eddi b\u00ecnh, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng giao d\u1ecbch mua b\u00e1n ng\u1ef1a, \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00f4i k\u00e9o, th\u00ec phong ch\u1ee9c Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n c\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 ban \u01a1n l\u1edbn. Song x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9, h\u01a1n n\u1eefa e r\u1eb1ng vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng sau n\u00e0y s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c sai l\u1ea7m nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i l\u1edbn cho qu\u1ed1c gia. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u00e0nh Thanh Vi\u1ec5n th\u1ea5t th\u1ee7, khi\u1ebfn b\u1ecdn gian t\u1eb7c tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3, h\u01a1n s\u00e1u b\u1ea3y ngh\u00ecn binh d\u00e2n, quan l\u1ea1i, ho\u1eb7c h\u1eadn m\u00e0 ch\u1ebft, ho\u1eb7c b\u1ecb giam c\u1ea7m m\u00e3i \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed, d\u1eabn \u0111\u1ebfn tai h\u1ecda, ngh\u0129 m\u00e0 \u0111au l\u00f2ng.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t l\u1ea1i Linh ch\u00e2u, nh\u01b0 th\u00fa m\u1eafc b\u1eaby, b\u00ean ngo\u00e0i lo gi\u1eb7c x\u00e2m l\u1ea5n, b\u00ean trong lo bi\u1ebfn lo\u1ea1n ph\u00e1t sinh, trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc, bu\u00f4ng m\u1ed3i v\u00e0o mi\u1ec7ng c\u1ecdp. Th\u1ebf nh\u01b0ng, nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ea7m binh th\u00ec nh\u00fat nh\u00e1t, do d\u1ef1, ng\u1ed3i nh\u00ecn th\u00e0nh th\u1ea5t th\u1ee7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u00ec th\u1ea3n nhi\u00ean, ch\u1eb3ng lo l\u1eafng vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. Th\u1ea7n tuy ngu d\u1ed1t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u00ecm n\u1ed7i l\u00f2ng trung ph\u1eabn. V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u1ea3n t\u00ednh nhung t\u1eb7c \u0111a m\u01b0u, \u1eaft ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng ch\u00fang l\u00e9n l\u00fat ch\u1edd c\u01a1 h\u1ed9i, k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 b\u1ea3o r\u00f5 r\u00e0ng cho t\u01b0\u1edbng bi\u00ean, chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed1i ph\u00f3 c\u1ea3 trong ngo\u00e0i, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m lo n\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 mong \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p \u0111\u1ebfn c\u00f9ng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo s\u1edb c\u1ee7a T\u1ec1 Hi\u1ec1n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an phong T\u00e2y B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 v\u1eady K\u1ebf Thi\u00ean h\u1eb3n t\u1eebng nh\u1eadn s\u1eafc phong c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, nh\u01b0ng s\u1eed kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u1ea7n tra c\u1ee9u. X\u00e9t 'Li\u00eau S\u1eed\u00b7Th\u00e1nh T\u00f4ng b\u1ed5n k\u1ef7', n\u0103m th\u1ee9 8, th\u00e1ng 12, sai s\u1ee9 phong L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0m H\u1ea1 qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng, n\u0103m th\u1ee9 15, th\u00e1ng 3, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, H\u1ea1 qu\u1ed1c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n T\u1ed1ng, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, phong H\u1ea1 qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0m T\u00e2y B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra th\u00e1ng 3 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00e1ch ng\u00e0y Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i 15 ng\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[66] Truy phong cho con trai c\u1ee7a c\u1ed1 L\u00fd T\u00e1n, nguy\u00ean l\u00e0 quan tr\u1ea5n gi\u1eef Ho\u00e0i Vi\u1ec5n, qu\u1eadn Linh Ch\u00e2u: L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, L\u00fd Tr\u1ecdng B\u1ea3o l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00e0 L\u00fd Th\u1eadp \u0110\u1eafc l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00e1n b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean v\u00e2y h\u00e3m, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa trong tr\u1ea5n kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ed1ng c\u1ef1 nhi\u1ec1u ng\u00e0y, l\u01b0\u01a1ng h\u1ebft s\u1ee9c ki\u1ec7t, d\u00f9ng r\u01a1m r\u1ea1 t\u1ef1 thi\u00eau m\u00e0 ch\u1ebft, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh phong n\u00e0y. L\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(T\u00e1n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, qu\u1ed1c s\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec7n, c\u00f2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a b\u1ecb ch\u00ecm trong qu\u00ean l\u00e3ng, \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc thay!)<\/i>\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>\"Xin chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng t\u00e1m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i, Kinh H\u1ed3[footnote]Xin chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng t\u00e1m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i, Kinh H\u1ed3 <i>(ch\u1eef 'tr\u00e1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phu', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i)<\/i>[\/footnote], \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng binh l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7, m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean ph\u00f2ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m dao \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 c\u00f2n b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111i xa canh gi\u1eef bi\u00ean th\u00f9y ph\u00eda T\u00e2y, c\u0169ng ch\u1eb3ng ti\u1ec7n.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, t\u1edd t\u1ea5u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua \u0111em b\u1ea3n \u0111\u1ed3 23 ch\u00e2u Thi\u1ec3m T\u00e2y cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, ch\u1ec9 r\u00f5 t\u1eebng n\u01a1i n\u00fai s\u00f4ng hi\u1ec3m tr\u1edf, khu v\u1ef1c c\u01b0 tr\u00fa c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1. L\u1ea1i ch\u1ec9 v\u00e0o ch\u00e2u T\u1ea7n n\u00f3i: <i>\"Ch\u00e2u n\u00e0y n\u1eb1m ngo\u00e0i d\u00e3y L\u0169ng S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3[footnote]\u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 <i>(ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung)<\/i>[\/footnote], l\u1ea1i gi\u00e1p v\u1edbi Kh\u01b0\u01a1ng Nhung. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Ung ra tr\u1ea5n th\u1ee7, mong r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y s\u1ebd v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3.\"<\/i>\r\n\r\nTi\u1ebfp \u0111\u00f3, Vua ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ch\u00e2u Linh tr\u00ean t\u01b0\u1eddng ph\u00eda B\u1eafc \u0111i\u1ec7n n\u00f3i: <i>\"B\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00e0y do Ph\u00f9ng Nghi\u1ec7p v\u1ebd, kh\u00e1 t\u1ec9 m\u1ec9, \u0111\u1ecba th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, l\u00e0m sao t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u1ec3 gi\u1eef gi\u00fap Tr\u1eabm?\"<\/i> L\u1ea1i ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c ch\u00e2u Cam, Y, L\u01b0\u01a1ng tr\u00ean t\u01b0\u1eddng ph\u00eda Nam v\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Khi\u1ebft \u0110an ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u U tr\u00ean t\u01b0\u1eddng ph\u00eda \u0110\u00f4ng, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea5t \u0111ai Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm gi\u1eef, chi\u1ec1u d\u00e0i nam b\u1eafc m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m, chi\u1ec1u r\u1ed9ng \u0111\u00f4ng t\u00e2y ch\u00edn tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e3nh th\u1ed5 kh\u00f4ng r\u1ed9ng, nh\u01b0ng Y\u00ean K\u1ebf b\u1ecb m\u1ea5t, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i>\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ch\u1ec9 huy tr\u1eadn ti\u1ec1n ph\u00eda B\u1eafc l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n g\u1eb7p qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u1edf c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh. Khi \u1ea5y m\u01b0a nhi\u1ec1u ng\u00e0y, cung t\u00ean \u0111\u1ecbch d\u00f9ng d\u00e2y da \u0111\u1ec1u \u1ea9m \u01b0\u1edbt, n\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft nhi\u1ec1u. Khi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n ch\u1ed7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, k\u1ef5 binh ph\u1ee5c k\u00edch c\u1ee7a \u0111\u1ecbch n\u1ed5i l\u00ean \u1ed3 \u1ea1t. Ba c\u00e1nh qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c ch\u01b0a k\u1ecbp ti\u1ebfn l\u00ean, qu\u00e2n ti\u1ec1n tr\u1eadn \u00edt h\u01a1n n\u00ean r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef Uy L\u1ed7 Qu\u00e2n.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch. Th\u00e1ng b\u1ea3y ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ch\u1ec9 huy tr\u1eadn ti\u1ec1n ph\u00eda B\u1eafc, hay l\u00e0 thay th\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng ch\u0103ng? C\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ch\u00e2u L\u1ee3i t\u00e2u r\u1eb1ng ba m\u01b0\u01a1i ba l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u01b0u ph\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, phong th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111\u00f4 \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Phan La Chi l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Di\u00eam, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u Linh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a xin phong Phan La Chi l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed v\u00e0 ban l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i xin phong \u00f4ng l\u00e0m L\u1ee5c C\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng, ki\u00eam Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u Linh, \u0111\u1ee3i khi \u00f4ng l\u1eadp c\u00f4ng th\u00ec s\u1ebd ban ti\u1ebft vi\u1ec7t.\r\n\r\nVua sai c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Phan La Chi \u0111\u00e3 l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh, h\u01a1n n\u1eefa l\u1ea1i nh\u1edd \u00f4ng ra s\u1ee9c c\u00f9ng \u0111\u00e1nh K\u1ebf Thi\u00ean. N\u1ebfu phong l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed th\u00ec danh ph\u1ea9m qu\u00e1 th\u1ea5p, ch\u01b0a trao ti\u1ebft mao m\u00e0 gia phong v\u01b0\u01a1ng t\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ee3p \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf. Danh hi\u1ec7u Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 ban cho ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i di. Xin phong l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 v\u00e0 ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m.\"<\/i> Vua nghe theo. L\u1ea1i cho \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0 L\u00fd Ch\u1ea5n T\u1eeb, gi\u1ea3 ch\u1ee9c S\u00f9ng ngh\u0129a s\u1ee9, l\u00e0m s\u1ee9 ban \u01a1n.\r\n\r\n<i>(L\u00fd Ch\u1ea5n T\u1eeb, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, phong Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 s\u01b0\u01a1ng L\u1ee5c C\u1ed1c \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Chi\u1ebft B\u1ed3 Du Long Th\u0103ng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u H\u1ef1u, l\u1ea1i phong ba ng\u01b0\u1eddi th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c T\u1ed9c l\u00e0 Ch\u1eed H\u1ea1 K\u1ef3 l\u00e0m Ho\u00e0i h\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Khi \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng v\u00e0o tri\u1ec1u, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ee5c C\u1ed1c chia l\u00e0m T\u1ea3 s\u01b0\u01a1ng v\u00e0 H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng, Du Long Th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 s\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4i T\u1ea5t Ba l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c m\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u do Du Long Th\u0103ng chuy\u00ean tr\u00e1ch, th\u1ef1c s\u1ef1 tham d\u1ef1 vi\u1ec7c qu\u00e2n c\u00f9ng Phan La Chi.\"<\/i> Vua \u0111ang ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c chi\u00eau ph\u1ee7, n\u00ean l\u1ea1i ban m\u1ec7nh.\r\n\r\n[73] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam 2 v\u1ea1n k\u1ecb binh \u1edf c\u1eeda Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0m ti\u1ec1n phong, l\u1ea1i sai n\u0103m t\u01b0\u1edbng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn 3.000 k\u1ef5 binh d\u00e0n tr\u1eadn ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n phong; ri\u00eang ph\u00f3 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 qu\u00e2n, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c ch\u00e2u M\u1ea1c l\u00e0 Tang T\u00e1n l\u0129nh 1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u00e2u M\u1ea1c v\u00e0 qu\u00e2n Thu\u1eadn An l\u00e0m k\u1ef3 binh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb t\u1eadp k\u00edch; \u0110\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n, B\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh l\u00e0 Kinh T\u1ef1 l\u0129nh 1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai ph\u00eda t\u00e2y. L\u1ea1i v\u1ebd th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ed3, sai N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n mang \u0111\u1ebfn cho V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n, v\u00e0 c\u0103n d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a h\u1ee3p, ph\u1ea3i t\u00e2u r\u00f5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.\"<\/i>\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u b\u00e1o th\u1eafng tr\u1eadn c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n. Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1eadn \u1edf Uy L\u1ed7 qu\u00e2n, nh\u01b0ng sau khi nghe tin t\u00ecnh b\u00e1o b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ed9ng binh, n\u00ean Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh d\u1eddi to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n v\u1ec1 Trung S\u01a1n. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch b\u1ea5t ng\u1edd x\u00e2m nh\u1eadp Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng, d\u1ea7n d\u1ea7n \u00e1p s\u00e1t Uy L\u1ed7. D\u00f9 Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n \u0111\u00e3 m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n v\u1eabn kh\u00f4ng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, khi\u1ebfn Vua r\u1ea5t th\u1edf d\u00e0i ti\u1ebfc nu\u1ed1i.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf M\u1ea1c ch\u00e2u l\u00e0 Tang T\u00e1n chia m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n, l\u1ec7nh cho ti\u1ec1n qu\u00e2n \u1edf m\u1eb7t B\u1eafc \u0111\u00f3ng ph\u00eda sau. Vua cho r\u1eb1ng ti\u1ec1n qu\u00e2n v\u1eeba tr\u1ea3i qua tr\u1eadn \u0111\u00e1nh \u00e1c li\u1ec7t n\u00ean c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 xin \u1edf C\u00e0n Ninh qu\u00e2n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn binh tinh nhu\u1ec7, d\u00f9ng thuy\u1ec1n \u0110ao Ng\u01b0 t\u1eeb gi\u1edbi h\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng B\u00ecnh ch\u00e2u \u0111\u1ec3 chia c\u1eaft th\u1ebf \u0111\u1ecbch, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[77] Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan thu\u1ed9c Tam ty b\u00e0n v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng l\u00e2u d\u00e0i, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ee9 gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[78] Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ty Ch\u1ee7 kh\u00e1ch, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n l\u00e0 L\u00fd Ki\u1ebfn Trung t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00e1ch \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 sai s\u00f3t, xin ch\u1ecdn quan l\u1ea1i hi\u1ec7u \u0111\u00ednh l\u1ea1i. Vua nh\u00e2n xem danh m\u1ee5c s\u00e1ch, th\u1ea5y c\u00f2n thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc mua s\u00e1ch c\u00f2n thi\u1ebfu \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c[footnote] Nh\u01b0ng chi\u1ebfu thi\u00ean h\u1ea1 c\u1ea5u qu\u00e1n c\u00e1c d\u1eadt th\u01b0 'D\u1eadt' nguy\u00ean t\u00e1c 'di' , c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u1ea3i.[\/footnote], m\u1ed7i quy\u1ec3n tr\u1ea3 m\u1ed9t ng\u00e0n ti\u1ec1n, ai n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m quy\u1ec3n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng m\u00e0 b\u1ed5 d\u1ee5ng. Ki\u1ebfn Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 10 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 T\u00e2n S\u1eedu, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4, tuy\u1ebft xu\u00e2n l\u00e0m h\u1ea1i c\u00e2y d\u00e2u, nay cho ph\u00e9p c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chia nhau \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, mi\u1ec5n thu\u1ebf ch\u00ednh. Nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m thu th\u00eam theo quy \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng l\u1ee5a v\u1ea3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o v\u00e0 Ti\u1ebft \u00c1ng c\u00f9ng xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n l\u00e0 Mai Tu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 gi\u1ea3m b\u1edbt quan l\u1ea1i th\u1eeba trong thi\u00ean h\u1ea1. Nay Tam ty t\u1ed5ng k\u1ebft c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 195.802 ng\u01b0\u1eddi. Ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u1ed1c tr\u1ecb qu\u1ed1c, xin giao cho s\u1eed qu\u00e1n ghi ch\u00e9p.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c cai tr\u1ecb, ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t; \u1edf v\u1ecb tr\u00ed g\u1ea7n d\u00e2n, quan ch\u00e2u v\u00e0 huy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u00e0ng \u0111\u1ea7u. Nay quan tri\u1ec1u qua v\u00e0i nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u, B\u1ea1 \u00fay qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, tuy c\u00f4ng t\u1ed9i d\u1ec5 th\u1ea5y nh\u01b0ng t\u00e0i n\u0103ng kh\u00f3 x\u00e9t. Th\u1ea7n mong t\u1eeb nay Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u00e2u, Thuy\u00ean t\u00e0o b\u1ed5 nhi\u1ec7m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, \u0111\u1ee3i m\u1ed7i ch\u1ee9c c\u00f3 kho\u1ea3ng 20 \u0111\u1ebfn 30 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t l\u1ea7n d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, theo l\u1ec7 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Khai Nguy\u00ean n\u0103m th\u1ee9 2, tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua th\u1eed m\u1ed9t b\u00e0i s\u00e1ch v\u1ec1 th\u1eddi v\u1ee5, x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng hi\u1ec3u bi\u1ebft vi\u1ec7c quan, th\u00f4ng \u0111\u1ea1t gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ai kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3i tr\u00e1i, kh\u00f4ng bi\u1ec7n r\u00f5 th\u1ecb phi, th\u00ec ho\u1eb7c gi\u00e1ng l\u00e0m quan nh\u1ecf, ho\u1eb7c cho gi\u1eef l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169. Nh\u01b0 v\u1eady, quan \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb l\u00fd.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i \u00f4ng chu\u1ed9ng c\u1ed5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n. Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0 con c\u1ee7a Nh\u1ea1c S\u1eed.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Th\u01b0\u1ee3ng Kh\u00ea Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0 B\u00e0nh V\u0103n Kh\u00e1nh d\u00e2ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[6] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf v\u00f9ng xa ho\u1eb7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, khi t\u1eeb bi\u1ec7t tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0111i\u1ec7n y\u1ebft ki\u1ebfn. L\u00fac \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y vi\u1ec7c nh\u1ecf l\u00e0m phi\u1ec1n Vua nghe x\u00e9t. Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh ph\u1ea3i t\u00e2u xin \u00fd ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n H\u00e0n Vi\u1ec7n l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 thi\u1ebfu gi\u00e1m, tri huy\u1ec7n L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. Vi\u1ec7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 v\u00e0o S\u1eed qu\u00e1n ch\u1ec9 m\u1ea5y th\u00e1ng, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng tu\u1ed5i \u0111\u00e3 cao, xin l\u00e0m quan t\u1ea1i huy\u1ec7n l\u1edbn \u1edf T\u00e2y Kinh \u0111\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch ngh\u1ec9 ng\u01a1i, Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh n\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3, t\u1eeb nay khi ti\u1ebfn c\u1eed quan thu\u1ed9c, ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tr\u1ea3i kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4, v\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean; sau n\u00e0y n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed s\u1ebd b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ra chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf cho ru\u1ed9ng d\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean t\u1eebng b\u1ecb n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ng\u1eadp l\u1ee5t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo l\u1eddi xin c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[10] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf \u0111\u1ecba ph\u1eadn Ho\u00e0ng Ch\u00e2u c\u00f3 hai con h\u1ed5 \u0111\u00e1nh nhau, m\u1ed9t con ch\u1ebft, b\u1ecb \u0103n h\u1ebft m\u1ed9t n\u1eeda th\u1ecbt; \u0111\u00e0n g\u00e0 v\u00e0o ban \u0111\u00eam k\u00eau vang, kh\u00f4ng ng\u1eebng su\u1ed1t th\u00e1ng; th\u00e1ng M\u1ed9t m\u00f9a \u0111\u00f4ng, s\u1ea5m ch\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean d\u1eef d\u1ed9i. Tri ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng \u0111\u00edch th\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u vi\u1ec7c, l\u1ea1i d\u1eabn ch\u1ee9ng t\u1eeb &#8216;S\u1eed k\u00fd &#8211; Thi\u00ean quan th\u01b0&#8217; v\u00e0 &#8216;H\u1ed3ng ph\u1ea1m ng\u0169 h\u00e0nh truy\u1ec1n&#8217;. Vua v\u1ed9i sai Trung s\u1ee9 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, l\u00e0m l\u1ec5 c\u00fang t\u1ebf. L\u1ea1i h\u1ecfi \u00fd Nh\u1eadt quan, h\u1ecd n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n \u0111\u1ea5t \u1ea5y ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Vua ti\u1ebfc t\u00e0i danh c\u1ee7a V\u0169 X\u1ee9ng, li\u1ec1n sai \u00f4ng \u0111i l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u1ef3 Ch\u00e2u, \u0111\u1ebfn n\u01a1i ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec qua \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, tin b\u00e1o \u0111\u1ebfn, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, ban nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a gi\u00fap \u0111\u1ee1 gia \u0111\u00ecnh, l\u1ea1i cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan.<\/p>\n<p>V\u0169 X\u1ee9ng t\u00e0i h\u1ecdc nhanh nh\u1ea1y, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi k\u00ednh tr\u1ecdng, t\u00ednh c\u00e1ch nghi\u00eam ngh\u1ecb, l\u1ea5y vi\u1ec7c gi\u1eef m\u00ecnh ngay th\u1eb3ng v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ea1o l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, g\u1eb7p vi\u1ec7c th\u00ec d\u00e1m n\u00f3i, d\u00f9 l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh nguy kh\u1ed1n, v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. T\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu ta s\u1ed1ng v\u00e0o th\u1eddi Nguy\u00ean H\u00f2a, c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi L\u00fd Gi\u00e1ng, Th\u00f4i Qu\u1ea7n, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed5 th\u1eb9n.&#8221;<\/i> L\u1ea1i vi\u1ebft v\u0103n, so\u1ea1n s\u00e1ch, l\u1ea5y c\u1ed5 nh\u00e2n l\u00e0m th\u1ea7y, nhi\u1ec1u b\u00e0i mang \u00fd khuy\u00ean r\u0103n, v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'dung' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-202-1\" href=\"#footnote-202-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, n\u00ean d\u00f9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c v\u0103n h\u1ecdc, nh\u01b0ng s\u1edbm b\u1ecb b\u00e3i nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;Vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c, d\u00f9 l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e0n c\u00f9ng c\u00e1c khanh, Tr\u1eabm ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ef1 quy\u1ebft m\u1ed9t m\u00ecnh, c\u00e1c khanh n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u00fd Tr\u1eabm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ng\u01b0ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c tr\u00ean n\u00fai L\u01b0 S\u01a1n \u1edf Giang Ch\u00e2u v\u00e0 ch\u00f9a \u0110\u1ed9ng Linh tr\u00ean n\u00fai Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng S\u01a1n \u1edf Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua g\u1eb7p Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, cu\u1ed9c h\u1ed9i ki\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u kh\u1eafc.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9, ch\u00e2u, huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc n\u01a1i t\u1ee5 t\u1eadp h\u1ecdc sinh gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng b\u1ed9 &#8216;C\u1eedu Kinh&#8217;.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn th\u1ebf cho c\u00e1c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u1eb7c B\u1eafc th\u01b0\u1eddng x\u00e2m l\u1ea5n bi\u00ean gi\u1edbi, h\u1ecd th\u01b0\u1eddng c\u1eed tinh binh d\u0169ng m\u00e3nh l\u00e0m ti\u00ean phong. N\u1ebfu ta ch\u1ed1ng c\u1ef1 kh\u00f4ng k\u1ecbp, t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb x\u00e2m l\u1ea5n. Nay ta ch\u1ecdn l\u1ef1a nhi\u1ec1u t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi ch\u1ec9 huy, th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t \u0111\u1ed9i ri\u00eang ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh s\u1ef1 x\u00f4ng pha c\u1ee7a ch\u00fang. M\u1ed9t khi ch\u00fang th\u1ea5t th\u1ebf r\u00fat lui, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u00f2n l\u1ea1i s\u1ebd s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn. \u0110\u1ecbch c\u00f2n hay c\u1eed k\u1ef5 binh ra ph\u00eda sau tr\u1eadn \u0111\u1ecba \u0111\u1ec3 c\u1eaft \u0111\u1ee9t \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Ta n\u00ean ch\u1ecdn th\u00eam v\u00e0i v\u1ea1n k\u1ef5 binh l\u00e0m h\u1eadu qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[16] Ban \u0111\u1ea7u, \u0110i\u1ec1n T\u00edch gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, g\u1ea7n ba n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, T\u00edch b\u00e8n d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 tr\u00ecnh, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu v\u1ec1 tri\u1ec1u. \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c, t\u1eebng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 b\u1eb1ng \u0111\u1ea1o g\u00ec, th\u1ea7n nguy\u1ec7n d\u00f9ng \u0111\u1ea1o c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc Ho\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tr\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 s\u00e1ch &#8216;Ng\u1ef1 l\u00e3m&#8217;, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c ph\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ef1 ki\u1ec7n. Th\u1ea7n mu\u1ed1n sao l\u01b0\u1ee3c t\u1ee9 b\u1ed9, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh &#8216;Ng\u1ef1 l\u00e3m&#8217; g\u1ed3m 360 quy\u1ec3n, trong l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i, m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ecdc m\u1ed9t quy\u1ec3n. L\u1ea1i ch\u1ecdn l\u1eddi tinh y\u1ebfu t\u1eeb kinh s\u1eed l\u00e0m th\u00e0nh &#8216;Ng\u1ef1 b\u00ecnh phong&#8217; 10 quy\u1ec3n, \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh ng\u1ef1 t\u1ecda, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng vi\u1ec7c tr\u1ecb lo\u1ea1n h\u01b0ng suy lu\u00f4n hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua khen l\u1eddi \u1ea5y, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u01b0 qu\u00e1n m\u01b0\u1ee3n s\u00e1ch, l\u1ea1i mi\u1ec5n cho \u00f4ng ch\u1ee9c Hi\u1ec7u th\u00f9 \u1edf t\u1eadp hi\u1ec1n, m\u1ed7i khi so\u1ea1n xong v\u00e0i quy\u1ec3n li\u1ec1n d\u00e2ng ti\u1ebfn. T\u00edch t\u00e2u: <i>&#8220;S\u00e1ch do th\u1ea7n so\u1ea1n, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3n th\u1ea3o, ki\u1ec3m tra sai s\u00f3t, ch\u00e9p th\u00e0nh b\u1ea3n s\u1ea1ch, kho\u1ea3ng b\u1ea3y t\u00e1m ng\u00e0y, d\u1ef1 t\u00ednh m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u1edbi xong. Th\u1ea7n lo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao vi\u1ec7c ho\u1eb7c giao ch\u1ee9c qu\u1eadn, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 th\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ea1o Ho\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng gi\u00fap Vua tr\u1edf th\u00e0nh Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i sung m\u00e3n, y\u00eau c\u1ed5 kh\u00f4ng m\u1ec7t, n\u1ebfu theo \u0111\u1ea1o Ho\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y ng\u00e0y tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ee9c, trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m t\u1ea5t \u0111\u1ea1t th\u00e1i b\u00ecnh. Th\u1ea7n tuy gi\u00e0 y\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y th\u1eddi \u0111\u00f3, c\u0169ng m\u00e3n nguy\u1ec7n.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n d\u00e2ng tr\u01b0\u1edbc &#8216;Ng\u1ef1 l\u00e3m&#8217; 30 quy\u1ec3n, &#8216;Ng\u1ef1 b\u00ecnh phong&#8217; 5 quy\u1ec3n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;\u0110i\u1ec1n T\u00edch t\u1eadp&#8217;, ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5 tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, xin tu s\u00e1ch, ng\u00e0y 26 ti\u1ebfn b\u1ea3n th\u1ea3o, chi\u1ebfu khen kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n<p>[17] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00f9ng 1, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 S\u00f3c l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 gi\u1ea3m b\u1edbt dao d\u1ecbch, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n ph\u1ea3i l\u01b0u vong.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u0110an L\u01b0u Mi l\u00e0 \u0110a D\u1ef1 C\u01a1 sai s\u1ee9 \u0110\u1ea3 C\u1ed5 M\u00e3, ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ea3 L\u1ea1p, ph\u00e1n quan Tr\u00e1p B\u00ec N\u00ea c\u00f9ng ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt. N\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u1edf \u0111\u00f4ng b\u1eafc c\u00e1ch Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u 135 tr\u00ecnh, t\u1eeb \u0111\u00e2y b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u00f4ng giao.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. Theo l\u1ec7 c\u0169, C\u00e1p m\u00f4n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n thu\u1ed9c Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ee5 tr\u00e1ch T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n, g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u00e1n l\u00e3o, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n ph\u1ee5c v\u1ee5 th\u00ec ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. Nay tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.<\/p>\n<p><i>(C\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, phong th\u1ea7n T\u1eed \u0110\u1ed3ng \u1edf Ki\u1ebfm Ch\u00e2u, v\u1ecb T\u1ebf Thu\u1eadn V\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m Anh Hi\u1ec3n V\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n kh\u1edfi lo\u1ea1n, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1nh Th\u00e0nh \u0110\u00f4, b\u1ed7ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi leo l\u00ean thang h\u00f4 l\u1edbn: <i>&#8220;Th\u1ea7n T\u1eed \u0110\u1ed3ng sai ta \u0111\u1ebfn, ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 9 th\u00e0nh s\u1ebd th\u1ea5t th\u1ee7, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb gi\u1ebft s\u1ea1ch.&#8221;<\/i> B\u1ecdn gi\u1eb7c b\u1eafn t\u00ean, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 bi\u1ebfn m\u1ea5t. Qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang ng\u00e0y \u0111\u00f3 th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1. B\u1ea5y gi\u1edd, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2u tr\u00ecnh s\u1ef1 vi\u1ec7c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, quan bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, l\u1ea5y S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan; Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, B\u1ea3o T\u0129nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, V\u00e2n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t; T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t. V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n v\u1eabn ki\u00eam qu\u1ea3n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau qu\u1ea3n Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung qu\u1ea3n Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m ph\u00f3, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung v\u00e0 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n c\u00f9ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch. L\u00fac V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau m\u1edbi \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n ra ngo\u1ea1i \u00f4 \u0111\u00f3n, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau xu\u1ed1ng ng\u1ef1a l\u1ec5 b\u00e1i, Vua nghe tin, cho r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng l\u0129nh bi\u1ebft nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn, khen ng\u1ee3i nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ra l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111ua thuy\u1ec1n.<\/p>\n<p>[24] L\u1ec7nh Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh nghi l\u1ec5 t\u1ebf M\u00e3 giao cho V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tri th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa x\u00e9t x\u1eed kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Ung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, con trai c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Long Kh\u00e1nh sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u N\u1ed9i T\u1ee9 H\u1eefu Ban ki\u00eam \u0110\u00f4 B\u00e1c B\u1eafc Cung \u0110i\u1ec1n Ph\u01b0\u1ee3ng Dung c\u00f9ng em trai l\u00e0 \u0110i\u1ec1n T\u00f2ng Th\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ph\u01b0\u1ee3ng Dung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban Ph\u1ee5ng Ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ch\u00e9m t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tam Ty l\u00e0 Tri\u1ec7u V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng. V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng t\u00ednh t\u00ecnh hung d\u1eef, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh, khi \u0111\u1ed1c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Giang Nam, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c b\u1ea5t ch\u00ednh. Tri ch\u00e2u Nhi\u00eau Ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u01b0\u1ee3c tang ch\u1ee9ng v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a y, b\u00e1o l\u00ean Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9 Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng, V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, y \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n \u0111\u1ec3 ki\u1ec7n X\u01b0\u01a1ng Linh v\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng ph\u1ec9 b\u00e1ng tri\u1ec1u ch\u00ednh, l\u1ea1i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u1ea5n t\u00edn \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3 vi\u1ec7c L\u01b0\u1ee3ng xin tha t\u1ed9i. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i th\u1ea9m v\u1ea5n, nh\u00e0 Vua nh\u1eadn ra s\u1ef1 gian tr\u00e1, d\u1eabn ra \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf tra h\u1ecfi, l\u1ea1i tri\u1ec7u L\u1ee5c S\u1ef1 Tham Qu\u00e2n Nhi\u00eau Ch\u00e2u c\u0169 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t ra l\u00e0m ch\u1ee9ng. V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i nh\u1eadn t\u1ed9i, li\u1ec1n b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, kh\u00f4ng b\u1ecb truy c\u1ee9u, c\u00f2n H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh v\u00ec c\u00e1c l\u1ed7i kh\u00e1c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n Luy\u1ec7n Ph\u00f3 S\u1ee9 ch\u00e2u D\u0129nh. Tri\u1ec1u th\u1ea7n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 s\u1ef1 minh \u0111o\u00e1n c\u1ee7a nh\u00e0 Vua, k\u1ebb n\u00e0o c\u0169ng ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh, D\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t, ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong s\u1eed s\u00e1ch.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, phong Th\u1ee9 S\u1eed ch\u00e2u H\u1ed9i l\u00e0 Di\u1ec7t Ng\u1ed9 l\u00e0m B\u1ea3o Thu\u1eadn Lang T\u01b0\u1edbng, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c T\u00f4 Gia l\u00e0 Khu\u1ea5t V\u0129, t\u1ed9c B\u1ea1ch M\u00e3 l\u00e0 Mai H\u01b0\u01a1ng, t\u1ed9c Vi Di l\u00e0 \u0110\u00f4 H\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m An H\u00f3a Lang T\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[29] Ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Truy, Thanh, T\u1ec1 v\u00e0 v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m t\u00e0n ph\u00e1, cho ph\u00e9p th\u00ed sinh \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n k\u1ef3 thi C\u1eed Nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[30] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng xa nh\u01b0 Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Qu\u1ea3ng Nam, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ebft, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh th\u00e0nh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. Th\u00e1ng n\u00e0y, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay ch\u1ec9 x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y 500 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8, mi\u1ec5n thu thu\u1ebf mu\u1ed1i c\u00f2n thi\u1ebfu \u1edf s\u00e1u gi\u1ebfng S\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u L\u0103ng l\u00e0 34.000 c\u00e2n.<\/p>\n<p>[32] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean sai nha t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn d\u00e2ng ng\u1ef1a c\u1ed1ng, v\u1eabn x\u01b0ng t\u00ean h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ban, nh\u01b0ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e0ng th\u00eam nghi\u00eam tr\u1ecdng. Vua cho r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean th\u00f9y coi th\u01b0\u1eddng gi\u1eb7c, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00e0ng kh\u00f3 kh\u0103n, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00e0m Kinh, Nguy\u00ean, Nghi, V\u1ecb, B\u00e2n, Ninh, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh<a class=\"footnote\" title=\"Ho\u00e0n Kh\u00e1nh nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 t\u1eadp 'Uy\u1ec3n Di\u1ec5m', quy\u1ec3n 2, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-202-2\" href=\"#footnote-202-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, Phu, Di\u00ean, B\u1ea3o An, Tr\u1ea5n Nhung, Thanh Vi\u1ec5n v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n l\u00e0m An ph\u1ee7 Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o l\u00e0m ph\u00f3, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111i g\u1ea5p.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a T\u1ec1 Hi\u1ec1n n\u00f3i r\u1eb1ng Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n b\u1ecb h\u00e3m, m\u1edbi sai T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111i s\u1ee9, \u1ea5y l\u00e0 sai, gi\u1eb7c chi\u1ebfm Thanh Vi\u1ec5n v\u00e0o ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 9, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a x\u1ea3y ra.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3o nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u1ebfn H\u00e0 T\u00e2y, nh\u01b0ng ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ti\u1ebfn, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, gi\u00f3 l\u1edbn, Vua sai ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh ra ngo\u1ea1i th\u00e0nh l\u1ea5y l\u00faa v\u1ec1 xem, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c mi\u1ec5n thu\u1ebf tr\u00e2u cho d\u00e2n ch\u00e2u \u0110\u00e0m v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, \u0111\u00e3 vi\u1ebft c\u00f9ng s\u1ef1 ki\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c khen n\u0103m th\u1ee9 ba, nay kh\u00f4ng vi\u1ebft l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3 t\u1eeb Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u, ch\u1ec9 cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean th\u00f9y t\u1ea5u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ch\u1ec9 khu v\u1ef1c ph\u00eda t\u00e2y Linh Ch\u00e2u l\u00e0 Du L\u00e2m, \u0110\u1ea1i \u0110\u1ecbnh n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf cao \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t qu\u00e2n ta, b\u1edfi ch\u00fang c\u1eady xa x\u00f4i, kh\u00f3 \u0111u\u1ed5i theo.&#8221;<\/i> R\u1ed3i ch\u1ec9 Thi\u00ean Gi\u1ea3n l\u1ed9 n\u00f3i: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh t\u1eebng n\u00f3i con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u, hi\u1ec3m tr\u1edf nh\u01b0ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m an to\u00e0n, nh\u01b0ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00e0i c\u1ea7m qu\u00e2n c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng s\u0129.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean th\u00f9y t\u1ea5u r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 c\u1ecf kh\u00f4 \u0111\u1ec1u d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00f4ng d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, m\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f3 \u0111\u1ee7 ngu\u1ed3n l\u1ef1c, \u1ea5y l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea1i th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c th\u00ed sinh ch\u1ebf khoa, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Th\u00e0nh An l\u00e0 \u0110inh T\u1ed1n v\u00e0 Suy quan \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ch\u00e2u Th\u01b0 l\u00e0 T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0o b\u1eadc t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng, \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1eeba t\u1ef1 Quang l\u1ed9c, tr\u1ef1c vi\u1ec7n T\u1eadp hi\u1ec1n. B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Suy quan ph\u00f2ng ng\u1ef1 ch\u00e2u Ho\u00e0i l\u00e0 T\u00f4n K\u1ef5 v\u00e0o b\u1eadc th\u1ee9 t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng, b\u1ed5 H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m B\u00e1c s\u0129 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, T\u00f4n K\u1ef5 l\u00e0m Th\u1eeba t\u1ef1 Quang l\u1ed9c. \u0110inh T\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u H\u1ed3. <i>(\u0110inh T\u1ed1n, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u H\u1ed3, theo s\u00e1ch \u2018\u0110\u0103ng khoa k\u00fd\u2019)<\/i>.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua \u0111\u1ebfn xem c\u1ea5y l\u00faa \u1edf B\u1eafc Giao, r\u1ed3i y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung \u1edf v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kinh \u0111\u00f4 tr\u00f4ng th\u1ea5y xa gi\u00e1, \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf. L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>&#8220;Xa gi\u00e1 \u0111i ch\u01a1i, d\u00e2n ch\u00fang reo h\u00f2 nh\u01b0 th\u1ebf, t\u00ecnh c\u1ea3m t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ee9c \u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1ecb v\u00ec n\u0103m n\u0103m, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c nh\u00e2n \u00e1i th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u00ean trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ph\u1ee5c vui v\u1ebb.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c vui s\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;M\u00f9a thu n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng, th\u1eddi v\u1eadn h\u00f2a thu\u1eadn, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh b\u1eadc nh\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm v\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a y\u00ean, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n ph\u1ea3i cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u0169ng l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng, luy\u1ec7n binh, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n gi\u1eb7c, khi\u1ebfn ch\u00fang kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m l\u1ea5n, th\u00ec d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n th\u01b0 th\u00e1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] \u0110\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 suy quan, v\u00ec n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri\u1ec1u Ch\u00e2u th\u00f4ng ph\u00e1n.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u Ch\u00e2u c\u00e1ch kinh \u0111\u00f4 b\u1ea3y ng\u00e0n d\u1eb7m, phong t\u1ee5c d\u00e2n gian th\u00f4 l\u1eadu. Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec1n Kh\u1ed5ng T\u1eed, d\u1ef1ng nh\u00e0 th\u1edd H\u00e0n D\u0169, d\u1eabn d\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi trong d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ebfn h\u1ecdc. Khi \u1ea5y, con trai h\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng m\u1edbi m\u01b0\u1eddi s\u00e1u tu\u1ed5i, c\u00f9ng m\u1eb9 t\u1eafm \u1edf \u00c1c Kh\u00ea, b\u1ecb c\u00e1 s\u1ea5u c\u1eafn ch\u1ebft. Nghi\u00eau T\u00e1 cho r\u1eb1ng x\u01b0a H\u00e0n D\u0169 lo l\u1eafng v\u1ec1 n\u1ea1n c\u00e1 s\u1ea5u<a class=\"footnote\" title=\"Nghi\u00eau T\u00e1 cho r\u1eb1ng x\u01b0a H\u00e0n D\u0169 lo l\u1eafng v\u1ec1 n\u1ea1n c\u00e1 s\u1ea5u, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-202-3\" href=\"#footnote-202-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 n\u00e9m xu\u1ed1ng khe, c\u00e1 s\u1ea5u b\u1ecf \u0111i xa, nay l\u1ea1i h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng di\u1ec7t tr\u1eeb. Cu\u1ed1i c\u00f9ng sai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i vi\u1ebft v\u0103n, \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng gi\u1eefa ch\u1ee3 r\u1ed3i gi\u1ebft c\u00e1 s\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi Tri\u1ec1u Ch\u00e2u so s\u00e1nh \u00f4ng v\u1edbi H\u00e0n D\u0169.<\/p>\n<p>Ba n\u0103m sau, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, d\u00e2ng l\u00ean m\u1ea5y tr\u0103m b\u00e0i th\u01a1, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u0169ng khen ng\u1ee3i v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng, do \u0111\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu vi\u1ebft tr\u00ean bia m\u1ed9: Nghi\u00eau T\u00e1 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f3 n\u00f3i ra. Kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 vi\u1ec7c g\u00ec, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Theo t\u1eadp c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1, m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m M\u1eadu Tu\u1ea5t b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, M\u1eadu Tu\u1ea5t l\u00e0 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t)<\/i>.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n sai l\u1ec7ch, ch\u1ee7 ph\u00e1n \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00e1c quan t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n c\u0169ng n\u00ean ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u1ea9n th\u1eadn h\u01a1n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f2n nh\u01b0 v\u1eady, xin nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u1eebng ph\u1ea1t, \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m quan xa. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh trong thi\u00ean h\u1ea1, sau khi x\u1eed xong, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi r\u00f5 l\u1eddi khai t\u00e2u l\u00ean, giao cho B\u1ed9 H\u00ecnh xem x\u00e9t l\u1ea1i, nh\u1eefng ai d\u00f9ng h\u00ecnh sai l\u1ec7ch \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ecb tra x\u00e9t. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 Khai Phong ph\u1ee7 ch\u01b0a t\u1eebng t\u00e2u \u00e1n, n\u1ebfu x\u1eed \u00e1n c\u00f3 sai l\u1ea7m, ch\u1ec9 tr\u1eebng ph\u1ea1t c\u00e1c quan l\u1ea1i nguy\u00ean kh\u00e1m, c\u00f2n tri ph\u1ee7, ph\u00e1n quan, suy quan, ki\u1ec3m ph\u00e1p quan \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi, th\u00ec l\u00e0m sao ph\u00e2n minh \u0111\u01b0\u1ee3c oan u\u1ed5ng, l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho thi\u00ean h\u1ea1. Xin t\u1eeb nay thi h\u00e0nh nh\u01b0 c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebf \u0111\u1ed3ng \u00fd. X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u1ea1i xin, ph\u00e0m nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb h\u1ecfi m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn ngay, cho ph\u00e9p truy b\u1eaft. Chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, L\u01b0u M\u00f4ng T\u1ea9u, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, d\u00e2ng b\u00e0i ph\u00fa &#8216;T\u1ed1ng \u0111\u00f4&#8217; t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng n\u01a1i qu\u1ed1c gia th\u1ee5 m\u1ec7nh, ki\u1ebfn hi\u1ec7u, n\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 l\u1eadp mi\u1ebfu t\u1ed5 t\u00f4ng. Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn, sai S\u1eed qu\u00e1n ki\u1ec3m tra c\u00e1c s\u1ef1 t\u00edch c\u1ed5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Ng\u00f4 Th\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0110an D\u01b0\u01a1ng, gi\u1eef ch\u1ee9c Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed3 nhu\u1eadn ni\u00ean m\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 n\u1ed9p, v\u1ed1n n\u00ean do Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n l\u00fd, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i n\u1ed9p c\u1ea3 v\u00e0o Nghi Loan ty. L\u1ebd ra, n\u00fai s\u00f4ng hi\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u1ea5t, l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. X\u01b0a, theo &#8216;Chu l\u1ec5&#8217;, quan Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng n\u1eafm gi\u1eef b\u1ea3n \u0111\u1ed3 thi\u00ean h\u1ea1, l\u1ea1i sai Th\u1ed5 hu\u1ea5n \u0111i theo xa gi\u00e1. H\u00e1n Cao T\u1ed5 v\u00e0o Quan Trung, Ti\u00eau H\u00e0 \u0111\u00e3 thu gom b\u1ea3n \u0111\u1ed3 nh\u00e0 T\u1ea7n, nh\u1edd \u0111\u00f3 hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu. H\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 coi nh\u1eb9 m\u00e0 b\u1ecf qua? Xin l\u1ec7nh cho b\u1ea3n \u0111\u1ed3 nhu\u1eadn ni\u00ean hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u n\u1ed9p l\u00ean Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ecba l\u00fd c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn xen k\u1ebd nhau nh\u01b0 nanh ch\u00f3, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 v\u1ebd ri\u00eang \u0111\u1ecba h\u00ecnh m\u1ed9t ch\u00e2u th\u00ec l\u00e0m sao kh\u1edbp v\u1edbi c\u00e1c qu\u1eadn kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c? Mong r\u1eb1ng c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u1ed9 m\u00ecnh v\u00e0 n\u1ed9p l\u00ean Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u00ecn qua c\u1eeda s\u1ed5, c\u00f2n s\u1ef1 r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a ch\u00edn ch\u00e2u th\u00ec r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 trong l\u00f2ng b\u00e0n tay.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean d\u1eabn qu\u00e2n t\u1ea5n c\u00f4ng Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n. L\u01b0u \u1ea8n, Tri qu\u00e2n, v\u00e0 \u0110inh T\u00e1n, Gi\u00e1m \u00e1p, chia qu\u00e2n c\u1ed1 th\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(L\u01b0u \u1ea8n v\u00e0 \u0110inh T\u00e1n \u0111\u1ec1u ch\u01b0a th\u1ea5y s\u1eed s\u00e1ch ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Vua th\u1ea5y Ba Th\u1ee5c xa x\u00f4i, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, sai H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u0103ng Tr\u00ed Nghi\u00eau, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng H\u00fac, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Phan Duy C\u00e1t, Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft ph\u00e2n \u0111i qua c\u00e1c ch\u00e2u Xuy\u00ean, Hi\u1ec7p, lo vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u00ed, xem x\u00e9t n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i. Tr\u00ed Nghi\u00eau l\u1ee1 \u0111\u1ec3 s\u1edb \u1edf nh\u00e0, Duy C\u00e1t khuy\u00ean Tr\u00ed Nghi\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng <i>&#8220;\u0110i thuy\u1ec1n qua s\u00f4ng C\u00e1t B\u00e1ch b\u1ecb v\u1ee1, m\u1ea5t s\u1edb&#8221;<\/i> \u0111\u1ec3 t\u1ef1 bi\u1ec7n minh. Tr\u00ed Nghi\u00eau n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i Vua, ta kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u00e0m v\u1eady.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 h\u1ea1ch, Vua kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1edbi. Sau \u0111\u00f3, Duy C\u00e1t v\u00e0o cung, n\u00f3i chuy\u1ec7n Th\u1ee5c, k\u1ec3 r\u00f5 vi\u1ec7c Tr\u00ed Nghi\u00eau t\u1ef1 h\u1ea1ch, Vua than th\u1edf m\u00e3i. Duy C\u00e1t l\u00e0 con trai c\u1ee7a em M\u1ef9.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng H\u00fac, ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. S\u00e1ch &#8216;V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng t\u1ea1p k\u00fd&#8217; ch\u00e9p: Phan Duy C\u00e1t l\u00e0 con trai c\u1ee7a Chu Th\u1ebf T\u00f4ng, Th\u00e1i T\u1ed5 kh\u00f4ng gi\u1ebft, sai M\u1ef9 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t t\u1ed1t, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u k\u1ef9 \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Th\u00e1ng n\u00e0y, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u1ed1ng xin l\u1eadp th\u00e0nh t\u1ea1i s\u00f4ng Ph\u1ed1 L\u1ea1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u00e2n \u0111\u1ed3n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng k\u1ebf n\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 l\u1eadp th\u00e0nh qu\u00e1ch l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, n\u1ebfu qu\u00e2n kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 ra \u0111\u00e1nh, ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng c\u1eeda c\u1ed1 th\u1ee7, th\u00ec vi\u1ec7c l\u1eadp qu\u00e2n th\u00e0nh ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i.&#8221;<\/i> T\u1ec3 th\u1ea7n L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1nh \u00fd s\u00e2u xa, th\u1ea5u l\u00fd l\u1ebd, xin b\u00e3i b\u1ecf l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[45] Tam ty thi\u1ebft l\u1eadp ty c\u00e2u thu, l\u1ea5y quan ph\u00e1n ma kh\u00e1m ki\u00eam nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[46] Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, s\u1eafc l\u1ec7nh cho qu\u00e2n Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh ph\u00e2n chia \u0111\u00f3ng \u1edf \u0111\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng. Khi \u1ea5y gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch v\u1eabn \u1edf n\u00fai Th\u00e1n, ch\u01b0a v\u1ed9i nam ti\u1ebfn.<\/p>\n<p>[47] Tri phong b\u00e1c ty Tr\u1ea7n Th\u1ee9 xin \u0111\u00fac \u1ea5n cho ty m\u00ecnh. S\u1eafc l\u1ec7nh r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c phong b\u00e1c, l\u1ea5y \u1ea5n c\u1ee7a M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh d\u00f9ng. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i tri phong b\u00e1c ty th\u00e0nh ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 phong b\u00e1c s\u1ef1.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m \u0110o\u00e0n Ngh\u0129a v\u01b0\u1ee3t th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u00e0n Ngh\u0129a, ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ho\u00e0n ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean nh\u01b0 Nguy B\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, nay d\u1eddi tr\u1ea1i v\u1ec1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. S\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ea5p \u0111\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u1ec3 an tr\u00ed h\u1ecd.<\/p>\n<p>[50] Kh\u00e1nh ch\u00e2u b\u00e1o l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[51] Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng H\u1ed1i d\u00e2ng ba b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn thi t\u1ea1i vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n, ban cho h\u1ecdc v\u1ecb ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7. T\u00f4ng H\u1ed1i l\u00e0 con c\u1ee7a T\u1ec1 Hi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[52] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai s\u1ee9 truy\u1ec1n ch\u1ec9 cho Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c qu\u00e2n ch\u00e2u Linh, Ho\u00e0n, Thanh Vi\u1ec5n, H\u01b0u Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp Thanh Vi\u1ec5n c\u00f9ng Thanh C\u01b0\u01a1ng, B\u1ea1ch M\u00e3 tr\u1ea1i, h\u00e3y h\u1ee3p qu\u00e2n m\u00e0 \u0111\u00e1nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf s\u00f4ng T\u00edch Th\u1ea1ch, v\u00e2y d\u00e0i Thanh Vi\u1ec5n. Thanh Vi\u1ec5n nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 gian \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Qu\u1ef3nh xin vi\u1ec7n binh, Qu\u1ef3nh \u0111\u1ecbnh \u0111em h\u1ebft qu\u00e2n \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n. Ki\u1ec1m h\u1ea1t, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 Quy, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Th\u00e1i Nguy\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c g\u1ea7n, n\u1ebfu d\u1ed3n h\u1ebft binh l\u1ef1c ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, ph\u00eda sau s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ti\u1ebfp \u1ee9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 to\u00e0n qu\u00e2n \u0111i.&#8221;<\/i> Th\u1ebf l\u00e0 ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1, H\u1ea3i Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Phan L\u00e2n, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u V\u0103n Ch\u1ea5t d\u1eabn 6.000 qu\u00e2n \u0111i c\u1ee9u, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ee3i ta ti\u1ebfp \u1ee9ng \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i> Qu\u1ef3nh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng \u0111i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, K\u1ebf Thi\u00ean th\u00e2n th\u00fac qu\u00e2n \u0111\u00e1nh c\u1eeda Nam Thanh Vi\u1ec5n, con trai l\u00e0 A Di \u0111\u00e1nh c\u1eeda B\u1eafc, l\u1ea5p h\u00e0o ch\u1eb7t c\u1ea7u ti\u1ebfn v\u00e0o. Th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1. L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u1ef3nh l\u1ea1i sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t, Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c s\u1ee9, Nghi\u00eam Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn 600 qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111i c\u1ee9u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u1ecbp. Gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t Chi T\u1eed B\u00ecnh, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Thanh C\u01b0\u01a1ng. Qu\u1ef3nh c\u00f9ng Th\u1ee7 Quy, K\u1ebf N\u0103ng m\u1edbi xu\u1ea5t qu\u00e2n, ti\u1ebfn qu\u00e2n r\u1ea5t ch\u1eadm, nghe tin Thanh Vi\u1ec5n th\u1ea5t th\u1ee7 c\u00e0ng s\u1ee3 h\u00e3i. Gi\u1eb7c ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t V\u1ecdng Mai, Tri ch\u00e2u Ho\u00e0n, T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, Thu\u1eadn Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ph\u1ed5 tu\u1ea7n tra tr\u1ea1i Thanh C\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i v\u1edbi Qu\u1ef3nh: <i>&#8220;Tr\u1ea1i n\u00e0y ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc xa, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n, qu\u00e2n \u00edt th\u00ec kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, xin b\u1ecf \u0111i.&#8221;<\/i> Qu\u1ef3nh c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n m\u01b0u, \u0111\u1ed1t kho l\u01b0\u01a1ng, c\u1ecf kh\u00f4, binh kh\u00ed, \u0111u\u1ed5i h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb trong tr\u1ea1i ra ngo\u00e0i. Qu\u1ef3nh r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 gi\u1eef tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, th\u1ebf gi\u1eb7c ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, ch\u01b0a t\u1eebng giao chi\u1ebfn.<\/p>\n<p><i>(Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n th\u1ea5t th\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 7 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c ch\u1ec9 ph\u1ee5 ch\u00e9p, v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 ng\u00e0y c\u1ee5 th\u1ec3.)<\/i><\/p>\n<p>[53] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u00fa qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u1ec1 Ch\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9c l\u00e0 Ti\u1ec1n Th\u1ee7 Tu\u1ea5n gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c v\u1ee5, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng v\u1ec1 l\u00e0m T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[54] L\u1ea5y Hi\u1ec7u kh\u00e1m quan Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, c\u1ef1u Tri huy\u1ec7n V\u0129nh Ni\u00ean l\u00e0 L\u01b0u S\u0129 Huy\u1ec1n l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Th\u1ecb gi\u00e1o Nam Cung. T\u1eeb \u0111\u00e2y, B\u1eafc tr\u1ea1ch Nam Cung b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u00e1o.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p r\u1eb1ng n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 hai l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u00e1o. X\u00e9t th\u1ea5y L\u01b0u S\u0129 Huy\u1ec1n \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 t\u01b0, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3n ch\u00ed \u0111\u00e3 nh\u1ea7m. Th\u00e1ng 2 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 hai, l\u1ea1i sai L\u00fd T\u1ee5ng, Th\u1eddi \u0110\u1ea1i Nh\u00e3 l\u00e0m Th\u1ecb gi\u00e1o Nam B\u1eafc tr\u1ea1ch, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u s\u1ef1 vi\u1ec7c. L\u01b0u S\u0129 Huy\u1ec1n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n l\u00e0 &#8216;T\u1ee5c Th\u00f4ng \u0110i\u1ec3n&#8217; g\u1ed3m 200 quy\u1ec3n. Vua sai \u0111\u01b0a v\u00e0o b\u00ed c\u00e1c, l\u1ea1i ban y\u1ebfn \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed v\u1eadt, ti\u1ec1n b\u1ea1c kh\u00e1c nhau. S\u00e1ch n\u00e0y tr\u00f9ng l\u1eb7p, ph\u1ee9c t\u1ea1p, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch nhi\u1ec1u, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n. Vua mu\u1ed1n s\u1eeda l\u1ea1i nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai Qu\u1ed1c t\u1eed t\u1ebf t\u1eedu H\u00ecnh B\u00ednh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh c\u00e1c s\u00e1ch &#8216;Chu L\u1ec5&#8217;, &#8216;Nghi L\u1ec5&#8217;, &#8216;C\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng&#8217;, &#8216;C\u1ed1c L\u01b0\u01a1ng Truy\u1ec7n Ch\u00ednh Ngh\u0129a&#8217;. Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u00ecnh B\u00ednh d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch, g\u1ed3m 165 quy\u1ec3n. Vua sai kh\u1eafc in ban h\u00e0nh, ban y\u1ebfn t\u1ea1i Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, v\u00e0 th\u0103ng c\u1ea5p, ban th\u01b0\u1edfng. T\u1eeb \u0111\u00f3, ngh\u0129a s\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00edn kinh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>[56] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam l\u00e0 Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>&#8220;Theo s\u1eafc l\u1ec7nh c\u0169, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u1ea5m \u0111\u1ed3ng t\u1eeb b\u1ea3y c\u00e2n tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, ph\u1ea3i t\u1ea5u xin ch\u1ec9 d\u1ee5, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m \u00e1n. Tuy nhi\u00ean, ch\u1edd \u0111\u1ee3i ph\u00fac \u0111\u00e1p qu\u00e1 l\u00e2u, g\u00e2y ch\u1eadm tr\u1ec5, xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 l\u00e0m lu\u1eadt v\u0129nh vi\u1ec5n.&#8221;<\/i> Vua ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay ph\u1ea1m t\u1eeb n\u0103m m\u01b0\u01a1i c\u00e2n tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi ph\u1ea3i t\u1ea5u xin, c\u00f2n l\u1ea1i gi\u1ea3m d\u1ea7n.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh l\u00e0 H\u1ed3 \u0110\u00e1n l\u00e0m Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u00f4ng Ch\u00e2u. H\u1ed3 \u0110\u00e1n t\u1eeb ch\u1ed7 l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ebfn kinh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, n\u00ean b\u1ecb giao ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch Hi Ch\u00ednh t\u00e2u l\u00ean r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n th\u1ea5t th\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd.&#8221;<\/i> \u00d4ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ba \u0111\u1ebfn n\u0103m v\u1ea1n qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc, Tr\u1eabm ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o qu\u00ean. Nay Hi Ch\u00ednh n\u00f3i v\u1eady, ch\u1ec9 l\u00e0 do \u1edf ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00f4i, n\u00ean ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i s\u1ef1 d\u00e1m n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng.&#8221;<\/i> Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 l\u00e0 Chu O\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7u l\u00fd, nghe l\u1eddi can gi\u00e1n, l\u00f2ng lo bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, d\u00f9 l\u00e0 tr\u1ebb con c\u0169ng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. C\u00f2n nh\u01b0 vi\u1ec7c th\u00e0nh tr\u00ec th\u1ea5t th\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 do t\u01b0\u1edbng s\u00fay b\u1ea5t t\u00e0i, Hi Ch\u00ednh sao l\u1ea1i d\u00e1m n\u00f3i l\u1eddi b\u1ed9i m\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu tr\u1ecb t\u1ed9i \u00f4ng, th\u00ec sau n\u00e0y ai c\u00f2n d\u00e1m n\u00f3i n\u1eefa?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u1ed7i nh\u00e0 xu\u1ea5t m\u1ed9t \u0111inh, g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Ngh\u1ecb qu\u00e2n, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u00f9ng v\u1edbi ch\u00ednh binh chia nhau canh gi\u1eef th\u00e0nh tr\u00ec. Sai Ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 Thi\u1ebfn c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c 68.795 ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng qu\u00e2n s\u0129 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u th\u0103ng l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n, g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Ti\u1ec7p.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t B\u1ea3o Ngh\u1ecb \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u, vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p \u1edf cu\u1ed1i n\u0103m. Ng\u00f4 Thi\u1ebfn t\u00e2u s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng B\u1ea3o Ngh\u1ecb qu\u00e2n thu \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1eed ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, nay g\u1ed9p chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 L\u00e2n Ph\u1ee7, Tr\u1ecdc Lu\u00e2n l\u00e0 T\u00e0o X\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n Th\u1ee5c H\u1ed9 \u0111\u00e1nh \u00fap \u0111o\u00e0n h\u1eadu c\u1ea7n c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u1edf ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng Li\u1ec5u B\u00e1t, tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long, ch\u00e9m gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng b\u1ed1n vi\u00ean \u0111\u1ea1i hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[61] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua n\u00f3i v\u1edbi L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i trong \u0111\u00e1m \u0111\u00fang qu\u1ea3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c d\u1ec5, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng ch\u0103m ch\u1ec9 t\u00ecm ki\u1ebfm, mong c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n t\u00e0i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1eeb trong qu\u00e2n hi\u1ec7u, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t t\u00e1m ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi, giao cho tr\u1ecdng tr\u00e1ch, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, Ng\u1ee5y N\u0103ng r\u1ea5t t\u1eadn l\u1ef1c, Tr\u1ea7n H\u01b0ng v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 Khu\u00ea c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nh\u00e2n t\u00e0i kh\u00f3 m\u00e0 v\u1eb9n to\u00e0n, nay ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m trong m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 trong vi\u1ec7c bi\u1ebft d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ecbnh \u0110\u00e0o, l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m T\u0129nh Nhung qu\u00e2n; Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u00e0m Uy L\u1ed7 qu\u00e2n; Tr\u1ea7n H\u01b0ng, ng\u01b0\u1eddi V\u1ec7 Nam, l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, Th\u1ea5p Ch\u00e2u; V\u0169 Khu\u00ea t\u1eebng tr\u1ea3i qua c\u00e1c ch\u00e2u Minh, Doanh, B\u00e1 ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t, l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1c.<\/p>\n<p><i>(Hi\u1ec7n t\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a V\u0169 Khu\u00ea kh\u00f4ng tra \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean ghi l\u1ea1i nh\u1eefng ch\u1ee9c v\u1ee5 \u00f4ng t\u1eebng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Vua b\u1ea3o c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1ea5t Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u1ea1i \u0111\u1ed9ng, h\u00f4m qua Ty thi\u00ean t\u1ea5u r\u1eb1ng sao Ho\u1ea3 x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00e0o cung D\u01b0 Qu\u1ef7, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n s\u1ebd c\u00f3 tai ho\u1ea1, n\u00ean r\u0103n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i gi\u1eef y\u00ean l\u00f2ng. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u1eddi cao hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1 \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o, ch\u1ec9 s\u1ee3 kh\u00f4ng bi\u1ebft, nay \u0111\u00e3 bi\u1ebft, h\u00e1 kh\u00f4ng lo s\u1ee3, tu s\u1eeda b\u1ea3n th\u00e2n?&#8221;<\/i> Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00e0 kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Tr\u1eabm c\u00f3 \u0111\u1ee9c g\u00ec \u0111\u00e1ng n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a?&#8221;<\/i> \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Thi\u00ean v\u0103n hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1m x\u1ea5u, th\u1ef1c ra \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh t\u1ec9nh b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. S\u1edf Trang V\u01b0\u01a1ng lo s\u1ee3 v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e1nh tai ho\u1ea1, s\u1ee3 m\u1eafc t\u1ed9i v\u1edbi tr\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ea3nh gi\u00e1c. Hi\u1ec7n nay, B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ef7 lu\u1eadt b\u1ea3n th\u00e2n, y\u00eau th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u00fang, th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ai ph\u1ea3i kh\u1ed5, c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng b\u1ecb v\u1ee1, n\u0103m nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n kh\u1ed1n kh\u1ed5 sinh linh, h\u00e1 ph\u1ea3i \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Tr\u1eabm c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m \u0111\u1ebfn! T\u1eeb nay c\u00e0ng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, nh\u01b0 hai v\u00f9ng Kinh, H\u1ed3 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c khan hi\u1ebfm, tai ho\u1ea1 c\u00e0ng nhi\u1ec1u, c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n th\u1ea5t th\u1ee7, qu\u00e2n ta \u0111\u00f3ng t\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c tr\u1ea1i, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng lo qu\u00e2n l\u00ednh ph\u01a1i m\u00ecnh n\u01a1i \u0111\u1ed3ng hoang, c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ecf khan hi\u1ebfm. May c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o r\u1eb1ng, hai v\u00f9ng Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, c\u1ee7i c\u1ecf r\u1ebb, khi\u1ebfn Tr\u1eabm an l\u00f2ng ph\u1ea7n n\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[63] Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u T\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1 v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, nh\u00e0 Vua lo r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c v\u1eeba y\u00ean \u1ed5n, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u00e2u thu\u1eabn, n\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u M\u00e3 Tri Ti\u1ebft thay th\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tri\u1ec7u T\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1 v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1ea1i T\u1ea7n Ch\u00e2u, c\u00f3 t\u1eebng giam gi\u1eef 20 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c gia t\u1ed9c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 qua h\u01a1n hai k\u1ef7. Khi M\u00e3 Tri Ti\u1ebft m\u1edbi \u0111\u1ebfn, \u00f4ng li\u1ec1n cho th\u1ea3 h\u1ebft, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecd c\u0169ng l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng nh\u1edb qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng sao?&#8221;<\/i> C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c c\u1ea3m k\u00edch \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean trong su\u1ed1t th\u1eddi gian \u00f4ng t\u1ea1i nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng c\u00f3 ai x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi. M\u1ecf b\u1ea1c Ti\u1ec3u Tuy\u1ec1n l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng khai th\u00e1c, nh\u01b0ng thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n ph\u1ea3i ph\u00e1 s\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp, m\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a xong. M\u00e3 Tri Ti\u1ebft ba l\u1ea7n t\u1ea5u tr\u00ecnh vi\u1ec7c n\u00e0y, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn mi\u1ec5n thu\u1ebf, v\u00e0 cho ph\u00e9p l\u1ea5y thu nh\u1eadp h\u00e0ng ng\u00e0y l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec1m h\u1ea1t ti\u1ec1n tr\u1eadn c\u1ee7a tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, th\u1ee9 s\u1eed Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng<a class=\"footnote\" title=\"vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec1m h\u1ea1t ti\u1ec1n tr\u1eadn c\u1ee7a tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, ch\u1eef '\u0110\u1ecbnh' ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 279, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-202-4\" href=\"#footnote-202-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> l\u00e0m ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u B\u00e2n, Ninh, Linh, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tri\u1ec7u t\u1eadp to\u00e0n b\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 tr\u1edf v\u1ec1, v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u tr\u00ecnh r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>(t\u1ea5u tr\u00ecnh c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, v\u00ec nh\u00e2n vi\u1ec7c \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i, l\u1ebd ra l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, sau khi qu\u00e2n Thanh Vi\u1ec5n th\u1ea5t th\u1ee7 v\u00e0 tr\u1ea1i Thanh C\u01b0\u01a1ng b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i, qu\u1eadn Linh V\u0169 \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7n binh. Gi\u1eb7c ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd d\u00f2m ng\u00f3 th\u00e0nh tr\u00ec, uy hi\u1ebfp d\u00e2n c\u01b0, khi\u1ebfn l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u1ef1 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 kh\u00f3 m\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 ph\u00f2ng th\u1ee7. H\u01a1n n\u1eefa, ph\u00eda B\u1eafc ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, \u0111ang c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u1ef1c, n\u1ebfu chia qu\u00e2n v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y, e r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1ea5t c\u1ea3 hai c\u01a1 h\u1ed9i.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y hi\u1ec7n nay, n\u1ebfu ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ef1c, nh\u01b0ng ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00ec c\u00f3 th\u1eeba. K\u1ebf s\u00e1ch duy nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c t\u1eebng c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi K\u1ebf Thi\u00ean, chi\u00eau d\u1ee5 c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ea1i t\u1ed9c \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa, ban t\u01b0\u1edbc v\u1ecb v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u1ec3 mua chu\u1ed9c, d\u00f9ng \u00e2n t\u00edn \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft l\u00f2ng th\u00e0nh, ph\u00e2n t\u00edch l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 k\u00edch th\u00edch \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u00eda T\u00e2y s\u01a1n \u0111\u1ecba h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed9c l\u1edbn \u1edf xa quy ph\u1ee5c, th\u00ec th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9 s\u1ebd suy y\u1ebfu. S\u1eed d\u1ee5ng cung th\u1ee7 v\u00e0 ngh\u0129a qu\u00e2n m\u1edbi tuy\u1ec3n, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh, ta c\u00f3 th\u1ec3 huy \u0111\u1ed9ng h\u01a1n hai v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb m\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u qu\u00e2n. N\u1ebfu \u0111i\u1ec1u th\u00eam qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c v\u00e0 v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m s\u00e1u ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u1ecdc k\u1ef9 c\u00e0ng, c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu qu\u00e2n bi\u00ean ph\u00f2ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n n\u0103m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, t\u1ed5ng s\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n. H\u1ec5 ch\u00fang ra th\u00ec ta r\u00fat, ch\u00fang ph\u00f2ng th\u1ee7 ph\u00eda \u0110\u00f4ng th\u00ec ta t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u00eda T\u00e2y, khi\u1ebfn ch\u00fang ph\u1ea3i ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c xu\u00f4i kh\u00f4ng k\u1ecbp, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c b\u00ean ngo\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>Ngo\u00e0i ra, cho ph\u00e9p qu\u00e2n H\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ng\u1ef1a, gia s\u00fac v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f4ng b\u1ed1 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, th\u00ec l\u00f2ng qu\u00e2n H\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c s\u1ebd tranh nhau ti\u1ebfn l\u00ean v\u00ec l\u1ee3i \u00edch.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, qu\u00e2n d\u00e2n \u1edf Linh Ch\u00e2u kh\u00f4ng k\u00e9m s\u00e1u b\u1ea3y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, r\u01a1i v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u1ebft, nguy hi\u1ec3m kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng. Th\u1ea7n l\u1ea1i lo r\u1eb1ng gi\u1eb7c Th\u1ecbnh \u0110\u1ee9c cho r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n t\u1ea5t s\u1ebd ph\u00e1t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n Linh V\u0169, v\u00e0o l\u00fac ta ch\u01b0a xu\u1ea5t qu\u00e2n, ch\u00fang s\u1ebd \u0111u\u1ed5i h\u1ebft l\u1ee3n r\u1eebng, d\u1ed3n h\u1ebft s\u1ee9c t\u1ea5n c\u00f4ng bao v\u00e2y, th\u00ec th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u c\u00f4 l\u1eadp c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 gi\u1eef v\u1eefng. N\u1ebfu l\u1ee1 th\u1ea5t th\u1ee7, th\u1ebf gi\u1eb7c c\u00e0ng m\u1ea1nh, d\u00f9 c\u00f3 t\u1eadp trung nhi\u1ec1u qu\u00e2n l\u00ednh, t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, c\u0169ng kh\u00f3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1eafng l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec th\u1ebf, th\u1ea7n xin phong Phan La Chi l\u00e0m L\u1ee5c C\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh v\u00e0ng l\u1ee5a, l\u1ea1i s\u1edbm khuy\u00ean d\u1ee5, \u1eaft h\u1ecd s\u1ebd quy thu\u1eadn, e r\u1eb1ng gi\u1eb7c Th\u1ecbnh \u0110\u1ee9c s\u1edbm mu\u1ed9n s\u1ebd d\u00f9ng binh, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng bu\u00f4n ng\u1ef1a c\u1ee7a h\u1ecd. N\u1ebfu s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Phan La Chi, th\u00ec t\u1ed9c N\u00ea Mai v\u00e0 c\u00e1c phi\u00ean qu\u1ed1c \u1edf T\u00e2y Nam xa x\u00f4i kh\u00f4ng kh\u00f3 chi\u00eau t\u1eadp. T\u00e2y Phi\u00ean \u0111\u00e3 v\u00e2ng theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh, th\u1ebf binh bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean h\u00f9ng m\u1ea1nh, th\u00ec c\u00e1c phi\u00ean qu\u1ed1c n\u00f4ng c\u1ea1n \u1edf Phu, Di\u00ean, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, c\u00f9ng c\u00e1c h\u1ed9 th\u1ee5c h\u00f3a \u1edf Nguy\u00ean, V\u1ecb, Tr\u1ea5n Nhung, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, h\u1ebft s\u1ee9c ph\u1ee5ng s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi binh l\u00ednh thay phi\u00ean v\u00e0 qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i, h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1 kh\u1edfi binh, th\u00ec V\u1ea1n S\u01a1n nghe tin \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Linh Ch\u00e2u v\u00e0 H\u00e0 T\u00e2y n\u1eefa. V\u1ea1n S\u01a1n r\u00fat lui, th\u00ec b\u1ed9 l\u1ea1c H\u1ea1 Lan S\u01a1n c\u0169ng s\u1ebd ph\u1ea3n l\u1ea1i gi\u1eb7c Th\u1ecbnh \u0110\u1ee9c. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00e0nh l\u0169y c\u00f4 l\u1eadp \u1edf Linh Ch\u00e2u s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c lo ng\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng s\u00e1u c\u1ed1c l\u00e0 m\u1ef9 danh n\u00ean ti\u1ebfc gi\u1eef, c\u00f2n th\u00e0nh l\u0169y c\u00f4 l\u1eadp \u1edf Linh Ch\u00e2u l\u1ea1i kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9. So v\u1edbi vi\u1ec7c l\u1ea1m th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi Di, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng sai l\u1ea7m c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u1ea1m th\u01b0\u1edfng l\u00e0 nh\u1ecf, c\u00f2n n\u1ebfu thu h\u1eb9p \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a s\u00f3i lang, th\u00ec n\u1ed7i nh\u1ee5c b\u1ecb thu h\u1eb9p \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u1edbi l\u00e0 l\u1edbn. C\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng danh v\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1m d\u1ee5ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n tr\u1ecb v\u00ec Trung Qu\u1ed1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u00e3 giao to\u00e0n b\u1ed9 v\u00f9ng Ng\u00e2n H\u1ea1 cho L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean. Giao ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cao cho k\u1ebb b\u1ea5t ch\u00ednh, b\u1eaft b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00fai \u0111\u1ea7u d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, chia kho t\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m h\u00e0i l\u00f2ng \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1edf v\u00e0ng b\u1ea1c \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 l\u00f2ng h\u1ecd, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 sinh linh, kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u00f9ng v\u0169 kh\u00ed, ban \u00e2n hu\u1ec7 cho Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng. \u00c2n hu\u1ec7 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi gi\u1eb7c Thi\u00ean \u0111\u00e3 r\u1ea5t h\u1eadu h\u0129.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an lo ng\u1ea1i gi\u1eb7c Thi\u00ean c\u1ea3m k\u00edch \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i qu\u1ed1c, c\u1eaft \u0111\u1ee9t th\u1ebf l\u1ef1c c\u00e1nh tay ph\u1ea3i, ph\u00f2ng ng\u1eeba m\u1ed1i h\u1ecda c\u1ea7n k\u00edp, m\u01b0u \u0111\u1ed3 r\u1ea5t s\u00e2u xa: ban t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng cho h\u1ecd, ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p. Khi t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1edd ti\u1ebft c\u1ee7a ta tr\u1edf n\u00ean nh\u1eb9, m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a ta ch\u1ec9 l\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ee3i cho h\u1ecd; khi s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t, l\u00f2ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 hay quay l\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00e1c, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a ta \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam \u00fd ch\u00ed \u0111\u00f3. L\u1ec7nh phong T\u00e2y B\u00ecnh c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 danh, Khi\u1ebft \u0110an ban cho h\u1ecd th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec? X\u00e9t t\u1eeb ng\u00e0y nay, ch\u00ednh s\u00e1ch l\u00fac \u0111\u00f3 h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 sai l\u1ea7m sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Khi x\u01b0a, s\u00e1u b\u1ed9 t\u1ed9c v\u00f9ng t\u00e2y b\u1eafc l\u00e0 nh\u1eefng phi\u00ean qu\u1ed1c xa x\u00f4i, trong c\u00e1c t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng Di \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 t\u1ed9c h\u00f9ng m\u1ea1nh. N\u1ebfu t\u00ednh th\u1eddi b\u00ecnh, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng giao d\u1ecbch mua b\u00e1n ng\u1ef1a, \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00f4i k\u00e9o, th\u00ec phong ch\u1ee9c Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n c\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 ban \u01a1n l\u1edbn. Song x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9, h\u01a1n n\u1eefa e r\u1eb1ng vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng sau n\u00e0y s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c sai l\u1ea7m nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i l\u1edbn cho qu\u1ed1c gia. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u00e0nh Thanh Vi\u1ec5n th\u1ea5t th\u1ee7, khi\u1ebfn b\u1ecdn gian t\u1eb7c tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3, h\u01a1n s\u00e1u b\u1ea3y ngh\u00ecn binh d\u00e2n, quan l\u1ea1i, ho\u1eb7c h\u1eadn m\u00e0 ch\u1ebft, ho\u1eb7c b\u1ecb giam c\u1ea7m m\u00e3i \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed, d\u1eabn \u0111\u1ebfn tai h\u1ecda, ngh\u0129 m\u00e0 \u0111au l\u00f2ng.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t l\u1ea1i Linh ch\u00e2u, nh\u01b0 th\u00fa m\u1eafc b\u1eaby, b\u00ean ngo\u00e0i lo gi\u1eb7c x\u00e2m l\u1ea5n, b\u00ean trong lo bi\u1ebfn lo\u1ea1n ph\u00e1t sinh, trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc, bu\u00f4ng m\u1ed3i v\u00e0o mi\u1ec7ng c\u1ecdp. Th\u1ebf nh\u01b0ng, nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ea7m binh th\u00ec nh\u00fat nh\u00e1t, do d\u1ef1, ng\u1ed3i nh\u00ecn th\u00e0nh th\u1ea5t th\u1ee7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u00ec th\u1ea3n nhi\u00ean, ch\u1eb3ng lo l\u1eafng vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. Th\u1ea7n tuy ngu d\u1ed1t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u00ecm n\u1ed7i l\u00f2ng trung ph\u1eabn. V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u1ea3n t\u00ednh nhung t\u1eb7c \u0111a m\u01b0u, \u1eaft ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng ch\u00fang l\u00e9n l\u00fat ch\u1edd c\u01a1 h\u1ed9i, k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 b\u1ea3o r\u00f5 r\u00e0ng cho t\u01b0\u1edbng bi\u00ean, chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed1i ph\u00f3 c\u1ea3 trong ngo\u00e0i, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m lo n\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 mong \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p \u0111\u1ebfn c\u00f9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo s\u1edb c\u1ee7a T\u1ec1 Hi\u1ec1n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an phong T\u00e2y B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 v\u1eady K\u1ebf Thi\u00ean h\u1eb3n t\u1eebng nh\u1eadn s\u1eafc phong c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, nh\u01b0ng s\u1eed kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u1ea7n tra c\u1ee9u. X\u00e9t &#8216;Li\u00eau S\u1eed\u00b7Th\u00e1nh T\u00f4ng b\u1ed5n k\u1ef7&#8217;, n\u0103m th\u1ee9 8, th\u00e1ng 12, sai s\u1ee9 phong L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0m H\u1ea1 qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng, n\u0103m th\u1ee9 15, th\u00e1ng 3, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, H\u1ea1 qu\u1ed1c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n T\u1ed1ng, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, phong H\u1ea1 qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0m T\u00e2y B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra th\u00e1ng 3 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00e1ch ng\u00e0y Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i 15 ng\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Truy phong cho con trai c\u1ee7a c\u1ed1 L\u00fd T\u00e1n, nguy\u00ean l\u00e0 quan tr\u1ea5n gi\u1eef Ho\u00e0i Vi\u1ec5n, qu\u1eadn Linh Ch\u00e2u: L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, L\u00fd Tr\u1ecdng B\u1ea3o l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00e0 L\u00fd Th\u1eadp \u0110\u1eafc l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00e1n b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean v\u00e2y h\u00e3m, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa trong tr\u1ea5n kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ed1ng c\u1ef1 nhi\u1ec1u ng\u00e0y, l\u01b0\u01a1ng h\u1ebft s\u1ee9c ki\u1ec7t, d\u00f9ng r\u01a1m r\u1ea1 t\u1ef1 thi\u00eau m\u00e0 ch\u1ebft, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh phong n\u00e0y. L\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(T\u00e1n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, qu\u1ed1c s\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec7n, c\u00f2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a b\u1ecb ch\u00ecm trong qu\u00ean l\u00e3ng, \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc thay!)<\/i><\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>&#8220;Xin chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng t\u00e1m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i, Kinh H\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"Xin chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng t\u00e1m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i, Kinh H\u1ed3 (ch\u1eef 'tr\u00e1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phu', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i)\" id=\"return-footnote-202-5\" href=\"#footnote-202-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng binh l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7, m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean ph\u00f2ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m dao \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 c\u00f2n b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111i xa canh gi\u1eef bi\u00ean th\u00f9y ph\u00eda T\u00e2y, c\u0169ng ch\u1eb3ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, t\u1edd t\u1ea5u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua \u0111em b\u1ea3n \u0111\u1ed3 23 ch\u00e2u Thi\u1ec3m T\u00e2y cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, ch\u1ec9 r\u00f5 t\u1eebng n\u01a1i n\u00fai s\u00f4ng hi\u1ec3m tr\u1edf, khu v\u1ef1c c\u01b0 tr\u00fa c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1. L\u1ea1i ch\u1ec9 v\u00e0o ch\u00e2u T\u1ea7n n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00e2u n\u00e0y n\u1eb1m ngo\u00e0i d\u00e3y L\u0169ng S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 (ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung)\" id=\"return-footnote-202-6\" href=\"#footnote-202-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i gi\u00e1p v\u1edbi Kh\u01b0\u01a1ng Nhung. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Ung ra tr\u1ea5n th\u1ee7, mong r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y s\u1ebd v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, Vua ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ch\u00e2u Linh tr\u00ean t\u01b0\u1eddng ph\u00eda B\u1eafc \u0111i\u1ec7n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00e0y do Ph\u00f9ng Nghi\u1ec7p v\u1ebd, kh\u00e1 t\u1ec9 m\u1ec9, \u0111\u1ecba th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, l\u00e0m sao t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u1ec3 gi\u1eef gi\u00fap Tr\u1eabm?&#8221;<\/i> L\u1ea1i ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c ch\u00e2u Cam, Y, L\u01b0\u01a1ng tr\u00ean t\u01b0\u1eddng ph\u00eda Nam v\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Khi\u1ebft \u0110an ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u U tr\u00ean t\u01b0\u1eddng ph\u00eda \u0110\u00f4ng, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t \u0111ai Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm gi\u1eef, chi\u1ec1u d\u00e0i nam b\u1eafc m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m, chi\u1ec1u r\u1ed9ng \u0111\u00f4ng t\u00e2y ch\u00edn tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e3nh th\u1ed5 kh\u00f4ng r\u1ed9ng, nh\u01b0ng Y\u00ean K\u1ebf b\u1ecb m\u1ea5t, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ch\u1ec9 huy tr\u1eadn ti\u1ec1n ph\u00eda B\u1eafc l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n g\u1eb7p qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u1edf c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh. Khi \u1ea5y m\u01b0a nhi\u1ec1u ng\u00e0y, cung t\u00ean \u0111\u1ecbch d\u00f9ng d\u00e2y da \u0111\u1ec1u \u1ea9m \u01b0\u1edbt, n\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft nhi\u1ec1u. Khi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n ch\u1ed7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, k\u1ef5 binh ph\u1ee5c k\u00edch c\u1ee7a \u0111\u1ecbch n\u1ed5i l\u00ean \u1ed3 \u1ea1t. Ba c\u00e1nh qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c ch\u01b0a k\u1ecbp ti\u1ebfn l\u00ean, qu\u00e2n ti\u1ec1n tr\u1eadn \u00edt h\u01a1n n\u00ean r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef Uy L\u1ed7 Qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch. Th\u00e1ng b\u1ea3y ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ch\u1ec9 huy tr\u1eadn ti\u1ec1n ph\u00eda B\u1eafc, hay l\u00e0 thay th\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng ch\u0103ng? C\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ch\u00e2u L\u1ee3i t\u00e2u r\u1eb1ng ba m\u01b0\u01a1i ba l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u01b0u ph\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, phong th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111\u00f4 \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Phan La Chi l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Di\u00eam, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u Linh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a xin phong Phan La Chi l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed v\u00e0 ban l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i xin phong \u00f4ng l\u00e0m L\u1ee5c C\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng, ki\u00eam Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u Linh, \u0111\u1ee3i khi \u00f4ng l\u1eadp c\u00f4ng th\u00ec s\u1ebd ban ti\u1ebft vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>Vua sai c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Phan La Chi \u0111\u00e3 l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh, h\u01a1n n\u1eefa l\u1ea1i nh\u1edd \u00f4ng ra s\u1ee9c c\u00f9ng \u0111\u00e1nh K\u1ebf Thi\u00ean. N\u1ebfu phong l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed th\u00ec danh ph\u1ea9m qu\u00e1 th\u1ea5p, ch\u01b0a trao ti\u1ebft mao m\u00e0 gia phong v\u01b0\u01a1ng t\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ee3p \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf. Danh hi\u1ec7u Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 ban cho ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i di. Xin phong l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 v\u00e0 ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. L\u1ea1i cho \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0 L\u00fd Ch\u1ea5n T\u1eeb, gi\u1ea3 ch\u1ee9c S\u00f9ng ngh\u0129a s\u1ee9, l\u00e0m s\u1ee9 ban \u01a1n.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd Ch\u1ea5n T\u1eeb, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, phong Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 s\u01b0\u01a1ng L\u1ee5c C\u1ed1c \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Chi\u1ebft B\u1ed3 Du Long Th\u0103ng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u H\u1ef1u, l\u1ea1i phong ba ng\u01b0\u1eddi th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c T\u1ed9c l\u00e0 Ch\u1eed H\u1ea1 K\u1ef3 l\u00e0m Ho\u00e0i h\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Khi \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng v\u00e0o tri\u1ec1u, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ee5c C\u1ed1c chia l\u00e0m T\u1ea3 s\u01b0\u01a1ng v\u00e0 H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng, Du Long Th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 s\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4i T\u1ea5t Ba l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c m\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u do Du Long Th\u0103ng chuy\u00ean tr\u00e1ch, th\u1ef1c s\u1ef1 tham d\u1ef1 vi\u1ec7c qu\u00e2n c\u00f9ng Phan La Chi.&#8221;<\/i> Vua \u0111ang ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c chi\u00eau ph\u1ee7, n\u00ean l\u1ea1i ban m\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[73] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam 2 v\u1ea1n k\u1ecb binh \u1edf c\u1eeda Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0m ti\u1ec1n phong, l\u1ea1i sai n\u0103m t\u01b0\u1edbng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn 3.000 k\u1ef5 binh d\u00e0n tr\u1eadn ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n phong; ri\u00eang ph\u00f3 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 qu\u00e2n, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c ch\u00e2u M\u1ea1c l\u00e0 Tang T\u00e1n l\u0129nh 1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u00e2u M\u1ea1c v\u00e0 qu\u00e2n Thu\u1eadn An l\u00e0m k\u1ef3 binh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb t\u1eadp k\u00edch; \u0110\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n, B\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh l\u00e0 Kinh T\u1ef1 l\u0129nh 1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai ph\u00eda t\u00e2y. L\u1ea1i v\u1ebd th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ed3, sai N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n mang \u0111\u1ebfn cho V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n, v\u00e0 c\u0103n d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a h\u1ee3p, ph\u1ea3i t\u00e2u r\u00f5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u b\u00e1o th\u1eafng tr\u1eadn c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n. Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1eadn \u1edf Uy L\u1ed7 qu\u00e2n, nh\u01b0ng sau khi nghe tin t\u00ecnh b\u00e1o b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ed9ng binh, n\u00ean Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh d\u1eddi to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n v\u1ec1 Trung S\u01a1n. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch b\u1ea5t ng\u1edd x\u00e2m nh\u1eadp Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng, d\u1ea7n d\u1ea7n \u00e1p s\u00e1t Uy L\u1ed7. D\u00f9 Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e2n \u0111\u00e3 m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n v\u1eabn kh\u00f4ng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, khi\u1ebfn Vua r\u1ea5t th\u1edf d\u00e0i ti\u1ebfc nu\u1ed1i.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf M\u1ea1c ch\u00e2u l\u00e0 Tang T\u00e1n chia m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n, l\u1ec7nh cho ti\u1ec1n qu\u00e2n \u1edf m\u1eb7t B\u1eafc \u0111\u00f3ng ph\u00eda sau. Vua cho r\u1eb1ng ti\u1ec1n qu\u00e2n v\u1eeba tr\u1ea3i qua tr\u1eadn \u0111\u00e1nh \u00e1c li\u1ec7t n\u00ean c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 xin \u1edf C\u00e0n Ninh qu\u00e2n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn binh tinh nhu\u1ec7, d\u00f9ng thuy\u1ec1n \u0110ao Ng\u01b0 t\u1eeb gi\u1edbi h\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng B\u00ecnh ch\u00e2u \u0111\u1ec3 chia c\u1eaft th\u1ebf \u0111\u1ecbch, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[77] Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan thu\u1ed9c Tam ty b\u00e0n v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng l\u00e2u d\u00e0i, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ee9 gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[78] Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ty Ch\u1ee7 kh\u00e1ch, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n l\u00e0 L\u00fd Ki\u1ebfn Trung t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00e1ch \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 sai s\u00f3t, xin ch\u1ecdn quan l\u1ea1i hi\u1ec7u \u0111\u00ednh l\u1ea1i. Vua nh\u00e2n xem danh m\u1ee5c s\u00e1ch, th\u1ea5y c\u00f2n thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc mua s\u00e1ch c\u00f2n thi\u1ebfu \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u01b0ng chi\u1ebfu thi\u00ean h\u1ea1 c\u1ea5u qu\u00e1n c\u00e1c d\u1eadt th\u01b0 'D\u1eadt' nguy\u00ean t\u00e1c 'di' , c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u1ea3i.\" id=\"return-footnote-202-7\" href=\"#footnote-202-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i quy\u1ec3n tr\u1ea3 m\u1ed9t ng\u00e0n ti\u1ec1n, ai n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m quy\u1ec3n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng m\u00e0 b\u1ed5 d\u1ee5ng. Ki\u1ebfn Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-202-1\">Ch\u1eef 'dung' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-202-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-202-2\">Ho\u00e0n Kh\u00e1nh nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 t\u1eadp 'Uy\u1ec3n Di\u1ec5m', quy\u1ec3n 2, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-202-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-202-3\">Nghi\u00eau T\u00e1 cho r\u1eb1ng x\u01b0a H\u00e0n D\u0169 lo l\u1eafng v\u1ec1 n\u1ea1n c\u00e1 s\u1ea5u, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-202-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-202-4\">vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec1m h\u1ea1t ti\u1ec1n tr\u1eadn c\u1ee7a tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, ch\u1eef '\u0110\u1ecbnh' ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 279, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-202-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-202-5\">Xin chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng t\u00e1m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i, Kinh H\u1ed3 <i>(ch\u1eef 'tr\u00e1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phu', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i)<\/i> <a href=\"#return-footnote-202-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-202-6\">\u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 <i>(ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung)<\/i> <a href=\"#return-footnote-202-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-202-7\"> Nh\u01b0ng chi\u1ebfu thi\u00ean h\u1ea1 c\u1ea5u qu\u00e1n c\u00e1c d\u1eadt th\u01b0 'D\u1eadt' nguy\u00ean t\u00e1c 'di' , c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u1ea3i. <a href=\"#return-footnote-202-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":7,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-202","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":268,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/202\/revisions\/268"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/202\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=202"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=202"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}