{"id":2021,"date":"2026-01-01T13:36:16","date_gmt":"2026-01-01T06:36:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=2021"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-318-nam-nguyen-phong-thu-4-tan-dau-1081","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-318-nam-nguyen-phong-thu-4-tan-dau-1081\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 318: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 4 (T\u00c2N D\u1eacU, 1081)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 318: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 4 (T\u00c2N D\u1eacU, 1081)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, L\u00fd T\u1eafc, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Phu Di\u00ean, xin c\u1ea5p \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 \u0111ai b\u1ea1c. Chi\u1ebfu cho Tam ty c\u1ea5p 2000 chi\u1ebfc \u00e1o g\u1ea5m, s\u1ed1 \u0111ai b\u1ea1c hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ea5p h\u1ebft; Tam ty ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i, lu\u00f4n chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng.\r\n\r\n[2] Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c t\u00e2u: <i>\"B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ma N\u1eef Khi\u1ebft \u0110a C\u00e1ch, quan \u0110\u00f4 \u00e1n Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i v\u00e0 n\u01a1i ch\u1ee9a l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u01b0ng, Linh, c\u00f9ng s\u1ed1 qu\u00e2n do 12 ty Gi\u00e1m qu\u00e2n qu\u1ea3n l\u00fd. \u0110\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, sai khi\u1ebfn \u1edf qu\u00e2n ti\u1ec1n.\"<\/i>\r\n\r\nH\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh d\u1eabn qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng V\u00f4 \u0110\u1ecbnh, men theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn qu\u00e2n, \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1t \u1ea9m, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng b\u1ecb l\u00fan kh\u00f4ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c. Chi\u1ec1u \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m Th\u1ea7n \u0110\u00f4i d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Ho\u00e0nh S\u01a1n, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c c\u0169ng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, hai doanh tr\u1ea1i c\u00e1ch nhau ch\u1ec9 v\u00e0i d\u1eb7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ea1c t\u00e2u xin kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Ch\u00ednh, nh\u00e2n Ng\u1ea1c c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf M\u1eadt Ch\u1ea5t, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u00e0y h\u00f4m sau chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn, <i>(ng\u00e0y h\u00f4m sau l\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, 14)<\/i>, Ng\u1ea1c kh\u00f4ng g\u1eb7p Trung Ch\u00ednh n\u1eefa, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ph\u00eda H\u1ea1 Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n phu H\u00e0 \u0110\u00f4ng nghe d\u00e2n phu Phu Di\u00ean n\u00f3i t\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c r\u1ea5t g\u1ea7n, trong hai ng\u00e0y c\u00f3 h\u01a1n 2000 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, c\u00e1c ph\u00e1n quan Trang C\u00f4ng Nh\u1ea1c, Tri\u1ec7u H\u00e0m ch\u00e9m gi\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 ch\u00e9p: Theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n v\u00e0o gi\u1edd Ng\u1ecd ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10 \u0111\u00e3 h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi qu\u00e2n Phu Di\u00ean \u1edf b\u00ecnh nguy\u00ean Th\u1ea5t L\u00fd, tr\u1ea5n \u0110\u1ee9c T\u0129nh, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u00e1ch H\u1ea1 Ch\u00e2u 40 d\u1eb7m, \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c ti\u1ebfn qu\u00e2n. S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 d\u1ecbch tr\u1ea1m Th\u1ea7n \u0110\u00f4i, \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ch\u00e9p l\u00e0 tr\u1ea5n \u0110\u1ee9c T\u0129nh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m v\u1edbi hai t\u00ean g\u1ecdi, c\u1ea7n kh\u1ea3o ch\u1ee9ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t. \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p h\u01a1n 2000 d\u00e2n phu b\u1ecf tr\u1ed1n, \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 11 ch\u00e9p kho\u1ea3ng 2 v\u1ea1n, c\u00f3 l\u1ebd \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b n\u00f3i \u0111\u1ebfn s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng khi v\u00e0o \u1ea3i.)<\/i>\r\n\r\nCao Tu\u00e2n D\u1ee5 l\u00fac \u0111\u1ea7u d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, theo \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u Ho\u00e0n v\u00e0 B\u1ea1ch M\u00e3 Xuy\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh.\r\n\r\n<i>(Theo s\u00e1ch \u300aNam Thi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n, l\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10, B\u00ednh D\u1ea7n.)<\/i>\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua ph\u00ea: <i>\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty b\u1ed1 tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u00fang c\u00e1ch, d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh nguy kh\u1ed1n, sai Tri\u1ec7u Ti\u1ebft v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty L\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xem x\u00e9t vi\u1ec7c Tri ch\u00e2u T\u01b0 Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Nghi t\u00e2u xin d\u1eddi Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u00e2u, xin th\u0103ng qu\u00e2n ng\u1ea1ch, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u1ea1i t\u0103ng ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 nh\u01b0 \u1edf T\u01b0 Ch\u00e2u, th\u1ea5y thu\u1eadn ti\u1ec7n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, L\u00e2m Qu\u1ea3ng t\u00e2u: <i>\"Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty L\u1ed9 T\u1eed Qu\u1ef3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c y nh\u01b0 c\u0169, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t t\u1ea1i T\u01b0 Ch\u00e2u. Khi \u1edf Nhung Ch\u00e2u, L\u00f4 Ch\u00e2u c\u00f3 tin b\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c man di, g\u1eedi nhanh \u0111\u1ebfn Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c x\u1eed l\u00fd. N\u1ebfu th\u1ebf gi\u1eb7c l\u1edbn, Ki\u1ec1m h\u1ea1t s\u1ebd d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00f3.\"<\/i> Vua l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xin theo t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Nghi l\u00e0 ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 9, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[4] Ty T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>\"K\u00ednh x\u00e9t s\u00e1ch \u300aTu\u00e2n T\u1eed - L\u1ec5 lu\u1eadn\u300b n\u00f3i: 'T\u1ebf l\u1ec5 d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u huy\u1ec1n t\u00f4n m\u00e0 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u l\u1ec5, d\u00f9ng canh l\u1edbn m\u00e0 no v\u1edbi c\u00e1c m\u00f3n ngon, qu\u00fd g\u1ed1c m\u00e0 g\u1ea7n d\u00f9ng. Qu\u00fd g\u1ed1c g\u1ecdi l\u00e0 v\u0103n, g\u1ea7n d\u00f9ng g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ec5.' V\u00ec th\u1ebf, x\u01b0a kia t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1ec1u d\u00e2ng c\u1ea3 \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5, trung c\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, \u0111\u1ec3 qu\u00fd g\u1ed1c m\u00e0 g\u1ea7n d\u00f9ng. \u300aL\u1ec5 v\u1eadn\u300b n\u00f3i: 'D\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u huy\u1ec1n \u0111\u1ec3 t\u1ebf, d\u00e2ng m\u00e1u v\u00e0 l\u00f4ng, \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng tr\u00ean m\u00e2m, n\u1ea5u ch\u00edn c\u00e1c m\u00f3n.' Tr\u1ecbnh th\u1ecb cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 d\u00e2ng \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 v\u00e0 trung c\u1ed5. L\u1ea1i n\u00f3i: 'Sau \u0111\u00f3 lui v\u1ec1 h\u1ee3p n\u1ea5u, x\u1ebb th\u1ecbt ch\u00f3, l\u1ee3n, b\u00f2, d\u00ea, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ed3 ph\u1ee7, qu\u1ef9, m\u00e2m, \u0111\u1eadu, canh h\u00ecnh.' Tr\u1ecbnh th\u1ecb cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 d\u00e2ng \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1eddi nay. T\u1eeb th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n tr\u1edf \u0111i, vi\u00ean t\u1ea9m d\u00e2ng \u0111\u1ed3 \u0103n, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean B\u1ea3o th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng m\u1edbi ban chi\u1ebfu cho h\u01b0\u1edfng t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu, m\u1ed7i ph\u00f2ng th\u00eam m\u1ed9t m\u00e2m th\u1ee9c \u0103n th\u01b0\u1eddng, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3 bi\u00ean, \u0111\u1eadu, ph\u1ee7, qu\u1ef9 th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i c\u00f9ng d\u00e2ng, tuy c\u0169ng c\u00f3 \u00fd qu\u00fd g\u1ed1c g\u1ea7n d\u00f9ng, nh\u01b0ng Vi \u0110\u1ed3ng, B\u00f9i Kham b\u00e0n r\u1eb1ng \u0111\u1ed3 \u0103n y\u1ebfn ti\u1ec7c ri\u00eang c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e2ng \u1edf t\u1ea9m cung m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng, h\u01b0\u1edfng t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu n\u00ean d\u00f9ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed5, xin b\u1ecf vi\u1ec7c d\u00e2ng m\u00e2m th\u1ee9c \u0103n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1ng ba m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y l\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 Ti\u00ean T\u00e0m. L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 ch\u00fa gi\u1ea3i trong \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b cho r\u1eb1ng Ti\u00ean T\u00e0m l\u00e0 sao Thi\u00ean T\u1ee9. K\u00ednh x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a Ti\u00ean T\u00e0m gi\u1ed1ng nh\u01b0 Ti\u00ean N\u00f4ng, Ti\u00ean M\u1ee5c, Ti\u00ean Xuy, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong vi\u1ec7c \u0111\u00f3, n\u00ean l\u1ec5 t\u1ebf theo \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5\u300b l\u00e0 ch\u00f4n l\u1ec5 v\u1eadt \u1edf ph\u00eda Nh\u00e2m c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf. \u300aL\u1ec5 Ngh\u0129a La\u300b vi\u1ebft: 'Nay l\u1ec5 t\u1ebf Ti\u00ean T\u00e0m kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c \u0111\u1ed1t l\u1eeda, ch\u1ee9ng t\u1ecf kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ebf sao Thi\u00ean T\u1ee9.' Hi\u1ec7n nay t\u1ebf Ti\u00ean T\u00e0m, \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ngo\u1ea1i th\u00e0nh, trong \u300aHi Ninh T\u1ef1 Nghi\u300b l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u00e0n thi\u00eau, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 theo t\u1ee5c l\u1ec7 c\u1ee7a \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Nguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b coi Ti\u00ean T\u00e0m l\u00e0 Thi\u00ean T\u1ee9, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y sai l\u1ea7m. \u300aChu L\u1ec5\u300b quy \u0111\u1ecbnh t\u1ebf H\u1eadu T\u00e0m \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ngo\u1ea1i th\u00e0nh, l\u1ea5y thu\u1ea7n \u00e2m l\u00e0m t\u00f4n qu\u00fd. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ngo\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u1ec3 t\u1ebf ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean nu\u00f4i t\u1eb1m, v\u1eabn theo \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5\u300b kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n thi\u00eau, ch\u1ec9 ch\u00f4n l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u1ec3 t\u1ebf, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"X\u01b0a kia, khi \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n th\u00ec d\u00f9ng d\u00e2y ho\u00e0nh, \u0111\u1ed9i m\u0169 th\u00ec d\u00f9ng d\u00e2y anh. Nay trong \u300aY Ph\u1ee5c L\u1ec7nh\u300b quy \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1eb7c \u00e1o \u0110\u1ea1i C\u1eebu Mi\u1ec7n, d\u00f9ng d\u1ea3i t\u01a1 l\u00e0m d\u00e2y anh, m\u00e0u s\u1eafc gi\u1ed1ng nh\u01b0 d\u1ea3i th\u1ee5, m\u0169 C\u1ed5n Mi\u1ec7n d\u00f9ng d\u1ea3i t\u01a1 \u0111\u1ecf l\u00e0m d\u00e2y anh. M\u0169 mi\u1ec7n m\u00e0 d\u00f9ng d\u00e2y anh l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec5, xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh d\u00f9ng d\u1ea3i t\u01a1 \u0111\u1ecf l\u00e0m d\u00e2y ho\u00e0nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ed5i m\u0169 B\u00ecnh Mi\u1ec7n th\u00e0nh Huy\u1ec1n Mi\u1ec7n, d\u00f9ng lo\u1ea1i v\u1ea3i m\u00e0u \u0111\u1ecf h\u01a1i \u0111en \u0111\u1ec3 may.\"<\/i> L\u1ea1i v\u1ebd ri\u00eang \u0111\u1ed3 h\u00ecnh d\u00e2ng l\u00ean. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(\u0110\u1ed5i d\u00e2y anh th\u00e0nh d\u00e2y ho\u00e0nh, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4 theo t\u1ea5u. Vi\u1ec7c v\u1ebd \u0111\u1ed3 h\u00ecnh kh\u00f4ng ghi ng\u00e0y th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Tri ch\u00e2u H\u1ea1 Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e1c C\u1eedu T\u01b0 b\u1ecf tr\u1ed1n, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0o H\u1ea1 Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 26 K\u1ef7 M\u00e3o t\u1ea5u \u0111\u1ebfn. \u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 v\u00e0o Ng\u00e2n Ch\u00e2u, \u300aT\u00e2n K\u1ef7\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn v\u00e0o H\u1ea1 Ch\u00e2u, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 v\u00e0o Ng\u00e2n Ch\u00e2u, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u ng\u00e0y th\u1ef1c v\u00e0o Ng\u00e2n Ch\u00e2u. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 12 sai Th\u1ea9m Qu\u00e1t kh\u00f4ng gi\u1eef Ng\u00e2n Ch\u00e2u, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. \u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aT\u00e2n K\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n l\u1ea1i ghi Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0o H\u1ea1 Ch\u00e2u, M\u1eadu D\u1ea7n l\u00e0 ng\u00e0y 25. H\u1ea1 Ch\u00e2u ho\u1eb7c ch\u00e9p nh\u1ea7m th\u00e0nh C\u1ed1ng Ch\u00e2u, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i ch\u1eef.)<\/i>\r\n\r\n[6] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u00e2m Qu\u1ea3ng, th\u00fac gi\u1ee5c Qu\u1ea3ng ti\u1ebfn qu\u00e2n. Qu\u1ea3ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb L\u00f4 Ch\u00e2u, qua b\u1ed1n ng\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ebfn Giang An, \u0111em theo c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 con tin c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng kh\u00e1c chi\u1ebfm gi\u1eef c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u01b0 tr\u00fa, ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf, nh\u1edd v\u1eady khi v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn 15, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Giang An, theo \u300aB\u00ecnh Man L\u1ee5c\u300b[footnote]Theo \u300aB\u00ecnh Man L\u1ee5c\u300b, ch\u1eef 'Th\u1eed' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00ea', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n[7] Th\u00e1i Trung \u0111\u1ea1i phu, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Tu so\u1ea1n, Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn qua \u0111\u1eddi.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan: L\u1ed9 Qu\u00e2n M\u00e3 L\u00e2n Ch\u00e2u, H\u00e0nh dinh Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean Ho\u00e0n Kh\u00e1nh L\u1ed9, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 L\u1ed9, H\u00e0nh dinh T\u1ed5ng qu\u1ea3n Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9: <i>\"Sau khi qu\u00e2n quan b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh xong v\u00f9ng \u0111\u1ea5t H\u00e0 Nam, nh\u1eefng qu\u1eadn c\u0169 thu\u1ed9c H\u00e1n, n\u1ebfu th\u00e0nh l\u0169y c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nguy\u00ean v\u1eb9n, \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu, h\u00e3y b\u00e1o ngay, s\u1ebd c\u1eed quan \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n gi\u1eef.\"<\/i>\r\n\r\n[9] C\u00f9ng ng\u00e0y <i>(K\u1ef7 T\u1ef5, ng\u00e0y 16)<\/i>, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ti\u1ebfn v\u00e0o Ng\u00e2n Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n k\u1ef7 b\u1ed5 sung, b\u1ea3n ghi m\u1edbi c\u0169ng gi\u1ed1ng.)<\/i>\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 t\u00e2u: <i>\"N\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0n Ch\u00e2u v\u1ed1n m\u1eb7n \u0111\u1eafng, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u1ed9t nhi\u00ean tr\u1edf n\u00ean ng\u1ecdt, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u1ee9ng th\u1eddi gi\u00fap thu\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u1eeb <i>\"\u1ee9ng th\u1eddi\"<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng, theo \u300aH\u00e0 C\u1eeb Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.)<\/i>\r\n\r\n[11] Chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y lo vi\u1ec7c \u1ee9ng ph\u00f3 qu\u00e2n s\u1ef1, ph\u1ea3i h\u1ecdp b\u00e0n ho\u1eb7c th\u00f4ng qua c\u00f4ng v\u0103n \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc khi thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1ed9i v\u00e0ng. N\u1ebfu vi\u1ec7c th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u1ea9n c\u1ea5p, kh\u00f4ng k\u1ecbp b\u00e0n b\u1ea1c, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng ph\u1ea3i th\u00f4ng b\u00e1o cho nhau bi\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra m\u00e2u thu\u1eabn, tr\u00f9ng l\u1eb7p ho\u1eb7c thi\u1ebfu s\u00f3t.\"<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn H\u1ea1 Ch\u00e2u, l\u00fac n\u00e0y H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, Ng\u1ea1c li\u1ec1n r\u00fat qu\u00e2n \u0111i. <i>(Theo t\u1edd t\u1ea5u ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i.)<\/i> Trung Ch\u00e1nh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh, trong th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0i ch\u1ee5c h\u1ed9 d\u00e2n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra l\u1ec7nh c\u1ea5m qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Gi\u1eb7c c\u0169ng b\u1ecf th\u00e0nh \u1ea5p, \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y sang ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng, qu\u00e2n s\u0129 kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, \u0111\u1ec1u t\u1ecf v\u1ebb b\u1ea5t b\u00ecnh mu\u1ed1n giao chi\u1ebfn. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng n\u00f3i v\u1edbi Trung Ch\u00e1nh: <i>\"Qu\u00e2n Phu Di\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u c\u00f4ng l\u1edbn, qu\u00e2n ta ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, ch\u1ec9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i t\u00ean, l\u00e0m sao b\u00e1o c\u00e1o l\u1ea1i v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh? H\u01a1n n\u1eefa l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u00e3 h\u1ebft, xin h\u00e3y t\u1eadp k\u00edch chi\u1ebfm H\u1ef1u Ch\u00e2u, t\u1ea1m th\u1eddi c\u00f3 c\u1edb \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o.\"<\/i> Trung Ch\u00e1nh nghe theo.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[13] Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111i qua gi\u1ebfng M\u1ea1nh T\u1ec9nh \u1edf Ho\u00e0nh S\u01a1n, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf Thanh Vi\u1ec5n Qu\u00e2n c\u0169.\r\n\r\n<i>(Theo t\u1edd t\u1ea5u ng\u00e0y 26, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n. \u300aNam Thi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n ch\u00e9p: Ng\u00e0y 19, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf Thanh Vi\u1ec5n Qu\u00e2n c\u0169. So v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00eanh l\u1ec7ch hai ng\u00e0y, nay theo th\u1ef1c l\u1ee5c[footnote]'Th\u1ef1c l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadt l\u1ee5c', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c, s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\nKi\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc b\u00e1o v\u1edbi Tu\u00e2n D\u1ee5: <i>\"T\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u kh\u00f4ng qu\u00e1 ba tr\u0103m d\u1eb7m, xin cho ti\u1ec1n qu\u00e2n ti\u1ebfn ra tr\u01b0\u1edbc, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u. Nay H\u1ea1 Ch\u00e2u d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi n\u0103m \u0111\u1ea1o qu\u00e2n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e0nh c\u00e2y ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ea3 th\u00e2n c\u00e2y, kh\u00f3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi sai s\u00f3t. L\u1ea1i nghe tin qu\u00e2n ta s\u1ebd h\u1ee3p binh v\u1edbi Kinh Nguy\u00ean ti\u1ebfn ra s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u00eda nam s\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111i \u1ee9ng ph\u00f3, Ho\u00e0nh S\u01a1n kh\u00f4ng c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi, trong th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0i tr\u0103m t\u0103ng \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu mang theo l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y g\u1ea5p r\u00fat ti\u1ebfn qu\u00e2n, kh\u00f4ng qu\u00e1 ba b\u1ed1n ng\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng g\u1eb7p chuy\u1ec7n g\u00ec. Ho\u1eb7c cho r\u1eb1ng m\u1ed9t v\u1ea1n t\u00e1m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, \u0111i th\u00ec \u0111\u00e1ng lo, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda sau, ch\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n s\u1ed1 nhi\u1ec1u \u00edt, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111i theo h\u1ed5, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1ea7n. Binh qu\u00fd th\u1ea7n t\u1ed1c, ch\u00ednh l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Tu\u00e2n D\u1ee5 kh\u00f4ng nghe theo.\r\n\r\n<i>(Theo b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc, c\u0169ng do Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n so\u1ea1n. \u300aT\u00e2n K\u00fd\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty h\u00e0nh dinh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 chi\u1ebfm l\u1ea1i Thanh Vi\u1ec5n Qu\u00e2n, ti\u1ebfn v\u00e0o Ho\u00e0n Ch\u00e2u. \u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c Tu\u00e2n D\u1ee5 v\u00e0o Thanh Vi\u1ec5n Qu\u00e2n v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n.)<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u1ed9 ph\u1eadn x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"X\u01b0a kia, t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u00f3 t\u1ebf l\u1ec5 theo m\u00f9a v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 h\u00e0ng th\u00e1ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ebf l\u1ec5 n\u1eeda th\u00e1ng. Vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 n\u1eeda th\u00e1ng l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 c\u1ed5.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b ch\u00e9p: 'Xu\u00e2n t\u1ebf, h\u1ea1 t\u1ebf, thu t\u1ebf, \u0111\u00f4ng t\u1ebf.' L\u1ea1i ch\u00e9p: 'Mi\u1ebfu xa g\u1ecdi l\u00e0 Di\u00eau, ch\u1ec9 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ebf th\u01b0\u1eddng.' \u0110\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 theo m\u00f9a. L\u1ea1i ch\u00e9p: 'Mi\u1ebfu c\u1ee7a cha g\u1ecdi l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng kh\u1ea3o mi\u1ebfu, Ho\u00e0ng kh\u1ea3o mi\u1ebfu, Hi\u1ec3n kh\u1ea3o mi\u1ebfu, T\u1ed5 kh\u1ea3o mi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u t\u1ebf h\u00e0ng th\u00e1ng.' L\u1ea1i ch\u00e9p: 'Ch\u01b0 h\u1ea7u \u0111\u1ed9i m\u0169 b\u00ec bi\u1ec7n, nghe l\u1ec7nh s\u00f3c \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.'<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b c\u0169ng ch\u00e9p: 'Th\u00e1ng nhu\u1eadn kh\u00f4ng c\u00e1o s\u00f3c, v\u1eabn tri\u1ec1u y\u1ebft \u1edf mi\u1ebfu.' \u0110\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 h\u00e0ng th\u00e1ng. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 nghi l\u1ec5 t\u1ebf n\u1eeda th\u00e1ng trong \u300aNghi l\u1ec5\u300b, t\u1eeb \u0111\u1ea1i phu tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi c\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 c\u1ed5. Tuy nhi\u00ean, n\u0103m mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u t\u1ebf h\u00e0ng th\u00e1ng, m\u00e0 hai Di\u00eau ch\u1ec9 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ebf th\u01b0\u1eddng, l\u00e0 v\u00ec sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec \u0111\u1ee9c nh\u00e2n c\u00f3 th\u00e2n s\u01a1, l\u1ec5 c\u00f3 cao th\u1ea5p, ngh\u0129a l\u00fd l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. Vi\u1ec7c ch\u1ec9 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ebf \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i c\u00e0ng gi\u1ea3m b\u1edbt h\u01a1n n\u1eefa.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb th\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n tr\u1edf \u0111i, m\u1edbi x\u00e2y l\u0103ng t\u1ea9m, m\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2ng c\u00fang v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 c\u1ed5. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean B\u1ea3o, l\u1ea1i c\u1eed h\u00e0nh \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, th\u1eadt l\u00e0 tr\u00e1i l\u1ec5 qu\u00e1 m\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u ta theo t\u1ee5c c\u0169 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u01b0a k\u1ecbp s\u1eeda \u0111\u1ed5i, xin r\u1eb1ng t\u1eeb nay t\u1ebf l\u1ec5 theo m\u00f9a c\u1ee7a D\u1ef1c T\u1ed5, Tuy\u00ean T\u1ed5 ch\u1ec9 c\u1eed h\u00e0nh v\u00e0o m\u00f9a thu, ngo\u00e0i t\u1ebf l\u1ec5 theo m\u00f9a c\u1ee7a Hi T\u1ed5, Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng, Nh\u00e2n T\u00f4ng, Anh T\u00f4ng, v\u1eabn c\u1eed h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 ng\u00e0y s\u00f3c \u1edf mi\u1ebfu, m\u1ed7i l\u1ea7n d\u00e2ng m\u1ed9t con b\u00f2 \u0111\u1ef1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 th\u00ec do Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, d\u00f9ng d\u00ea l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aL\u1ec5 k\u00fd ch\u00ednh ngh\u0129a\u300b ch\u00e9p: 'Theo s\u00e1ch \u300aD\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n\u300b: Khi t\u1ebf l\u1ec5 d\u00f9ng d\u00ea.' H\u00f9ng th\u1ecb n\u00f3i: '\u0110\u00f3 l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 nh\u1eadt nguy\u1ec7t tr\u1edf xu\u1ed1ng.' \u300aTi\u1ec3u t\u01b0 \u0111\u1ed3\u300b ch\u00e9p: 'Ph\u00e0m t\u1ebf l\u1ec5 nh\u1ecf \u0111\u1ec1u d\u00e2ng b\u00f2.' Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng b\u00f2, c\u00f2n t\u1ebf l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng nh\u1eadt nguy\u1ec7t tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec d\u00f9ng d\u00ea, n\u1ebfu Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 th\u00ec d\u00f9ng b\u00f2. L\u1ea1i xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c d\u00e2ng c\u00fang n\u1eeda th\u00e1ng v\u00e0 vi\u1ec7c do T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba c\u1eed h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ebf Di\u00eau \u0111\u1ee3i khi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 mi\u1ebfu ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd xin ch\u1ec9, t\u00e1m mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u t\u1ebf h\u00e0ng th\u00e1ng d\u00f9ng l\u1ec5 v\u1eadt, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\nL\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"K\u00ednh x\u00e9t s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd - T\u1ebf ph\u00e1p\u300b vi\u1ebft: 'Vua t\u1ef1 l\u1eadp b\u1ea3y \u0111\u1ec1n th\u1edd, g\u1ecdi l\u00e0 T\u01b0 m\u1ec7nh, Trung l\u1ef1u, Qu\u1ed1c m\u00f4n, Qu\u1ed1c h\u00e0nh, Th\u00e1i l\u1ec7, H\u1ed9, X\u1ea5m.' Th\u00e1ng gi\u00eang t\u1ebf H\u1ed9, t\u1ebf l\u1ea5y l\u00e1 l\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u1ea7u; th\u00e1ng t\u01b0 t\u1ebf X\u1ea5m, t\u1ebf l\u1ea5y ph\u1ed5i l\u00e0m \u0111\u1ea7u; th\u00e1ng s\u00e1u thu\u1ed9c h\u00e0nh Th\u1ed5, t\u1ebf Trung l\u1ef1u, l\u1ea5y tim l\u00e0m \u0111\u1ea7u; th\u00e1ng b\u1ea3y t\u1ebf M\u00f4n, l\u1ea5y gan l\u00e0m \u0111\u1ea7u; th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi t\u1ebf H\u00e0nh, l\u1ea5y th\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u. L\u1ea1i c\u00f3 truy\u1ec7n vi\u1ebft: 'Xu\u00e2n t\u1ebf T\u01b0 m\u1ec7nh, thu t\u1ebf L\u1ec7.' \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed t\u1ebf, th\u1eddi gian t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ed3 t\u1ebf d\u00f9ng. L\u1ea1i theo \u300aChu l\u1ec5\u300b, ch\u1ee9c Ty ph\u1ee5c coi vi\u1ec7c m\u1eb7c l\u1ec5 ph\u1ee5c c\u1ee7a Vua, 't\u1ebf c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd nh\u1ecf th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o huy\u1ec1n mi\u1ec7n'. Ch\u00fa th\u00edch: 'C\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd nh\u1ecf l\u00e0 b\u1ea3y \u0111\u1ec1n th\u1edd trong cung.' L\u1ea1i s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b vi\u1ebft: 'D\u00e2ng m\u1ed9t tu\u1ea7n r\u01b0\u1ee3u ch\u00edn.' Ch\u00fa th\u00edch: 'Nh\u01b0 c\u00e1c th\u1ea7n nh\u1ecf trong cung, b\u1ea3y \u0111\u1ec1n th\u1edd.' L\u1ea1i s\u00e1ch \u300aChu l\u1ec5 - \u0110\u1ea1i t\u00f4ng b\u00e1\u300b vi\u1ebft: 'N\u1ebfu Vua kh\u00f4ng tham gia t\u1ebf l\u1ec5, th\u00ec quan kh\u00e1c thay th\u1ebf.' \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 ph\u1ee5c t\u1ebf, l\u1ec5 d\u00e2ng v\u00e0 quan thay th\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb khi \u300aChu l\u1ec5\u300b b\u1ecb b\u1ecf, nh\u00e0 H\u00e1n d\u1ea5y l\u00ean, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ebf ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd, n\u1ea5u trong cung, g\u1ecdi l\u00e0 X\u1ea5m. L\u1ea1i c\u00f3 Nam S\u01a1n Vu t\u1ebf Nam S\u01a1n T\u1ea7n Trung, g\u1ecdi l\u00e0 L\u1ec7. \u0110\u1ebfn nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf b\u1ea3y \u0111\u1ec1n th\u1edd \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, b\u00e0y chi\u1ebfu \u1edf ph\u00eda t\u00e2y trong s\u00e2n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1ebf \u0110\u1ebf H\u1ee3p \u0111\u1ec1u t\u1ebf c\u1ea3. Vi\u1ec7c t\u1ebf b\u1ed1n m\u00f9a ri\u00eang, l\u1ea1i t\u00f9y th\u1eddi h\u01b0\u1edfng, do quan mi\u1ebfu h\u00e0nh l\u1ec5, m\u1eb7c \u00e1o b\u1ea3y tua, l\u1ea5y th\u1ecbt Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf, d\u00e2ng m\u1ed9t tu\u1ea7n r\u01b0\u1ee3u m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u1ec5 ch\u1ebf. B\u1ecdn th\u1ea7n x\u00e9t vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, tham kh\u1ea3o ngh\u0129a x\u01b0a, xin l\u1eadp xu\u00e2n t\u1ebf H\u1ed9 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ngo\u00e0i c\u1eeda nh\u00e0 mi\u1ebfu, t\u1ebf T\u01b0 m\u1ec7nh \u1edf ph\u00eda t\u00e2y c\u1eeda mi\u1ebfu, b\u00e0y l\u00e1 l\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf; l\u1eadp h\u1ea1 t\u1ebf X\u1ea5m \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1eeda mi\u1ebfu, b\u00e0y ph\u1ed5i l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf; qu\u00fd h\u1ea1 ng\u00e0y Th\u1ed5 v\u01b0\u01a1ng t\u1ebf Trung l\u1ef1u \u1edf gi\u1eefa s\u00e2n mi\u1ebfu, b\u00e0y tim l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf; l\u1eadp thu t\u1ebf M\u00f4n v\u00e0 L\u1ec7 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ngo\u00e0i c\u1eeda mi\u1ebfu, b\u00e0y gan l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf; l\u1eadp \u0111\u00f4ng t\u1ebf H\u00e0nh \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ngo\u00e0i c\u1eeda mi\u1ebfu, b\u00e0y th\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf. \u0110\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t con v\u1eadt, kh\u00f4ng t\u00f9y th\u1eddi h\u01b0\u1edfng t\u1ebf ri\u00eang. Quan h\u1eefu ty thay l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ea5y Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u1ec7nh thay l\u00e0m quan l\u1ec5, m\u1eb7c \u00e1o huy\u1ec1n mi\u1ec7n, d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn. C\u00f2n vi\u1ec7c t\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 h\u01b0\u1edfng s\u0103n, th\u00ec theo l\u1ec5 c\u0169 t\u1ebf \u0111\u1ec1u.\"<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u1ea5u.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 10 theo l\u1eddi t\u1ea5u.)<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u H\u1ef1u, trong th\u00e0nh c\u00f3 h\u01a1n 500 h\u1ed9 d\u00e2n, b\u00e8n t\u00e0n s\u00e1t h\u1ebft. Ch\u00e9m \u0111\u1ea7u h\u01a1n 100 ng\u01b0\u1eddi, k\u1ebb \u0111\u1ea7u h\u00e0ng h\u01a1n ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Thu \u0111\u01b0\u1ee3c 160 con ng\u1ef1a v\u00e0 tr\u00e2u, 1900 con d\u00ea. \u0110\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh hai ng\u00e0y, gi\u1ebft ng\u1ef1a, tr\u00e2u, d\u00ea thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh v\u00e0o ch\u00e2u H\u1ef1u \u0111\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[16] Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Vi, c\u00f9ng v\u1edbi Gi\u00e1m qu\u00e2n ty, ra l\u1ec7nh cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1 h\u1ee7y ch\u00f9a chi\u1ec1n v\u00e0 nh\u00e0 d\u00e2n, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng chi\u00eau d\u1ee5.\r\n\r\n<i>(T\u1ea5u \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b c\u0169ng ch\u00e9p vi\u1ec7c v\u00e0o ch\u00e2u Vi v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh sai t\u01b0\u1edbng quan ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1ec1, Chi\u1ebft Kh\u1eafc H\u00e0nh chia qu\u00e2n h\u01a1n 2000 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00e0o kho l\u01b0\u01a1ng, g\u1eb7p h\u01a1n 1000 k\u1ef5 binh gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh nhau v\u00e0 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u h\u01a1n 900 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. Ng\u00e0y 28 T\u00e2n T\u1ef5, Trung Ch\u00e1nh t\u1ea5u r\u1eb1ng ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea7m T\u1ea3 Th\u00f4n ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc ch\u00e2u H\u1ef1u, \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c. H\u1eb3n l\u00e0 tr\u1eadn \u0111\u00e1nh l\u00fac n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[18] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n n\u00f3i r\u1eb1ng: \"Th\u1ea7n tr\u1ed9m x\u00e9t s\u00e1ch \u300aK\u00fd\u300b vi\u1ebft: 'L\u1ec5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u01b0\u01a1ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ebf, v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u, l\u1ea5y t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.' L\u1ea1i n\u00f3i: 'H\u1eefu Ngu th\u1ecb \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf m\u00e0 giao Kh\u1ed1c, t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng Nghi\u00eau. H\u1ea1 H\u1eadu th\u1ecb c\u0169ng \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf m\u00e0 giao C\u1ed5n, t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169. Ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao Minh, t\u1ed5 Kh\u1ebf m\u00e0 t\u00f4ng Thang. Ng\u01b0\u1eddi Chu \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao T\u1eafc, t\u1ed5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169 V\u01b0\u01a1ng.' \u300aNghi l\u1ec5\u300b n\u00f3i: 'D\u00e2n \u0111\u00f4 \u1ea5p th\u00ec bi\u1ebft t\u00f4n k\u00ednh cha, \u0111\u1ea1i phu v\u00e0 h\u1ecdc s\u0129 th\u00ec bi\u1ebft t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean, ch\u01b0 h\u1ea7u th\u00ec \u0111\u1ebfn Th\u00e1i T\u1ed5, thi\u00ean t\u1eed th\u00ec \u0111\u1ebfn Th\u1ee7y T\u1ed5 m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u.' \u300aChu l\u1ec5\u300b c\u00f3 truy h\u01b0\u1edfng, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng, ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho l\u00e0 \u0111\u1ebf, h\u1ee3p v\u1eady. \u0110\u1ebf \u0111\u1ebfn t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 truy h\u01b0\u1edfng; h\u1ee3p l\u00e0 t\u1eeb l\u00fac l\u00ean ng\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u mi\u1ebfu, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng. \u300aThi\u300b trong \u300aChu t\u1ee5ng - Ung\u300b l\u00e0 \u0111\u1ebf Th\u00e1i T\u1ed5; \u300aTh\u01b0\u01a1ng t\u1ee5ng - Tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1t\u300b l\u00e0 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf. Nh\u00e0 Chu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ebf b\u1ed1n m\u00f9a, n\u00ean \u300aUng\u300b x\u1ebfp l\u00e0 \u0111\u1ebf Th\u00e1i T\u1ed5, nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng c\u00f3 \u0111\u1ebf b\u1ed1n m\u00f9a, n\u00ean \u300aTr\u01b0\u1eddng ph\u00e1t\u300b x\u1ebfp l\u00e0 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf. \u0110\u1ebf b\u1ed1n m\u00f9a l\u00e0 nh\u1ecf, c\u00f2n \u0111\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u l\u00e0 l\u1edbn. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, \u0111\u1ebf l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 t\u00f4n vinh t\u1ed5 ti\u00ean xa x\u01b0a trong t\u00f4ng mi\u1ebfu, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u01b0\u01a1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m. V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 t\u00f4n qu\u00fd nh\u1ea5t, h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn b\u1ea3y \u0111\u1eddi, suy t\u1eeb th\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1ed5, t\u1eeb t\u1ed5 \u0111\u1ebfn Th\u1ee7y T\u1ed5, b\u1ed1n m\u00f9a \u0111\u1ec1u \u1edf mi\u1ebfu m\u00e0 t\u1ebf, do \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u1eeb, d\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng, ch\u01b0ng. \u0110\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb, d\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng, ch\u01b0ng r\u1ed3i, m\u00e0 ch\u1ee7 mi\u1ebfu b\u1ecb h\u1ee7y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, v\u1eabn cho l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, v\u00ec l\u00fac s\u1ed1ng c\u00f3 \u00e2n h\u1ee3p t\u1ed9c c\u00f9ng \u0103n, n\u00ean \u1edf mi\u1ebfu Th\u1ee7y T\u1ed5 h\u1ee3p ch\u1ee7 mi\u1ebfu b\u1ecb h\u1ee7y v\u00e0 ch\u1ee7 mi\u1ebfu th\u00e2n m\u00e0 t\u1ebf, do \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u1ee3p. \u0110\u00e3 h\u1ee3p r\u1ed3i, m\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean xa kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, v\u1eabn cho l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, l\u1ea1i suy l\u00ean x\u00e9t \u0111\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 t\u1ebf, do \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u1ebf. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y th\u00ec nh\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u00f9ng, ngh\u0129a \u0111\u00e3 h\u1ebft v\u1eady.\r\n\r\nTuy nhi\u00ean, t\u00edch \u0111\u1ee9c c\u00f3 d\u00e0y m\u1ecfng, l\u01b0u tr\u1ea1ch c\u00f3 r\u1ed9ng h\u1eb9p, v\u00ec \u0111\u1ea1i phu, h\u1ecdc s\u0129 bi\u1ebft t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean, n\u00ean l\u00e0m t\u1ebf th\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ee3p; ch\u01b0 h\u1ea7u \u0111\u1ebfn Th\u00e1i T\u1ed5, n\u00ean l\u00e0m h\u1ee3p m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u1ebf; thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ebfn Th\u1ee7y T\u1ed5 m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u, n\u00ean \u0111\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u, l\u1ea5y t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Nh\u01b0 Thu\u1ea5n, V\u0169 t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng, Cao D\u01b0\u01a1ng th\u1ebf h\u1ec7 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, n\u00ean Ngu, H\u1ea1 \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf l\u1ea5y Cao D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb ph\u1ed1i. Cao T\u1ed5 Kh\u1ebf xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0110\u1ebf Kh\u1ed1c, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c l\u1ea5y Kh\u1ebf ph\u1ed1i. Chu t\u1ed5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng c\u0169ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Kh\u1ed1c, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi Chu \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c l\u1ea5y V\u0103n V\u01b0\u01a1ng ph\u1ed1i. B\u1ed1n \u0111\u1eddi Ngu, H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebf, v\u00ec \u0111\u1ebf c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, th\u1ebf h\u1ec7 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean t\u1ebf l\u1ec5 truy t\u00f4n \u0111\u1ebfn xa v\u1eady.\r\n\r\nT\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y tr\u1edf v\u1ec1 sau, th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, vi\u1ec7c k\u1ebf th\u1eeba kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0m lo\u1ea1n nh\u00e0 T\u1ea5n, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc chia c\u1eaft Nam B\u1eafc, tr\u0103m h\u1ecd ly t\u00e1n, k\u1ebb s\u0129 b\u1ecf m\u1ed3 m\u1ea3. \u0110\u1ebfn th\u1eddi T\u00f9y, \u0110\u01b0\u1eddng, s\u00e1ch ph\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf, n\u00f3i h\u1ecd L\u00fd \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb L\u0169ng T\u00e2y, h\u1ecd L\u01b0u \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb B\u00e0nh Th\u00e0nh, ngu\u1ed3n g\u1ed1c h\u1ecd t\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u. V\u00ec v\u1eady, vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ed5 c\u1ee7a \u0111\u1eddi sau kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nNh\u00e0 H\u00e1n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc Th\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng Ho\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, n\u00ean t\u1eeb Cao \u0110\u1ebf tr\u1edf l\u00ean ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eddi Th\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng Ho\u00e0ng m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u00e0 Ng\u1ee5y t\u1eeb X\u1eed S\u0129 Qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, n\u00ean \u0111\u1ebfn th\u1eddi Minh \u0110\u1ebf Th\u00e1i H\u00f2a ch\u1ec9 th\u1edd n\u0103m \u0111\u1eddi t\u1eeb cha c\u1ee7a Cao T\u1ed5 l\u00e0 X\u1eed S\u0129 tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u00e0 T\u1ea5n t\u1eeb Chinh T\u00e2y t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1ee9 t\u1ef1, n\u00ean V\u0169 \u0110\u1ebf ch\u1ec9 th\u1edd ba chi\u00eau ba m\u1ee5c s\u00e1u \u0111\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd L\u01b0u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb L\u01b0u L\u0169y, nh\u01b0ng nh\u00e0 H\u00e1n kh\u00f4ng t\u1ebf Vua Nghi\u00eau; h\u1ecd T\u00e0o xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb con c\u1ee7a L\u1ee5c Chung l\u00e0 An, l\u00e0 h\u1ecd T\u00e0o, nh\u01b0ng nh\u00e0 Ng\u1ee5y kh\u00f4ng t\u1ebf T\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c T\u00e0o Tham c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n; h\u1ecd T\u01b0 M\u00e3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Tr\u00ecnh B\u00e1 H\u01b0u Ph\u1ee5, nh\u01b0ng nh\u00e0 T\u1ea5n kh\u00f4ng t\u1ebf T\u01b0 M\u00e3 Cung; nh\u00e0 T\u1ed1ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb S\u1edf Nguy\u00ean V\u01b0\u01a1ng Giao, nh\u00e0 T\u1ec1 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb T\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c Ti\u00eau H\u00e0 c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u00e0 Tr\u1ea7n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Th\u00e1i Kh\u00e2u tr\u01b0\u1edfng Tr\u1ea7n Th\u1ef1c c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u00e0 T\u00f9y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Th\u00e1i \u00fay D\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00ec s\u00e1ch ph\u1ea3 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng.\r\n\r\nL\u00ea C\u00e1n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ebf \u0111\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ebf tr\u1eddi, l\u00e0m m\u01b0\u1eddi c\u1eadt v\u1ea5n m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. V\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb th\u1eddi Ngu, H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ed5 r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng t\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y, T\u1ea5n tr\u1edf v\u1ec1 sau h\u01a1n ngh\u00ecn n\u0103m, l\u1ec5 n\u00e0y b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng khi Ngh\u1ec7 T\u1ed5 nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi, m\u1edbi c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, noi theo chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf b\u1ed1n mi\u1ebfu th\u00e2n[footnote] t\u1ebf b\u1ed1n mi\u1ebfu th\u00e2n 'th\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eddi', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 79 \u300aT\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh giao mi\u1ebfu l\u1ec5 v\u0103n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 107 \u300aL\u1ec5 ch\u00ed\u300b s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1eeb Hi T\u1ed5 tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c, s\u00e1ch ph\u1ea3 m\u1ea5t truy\u1ec1n, c\u00e1c quan v\u1eabn theo thuy\u1ebft c\u0169, ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n h\u1ee3p t\u1ebf, n\u0103m n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ea1i t\u1ebf. T\u1ebf \u0111\u1ebf v\u00e0 h\u1ee3p t\u1ebf \u0111\u1ec1u h\u1ee3p c\u00e1c ch\u1ee7 mi\u1ebfu l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0103n u\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ee7y t\u1ed5, tuy t\u00ean g\u1ecdi t\u1ebf \u0111\u1ebf v\u00e0 h\u1ee3p t\u1ebf kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng l\u1ec5 th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00f4ng kh\u00e1c, sai l\u1ea7m n\u00e0y r\u1ea5t l\u1edbn.\r\n\r\nTh\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean suy x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u1eadp t\u1ebf \u0111\u1ebf c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, cho r\u1eb1ng th\u1ebf h\u1ec7 truy\u1ec1n th\u1eeba c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00e1c v\u1edbi th\u1eddi Ngu, H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u00ec n\u00ean b\u1ecf l\u1ec5 t\u1ebf \u0111\u1ebf, ch\u1ec9 khi n\u00e0o t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1ed5 ti\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. Xin Th\u00e1nh th\u1ea7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\" Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aGiao t\u1ef1 l\u1ec5 v\u0103n\u300b. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"B\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec, t\u1ea5t ph\u1ea3i c\u00e1o v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u1ed5 t\u00f4ng, t\u1ecf ra kh\u00f4ng d\u00e1m chuy\u00ean quy\u1ec1n, nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eadn m\u1ec7nh v\u1eady, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 c\u00f3 c\u00e1o. Nh\u01b0ng l\u1ec5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u01b0 \u0111\u1ed9ng, t\u1ea5t ph\u1ea3i c\u00f3 th\u00e0nh \u00fd kh\u00ed x\u00fa \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u1ea7n minh vui l\u00f2ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1o c\u00f3 sinh t\u1ec7. Cho n\u00ean T\u0103ng T\u1eed h\u1ecfi r\u1eb1ng: 'Ph\u00e0m c\u00e1o t\u1ea5t ph\u1ea3i d\u00f9ng sinh t\u1ec7.' Kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa th\u00e2n c\u00e1o v\u00e0 ch\u00fac c\u00e1o. \u0110\u1eddi sau l\u1ec5 th\u00e2n c\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, n\u00ean h\u1ecdc gi\u1ea3 m\u1edbi c\u00f3 v\u0103n n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e2n c\u00e1o d\u00f9ng sinh, s\u1eed c\u00e1o d\u00f9ng t\u1ec7, l\u1ea1i n\u00f3i: 'C\u00e1t c\u00e1o d\u00f9ng sinh, hung th\u00ec d\u00f9ng t\u1ec7.' \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a kinh l\u1ec5. H\u1eadu Ng\u1ee5y Hi\u1ebfu V\u0103n n\u0103m Di\u00ean H\u01b0ng th\u1ee9 hai c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: 'Th\u1ea7n th\u00f4ng minh ch\u00ednh tr\u1ef1c, h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ee9c v\u00e0 t\u00edn, h\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i d\u00f9ng sinh?' B\u00e8n l\u1ec7nh r\u1eb1ng ngo\u00e0i vi\u1ec7c t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00f9ng sinh. C\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ecbt kh\u00f4, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00f3. Kinh l\u1ec5 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e2ng ri\u00eang, nghi \u0111i\u1ec7n d\u00f9ng th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm, \u00fd n\u00f3i kh\u00f4ng \u0103n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. \u0110\u1ea1i phu d\u00f9ng l\u1ec5 s\u00ednh v\u1edbi th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm, v\u00ec \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p m\u00e0 l\u1ec5 nh\u1eb9. L\u1ec5 quan, h\u01b0\u01a1ng \u1ea9m t\u1eedu, h\u01b0\u01a1ng x\u1ea1, y\u1ebfn t\u1ebf d\u00f9ng th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm, \u0111\u1ec1u k\u00e8m theo sinh tr\u1edf. L\u1ec5 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1o d\u00f9ng th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm, v\u00ec l\u1ec5 nh\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m th\u1ea7n minh vui l\u00f2ng. Xin r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc trong c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ebf th\u00e2n, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7nh d\u00f9ng sinh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"L\u1ec5 \u0110\u1eb7c sinh qu\u1ef9 th\u1ef1c ch\u00e9p: 'Ch\u00fac b\u00e0y chi\u1ebfu v\u00e0 b\u00e0n \u1edf gi\u1eefa nh\u00e0, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng.' L\u1ec5 Thi\u1ebfu lao qu\u1ef9 th\u1ef1c ch\u00e9p: 'Ty cung b\u00e0y chi\u1ebfu \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam, ch\u1ee7 nh\u00e2n \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y.' Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch n\u00f3i r\u1eb1ng, nh\u00e0 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, c\u1eeda kh\u00f4ng \u1edf gi\u1eefa m\u00e0 g\u1ea7n ph\u00eda \u0111\u00f4ng, n\u00ean g\u00f3c t\u00e2y nam l\u00e0 n\u01a1i s\u00e2u k\u00edn nh\u1ea5t, v\u00ec v\u1eady khi t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0 t\u00f4n gi\u1ea3 th\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111\u00f3. S\u00e1ch \u300aNh\u0129 Nh\u00e3\u300b ch\u00e9p: 'G\u00f3c t\u00e2y nam g\u1ecdi l\u00e0 \u00c1o, g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc g\u1ecdi l\u00e0 \u1ed0c l\u1eadu.' V\u00ec v\u1eady, khi t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u00e2m, y\u1ebfm \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam c\u1ee7a nh\u00e0, l\u00fac t\u1ebf xong l\u00e0 d\u01b0\u01a1ng, y\u1ebfm \u1edf g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e0. Thuy\u1ebft \u300aC\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng\u300b n\u00f3i r\u1eb1ng, ch\u1ee7 t\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t gi\u1eef trong h\u1ed9p \u0111\u00e1, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t \u1edf t\u01b0\u1eddng ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ea5y n\u01a1i ph\u00eda t\u00e2y l\u00e0 ch\u1ed7 tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf. \u0110\u1ea1i phu v\u00e0 s\u0129 ch\u1ec9 d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn trong nh\u00e0, n\u00ean tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed cho vi\u1ec7c tri\u1ec1u s\u1ef1.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu l\u00e0 thi\u00ean t\u1eed v\u00e0 ch\u01b0 h\u1ea7u khi l\u00e0m tri\u1ec1u s\u1ef1, \u0111\u01b0a thi th\u1ec3 v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y nam c\u1ee7a c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, b\u00e0y ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u1ec3 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ebfn khi d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn th\u00ec l\u1ea1i \u0111\u01b0a ch\u1ee7 t\u1ec3 v\u1ec1 g\u00f3c t\u00e2y nam c\u1ee7a nh\u00e0. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eddi c\u1ed5, th\u1ea7n v\u1ecb trong nh\u00e0 \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam, th\u1ea7n v\u1ecb tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ngo\u00e0i c\u1eeda, v\u00ec v\u1eady khi t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n \u0111\u1ee9ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ee7a nh\u00e0, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 \u0111\u1ecdc ch\u00fac, d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y. L\u1ec5 \u300aKhai Nguy\u00ean\u300b v\u00e0 \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b c\u00f9ng nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ec7u, th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf khi t\u1ebf t\u1ef1 th\u00ec \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc m\u00e0 l\u1ea1y.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay n\u00ean \u0111\u1eb7t b\u1ea3n v\u1ecb c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng th\u1ea7n v\u1ecb trong nh\u00e0 kh\u00f4ng \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam, tr\u00e1i v\u1edbi ngh\u0129a c\u1ed5. Xin h\u00e3y b\u00e0y th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam c\u1ee7a nh\u00e0, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, khi h\u00e0nh l\u1ec5, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ea1y trong c\u1eeda. Khi quan l\u1ea1i thay m\u1eb7t l\u00e0m l\u1ec5, l\u00fac d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn c\u0169ng \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y[footnote] L\u00fac d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn c\u0169ng \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, ch\u1eef 'lo\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi c\u1eeda m\u00e0 l\u1ea1y. Khi d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec \u0111\u1eb7t th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc b\u00ecnh phong, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam. Th\u1eddi c\u1ed5, khi l\u00e0m \u0111\u1ea1i h\u1ee3p, l\u00fac l\u00e0m tri\u1ec1u s\u1ef1, t\u1eeb c\u1eeda \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i T\u1ed5 h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, Chi\u00eau h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, M\u1ee5c h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, ch\u1ee7 kh\u00e1ch \u1edf b\u00ean ph\u1ea3i. N\u1ebfu l\u00e0 t\u1ebf t\u1ef1 th\u01b0\u1eddng, th\u00ec \u0111\u1eb7t ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a thi th\u1ec3 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam c\u1ee7a c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, b\u00e0y ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u1ec3 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Thi th\u1ec3 l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n, nay kh\u00f4ng c\u00f3 thi th\u1ec3, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 tr\u1ed1ng v\u1ecb tr\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin h\u00e3y \u0111\u1eb7t th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc b\u00ecnh phong, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ee9ng \u1edf gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, quan l\u1ea1i thay m\u1eb7t l\u00e0m l\u1ec5 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu g\u1eedi \u0111\u1ebfn L\u1ec5 vi\u1ec7n, \u0111\u1ee3i khi mi\u1ebfu ch\u1ebf ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9 d\u1ee5.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"X\u00e9t theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, ch\u1ee9c Th\u1ee7 Di\u00eau coi gi\u1eef mi\u1ebfu th\u1edd ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, ti\u00ean c\u00f4ng, ch\u1ee9c L\u1ec7 B\u1ed9c coi vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn n\u0103m t\u1ea9m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00f4ng th\u1ea1ch, k\u00ednh c\u1ea9n ph\u1ee5ng th\u1edd th\u1ea7n linh. T\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n, T\u1ea5n tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ec7nh, th\u1eeba, c\u0169ng l\u00e0 theo l\u1ec7 \u0111\u00f3. \u0110\u1ebfn th\u1eddi T\u00f9y, \u0110\u01b0\u1eddng l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Cung Vi L\u1ec7nh, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ho\u1ea1n quan \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t n\u1ea1p h\u1eadu ch\u1ee7, gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1n quan coi gi\u1eef mi\u1ebfu th\u1edd ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng theo \u300aChu L\u1ec5\u300b. T\u1eeb gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Khai Nguy\u00ean nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng b\u1ecf ch\u1ee9c C\u1ee5c L\u1ec7nh, d\u00f9ng m\u1ed9t vi\u00ean Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu Khanh coi vi\u1ec7c Th\u00e1i Mi\u1ebfu, v\u00ec ch\u1ee9c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng v\u1ed1n ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u00f4ng mi\u1ebfu. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ee9c v\u1ee5 Th\u00e1i Mi\u1ebfu \u0111\u00e3 giao v\u1ec1 T\u00f4ng Ch\u00ednh, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 do ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh ho\u1eb7c do quan l\u1ea1i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, l\u1ea1i sai quan kh\u00e1c thay quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c mi\u1ebfu khanh, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 l\u00fd. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1ee9c Cung Vi L\u1ec7nh coi vi\u1ec7c c\u1ea5m c\u1eeda trong cung v\u00e0 xu\u1ea5t n\u1ea1p h\u1eadu ch\u1ee7, nay l\u1ea1i tham gia vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng v\u00e0 ti\u1ebfn v\u1eadt m\u1edbi, c\u00e0ng th\u00eam phi l\u1ec5. Th\u1ea7n xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea7u nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u00e1i Mi\u1ebfu C\u1ee5c L\u1ec7nh, do T\u00f4ng Ch\u00ednh T\u1ef1 Th\u1eeba \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, c\u00f2n Cung Vi L\u1ec7nh th\u00ec kh\u00f4ng tham gia vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1.\"<\/i> T\u1edd ho\u00e0ng thi\u1ebfp n\u00f3i: <i>\"Nay \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u00e1i Mi\u1ebfu L\u1ec7nh, c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean lo vi\u1ec7c ti\u1ebfn v\u1eadt m\u1edbi, c\u00f2n vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 do ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh, t\u1ebf \u0111\u1ebf, t\u1ebf h\u1ee3p, t\u1ebf th\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u1ebf b\u1ea3y v\u1ecb c\u00f4ng th\u1ea7n, th\u00ec Thi\u1ebfu Khanh coi mi\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea7n thay quy\u1ec1n.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4, tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0, ph\u1ee5ng th\u00e1nh ch\u1ec9 theo l\u1eddi t\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"K\u00ednh x\u00e9t \u300aQu\u1ed1c ng\u1eef\u300b vi\u1ebft: 'X\u01b0a kia, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i ti\u00ean th\u00e1nh, c\u00f3 c\u00f4ng lao s\u00e1ng ch\u00f3i, bi\u1ebft r\u00f5 danh hi\u1ec7u n\u00fai s\u00f4ng, ch\u1ee7 t\u1ebf c\u1ee7a Cao t\u1ed5, vi\u1ec7c t\u00f4ng mi\u1ebfu, th\u1ebf th\u1ee9 chi\u00eau m\u1ee5c, nghi th\u1ee9c l\u1ec5 ti\u1ebft, quy t\u1eafc uy nghi, ch\u1ea5t trung t\u00edn, \u00e1o s\u1ea1ch s\u1ebd, v\u00e0 k\u00ednh c\u1ea9n s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1edbi th\u1ea7n linh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9c Ch\u00fac.' Tr\u1eabm x\u00e9t th\u1ea5y ch\u1ee9c Th\u00e1i ch\u00fac g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f2n danh m\u00e0 m\u1ea5t th\u1ef1c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y. \u0110\u1ebfn khi t\u1ebf l\u1ec5, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u1ea1o nghi th\u1ee9c t\u1ea1m thay th\u1ebf. Khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf giao mi\u1ebfu, sai n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc l\u1ee5a v\u00e0o gi\u1ecf, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, nh\u1eadn th\u1ecbt t\u1ebf, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u t\u1ea1, c\u1ea7m \u0111\u0129a, v\u1ed1n d\u00f9ng Th\u00e1i ch\u00fac, nay \u0111\u1ec1u thay b\u1eb1ng n\u1ed9i th\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ecd quen thu\u1ed9c m\u00e0 th\u00f4i, nh\u01b0 v\u1eady danh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n. Xin thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ee9c Ch\u00fac quan, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i th\u1ef1c nh\u01b0 l\u1eddi Quan X\u1ea1 Ph\u1ee5 trong \u300aQu\u1ed1c ng\u1eef\u300b, t\u0103ng th\u00eam t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c, theo l\u1ec7 c\u0169 nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u1ec3 h\u1ecd ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, mong kh\u00f4ng m\u1ea5t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1ec5.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"K\u00ednh x\u00e9t \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b vi\u1ebft: 'Ph\u00e0m t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, ch\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 canh hi\u1ebfn, c\u00e1 t\u01b0\u01a1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u0129nh t\u1ebf.' L\u1ea1i x\u00e9t \u300aChu l\u1ec5\u300b, \u0110\u1ea1i t\u01b0 kh\u1ea5u trong \u0111\u1ea1i t\u1ebf l\u1ec5 d\u00e2ng ch\u00f3, \u0110\u1ea1i t\u01b0 m\u00e3 trong \u0111\u1ea1i t\u1ebf l\u1ec5 d\u00e2ng c\u00e1. V\u00ec t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c quan, v\u00e0 b\u1ed1n bi\u1ec3n \u0111\u1ec1u theo ch\u1ee9c ph\u1eadn m\u00e0 \u0111\u1ebfn t\u1ebf, nh\u1eefng th\u1ee9 tr\u1eddi sinh \u0111\u1ea5t d\u01b0\u1ee1ng, m\u1ef9 v\u1ecb c\u1ee7a b\u1ed1n bi\u1ec3n ch\u00edn ch\u00e2u \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ee7. Quan \u0111\u1ee7 th\u00ec v\u1eadt \u0111\u1ee7, v\u1eadt \u0111\u1ee7 th\u00ec th\u00e0nh \u0111\u1ee7, th\u00e0nh \u0111\u1ee7 th\u00ec ph\u00fac \u0111\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng th\u1edd th\u1ea7n. Tri\u1ec1u ta t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, ngo\u00e0i tam sinh, c\u00e1c l\u1ec5 v\u1eadt d\u00e2ng l\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a hi\u1ebfu t\u01b0 v\u00f4 c\u00f9ng. Xin \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng ch\u00f3, m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng c\u00e1, v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t l\u1ec5 v\u1eadt s\u1ed1ng ch\u00edn.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0 ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4, ph\u1ee5ng th\u00e1nh ch\u1ec9 y theo t\u1ea5u.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nghi th\u1ee9c t\u1ebf t\u1ef1, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 r\u1eeda tay, Th\u1ecb trung qu\u1ef3 l\u1ea5y ch\u1eadu m\u00fac n\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i Th\u1ecb trung qu\u1ef3 d\u00e2ng ch\u1eadu h\u1ee9ng n\u01b0\u1edbc, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ea7m khu\u00ea r\u1eeda tay, M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang qu\u1ef3 l\u1ea5y kh\u0103n trong r\u1ed5 d\u00e2ng l\u00ean. X\u00e9t theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, Ti\u1ec3u th\u1ea7n, Th\u01b0\u1ee3ng s\u0129 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, khi t\u1ebf t\u1ef1 l\u1edbn th\u00ec m\u00fac n\u01b0\u1edbc cho Vua r\u1eeda tay; Ng\u1ef1 b\u1ed9c, H\u1ea1 s\u0129 m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi, khi t\u1ebf t\u1ef1 l\u1edbn th\u00ec gi\u00fap r\u1eeda tay r\u1ed3i l\u00ean. Tr\u1ecbnh th\u1ecb ch\u00fa r\u1eb1ng: 'Gi\u00fap r\u1eeda tay, t\u1ee9c l\u00e0 d\u00e2ng ch\u1eadu v\u00e0 trao kh\u0103n.' Nay Th\u1ecb trung, M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang \u0111\u1ec1u l\u00e0 quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, b\u1ea3o h\u1ecd m\u00fac n\u01b0\u1edbc, gi\u00fap r\u1eeda tay, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ebd. Xin khi t\u1ebf t\u1ef1, d\u00f9ng m\u1ed9t vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ea7n c\u1ee7a Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n m\u00fac n\u01b0\u1edbc, m\u1ed9t vi\u00ean trao kh\u0103n.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(L\u1ec5 v\u0103n ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 theo t\u1ea5u, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n n\u00f3i: <i>\"Khi t\u1ebf Tr\u1eddi v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u1ebf H\u1eafc \u0110\u1ebf, xin \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o c\u1eebu l\u1edbn, kho\u00e1c \u00e1o c\u1ed5n, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1ec5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ebf Tr\u1eddi v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u1ebf \u0111\u1ea5t v\u00e0o H\u1ea1 ch\u00ed, th\u00ec \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Chi ti\u1ebft xem \u1edf l\u1ec5 v\u0103n t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf giao mi\u1ebfu, nay ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh.)<\/i>\r\n\r\n[20] C\u00f9ng ng\u00e0y, L\u00fd Hi\u1ebfn \u0111\u1ebfn n\u00fai Khu\u1ea5t Ng\u00f4 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c, D\u1ee5 T\u00e0ng D\u0129nh S\u1ea5m T\u00e1t L\u1eb7c \u0111\u1ebfn h\u00e0ng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ea5u c\u1ee7a Kinh ch\u1ebf ty ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 11, \u0110inh H\u1ee3i, t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c ra, chi ti\u1ebft v\u1eabn ghi \u0111\u1ee7 ng\u00e0y n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c n\u00f3i: <i>\"Quan phi\u00ean l\u00e0 Tam ban Sai s\u1ee9 Ma D\u00e3 Ngoa Th\u01b0\u1edfng, v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 10, \u1edf tr\u00ean n\u00fai Th\u1ea5t L\u00fd B\u00ecnh thu\u1ed9c tr\u1ea5n \u0110\u1ee9c T\u0129nh thu\u1ed9c gi\u1edbi T\u00e2y, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m kho l\u01b0\u01a1ng l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y, kho\u1ea3ng t\u00e1m v\u1ea1n th\u1ea1ch, chia cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u00ednh D\u1ea7n l\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10. X\u00e9t V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Phu Di\u00ean n\u00ean qu\u00e2n tan v\u1ee1, e r\u1eb1ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 ch\u1ecbu chia l\u01b0\u01a1ng cho, n\u00ean c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf \u1ea3i Ma Di, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi.\"<\/i> L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9, Di\u00eau L\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan d\u00e2ng th\u01b0 b\u00e1o th\u1eafng tr\u1eadn.\r\n\r\n[23] Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c d\u00e2ng t\u1ea5u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u Th\u1ea1ch.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[24] Vua ph\u00ea: <i>\"Qu\u00e2n m\u00e3 c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty h\u00e0nh dinh Phu Di\u00ean l\u1ed9 \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy\u1ec1n ti\u1ebft ch\u1ebf c\u1ee7a Ty th\u1ed1 tr\u00ed qu\u00e2n m\u00e3 L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9. Nay hai l\u1ed9 qu\u00e2n c\u00e1ch nhau kh\u00f4ng xa, h\u00e3y l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh v\u00e0 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c n\u1ebfu h\u00e0nh dinh g\u1ea7n nhau th\u00ec c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c ti\u1ebfn qu\u00e2n, ch\u1ecdn ch\u1ed7 c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 ti\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\nH\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn Ng\u01b0u T\u00e2m \u0110\u00ecnh, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u1ebft. Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111\u1ebfn N\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng T\u1ec9nh, g\u1eb7p C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb, ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi Phu Di\u00ean l\u1ed9, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn Ninh Tr\u1ea1i thu\u1ed9c B\u1ea3o An qu\u00e2n.\r\n\r\n[25] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho L\u00f4 B\u1ec9nh, Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9: <i>\"C\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u00e0n c\u00f9ng ti\u1ebfn, \u0111\u1ebfn H\u01b0ng ch\u00e2u, Linh ch\u00e2u h\u1ed9i h\u1ee3p. Nay kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u00e3 sai l\u1ec7ch v\u1edbi \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u, m\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0n Kh\u00e1nh c\u00f2n ch\u1eadm hai tu\u1ea7n ch\u01b0a xu\u1ea5t ph\u00e1t. Qu\u00e2n b\u1ea3n l\u1ed9 tuy \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng c\u00f2n d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u01b0a ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o, ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n Phu Di\u00ean v\u00e0 L\u00e2n Ph\u1ee7 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn xa. T\u00ecnh h\u00ecnh ti\u1ebfn tho\u00e1i kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eadt \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i cho vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ea1i s\u1ef1. Khanh h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 \u0111\u1eebng ch\u1ea7n ch\u1eeb, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y h\u1ed1i h\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i chi\u1ebfu cho B\u1ec9nh: <i>\"Nghe n\u00f3i gi\u1eb7c T\u00e2y \u0111ang t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc n\u00f4ng, r\u1ea5t g\u1ea7n v\u1edbi T\u0129nh Bi\u00ean, Long \u0110\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9. Ch\u00fang h\u1eb3n l\u00e0 th\u1ea5y th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i n\u00ean l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00f4ng l\u00ean c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. Khanh h\u00e3y b\u00ed m\u1eadt ra h\u1ecbch cho L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, thu gom ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb em, tr\u00e2u b\u00f2 v\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u1eed binh t\u01b0\u1edbng mai ph\u1ee5c \u1edf n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u00fap.\"<\/i>\r\n\r\n[26] H\u00f4m \u0111\u00f3, Kh\u00fac Tr\u00e2n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u1ed9 ph\u00e1 gi\u1eb7c \u1edf B\u1ed3 \u0110\u00e0o S\u01a1n.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng 11, L\u00fd T\u1eafc t\u00e2u, nay l\u01b0\u1ee3c ghi \u1edf \u0111\u00e2y, chi ti\u1ebft xem \u1edf ch\u1ed7 kh\u00e1c.)<\/i>\r\n\r\n[27] Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u1ea1n H\u1ea3i. <i>(Theo \u300aNam Thi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n.)<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd S\u00e1t xin d\u00f9ng l\u1eeba thay phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, l\u1eeba l\u00e0m t\u1eafc \u0111\u01b0\u1eddng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ebf k\u1ecbp, qu\u00e2n l\u00ednh m\u1ec7t m\u1ecfi.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty h\u00e0nh dinh Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9: <i>\"\u0110\u00e3 ba ng\u00e0y k\u1ec3 t\u1eeb khi th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf \u1ea3i Ma <i>(Kh\u1ea9u Di)<\/i>, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a ti\u1ebfn qu\u00e2n, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o theo qu\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1n, h\u00e3y l\u1ec7nh cho L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 \u0111\u1ea9y nhanh ti\u1ebfn qu\u00e2n, ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u00e1nh H\u01b0ng ch\u00e2u, Linh ch\u00e2u.\"<\/i>\r\n\r\n[29] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u1ee7a Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 h\u00e0nh dinh: <i>\"Ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n l\u01b0u l\u1ea1i qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n, l\u00e0m k\u1ebf ho\u00e3n binh, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m v\u00e0o quy \u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 nhanh ch\u00f3ng b\u1ed1 tr\u00ed c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn qu\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c l\u1ed9 h\u1ed9i h\u1ee3p, t\u1ea5n c\u00f4ng H\u01b0ng ch\u00e2u, Linh ch\u00e2u.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u00fd\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u00fd\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n vi\u1ec7c Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0o H\u1ea1 ch\u00e2u, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y, \u0111\u00e3 ch\u00fa r\u00f5 v\u00e0o ng\u00e0y 15 M\u1eadu Th\u00ecn.)<\/i>\r\n\r\n[30] H\u00f4m \u0111\u00f3, qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00f3ng \u1edf n\u00fai Th\u1ed5 Th\u00e0nh, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi doanh tr\u1ea1i c\u0169 c\u1ee7a H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o. T\u1ed3n B\u1ea3o t\u1eeb c\u1eeda Di Lao v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c 57 ng\u00e0y, d\u1eddi doanh tr\u1ea1i b\u1ea3y l\u1ea7n, m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, r\u1ed3i r\u00fat qu\u00e2n. Qu\u1ea3ng t\u1eeb ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Giang An, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y. Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n c\u00f3 hai \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn, t\u1eeb c\u1eeda Di Lao \u1edf N\u1ea1p Kh\u00ea \u0111\u1ebfn Giang M\u00f4n th\u00ec g\u1ea7n m\u00e0 hi\u1ec3m, t\u1eeb Ninh Vi\u1ec5n \u0111\u1ebfn b\u00e3i L\u1ea1c C\u1ed9ng th\u00ec xa m\u00e0 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng. Gi\u1eb7c cho r\u1eb1ng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ea5t s\u1ebd ra Giang M\u00f4n, n\u00ean \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u qu\u00e2n ch\u1eb7n n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, nh\u01b0ng Qu\u1ea3ng th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn L\u1ea1c C\u1ed9ng, qu\u00e2n gi\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ed1ng c\u1ef1 n\u1ed5i, \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh cho B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri Nh\u1eef ch\u00e2u L\u00fd Th\u1eeba Chi quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, theo l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua: <i>\"Nghe n\u00f3i Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u1eeb khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec vi\u1ec7c qu\u00e2n m\u00e0 \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 \u0111\u1ec1u t\u1ea1m \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 lo c\u1ea5p b\u00e1ch \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n, s\u1ed1 kim b\u1ea1c h\u1ecd thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e2n ph\u00e1t, n\u00ean kinh ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, c\u00e1c \u0111\u1ea1o Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng \u00edt quan v\u0103n v\u00f5, c\u00e1c ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n, Gi\u00e1m huy\u1ec7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m tr\u00fa ho\u1eb7c nha hi\u1ec7u t\u1ea1m quy\u1ec1n, hi\u1ec7n t\u1ea1i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i, thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u th\u01b0\u1eddng kho\u00e1 \u0111\u1ec1u b\u1ecb hao h\u1ee5t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho Ti\u1ec1n Hi\u1ec7p t\u1ea1m qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u0169 c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, nh\u01b0ng Hi\u1ec7p kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tuy \u0111\u00e3 gi\u1ea3i t\u00e1n, nh\u01b0ng s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng ch\u1ed7 h\u01b0 h\u1ecfng, chi ph\u00ed c\u00f2n nhi\u1ec1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u1eeb nay ch\u00fa \u00fd kinh doanh, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y s\u1ebd phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c cung c\u1ea5p c\u1ee7a trung \u0111\u00f4. Trung th\u01b0 h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng ch\u1ecdn quan th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 gi\u00fap Hi\u1ec7p.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ec7nh cho Th\u1eeba Chi. Vi\u1ec7c mua g\u1ed7 ki\u00eam \u1edf Nh\u1eef ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho Th\u1eeba Chi nhanh ch\u00f3ng c\u1eed quan t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(C\u1ea7n xem ng\u00e0y th\u00e1ng Ti\u1ec1n Hi\u1ec7p nh\u1eadn m\u1ec7nh ki\u00eam qu\u1ea3n Thi\u1ec3m T\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[32] Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u0103m hai ch\u1eef 'Quy H\u00e1n', s\u1ee3 r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 \u1edf ph\u00eda sau th\u1ea7n s\u1ebd gi\u1ebft h\u1ebft m\u1ed9t lo\u1ea1t, xin ban l\u1ec7nh r\u00e0ng bu\u1ed9c.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111i qua n\u01a1i n\u00e0o th\u00ec chi\u00eau n\u1ea1p ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh khi \u0111i qua doanh tr\u1ea1i, ch\u1ec9 huy c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u00e0ng ph\u1ea3i quan t\u00e2m v\u1ed7 v\u1ec1.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u vi\u1ec7c thu ph\u1ee5c H\u1ea1 Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b, \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0o H\u1ea1 Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y. Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n l\u00e0 ng\u00e0y 25. Theo \u300aM\u1eadt vi\u1ec7n th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c t\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 10.)<\/i>\r\n\r\n[33] Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00e3 sai Quy\u1ec1n T\u1ed5ng qu\u1ea3n L\u01b0u Duy C\u00e1t d\u1eabn m\u1ed9t s\u1ed1 ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u1ea1i T\u0129nh Bi\u00ean \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u1ebfu qu\u1ea3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng m\u00e0 b\u1ecb gi\u1eb7c kh\u1ed1ng ch\u1ebf, ph\u1ea3i \u0111\u01b0a nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh tan \u0111\u00e1m c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn. Nay l\u1ed9 n\u00e0y l\u1ea1i l\u1ec7nh cho L\u01b0u Duy C\u00e1t d\u1eabn ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p c\u00f9ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec, l\u1ec7nh cho L\u00f4 B\u1ec9nh xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n[34] Phu Di\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>\"Tr\u1ea1i M\u1ec5 Chi thu \u0111\u01b0\u1ee3c 19.500 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9a trong kho, 4.000 kh\u00ed gi\u1edbi cung t\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng. Th\u00e0nh chu vi 1.109 b\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i tr\u1ea1i M\u1ec5 Chi th\u00e0nh th\u00e0nh M\u1ec5 Chi.\r\n\r\n[35] Chi\u1ebfu cho Kinh Nguy\u00ean L\u00f4 B\u1ec9nh: <i>\"Nghe n\u00f3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i ven bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, l\u1ea1i th\u00eam v\u1eadt gi\u00e1 \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, qu\u00e2n m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, n\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tan r\u00e3, th\u00ec cho ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean v\u1ec1 n\u01a1i t\u1eadp trung[footnote]Ch\u1eef 'phi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ea9m', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t r\u00fat b\u1edbt ngh\u1ec9 ng\u01a1i.\"<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u00e2n n\u00fai Quy N\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e0o tr\u1ea1i, sai thu\u1ed9c h\u1ea1 chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Ph\u00fac Ninh, qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3i r\u00e9t, ng\u00e3 g\u1ee5c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u01b0a ch\u1ebft h\u1eb3n \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1eaft th\u1ecbt \u0103n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay phong ch\u1ee9c quan ch\u1ee9c s\u1ef1, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u1ea9m c\u1ea5p c\u1ee7a k\u00fd l\u1ed9c quan. Ph\u00e0m cao h\u01a1n m\u1ed9t ph\u1ea9m th\u00ec d\u00f9ng ch\u1eef 'h\u00e0nh', th\u1ea5p h\u01a1n m\u1ed9t ph\u1ea9m th\u00ec d\u00f9ng ch\u1eef 'th\u1ee7', th\u1ea5p h\u01a1n hai ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec d\u00f9ng ch\u1eef 'th\u00ed', ph\u1ea9m ngang nhau th\u00ec kh\u00f4ng d\u00f9ng 'h\u00e0nh', 'th\u1ee7', 'th\u00ed'.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u1ea4n c\u1ee7a Tam t\u1ec9nh d\u00f9ng b\u1ea1c \u0111\u00fac, m\u1ea1 v\u00e0ng; \u1ea5n c\u1ee7a C\u1ea5p s\u1ef1 trung l\u00e0 \u1ea5n c\u1ee7a M\u00f4n h\u1ea1 ngo\u1ea1i t\u1ec9nh; \u1ea5n c\u1ee7a X\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 \u1ea5n c\u1ee7a Trung th\u01b0 ngo\u1ea1i t\u1ec9nh.\"<\/i>\r\n\r\n[39] D\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00f4n, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00e3 qua H\u1ea1 ch\u00e2u, nghe n\u00f3i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ecdn t\u00e0n qu\u00e2n gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1ee5 t\u1eadp, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ng\u01b0\u1eddi qua l\u1ea1i, khi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 b\u1ecb \u00e1ch t\u1eafc. Lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c t\u1ea5u b\u00e1o v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf, xin ch\u1ec9 huy cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 sai binh m\u00e3 tu\u1ea7n tra ph\u00f2ng ng\u1ef1 d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m Qu\u00e1t xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[40] C\u00f9ng ng\u00e0y, qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00f3ng \u1edf L\u1ea1c C\u1ed9ng b\u00e1. Theo tin do th\u00e1m, b\u1ecdn gi\u1eb7c Kh\u1ea5t v\u1eabn ch\u01b0a r\u1eddi kh\u1ecfi s\u00e0o huy\u1ec7t, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t th\u00e0nh L\u1ea1c C\u1ed9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n.\r\n\r\n[41] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"X\u01b0a kia, th\u1ea7n v\u00e0 d\u00e2n kh\u00f4ng l\u1eabn l\u1ed9n, l\u1ec5 v\u00e0 h\u00ecnh c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau, n\u00ean quan coi vi\u1ec7c l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5ng s\u1ef1 th\u1ea7n linh.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0 s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p, sai con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c danh gia theo c\u1ef1u \u0111i\u1ec3n l\u00e0m t\u00f4ng ch\u1ee7, n\u00ean th\u1ea7n ban \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, d\u00e2n d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt. Theo \u300aChu l\u1ec5\u300b, Vua v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u00e0nh l\u1ec5 t\u1ebf, th\u00ec t\u00f4ng b\u00e1 thay th\u1ebf, \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n tr\u1edf \u0111i, quan coi vi\u1ec7c l\u1ec5 v\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u00fang ch\u1ee9c tr\u00e1ch, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c, n\u00ean \u300aH\u1eadu H\u00e1n ch\u00ed\u300b ch\u00e9p Th\u00e1i \u00fay coi vi\u1ec7c t\u1ebf giao, \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m \u00e1 hi\u1ebfn, Quang l\u1ed9c coi tam hi\u1ebfn. Th\u00e1i \u00fay v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ee9c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 coi vi\u1ec7c binh th\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n, nay l\u00e0 m\u1ed9t trong tam c\u00f4ng, ng\u1ed3i b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ea1o l\u00fd. Quang l\u1ed9c v\u1ed1n coi vi\u1ec7c cung \u0111i\u1ec7n, c\u1eeda ng\u00f5, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a quan t\u1ebf t\u1ef1.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ea7n thay th\u1ebf Th\u00e1i \u00fay \u0111\u1ec1u do L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, n\u1ebfu ch\u1ee9c ch\u00ednh khuy\u1ebft th\u00ec t\u1ebf Nam Giao, B\u1eafc Giao do quan vi\u00ean Trung th\u01b0 thay th\u1ebf, t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu do t\u00f4ng th\u1ea5t thay th\u1ebf, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c v\u00e0 \u00e1 hi\u1ebfn do Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh c\u00f9ng quan ch\u1ee7, ph\u00e1n quan c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n thay th\u1ebf; ch\u1ee9c Quang l\u1ed9c khanh \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chung hi\u1ebfn, v\u1eabn do Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh h\u00e0nh l\u1ec5.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1ee9c B\u00e1c s\u0129 v\u1ed1n th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim, gi\u00fap vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, tri\u1ec1u ta m\u1edbi c\u00f3 danh hi\u1ec7u Gi\u00e1m l\u1ec5, nay n\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u1ecd thay th\u1ebf h\u00e0nh l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, ch\u00ednh h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a x\u01b0a, v\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed gi\u00e1m t\u1ebf, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf Gi\u00e1m l\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ebf Nam Giao, B\u1eafc Giao, sai Ch\u1ea5p ch\u00ednh quan l\u00e0m s\u01a1 hi\u1ebfn, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ecb lang l\u00e0m \u00e1 hi\u1ebfn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh l\u00e0m chung hi\u1ebfn; c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ebf kh\u00e1c, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ecb lang, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh l\u00e0m s\u01a1 hi\u1ebfn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, L\u1ec5 b\u1ed9, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, vi\u00ean ngo\u1ea1i lang l\u00e0m \u00e1 hi\u1ebfn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 l\u00e0m chung hi\u1ebfn; t\u1ebf t\u00f4ng mi\u1ebfu, Th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, T\u00f4ng th\u1ea5t, S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 l\u00e0m s\u01a1 hi\u1ebfn, ch\u00ednh nhi\u1ec7m tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m \u00e1 hi\u1ebfn. N\u1ebfu c\u00e1c ch\u1ee9c tr\u00ean khuy\u1ebft, th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t sai quan c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi thay th\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf Gi\u00e1m l\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Th\u00e1nh ch\u1ec9 ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 4, nay ph\u1ee5 theo ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u0103ng C\u1ee7ng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tu \u0111\u1ecbnh qu\u1ed1c s\u1eed n\u0103m tri\u1ec1u, c\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c danh th\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng s\u0129 t\u1eeb khi nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, ho\u1eb7c t\u1eebng c\u00f3 danh v\u1ecb, ho\u1eb7c v\u1ed1n \u1edf n\u01a1i th\u00f4n d\u00e3, l\u1eddi hay vi\u1ec7c t\u1ed1t, vi\u1ec7c l\u00e0m khi l\u00e0m quan, c\u00f4ng lao v\u1edbi qu\u00e2n qu\u1ed1c, ho\u1eb7c d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, so\u1ea1n v\u0103n t\u1ef1. Bia k\u00fd, h\u00e0nh tr\u1ea1ng, k\u00fd thu\u1eadt c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, ho\u1eb7c truy\u1ec7n k\u00fd do ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n, nay so\u1ea1n qu\u1ed1c s\u1eed c\u1ea7n thu th\u1eadp ghi ch\u00e9p. S\u1ee3 l\u00fac \u0111\u1ea7u t\u00ecm ki\u1ebfm s\u00e1ch c\u0169 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, xin \u1edf kinh k\u1ef3 giao cho Khai Phong tri ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c tri huy\u1ec7n \u1edf kinh k\u1ef3, ngo\u00e0i kinh k\u1ef3 giao cho c\u00e1c l\u1ed9 Gi\u00e1m ty, ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, t\u00ecm ki\u1ebfm r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u1ebfu c\u00f3 con ch\u00e1u th\u00ec m\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. C\u00e1c s\u1ef1 t\u00edch ho\u1eb7c v\u0103n t\u1ef1, \u0111\u1ec1u do qu\u1eadn ph\u1ee7 n\u1ed9p l\u00ean S\u1eed c\u1ee5c, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb bi\u00ean so\u1ea1n. N\u1ebfu v\u0103n t\u1ef1 h\u01a1i nhi\u1ec1u, nh\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u00e9p l\u1ea1i, th\u00ec quan ph\u1ee7 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi ch\u00e9p v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. C\u00e1c nh\u00e0 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, \u0110\u00e0i gi\u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, m\u1ed7i nh\u00e0 h\u1ea1n trong m\u1ed9t th\u00e1ng g\u1eedi l\u00ean S\u1eed c\u1ee5c. C\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n t\u1ef1 c\u00e1c tri\u1ec1u do Trung th\u01b0 bi\u00ean t\u1eadp v\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 c\u01a1 y\u1ebfu c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f9ng c\u00e1c ng\u1ef1 tr\u00e1t, th\u1ee7 chi\u1ebfu b\u1ea3n sao c\u00e1c tri\u1ec1u, \u0111\u1ec1u g\u1eedi l\u00ean S\u1eed c\u1ee5c \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb th\u1ea3o lu\u1eadn.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[43] Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m Qu\u00e1t: <i>\"Theo t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh g\u1eedi t\u1eeb gi\u1ebfng N\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u H\u1ef1u, n\u00f3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, v\u00e0 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea7m T\u1ea3 Th\u00f4n ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc ch\u00e2u H\u1ef1u, \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c, m\u1edbi bi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung b\u00ean c\u1ea1nh ch\u00e2u H\u1ef1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u1edf Ho\u00e0nh S\u01a1n, th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. Khanh v\u1eeba c\u1eed C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb d\u1eabn h\u01a1n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc, khanh l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u1ea7n d\u1ea7n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i ti\u1ebfp \u1ee9ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng, s\u1ee3 T\u01b0 Ngh\u1ecb c\u00f2n tr\u1ebb, l\u1ea1i kh\u00f4ng quen chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, n\u1ebfu c\u00f3 sai l\u1ea7m s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n. Khanh n\u00ean tr\u1ea5n an c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a ph\u1ee7 so\u00e1i, \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh l\u00f2ng d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc. Qu\u00e2n l\u01b0u th\u1ee7 \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9, lo r\u1eb1ng Trung Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u00e2u ng\u00e0y m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec chinh chi\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i thay.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n c\u00f3 m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi x\u00e2m ph\u1ea1m Thu\u1eadn Ninh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, nh\u01b0ng Qu\u00e1t cho r\u1eb1ng t\u1ecf ra y\u1ebfu h\u00e8n s\u1ebd khi\u1ebfn gi\u1eb7c ki\u00eau ng\u1ea1o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, b\u00e8n sai t\u01b0\u1edbng ti\u00ean phong L\u00fd \u0110\u1ea1t \u0111em m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi Thu\u1eadn Ninh, chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, n\u00f3i r\u1eb1ng Qu\u00e1t s\u1ebd t\u1ef1 m\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, sai t\u01b0\u1edbng d\u0169ng m\u00e3nh C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb v\u00e0 Khu\u1ea5t L\u00fd \u0111em ba ngh\u00ecn qu\u00e2n th\u1eed \u0111\u00e1nh, gi\u1eb7c kinh h\u00e3i tan v\u1ee1, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1i Ma Nhai, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ea1n nam n\u1eef v\u00e0 ba v\u1ea1n tr\u00e2u d\u00ea r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ef1 ch\u00ed c\u1ee7a Qu\u00e1t, ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[44] Qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean sau khi ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea3i Ma T\u1ec1, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u1eeda Th\u01b0\u1edfng Di, c\u00f3 hai \u0111\u01b0\u1eddng: m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda b\u1eafc ra \u0111\u00e8o \u0110\u1ea1i \u0110\u1ea1i, m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e2y b\u1eafc ra s\u00f4ng Minh Sa. \u0110\u01b0\u1eddng Minh Sa h\u01a1i v\u00f2ng, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng mu\u1ed1n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ea1i, L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 n\u00f3i: <i>\"Khi r\u1eddi kh\u1ecfi H\u00e1n, Ty V\u1eadn v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong m\u1ed9t th\u00e1ng, nay \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ng\u00e0y, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u, n\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00ecnh th\u1ebf s\u1ebd ra sao? Ta nghe n\u00f3i \u1edf Minh Sa c\u00f3 kho l\u01b0\u01a1ng t\u00edch tr\u1eef, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 Ng\u1ef1 Th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y m\u00e0 \u0103n, Linh Ch\u00e2u d\u00f9 l\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ebfn n\u01a1i, qu\u1ea3 nhi\u00ean t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c kho l\u00faa ch\u1ee9a trong h\u1ea7m \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tri\u1ec7u h\u1ed9c, b\u00e8n l\u01b0u l\u1ea1i hai \u0111\u00eam, ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c r\u1ed3i ti\u1ebfn v\u1ec1 Linh Ch\u00e2u. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, qu\u00e2n \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3 qu\u00e2n Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, c\u1ed5ng th\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u00f3ng, ti\u00ean phong chi\u1ebfm c\u1ed5ng su\u00fdt v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c. Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 sai L\u00fd L\u00e2m, An \u0110\u1ec9nh mang th\u01b0 \u0111\u1ebfn, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 sai V\u01b0\u01a1ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u00e0nh chi\u00eau an, kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nM\u1ed9t l\u00e1t sau c\u1ed5ng th\u00e0nh \u0111\u00f3ng l\u1ea1i, qu\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh. Ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u1ef1a chi\u1ebfn, tr\u00e2u b\u00f2. X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 n\u00f3i: <i>\"Th\u00e0nh kh\u00f4ng kh\u00f3 h\u1ea1, ch\u1ec9 ng\u1ea1i Ho\u00e0n Kh\u00e1nh m\u00e0 th\u00f4i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf xa, \u1eaft cho l\u00e0 hai \u0111\u1ea1o tranh c\u00f4ng.\"<\/i> B\u00e8n d\u1eebng qu\u00e2n.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11, qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi ghi trong m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 do Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n so\u1ea1n. Theo th\u1ef1c l\u1ee5c, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11 t\u1ea5u r\u1eb1ng ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u, ti\u00ean phong th\u1eafng tr\u1eadn. Nh\u00e2m Ng\u1ecd l\u00e0 ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 10. Nay theo th\u1ef1c l\u1ee5c.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ef1c l\u1ee5c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 11 n\u0103m K\u1ef7 H\u1ee3i, Ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n h\u00e0nh dinh l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Minh Sa, chia qu\u00e2n t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c kho l\u00faa v\u00e0 c\u1ecf kh\u00f4 ch\u1ee9a trong h\u1ea7m h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ba ngh\u00ecn h\u1ed9c v\u00e0 b\u00f3, h\u01a1n v\u1ea1n tr\u00e2u b\u00f2, \u0111\u00e3 khao th\u01b0\u1edfng s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u01b0\u1edbng s\u0129.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 12 n\u0103m Qu\u00fd M\u00e3o, Ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n h\u00e0nh dinh l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu th\u00e1ng 10, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i ngo\u00e0i th\u00e0nh Minh Sa, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ngh\u00ecn h\u1ed9c l\u00faa ch\u1ee9a trong h\u1ea7m. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u, ti\u00ean phong g\u1eb7p gi\u1eb7c giao chi\u1ebfn, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i hai th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft s\u1ed1ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m gi\u00e0 tr\u1ebb ph\u1ee5 n\u1eef, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n v\u1ea1n ng\u1ef1a, tr\u00e2u b\u00f2, l\u1ea1c \u0111\u00e0, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o h\u01a1n n\u0103m v\u1ea1n.\"<\/i> Nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. S\u1ed1 li\u1ec7u kh\u00e1c nhau, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[45] B\u00e3i b\u1ecf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9ng \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u. <i>(S\u00e1ch \u300aHi\u1ec7u kh\u00e1m k\u00fd\u300b.)<\/i>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, L\u00fd T\u1eafc, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Phu Di\u00ean, xin c\u1ea5p \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 \u0111ai b\u1ea1c. Chi\u1ebfu cho Tam ty c\u1ea5p 2000 chi\u1ebfc \u00e1o g\u1ea5m, s\u1ed1 \u0111ai b\u1ea1c hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ea5p h\u1ebft; Tam ty ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i, lu\u00f4n chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng.<\/p>\n<p>[2] Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ma N\u1eef Khi\u1ebft \u0110a C\u00e1ch, quan \u0110\u00f4 \u00e1n Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i v\u00e0 n\u01a1i ch\u1ee9a l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u01b0ng, Linh, c\u00f9ng s\u1ed1 qu\u00e2n do 12 ty Gi\u00e1m qu\u00e2n qu\u1ea3n l\u00fd. \u0110\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, sai khi\u1ebfn \u1edf qu\u00e2n ti\u1ec1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh d\u1eabn qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng V\u00f4 \u0110\u1ecbnh, men theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn qu\u00e2n, \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1t \u1ea9m, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng b\u1ecb l\u00fan kh\u00f4ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c. Chi\u1ec1u \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m Th\u1ea7n \u0110\u00f4i d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Ho\u00e0nh S\u01a1n, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c c\u0169ng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, hai doanh tr\u1ea1i c\u00e1ch nhau ch\u1ec9 v\u00e0i d\u1eb7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ea1c t\u00e2u xin kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Ch\u00ednh, nh\u00e2n Ng\u1ea1c c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf M\u1eadt Ch\u1ea5t, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u00e0y h\u00f4m sau chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn, <i>(ng\u00e0y h\u00f4m sau l\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, 14)<\/i>, Ng\u1ea1c kh\u00f4ng g\u1eb7p Trung Ch\u00ednh n\u1eefa, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ph\u00eda H\u1ea1 Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n phu H\u00e0 \u0110\u00f4ng nghe d\u00e2n phu Phu Di\u00ean n\u00f3i t\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c r\u1ea5t g\u1ea7n, trong hai ng\u00e0y c\u00f3 h\u01a1n 2000 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, c\u00e1c ph\u00e1n quan Trang C\u00f4ng Nh\u1ea1c, Tri\u1ec7u H\u00e0m ch\u00e9m gi\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 ch\u00e9p: Theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n v\u00e0o gi\u1edd Ng\u1ecd ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10 \u0111\u00e3 h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi qu\u00e2n Phu Di\u00ean \u1edf b\u00ecnh nguy\u00ean Th\u1ea5t L\u00fd, tr\u1ea5n \u0110\u1ee9c T\u0129nh, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u00e1ch H\u1ea1 Ch\u00e2u 40 d\u1eb7m, \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c ti\u1ebfn qu\u00e2n. S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 d\u1ecbch tr\u1ea1m Th\u1ea7n \u0110\u00f4i, \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ch\u00e9p l\u00e0 tr\u1ea5n \u0110\u1ee9c T\u0129nh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m v\u1edbi hai t\u00ean g\u1ecdi, c\u1ea7n kh\u1ea3o ch\u1ee9ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t. \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p h\u01a1n 2000 d\u00e2n phu b\u1ecf tr\u1ed1n, \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 11 ch\u00e9p kho\u1ea3ng 2 v\u1ea1n, c\u00f3 l\u1ebd \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b n\u00f3i \u0111\u1ebfn s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng khi v\u00e0o \u1ea3i.)<\/i><\/p>\n<p>Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 l\u00fac \u0111\u1ea7u d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, theo \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u Ho\u00e0n v\u00e0 B\u1ea1ch M\u00e3 Xuy\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch \u300aNam Thi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n, l\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10, B\u00ednh D\u1ea7n.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty b\u1ed1 tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u00fang c\u00e1ch, d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh nguy kh\u1ed1n, sai Tri\u1ec7u Ti\u1ebft v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty L\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xem x\u00e9t vi\u1ec7c Tri ch\u00e2u T\u01b0 Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Nghi t\u00e2u xin d\u1eddi Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u00e2u, xin th\u0103ng qu\u00e2n ng\u1ea1ch, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u1ea1i t\u0103ng ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 nh\u01b0 \u1edf T\u01b0 Ch\u00e2u, th\u1ea5y thu\u1eadn ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, L\u00e2m Qu\u1ea3ng t\u00e2u: <i>&#8220;Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty L\u1ed9 T\u1eed Qu\u1ef3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c y nh\u01b0 c\u0169, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t t\u1ea1i T\u01b0 Ch\u00e2u. Khi \u1edf Nhung Ch\u00e2u, L\u00f4 Ch\u00e2u c\u00f3 tin b\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c man di, g\u1eedi nhanh \u0111\u1ebfn Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c x\u1eed l\u00fd. N\u1ebfu th\u1ebf gi\u1eb7c l\u1edbn, Ki\u1ec1m h\u1ea1t s\u1ebd d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xin theo t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Nghi l\u00e0 ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 9, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ty T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>&#8220;K\u00ednh x\u00e9t s\u00e1ch \u300aTu\u00e2n T\u1eed &#8211; L\u1ec5 lu\u1eadn\u300b n\u00f3i: &#8216;T\u1ebf l\u1ec5 d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u huy\u1ec1n t\u00f4n m\u00e0 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u l\u1ec5, d\u00f9ng canh l\u1edbn m\u00e0 no v\u1edbi c\u00e1c m\u00f3n ngon, qu\u00fd g\u1ed1c m\u00e0 g\u1ea7n d\u00f9ng. Qu\u00fd g\u1ed1c g\u1ecdi l\u00e0 v\u0103n, g\u1ea7n d\u00f9ng g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ec5.&#8217; V\u00ec th\u1ebf, x\u01b0a kia t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1ec1u d\u00e2ng c\u1ea3 \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5, trung c\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, \u0111\u1ec3 qu\u00fd g\u1ed1c m\u00e0 g\u1ea7n d\u00f9ng. \u300aL\u1ec5 v\u1eadn\u300b n\u00f3i: &#8216;D\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u huy\u1ec1n \u0111\u1ec3 t\u1ebf, d\u00e2ng m\u00e1u v\u00e0 l\u00f4ng, \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng tr\u00ean m\u00e2m, n\u1ea5u ch\u00edn c\u00e1c m\u00f3n.&#8217; Tr\u1ecbnh th\u1ecb cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 d\u00e2ng \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 v\u00e0 trung c\u1ed5. L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;Sau \u0111\u00f3 lui v\u1ec1 h\u1ee3p n\u1ea5u, x\u1ebb th\u1ecbt ch\u00f3, l\u1ee3n, b\u00f2, d\u00ea, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ed3 ph\u1ee7, qu\u1ef9, m\u00e2m, \u0111\u1eadu, canh h\u00ecnh.&#8217; Tr\u1ecbnh th\u1ecb cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 d\u00e2ng \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1eddi nay. T\u1eeb th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n tr\u1edf \u0111i, vi\u00ean t\u1ea9m d\u00e2ng \u0111\u1ed3 \u0103n, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean B\u1ea3o th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng m\u1edbi ban chi\u1ebfu cho h\u01b0\u1edfng t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu, m\u1ed7i ph\u00f2ng th\u00eam m\u1ed9t m\u00e2m th\u1ee9c \u0103n th\u01b0\u1eddng, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3 bi\u00ean, \u0111\u1eadu, ph\u1ee7, qu\u1ef9 th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i c\u00f9ng d\u00e2ng, tuy c\u0169ng c\u00f3 \u00fd qu\u00fd g\u1ed1c g\u1ea7n d\u00f9ng, nh\u01b0ng Vi \u0110\u1ed3ng, B\u00f9i Kham b\u00e0n r\u1eb1ng \u0111\u1ed3 \u0103n y\u1ebfn ti\u1ec7c ri\u00eang c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e2ng \u1edf t\u1ea9m cung m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng, h\u01b0\u1edfng t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu n\u00ean d\u00f9ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed5, xin b\u1ecf vi\u1ec7c d\u00e2ng m\u00e2m th\u1ee9c \u0103n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1ng ba m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y l\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 Ti\u00ean T\u00e0m. L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 ch\u00fa gi\u1ea3i trong \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b cho r\u1eb1ng Ti\u00ean T\u00e0m l\u00e0 sao Thi\u00ean T\u1ee9. K\u00ednh x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a Ti\u00ean T\u00e0m gi\u1ed1ng nh\u01b0 Ti\u00ean N\u00f4ng, Ti\u00ean M\u1ee5c, Ti\u00ean Xuy, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong vi\u1ec7c \u0111\u00f3, n\u00ean l\u1ec5 t\u1ebf theo \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5\u300b l\u00e0 ch\u00f4n l\u1ec5 v\u1eadt \u1edf ph\u00eda Nh\u00e2m c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf. \u300aL\u1ec5 Ngh\u0129a La\u300b vi\u1ebft: &#8216;Nay l\u1ec5 t\u1ebf Ti\u00ean T\u00e0m kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c \u0111\u1ed1t l\u1eeda, ch\u1ee9ng t\u1ecf kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ebf sao Thi\u00ean T\u1ee9.&#8217; Hi\u1ec7n nay t\u1ebf Ti\u00ean T\u00e0m, \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ngo\u1ea1i th\u00e0nh, trong \u300aHi Ninh T\u1ef1 Nghi\u300b l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u00e0n thi\u00eau, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 theo t\u1ee5c l\u1ec7 c\u1ee7a \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Nguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b coi Ti\u00ean T\u00e0m l\u00e0 Thi\u00ean T\u1ee9, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y sai l\u1ea7m. \u300aChu L\u1ec5\u300b quy \u0111\u1ecbnh t\u1ebf H\u1eadu T\u00e0m \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ngo\u1ea1i th\u00e0nh, l\u1ea5y thu\u1ea7n \u00e2m l\u00e0m t\u00f4n qu\u00fd. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ngo\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u1ec3 t\u1ebf ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean nu\u00f4i t\u1eb1m, v\u1eabn theo \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5\u300b kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n thi\u00eau, ch\u1ec9 ch\u00f4n l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u1ec3 t\u1ebf, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u01b0a kia, khi \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n th\u00ec d\u00f9ng d\u00e2y ho\u00e0nh, \u0111\u1ed9i m\u0169 th\u00ec d\u00f9ng d\u00e2y anh. Nay trong \u300aY Ph\u1ee5c L\u1ec7nh\u300b quy \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1eb7c \u00e1o \u0110\u1ea1i C\u1eebu Mi\u1ec7n, d\u00f9ng d\u1ea3i t\u01a1 l\u00e0m d\u00e2y anh, m\u00e0u s\u1eafc gi\u1ed1ng nh\u01b0 d\u1ea3i th\u1ee5, m\u0169 C\u1ed5n Mi\u1ec7n d\u00f9ng d\u1ea3i t\u01a1 \u0111\u1ecf l\u00e0m d\u00e2y anh. M\u0169 mi\u1ec7n m\u00e0 d\u00f9ng d\u00e2y anh l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec5, xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh d\u00f9ng d\u1ea3i t\u01a1 \u0111\u1ecf l\u00e0m d\u00e2y ho\u00e0nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ed5i m\u0169 B\u00ecnh Mi\u1ec7n th\u00e0nh Huy\u1ec1n Mi\u1ec7n, d\u00f9ng lo\u1ea1i v\u1ea3i m\u00e0u \u0111\u1ecf h\u01a1i \u0111en \u0111\u1ec3 may.&#8221;<\/i> L\u1ea1i v\u1ebd ri\u00eang \u0111\u1ed3 h\u00ecnh d\u00e2ng l\u00ean. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ed5i d\u00e2y anh th\u00e0nh d\u00e2y ho\u00e0nh, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4 theo t\u1ea5u. Vi\u1ec7c v\u1ebd \u0111\u1ed3 h\u00ecnh kh\u00f4ng ghi ng\u00e0y th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Tri ch\u00e2u H\u1ea1 Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e1c C\u1eedu T\u01b0 b\u1ecf tr\u1ed1n, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0o H\u1ea1 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 26 K\u1ef7 M\u00e3o t\u1ea5u \u0111\u1ebfn. \u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 v\u00e0o Ng\u00e2n Ch\u00e2u, \u300aT\u00e2n K\u1ef7\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn v\u00e0o H\u1ea1 Ch\u00e2u, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 v\u00e0o Ng\u00e2n Ch\u00e2u, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u ng\u00e0y th\u1ef1c v\u00e0o Ng\u00e2n Ch\u00e2u. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 12 sai Th\u1ea9m Qu\u00e1t kh\u00f4ng gi\u1eef Ng\u00e2n Ch\u00e2u, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. \u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aT\u00e2n K\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n l\u1ea1i ghi Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0o H\u1ea1 Ch\u00e2u, M\u1eadu D\u1ea7n l\u00e0 ng\u00e0y 25. H\u1ea1 Ch\u00e2u ho\u1eb7c ch\u00e9p nh\u1ea7m th\u00e0nh C\u1ed1ng Ch\u00e2u, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i ch\u1eef.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u00e2m Qu\u1ea3ng, th\u00fac gi\u1ee5c Qu\u1ea3ng ti\u1ebfn qu\u00e2n. Qu\u1ea3ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb L\u00f4 Ch\u00e2u, qua b\u1ed1n ng\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ebfn Giang An, \u0111em theo c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 con tin c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng kh\u00e1c chi\u1ebfm gi\u1eef c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u01b0 tr\u00fa, ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf, nh\u1edd v\u1eady khi v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn 15, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Giang An, theo \u300aB\u00ecnh Man L\u1ee5c\u300b<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aB\u00ecnh Man L\u1ee5c\u300b, ch\u1eef 'Th\u1eed' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00ea', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2021-1\" href=\"#footnote-2021-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Th\u00e1i Trung \u0111\u1ea1i phu, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Tu so\u1ea1n, Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan: L\u1ed9 Qu\u00e2n M\u00e3 L\u00e2n Ch\u00e2u, H\u00e0nh dinh Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean Ho\u00e0n Kh\u00e1nh L\u1ed9, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 L\u1ed9, H\u00e0nh dinh T\u1ed5ng qu\u1ea3n Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9: <i>&#8220;Sau khi qu\u00e2n quan b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh xong v\u00f9ng \u0111\u1ea5t H\u00e0 Nam, nh\u1eefng qu\u1eadn c\u0169 thu\u1ed9c H\u00e1n, n\u1ebfu th\u00e0nh l\u0169y c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nguy\u00ean v\u1eb9n, \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu, h\u00e3y b\u00e1o ngay, s\u1ebd c\u1eed quan \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n gi\u1eef.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] C\u00f9ng ng\u00e0y <i>(K\u1ef7 T\u1ef5, ng\u00e0y 16)<\/i>, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ti\u1ebfn v\u00e0o Ng\u00e2n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n k\u1ef7 b\u1ed5 sung, b\u1ea3n ghi m\u1edbi c\u0169ng gi\u1ed1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 t\u00e2u: <i>&#8220;N\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0n Ch\u00e2u v\u1ed1n m\u1eb7n \u0111\u1eafng, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u1ed9t nhi\u00ean tr\u1edf n\u00ean ng\u1ecdt, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u1ee9ng th\u1eddi gi\u00fap thu\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u1eeb <i>&#8220;\u1ee9ng th\u1eddi&#8221;<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng, theo \u300aH\u00e0 C\u1eeb Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y lo vi\u1ec7c \u1ee9ng ph\u00f3 qu\u00e2n s\u1ef1, ph\u1ea3i h\u1ecdp b\u00e0n ho\u1eb7c th\u00f4ng qua c\u00f4ng v\u0103n \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc khi thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1ed9i v\u00e0ng. N\u1ebfu vi\u1ec7c th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u1ea9n c\u1ea5p, kh\u00f4ng k\u1ecbp b\u00e0n b\u1ea1c, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng ph\u1ea3i th\u00f4ng b\u00e1o cho nhau bi\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra m\u00e2u thu\u1eabn, tr\u00f9ng l\u1eb7p ho\u1eb7c thi\u1ebfu s\u00f3t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn H\u1ea1 Ch\u00e2u, l\u00fac n\u00e0y H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, Ng\u1ea1c li\u1ec1n r\u00fat qu\u00e2n \u0111i. <i>(Theo t\u1edd t\u1ea5u ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i.)<\/i> Trung Ch\u00e1nh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh, trong th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0i ch\u1ee5c h\u1ed9 d\u00e2n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra l\u1ec7nh c\u1ea5m qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Gi\u1eb7c c\u0169ng b\u1ecf th\u00e0nh \u1ea5p, \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y sang ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng, qu\u00e2n s\u0129 kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, \u0111\u1ec1u t\u1ecf v\u1ebb b\u1ea5t b\u00ecnh mu\u1ed1n giao chi\u1ebfn. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng n\u00f3i v\u1edbi Trung Ch\u00e1nh: <i>&#8220;Qu\u00e2n Phu Di\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u c\u00f4ng l\u1edbn, qu\u00e2n ta ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, ch\u1ec9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i t\u00ean, l\u00e0m sao b\u00e1o c\u00e1o l\u1ea1i v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh? H\u01a1n n\u1eefa l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u00e3 h\u1ebft, xin h\u00e3y t\u1eadp k\u00edch chi\u1ebfm H\u1ef1u Ch\u00e2u, t\u1ea1m th\u1eddi c\u00f3 c\u1edb \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o.&#8221;<\/i> Trung Ch\u00e1nh nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111i qua gi\u1ebfng M\u1ea1nh T\u1ec9nh \u1edf Ho\u00e0nh S\u01a1n, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf Thanh Vi\u1ec5n Qu\u00e2n c\u0169.<\/p>\n<p><i>(Theo t\u1edd t\u1ea5u ng\u00e0y 26, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n. \u300aNam Thi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n ch\u00e9p: Ng\u00e0y 19, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf Thanh Vi\u1ec5n Qu\u00e2n c\u0169. So v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00eanh l\u1ec7ch hai ng\u00e0y, nay theo th\u1ef1c l\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ef1c l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadt l\u1ee5c', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c, s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2021-2\" href=\"#footnote-2021-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>Ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc b\u00e1o v\u1edbi Tu\u00e2n D\u1ee5: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u kh\u00f4ng qu\u00e1 ba tr\u0103m d\u1eb7m, xin cho ti\u1ec1n qu\u00e2n ti\u1ebfn ra tr\u01b0\u1edbc, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u. Nay H\u1ea1 Ch\u00e2u d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi n\u0103m \u0111\u1ea1o qu\u00e2n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e0nh c\u00e2y ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ea3 th\u00e2n c\u00e2y, kh\u00f3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi sai s\u00f3t. L\u1ea1i nghe tin qu\u00e2n ta s\u1ebd h\u1ee3p binh v\u1edbi Kinh Nguy\u00ean ti\u1ebfn ra s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u00eda nam s\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111i \u1ee9ng ph\u00f3, Ho\u00e0nh S\u01a1n kh\u00f4ng c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi, trong th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0i tr\u0103m t\u0103ng \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu mang theo l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y g\u1ea5p r\u00fat ti\u1ebfn qu\u00e2n, kh\u00f4ng qu\u00e1 ba b\u1ed1n ng\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng g\u1eb7p chuy\u1ec7n g\u00ec. Ho\u1eb7c cho r\u1eb1ng m\u1ed9t v\u1ea1n t\u00e1m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, \u0111i th\u00ec \u0111\u00e1ng lo, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda sau, ch\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n s\u1ed1 nhi\u1ec1u \u00edt, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111i theo h\u1ed5, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1ea7n. Binh qu\u00fd th\u1ea7n t\u1ed1c, ch\u00ednh l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Tu\u00e2n D\u1ee5 kh\u00f4ng nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc, c\u0169ng do Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n so\u1ea1n. \u300aT\u00e2n K\u00fd\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty h\u00e0nh dinh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 chi\u1ebfm l\u1ea1i Thanh Vi\u1ec5n Qu\u00e2n, ti\u1ebfn v\u00e0o Ho\u00e0n Ch\u00e2u. \u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c Tu\u00e2n D\u1ee5 v\u00e0o Thanh Vi\u1ec5n Qu\u00e2n v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u1ed9 ph\u1eadn x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u01b0a kia, t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u00f3 t\u1ebf l\u1ec5 theo m\u00f9a v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 h\u00e0ng th\u00e1ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ebf l\u1ec5 n\u1eeda th\u00e1ng. Vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 n\u1eeda th\u00e1ng l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 c\u1ed5.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b ch\u00e9p: &#8216;Xu\u00e2n t\u1ebf, h\u1ea1 t\u1ebf, thu t\u1ebf, \u0111\u00f4ng t\u1ebf.&#8217; L\u1ea1i ch\u00e9p: &#8216;Mi\u1ebfu xa g\u1ecdi l\u00e0 Di\u00eau, ch\u1ec9 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ebf th\u01b0\u1eddng.&#8217; \u0110\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 theo m\u00f9a. L\u1ea1i ch\u00e9p: &#8216;Mi\u1ebfu c\u1ee7a cha g\u1ecdi l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng kh\u1ea3o mi\u1ebfu, Ho\u00e0ng kh\u1ea3o mi\u1ebfu, Hi\u1ec3n kh\u1ea3o mi\u1ebfu, T\u1ed5 kh\u1ea3o mi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u t\u1ebf h\u00e0ng th\u00e1ng.&#8217; L\u1ea1i ch\u00e9p: &#8216;Ch\u01b0 h\u1ea7u \u0111\u1ed9i m\u0169 b\u00ec bi\u1ec7n, nghe l\u1ec7nh s\u00f3c \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b c\u0169ng ch\u00e9p: &#8216;Th\u00e1ng nhu\u1eadn kh\u00f4ng c\u00e1o s\u00f3c, v\u1eabn tri\u1ec1u y\u1ebft \u1edf mi\u1ebfu.&#8217; \u0110\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 h\u00e0ng th\u00e1ng. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 nghi l\u1ec5 t\u1ebf n\u1eeda th\u00e1ng trong \u300aNghi l\u1ec5\u300b, t\u1eeb \u0111\u1ea1i phu tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi c\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 c\u1ed5. Tuy nhi\u00ean, n\u0103m mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u t\u1ebf h\u00e0ng th\u00e1ng, m\u00e0 hai Di\u00eau ch\u1ec9 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ebf th\u01b0\u1eddng, l\u00e0 v\u00ec sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec \u0111\u1ee9c nh\u00e2n c\u00f3 th\u00e2n s\u01a1, l\u1ec5 c\u00f3 cao th\u1ea5p, ngh\u0129a l\u00fd l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. Vi\u1ec7c ch\u1ec9 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ebf \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i c\u00e0ng gi\u1ea3m b\u1edbt h\u01a1n n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb th\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n tr\u1edf \u0111i, m\u1edbi x\u00e2y l\u0103ng t\u1ea9m, m\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2ng c\u00fang v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 c\u1ed5. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean B\u1ea3o, l\u1ea1i c\u1eed h\u00e0nh \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, th\u1eadt l\u00e0 tr\u00e1i l\u1ec5 qu\u00e1 m\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u ta theo t\u1ee5c c\u0169 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u01b0a k\u1ecbp s\u1eeda \u0111\u1ed5i, xin r\u1eb1ng t\u1eeb nay t\u1ebf l\u1ec5 theo m\u00f9a c\u1ee7a D\u1ef1c T\u1ed5, Tuy\u00ean T\u1ed5 ch\u1ec9 c\u1eed h\u00e0nh v\u00e0o m\u00f9a thu, ngo\u00e0i t\u1ebf l\u1ec5 theo m\u00f9a c\u1ee7a Hi T\u1ed5, Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng, Nh\u00e2n T\u00f4ng, Anh T\u00f4ng, v\u1eabn c\u1eed h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 ng\u00e0y s\u00f3c \u1edf mi\u1ebfu, m\u1ed7i l\u1ea7n d\u00e2ng m\u1ed9t con b\u00f2 \u0111\u1ef1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 th\u00ec do Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, d\u00f9ng d\u00ea l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aL\u1ec5 k\u00fd ch\u00ednh ngh\u0129a\u300b ch\u00e9p: &#8216;Theo s\u00e1ch \u300aD\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n\u300b: Khi t\u1ebf l\u1ec5 d\u00f9ng d\u00ea.&#8217; H\u00f9ng th\u1ecb n\u00f3i: &#8216;\u0110\u00f3 l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 nh\u1eadt nguy\u1ec7t tr\u1edf xu\u1ed1ng.&#8217; \u300aTi\u1ec3u t\u01b0 \u0111\u1ed3\u300b ch\u00e9p: &#8216;Ph\u00e0m t\u1ebf l\u1ec5 nh\u1ecf \u0111\u1ec1u d\u00e2ng b\u00f2.&#8217; Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng b\u00f2, c\u00f2n t\u1ebf l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng nh\u1eadt nguy\u1ec7t tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec d\u00f9ng d\u00ea, n\u1ebfu Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 th\u00ec d\u00f9ng b\u00f2. L\u1ea1i xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c d\u00e2ng c\u00fang n\u1eeda th\u00e1ng v\u00e0 vi\u1ec7c do T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba c\u1eed h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ebf Di\u00eau \u0111\u1ee3i khi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 mi\u1ebfu ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd xin ch\u1ec9, t\u00e1m mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u t\u1ebf h\u00e0ng th\u00e1ng d\u00f9ng l\u1ec5 v\u1eadt, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;K\u00ednh x\u00e9t s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd &#8211; T\u1ebf ph\u00e1p\u300b vi\u1ebft: &#8216;Vua t\u1ef1 l\u1eadp b\u1ea3y \u0111\u1ec1n th\u1edd, g\u1ecdi l\u00e0 T\u01b0 m\u1ec7nh, Trung l\u1ef1u, Qu\u1ed1c m\u00f4n, Qu\u1ed1c h\u00e0nh, Th\u00e1i l\u1ec7, H\u1ed9, X\u1ea5m.&#8217; Th\u00e1ng gi\u00eang t\u1ebf H\u1ed9, t\u1ebf l\u1ea5y l\u00e1 l\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u1ea7u; th\u00e1ng t\u01b0 t\u1ebf X\u1ea5m, t\u1ebf l\u1ea5y ph\u1ed5i l\u00e0m \u0111\u1ea7u; th\u00e1ng s\u00e1u thu\u1ed9c h\u00e0nh Th\u1ed5, t\u1ebf Trung l\u1ef1u, l\u1ea5y tim l\u00e0m \u0111\u1ea7u; th\u00e1ng b\u1ea3y t\u1ebf M\u00f4n, l\u1ea5y gan l\u00e0m \u0111\u1ea7u; th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi t\u1ebf H\u00e0nh, l\u1ea5y th\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u. L\u1ea1i c\u00f3 truy\u1ec7n vi\u1ebft: &#8216;Xu\u00e2n t\u1ebf T\u01b0 m\u1ec7nh, thu t\u1ebf L\u1ec7.&#8217; \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed t\u1ebf, th\u1eddi gian t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ed3 t\u1ebf d\u00f9ng. L\u1ea1i theo \u300aChu l\u1ec5\u300b, ch\u1ee9c Ty ph\u1ee5c coi vi\u1ec7c m\u1eb7c l\u1ec5 ph\u1ee5c c\u1ee7a Vua, &#8216;t\u1ebf c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd nh\u1ecf th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o huy\u1ec1n mi\u1ec7n&#8217;. Ch\u00fa th\u00edch: &#8216;C\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd nh\u1ecf l\u00e0 b\u1ea3y \u0111\u1ec1n th\u1edd trong cung.&#8217; L\u1ea1i s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b vi\u1ebft: &#8216;D\u00e2ng m\u1ed9t tu\u1ea7n r\u01b0\u1ee3u ch\u00edn.&#8217; Ch\u00fa th\u00edch: &#8216;Nh\u01b0 c\u00e1c th\u1ea7n nh\u1ecf trong cung, b\u1ea3y \u0111\u1ec1n th\u1edd.&#8217; L\u1ea1i s\u00e1ch \u300aChu l\u1ec5 &#8211; \u0110\u1ea1i t\u00f4ng b\u00e1\u300b vi\u1ebft: &#8216;N\u1ebfu Vua kh\u00f4ng tham gia t\u1ebf l\u1ec5, th\u00ec quan kh\u00e1c thay th\u1ebf.&#8217; \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 ph\u1ee5c t\u1ebf, l\u1ec5 d\u00e2ng v\u00e0 quan thay th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi \u300aChu l\u1ec5\u300b b\u1ecb b\u1ecf, nh\u00e0 H\u00e1n d\u1ea5y l\u00ean, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ebf ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd, n\u1ea5u trong cung, g\u1ecdi l\u00e0 X\u1ea5m. L\u1ea1i c\u00f3 Nam S\u01a1n Vu t\u1ebf Nam S\u01a1n T\u1ea7n Trung, g\u1ecdi l\u00e0 L\u1ec7. \u0110\u1ebfn nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf b\u1ea3y \u0111\u1ec1n th\u1edd \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, b\u00e0y chi\u1ebfu \u1edf ph\u00eda t\u00e2y trong s\u00e2n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1ebf \u0110\u1ebf H\u1ee3p \u0111\u1ec1u t\u1ebf c\u1ea3. Vi\u1ec7c t\u1ebf b\u1ed1n m\u00f9a ri\u00eang, l\u1ea1i t\u00f9y th\u1eddi h\u01b0\u1edfng, do quan mi\u1ebfu h\u00e0nh l\u1ec5, m\u1eb7c \u00e1o b\u1ea3y tua, l\u1ea5y th\u1ecbt Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf, d\u00e2ng m\u1ed9t tu\u1ea7n r\u01b0\u1ee3u m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u1ec5 ch\u1ebf. B\u1ecdn th\u1ea7n x\u00e9t vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, tham kh\u1ea3o ngh\u0129a x\u01b0a, xin l\u1eadp xu\u00e2n t\u1ebf H\u1ed9 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ngo\u00e0i c\u1eeda nh\u00e0 mi\u1ebfu, t\u1ebf T\u01b0 m\u1ec7nh \u1edf ph\u00eda t\u00e2y c\u1eeda mi\u1ebfu, b\u00e0y l\u00e1 l\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf; l\u1eadp h\u1ea1 t\u1ebf X\u1ea5m \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1eeda mi\u1ebfu, b\u00e0y ph\u1ed5i l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf; qu\u00fd h\u1ea1 ng\u00e0y Th\u1ed5 v\u01b0\u01a1ng t\u1ebf Trung l\u1ef1u \u1edf gi\u1eefa s\u00e2n mi\u1ebfu, b\u00e0y tim l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf; l\u1eadp thu t\u1ebf M\u00f4n v\u00e0 L\u1ec7 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ngo\u00e0i c\u1eeda mi\u1ebfu, b\u00e0y gan l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf; l\u1eadp \u0111\u00f4ng t\u1ebf H\u00e0nh \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ngo\u00e0i c\u1eeda mi\u1ebfu, b\u00e0y th\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf. \u0110\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t con v\u1eadt, kh\u00f4ng t\u00f9y th\u1eddi h\u01b0\u1edfng t\u1ebf ri\u00eang. Quan h\u1eefu ty thay l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ea5y Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u1ec7nh thay l\u00e0m quan l\u1ec5, m\u1eb7c \u00e1o huy\u1ec1n mi\u1ec7n, d\u00e2ng \u0111\u1ed3 ch\u00edn. C\u00f2n vi\u1ec7c t\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 h\u01b0\u1edfng s\u0103n, th\u00ec theo l\u1ec5 c\u0169 t\u1ebf \u0111\u1ec1u.&#8221;<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u1ea5u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 10 theo l\u1eddi t\u1ea5u.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u H\u1ef1u, trong th\u00e0nh c\u00f3 h\u01a1n 500 h\u1ed9 d\u00e2n, b\u00e8n t\u00e0n s\u00e1t h\u1ebft. Ch\u00e9m \u0111\u1ea7u h\u01a1n 100 ng\u01b0\u1eddi, k\u1ebb \u0111\u1ea7u h\u00e0ng h\u01a1n ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Thu \u0111\u01b0\u1ee3c 160 con ng\u1ef1a v\u00e0 tr\u00e2u, 1900 con d\u00ea. \u0110\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh hai ng\u00e0y, gi\u1ebft ng\u1ef1a, tr\u00e2u, d\u00ea thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh v\u00e0o ch\u00e2u H\u1ef1u \u0111\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Vi, c\u00f9ng v\u1edbi Gi\u00e1m qu\u00e2n ty, ra l\u1ec7nh cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1 h\u1ee7y ch\u00f9a chi\u1ec1n v\u00e0 nh\u00e0 d\u00e2n, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng chi\u00eau d\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(T\u1ea5u \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b c\u0169ng ch\u00e9p vi\u1ec7c v\u00e0o ch\u00e2u Vi v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh sai t\u01b0\u1edbng quan ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1ec1, Chi\u1ebft Kh\u1eafc H\u00e0nh chia qu\u00e2n h\u01a1n 2000 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00e0o kho l\u01b0\u01a1ng, g\u1eb7p h\u01a1n 1000 k\u1ef5 binh gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh nhau v\u00e0 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u h\u01a1n 900 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. Ng\u00e0y 28 T\u00e2n T\u1ef5, Trung Ch\u00e1nh t\u1ea5u r\u1eb1ng ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea7m T\u1ea3 Th\u00f4n ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc ch\u00e2u H\u1ef1u, \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c. H\u1eb3n l\u00e0 tr\u1eadn \u0111\u00e1nh l\u00fac n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[18] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m x\u00e9t s\u00e1ch \u300aK\u00fd\u300b vi\u1ebft: &#8216;L\u1ec5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u01b0\u01a1ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ebf, v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u, l\u1ea5y t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.&#8217; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;H\u1eefu Ngu th\u1ecb \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf m\u00e0 giao Kh\u1ed1c, t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng Nghi\u00eau. H\u1ea1 H\u1eadu th\u1ecb c\u0169ng \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf m\u00e0 giao C\u1ed5n, t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169. Ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao Minh, t\u1ed5 Kh\u1ebf m\u00e0 t\u00f4ng Thang. Ng\u01b0\u1eddi Chu \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao T\u1eafc, t\u1ed5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169 V\u01b0\u01a1ng.&#8217; \u300aNghi l\u1ec5\u300b n\u00f3i: &#8216;D\u00e2n \u0111\u00f4 \u1ea5p th\u00ec bi\u1ebft t\u00f4n k\u00ednh cha, \u0111\u1ea1i phu v\u00e0 h\u1ecdc s\u0129 th\u00ec bi\u1ebft t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean, ch\u01b0 h\u1ea7u th\u00ec \u0111\u1ebfn Th\u00e1i T\u1ed5, thi\u00ean t\u1eed th\u00ec \u0111\u1ebfn Th\u1ee7y T\u1ed5 m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u.&#8217; \u300aChu l\u1ec5\u300b c\u00f3 truy h\u01b0\u1edfng, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng, ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho l\u00e0 \u0111\u1ebf, h\u1ee3p v\u1eady. \u0110\u1ebf \u0111\u1ebfn t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 truy h\u01b0\u1edfng; h\u1ee3p l\u00e0 t\u1eeb l\u00fac l\u00ean ng\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u mi\u1ebfu, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng. \u300aThi\u300b trong \u300aChu t\u1ee5ng &#8211; Ung\u300b l\u00e0 \u0111\u1ebf Th\u00e1i T\u1ed5; \u300aTh\u01b0\u01a1ng t\u1ee5ng &#8211; Tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1t\u300b l\u00e0 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf. Nh\u00e0 Chu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ebf b\u1ed1n m\u00f9a, n\u00ean \u300aUng\u300b x\u1ebfp l\u00e0 \u0111\u1ebf Th\u00e1i T\u1ed5, nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng c\u00f3 \u0111\u1ebf b\u1ed1n m\u00f9a, n\u00ean \u300aTr\u01b0\u1eddng ph\u00e1t\u300b x\u1ebfp l\u00e0 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf. \u0110\u1ebf b\u1ed1n m\u00f9a l\u00e0 nh\u1ecf, c\u00f2n \u0111\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u l\u00e0 l\u1edbn. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, \u0111\u1ebf l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 t\u00f4n vinh t\u1ed5 ti\u00ean xa x\u01b0a trong t\u00f4ng mi\u1ebfu, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u01b0\u01a1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m. V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 t\u00f4n qu\u00fd nh\u1ea5t, h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn b\u1ea3y \u0111\u1eddi, suy t\u1eeb th\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1ed5, t\u1eeb t\u1ed5 \u0111\u1ebfn Th\u1ee7y T\u1ed5, b\u1ed1n m\u00f9a \u0111\u1ec1u \u1edf mi\u1ebfu m\u00e0 t\u1ebf, do \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u1eeb, d\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng, ch\u01b0ng. \u0110\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb, d\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng, ch\u01b0ng r\u1ed3i, m\u00e0 ch\u1ee7 mi\u1ebfu b\u1ecb h\u1ee7y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, v\u1eabn cho l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, v\u00ec l\u00fac s\u1ed1ng c\u00f3 \u00e2n h\u1ee3p t\u1ed9c c\u00f9ng \u0103n, n\u00ean \u1edf mi\u1ebfu Th\u1ee7y T\u1ed5 h\u1ee3p ch\u1ee7 mi\u1ebfu b\u1ecb h\u1ee7y v\u00e0 ch\u1ee7 mi\u1ebfu th\u00e2n m\u00e0 t\u1ebf, do \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u1ee3p. \u0110\u00e3 h\u1ee3p r\u1ed3i, m\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean xa kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, v\u1eabn cho l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, l\u1ea1i suy l\u00ean x\u00e9t \u0111\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 t\u1ebf, do \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u1ebf. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y th\u00ec nh\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u00f9ng, ngh\u0129a \u0111\u00e3 h\u1ebft v\u1eady.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, t\u00edch \u0111\u1ee9c c\u00f3 d\u00e0y m\u1ecfng, l\u01b0u tr\u1ea1ch c\u00f3 r\u1ed9ng h\u1eb9p, v\u00ec \u0111\u1ea1i phu, h\u1ecdc s\u0129 bi\u1ebft t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean, n\u00ean l\u00e0m t\u1ebf th\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ee3p; ch\u01b0 h\u1ea7u \u0111\u1ebfn Th\u00e1i T\u1ed5, n\u00ean l\u00e0m h\u1ee3p m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u1ebf; thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ebfn Th\u1ee7y T\u1ed5 m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u, n\u00ean \u0111\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u, l\u1ea5y t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Nh\u01b0 Thu\u1ea5n, V\u0169 t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng, Cao D\u01b0\u01a1ng th\u1ebf h\u1ec7 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, n\u00ean Ngu, H\u1ea1 \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf l\u1ea5y Cao D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb ph\u1ed1i. Cao T\u1ed5 Kh\u1ebf xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0110\u1ebf Kh\u1ed1c, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c l\u1ea5y Kh\u1ebf ph\u1ed1i. Chu t\u1ed5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng c\u0169ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Kh\u1ed1c, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi Chu \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c l\u1ea5y V\u0103n V\u01b0\u01a1ng ph\u1ed1i. B\u1ed1n \u0111\u1eddi Ngu, H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebf, v\u00ec \u0111\u1ebf c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, th\u1ebf h\u1ec7 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2u r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean t\u1ebf l\u1ec5 truy t\u00f4n \u0111\u1ebfn xa v\u1eady.<\/p>\n<p>T\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y tr\u1edf v\u1ec1 sau, th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, vi\u1ec7c k\u1ebf th\u1eeba kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0m lo\u1ea1n nh\u00e0 T\u1ea5n, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc chia c\u1eaft Nam B\u1eafc, tr\u0103m h\u1ecd ly t\u00e1n, k\u1ebb s\u0129 b\u1ecf m\u1ed3 m\u1ea3. \u0110\u1ebfn th\u1eddi T\u00f9y, \u0110\u01b0\u1eddng, s\u00e1ch ph\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf, n\u00f3i h\u1ecd L\u00fd \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb L\u0169ng T\u00e2y, h\u1ecd L\u01b0u \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb B\u00e0nh Th\u00e0nh, ngu\u1ed3n g\u1ed1c h\u1ecd t\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u. V\u00ec v\u1eady, vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ed5 c\u1ee7a \u0111\u1eddi sau kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 H\u00e1n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc Th\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng Ho\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, n\u00ean t\u1eeb Cao \u0110\u1ebf tr\u1edf l\u00ean ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eddi Th\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng Ho\u00e0ng m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u00e0 Ng\u1ee5y t\u1eeb X\u1eed S\u0129 Qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, n\u00ean \u0111\u1ebfn th\u1eddi Minh \u0110\u1ebf Th\u00e1i H\u00f2a ch\u1ec9 th\u1edd n\u0103m \u0111\u1eddi t\u1eeb cha c\u1ee7a Cao T\u1ed5 l\u00e0 X\u1eed S\u0129 tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u00e0 T\u1ea5n t\u1eeb Chinh T\u00e2y t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1ee9 t\u1ef1, n\u00ean V\u0169 \u0110\u1ebf ch\u1ec9 th\u1edd ba chi\u00eau ba m\u1ee5c s\u00e1u \u0111\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd L\u01b0u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb L\u01b0u L\u0169y, nh\u01b0ng nh\u00e0 H\u00e1n kh\u00f4ng t\u1ebf Vua Nghi\u00eau; h\u1ecd T\u00e0o xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb con c\u1ee7a L\u1ee5c Chung l\u00e0 An, l\u00e0 h\u1ecd T\u00e0o, nh\u01b0ng nh\u00e0 Ng\u1ee5y kh\u00f4ng t\u1ebf T\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c T\u00e0o Tham c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n; h\u1ecd T\u01b0 M\u00e3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Tr\u00ecnh B\u00e1 H\u01b0u Ph\u1ee5, nh\u01b0ng nh\u00e0 T\u1ea5n kh\u00f4ng t\u1ebf T\u01b0 M\u00e3 Cung; nh\u00e0 T\u1ed1ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb S\u1edf Nguy\u00ean V\u01b0\u01a1ng Giao, nh\u00e0 T\u1ec1 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb T\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c Ti\u00eau H\u00e0 c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u00e0 Tr\u1ea7n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Th\u00e1i Kh\u00e2u tr\u01b0\u1edfng Tr\u1ea7n Th\u1ef1c c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u00e0 T\u00f9y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Th\u00e1i \u00fay D\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1ebf t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00ec s\u00e1ch ph\u1ea3 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n<p>L\u00ea C\u00e1n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ebf \u0111\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ebf tr\u1eddi, l\u00e0m m\u01b0\u1eddi c\u1eadt v\u1ea5n m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. V\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb th\u1eddi Ngu, H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ed5 r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng t\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y, T\u1ea5n tr\u1edf v\u1ec1 sau h\u01a1n ngh\u00ecn n\u0103m, l\u1ec5 n\u00e0y b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng khi Ngh\u1ec7 T\u1ed5 nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi, m\u1edbi c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, noi theo chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf b\u1ed1n mi\u1ebfu th\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"t\u1ebf b\u1ed1n mi\u1ebfu th\u00e2n 'th\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eddi', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 79 \u300aT\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh giao mi\u1ebfu l\u1ec5 v\u0103n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 107 \u300aL\u1ec5 ch\u00ed\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2021-3\" href=\"#footnote-2021-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1eeb Hi T\u1ed5 tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c, s\u00e1ch ph\u1ea3 m\u1ea5t truy\u1ec1n, c\u00e1c quan v\u1eabn theo thuy\u1ebft c\u0169, ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n h\u1ee3p t\u1ebf, n\u0103m n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ea1i t\u1ebf. T\u1ebf \u0111\u1ebf v\u00e0 h\u1ee3p t\u1ebf \u0111\u1ec1u h\u1ee3p c\u00e1c ch\u1ee7 mi\u1ebfu l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0103n u\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ee7y t\u1ed5, tuy t\u00ean g\u1ecdi t\u1ebf \u0111\u1ebf v\u00e0 h\u1ee3p t\u1ebf kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng l\u1ec5 th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00f4ng kh\u00e1c, sai l\u1ea7m n\u00e0y r\u1ea5t l\u1edbn.<\/p>\n<p>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean suy x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u1eadp t\u1ebf \u0111\u1ebf c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, cho r\u1eb1ng th\u1ebf h\u1ec7 truy\u1ec1n th\u1eeba c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00e1c v\u1edbi th\u1eddi Ngu, H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u00ec n\u00ean b\u1ecf l\u1ec5 t\u1ebf \u0111\u1ebf, ch\u1ec9 khi n\u00e0o t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1ed5 ti\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. Xin Th\u00e1nh th\u1ea7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221; Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aGiao t\u1ef1 l\u1ec5 v\u0103n\u300b. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec, t\u1ea5t ph\u1ea3i c\u00e1o v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u1ed5 t\u00f4ng, t\u1ecf ra kh\u00f4ng d\u00e1m chuy\u00ean quy\u1ec1n, nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eadn m\u1ec7nh v\u1eady, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 c\u00f3 c\u00e1o. Nh\u01b0ng l\u1ec5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u01b0 \u0111\u1ed9ng, t\u1ea5t ph\u1ea3i c\u00f3 th\u00e0nh \u00fd kh\u00ed x\u00fa \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u1ea7n minh vui l\u00f2ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1o c\u00f3 sinh t\u1ec7. Cho n\u00ean T\u0103ng T\u1eed h\u1ecfi r\u1eb1ng: &#8216;Ph\u00e0m c\u00e1o t\u1ea5t ph\u1ea3i d\u00f9ng sinh t\u1ec7.&#8217; Kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa th\u00e2n c\u00e1o v\u00e0 ch\u00fac c\u00e1o. \u0110\u1eddi sau l\u1ec5 th\u00e2n c\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, n\u00ean h\u1ecdc gi\u1ea3 m\u1edbi c\u00f3 v\u0103n n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e2n c\u00e1o d\u00f9ng sinh, s\u1eed c\u00e1o d\u00f9ng t\u1ec7, l\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;C\u00e1t c\u00e1o d\u00f9ng sinh, hung th\u00ec d\u00f9ng t\u1ec7.&#8217; \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a kinh l\u1ec5. H\u1eadu Ng\u1ee5y Hi\u1ebfu V\u0103n n\u0103m Di\u00ean H\u01b0ng th\u1ee9 hai c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: &#8216;Th\u1ea7n th\u00f4ng minh ch\u00ednh tr\u1ef1c, h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ee9c v\u00e0 t\u00edn, h\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i d\u00f9ng sinh?&#8217; B\u00e8n l\u1ec7nh r\u1eb1ng ngo\u00e0i vi\u1ec7c t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00f9ng sinh. C\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ecbt kh\u00f4, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00f3. Kinh l\u1ec5 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e2ng ri\u00eang, nghi \u0111i\u1ec7n d\u00f9ng th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm, \u00fd n\u00f3i kh\u00f4ng \u0103n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. \u0110\u1ea1i phu d\u00f9ng l\u1ec5 s\u00ednh v\u1edbi th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm, v\u00ec \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p m\u00e0 l\u1ec5 nh\u1eb9. L\u1ec5 quan, h\u01b0\u01a1ng \u1ea9m t\u1eedu, h\u01b0\u01a1ng x\u1ea1, y\u1ebfn t\u1ebf d\u00f9ng th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm, \u0111\u1ec1u k\u00e8m theo sinh tr\u1edf. L\u1ec5 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1o d\u00f9ng th\u1ecbt kh\u00f4 v\u00e0 m\u1eafm, v\u00ec l\u1ec5 nh\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m th\u1ea7n minh vui l\u00f2ng. Xin r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc trong c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ebf th\u00e2n, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7nh d\u00f9ng sinh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ec5 \u0110\u1eb7c sinh qu\u1ef9 th\u1ef1c ch\u00e9p: &#8216;Ch\u00fac b\u00e0y chi\u1ebfu v\u00e0 b\u00e0n \u1edf gi\u1eefa nh\u00e0, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng.&#8217; L\u1ec5 Thi\u1ebfu lao qu\u1ef9 th\u1ef1c ch\u00e9p: &#8216;Ty cung b\u00e0y chi\u1ebfu \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam, ch\u1ee7 nh\u00e2n \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y.&#8217; Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch n\u00f3i r\u1eb1ng, nh\u00e0 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, c\u1eeda kh\u00f4ng \u1edf gi\u1eefa m\u00e0 g\u1ea7n ph\u00eda \u0111\u00f4ng, n\u00ean g\u00f3c t\u00e2y nam l\u00e0 n\u01a1i s\u00e2u k\u00edn nh\u1ea5t, v\u00ec v\u1eady khi t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0 t\u00f4n gi\u1ea3 th\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111\u00f3. S\u00e1ch \u300aNh\u0129 Nh\u00e3\u300b ch\u00e9p: &#8216;G\u00f3c t\u00e2y nam g\u1ecdi l\u00e0 \u00c1o, g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc g\u1ecdi l\u00e0 \u1ed0c l\u1eadu.&#8217; V\u00ec v\u1eady, khi t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u00e2m, y\u1ebfm \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam c\u1ee7a nh\u00e0, l\u00fac t\u1ebf xong l\u00e0 d\u01b0\u01a1ng, y\u1ebfm \u1edf g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e0. Thuy\u1ebft \u300aC\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng\u300b n\u00f3i r\u1eb1ng, ch\u1ee7 t\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t gi\u1eef trong h\u1ed9p \u0111\u00e1, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t \u1edf t\u01b0\u1eddng ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ea5y n\u01a1i ph\u00eda t\u00e2y l\u00e0 ch\u1ed7 tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf. \u0110\u1ea1i phu v\u00e0 s\u0129 ch\u1ec9 d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn trong nh\u00e0, n\u00ean tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed cho vi\u1ec7c tri\u1ec1u s\u1ef1.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu l\u00e0 thi\u00ean t\u1eed v\u00e0 ch\u01b0 h\u1ea7u khi l\u00e0m tri\u1ec1u s\u1ef1, \u0111\u01b0a thi th\u1ec3 v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y nam c\u1ee7a c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, b\u00e0y ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u1ec3 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ebfn khi d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn th\u00ec l\u1ea1i \u0111\u01b0a ch\u1ee7 t\u1ec3 v\u1ec1 g\u00f3c t\u00e2y nam c\u1ee7a nh\u00e0. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eddi c\u1ed5, th\u1ea7n v\u1ecb trong nh\u00e0 \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam, th\u1ea7n v\u1ecb tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ngo\u00e0i c\u1eeda, v\u00ec v\u1eady khi t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n \u0111\u1ee9ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ee7a nh\u00e0, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 \u0111\u1ecdc ch\u00fac, d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y. L\u1ec5 \u300aKhai Nguy\u00ean\u300b v\u00e0 \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b c\u00f9ng nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ec7u, th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf khi t\u1ebf t\u1ef1 th\u00ec \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc m\u00e0 l\u1ea1y.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u00ean \u0111\u1eb7t b\u1ea3n v\u1ecb c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng th\u1ea7n v\u1ecb trong nh\u00e0 kh\u00f4ng \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam, tr\u00e1i v\u1edbi ngh\u0129a c\u1ed5. Xin h\u00e3y b\u00e0y th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam c\u1ee7a nh\u00e0, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, khi h\u00e0nh l\u1ec5, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ea1y trong c\u1eeda. Khi quan l\u1ea1i thay m\u1eb7t l\u00e0m l\u1ec5, l\u00fac d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn c\u0169ng \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fac d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn c\u0169ng \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, ch\u1eef 'lo\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2021-4\" href=\"#footnote-2021-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi c\u1eeda m\u00e0 l\u1ea1y. Khi d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec \u0111\u1eb7t th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc b\u00ecnh phong, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam. Th\u1eddi c\u1ed5, khi l\u00e0m \u0111\u1ea1i h\u1ee3p, l\u00fac l\u00e0m tri\u1ec1u s\u1ef1, t\u1eeb c\u1eeda \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i T\u1ed5 h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, Chi\u00eau h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, M\u1ee5c h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, ch\u1ee7 kh\u00e1ch \u1edf b\u00ean ph\u1ea3i. N\u1ebfu l\u00e0 t\u1ebf t\u1ef1 th\u01b0\u1eddng, th\u00ec \u0111\u1eb7t ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a thi th\u1ec3 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam c\u1ee7a c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, b\u00e0y ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u1ec3 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Thi th\u1ec3 l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n, nay kh\u00f4ng c\u00f3 thi th\u1ec3, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 tr\u1ed1ng v\u1ecb tr\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin h\u00e3y \u0111\u1eb7t th\u1ea7n v\u1ecb \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc b\u00ecnh phong, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ee9ng \u1edf gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, quan l\u1ea1i thay m\u1eb7t l\u00e0m l\u1ec5 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu g\u1eedi \u0111\u1ebfn L\u1ec5 vi\u1ec7n, \u0111\u1ee3i khi mi\u1ebfu ch\u1ebf ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;X\u00e9t theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, ch\u1ee9c Th\u1ee7 Di\u00eau coi gi\u1eef mi\u1ebfu th\u1edd ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, ti\u00ean c\u00f4ng, ch\u1ee9c L\u1ec7 B\u1ed9c coi vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn n\u0103m t\u1ea9m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00f4ng th\u1ea1ch, k\u00ednh c\u1ea9n ph\u1ee5ng th\u1edd th\u1ea7n linh. T\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n, T\u1ea5n tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ec7nh, th\u1eeba, c\u0169ng l\u00e0 theo l\u1ec7 \u0111\u00f3. \u0110\u1ebfn th\u1eddi T\u00f9y, \u0110\u01b0\u1eddng l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Cung Vi L\u1ec7nh, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ho\u1ea1n quan \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t n\u1ea1p h\u1eadu ch\u1ee7, gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1n quan coi gi\u1eef mi\u1ebfu th\u1edd ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng theo \u300aChu L\u1ec5\u300b. T\u1eeb gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Khai Nguy\u00ean nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng b\u1ecf ch\u1ee9c C\u1ee5c L\u1ec7nh, d\u00f9ng m\u1ed9t vi\u00ean Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu Khanh coi vi\u1ec7c Th\u00e1i Mi\u1ebfu, v\u00ec ch\u1ee9c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng v\u1ed1n ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u00f4ng mi\u1ebfu. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ee9c v\u1ee5 Th\u00e1i Mi\u1ebfu \u0111\u00e3 giao v\u1ec1 T\u00f4ng Ch\u00ednh, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 do ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh ho\u1eb7c do quan l\u1ea1i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, l\u1ea1i sai quan kh\u00e1c thay quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c mi\u1ebfu khanh, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 l\u00fd. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1ee9c Cung Vi L\u1ec7nh coi vi\u1ec7c c\u1ea5m c\u1eeda trong cung v\u00e0 xu\u1ea5t n\u1ea1p h\u1eadu ch\u1ee7, nay l\u1ea1i tham gia vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng v\u00e0 ti\u1ebfn v\u1eadt m\u1edbi, c\u00e0ng th\u00eam phi l\u1ec5. Th\u1ea7n xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea7u nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u00e1i Mi\u1ebfu C\u1ee5c L\u1ec7nh, do T\u00f4ng Ch\u00ednh T\u1ef1 Th\u1eeba \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, c\u00f2n Cung Vi L\u1ec7nh th\u00ec kh\u00f4ng tham gia vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1.&#8221;<\/i> T\u1edd ho\u00e0ng thi\u1ebfp n\u00f3i: <i>&#8220;Nay \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u00e1i Mi\u1ebfu L\u1ec7nh, c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean lo vi\u1ec7c ti\u1ebfn v\u1eadt m\u1edbi, c\u00f2n vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 do ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh, t\u1ebf \u0111\u1ebf, t\u1ebf h\u1ee3p, t\u1ebf th\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u1ebf b\u1ea3y v\u1ecb c\u00f4ng th\u1ea7n, th\u00ec Thi\u1ebfu Khanh coi mi\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea7n thay quy\u1ec1n.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4, tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0, ph\u1ee5ng th\u00e1nh ch\u1ec9 theo l\u1eddi t\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;K\u00ednh x\u00e9t \u300aQu\u1ed1c ng\u1eef\u300b vi\u1ebft: &#8216;X\u01b0a kia, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i ti\u00ean th\u00e1nh, c\u00f3 c\u00f4ng lao s\u00e1ng ch\u00f3i, bi\u1ebft r\u00f5 danh hi\u1ec7u n\u00fai s\u00f4ng, ch\u1ee7 t\u1ebf c\u1ee7a Cao t\u1ed5, vi\u1ec7c t\u00f4ng mi\u1ebfu, th\u1ebf th\u1ee9 chi\u00eau m\u1ee5c, nghi th\u1ee9c l\u1ec5 ti\u1ebft, quy t\u1eafc uy nghi, ch\u1ea5t trung t\u00edn, \u00e1o s\u1ea1ch s\u1ebd, v\u00e0 k\u00ednh c\u1ea9n s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1edbi th\u1ea7n linh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9c Ch\u00fac.&#8217; Tr\u1eabm x\u00e9t th\u1ea5y ch\u1ee9c Th\u00e1i ch\u00fac g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f2n danh m\u00e0 m\u1ea5t th\u1ef1c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y. \u0110\u1ebfn khi t\u1ebf l\u1ec5, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u1ea1o nghi th\u1ee9c t\u1ea1m thay th\u1ebf. Khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf giao mi\u1ebfu, sai n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc l\u1ee5a v\u00e0o gi\u1ecf, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, nh\u1eadn th\u1ecbt t\u1ebf, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u t\u1ea1, c\u1ea7m \u0111\u0129a, v\u1ed1n d\u00f9ng Th\u00e1i ch\u00fac, nay \u0111\u1ec1u thay b\u1eb1ng n\u1ed9i th\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ecd quen thu\u1ed9c m\u00e0 th\u00f4i, nh\u01b0 v\u1eady danh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n. Xin thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ee9c Ch\u00fac quan, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i th\u1ef1c nh\u01b0 l\u1eddi Quan X\u1ea1 Ph\u1ee5 trong \u300aQu\u1ed1c ng\u1eef\u300b, t\u0103ng th\u00eam t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c, theo l\u1ec7 c\u0169 nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u1ec3 h\u1ecd ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, mong kh\u00f4ng m\u1ea5t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1ec5.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;K\u00ednh x\u00e9t \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b vi\u1ebft: &#8216;Ph\u00e0m t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, ch\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 canh hi\u1ebfn, c\u00e1 t\u01b0\u01a1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u0129nh t\u1ebf.&#8217; L\u1ea1i x\u00e9t \u300aChu l\u1ec5\u300b, \u0110\u1ea1i t\u01b0 kh\u1ea5u trong \u0111\u1ea1i t\u1ebf l\u1ec5 d\u00e2ng ch\u00f3, \u0110\u1ea1i t\u01b0 m\u00e3 trong \u0111\u1ea1i t\u1ebf l\u1ec5 d\u00e2ng c\u00e1. V\u00ec t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c quan, v\u00e0 b\u1ed1n bi\u1ec3n \u0111\u1ec1u theo ch\u1ee9c ph\u1eadn m\u00e0 \u0111\u1ebfn t\u1ebf, nh\u1eefng th\u1ee9 tr\u1eddi sinh \u0111\u1ea5t d\u01b0\u1ee1ng, m\u1ef9 v\u1ecb c\u1ee7a b\u1ed1n bi\u1ec3n ch\u00edn ch\u00e2u \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ee7. Quan \u0111\u1ee7 th\u00ec v\u1eadt \u0111\u1ee7, v\u1eadt \u0111\u1ee7 th\u00ec th\u00e0nh \u0111\u1ee7, th\u00e0nh \u0111\u1ee7 th\u00ec ph\u00fac \u0111\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng th\u1edd th\u1ea7n. Tri\u1ec1u ta t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, ngo\u00e0i tam sinh, c\u00e1c l\u1ec5 v\u1eadt d\u00e2ng l\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a hi\u1ebfu t\u01b0 v\u00f4 c\u00f9ng. Xin \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng ch\u00f3, m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng c\u00e1, v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t l\u1ec5 v\u1eadt s\u1ed1ng ch\u00edn.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0 ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4, ph\u1ee5ng th\u00e1nh ch\u1ec9 y theo t\u1ea5u.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi th\u1ee9c t\u1ebf t\u1ef1, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 r\u1eeda tay, Th\u1ecb trung qu\u1ef3 l\u1ea5y ch\u1eadu m\u00fac n\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i Th\u1ecb trung qu\u1ef3 d\u00e2ng ch\u1eadu h\u1ee9ng n\u01b0\u1edbc, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ea7m khu\u00ea r\u1eeda tay, M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang qu\u1ef3 l\u1ea5y kh\u0103n trong r\u1ed5 d\u00e2ng l\u00ean. X\u00e9t theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, Ti\u1ec3u th\u1ea7n, Th\u01b0\u1ee3ng s\u0129 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, khi t\u1ebf t\u1ef1 l\u1edbn th\u00ec m\u00fac n\u01b0\u1edbc cho Vua r\u1eeda tay; Ng\u1ef1 b\u1ed9c, H\u1ea1 s\u0129 m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi, khi t\u1ebf t\u1ef1 l\u1edbn th\u00ec gi\u00fap r\u1eeda tay r\u1ed3i l\u00ean. Tr\u1ecbnh th\u1ecb ch\u00fa r\u1eb1ng: &#8216;Gi\u00fap r\u1eeda tay, t\u1ee9c l\u00e0 d\u00e2ng ch\u1eadu v\u00e0 trao kh\u0103n.&#8217; Nay Th\u1ecb trung, M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang \u0111\u1ec1u l\u00e0 quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, b\u1ea3o h\u1ecd m\u00fac n\u01b0\u1edbc, gi\u00fap r\u1eeda tay, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ebd. Xin khi t\u1ebf t\u1ef1, d\u00f9ng m\u1ed9t vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ea7n c\u1ee7a Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n m\u00fac n\u01b0\u1edbc, m\u1ed9t vi\u00ean trao kh\u0103n.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec5 v\u0103n ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 theo t\u1ea5u, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n n\u00f3i: <i>&#8220;Khi t\u1ebf Tr\u1eddi v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u1ebf H\u1eafc \u0110\u1ebf, xin \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o c\u1eebu l\u1edbn, kho\u00e1c \u00e1o c\u1ed5n, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1ec5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ebf Tr\u1eddi v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u1ebf \u0111\u1ea5t v\u00e0o H\u1ea1 ch\u00ed, th\u00ec \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Chi ti\u1ebft xem \u1edf l\u1ec5 v\u0103n t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf giao mi\u1ebfu, nay ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh.)<\/i><\/p>\n<p>[20] C\u00f9ng ng\u00e0y, L\u00fd Hi\u1ebfn \u0111\u1ebfn n\u00fai Khu\u1ea5t Ng\u00f4 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c, D\u1ee5 T\u00e0ng D\u0129nh S\u1ea5m T\u00e1t L\u1eb7c \u0111\u1ebfn h\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ea5u c\u1ee7a Kinh ch\u1ebf ty ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 11, \u0110inh H\u1ee3i, t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c ra, chi ti\u1ebft v\u1eabn ghi \u0111\u1ee7 ng\u00e0y n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c n\u00f3i: <i>&#8220;Quan phi\u00ean l\u00e0 Tam ban Sai s\u1ee9 Ma D\u00e3 Ngoa Th\u01b0\u1edfng, v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 10, \u1edf tr\u00ean n\u00fai Th\u1ea5t L\u00fd B\u00ecnh thu\u1ed9c tr\u1ea5n \u0110\u1ee9c T\u0129nh thu\u1ed9c gi\u1edbi T\u00e2y, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m kho l\u01b0\u01a1ng l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y, kho\u1ea3ng t\u00e1m v\u1ea1n th\u1ea1ch, chia cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u00ednh D\u1ea7n l\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10. X\u00e9t V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Phu Di\u00ean n\u00ean qu\u00e2n tan v\u1ee1, e r\u1eb1ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 ch\u1ecbu chia l\u01b0\u01a1ng cho, n\u00ean c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf \u1ea3i Ma Di, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi.&#8221;<\/i> L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9, Di\u00eau L\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan d\u00e2ng th\u01b0 b\u00e1o th\u1eafng tr\u1eadn.<\/p>\n<p>[23] Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c d\u00e2ng t\u1ea5u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Qu\u00e2n m\u00e3 c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty h\u00e0nh dinh Phu Di\u00ean l\u1ed9 \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy\u1ec1n ti\u1ebft ch\u1ebf c\u1ee7a Ty th\u1ed1 tr\u00ed qu\u00e2n m\u00e3 L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9. Nay hai l\u1ed9 qu\u00e2n c\u00e1ch nhau kh\u00f4ng xa, h\u00e3y l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh v\u00e0 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c n\u1ebfu h\u00e0nh dinh g\u1ea7n nhau th\u00ec c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c ti\u1ebfn qu\u00e2n, ch\u1ecdn ch\u1ed7 c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 ti\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn Ng\u01b0u T\u00e2m \u0110\u00ecnh, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u1ebft. Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111\u1ebfn N\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng T\u1ec9nh, g\u1eb7p C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb, ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi Phu Di\u00ean l\u1ed9, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn Ninh Tr\u1ea1i thu\u1ed9c B\u1ea3o An qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[25] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho L\u00f4 B\u1ec9nh, Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9: <i>&#8220;C\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u00e0n c\u00f9ng ti\u1ebfn, \u0111\u1ebfn H\u01b0ng ch\u00e2u, Linh ch\u00e2u h\u1ed9i h\u1ee3p. Nay kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u00e3 sai l\u1ec7ch v\u1edbi \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u, m\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0n Kh\u00e1nh c\u00f2n ch\u1eadm hai tu\u1ea7n ch\u01b0a xu\u1ea5t ph\u00e1t. Qu\u00e2n b\u1ea3n l\u1ed9 tuy \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng c\u00f2n d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u01b0a ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o, ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n Phu Di\u00ean v\u00e0 L\u00e2n Ph\u1ee7 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn xa. T\u00ecnh h\u00ecnh ti\u1ebfn tho\u00e1i kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eadt \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i cho vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ea1i s\u1ef1. Khanh h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 \u0111\u1eebng ch\u1ea7n ch\u1eeb, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y h\u1ed1i h\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i chi\u1ebfu cho B\u1ec9nh: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i gi\u1eb7c T\u00e2y \u0111ang t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc n\u00f4ng, r\u1ea5t g\u1ea7n v\u1edbi T\u0129nh Bi\u00ean, Long \u0110\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9. Ch\u00fang h\u1eb3n l\u00e0 th\u1ea5y th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i n\u00ean l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00f4ng l\u00ean c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. Khanh h\u00e3y b\u00ed m\u1eadt ra h\u1ecbch cho L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, thu gom ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb em, tr\u00e2u b\u00f2 v\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u1eed binh t\u01b0\u1edbng mai ph\u1ee5c \u1edf n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u00fap.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[26] H\u00f4m \u0111\u00f3, Kh\u00fac Tr\u00e2n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u1ed9 ph\u00e1 gi\u1eb7c \u1edf B\u1ed3 \u0110\u00e0o S\u01a1n.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng 11, L\u00fd T\u1eafc t\u00e2u, nay l\u01b0\u1ee3c ghi \u1edf \u0111\u00e2y, chi ti\u1ebft xem \u1edf ch\u1ed7 kh\u00e1c.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u1ea1n H\u1ea3i. <i>(Theo \u300aNam Thi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n.)<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd S\u00e1t xin d\u00f9ng l\u1eeba thay phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, l\u1eeba l\u00e0m t\u1eafc \u0111\u01b0\u1eddng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ebf k\u1ecbp, qu\u00e2n l\u00ednh m\u1ec7t m\u1ecfi.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty h\u00e0nh dinh Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9: <i>&#8220;\u0110\u00e3 ba ng\u00e0y k\u1ec3 t\u1eeb khi th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf \u1ea3i Ma <i>(Kh\u1ea9u Di)<\/i>, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a ti\u1ebfn qu\u00e2n, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o theo qu\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1n, h\u00e3y l\u1ec7nh cho L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 \u0111\u1ea9y nhanh ti\u1ebfn qu\u00e2n, ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u00e1nh H\u01b0ng ch\u00e2u, Linh ch\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[29] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u1ee7a Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 h\u00e0nh dinh: <i>&#8220;Ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n l\u01b0u l\u1ea1i qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf Thanh Vi\u1ec5n qu\u00e2n, l\u00e0m k\u1ebf ho\u00e3n binh, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m v\u00e0o quy \u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 nhanh ch\u00f3ng b\u1ed1 tr\u00ed c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn qu\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c l\u1ed9 h\u1ed9i h\u1ee3p, t\u1ea5n c\u00f4ng H\u01b0ng ch\u00e2u, Linh ch\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u00fd\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u00fd\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n vi\u1ec7c Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0o H\u1ea1 ch\u00e2u, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y, \u0111\u00e3 ch\u00fa r\u00f5 v\u00e0o ng\u00e0y 15 M\u1eadu Th\u00ecn.)<\/i><\/p>\n<p>[30] H\u00f4m \u0111\u00f3, qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00f3ng \u1edf n\u00fai Th\u1ed5 Th\u00e0nh, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi doanh tr\u1ea1i c\u0169 c\u1ee7a H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o. T\u1ed3n B\u1ea3o t\u1eeb c\u1eeda Di Lao v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c 57 ng\u00e0y, d\u1eddi doanh tr\u1ea1i b\u1ea3y l\u1ea7n, m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, r\u1ed3i r\u00fat qu\u00e2n. Qu\u1ea3ng t\u1eeb ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Giang An, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y. Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n c\u00f3 hai \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn, t\u1eeb c\u1eeda Di Lao \u1edf N\u1ea1p Kh\u00ea \u0111\u1ebfn Giang M\u00f4n th\u00ec g\u1ea7n m\u00e0 hi\u1ec3m, t\u1eeb Ninh Vi\u1ec5n \u0111\u1ebfn b\u00e3i L\u1ea1c C\u1ed9ng th\u00ec xa m\u00e0 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng. Gi\u1eb7c cho r\u1eb1ng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ea5t s\u1ebd ra Giang M\u00f4n, n\u00ean \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u qu\u00e2n ch\u1eb7n n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, nh\u01b0ng Qu\u1ea3ng th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn L\u1ea1c C\u1ed9ng, qu\u00e2n gi\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ed1ng c\u1ef1 n\u1ed5i, \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh cho B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri Nh\u1eef ch\u00e2u L\u00fd Th\u1eeba Chi quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, theo l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u1eeb khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec vi\u1ec7c qu\u00e2n m\u00e0 \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 \u0111\u1ec1u t\u1ea1m \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 lo c\u1ea5p b\u00e1ch \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n, s\u1ed1 kim b\u1ea1c h\u1ecd thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e2n ph\u00e1t, n\u00ean kinh ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, c\u00e1c \u0111\u1ea1o Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng \u00edt quan v\u0103n v\u00f5, c\u00e1c ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n, Gi\u00e1m huy\u1ec7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m tr\u00fa ho\u1eb7c nha hi\u1ec7u t\u1ea1m quy\u1ec1n, hi\u1ec7n t\u1ea1i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i, thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u th\u01b0\u1eddng kho\u00e1 \u0111\u1ec1u b\u1ecb hao h\u1ee5t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho Ti\u1ec1n Hi\u1ec7p t\u1ea1m qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u0169 c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, nh\u01b0ng Hi\u1ec7p kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tuy \u0111\u00e3 gi\u1ea3i t\u00e1n, nh\u01b0ng s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng ch\u1ed7 h\u01b0 h\u1ecfng, chi ph\u00ed c\u00f2n nhi\u1ec1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u1eeb nay ch\u00fa \u00fd kinh doanh, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y s\u1ebd phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c cung c\u1ea5p c\u1ee7a trung \u0111\u00f4. Trung th\u01b0 h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng ch\u1ecdn quan th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 gi\u00fap Hi\u1ec7p.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ec7nh cho Th\u1eeba Chi. Vi\u1ec7c mua g\u1ed7 ki\u00eam \u1edf Nh\u1eef ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho Th\u1eeba Chi nhanh ch\u00f3ng c\u1eed quan t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(C\u1ea7n xem ng\u00e0y th\u00e1ng Ti\u1ec1n Hi\u1ec7p nh\u1eadn m\u1ec7nh ki\u00eam qu\u1ea3n Thi\u1ec3m T\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u0103m hai ch\u1eef &#8216;Quy H\u00e1n&#8217;, s\u1ee3 r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 \u1edf ph\u00eda sau th\u1ea7n s\u1ebd gi\u1ebft h\u1ebft m\u1ed9t lo\u1ea1t, xin ban l\u1ec7nh r\u00e0ng bu\u1ed9c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111i qua n\u01a1i n\u00e0o th\u00ec chi\u00eau n\u1ea1p ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh khi \u0111i qua doanh tr\u1ea1i, ch\u1ec9 huy c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u00e0ng ph\u1ea3i quan t\u00e2m v\u1ed7 v\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u vi\u1ec7c thu ph\u1ee5c H\u1ea1 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b, \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0o H\u1ea1 Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y. Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n l\u00e0 ng\u00e0y 25. Theo \u300aM\u1eadt vi\u1ec7n th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c t\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00e3 sai Quy\u1ec1n T\u1ed5ng qu\u1ea3n L\u01b0u Duy C\u00e1t d\u1eabn m\u1ed9t s\u1ed1 ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u1ea1i T\u0129nh Bi\u00ean \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u1ebfu qu\u1ea3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng m\u00e0 b\u1ecb gi\u1eb7c kh\u1ed1ng ch\u1ebf, ph\u1ea3i \u0111\u01b0a nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh tan \u0111\u00e1m c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn. Nay l\u1ed9 n\u00e0y l\u1ea1i l\u1ec7nh cho L\u01b0u Duy C\u00e1t d\u1eabn ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p c\u00f9ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec, l\u1ec7nh cho L\u00f4 B\u1ec9nh xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] Phu Di\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u1ea1i M\u1ec5 Chi thu \u0111\u01b0\u1ee3c 19.500 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9a trong kho, 4.000 kh\u00ed gi\u1edbi cung t\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng. Th\u00e0nh chu vi 1.109 b\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i tr\u1ea1i M\u1ec5 Chi th\u00e0nh th\u00e0nh M\u1ec5 Chi.<\/p>\n<p>[35] Chi\u1ebfu cho Kinh Nguy\u00ean L\u00f4 B\u1ec9nh: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i ven bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, l\u1ea1i th\u00eam v\u1eadt gi\u00e1 \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, qu\u00e2n m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, n\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tan r\u00e3, th\u00ec cho ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean v\u1ec1 n\u01a1i t\u1eadp trung<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'phi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ea9m', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2021-5\" href=\"#footnote-2021-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t r\u00fat b\u1edbt ngh\u1ec9 ng\u01a1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u00e2n n\u00fai Quy N\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e0o tr\u1ea1i, sai thu\u1ed9c h\u1ea1 chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Ph\u00fac Ninh, qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3i r\u00e9t, ng\u00e3 g\u1ee5c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u01b0a ch\u1ebft h\u1eb3n \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1eaft th\u1ecbt \u0103n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay phong ch\u1ee9c quan ch\u1ee9c s\u1ef1, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u1ea9m c\u1ea5p c\u1ee7a k\u00fd l\u1ed9c quan. Ph\u00e0m cao h\u01a1n m\u1ed9t ph\u1ea9m th\u00ec d\u00f9ng ch\u1eef &#8216;h\u00e0nh&#8217;, th\u1ea5p h\u01a1n m\u1ed9t ph\u1ea9m th\u00ec d\u00f9ng ch\u1eef &#8216;th\u1ee7&#8217;, th\u1ea5p h\u01a1n hai ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec d\u00f9ng ch\u1eef &#8216;th\u00ed&#8217;, ph\u1ea9m ngang nhau th\u00ec kh\u00f4ng d\u00f9ng &#8216;h\u00e0nh&#8217;, &#8216;th\u1ee7&#8217;, &#8216;th\u00ed&#8217;.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ea4n c\u1ee7a Tam t\u1ec9nh d\u00f9ng b\u1ea1c \u0111\u00fac, m\u1ea1 v\u00e0ng; \u1ea5n c\u1ee7a C\u1ea5p s\u1ef1 trung l\u00e0 \u1ea5n c\u1ee7a M\u00f4n h\u1ea1 ngo\u1ea1i t\u1ec9nh; \u1ea5n c\u1ee7a X\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 \u1ea5n c\u1ee7a Trung th\u01b0 ngo\u1ea1i t\u1ec9nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] D\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00f4n, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00e3 qua H\u1ea1 ch\u00e2u, nghe n\u00f3i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ecdn t\u00e0n qu\u00e2n gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1ee5 t\u1eadp, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ng\u01b0\u1eddi qua l\u1ea1i, khi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 b\u1ecb \u00e1ch t\u1eafc. Lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c t\u1ea5u b\u00e1o v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf, xin ch\u1ec9 huy cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 sai binh m\u00e3 tu\u1ea7n tra ph\u00f2ng ng\u1ef1 d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m Qu\u00e1t xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[40] C\u00f9ng ng\u00e0y, qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00f3ng \u1edf L\u1ea1c C\u1ed9ng b\u00e1. Theo tin do th\u00e1m, b\u1ecdn gi\u1eb7c Kh\u1ea5t v\u1eabn ch\u01b0a r\u1eddi kh\u1ecfi s\u00e0o huy\u1ec7t, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t th\u00e0nh L\u1ea1c C\u1ed9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[41] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u01b0a kia, th\u1ea7n v\u00e0 d\u00e2n kh\u00f4ng l\u1eabn l\u1ed9n, l\u1ec5 v\u00e0 h\u00ecnh c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau, n\u00ean quan coi vi\u1ec7c l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5ng s\u1ef1 th\u1ea7n linh.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p, sai con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c danh gia theo c\u1ef1u \u0111i\u1ec3n l\u00e0m t\u00f4ng ch\u1ee7, n\u00ean th\u1ea7n ban \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, d\u00e2n d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt. Theo \u300aChu l\u1ec5\u300b, Vua v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u00e0nh l\u1ec5 t\u1ebf, th\u00ec t\u00f4ng b\u00e1 thay th\u1ebf, \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n tr\u1edf \u0111i, quan coi vi\u1ec7c l\u1ec5 v\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u00fang ch\u1ee9c tr\u00e1ch, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c, n\u00ean \u300aH\u1eadu H\u00e1n ch\u00ed\u300b ch\u00e9p Th\u00e1i \u00fay coi vi\u1ec7c t\u1ebf giao, \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m \u00e1 hi\u1ebfn, Quang l\u1ed9c coi tam hi\u1ebfn. Th\u00e1i \u00fay v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ee9c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 coi vi\u1ec7c binh th\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n, nay l\u00e0 m\u1ed9t trong tam c\u00f4ng, ng\u1ed3i b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ea1o l\u00fd. Quang l\u1ed9c v\u1ed1n coi vi\u1ec7c cung \u0111i\u1ec7n, c\u1eeda ng\u00f5, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a quan t\u1ebf t\u1ef1.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ea7n thay th\u1ebf Th\u00e1i \u00fay \u0111\u1ec1u do L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, n\u1ebfu ch\u1ee9c ch\u00ednh khuy\u1ebft th\u00ec t\u1ebf Nam Giao, B\u1eafc Giao do quan vi\u00ean Trung th\u01b0 thay th\u1ebf, t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu do t\u00f4ng th\u1ea5t thay th\u1ebf, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c v\u00e0 \u00e1 hi\u1ebfn do Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh c\u00f9ng quan ch\u1ee7, ph\u00e1n quan c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n thay th\u1ebf; ch\u1ee9c Quang l\u1ed9c khanh \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chung hi\u1ebfn, v\u1eabn do Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh h\u00e0nh l\u1ec5.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1ee9c B\u00e1c s\u0129 v\u1ed1n th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim, gi\u00fap vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, tri\u1ec1u ta m\u1edbi c\u00f3 danh hi\u1ec7u Gi\u00e1m l\u1ec5, nay n\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u1ecd thay th\u1ebf h\u00e0nh l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, ch\u00ednh h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a x\u01b0a, v\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed gi\u00e1m t\u1ebf, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf Gi\u00e1m l\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ebf Nam Giao, B\u1eafc Giao, sai Ch\u1ea5p ch\u00ednh quan l\u00e0m s\u01a1 hi\u1ebfn, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ecb lang l\u00e0m \u00e1 hi\u1ebfn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh l\u00e0m chung hi\u1ebfn; c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ebf kh\u00e1c, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ecb lang, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh l\u00e0m s\u01a1 hi\u1ebfn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, L\u1ec5 b\u1ed9, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, vi\u00ean ngo\u1ea1i lang l\u00e0m \u00e1 hi\u1ebfn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 l\u00e0m chung hi\u1ebfn; t\u1ebf t\u00f4ng mi\u1ebfu, Th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, T\u00f4ng th\u1ea5t, S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 l\u00e0m s\u01a1 hi\u1ebfn, ch\u00ednh nhi\u1ec7m tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m \u00e1 hi\u1ebfn. N\u1ebfu c\u00e1c ch\u1ee9c tr\u00ean khuy\u1ebft, th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t sai quan c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi thay th\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf Gi\u00e1m l\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1nh ch\u1ec9 ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 4, nay ph\u1ee5 theo ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u0103ng C\u1ee7ng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tu \u0111\u1ecbnh qu\u1ed1c s\u1eed n\u0103m tri\u1ec1u, c\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c danh th\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng s\u0129 t\u1eeb khi nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, ho\u1eb7c t\u1eebng c\u00f3 danh v\u1ecb, ho\u1eb7c v\u1ed1n \u1edf n\u01a1i th\u00f4n d\u00e3, l\u1eddi hay vi\u1ec7c t\u1ed1t, vi\u1ec7c l\u00e0m khi l\u00e0m quan, c\u00f4ng lao v\u1edbi qu\u00e2n qu\u1ed1c, ho\u1eb7c d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, so\u1ea1n v\u0103n t\u1ef1. Bia k\u00fd, h\u00e0nh tr\u1ea1ng, k\u00fd thu\u1eadt c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, ho\u1eb7c truy\u1ec7n k\u00fd do ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n, nay so\u1ea1n qu\u1ed1c s\u1eed c\u1ea7n thu th\u1eadp ghi ch\u00e9p. S\u1ee3 l\u00fac \u0111\u1ea7u t\u00ecm ki\u1ebfm s\u00e1ch c\u0169 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, xin \u1edf kinh k\u1ef3 giao cho Khai Phong tri ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c tri huy\u1ec7n \u1edf kinh k\u1ef3, ngo\u00e0i kinh k\u1ef3 giao cho c\u00e1c l\u1ed9 Gi\u00e1m ty, ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, t\u00ecm ki\u1ebfm r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u1ebfu c\u00f3 con ch\u00e1u th\u00ec m\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. C\u00e1c s\u1ef1 t\u00edch ho\u1eb7c v\u0103n t\u1ef1, \u0111\u1ec1u do qu\u1eadn ph\u1ee7 n\u1ed9p l\u00ean S\u1eed c\u1ee5c, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb bi\u00ean so\u1ea1n. N\u1ebfu v\u0103n t\u1ef1 h\u01a1i nhi\u1ec1u, nh\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u00e9p l\u1ea1i, th\u00ec quan ph\u1ee7 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi ch\u00e9p v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. C\u00e1c nh\u00e0 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, \u0110\u00e0i gi\u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, m\u1ed7i nh\u00e0 h\u1ea1n trong m\u1ed9t th\u00e1ng g\u1eedi l\u00ean S\u1eed c\u1ee5c. C\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n t\u1ef1 c\u00e1c tri\u1ec1u do Trung th\u01b0 bi\u00ean t\u1eadp v\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 c\u01a1 y\u1ebfu c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f9ng c\u00e1c ng\u1ef1 tr\u00e1t, th\u1ee7 chi\u1ebfu b\u1ea3n sao c\u00e1c tri\u1ec1u, \u0111\u1ec1u g\u1eedi l\u00ean S\u1eed c\u1ee5c \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb th\u1ea3o lu\u1eadn.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m Qu\u00e1t: <i>&#8220;Theo t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh g\u1eedi t\u1eeb gi\u1ebfng N\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u H\u1ef1u, n\u00f3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, v\u00e0 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea7m T\u1ea3 Th\u00f4n ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc ch\u00e2u H\u1ef1u, \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c, m\u1edbi bi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung b\u00ean c\u1ea1nh ch\u00e2u H\u1ef1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u1edf Ho\u00e0nh S\u01a1n, th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. Khanh v\u1eeba c\u1eed C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb d\u1eabn h\u01a1n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc, khanh l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u1ea7n d\u1ea7n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i ti\u1ebfp \u1ee9ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng, s\u1ee3 T\u01b0 Ngh\u1ecb c\u00f2n tr\u1ebb, l\u1ea1i kh\u00f4ng quen chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, n\u1ebfu c\u00f3 sai l\u1ea7m s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n. Khanh n\u00ean tr\u1ea5n an c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a ph\u1ee7 so\u00e1i, \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh l\u00f2ng d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc. Qu\u00e2n l\u01b0u th\u1ee7 \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9, lo r\u1eb1ng Trung Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u00e2u ng\u00e0y m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec chinh chi\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i thay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n c\u00f3 m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi x\u00e2m ph\u1ea1m Thu\u1eadn Ninh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, nh\u01b0ng Qu\u00e1t cho r\u1eb1ng t\u1ecf ra y\u1ebfu h\u00e8n s\u1ebd khi\u1ebfn gi\u1eb7c ki\u00eau ng\u1ea1o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, b\u00e8n sai t\u01b0\u1edbng ti\u00ean phong L\u00fd \u0110\u1ea1t \u0111em m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi Thu\u1eadn Ninh, chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, n\u00f3i r\u1eb1ng Qu\u00e1t s\u1ebd t\u1ef1 m\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, sai t\u01b0\u1edbng d\u0169ng m\u00e3nh C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb v\u00e0 Khu\u1ea5t L\u00fd \u0111em ba ngh\u00ecn qu\u00e2n th\u1eed \u0111\u00e1nh, gi\u1eb7c kinh h\u00e3i tan v\u1ee1, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1i Ma Nhai, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ea1n nam n\u1eef v\u00e0 ba v\u1ea1n tr\u00e2u d\u00ea r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ef1 ch\u00ed c\u1ee7a Qu\u00e1t, ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean sau khi ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea3i Ma T\u1ec1, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u1eeda Th\u01b0\u1edfng Di, c\u00f3 hai \u0111\u01b0\u1eddng: m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda b\u1eafc ra \u0111\u00e8o \u0110\u1ea1i \u0110\u1ea1i, m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e2y b\u1eafc ra s\u00f4ng Minh Sa. \u0110\u01b0\u1eddng Minh Sa h\u01a1i v\u00f2ng, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng mu\u1ed1n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ea1i, L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 n\u00f3i: <i>&#8220;Khi r\u1eddi kh\u1ecfi H\u00e1n, Ty V\u1eadn v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong m\u1ed9t th\u00e1ng, nay \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ng\u00e0y, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u, n\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00ecnh th\u1ebf s\u1ebd ra sao? Ta nghe n\u00f3i \u1edf Minh Sa c\u00f3 kho l\u01b0\u01a1ng t\u00edch tr\u1eef, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 Ng\u1ef1 Th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y m\u00e0 \u0103n, Linh Ch\u00e2u d\u00f9 l\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u01a1i, qu\u1ea3 nhi\u00ean t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c kho l\u00faa ch\u1ee9a trong h\u1ea7m \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tri\u1ec7u h\u1ed9c, b\u00e8n l\u01b0u l\u1ea1i hai \u0111\u00eam, ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c r\u1ed3i ti\u1ebfn v\u1ec1 Linh Ch\u00e2u. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, qu\u00e2n \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3 qu\u00e2n Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, c\u1ed5ng th\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u00f3ng, ti\u00ean phong chi\u1ebfm c\u1ed5ng su\u00fdt v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c. Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 sai L\u00fd L\u00e2m, An \u0110\u1ec9nh mang th\u01b0 \u0111\u1ebfn, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 sai V\u01b0\u01a1ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u00e0nh chi\u00eau an, kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u00e1t sau c\u1ed5ng th\u00e0nh \u0111\u00f3ng l\u1ea1i, qu\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh. Ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u1ef1a chi\u1ebfn, tr\u00e2u b\u00f2. X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e0nh kh\u00f4ng kh\u00f3 h\u1ea1, ch\u1ec9 ng\u1ea1i Ho\u00e0n Kh\u00e1nh m\u00e0 th\u00f4i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf xa, \u1eaft cho l\u00e0 hai \u0111\u1ea1o tranh c\u00f4ng.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u1eebng qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11, qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi ghi trong m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 do Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n so\u1ea1n. Theo th\u1ef1c l\u1ee5c, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11 t\u1ea5u r\u1eb1ng ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u, ti\u00ean phong th\u1eafng tr\u1eadn. Nh\u00e2m Ng\u1ecd l\u00e0 ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 10. Nay theo th\u1ef1c l\u1ee5c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ef1c l\u1ee5c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 11 n\u0103m K\u1ef7 H\u1ee3i, Ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n h\u00e0nh dinh l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Minh Sa, chia qu\u00e2n t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c kho l\u00faa v\u00e0 c\u1ecf kh\u00f4 ch\u1ee9a trong h\u1ea7m h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ba ngh\u00ecn h\u1ed9c v\u00e0 b\u00f3, h\u01a1n v\u1ea1n tr\u00e2u b\u00f2, \u0111\u00e3 khao th\u01b0\u1edfng s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u01b0\u1edbng s\u0129.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 12 n\u0103m Qu\u00fd M\u00e3o, Ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n h\u00e0nh dinh l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu th\u00e1ng 10, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i ngo\u00e0i th\u00e0nh Minh Sa, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ngh\u00ecn h\u1ed9c l\u00faa ch\u1ee9a trong h\u1ea7m. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Linh Ch\u00e2u, ti\u00ean phong g\u1eb7p gi\u1eb7c giao chi\u1ebfn, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i hai th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft s\u1ed1ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m gi\u00e0 tr\u1ebb ph\u1ee5 n\u1eef, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n v\u1ea1n ng\u1ef1a, tr\u00e2u b\u00f2, l\u1ea1c \u0111\u00e0, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o h\u01a1n n\u0103m v\u1ea1n.&#8221;<\/i> Nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. S\u1ed1 li\u1ec7u kh\u00e1c nhau, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[45] B\u00e3i b\u1ecf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9ng \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u. <i>(S\u00e1ch \u300aHi\u1ec7u kh\u00e1m k\u00fd\u300b.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-2021-1\">Theo \u300aB\u00ecnh Man L\u1ee5c\u300b, ch\u1eef 'Th\u1eed' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00ea', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2021-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2021-2\">'Th\u1ef1c l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadt l\u1ee5c', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c, s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2021-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2021-3\"> t\u1ebf b\u1ed1n mi\u1ebfu th\u00e2n 'th\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eddi', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 79 \u300aT\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh giao mi\u1ebfu l\u1ec5 v\u0103n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 107 \u300aL\u1ec5 ch\u00ed\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2021-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2021-4\"> L\u00fac d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n ch\u00edn c\u0169ng \u0111\u1ee9ng trong c\u1eeda, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, ch\u1eef 'lo\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2021-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2021-5\">Ch\u1eef 'phi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ea9m', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2021-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":109,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-2021","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2097,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2021\/revisions\/2097"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2021\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=2021"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=2021"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=2021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}