{"id":2039,"date":"2026-01-01T13:36:16","date_gmt":"2026-01-01T06:36:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=2039"},"modified":"2026-01-11T11:58:50","modified_gmt":"2026-01-11T04:58:50","slug":"beta-quyen-327-nam-nguyen-phong-thu-5-nham-tuat-1082","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-327-nam-nguyen-phong-thu-5-nham-tuat-1082\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 327: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 5 (NH\u00c2M TU\u1ea4T, 1082)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 327: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 5 (NH\u00c2M TU\u1ea4T, 1082)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 L\u00fd \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u01b0 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.\r\n\r\n[2] Chi\u1ebfu cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Phu Di\u00ean: <i>\"Tr\u1ea1i Gia L\u00f4 g\u1ea7n b\u1edd s\u00f4ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3[footnote]Tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng, ch\u1eef 'H\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'K\u1ef3', theo s\u1eeda l\u1ea1i t\u1eeb quy\u1ec3n 325, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5.[\/footnote]. \u0110\u00e3 x\u00e2y th\u00e0nh Gia L\u00f4, th\u00ec c\u00e1c tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3, Thi\u00ean H\u1ed3n, \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf, t\u1eadp trung binh l\u1ef1c v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 Gia L\u00f4, giao cho Th\u00e1i Di\u1ec7p xem x\u00e9t v\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i Di\u1ec7p cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf.\r\n\r\n[3] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c c\u00f4ng \u00e1n \u1edf Phu Ch\u00e2u, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1eaft gi\u1eef 81 ng\u01b0\u1eddi, trong ti\u1ebft tr\u1eddi n\u00f3ng n\u1ef1c n\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, n\u00ean h\u1ea1n trong 10 ng\u00e0y k\u1ebft \u00e1n. C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng Nhi\u00eau ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i, sau khi x\u00e9t x\u1eed s\u1ebd b\u00e1o c\u00e1o. C\u00e1c quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 c\u00f3 c\u00f4ng c\u0169ng c\u1ea7n s\u1edbm x\u00e9t ri\u00eang, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i th\u00ec x\u1eed ngay.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, sai V\u0169 V\u0103n X\u01b0\u01a1ng Linh \u0111i\u1ec1u tra L\u01b0u Thi\u1ec7u N\u0103ng \u1edf Phu Ch\u00e2u. Nay th\u00fac gi\u1ee5c k\u1ebft \u00e1n[footnote]Ch\u1eef 'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec7nh', theo s\u1eeda l\u1ea1i t\u1eeb b\u1ea3n kh\u00e1c.[\/footnote], c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u01b0u Thi\u1ec7u N\u0103ng. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Phu Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 cung khai, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi. Vi\u1ec7c C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng Nhi\u00eau b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7, Tr\u01b0\u01a1ng Nhi\u00eau v\u1edbi ch\u1ee9c Th\u00f4ng tr\u1ef1c lang d\u00e2ng th\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ho\u00e0n th\u00f4i. Ghi ch\u00e9p m\u1eadt ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6 Gi\u00e1p T\u00fd, ng\u00e0y 22 Nh\u00e2m Th\u00e2n, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 7 Gi\u00e1p Th\u00e2n, ng\u00e0y 13 Nh\u00e2m Th\u00ecn, ng\u00e0y 22 T\u00e2n S\u1eedu, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[4] Chi\u1ebfu cho Ty \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y: <i>\"S\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 1.890 v\u1ea1n c\u00e2n \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u tr\u1eef th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1ea1i ch\u1ed7, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0u tr\u1eef th\u00ec d\u00f9ng l\u00e0m qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng.\"<\/i>\r\n\r\n[5] Chi\u1ebfu cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111i\u1ec1u tra t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u1ec7nh V\u0103n H\u01b0\u01a1ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 Kha gi\u1ea3 b\u1ec7nh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c \u00e1p t\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn qu\u00e2n doanh, r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o.\r\n\r\n[6] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 chuy\u1ec3n l\u00ean ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, cho ph\u00e9p \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 xem x\u00e9t, x\u00e1c minh l\u00fd l\u1ecbch, t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5. C\u00f2n t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f3 su\u1ea5t \u0111\u1ebfn Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, th\u00ec do Trung th\u01b0 xem x\u00e9t, d\u00e2ng s\u1edb xin ph\u00ea chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i>\r\n\r\n[7] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u1ed1ng qu\u00e2n c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y l\u00e0 Ng\u00f4i Danh Mu\u1ed9i Tinh Ng\u00f4i v\u00e0 Ph\u00f3 th\u1ed1ng qu\u00e2n Ngoa B\u1ed9t Ng\u1ed9, thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ed3ng, ph\u00f9 kh\u1ebf \u0111i\u1ec1u binh, th\u01b0 qu\u00e2n binh m\u00e3, c\u00f9ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 38 \u0111\u1ea7u l\u00ednh Phi\u00ean.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111em \u1ea5n, ph\u00f9 kh\u1ebf v\u00e0 th\u01b0 qu\u00e2n binh m\u00e3 d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Theo b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc: Gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m tr\u1ea1i Ho\u00e0i An, Th\u1ee7 \u01af\u1edbc d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c hai Th\u1ed1ng qu\u00e2n, 46 l\u00ednh Phi\u00ean, b\u1eaft s\u1ed1ng 8 ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 2 ph\u00f9 kh\u1ebf \u0111i\u1ec1u binh, 64 gi\u00e1p m\u00e3, 6 \u1ea5n \u0111\u1ed3ng, ch\u00ednh l\u00e0 tr\u1eadn n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u00fd Thanh Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u1ea5u b\u00e0n vi\u1ec7c M\u00f4n h\u1ea1, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh sao ch\u00e9p to\u00e0n b\u1ed9 ho\u1ea1 ho\u00e0ng giao tr\u1ef1c ti\u1ebfp cho c\u01a1 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n. Nay l\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf s\u1edf b\u1ed1n b\u1ea3n ho\u1ea1 ho\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef k\u00fd, tuy c\u00f3 ghi t\u00ean quan ch\u1ee9c M\u00f4n h\u1ea1, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i t\u1eeb \u0111\u00e2u g\u1eedi \u0111\u1ebfn M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh. Theo quy \u0111\u1ecbnh, n\u00ean ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u01b0u t\u1ea1i b\u1ea3n t\u1ec9nh, r\u1ed3i giao ho\u1ea1 ho\u00e0ng xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi. \u0110\u00e3 ghi t\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n k\u00fd, m\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed5 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft ngu\u1ed3n g\u1ed1c?\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u Thanh Th\u1ea7n ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u. Sau \u0111\u00f3, Thanh Th\u1ea7n b\u1ecb ph\u1ea1t m\u01b0\u1eddi c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n ch\u00e9p: <i>\"Thanh Th\u1ea7n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, tham gia T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf, th\u0103ng L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. Theo l\u1ec7 c\u0169, b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f9ng Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed. Khi thi h\u00e0nh quan ch\u1ebf m\u1edbi, ch\u1ec9 c\u00f3 Trung th\u01b0 t\u1ec9nh nh\u1eadn ch\u1ec9, c\u00f2n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 kh\u00f4ng tham gia. Ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n b\u1ea5t m\u00e3n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ea5u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y r\u01b0\u1eddm r\u00e0. Thanh Th\u1ea7n xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 v\u1edbi Vua nh\u1eefng b\u1ea5t ti\u1ec7n c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1. Vua l\u1ea1i sai Thanh Th\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5 tr\u00e1ch quan ch\u1ebf, c\u00f3 nghi v\u1ea5n th\u00ec h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ee9c gi\u1eadn, tr\u00edch d\u1eabn l\u1eddi trong t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc, cho r\u1eb1ng Thanh Th\u1ea7n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p, mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i.\"<\/i> Truy\u1ec7n c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n d\u1ef1a theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u B\u1ed5 Chi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i, kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[9] Vua ph\u00ea: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00e3 d\u00f2 bi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c t\u1eadp trung g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, nay l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean, d\u1eabn theo nhi\u1ec1u qu\u00e2n m\u00e3, nh\u01b0ng s\u1ed1 gi\u1ebft ch\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, li\u1ec1n n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1eafng nh\u1ecf r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 n\u00f3i kho\u00e1c, trong l\u00f2ng s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. \u0110ang l\u00fac n\u1eafng n\u00f3ng, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u v\u00f4 \u00edch, n\u00ean y\u00eau c\u1ea7u ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Th\u1ee7 \u01af\u1edbc t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf \u0111\u00e1nh \u00fap, tuy b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh. Vua tha cho.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, s\u1eeda xong b\u1ed9 ch\u00ednh s\u1eed hai tri\u1ec1u g\u1ed3m 120 quy\u1ec3n. Vua m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, \u0111i \u1ee7ng, ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, d\u1eabn Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea c\u00f9ng c\u00e1c quan tu s\u1eed l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh, L\u00fd Thanh Th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n, Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c, T\u0103ng Tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111\u1ecdc k\u1ef7, truy\u1ec7n. Ban th\u01b0\u1edfng cho V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea 1.000 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh 600 l\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u0111\u1ed1i, \u0111ai v\u00e0ng, th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ed1i; V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho m\u1ed9t con trai m\u1eb7c \u00e1o t\u00eda; L\u00fd Thanh Th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n, Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c, T\u0103ng Tri\u1ec7u m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c[footnote] Ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eed', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 81 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]; c\u00e1c quan tu s\u1eed l\u00e0 T\u00f4 T\u1ee5ng, Ho\u00e0ng L\u00fd, L\u00e2m Hi, Th\u00e1i Bi\u1ec7n, L\u01b0u Ph\u1ee5ng Th\u1ebf m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ea1c, l\u1ee5a kh\u00e1c nhau; t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u0169 Ng\u00f4 Sung \u0111\u01b0\u1ee3c 600 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a; quan tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n c\u0169 T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c 150 l\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\n<i>(Hai k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea d\u00e2ng s\u1eed hai tri\u1ec1u.)<\/i>\r\n\r\n[11] Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"C\u00f3 th\u1ea7n li\u00eau t\u00e2u: 'Ph\u1ee7 Ch\u00e2u c\u00f3 hai ch\u1ec9 huy Uy Vi\u1ec5n, L\u00e2n Ch\u00e2u c\u00f3 hai ch\u1ec9 huy Phi K\u1ef5, xin m\u1ed7i ch\u00e2u th\u00eam hai ch\u1ec9 huy, cho ph\u00e9p c\u00e1c qu\u00e2n trong l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ed5i ch\u1ed7, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng l\u00ean 500 \u0111\u1ed3ng.' Ty th\u1ea7n x\u00e9t th\u1ea5y v\u1eadt gi\u00e1 ngo\u00e0i s\u00f4ng \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean t\u0103ng th\u00eam b\u1ed1n ch\u1ec9 huy m\u00e3 qu\u00e2n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay. Xin v\u1eabn gi\u1eef l\u01b0\u01a1ng c\u0169, ch\u1ec9 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng cho \u0111\u1ed5i ch\u1ed7.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu c\u1ee7a Uy Vi\u1ec5n, Phi K\u1ef5, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch t\u0103ng th\u00eam 1.000 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u1ee3i v\u1eadt \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169 th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[12] Chi\u1ebfu cho V\u1ecb Ch\u00e2u x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh Nguy\u00ean Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c[footnote] Ch\u1eef 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9', s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 322 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5 th\u00e1ng gi\u00eang ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i v\u00e0 quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 6 ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], h\u1ea1n trong th\u00e1ng 10 k\u1ebft th\u00fac[footnote] Theo ch\u00fa c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khang Tr\u1ef1c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u1ee5 \u00e1n n\u00e0y \u0111\u00e3 xong, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng n\u00e0y, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u00e1ng 10' l\u00e0 '10 ng\u00e0y' vi\u1ebft nh\u1ea7m.[\/footnote], c\u00e1c l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n truy c\u1ee9u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo b\u1ea3n Chu. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khang Tr\u1ef1c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[13] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan Th\u1eeba th\u1ee5 v\u0103n t\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3ng c\u1ee7a ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n Kinh Nguy\u00ean t\u1ea5u r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c do Khang Tr\u1ef1c chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 g\u1ea1o l\u1ee9c, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft qu\u00e2n s\u0129 d\u1ed1c s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u.\r\n\r\nVua n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Quan H\u1eefu m\u1ed7i h\u1ed9c gi\u00e1 h\u00e0ng ngh\u00ecn, m\u00e0 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u00f2n g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Nay mua \u0111\u1eaft v\u1eadn chuy\u1ec3n xa, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 l\u00e0m hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec Khang Tr\u1ef1c \u0111\u00e1ng ch\u00e9m.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 t\u00e2u: <i>\"Ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t m\u00ecnh L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3ng, e ch\u01b0a \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, xin tra x\u00e9t.\"<\/i> Vua b\u00e8n sai quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u1edbi l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i Ninh c\u00f9ng Chu Tham x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0 giam Khang Tr\u1ef1c v\u00e0o ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 ch\u1edd tra h\u1ecfi. Sau khi x\u00e9t nghi\u1ec7m, th\u1ea5y g\u1ea1o l\u1ee9c chi\u1ebfm ph\u1ea7n l\u1edbn, Vua m\u1edbi ngu\u00f4i gi\u1eadn, tha Khang Tr\u1ef1c ra kh\u1ecfi ng\u1ee5c v\u00e0 ph\u1ee5c ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5. Khang Tr\u1ef1c b\u1ecb giam l\u00fac n\u00e0o, ng\u00e0y 29 th\u00e1ng gi\u00eang, Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n n\u00f3i c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[14] Vua ph\u00ea: <i>\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ed1c s\u1ee9c m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i, Ng\u00f4 B\u1ea3o v\u00e0 Gia L\u00f4 nay m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng, khi xong ch\u1ec9 giao l\u1ea1i cho gi\u1eef m\u00e0 th\u00f4i. D\u00f9 th\u00eam hai tr\u1ea1i m\u1edbi, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t \u0111\u00e3 d\u1ed3n b\u1ea3y tr\u1ea1i nh\u00e2n m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169, kh\u00f4ng hi\u1ec3u sao l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n gi\u1eef g\u00ecn nh\u01b0 v\u1eady[footnote] Kh\u00f4ng hi\u1ec3u sao l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n gi\u1eef g\u00ecn nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eef 'nh\u01b0' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'nh\u01b0', theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], r\u00f5 r\u00e0ng t\u1eeb ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng tr\u00ean xu\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng t\u00e1 d\u01b0\u1edbi, ch\u1ec9 mu\u1ed1n chi\u1ebfm nhi\u1ec1u binh m\u00e3, kh\u00f4ng lo hao t\u1ed5n t\u00e0i s\u1ea3n qu\u1ed1c gia, ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c ri\u00eang m\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng quan t\u00e2m. V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh v\u00e0 quan Qu\u1ea3n c\u00e2u l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 qu\u00e2n m\u00e3 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf C\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.\"<\/i> Th\u1ebf C\u1ee7 b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m t\u01b0\u1edbng Hi H\u00e0 l\u1ed9[footnote] T\u01b0\u1edbng Hi H\u00e0 l\u1ed9, ch\u1eef 'hi' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2y', theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 66.18 s\u1eeda.[\/footnote].\r\n\r\n[15] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 s\u1ee9, C\u00e1t Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ho\u00e0ng Th\u00e0nh ty.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ho\u00e0ng Th\u00e0nh ty, b\u1ea3n ch\u00e9p c\u1ee7a Chu c\u00f3 ghi, b\u1ea3n ch\u00e9p c\u1ee7a M\u1eb7c kh\u00f4ng ghi. Nay theo b\u1ea3n ch\u00e9p c\u1ee7a Chu, c\u1ea7n xem l\u1ea1i ng\u00e0y th\u00e1ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Truy\u1ec7n T\u00f4 L\u1ee3i Thi\u1ec7p ch\u00e9p: <i>\"L\u1ee3i Thi\u1ec7p qu\u1ea3n l\u00fd Ho\u00e0ng Th\u00e0nh ty, theo l\u1ec7 c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n tra b\u00e1o c\u00e1o s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t thay th\u1ebf L\u1ee3i Thi\u1ec7p, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, l\u1ea1i c\u00f2n d\u00f9ng ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 mua chu\u1ed9c, d\u00e2n ch\u00fang th\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u1ea1i v\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Truy\u1ec7n L\u1ee3i Thi\u1ec7p ch\u00e9p trong Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5, vi\u1ec7c L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t v\u00ec chuy\u1ec7n n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2 n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 2. H\u00e0n C\u00e2u n\u00f3i: Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1eb7t ra t\u00e1m s\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e1m s\u00e1t, quan n\u1ed9i th\u1ecb Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u1ed7i t\u1ed1i \u0111\u1ec1u n\u00f3i v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1: <i>\"Ng\u00e0y mai ph\u1ea3i c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ed1t.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd. T\u1ef1 khanh D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ef1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, \u0110\u00f4ng Pha so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>\"L\u1ebd n\u00e0o trong m\u1ea5y n\u0103m l\u1ea1i x\u1eed t\u00f9 m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi!\"<\/i> Ch\u00ednh l\u00e0 n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 7, trong cung m\u1ea5t m\u1ed9t chi\u1ebfc b\u00ecnh v\u00e0ng, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m. \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t t\u00e2u xin cho b\u1eaft b\u1ea5t k\u1ef3 ai, k\u1ec3 c\u1ea3 quan l\u1ea1i qu\u1ea3n l\u00fd kho, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u1ea3m. Khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m, l\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 con trai c\u1ee7a \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t, quan l\u1ea1i x\u1eed t\u1ed9i ch\u00e9m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u00e1o \u1ee9ng.)<\/i>\r\n\r\n[16] Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c An ph\u1ee7 Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>\"Quan l\u1ea1i trong v\u00e0 ngo\u00e0i Lan Ch\u00e2u, theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ea5t l\u00e0m ru\u1ed9ng khu\u00ea \u0111i\u1ec1n. Nay v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi khai ph\u00e1, d\u00e2n c\u01b0 ch\u01b0a t\u1eadp trung, d\u1ee5ng c\u1ee5 c\u00e0y c\u1ea5y v\u00e0 tr\u00e2u b\u00f2 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u01b0\u1ee1ng b\u1ee9c. Xin t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea5p ti\u1ec1n, gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 l\u00e0m ru\u1ed9ng doanh \u0111i\u1ec1n, ho\u1eb7c chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu cho Th\u1eeba s\u1ef1 lang, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i Ninh chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n l\u1ed9, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed Hi H\u00e0 v\u00e0 hai l\u1ed9 kh\u00e1c v\u1ec1 vi\u1ec7c cung ti\u1ec5n th\u1ee7, doanh \u0111i\u1ec1n v\u00e0 phi\u00ean b\u1ed9.\r\n\r\n[18] H\u00f4m \u0111\u00f3, ba t\u1ec9nh b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc[footnote]Ba t\u1ec9nh b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'so\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi b\u1ed5 sung.[\/footnote], V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c t\u00ednh t\u00ecnh c\u1ed1 ch\u1ea5p, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi bi\u00ean so\u1ea1n qu\u1ed1c s\u1eed v\u1ec1 truy\u1ec7n c\u1ee7a B\u00e0ng T\u1ea1, con c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh l\u00e0 Ch\u1ee7ng C\u1ed5 d\u00e2ng th\u01b0, n\u00f3i r\u1eb1ng cha m\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n \u0111\u1ec3 gi\u1ebft D\u00e3 L\u1ee3i V\u01b0\u1ee3ng Vinh, khi\u1ebfn Nguy\u00ean H\u1ea1o ph\u1ea3i xin h\u00f2a. B\u00e0ng T\u1ea1 l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0111\u00e3 ch\u00e8n \u00e9p c\u00f4ng lao c\u1ee7a Th\u1ebf Ho\u00e0nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, cu\u1ed1i c\u00f9ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh truy t\u1eb7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c tranh c\u00e3i vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e3i kh\u00f4ng xong, tuy nhi\u00ean vi\u1ec7c x\u1ea3y ra \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady. L\u00fac \u0111\u00f3, Nguy\u00ean H\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u00e3 l\u00e2u, b\u1ecb kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec vi\u1ec7c t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n, th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u00e3 suy y\u1ebfu, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Th\u1ebf Ho\u00e0nh d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n[footnote]Kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Th\u1ebf Ho\u00e0nh d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u1edf', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. X\u01b0a kia, n\u01b0\u1edbc Tr\u00e2u v\u00e0 n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 giao chi\u1ebfn, ba l\u1ea7n \u0111\u00e1nh nhau v\u00e0 ba l\u1ea7n thua, n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecbch n\u1ed5i n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, v\u1edbi th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, Nguy\u00ean H\u1ea1o ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec3u qu\u1ed1c nh\u1ecf b\u00e9, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Khu\u00ea l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ebf Ho\u00e0nh \u1edf th\u00e0nh Thanh Gi\u1ea3n l\u00e2u n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn nh\u1edb \u0111\u1ebfn \u00f4ng, cho r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Th\u1ebf Ho\u00e0nh kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u1ea1y d\u1ed7 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng binh s\u0129, khi\u1ebfn h\u1ecd vui v\u1ebb chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, m\u00e0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i. X\u01b0a kia, Ng\u00f4 Kh\u1edfi l\u00e0m t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc S\u1edf, b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng ch\u1ee9c quan kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng th\u1ea5t xa x\u00f4i, \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng nh\u1eefng binh s\u0129 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i su\u00f4ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh t\u1ef1u nghi\u1ec7p b\u00e1. \u0110\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 bi\u1ebft g\u1ed1c r\u1ec5 v\u1ea5n \u0111\u1ec1.\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, nh\u01b0ng v\u00ec cha c\u1ee7a H\u1eefu th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 t\u00ean l\u00e0 \u00cdch, n\u00ean ki\u00eang d\u00f9ng ch\u1eef <i>\"\u00cdch\"<\/i>, \u0111\u00e3 t\u00f9y ti\u1ec7n s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u00e0i c\u00e2u, Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u1ebfn khi Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 lang, nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh t\u1ea5u tr\u00ecnh vi\u1ec7c n\u00e0y, Vua n\u00f3i: <i>\"An L\u1ec5 l\u1ea5n quy\u1ec1n, n\u00ean r\u0103n d\u1ea1y h\u1eafn.\"<\/i> H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, Trung th\u01b0 l\u1ea5y b\u1ea3n th\u1ea3o m\u00e0 An L\u1ec5 \u0111\u00e3 s\u1eeda, Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c li\u1ec1n d\u00e2ng l\u00ean, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[19] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a L\u00fd Hi\u1ebfn xin t\u1eeb tr\u1ea1i Hi Ninh thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u1eb7t c\u00e1c b\u1ea3o ch\u01b0\u1edbng, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Minh Sa, \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u1ed1c s\u1ee9c \u1ee9ng ph\u00f3. G\u1ea7n \u0111\u00e2y L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed t\u1ea5u r\u1eb1ng t\u00e0i l\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7, d\u00e2n phu ng\u1ea1i \u0111i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng l\u1eddi Thu\u1ea5n C\u1eed n\u00f3i trung th\u1ef1c \u0111\u00e1ng tin, \u0111\u00e3 ch\u1ec9 huy gi\u1ea3i t\u00e1n d\u00e2n phu, kh\u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 n\u1eefa, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf k\u1ebf s\u00e1ch ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm. N\u1ebfu gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3 \u0111\u00e1nh tr\u1ea3, th\u00ec vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t th\u1ea5y l\u1ed9 Phu Di\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, ti\u1ebfn \u0111\u1eafp th\u00e0nh tr\u1ea1i ngo\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u00e1nh d\u1eb9p qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n. Nay l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean n\u1ebfu l\u1ea1i ki\u00eam th\u00eam s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a hai l\u1ed9 Hi, T\u1ea7n, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi b\u1ea3y t\u00e1m v\u1ea1n qu\u00e2n. N\u1ebfu c\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng xa, ti\u1ebfn \u0111\u1eafp c\u00e1c b\u1ea3o l\u0169y, t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, h\u00e1 c\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c d\u00e2n phu? Ho\u1eb7c n\u1ebfu qu\u00e2n gi\u1eb7c t\u1ee5 t\u1eadp, \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ta mong mu\u1ed1n, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u1ebft ngay.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng binh nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f2n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, th\u00ec k\u1ebf s\u00e1ch ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Hi\u1ebfn ti\u1ebfn th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Minh Sa, v\u1ea1n nh\u1ea5t d\u00e2n phu tan r\u00e3, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ea1n ki\u1ec7t, s\u1ebd chu\u1ed1c l\u1ea5y nh\u1ee5c nh\u00e3 l\u1edbn h\u01a1n. H\u00e3y l\u1ec7nh cho L\u00fd Hi\u1ebfn theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc nhanh ch\u00f3ng tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c kh\u00f3 kh\u0103n kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh, th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c Kinh l\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, tr\u1edf v\u1ec1 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ty Kinh ch\u1ebf l\u1ed9 Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i, \u0111\u1ee3i qua m\u00f9a ph\u00f2ng thu s\u1ebd v\u1ec1 kinh.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Ph\u1ea7n tr\u00ean gi\u1ed1ng v\u1edbi b\u1ea3n Chu.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft r\u1eb1ng Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111ang kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu d\u1ecbch, n\u00ean \u0111\u00e3 h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu n\u1eefa. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, L\u00fd Hi\u1ebfn g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, y\u00eau c\u1ea7u l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u1ea5y danh ngh\u0129a l\u00e0 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, quan ph\u1ee7 m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p 200 \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi \u00e9p bu\u1ed9c, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eadn m\u1eadt chi\u1ebfu, n\u1ebfu vi\u1ec7c qu\u00e2n nhu kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7, cho ph\u00e9p ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng.\"<\/i> D\u00e2n ch\u00fang n\u00e1o lo\u1ea1n, b\u1ecf ra tr\u0103m quan ti\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi phu, h\u1ecd t\u1ee5 t\u1eadp d\u1ef1ng r\u00e0o ch\u1eafn \u1edf n\u00fai r\u1eebng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp.\r\n\r\n\u1ede Gi\u1ea3i Ch\u00e2u, h\u1ecd xi\u1ec1ng tri huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c; tri ch\u00e2u v\u00e0 th\u00f4ng ph\u00e1n t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c th\u00fac, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng; sai tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00e0 u\u00fd l\u1ea1i \u00e9p bu\u1ed9c, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea7m g\u1eady \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh nhau, ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao.\r\n\r\nBinh l\u00ednh ra kh\u1ecfi tr\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u1ebft v\u00ec \u0111\u00f3i r\u00e9t \u0111\u00e3 chi\u1ebfm n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i. Kho t\u00e0ng t\u00edch tr\u1eef kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u1ea1n ki\u1ec7t. L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng ai d\u00e1m can gi\u00e1n n\u1eefa. L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1i xu\u1ea5t qu\u00e2n, Vua \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ed9t c\u00e1ch khi\u00eam t\u1ed1n. <i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 chi\u1ebfu \u0111\u00e1p ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 2.)<\/i>\r\n\r\nKhi L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed t\u1eeb Kinh Nguy\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, kh\u00f3c l\u00f3c t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng n\u1ebfu l\u1ea1i xu\u1ea5t qu\u00e2n, Quan Trung t\u1ea5t lo\u1ea1n. Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u tin l\u1eddi \u1ea5y, b\u00e8n l\u1ec7nh cho L\u00fd Hi\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 Hi H\u00e0. Thu\u1ea5n C\u1eed lui v\u1ec1 g\u1eb7p c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u00f3n ti\u1ebfp v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng cho \u00c1p ban v\u00e0 L\u00fd L\u01b0u h\u1eadu, kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y n\u1eefa.\"<\/i> Thu\u1ea5n C\u1eed n\u00f3i: <i>\"B\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e0nh l\u0169y, \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u1ed7i nh\u1ee5c c\u1ee7a khanh \u0111\u1ea1i phu. T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng c\u1ea7m quy\u1ec1n, m\u00e0 l\u1ea1i giao vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng cho hai n\u1ed9i th\u1ea7n, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? N\u1ed9i th\u1ea7n ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn trong cung \u0111\u00ecnh[footnote] N\u1ed9i th\u1ea7n ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn trong cung \u0111\u00ecnh 'ch\u1ec9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00ednh', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 21 s\u1eeda.[\/footnote], sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u01b0\u1edbng s\u00fay \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u1ec1u thay V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea x\u1ea5u h\u1ed5.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300b c\u00f3 ch\u1ec9nh s\u1eeda ch\u00fat \u00edt. Vi\u1ec7c Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu, xem chi\u1ebfu ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5.)<\/i>\r\n\r\n[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u0103m l\u1ed9 xu\u1ea5t binh h\u1ecfi t\u1ed9i n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, g\u1ea7n tr\u0103m v\u1ea1n qu\u00e2n, \u0111i ng\u00e0n d\u1eb7m kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, Vua l\u1ea5y l\u00e0m h\u1ed5 th\u1eb9n, ngh\u0129 ch\u01b0a c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u1ecfa ch\u00ed. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc hi\u00ean n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n ph\u00eda T\u00e2y l\u1ea1i xu\u1ea5t chinh, h\u00e3y g\u1ea5p r\u00fat chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean.\"<\/i> Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, h\u00e0nh qu\u00e2n ch\u1ec9 s\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f4ng k\u1ecbp ti\u1ebfp t\u1ebf. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ecf ra n\u0103m tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n v\u00e0 sao \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n r\u1ed3i, c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa?\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi Khu\u00ea ch\u1ec9 l\u00e0 v\u0103n t\u1eeb su\u00f4ng th\u00f4i. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 nghe theo, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia. H\u01a1n n\u1eefa, sao kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n, ti\u1ec1n l\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng. Nay \u0111\u00e3 l\u00e0 th\u00e1ng n\u0103m, n\u1ebfu th\u00e1ng b\u1ea3y d\u00f9ng binh th\u00ec kh\u00f4ng d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua nh\u00ecn An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>\"Khanh c\u0169ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Linh Ch\u00e2u sao?\"<\/i> V\u0103n th\u01b0 c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, Vua sai An L\u1ec5 \u0111\u1ebfn xem c\u00f9ng Th\u00e1i X\u00e1c. An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Linh Ch\u00e2u, nh\u01b0ng x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng n\u00ean xu\u1ea5t binh l\u1ea7n n\u1eefa.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y t\u1ea1m b\u00e0n l\u1ea1i sau.\"<\/i>\r\n\r\nM\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ng\u00e0y sau, Vua th\u1ea5y c\u00f3 ch\u1eef nh\u1ecf ghi trong s\u00e1ch, li\u1ec1n \u0111\u01b0a ra cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf Hi H\u00e0, th\u1ef1c ra l\u00e0 do L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m. Hi\u1ebfn n\u00f3i: 'Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh xu\u1ea5t qu\u00e2n, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7, t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, ngay c\u1ea3 thu\u1ed1c men cho binh s\u0129 c\u0169ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ee9 g\u00ec. V\u1eeba nghe tin b\u00e3i binh, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u m\u1ea5t h\u1ebft kh\u00ed th\u1ebf.' Hi\u1ebfn l\u00e0 ho\u1ea1n quan, c\u00f2n mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng, chia s\u1ebb n\u1ed7i lo c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c khanh l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u00f3 sao? Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfn T\u00f4ng, Ho\u00e0i Th\u00e1i l\u00e0m lo\u1ea1n, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u ph\u1ee5 h\u1ecda l\u00e0m k\u1ebf ho\u00e3n binh, ch\u1ec9 c\u00f3 B\u00f9i \u0110\u1ed9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Vua, n\u00ean m\u1ed9t tr\u1eadn l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00f4 Nguy\u00ean T\u1ebf. \u0110\u00e1ng ti\u1ebfc l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a B\u00f9i \u0110\u1ed9 kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00e1c c\u00f4ng khanh, m\u00e0 l\u1ea1i t\u1eeb n\u01a1i c\u1eeda h\u1ea7u, Tr\u1eabm r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5.\"<\/i>\r\n\r\nC\u00e1c quan nh\u00ecn nhau kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o. An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>\"Ho\u00e0i T\u00e2y l\u00e0m ph\u1ea3n, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 d\u1ef1a, ch\u1ec9 v\u00ec binh h\u00f9ng t\u01b0\u1edbng m\u1ea1nh, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi chuy\u00ean quy\u1ec1n, nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a B\u00f9i \u0110\u1ed9, l\u00f2ng trung c\u1ee7a Quang Nhan, d\u0169ng kh\u00ed c\u1ee7a L\u00fd T\u1ed1, L\u00fd H\u1eefu ph\u1ee5 gi\u00fap, huy \u0111\u1ed9ng c\u00e1c tr\u1ea5n trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, c\u0169ng ph\u1ea3i m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m m\u1edbi th\u00e0nh c\u00f4ng. Nay n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 m\u1ea1nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi Ho\u00e0i T\u00e2y; L\u00fd Hi\u1ebfn t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u00e1nh v\u1edbi B\u00f9i \u0110\u1ed9; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng trung d\u0169ng nh\u01b0 Quang Nhan, T\u1ed1, H\u1eefu; qu\u00e2n n\u0103m l\u1ed9 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt nh\u01b0 Ng\u1ee5y B\u00e1c, S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb khi xu\u1ea5t binh \u0111\u1ebfn nay, qu\u00e2n s\u0129 hao m\u00f2n, kh\u00ed gi\u1edbi t\u00e1n l\u1ea1c g\u1ea7n h\u1ebft, n\u00ean b\u00e0n c\u00e1ch kh\u00f4i ph\u1ee5c s\u1ee9c l\u1ef1c, d\u00f9ng binh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eebng sai Hi\u1ebfn, nh\u01b0ng Hi\u1ebfn t\u1eeb ch\u1ed1i. Nay bi\u1ebft vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, l\u1ea1i c\u1ed1 xin \u0111i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi gian d\u1ed1i \u0111\u1ec3 l\u1eeba tr\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i> Vua nghe xong, \u0111\u0103m chi\u00eau c\u1ea3m ng\u1ed9, kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c xu\u1ea5t binh n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 do \u0110i\u1ec1n H\u1ecda so\u1ea1n, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam)<\/i>.\r\n\r\n[21] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u: <i>\"Quy\u1ec1n tr\u1ea1i ch\u1ee7 Gia L\u00f4 l\u00e0 Chi\u1ebft Kh\u1ea3 Th\u00edch xin c\u1ea5p m\u1ed9t ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9, l\u1eadp m\u1ed9t ch\u1ec9 huy Phi\u00ean L\u1ea1c, \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00e0o ng\u0169 c\u1ea3i l\u00e0m l\u00ednh th\u00edch, ho\u1eb7c c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ed5i ng\u1ea1ch, c\u00f9ng chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7, cho m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 c\u1ea5p b\u1ea3y tr\u0103m quan, chi\u00eau m\u1ed9 binh Phi\u00ean L\u1ea1c, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng xem x\u00e9t, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1eddi t\u00e2u.\"<\/i>\r\n\r\n[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay vi\u1ec7c kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ecf, \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0 t\u1ec9nh nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh ph\u00fac t\u1ea5u, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c c\u00f9ng nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a ba t\u1ec9nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00eam ch\u1eef 'Tam t\u1ec9nh' khi ban h\u00e0nh.\"<\/i> H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 ph\u1ee5 th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c Trung th\u01b0 t\u1ec9nh m\u1ed9t m\u00ecnh nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 l\u00e0 qu\u00e1 n\u1eb7ng. Vua n\u00f3i: <i>\"Ba t\u1ec9nh th\u1ec3 ch\u1ebf ngang nhau, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh b\u00e0n b\u1ea1c, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 ph\u00fac t\u1ea5u, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh. N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang, t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u b\u00e0y, kh\u00f4ng n\u00ean v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n th\u1ec3 th\u1ed1ng.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u01a1 quan ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh tuy m\u00f4 ph\u1ecfng t\u00ean g\u1ecdi ba t\u1ec9nh c\u0169, nh\u01b0ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a ph\u00e2n chia t\u1ec9nh v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ee9c quan, b\u00e8n chia Trung th\u01b0 v\u00e0 M\u00f4n h\u1ea1 l\u00e0m ba, m\u1ed7i t\u1ec9nh \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy\u1ec1n nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u00e0 ban h\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng r\u1ed1i lo\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy c\u1ee7. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, l\u1eddi Vua n\u00f3i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 th\u1ec3 th\u1ed1ng.\r\n\r\n<i>(Ph\u1ea7n tr\u00ean c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n m\u1ef1c, ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n chu.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n noi theo \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i quan ch\u1ebf, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 Th\u00e1i X\u00e1c \u0111\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c t\u00e1n th\u00e0nh. Quan ch\u1ebf quy \u0111\u1ecbnh: Trung th\u01b0 t\u1ec9nh so\u1ea1n th\u1ea3o m\u1ec7nh l\u1ec7nh, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p th\u1ee9c; M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh xem x\u00e9t ph\u00fac duy\u1ec7t, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p th\u1ee9c; Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh. Ba t\u1ec9nh t\u00e1ch bi\u1ec7t nhau t\u1ea5u s\u1ef1, m\u1ed7i t\u1ec9nh th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng quy\u1ec1n ch\u00ednh l\u1ea1i t\u1eadp trung h\u1ebft v\u00e0o Trung th\u01b0 t\u1ec9nh. Th\u00e1i X\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea: <i>\"\u00d4ng \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 l\u00e2u, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Trung th\u01b0 l\u1ec7nh.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea kh\u00f4ng nghi ng\u1edd g\u00ec.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m, Th\u00e1i X\u00e1c nh\u00e2n l\u00fac t\u1ea5u s\u1ef1 xong, \u1edf l\u1ea1i n\u00f3i ri\u00eang v\u1edbi Vua: <i>\"Ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng quan c\u1ee7a ba t\u1ec9nh \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u00e1 cao, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i thi\u1ebft l\u1eadp, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ea5y T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a hai t\u1ec9nh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i X\u00e1c qu\u1ea3 nhi\u00ean m\u1ed9t m\u00ecnh n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, m\u1ecdi vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft.\r\n\r\nM\u1ea5y th\u00e1ng sau, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea m\u1edbi t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng tr\u0103m quan, xin cho ph\u00e9p th\u1ea7n c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c quan Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u01b0\u1edbng \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aQuan ch\u1ebf c\u1ef1u \u0111i\u1ec3n\u300b c\u1ee7a Th\u00e1i H\u01b0ng T\u00f4ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. \u300aTh\u1ea7n t\u00f4ng ch\u1ee9c quan ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh trong thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00e0m l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p th\u1ee9c t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh xem x\u00e9t ph\u1ea3n b\u00e1c; Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, ph\u00e0m l\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn x\u00e2y d\u1ef1ng, c\u1ea3i c\u00e1ch, t\u0103ng gi\u1ea3m m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 trong quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p th\u1ee9c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e0n b\u1ea1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i m\u1edbi d\u00e2ng l\u00ean.)<\/i>\r\n\r\n[24] Ba t\u1ec9nh c\u00f9ng tham gia x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec do M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, vi\u1ec7c nh\u1ecf h\u01a1n th\u00ec do Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1ea5t th\u00ec do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng t\u1edd ho\u00e0ng \u0111i\u1ec7p giao xu\u1ed1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i quan ch\u1ebf, b\u00e8n t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00ednh s\u1ef1 s\u1ee3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea7u m\u1ed1i, c\u1ea7n ph\u1ea3i quy v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1ed1i, ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u1ea3i qua c\u00e1c kh\u00e2u kh\u00e1c nhau m\u00e0 th\u00f4i. Nay t\u00e1ch ra l\u00e0m ba, th\u00ec g\u1ed1c ng\u1ecdn kh\u00f4ng th\u00f4ng su\u1ed1t, kh\u00e1c n\u00e0o nh\u01b0 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng thi h\u00e0nh, bi\u1ebft theo c\u00e1i n\u00e0o? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u n\u00ean tuy\u00ean b\u1ed1 \u1edf Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, tr\u00ecnh l\u00ean M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh, th\u00ec m\u1edbi ho\u00e0n h\u1ea3o.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nTh\u00e1i X\u00e1c \u0111\u00e3 l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, mu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111\u1ec1 cao m\u00ecnh, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh g\u1eedi sang Trung th\u01b0 t\u1ec9nh ph\u1ea3i th\u00eam ch\u1eef <i>\"th\u01b0\u1ee3ng\"<\/i> \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 tranh lu\u1eadn r\u1eb1ng: <i>\"Tam t\u1ec9nh l\u00e0 c\u01a1 quan c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, n\u01a1i ph\u00e1t xu\u1ea5t ch\u00ednh s\u1ef1, l\u1ec5 nghi n\u00ean b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng. Th\u00e1i X\u00e1c l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt thay \u0111\u1ed5i theo ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng qu\u1ed1c gia.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng nghi\u00eam ngh\u1ecb h\u1ecfi Vua: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng Th\u00e1i X\u00e1c l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 ph\u1ea3i v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, hay ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ti\u1ebfn m\u00e0 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y?\"<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>\"Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang l\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y.\"<\/i> An L\u1ec5 quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Th\u00e1i X\u00e1c: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i ng\u00e0i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y, sao l\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady!\"<\/i>\r\n\r\nVua th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, b\u00e0n nhi\u1ec1u v\u1ec1 s\u1ef1 h\u01b0ng vong c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, lu\u00f4n b\u00e0n lu\u1eadn s\u00e2u v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec1n minh c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Vua t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng tuy ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n, nh\u01b0ng thi\u00ean t\u01b0 th\u00f4ng minh, v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t minh ch\u1ee7.\"<\/i> An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ee9c T\u00f4ng l\u00e0m Vua, ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00e1i g\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00e1i xa, lo vi\u1ec7c ng\u1ecdn m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u1ed1c. Khi c\u00f2n \u1edf Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, sai ng\u01b0\u1eddi d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c trong gi\u1eb7c, t\u00ecm ki\u1ebfm qu\u1ea7n \u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3, r\u1ed3i t\u1ef1 h\u1ed1i h\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc, ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u1edf l\u1ea1i ch\u00ednh \u0111\u1ea1o, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra Qu\u1ef3nh L\u00e2m, \u0110\u1ea1i Doanh \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra lo\u1ea1n Chu Th\u1eed ch\u00ednh l\u00e0 do t\u00ednh to\u00e1n th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf nh\u00e0 c\u1eeda, gieo o\u00e1n trong d\u00e2n, khi\u1ebfn binh l\u00ednh Kinh Nguy\u00ean n\u1ed5i lo\u1ea1n c\u00f3 c\u1edb. N\u1ebfu nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 th\u00f4ng minh, th\u00ec ai m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00f4ng minh?\"<\/i>\r\n\r\n[25] Vua tr\u1ecb v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00fai \u0111\u1ea7u nghe m\u1ec7nh, kh\u00f4ng ai d\u00e1m b\u00e0n lu\u1eadn g\u00ec, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb qu\u1edf tr\u00e1ch khi t\u1ea5u s\u1ef1. An L\u1ec5 ti\u1ebfn l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n l\u00e0 b\u1eadc th\u00e1nh, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 b\u00ean c\u1ea1nh n\u00ean ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o, li\u00eam ch\u00ednh, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng. Nh\u1eefng k\u1ebb ti ti\u1ec7n ch\u1ec9 th\u1ea5y l\u1ee3i l\u00e0 ch\u1ea1y theo, \u0111\u1ebfn khi b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7u l\u1ea5y l\u00f2ng, l\u00e0m nh\u1eefng k\u1ebf s\u00e1ch t\u1ea1m b\u1ee3, nh\u00e0 Vua s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(B\u1ed1n vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n Ho\u1ea1 ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\n[26] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 ti\u1ebfn tr\u00fac th\u00e0nh tr\u1ea1i, \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1ea1m d\u1eebng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng. Vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i c\u1ee7a Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, Tuy\u00ean Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri L\u00fd Hi\u1ebfn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, n\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, Tam t\u1ec9nh v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u0103n c\u1ee9 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 12 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, phong cho L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m C\u1ea3nh Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng 2.000 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 2.000 t\u1ea5m l\u1ee5a.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 4, K\u1ef7 T\u1ef5.)<\/i>\r\n\r\n[27] Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>\"Khi ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c thay th\u1ebf Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 H\u00e0n Ch\u1ea9n, ph\u00e1t hi\u1ec7n \u00f4ng ta \u0111\u00e3 \u0111em v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f4ng v\u00e0o nh\u00e0 ri\u00eang t\u1eeb m\u1ed9t n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 m\u1edbi thu h\u1ed3i v\u00e0o c\u00f4ng kh\u1ed1, v\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty c\u0169ng kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng khai.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n<i>(C\u00f9ng ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 12.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00f4 t\u00e1c vi\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0111\u00e3 ch\u1ebf t\u1ea1o 330.000 m\u0169i t\u00ean ph\u00f2ng th\u00e0nh, nh\u01b0ng H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00fac \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00e1n t\u00ean, xin cho d\u00f9ng g\u1ed7 hoa nh\u01b0 \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[29] \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Ph\u1ea1m Tu\u00e2n t\u00e2u: <i>\"Khi xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u00e9p d\u00e2n mua mu\u1ed1i tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt, T\u0103ng Kh\u00e1ng \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft vi\u1ec7c c\u00e1c c\u1eeda h\u00e0ng b\u00e1n mu\u1ed1i, nh\u01b0ng nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u1eabn ch\u01b0a s\u1eeda \u0111\u1ed5i k\u1ecbp th\u1eddi.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u T\u0103ng Kh\u00e1ng ki\u1ec3m tra v\u00e0 x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin ch\u1ec9 d\u1ee5. D\u00e2n Giang T\u00e2y kh\u1ed5 v\u00ec ph\u00e9p mu\u1ed1i c\u1ee7a Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5, nh\u01b0ng Ph\u1ea1m Tu\u00e2n v\u00e0 T\u0103ng Kh\u00e1ng ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00e2u huy\u1ec7n vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n Chu ch\u00e9p: <i>\"\u0110o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu th\u00e1ng 3 khi xem x\u00e9t vi\u1ec7c.\"<\/i> Nay v\u1eabn ghi k\u00e8m ng\u00e0y n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ed5 \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>\"Quan chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n L\u00fd T\u1eafc c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 \u0111\u1ed1c th\u00fac d\u00e2n phu v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, ra l\u1ec7nh theo ph\u00e9p tr\u1eadn, ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng h\u00ecnh th\u1ee9c, kh\u00f4ng quan t\u00e2m th\u1ef1c t\u1ebf. D\u00e2n phu v\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e9p h\u00e0ng ng\u0169, quan l\u1ea1i cai qu\u1ea3n l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh, g\u00e2y ra h\u1ed7n lo\u1ea1n, t\u00f9y ti\u1ec7n gi\u1ebft ch\u00f3c, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ed9i d\u00e2n phu th\u01b0\u1eddng c\u00e1ch xa \u0111\u1ea1i qu\u00e2n h\u01a1n m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, n\u1ebfu b\u1ea5t ng\u1edd g\u1eb7p gi\u1eb7c, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao ch\u1ed1ng c\u1ef1. Khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ch\u01b0a xu\u1ea5t ph\u00e1t, m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n d\u00e2n phu ng\u1ed3i \u0103n kh\u00f4ng t\u1ea1i Ng\u0169 Long Xuy\u00ean \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y. \u0110\u1ebfn khi ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u00e3 c\u1ea1n, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u00e0o t\u1ea9u, l\u1ea1i d\u1ed1i tr\u00e1 n\u00f3i l\u00e0 do gi\u00e1 r\u00e9t, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng. Th\u1ef1c t\u1ebf, t\u1eeb khi ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn khi tr\u1edf v\u1ec1, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 m\u01b0a tuy\u1ebft l\u1edbn, s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i c\u1ee7a L\u00fd T\u1eafc r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Ban \u0111\u1ea7u, L\u00fd T\u1eafc d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3[footnote] 'Ban \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u00e1i B\u00ecnh Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ki\u1ebfn ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i c\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u00e0y binh b\u1ed1 tr\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng khi th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00ec h\u1ed7n lo\u1ea1n, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi n\u00f3i. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng L\u00fd T\u1eafc ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u00e0m oai, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, t\u1eeb An \u0110\u1ecbnh B\u1ea3o chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn V\u00f4 \u0110\u1ecbnh H\u00e0, m\u1ed9t ng\u00e0y ch\u00e9m v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean d\u00e2n phu b\u1ecf l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ch\u1ea1y[footnote] 'L\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Nay L\u00fd T\u1eafc tuy b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef m\u1ea1ng \u0111\u00e3 l\u00e0 may, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1eadn chuy\u1ec3n? Xin x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u1ed3 T\u00f4ng H\u1ed3i c\u00f9ng Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh, s\u1eeda xong \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Ch\u00ednh S\u1eed\u300b, bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang \u300aTam Tri\u1ec1u B\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. Nay n\u00ean tu s\u1eeda \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b hai tri\u1ec1u Nh\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0 Anh T\u00f4ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tr\u1ee9 t\u00e1c c\u1ee5c theo l\u1ec7 tu s\u1eeda d\u00e2ng l\u00ean, c\u1eed L\u00e2m Hi, T\u0103ng Tri\u1ec7u.\r\n\r\n<i>(\u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>\"Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, sai quan tu s\u1eeda \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b hai tri\u1ec1u.\"<\/i> \u300aT\u00e2n K\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>\"Chi\u1ebfu tu s\u1eeda \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b, ti\u1ebfp n\u1ed1i hai tri\u1ec1u s\u1eed.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[32] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi L\u1ed9 Ch\u00e2u, theo nh\u01b0 l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf hai ph\u1ea7n v\u00e0 ti\u1ec1n d\u1ecbch, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng theo \u0111\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>\"Chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p qu\u00e2n nhu cho L\u1ed9 Ch\u00e2u.\"<\/i> S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>\"Mi\u1ec5n thu\u1ebf cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p qu\u00e2n nhu cho L\u1ed9 Ch\u00e2u \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[33] Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ea3o gi\u00e1p l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ea3o gi\u00e1p l\u1ea5y h\u1ed9 li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh b\u1ea3o, l\u1ea5y \u0111inh li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh binh, t\u1eeb ch\u1ee9c Ti\u1ec3u b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u do binh m\u00e0 \u0111\u1eb7t, l\u1ec7nh cho ba l\u1ed9 thi h\u00e0nh, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, xin v\u1ea1ch r\u00f5 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Ty ch\u00fang th\u1ea7n nay x\u00e9t r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1ea5y h\u1ed9 li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh b\u1ea3o: theo s\u1eafc l\u1ec7nh mi\u1ec5n, b\u1ea3o gi\u00e1p l\u1ea5y hai \u0111inh, ngh\u0129a d\u0169ng l\u1ea5y ba \u0111inh nh\u1eadp b\u1ea3o, \u0111\u01a1n \u0111inh v\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0m ph\u1ee5 b\u1ea3o.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay xin tr\u1eeb c\u00e1c h\u1ed9 quan, h\u1ed9 n\u1eef, con ch\u00e1u ng\u01b0\u1eddi quy minh, ng\u01b0\u1eddi th\u00edch s\u1ef1, h\u1ed9 cung th\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 Nam v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 l\u00e0m ph\u1ee5 b\u1ea3o, c\u00f2n kh\u00e1ch h\u1ed9, \u0111\u01a1n \u0111inh h\u1ed9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111inh t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i x\u1ebfp v\u00e0o gia b\u1ea3o, b\u1eaft ph\u1ea3i gi\u00e1m s\u00e1t l\u1eabn nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea5y \u0111inh li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh binh; x\u00e9t k\u1ef9 s\u1eafc l\u1ec7nh mi\u1ec5n, huy\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ea3o l\u1eadp s\u1ed5 ri\u00eang, g\u1eb7p vi\u1ec7c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn ho\u1eb7c th\u00eam \u0111inh, h\u1ea1n trong n\u0103m ng\u00e0y ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c khai thu, ph\u00e2n chia[footnote]Ch\u1eef 'th\u00e2n c\u1eed' trong c\u00e2u 'h\u1ea1n ng\u0169 nh\u1eadt th\u00e2n c\u1eed khai thu ph\u00e2n t\u00ednh' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh nh\u1ecb chi nh\u1ecb tam b\u1ed5.[\/footnote]. Nay xin h\u1ea1n trong n\u0103m ng\u00e0y ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c khai thu, h\u1ea1n trong m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i ph\u00e2n chia; trong th\u1eddi gian ch\u01b0a ph\u00e2n chia[footnote]Ch\u1eef 'ph\u00e2n' trong c\u00e2u 'k\u00ec v\u1ecb ph\u00e2n chi gian' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'khai', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nhi\u1ec1u th\u00ec t\u1ea1m ph\u1ee5 v\u00e0o g\u1ea7n, \u00edt th\u00ec t\u1ea1m b\u1ecf tr\u1ed1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu \u0111\u1ecba l\u00fd qu\u00e1 xa, d\u01b0 \u0111inh kh\u00f4ng th\u1ec3 li\u00ean k\u1ebft th\u00ec theo ph\u00e9p c\u0169. T\u1eeb ch\u1ee9c Ti\u1ec3u b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean do binh m\u00e0 \u0111\u1eb7t: ph\u00e9p gia b\u1ea3o kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u00e1ch binh, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c xem x\u00e9t s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i, truy b\u1eaft k\u1ebb gian \u0111\u1ea1o, c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m, trong vi\u1ec7c b\u1ea3o ng\u0169 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed5ng su\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay mu\u1ed1n trong gia b\u1ea3o, c\u00f3 \u0110\u1ea1i b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 Ti\u1ec3u b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng, c\u0169ng \u0111\u00e3 can d\u1ef1 vi\u1ec7c trong b\u1ea3o, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho qu\u1ea3n l\u00fd gia b\u1ea3o, \u0111\u1ec3 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, l\u00fac c\u1ea5p b\u00e1ch d\u1ec5 sai khi\u1ebfn.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3, vi\u1ec7c ph\u00e2n chia h\u1ea1n trong ba n\u0103m.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, v\u00e2n v\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ea5y Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng lang Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, gi\u00e1ng th\u1ee5 Tuy\u00ean \u0111\u1ee9c lang Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Tu\u00fd[footnote]Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan gi\u00e1ng th\u1ee5 Tuy\u00ean \u0111\u1ee9c lang Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Tu\u00fd, 'l\u1ed9' nguy\u00ean t\u00e1c 'ph\u1ee7', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 321, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 12 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4, ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Phu Di\u00ean l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, gi\u00e1ng th\u1ee5 Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang L\u00fd T\u1eafc sung Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan.\r\n\r\n[35] C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n, L\u1ec5 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aTr\u00f9ng Tu Thuy\u1ebft V\u0103n\u300b, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 100 t\u1ea5m l\u1ee5a. S\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[36] Vua ph\u00ea: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y, t\u1eeb khi xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00eda T\u00e2y, c\u00e1c n\u01a1i t\u1ea5u b\u00e1o v\u0103n t\u1ef1 ch\u1ec9 v\u1ebd s\u00f4ng n\u00fai, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 ch\u1ecdn c\u1eed nh\u1eefng s\u1ee9 th\u1ea7n, phi\u00ean quan t\u1eebng ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, quen thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00ecnh gi\u1eb7c, c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ecda c\u00f4ng tinh x\u1ea3o, c\u00f9ng ch\u1ec9 v\u1ebd s\u00f4ng n\u00fai, \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i, nh\u1eefng n\u01a1i gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1eadp trung qu\u00e2n, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh, d\u00f9ng m\u00e0u s\u1eafc ph\u00e2n bi\u1ec7t. Giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh c\u0169 v\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 t\u1ea5u b\u00e1o t\u1eeb khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, so s\u00e1nh \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu, v\u1ebd th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ee7a n\u0103m l\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, danh hi\u1ec7u s\u01b0 t\u1eed y ch\u1ec9 do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1eeb b\u1ed9 c\u1ea5p \u0111i\u1ec7p, \u0111i\u1ec7p d\u00f9ng gi\u1ea5y l\u1ee5a; ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn danh hi\u1ec7u s\u01b0 t\u1eed y ph\u1ea3i n\u1ed9p 600 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n gi\u1ea5y l\u1ee5a.\"<\/i> Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i, theo l\u1ec7 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ed9 t\u0103ng, d\u00f9ng gi\u1ea5y.\r\n\r\n[38] H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u00e2n t\u00e0i, Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e2n t\u00e0i v\u1ed1n c\u00f3 l\u1edbn nh\u1ecf, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng danh, nh\u01b0 Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng \u1edf n\u01b0\u1edbc T\u1ec1, Th\u01b0\u01a1ng \u01af\u1edfng \u1edf n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n, Ng\u00f4 Kh\u1edfi \u1edf n\u01b0\u1edbc S\u1edf, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn ch\u00ednh l\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ea1t; Ph\u00f3 Duy\u1ec7t \u1edf nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng, Chu C\u00f4ng \u1edf nh\u00e0 Chu, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba coi tr\u1ecdng \u0111\u1ea1o ngh\u0129a v\u1eeba ki\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng danh. B\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1ea1o ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u00f4ng danh, th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i lo r\u1eb1ng ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i \u0111\u1ea1o ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u, n\u1ebfu hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00f4ng danh ch\u1eb3ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng th\u1ee9 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng c\u00f2n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, ch\u00ednh l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[39] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9, theo l\u1ec7 nh\u01b0 \u1edf Nhung, L\u00f4, cho ph\u00e9p t\u1ef1 trang b\u1ecb gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u1ee1i[footnote]Gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u1ee1i, ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'dao', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-23 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1ea5m ch\u1eafn b\u1eb1ng tre, cung g\u1ed7, dao, t\u00ean c\u1ecf tranh, v.v., \u0111\u1ec3 t\u1eadp luy\u1ec7n trong b\u1ea3o. N\u1ebfu g\u1eb7p ph\u1ea3i b\u1eaft c\u01b0\u1edbp, th\u00ec kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 \u00e1o gi\u00e1p \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p ph\u00e1t.\"<\/i>\r\n\r\n[40] Vua ph\u00ea: <i>\"Ch\u00e2u Nghi qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c \u0111\u1ed9ng An H\u00f3a ba ch\u00e2u li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5y n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, l\u1ea1i th\u00eam n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 tuy\u1ebft l\u1edbn, tr\u00e2u b\u00f2 ch\u1ebft r\u00e9t, khi\u1ebfn La Th\u1ebf Ni\u1ec7m t\u1eadp h\u1ee3p c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i c\u1eed quan \u0111i tuy\u00ean b\u1ed1 \u00e2n hu\u1ec7, r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee9u t\u1ebf, th\u00ec sinh linh m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng s\u1ebd b\u1ecb gi\u1ebft oan. N\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ecdn quan x\u1eed l\u00fd.\"<\/i> B\u00e8n sai quy\u1ec1n Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Chu S\u01a1 B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 M\u00e3 M\u1eb7c, l\u1ea1i ban cho hai v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c.\r\n\r\nL\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u00dd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i mu\u1ed1n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t, ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u1ea5t c\u1ee7a t\u1ec9nh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Man, \u0110\u1ea3n \u0111\u1ec1u tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n \u0111\u00f3i kh\u00e1t v\u00e0 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n m\u1edf mang chi\u00eau n\u1ea1p, g\u00e2y th\u00eam vi\u1ec7c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 5, Th\u1ebf Ni\u1ec7m \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i \u0110\u1ee9c C\u1ea9n, l\u1ea1i v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 b\u00e1o c\u00e1o th\u00e1m th\u00ednh, qu\u00e2n gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1eadp trung kh\u1eafp n\u01a1i nh\u01b0 ki\u1ebfn, e r\u1eb1ng s\u1ebd nh\u00e2n m\u00f9a thu x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u00f2 x\u00e9t, n\u1ebfu ch\u00fang \u0111\u1ea1i qu\u00e2n x\u00e2m nh\u1eadp, th\u00ec l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i c\u1ee7ng c\u1ed1 t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, d\u1ecdn s\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, khi\u1ebfn gi\u1eb7c kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, t\u00f9y c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, \u0111\u00e1nh khi ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi r\u00fat v\u1ec1.\"<\/i>\r\n\r\n[42] Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i L\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>\"Cung ph\u1ee5ng quan T\u00f4n Hi c\u00f9ng b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111i\u1ec7n th\u1ecb M\u00e3 L\u0103ng \u0111em thuy\u1ec1n \u0111\u00f3n ti\u1ebfp b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, kh\u00f4ng ng\u1edd b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y d\u00f9ng k\u1ebf b\u1eaft \u0111i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y M\u00e3 L\u0103ng tr\u1ed1n v\u1ec1, n\u00f3i T\u00f4n Hi \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft.\"<\/i> Chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng Hi ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9, b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan, ban cho b\u1ea1c, l\u1ee5a, r\u01b0\u1ee3u, g\u1ea1o theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Hi b\u1ecb b\u1eaft \u0111\u00e3 ghi ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 Canh T\u00fd, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1ec9 ghi vi\u1ec7c b\u1ecb gi\u1ebft v\u00e0 truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc.)<\/i>\r\n\r\n[43] V\u0103n T\u01b0 s\u1ee9, V\u0103n Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Gia Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c L\u1ee5c t\u00e0o c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh c\u1ea7n xin ch\u1ec9 d\u1ee5, \u0111\u1ec1u do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 t\u1ec9nh.\"<\/i> L\u1ea1i chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a M\u00f4n h\u1ea1, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea tr\u00e1t ban h\u00e0nh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i g\u1eedi Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh. L\u1eadp th\u00e0nh l\u1ec7nh.\"<\/i>\r\n\r\n[45] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf s\u1edf t\u00e2u, \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 th\u1ee9c c\u00e1o th\u00e2n cho ch\u1ebf th\u1ee5, s\u1eafc th\u1ee5, t\u1ea5u th\u1ee5[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 11 chi 67 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. H\u00f4m sau, chi\u1ebfu: <i>\"Th\u1ec3 th\u1ee9c quan c\u00e1o v\u00e0 t\u1ea5u sao, l\u1ec7nh quan ch\u1ebf s\u1edf tham kh\u1ea3o quan c\u00e1o c\u1ee7a Ph\u00f2ng Huy\u1ec1n Linh \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(C\u00f9ng ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i.)<\/i>\r\n\r\n[46] Chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i H\u00e0n l\u00e2m y quan vi\u1ec7n th\u00e0nh H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n y quan c\u1ee5c, ch\u1ee9c s\u1ee9, ph\u00f3 tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u300aM\u1eb7c s\u1eed\u300b ch\u00e9p nh\u1ea7m, \u300aChu s\u1eed\u300b d\u1eddi v\u00e0o \u0111\u00e2y, nay theo b\u1ea3n Chu.)<\/i>\r\n\r\n[47] Chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a L\u1ee5c t\u00e0o tr\u00ecnh Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, g\u1eedi Trung th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 qua M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh c\u1ea7n xin ch\u1ec9 d\u1ee5, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 m\u1ee5c l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i ng\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Trung t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u L\u01b0u H\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00e1i b\u1ed9c khanh. Khi n\u0103m l\u1ed9 \u0111\u00e1nh ph\u00eda t\u00e2y, c\u00f4ng t\u01b0 kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c qu\u00e2n, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o, l\u1ec7nh, t\u00e1 \u0111\u1ec1u b\u1ecb g\u00f4ng xi\u1ec1ng th\u00fac gi\u1ee5c d\u00e2n \u1edf n\u00f4ng th\u00f4n, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 s\u00e1t. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 H\u00e3ng \u1edf Thi\u1ec3m, thi h\u00e0nh ch\u00ednh l\u1ec7nh nh\u01b0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, so v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c c\u0169ng ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc. D\u00e2n Thi\u1ec3m r\u1ea5t c\u1ea3m k\u00edch, l\u1eadp sinh t\u1eeb b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec1n Tri\u1ec7u B\u00e1.\r\n\r\n[49] Chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u T\u1ebf: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i qu\u00e2n gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1eadp h\u1ee3p ng\u1ef1a v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf Hi H\u00e0 v\u00e0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t b\u1ea5t ng\u1edd, c\u1ea7n ph\u1ea3i lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc. C\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf Lan Ch\u00e2u v\u00e0 th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh T\u00e2y xem ch\u1ed7 n\u00e0o \u0111\u1ee7, ch\u1ed7 n\u00e0o thi\u1ebfu, c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng b\u1ed5 sung, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ed1i h\u1eadn v\u1ec1 sau.\"<\/i>\r\n\r\n[50] L\u00e2m Qu\u1ea3ng t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, giao cho th\u1ea7n ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng tr\u1ea1ng qu\u00e2n s\u1ef1, c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e1o th\u00e2n, tuy\u00ean, tr\u00e1t, v.v. Th\u1ea7n x\u00e9t th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo qu\u00e2n ra tr\u1eadn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ti\u1ebfc m\u1ea1ng s\u1ed1ng, c\u00f4ng lao c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t; c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0 ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9i ng\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng trong \u0111\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng m\u00e0 H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o \u0111\u00e3 t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0 ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y c\u1ea5p c\u00f4ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, m\u1ed7i l\u1ea7n th\u00eam c\u1ea5p c\u00f4ng[footnote] 'm\u1ed7i' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'v\u00f4', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 18\/10 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], ban th\u01b0\u1edfng t\u1ed1i \u0111a \u0111\u1ebfn n\u0103m b\u1eadc, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng l\u1ee5a.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, L\u00e2m Qu\u1ea3ng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi d\u1eabn qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, th\u01b0\u1eddng c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i trinh s\u00e1t \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t n\u00fai r\u1eebng, g\u1eb7p \u0111\u1ecbch th\u00ec b\u00e1o tin, nh\u1eb1m bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb, trong \u0111\u00f3 d\u00f9ng cung th\u1ee7 c\u1ea7m c\u1edd tr\u1eafng, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. V\u00ec cung th\u1ee7 c\u1ea7n th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 gi\u01b0\u01a1ng cung, \u0111\u1ee9ng y\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n c\u1edd tr\u1eafng d\u00f2 x\u00e9t n\u00fai r\u1eebng, ch\u1ec9 leo l\u00ean nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf. Qu\u00e2n gi\u1eb7c gh\u00e9t c\u1edd tr\u1eafng, ra s\u1ee9c \u0111u\u1ed5i theo, c\u1edd tr\u1eafng v\u1eeba ch\u1ea1y, cung th\u1ee7 c\u0169ng ch\u1ea1y theo, kh\u00f4ng k\u1ecbp gi\u01b0\u01a1ng cung. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, d\u00f9ng b\u1ed9 binh cung th\u1ee7 \u0111i theo c\u1edd tr\u1eafng, g\u1eb7p \u0111\u1ecbch ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhau.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[52] Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9, Th\u1eeba ngh\u1ecb lang Mi\u00eau Th\u1eddi Trung th\u0103ng hai ch\u1ee9c; Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Th\u1eeba ngh\u1ecb lang Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i, Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang Giang Di\u1ec5n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o qu\u00e2n nhu \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong chi\u1ebfn d\u1ecbch L\u00f4 Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2, B\u00ednh Th\u00ecn, vi\u1ec7c c\u1ee7a Mi\u00eau Th\u1eddi Trung c\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng lang, Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a C\u01b0 H\u1eadu, sau khi th\u0103ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, c\u00f3 ghi: <i>\"C\u01b0 H\u1eadu li\u1ec1n cho \u0111\u00fac ti\u1ec1n t\u1ea1i hai gi\u00e1m Lai Vu v\u00e0 L\u1ee3i Qu\u1ed1c, cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 cho c\u1ea3 l\u1ed9.\"<\/i> X\u00e9t: Vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n di\u1ec5n ra v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 3, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan; th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, gi\u1eef ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 5.)<\/i>\r\n\r\n[54] C\u00e1c ch\u1ee9c L\u1ec7nh, Th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1 thu\u1ed9c ba khoa L\u1ecbch to\u00e1n, Thi\u00ean v\u0103n, Tam th\u1ee9c c\u1ee7a Ty Thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Do \u0110\u00f4ng quan ch\u00ednh V\u01b0\u01a1ng Li\u1ec7u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"V\u00ec \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c ch\u1ee9c quan gi\u00e1m th\u1ef1, gi\u00e1m th\u01b0\u01a1ng, th\u1ea3o tr\u01b0\u1eddng, n\u00ean t\u0103ng th\u00eam ba ch\u1ee9c L\u1ec7nh, Th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho c\u00f4ng vi\u1ec7c.\"<\/i>\r\n\r\n[55] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng binh s\u0129 t\u1eeb qu\u00e2n ti\u1ec1n b\u1ecf tr\u1ed1n v\u1ec1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n \u00e1p gi\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ec1n, m\u00e0 ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00e0nh t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, nh\u00e2n vi\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc.\"<\/i>\r\n\r\n[56] C\u00e1c quan K\u1ebf ngh\u1ecb bi\u00ean s\u1ef1 c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 T\u1eeb Hi t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Kinh l\u01b0\u1ee3c ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 tri\u1ec1u ki\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u00e0y, ch\u00fang th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u, c\u1ea7n Ng\u1ea1c tham gia k\u1ebf ngh\u1ecb, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u1ebfn ngay.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Ng\u1ea1c ph\u1ea3i kh\u1edfi h\u00e0nh trong v\u00f2ng ba ng\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ghi ch\u00e9p m\u1eadt v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 13.)<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua ph\u00ea d\u1ee5 cho Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p: <i>\"Binh s\u0129 Qu\u1ea3ng Nam ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 m\u1edbi tuy\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, kh\u00f4ng bi\u1ebft chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan n\u1ebfu khinh su\u1ea5t, d\u1ec5 b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch l\u1ee3i d\u1ee5ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. Ban \u0111\u1ea7u nghe n\u00f3i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi S\u01a1n L\u00e3o kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng ong b\u00f2 c\u1ea1p c\u00f3 \u0111\u1ed9c, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m g\u1eb7p \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec1u r\u00fat lui, ch\u01b0a r\u00f5 s\u1ed1ng ch\u1ebft, \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh b\u1ecdn S\u01a1n L\u00e3o, \u0111\u00e1nh th\u1eafng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec kh\u00ed th\u1ebf \u0111ang l\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 khinh \u0111\u1ecbch. X\u00e9t theo l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng binh t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o truy \u0111\u00e1nh, ch\u1ec9 n\u00ean giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u1eef ch\u1eb7t c\u00e1c c\u1eeda \u1ea3i n\u00fai, c\u1ea9n th\u1eadn ph\u00f2ng b\u1ecb m\u00e0 th\u00f4i. Khanh n\u00ean x\u1eed l\u00fd, sai c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, theo l\u1ec7nh ch\u1ec9 huy g\u1ea7n \u0111\u00e2y, tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng c\u1ee7a c\u1ea3 l\u1ed9. V\u1eabn ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5 s\u1ed1 binh s\u0129 t\u1eed th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 19, cu\u1ed1i th\u00e1ng 5, v\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[58] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00e3 t\u00f9y ti\u1ec7n t\u00e2u l\u00ean nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng thu\u1ed9c lo\u1ea1i ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh. Nay quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 t\u1ed9i ph\u00e1p \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ea3i b\u00e1o m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e1o m\u00e0 l\u1ea1i b\u00e1o, ho\u1eb7c t\u00f9y ti\u1ec7n nh\u1eadn nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c quan khi \u0111\u1ebfn b\u00e1i y\u1ebft c\u00e1c l\u0103ng, tr\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m ho\u1eb7c \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng n\u01b0\u1edbc t\u1eafm, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt m\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e1i l\u1ea1y.\"<\/i>\r\n\r\n[60] \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty t\u00e2u: <i>\"T\u1ebf ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Th\u00fac Sung xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a b\u1ea3n v\u1ecb. Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 xem x\u00e9t: C\u00e1c con c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1. Vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 t\u1ea1i c\u00e1c cung vi\u1ec7n n\u00ean do ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u hi\u1ec7n c\u00f2n s\u1ed1ng v\u00e0 l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[61] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eed nghi\u1ec7m, n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c d\u1ec5 d\u00e0ng. Chi\u1ebfn d\u1ecbch Linh Ch\u00e2u, tinh th\u1ea7n binh s\u0129 \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn kh\u00f4ng suy gi\u1ea3m, l\u00e0 nh\u1edd th\u00e0nh c\u00f4ng \u1edf Hi Ch\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c binh l\u00e0 nguy hi\u1ec3m, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, s\u1ed1 binh l\u00ednh thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n.\"<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o t\u00e2u: <i>\"H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf d\u00f9ng binh h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng c\u0169ng nhi\u1ec1u n\u0103m chinh ph\u1ea1t Cao Ly, binh m\u00e3 t\u1ed5n th\u1ea5t g\u1ea7n h\u1ebft, nh\u01b0ng nh\u1edd ki\u00ean nh\u1eabn, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u00e2n t\u1eeb th\u00e1nh minh, ch\u1ec9 c\u1ea7n hu\u1ea5n luy\u1ec7n binh l\u00ednh, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng th\u1ebf n\u01b0\u1edbc, th\u00ec vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng binh l\u1ef1c s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ed1i ti\u1ebfc.\"<\/i>\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu: <i>\"Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Th\u1ecb lang t\u00e2u vi\u1ec7c, Lang trung, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang theo th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00ean \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i m\u1ed9t m\u00ecnh. Th\u1ecb lang tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin l\u00ean \u0111i\u1ec7n m\u1ed9t m\u00ecnh. Th\u1ecb lang t\u1ea3 h\u1eefu tuy\u1ec3n t\u00e2u vi\u1ec7c, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 th\u1ed1ng l\u0129nh, th\u00ec cho ph\u00e9p Th\u1ecb lang l\u00ean \u0111i\u1ec7n, mang theo Lang quan. B\u00ed th\u01b0, \u0110i\u1ec7n trung t\u1ec9nh, c\u00e1c T\u1ef1, Gi\u00e1m tr\u01b0\u1edfng quan coi nh\u01b0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ph\u00f3, Th\u1eeba tr\u1edf xu\u1ed1ng coi nh\u01b0 Th\u1ecb lang. L\u1ee5c t\u00e0o khi b\u1ea9m vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4 t\u1ec9nh c\u0169ng theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. Th\u1ecb lang tr\u1edf xu\u1ed1ng, h\u00e0ng ng\u00e0y ph\u1ea3i qua Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1ec3 nghe b\u00e0n vi\u1ec7c.\"<\/i>\r\n\r\n[63] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, khi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea1y ri\u00eang, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1eddi t\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, n\u00f3i: <i>\"Theo nghi l\u1ec5, trong l\u1ec5 \u0111\u1eb7c sinh qu\u1ef9 th\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, l\u1eddi kh\u1ea5n khi b\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t ch\u1ec9 n\u00f3i 'th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed5 m\u1ed7 t\u1eed'[footnote] L\u1eddi kh\u1ea5n khi b\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t ch\u1ec9 n\u00f3i 'th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed5 m\u1ed7 t\u1eed', ch\u1eef 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 15-11 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]; trong l\u1ec5 thi\u1ebfu lao qu\u1ef9 th\u1ef1c c\u00f3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, l\u1eddi kh\u1ea5n khi b\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t v\u00e0 l\u1eddi ch\u00fac th\u00ec n\u00f3i 'd\u00f9ng m\u1ed7 phi ph\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed7 th\u1ecb'.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a kia, trong l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1t c\u00f3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t. L\u00fac \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 t\u1ebf r\u1eeda ch\u00e9n, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u d\u00e2ng l\u00ean ph\u00eda nam n\u1ed3i h\u00ecnh, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00e9n, \u0111\u1ebfn khi ch\u1ee7 nh\u00e2n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u cho ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t, ch\u1ee7 ph\u1ee5 d\u00e2ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai, kh\u00e1ch tr\u01b0\u1edfng d\u00e2ng l\u1ea7n th\u1ee9 ba, c\u0169ng ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e9n.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00f4i Linh \u00c2n m\u1edf r\u1ed9ng ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb trong \u300aChu l\u1ec5\u300b, cho r\u1eb1ng Vua t\u1ebf t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u00f3 ch\u00edn l\u1ea7n r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u lo\u00e3, tri\u1ec1u ti\u1ec5n, qu\u1ef9 th\u1ef1c, di\u1ec5n thi m\u1ed7i th\u1ee9 ba l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u[footnote] Tri\u1ec1u ti\u1ec5n, qu\u1ef9 th\u1ef1c, di\u1ec5n thi m\u1ed7i th\u1ee9 ba l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, ch\u1eef 'tam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 15-12 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00e1c quan l\u00e0m kh\u00e1ch d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u m\u1ed9t l\u1ea7n[footnote] C\u00e1c quan l\u00e0m kh\u00e1ch d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u m\u1ed9t l\u1ea7n, hai ch\u1eef 't\u00e2n nh\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], m\u1ed7i l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e9n. B\u1edfi v\u00ec chi\u1ebfu c\u00f9ng m\u1ed9t gh\u1ebf, l\u1eddi ch\u00fac c\u00f9ng m\u1ed9t l\u1eddi, \u0103n c\u00f9ng m\u1ed9t m\u00e2m, c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u1edf \u0111\u1eadu \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u00e0y hai l\u1ea7n, m\u00e0 v\u1eabn d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc, v\u1ec1 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nghi th\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5, \u1edf c\u00e1c th\u1ea5t c\u1ee7a Hi T\u1ed5, D\u1ef1c T\u1ed5, Tuy\u00ean T\u1ed5, Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00e2ng m\u1ed9t ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc, \u1edf th\u1ea5t Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng d\u00e2ng hai ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc, \u1edf th\u1ea5t Nh\u00e2n T\u00f4ng d\u00e2ng m\u1ed9t ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc, xin kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u1eefa. C\u00f2n vi\u1ec7c h\u1ee3p t\u1ebf \u1edf bi\u1ec7t mi\u1ebfu ho\u00e0ng h\u1eadu, v\u1eabn theo l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[64] Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u, Ph\u00ed V\u1ea1n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi An H\u00f3a man ch\u1eb7n b\u1eaft. Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a gi\u1eb7c man v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1eaft gi\u1ebft, \u0111i\u1ec1u tra n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a binh m\u00e3 Ph\u00ed V\u1ea1n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft Ph\u00ed V\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn.\r\n\r\n<i>(C\u00f9ng ng\u00e0y 17 \u0110inh M\u00e3o, v\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 7 T\u00e2n T\u1ef5 vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 ch\u1ebft, l\u1ea1i ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 th\u00e1ng 7 Gi\u00e1p Th\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[65] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh, ph\u00e2n t\u00edch t\u1eebng ph\u1ea7n nh\u1ecf m\u00e0 \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1edfng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, th\u01b0\u1eddng d\u1eabn nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7, \u0111\u1ebfn khi t\u00e2u c\u00f4ng th\u00ec l\u1ea1i gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh, khi t\u00e2u c\u00f4ng tr\u1ea1ng th\u00ec ph\u1ea3i t\u00ednh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o.\"<\/i>\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chi\u1ebfu cho ty An ph\u1ee7 l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 m\u1ed9t v\u1ea1n quan.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng gi\u1ea5y ph\u00e9p ng\u1ef1a tr\u1ea1m thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ed9 Gi\u00e1p, l\u1ec7nh cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 tr\u1edf xu\u1ed1ng k\u00fd t\u00ean v\u00e0o \u0111\u1ea7u gi\u1ea5y ph\u00e9p.\r\n\r\n[68] Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e2ng t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0 voi, m\u1ed7i th\u1ee9 n\u0103m m\u01b0\u01a1i chi\u1ebfc[footnote]Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e2ng t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0 voi, m\u1ed7i th\u1ee9 n\u0103m m\u01b0\u01a1i chi\u1ebfc. D\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'thu\u1ea7n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 7-37 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 't\u00ea gi\u00e1c hai', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'voi hai'. Theo ch\u00fa th\u00edch, nghi ng\u1edd \u1edf \u0111\u00e2y thi\u1ebfu hai ch\u1eef 't\u00ea gi\u00e1c hai'.[\/footnote]. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ed9ng C\u1ed5 \u0110\u00e1n thu\u1ed9c ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean[footnote]Ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1ea3ng L\u1ee3i', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 4-39 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 90, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] l\u00e0 N\u00f9ng D\u0169ng c\u00f9ng d\u00e2n trong \u0111\u1ed9ng l\u00e0m ph\u1ea3n, ch\u1ea1y v\u00e0o ch\u00e2u Ung, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ung nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"N\u00f9ng D\u0169ng v\u1ed1n kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9, \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc khi Giao Ch\u1ec9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f3 c\u00f3 l\u00fd do tr\u1ea3 l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c N\u00f9ng D\u0169ng c\u00f2n ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 9, nay b\u1ecf \u0111i. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>\"Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Giao Ch\u1ec9 d\u00e2ng t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n hai con.\"<\/i> \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[69] Th\u1eeba ngh\u1ecb lang Ng\u00f4 Ti\u1ec1m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y. Ti\u1ec1m t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i Giao Ch\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00f2i l\u1ea5y nh\u00e2n kh\u1ea9u \u1edf Giang H\u1eefu, th\u1ea7n c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u vi\u1ec7c An Nam \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh man di, \u0111\u1ec1u n\u00f3i trong v\u00f2ng ba \u0111\u1ebfn n\u0103m n\u0103m t\u1ea5t s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi. Xin hu\u1ea5n luy\u1ec7n d\u00e2n \u0111inh Qu\u1ea3ng T\u00e2y, r\u0103n d\u00e8 ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Ng\u00f4 Ti\u1ec1m ph\u00e2n t\u00edch bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t th\u00e1ng 10.)<\/i>\r\n\r\n[70] Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 M\u00e3 M\u1eb7c t\u00e2u: <i>\"An H\u00f3a Ch\u00e2u man t\u1ed9c l\u00e0m lo\u1ea1n, xin ch\u1ec9 huy c\u00e1c quan ty thu\u1ed9c quy\u1ec1n x\u1eed tr\u00ed, ho\u1eb7c xin ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed \u0111\u1ebfn b\u1eaft gi\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb \u0111\u1ecba gi\u1edbi Nghi Ch\u00e2u ti\u1ebfn v\u00e0o An H\u00f3a Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 s\u00e0o huy\u1ec7t gi\u1eb7c, xa nh\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 300 d\u1eb7m. D\u00e2n binh Nghi Ch\u00e2u v\u00e0 Dung Ch\u00e2u c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 d\u0169ng m\u00e3nh, trong \u0111\u00f3 ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 hai ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn, man t\u1ed9c \u1eaft s\u1ebd d\u00e2ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"M\u1eb7c c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch th\u00f4 l\u1eadu, giao vi\u1ec7c cho h\u1eafn ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 xong. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1eafn n\u00f3i binh l\u00ednh b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, nh\u01b0ng khi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ee3 x\u00e2y nh\u00e0, t\u00ednh to\u00e1n ban \u0111\u1ea7u nh\u1ecf, khi kh\u1edfi c\u00f4ng m\u1edbi th\u1ea5y chi ph\u00ed t\u0103ng l\u00ean. D\u00f9ng binh l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, c\u1ea7n h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u00e1nh An Nam v\u00e0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u00e0 qu\u00e2n T\u00e2y, s\u1ed1 binh l\u00ednh t\u1eed th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. C\u00e1c quan ty x\u1eed \u00e1n sai m\u1ed9t t\u1ed9i ch\u1ebft, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nh\u1eb9; nay v\u00f4 t\u1ed9i \u0111\u1ea9y m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u1ebft[footnote] '\u0110\u1ea9y' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Tr\u00ed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 89 Kinh ch\u1ebf An H\u00f3a Man s\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Nh\u01b0 vi\u1ec7c Kh\u1ea5t \u0110\u1ec7 \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u, ban \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u00f2i ti\u1ec1n chu\u1ed9c x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t \u1edf La C\u00e1 M\u00e2u \u0110\u1ed9n v\u00e0 tr\u1ea3 th\u00f9 ri\u00eang, V\u01b0\u01a1ng Tuy\u00ean qu\u00e1 tay \u0111\u1ebfn c\u1ee9u, b\u1ecb Kh\u1ea5t \u0110\u1ec7 gi\u1ebft, vi\u1ec7c b\u1ed7ng tr\u1edf n\u00ean l\u1edbn. \u0110\u1ebfn khi vi\u1ec7c y\u00ean, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ti\u00eau \u0111i\u1ec1u, hao t\u1ed5n kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ch\u1ed7 r\u1ea5t nh\u1ecf.\"<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u t\u00edch nh\u1ecf th\u00e0nh l\u1edbn. Vua t\u00f4i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu khuy\u00ean r\u0103n nhau c\u0169ng n\u00f3i 'M\u1ed9t ng\u00e0y hai ng\u00e0y mu\u00f4n vi\u1ec7c'.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c nh\u1ecf l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 lo li\u1ec7u khi ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m v\u1ec1 tr\u00ed d\u0169ng; th\u1ee9 \u0111\u1ebfn, khi th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u nh\u1ecf m\u00e0 lo li\u1ec7u, th\u00ec d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng[footnote] 'D\u1ec5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nghi', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 h\u1ea1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 89 Kinh ch\u1ebf An H\u00f3a Man s\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]; c\u00f2n h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi, khi vi\u1ec7c \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng m\u1edbi lo li\u1ec7u, n\u00ean t\u1ed1n nhi\u1ec1u s\u1ee9c m\u00e0 \u00edt th\u00e0nh c\u00f4ng, ho\u1eb7c d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ee5p \u0111\u1ed5.\"<\/i>\r\n\r\nCh\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh th\u00ec kh\u00f4ng b\u00e0y tr\u1eadn, v\u00ec lo t\u00ednh to\u00e1n khi vi\u1ec7c ch\u01b0a manh nha.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c s\u1eafp manh nha, tr\u1eddi th\u01b0\u1eddng b\u00e1o \u0111i\u1ec1m, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Sao ch\u1ed5i, sao b\u0103ng b\u00e1o \u0111i\u1ec1m nh\u00e2n s\u1ef1 r\u1ea5t r\u00f5, nh\u01b0 l\u1eddi n\u00f3i, ch\u1ec9 nay kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u thi\u00ean \u0111\u1ea1o. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb. Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi Ti\u00ean \u0111\u1ebf, sao b\u0103ng hi\u1ec7n r\u1ea5t l\u1edbn, c\u00f3 ti\u1ebfng, \u00e1nh s\u00e1ng qu\u00e9t qua m\u1ed3 m\u1ea3. Th\u00e1ng 10 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, sao ch\u1ed5i hi\u1ec7n \u1edf sao Ch\u1ea9n, sao Ch\u1ea9n l\u00e0 sao Tr\u01b0\u1eddng Sa, Tr\u1eabm lo v\u1ec1 An Nam, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y th\u00e1ng, An Nam l\u00e0m ph\u1ea3n. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, sao ch\u1ed5i hi\u1ec7n \u1edf v\u1ecb tr\u00ed Lang, l\u1eb7n \u1edf sao Tr\u01b0\u01a1ng, n\u0103m ngo\u00e1i kh\u1edfi binh ph\u00eda t\u00e2y, th\u00ec sao ch\u1ed5i r\u1eddi kh\u1ecfi v\u1ecb tr\u00ed Lang, vi\u1ec7c n\u00e0y do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ecbch kh\u1edfi s\u1ef1.\"<\/i>\r\n\r\nCh\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i vi vi\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eddi b\u00e1o \u0111i\u1ec1m bi\u1ebfn, th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y t\u0129nh m\u00e0 \u1ee9ng ph\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a ti\u00eau tr\u1eeb.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"Thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft s\u1ebd d\u00f9ng binh, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 s\u1ed1 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft s\u1eeda m\u00ecnh, Vua s\u1eeda vi\u1ec7c m\u00ecnh. N\u1ebfu s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c m\u00ecnh, d\u00f9 \u1eaft ph\u1ea3i d\u00f9ng binh, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. Vi\u1ec7c s\u1eafp manh nha m\u00e0 thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec nh\u00e2n s\u1ef1 \u1edf d\u01b0\u1edbi, kh\u00ed t\u00edch \u1edf tr\u00ean, t\u00edch kh\u00ed c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 ng\u0169 t\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1ec7nh, th\u00ec kh\u00ed s\u1eafc hi\u1ec7n ra m\u1eb7t.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng b\u1eb1ng binh, quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn an nguy x\u00e3 t\u1eafc, b\u1ed1 tr\u00ed binh \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec vi\u1ec7c kh\u00e1c ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a coi vi\u1ec7c binh v\u00e0 t\u1ebf t\u1ef1 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, v\u00ec th\u1edd th\u1ea7n, tr\u1ecb d\u00e2n kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u01a1n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nhung v\u00e0 binh kh\u00e1c nhau. Gi\u00e1p tr\u1ee5 kh\u1edfi nhung, v\u00ec binh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c d\u00f9ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 nhung. T\u1ebf t\u1ef1 \u0111o\u00e1n t\u00ecnh tr\u1ea1ng qu\u1ef7 th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f3, d\u00f9ng binh \u0111o\u00e1n t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u1ecbch l\u00e0 kh\u00f3, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a th\u01b0\u1eddng g\u1ed9p l\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i T\u1ed5 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, sai t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111i, kh\u00f4ng nh\u1ecdc m\u00e0 y\u00ean, con ch\u00e1u h\u01b0\u1edfng ph\u00fac, n\u00ean coi tr\u1ecdng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i T\u1ed5 l\u1ea5y kh\u00f4ng gi\u1ebft m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c \u0111\u1eddi Vua sau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng gi\u1ebft b\u1eeba m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u1eddi sau y\u00ean vinh.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ba \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1 tuy d\u00f9ng gi\u1ebft, nh\u01b0ng c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 gi\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i 'd\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u1ed1ng m\u00e0 gi\u1ebft d\u00e2n, d\u00f9 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng o\u00e1n ng\u01b0\u1eddi gi\u1ebft', \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 gi\u1ebft.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m lo\u1ea1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i b\u1ea5t ch\u00ednh. Ngh\u1ec7 T\u1ed5 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec1u chi\u00eau t\u1eadp k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i b\u1ea5t ch\u00ednh b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m l\u00ednh, cho \u1edf li\u00ean doanh, th\u1eadp ng\u0169 ki\u1ec1m ch\u1ebf nhau, d\u00f9ng qu\u00e2n ph\u00e1p r\u0103n, h\u1eadu l\u1ed9c cho t\u01b0\u1edbng, khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ef1 tr\u1ecdng, giao quy\u1ec1n sinh s\u00e1t, uy nghi\u00eam \u1edf c\u1ea5p b\u1eadc, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng. K\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i b\u1ea5t ch\u00ednh \u0111\u00e3 t\u1ee5 l\u00e0m l\u00ednh, c\u00f3 c\u00e1ch ch\u1ebf ng\u1ef1, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m b\u1eady, nh\u1edd \u0111\u00f3 l\u1ea5y s\u1ee9c h\u1ecd b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n l\u00e0nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi y\u00ean \u1ed5n ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn, n\u00ean nghi\u1ec7p th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a ai b\u1eb1ng. Ngh\u1ec7 T\u1ed5 nu\u00f4i qu\u00e2n ch\u1ec9 22 v\u1ea1n, kinh s\u01b0 h\u01a1n 10 v\u1ea1n, c\u00e1c \u0111\u1ea1o h\u01a1n 10 v\u1ea1n. Khi\u1ebfn qu\u00e2n kinh s\u01b0 \u0111\u1ee7 ch\u1ebf ng\u1ef1 c\u00e1c \u0111\u1ea1o, th\u00ec kh\u00f4ng lo\u1ea1n ngo\u00e0i; h\u1ee3p qu\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee7 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 kinh s\u01b0, th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebfn trong. Trong ngo\u00e0i ki\u1ec1m ch\u1ebf nhau, kh\u00f4ng lo thi\u00ean l\u1ec7ch, thi\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh h\u01a1n tr\u0103m n\u0103m, l\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"S\u00e1ch \u300aQu\u1ed1c tri\u1ec1u h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b n\u00f3i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 binh tri\u1ec1u ta tuy chi ti\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai suy r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a.\"<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea7n th\u00e1nh, th\u00ec ai bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[71] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c l\u1ed9 s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, ngo\u1ea1i tr\u1eeb \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u1edf kinh s\u01b0, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Kinh Nguy\u00ean. Trong l\u00fac d\u00f9ng binh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i r\u1ea5t qu\u00fd gi\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00e3ng ph\u00ed, hao t\u1ed5n qu\u00e1 nhi\u1ec1u.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9: nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng qu\u00e1 c\u1ea5p b\u00e1ch, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n b\u00ean trong.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Tr\u1ea5n Nam ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Khai ph\u1ee7 nghi \u0111\u1ed3ng tam ty, D\u1ef1 Ch\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Ng\u1ea1c m\u1ea5t. Ng\u1eebng tri\u1ec1u hai ng\u00e0y, \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay, H\u00e0n v\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh \u0111\u1ecbnh phong t\u01b0\u1edbc L\u1ed7, Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"L\u1ed7 l\u00e0 t\u01b0\u1edbc phong c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf ch\u00ednh th\u1ed1ng, n\u1ebfu phong s\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u00ednh th\u1ed1ng, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u1ed5i phong.\"<\/i> Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e0n th\u1ee5y hi\u1ec7u, B\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, b\u1ed5ng l\u1ed9c r\u1ef1c r\u1ee1 g\u1ecdi l\u00e0 Vinh, nh\u00e2n t\u1eeb y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n g\u1ecdi l\u00e0 Hi\u1ebfu, xin \u0111\u1eb7t th\u1ee5y l\u00e0 Vinh Hi\u1ebfu.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eadp ngh\u1ecb, cho r\u1eb1ng T\u00f4ng Ng\u1ea1c b\u00ean ngo\u00e0i l\u1ed9ng quy\u1ec1n, \u1ee9c hi\u1ebfp t\u00f4ng t\u1ed9c, kh\u00f4ng n\u00ean x\u01b0ng <i>\"Hi\u1ebfu\"<\/i>. B\u00e1c s\u0129 D\u01b0\u01a1ng B\u00e0n n\u00f3i: <i>\"K\u00ednh tr\u1ecdng b\u1ec1 tr\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Cung, xin \u0111\u1eb7t th\u1ee5y l\u00e0 Vinh Cung.\"<\/i> T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"Cho r\u1eb1ng T\u00f4ng Ng\u1ea1c k\u00ednh tr\u1ecdng b\u1ec1 tr\u00ean, ngh\u0129a c\u0169ng ch\u01b0a \u1ed5n, h\u1eefu ty h\u00e3y \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.\"<\/i> B\u00e1c s\u0129 H\u00e0 Tu\u00e2n Tr\u1ef1c n\u00f3i: <i>\"H\u1ed1i h\u1eadn l\u1ed7i l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc g\u1ecdi l\u00e0 T\u01b0, xin \u0111\u1eb7t th\u1ee5y l\u00e0 Vinh T\u01b0.\"<\/i> Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p T\u00f4ng Ng\u1ea1c m\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p t\u00e2u: <i>\"Tri Qu\u1ef3nh ch\u00e2u L\u01b0u Uy g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi L\u00ea, xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n am hi\u1ec3u vi\u1ec7c man l\u00e3o thay L\u01b0u Uy, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf ch\u00e2u, b\u1eaft tr\u00f3i x\u00e9t h\u1ecfi.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 19 K\u1ef7 T\u1ef5, th\u00e1ng 7 M\u1eadu Tu\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ph\u00e1t v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>\"L\u00faa m\u1ea1ch m\u00f9a h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, \u0111\u00e3 h\u1ea1 l\u1ec7nh mua d\u1ecdc theo s\u00f4ng, c\u1ea7n c\u00f3 ti\u1ec1n v\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3. N\u1ebfu l\u1ea1i tr\u1ea3 v\u1ec1 N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu h\u1ee5t, xin gia h\u1ea1n th\u00eam ba n\u0103m.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Xem l\u1eddi t\u00e2u, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1ea5t chi ti\u1ebft, v\u1ec1 l\u00fd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c mua l\u00faa gi\u00e1 r\u1ebb d\u1ecdc s\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng, \u00fd ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ec ho\u00e3n th\u1eddi h\u1ea1n tr\u1ea3 n\u1ee3, n\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1eeba d\u1ed1i. L\u1eddi t\u00e2u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, h\u00e3y theo h\u1ea1n c\u0169 m\u00e0 n\u1ed9p.\"<\/i>\r\n\r\n[75] C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Tam t\u1ec9nh v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc xong, l\u1ea1i g\u1eedi ti\u1ebfp \u0111\u1ec3 ph\u00ea ph\u00e1n, e r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00e0nh tr\u00f9ng l\u1eb7p.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"C\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t l\u1ea1i nh\u1eefng ch\u1ed7 sai s\u00f3t v\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf Ph\u00f2ng ph\u00ea ph\u00e1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, theo l\u1ec7 c\u0169, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u giao cho Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty ph\u00ea ph\u00e1n, sau khi c\u1ea3i c\u00e1ch quan ch\u1ebf, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c theo \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1n c\u00f4ng, th\u00ec l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee9c v\u1ee5 cao th\u1ea5p, \u0111\u1ec1u do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 x\u1eed l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\n[77] Chi\u1ebfu cho H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, L\u00fd Qu\u00e2n Khanh v\u00e0 Th\u00e1i Tu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00ec t\u1ed9i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng v\u00e0 T\u00f4 T\u1ee5ng khi l\u00e0m tri ph\u1ee7 Khai Phong. \u0110\u1ebfn nay, do Vua ph\u00ea x\u00e9t l\u1ea1i t\u00ean tu\u1ed5i, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean t\u1eeb ch\u1ee9c Gi\u00e1m t\u1eedu thu\u1ebf \u1edf C\u00e1t Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua ph\u00ea g\u1eedi L\u00fd Hi\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c: <i>\"C\u00e1c tr\u1ea5n Ho\u00e0i An thu\u1ed9c Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 d\u00f2 x\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c Gi\u00e1m qu\u00e2n ty c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 c\u00f9ng t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec1u \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 s\u1ebd h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4, \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh Kinh Nguy\u00ean. L\u1ed9 n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u00f4ng ng\u00f2i v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng, l\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch d\u1ec5 d\u00e0ng x\u00e2m nh\u1eadp. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, tr\u1eadn th\u1eafng \u1edf \u1ea3i Ma Di khi qu\u00e2n ta xu\u1ea5t tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 gi\u1ebft ch\u1ebft t\u01b0\u1edbng qu\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang, n\u00ean qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u1ea5t c\u0103m h\u1eadn, tin b\u00e1o c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng sai. N\u1ebfu ch\u00fang \u0111em to\u00e0n qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, s\u1ed1 qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng \u0111\u1ebfn hai ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u1ed9 n\u00e0y s\u1ebd ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u1ea1i th\u1eafng. N\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a ph\u1ee7 so\u00e1i, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\n[79] Th\u00f4ng tr\u1ef1c lang, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Phong T\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i Ng\u00f4 An Tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i ph\u1ee7 thi\u1ebfu khanh. X\u00e9t: An Tr\u00ec l\u00e0 con c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u00e3 nh\u1edd c\u1eady Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan L\u01b0u Ph\u1ee5ng Th\u1ebf, bao che cho vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh oan sai \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u cho Ph\u00f9ng Ng\u00f4n, v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nay tang l\u1ec5 ch\u01b0a xong, \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00e2n m\u1ec7nh, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng gia \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u00f3 con em b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, d\u00f9ng An Tr\u00ec l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5, \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n \u00fd ri\u00eang.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu noi theo kinh \u0111i\u1ec3n, tu s\u1eeda ch\u00ednh s\u1ef1 quan ch\u1ee9c, s\u1ebd ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 c\u00f4ng lao tr\u1ecb qu\u1ed1c, h\u00e1 ch\u1ec9 qu\u00ean l\u1ed7i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng khoan dung?<\/i>\r\n\r\n<i>M\u00e0 nay ch\u00ednh s\u00e1ch quan ch\u1ebf \u0111ang thi h\u00e0nh, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n d\u1ed1i tr\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh b\u1ea9n th\u1ec9u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba, cho \u0111\u1ebfn L\u1ee5c h\u00e0nh th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, c\u00e1c Th\u1ecb lang, c\u00e1c Lang quan, c\u00e1c Th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf c\u00e1c t\u1ef1, gi\u00e1m, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ef1c t\u00e0i b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec tham nh\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean coi nh\u1eb9 ph\u00e1p lu\u1eadt, b\u1ecf qua d\u01b0 lu\u1eadn, khi\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u01a1 quan m\u1edbi c\u1ee7a mu\u00f4n \u0111\u1eddi, l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i t\u1ee5 t\u1eadp c\u1ee7a t\u1ed9i nh\u00e2n, th\u1ea7n d\u00e2n b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng s\u1ebd noi theo g\u00ec? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 khi nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ed5 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp quan ch\u1ee9c. Vinh quang c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ph\u00e1t huy b\u1edfi qu\u00e2n t\u1eed ch\u00ednh tr\u1ef1c, m\u00e0 ti\u00eau tan b\u1edfi ti\u1ec3u nh\u00e2n x\u1ea3o tr\u00e1.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00e0ng ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9. Nh\u01b0 L\u00fd S\u0129 Kinh, l\u00e0 k\u1ebb th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u1ea9n, H\u00e0n T\u00f4ng V\u0103n, l\u00e0 con h\u00e8n c\u1ee7a H\u00e0n Duy, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1; Chung Tu\u1ea5n, l\u00e0 k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Thi\u1ebfu gi\u00e1m \u1edf T\u01b0\u1edbng t\u00e1c.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Di\u1ec7p T\u1ed5 H\u1ee3p b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c kh\u1ecfi ch\u1ee9c Tri l\u1ec5 vi\u1ec7n, \u0110\u1ed1n Kh\u1edfi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c kh\u1ecfi ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, Qu\u00e2n kh\u00ed \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, d\u00f9 t\u00e0i n\u0103ng k\u00e9m c\u1ecfi, h\u00e1 kh\u00f4ng h\u01a1n nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 T\u00f4ng V\u0103n? V\u00e0 c\u00f2n kh\u00e1c xa v\u1edbi Chung Tu\u1ea5n, k\u1ebb x\u1ea3o quy\u1ec7t n\u1ecbnh h\u00f3t.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady, danh th\u1ef1c sao m\u00e0 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh minh, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. Nh\u1eefng quan ch\u1ee9c ph\u1ea1m t\u1ed9i, mong b\u1ec7 h\u1ea1 sai Trung th\u01b0 t\u1ec9nh li\u1ec7t k\u00ea, nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u01a1i n\u1eb7ng th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u00e1ch ch\u1ee9c[footnote] S\u1ef1 s\u1ea3o tr\u1ecdng gi\u1ea3 ti\u00ean ph\u00f3ng b\u00e3i 's\u1ea3o' , 'ti\u00ean' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, c\u1ee9 Tr\u01b0\u1edfng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 80 C\u1ea3i quan ch\u1ebf v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 66\/18 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nV\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[80] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u1ef1 Li\u1ec5n Vi\u1ec7n xin theo l\u1ec7 c\u0169 thu\u1ed9c Th\u00e1i B\u1ed9c T\u1ef1, c\u00f2n xe ki\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c \u1ee9ng ph\u1ee5ng th\u00ec thu\u1ed9c \u0110i\u1ec7n Trung T\u1ec9nh; Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng Ty thu\u1ed9c Quang L\u1ed9c T\u1ef1, nh\u1eefng binh t\u01b0\u1ee3ng nu\u00f4i b\u00f2 v\u00e0 b\u00f2 s\u1eefa th\u00ec nh\u1eadp v\u00e0o Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng Ty.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ef1 Li\u1ec5n Vi\u1ec7n kh\u00f4ng thu\u1ed9c t\u1ec9nh hay t\u1ef1 n\u00e0o.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Giang Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Kh\u00fac Tr\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ho\u00e0i Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Long Th\u1ea7n V\u1ec7 t\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9; Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, \u0110an Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed1 l\u00e0m \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9; Ninh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Cao V\u0129nh N\u0103ng l\u00e0m Vinh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 Kh\u1ea5u V\u0129 l\u00e0m Gia Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Phu Di\u00ean d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng Xuy\u00ean.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 Kh\u00fac Tr\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n H\u1ea1 \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng Xuy\u00ean. S\u00e1ch T\u00e2n k\u1ef7 c\u0169ng theo \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[82] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e3 \u0111\u00e0o s\u00f4ng Kim Th\u1ee7y ch\u1ea3y ng\u01b0\u1ee3c v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec7n, t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng L\u1ea1c v\u00e0o c\u1ea5m cung, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 'Thi\u00ean Nguy\u00ean H\u00e0'.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Kinh S\u00e1ch \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng Bi\u1ec7n, v\u1ed1n t\u1eeb \u0111\u00ea s\u00f4ng Bi\u1ec7n l\u00e0m m\u00e1ng, b\u1eafc qua s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u1ea3i m\u1edf m\u00e1ng, g\u00e2y c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i b\u1eb1ng thuy\u1ec1n. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u00f4ng L\u1ea1c th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng Bi\u1ec7n, b\u00e8n t\u1eeb ph\u01b0\u1eddng Si\u00eau T\u1ef1 ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng L\u1ea1c qua c\u1eeda H\u00e0m Phong \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 3.030 b\u01b0\u1edbc, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u00e0o c\u1ea5m cung v\u00e0 b\u1ecf m\u00e1ng, n\u00ean ban t\u00ean n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(C\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 3. S\u00e1ch T\u00e2n k\u1ef7 v\u00e0 C\u1ef1u k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 Thi\u00ean Nguy\u00ean H\u00e0.)<\/i>\r\n\r\n[83] Cho hai tr\u1ea1i Gia L\u00f4 v\u00e0 Ng\u00f4 B\u1ea3o thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u1ea1ch Ch\u00e2u.\r\n\r\n[84] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede kinh \u0111\u00f4, khi duy\u1ec7t binh m\u00f9a thu, ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed v\u1eadt b\u1eb1ng b\u1ea1c cho c\u00e1c qu\u00e2n, theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 ba, giao cho ba v\u1ecb su\u00fd c\u1ea5p ph\u00e1t, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1eed s\u1ee9.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong b\u1ea3n ch\u00ed thu\u1ed9c n\u0103m th\u1ee9 5, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a h\u1ea1.)<\/i>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 L\u00fd \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u01b0 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[2] Chi\u1ebfu cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Phu Di\u00ean: <i>&#8220;Tr\u1ea1i Gia L\u00f4 g\u1ea7n b\u1edd s\u00f4ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng, ch\u1eef 'H\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'K\u1ef3', theo s\u1eeda l\u1ea1i t\u1eeb quy\u1ec3n 325, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5.\" id=\"return-footnote-2039-1\" href=\"#footnote-2039-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. \u0110\u00e3 x\u00e2y th\u00e0nh Gia L\u00f4, th\u00ec c\u00e1c tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3, Thi\u00ean H\u1ed3n, \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf, t\u1eadp trung binh l\u1ef1c v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 Gia L\u00f4, giao cho Th\u00e1i Di\u1ec7p xem x\u00e9t v\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i Di\u1ec7p cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf.<\/p>\n<p>[3] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c c\u00f4ng \u00e1n \u1edf Phu Ch\u00e2u, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1eaft gi\u1eef 81 ng\u01b0\u1eddi, trong ti\u1ebft tr\u1eddi n\u00f3ng n\u1ef1c n\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, n\u00ean h\u1ea1n trong 10 ng\u00e0y k\u1ebft \u00e1n. C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng Nhi\u00eau ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i, sau khi x\u00e9t x\u1eed s\u1ebd b\u00e1o c\u00e1o. C\u00e1c quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 c\u00f3 c\u00f4ng c\u0169ng c\u1ea7n s\u1edbm x\u00e9t ri\u00eang, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i th\u00ec x\u1eed ngay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, sai V\u0169 V\u0103n X\u01b0\u01a1ng Linh \u0111i\u1ec1u tra L\u01b0u Thi\u1ec7u N\u0103ng \u1edf Phu Ch\u00e2u. Nay th\u00fac gi\u1ee5c k\u1ebft \u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec7nh', theo s\u1eeda l\u1ea1i t\u1eeb b\u1ea3n kh\u00e1c.\" id=\"return-footnote-2039-2\" href=\"#footnote-2039-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u01b0u Thi\u1ec7u N\u0103ng. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Phu Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 cung khai, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi. Vi\u1ec7c C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng Nhi\u00eau b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7, Tr\u01b0\u01a1ng Nhi\u00eau v\u1edbi ch\u1ee9c Th\u00f4ng tr\u1ef1c lang d\u00e2ng th\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ho\u00e0n th\u00f4i. Ghi ch\u00e9p m\u1eadt ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6 Gi\u00e1p T\u00fd, ng\u00e0y 22 Nh\u00e2m Th\u00e2n, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 7 Gi\u00e1p Th\u00e2n, ng\u00e0y 13 Nh\u00e2m Th\u00ecn, ng\u00e0y 22 T\u00e2n S\u1eedu, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu cho Ty \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y: <i>&#8220;S\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 1.890 v\u1ea1n c\u00e2n \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u tr\u1eef th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1ea1i ch\u1ed7, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0u tr\u1eef th\u00ec d\u00f9ng l\u00e0m qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[5] Chi\u1ebfu cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111i\u1ec1u tra t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u1ec7nh V\u0103n H\u01b0\u01a1ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 Kha gi\u1ea3 b\u1ec7nh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c \u00e1p t\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn qu\u00e2n doanh, r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p>[6] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 chuy\u1ec3n l\u00ean ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, cho ph\u00e9p \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 xem x\u00e9t, x\u00e1c minh l\u00fd l\u1ecbch, t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5. C\u00f2n t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f3 su\u1ea5t \u0111\u1ebfn Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, th\u00ec do Trung th\u01b0 xem x\u00e9t, d\u00e2ng s\u1edb xin ph\u00ea chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u1ed1ng qu\u00e2n c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y l\u00e0 Ng\u00f4i Danh Mu\u1ed9i Tinh Ng\u00f4i v\u00e0 Ph\u00f3 th\u1ed1ng qu\u00e2n Ngoa B\u1ed9t Ng\u1ed9, thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ed3ng, ph\u00f9 kh\u1ebf \u0111i\u1ec1u binh, th\u01b0 qu\u00e2n binh m\u00e3, c\u00f9ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 38 \u0111\u1ea7u l\u00ednh Phi\u00ean.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111em \u1ea5n, ph\u00f9 kh\u1ebf v\u00e0 th\u01b0 qu\u00e2n binh m\u00e3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc: Gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m tr\u1ea1i Ho\u00e0i An, Th\u1ee7 \u01af\u1edbc d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c hai Th\u1ed1ng qu\u00e2n, 46 l\u00ednh Phi\u00ean, b\u1eaft s\u1ed1ng 8 ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 2 ph\u00f9 kh\u1ebf \u0111i\u1ec1u binh, 64 gi\u00e1p m\u00e3, 6 \u1ea5n \u0111\u1ed3ng, ch\u00ednh l\u00e0 tr\u1eadn n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u00fd Thanh Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u1ea5u b\u00e0n vi\u1ec7c M\u00f4n h\u1ea1, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh sao ch\u00e9p to\u00e0n b\u1ed9 ho\u1ea1 ho\u00e0ng giao tr\u1ef1c ti\u1ebfp cho c\u01a1 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n. Nay l\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf s\u1edf b\u1ed1n b\u1ea3n ho\u1ea1 ho\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef k\u00fd, tuy c\u00f3 ghi t\u00ean quan ch\u1ee9c M\u00f4n h\u1ea1, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i t\u1eeb \u0111\u00e2u g\u1eedi \u0111\u1ebfn M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh. Theo quy \u0111\u1ecbnh, n\u00ean ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u01b0u t\u1ea1i b\u1ea3n t\u1ec9nh, r\u1ed3i giao ho\u1ea1 ho\u00e0ng xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi. \u0110\u00e3 ghi t\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n k\u00fd, m\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed5 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft ngu\u1ed3n g\u1ed1c?&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u Thanh Th\u1ea7n ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u. Sau \u0111\u00f3, Thanh Th\u1ea7n b\u1ecb ph\u1ea1t m\u01b0\u1eddi c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n ch\u00e9p: <i>&#8220;Thanh Th\u1ea7n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, tham gia T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf, th\u0103ng L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. Theo l\u1ec7 c\u0169, b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f9ng Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed. Khi thi h\u00e0nh quan ch\u1ebf m\u1edbi, ch\u1ec9 c\u00f3 Trung th\u01b0 t\u1ec9nh nh\u1eadn ch\u1ec9, c\u00f2n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 kh\u00f4ng tham gia. Ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n b\u1ea5t m\u00e3n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ea5u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y r\u01b0\u1eddm r\u00e0. Thanh Th\u1ea7n xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 v\u1edbi Vua nh\u1eefng b\u1ea5t ti\u1ec7n c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1. Vua l\u1ea1i sai Thanh Th\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5 tr\u00e1ch quan ch\u1ebf, c\u00f3 nghi v\u1ea5n th\u00ec h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ee9c gi\u1eadn, tr\u00edch d\u1eabn l\u1eddi trong t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc, cho r\u1eb1ng Thanh Th\u1ea7n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p, mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Truy\u1ec7n c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n d\u1ef1a theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u B\u1ed5 Chi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i, kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00e3 d\u00f2 bi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c t\u1eadp trung g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, nay l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean, d\u1eabn theo nhi\u1ec1u qu\u00e2n m\u00e3, nh\u01b0ng s\u1ed1 gi\u1ebft ch\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, li\u1ec1n n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1eafng nh\u1ecf r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 n\u00f3i kho\u00e1c, trong l\u00f2ng s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. \u0110ang l\u00fac n\u1eafng n\u00f3ng, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u v\u00f4 \u00edch, n\u00ean y\u00eau c\u1ea7u ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Th\u1ee7 \u01af\u1edbc t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf \u0111\u00e1nh \u00fap, tuy b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh. Vua tha cho.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, s\u1eeda xong b\u1ed9 ch\u00ednh s\u1eed hai tri\u1ec1u g\u1ed3m 120 quy\u1ec3n. Vua m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, \u0111i \u1ee7ng, ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, d\u1eabn Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea c\u00f9ng c\u00e1c quan tu s\u1eed l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh, L\u00fd Thanh Th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n, Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c, T\u0103ng Tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111\u1ecdc k\u1ef7, truy\u1ec7n. Ban th\u01b0\u1edfng cho V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea 1.000 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh 600 l\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u0111\u1ed1i, \u0111ai v\u00e0ng, th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ed1i; V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho m\u1ed9t con trai m\u1eb7c \u00e1o t\u00eda; L\u00fd Thanh Th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n, Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c, T\u0103ng Tri\u1ec7u m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eed', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 81 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-3\" href=\"#footnote-2039-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>; c\u00e1c quan tu s\u1eed l\u00e0 T\u00f4 T\u1ee5ng, Ho\u00e0ng L\u00fd, L\u00e2m Hi, Th\u00e1i Bi\u1ec7n, L\u01b0u Ph\u1ee5ng Th\u1ebf m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ea1c, l\u1ee5a kh\u00e1c nhau; t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u0169 Ng\u00f4 Sung \u0111\u01b0\u1ee3c 600 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a; quan tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n c\u0169 T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c 150 l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><i>(Hai k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea d\u00e2ng s\u1eed hai tri\u1ec1u.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00f3 th\u1ea7n li\u00eau t\u00e2u: &#8216;Ph\u1ee7 Ch\u00e2u c\u00f3 hai ch\u1ec9 huy Uy Vi\u1ec5n, L\u00e2n Ch\u00e2u c\u00f3 hai ch\u1ec9 huy Phi K\u1ef5, xin m\u1ed7i ch\u00e2u th\u00eam hai ch\u1ec9 huy, cho ph\u00e9p c\u00e1c qu\u00e2n trong l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ed5i ch\u1ed7, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng l\u00ean 500 \u0111\u1ed3ng.&#8217; Ty th\u1ea7n x\u00e9t th\u1ea5y v\u1eadt gi\u00e1 ngo\u00e0i s\u00f4ng \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean t\u0103ng th\u00eam b\u1ed1n ch\u1ec9 huy m\u00e3 qu\u00e2n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay. Xin v\u1eabn gi\u1eef l\u01b0\u01a1ng c\u0169, ch\u1ec9 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng cho \u0111\u1ed5i ch\u1ed7.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu c\u1ee7a Uy Vi\u1ec5n, Phi K\u1ef5, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch t\u0103ng th\u00eam 1.000 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u1ee3i v\u1eadt \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169 th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu cho V\u1ecb Ch\u00e2u x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh Nguy\u00ean Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9', s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 322 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5 th\u00e1ng gi\u00eang ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i v\u00e0 quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 6 ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-2039-4\" href=\"#footnote-2039-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, h\u1ea1n trong th\u00e1ng 10 k\u1ebft th\u00fac<a class=\"footnote\" title=\"Theo ch\u00fa c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khang Tr\u1ef1c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u1ee5 \u00e1n n\u00e0y \u0111\u00e3 xong, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng n\u00e0y, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u00e1ng 10' l\u00e0 '10 ng\u00e0y' vi\u1ebft nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-2039-5\" href=\"#footnote-2039-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, c\u00e1c l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n truy c\u1ee9u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo b\u1ea3n Chu. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khang Tr\u1ef1c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan Th\u1eeba th\u1ee5 v\u0103n t\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3ng c\u1ee7a ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n Kinh Nguy\u00ean t\u1ea5u r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c do Khang Tr\u1ef1c chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 g\u1ea1o l\u1ee9c, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft qu\u00e2n s\u0129 d\u1ed1c s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u.<\/p>\n<p>Vua n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Quan H\u1eefu m\u1ed7i h\u1ed9c gi\u00e1 h\u00e0ng ngh\u00ecn, m\u00e0 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u00f2n g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Nay mua \u0111\u1eaft v\u1eadn chuy\u1ec3n xa, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 l\u00e0m hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec Khang Tr\u1ef1c \u0111\u00e1ng ch\u00e9m.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t m\u00ecnh L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3ng, e ch\u01b0a \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, xin tra x\u00e9t.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n sai quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u1edbi l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i Ninh c\u00f9ng Chu Tham x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0 giam Khang Tr\u1ef1c v\u00e0o ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 ch\u1edd tra h\u1ecfi. Sau khi x\u00e9t nghi\u1ec7m, th\u1ea5y g\u1ea1o l\u1ee9c chi\u1ebfm ph\u1ea7n l\u1edbn, Vua m\u1edbi ngu\u00f4i gi\u1eadn, tha Khang Tr\u1ef1c ra kh\u1ecfi ng\u1ee5c v\u00e0 ph\u1ee5c ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5. Khang Tr\u1ef1c b\u1ecb giam l\u00fac n\u00e0o, ng\u00e0y 29 th\u00e1ng gi\u00eang, Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n n\u00f3i c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ed1c s\u1ee9c m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i, Ng\u00f4 B\u1ea3o v\u00e0 Gia L\u00f4 nay m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng, khi xong ch\u1ec9 giao l\u1ea1i cho gi\u1eef m\u00e0 th\u00f4i. D\u00f9 th\u00eam hai tr\u1ea1i m\u1edbi, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t \u0111\u00e3 d\u1ed3n b\u1ea3y tr\u1ea1i nh\u00e2n m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169, kh\u00f4ng hi\u1ec3u sao l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n gi\u1eef g\u00ecn nh\u01b0 v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng hi\u1ec3u sao l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n gi\u1eef g\u00ecn nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eef 'nh\u01b0' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'nh\u01b0', theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2039-6\" href=\"#footnote-2039-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, r\u00f5 r\u00e0ng t\u1eeb ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng tr\u00ean xu\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng t\u00e1 d\u01b0\u1edbi, ch\u1ec9 mu\u1ed1n chi\u1ebfm nhi\u1ec1u binh m\u00e3, kh\u00f4ng lo hao t\u1ed5n t\u00e0i s\u1ea3n qu\u1ed1c gia, ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c ri\u00eang m\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng quan t\u00e2m. V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh v\u00e0 quan Qu\u1ea3n c\u00e2u l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 qu\u00e2n m\u00e3 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf C\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> Th\u1ebf C\u1ee7 b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m t\u01b0\u1edbng Hi H\u00e0 l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"T\u01b0\u1edbng Hi H\u00e0 l\u1ed9, ch\u1eef 'hi' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2y', theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 66.18 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2039-7\" href=\"#footnote-2039-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[15] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 s\u1ee9, C\u00e1t Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ho\u00e0ng Th\u00e0nh ty.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ho\u00e0ng Th\u00e0nh ty, b\u1ea3n ch\u00e9p c\u1ee7a Chu c\u00f3 ghi, b\u1ea3n ch\u00e9p c\u1ee7a M\u1eb7c kh\u00f4ng ghi. Nay theo b\u1ea3n ch\u00e9p c\u1ee7a Chu, c\u1ea7n xem l\u1ea1i ng\u00e0y th\u00e1ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Truy\u1ec7n T\u00f4 L\u1ee3i Thi\u1ec7p ch\u00e9p: <i>&#8220;L\u1ee3i Thi\u1ec7p qu\u1ea3n l\u00fd Ho\u00e0ng Th\u00e0nh ty, theo l\u1ec7 c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n tra b\u00e1o c\u00e1o s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t thay th\u1ebf L\u1ee3i Thi\u1ec7p, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, l\u1ea1i c\u00f2n d\u00f9ng ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 mua chu\u1ed9c, d\u00e2n ch\u00fang th\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u1ea1i v\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Truy\u1ec7n L\u1ee3i Thi\u1ec7p ch\u00e9p trong Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5, vi\u1ec7c L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t v\u00ec chuy\u1ec7n n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2 n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 2. H\u00e0n C\u00e2u n\u00f3i: Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1eb7t ra t\u00e1m s\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e1m s\u00e1t, quan n\u1ed9i th\u1ecb Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u1ed7i t\u1ed1i \u0111\u1ec1u n\u00f3i v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1: <i>&#8220;Ng\u00e0y mai ph\u1ea3i c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ed1t.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd. T\u1ef1 khanh D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ef1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, \u0110\u00f4ng Pha so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ebd n\u00e0o trong m\u1ea5y n\u0103m l\u1ea1i x\u1eed t\u00f9 m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi!&#8221;<\/i> Ch\u00ednh l\u00e0 n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 7, trong cung m\u1ea5t m\u1ed9t chi\u1ebfc b\u00ecnh v\u00e0ng, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m. \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t t\u00e2u xin cho b\u1eaft b\u1ea5t k\u1ef3 ai, k\u1ec3 c\u1ea3 quan l\u1ea1i qu\u1ea3n l\u00fd kho, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u1ea3m. Khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m, l\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 con trai c\u1ee7a \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t, quan l\u1ea1i x\u1eed t\u1ed9i ch\u00e9m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u00e1o \u1ee9ng.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c An ph\u1ee7 Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i trong v\u00e0 ngo\u00e0i Lan Ch\u00e2u, theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ea5t l\u00e0m ru\u1ed9ng khu\u00ea \u0111i\u1ec1n. Nay v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi khai ph\u00e1, d\u00e2n c\u01b0 ch\u01b0a t\u1eadp trung, d\u1ee5ng c\u1ee5 c\u00e0y c\u1ea5y v\u00e0 tr\u00e2u b\u00f2 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u01b0\u1ee1ng b\u1ee9c. Xin t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea5p ti\u1ec1n, gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 l\u00e0m ru\u1ed9ng doanh \u0111i\u1ec1n, ho\u1eb7c chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu cho Th\u1eeba s\u1ef1 lang, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i Ninh chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n l\u1ed9, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed Hi H\u00e0 v\u00e0 hai l\u1ed9 kh\u00e1c v\u1ec1 vi\u1ec7c cung ti\u1ec5n th\u1ee7, doanh \u0111i\u1ec1n v\u00e0 phi\u00ean b\u1ed9.<\/p>\n<p>[18] H\u00f4m \u0111\u00f3, ba t\u1ec9nh b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"Ba t\u1ec9nh b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'so\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2039-8\" href=\"#footnote-2039-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c t\u00ednh t\u00ecnh c\u1ed1 ch\u1ea5p, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi bi\u00ean so\u1ea1n qu\u1ed1c s\u1eed v\u1ec1 truy\u1ec7n c\u1ee7a B\u00e0ng T\u1ea1, con c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh l\u00e0 Ch\u1ee7ng C\u1ed5 d\u00e2ng th\u01b0, n\u00f3i r\u1eb1ng cha m\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n \u0111\u1ec3 gi\u1ebft D\u00e3 L\u1ee3i V\u01b0\u1ee3ng Vinh, khi\u1ebfn Nguy\u00ean H\u1ea1o ph\u1ea3i xin h\u00f2a. B\u00e0ng T\u1ea1 l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0111\u00e3 ch\u00e8n \u00e9p c\u00f4ng lao c\u1ee7a Th\u1ebf Ho\u00e0nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, cu\u1ed1i c\u00f9ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh truy t\u1eb7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c tranh c\u00e3i vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e3i kh\u00f4ng xong, tuy nhi\u00ean vi\u1ec7c x\u1ea3y ra \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady. L\u00fac \u0111\u00f3, Nguy\u00ean H\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u00e3 l\u00e2u, b\u1ecb kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec vi\u1ec7c t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n, th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u00e3 suy y\u1ebfu, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Th\u1ebf Ho\u00e0nh d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Th\u1ebf Ho\u00e0nh d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u1edf', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-9\" href=\"#footnote-2039-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. X\u01b0a kia, n\u01b0\u1edbc Tr\u00e2u v\u00e0 n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 giao chi\u1ebfn, ba l\u1ea7n \u0111\u00e1nh nhau v\u00e0 ba l\u1ea7n thua, n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecbch n\u1ed5i n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, v\u1edbi th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, Nguy\u00ean H\u1ea1o ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec3u qu\u1ed1c nh\u1ecf b\u00e9, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Khu\u00ea l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ebf Ho\u00e0nh \u1edf th\u00e0nh Thanh Gi\u1ea3n l\u00e2u n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn nh\u1edb \u0111\u1ebfn \u00f4ng, cho r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ebf Ho\u00e0nh kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u1ea1y d\u1ed7 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng binh s\u0129, khi\u1ebfn h\u1ecd vui v\u1ebb chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, m\u00e0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i. X\u01b0a kia, Ng\u00f4 Kh\u1edfi l\u00e0m t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc S\u1edf, b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng ch\u1ee9c quan kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng th\u1ea5t xa x\u00f4i, \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng nh\u1eefng binh s\u0129 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i su\u00f4ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh t\u1ef1u nghi\u1ec7p b\u00e1. \u0110\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 bi\u1ebft g\u1ed1c r\u1ec5 v\u1ea5n \u0111\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, nh\u01b0ng v\u00ec cha c\u1ee7a H\u1eefu th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 t\u00ean l\u00e0 \u00cdch, n\u00ean ki\u00eang d\u00f9ng ch\u1eef <i>&#8220;\u00cdch&#8221;<\/i>, \u0111\u00e3 t\u00f9y ti\u1ec7n s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u00e0i c\u00e2u, Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u1ebfn khi Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 lang, nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh t\u1ea5u tr\u00ecnh vi\u1ec7c n\u00e0y, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;An L\u1ec5 l\u1ea5n quy\u1ec1n, n\u00ean r\u0103n d\u1ea1y h\u1eafn.&#8221;<\/i> H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, Trung th\u01b0 l\u1ea5y b\u1ea3n th\u1ea3o m\u00e0 An L\u1ec5 \u0111\u00e3 s\u1eeda, Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c li\u1ec1n d\u00e2ng l\u00ean, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[19] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a L\u00fd Hi\u1ebfn xin t\u1eeb tr\u1ea1i Hi Ninh thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u1eb7t c\u00e1c b\u1ea3o ch\u01b0\u1edbng, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Minh Sa, \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u1ed1c s\u1ee9c \u1ee9ng ph\u00f3. G\u1ea7n \u0111\u00e2y L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed t\u1ea5u r\u1eb1ng t\u00e0i l\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7, d\u00e2n phu ng\u1ea1i \u0111i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng l\u1eddi Thu\u1ea5n C\u1eed n\u00f3i trung th\u1ef1c \u0111\u00e1ng tin, \u0111\u00e3 ch\u1ec9 huy gi\u1ea3i t\u00e1n d\u00e2n phu, kh\u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 n\u1eefa, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf k\u1ebf s\u00e1ch ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm. N\u1ebfu gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3 \u0111\u00e1nh tr\u1ea3, th\u00ec vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t th\u1ea5y l\u1ed9 Phu Di\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, ti\u1ebfn \u0111\u1eafp th\u00e0nh tr\u1ea1i ngo\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u00e1nh d\u1eb9p qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n. Nay l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean n\u1ebfu l\u1ea1i ki\u00eam th\u00eam s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a hai l\u1ed9 Hi, T\u1ea7n, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi b\u1ea3y t\u00e1m v\u1ea1n qu\u00e2n. N\u1ebfu c\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng xa, ti\u1ebfn \u0111\u1eafp c\u00e1c b\u1ea3o l\u0169y, t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, h\u00e1 c\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c d\u00e2n phu? Ho\u1eb7c n\u1ebfu qu\u00e2n gi\u1eb7c t\u1ee5 t\u1eadp, \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ta mong mu\u1ed1n, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u1ebft ngay.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng binh nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f2n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, th\u00ec k\u1ebf s\u00e1ch ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Hi\u1ebfn ti\u1ebfn th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Minh Sa, v\u1ea1n nh\u1ea5t d\u00e2n phu tan r\u00e3, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ea1n ki\u1ec7t, s\u1ebd chu\u1ed1c l\u1ea5y nh\u1ee5c nh\u00e3 l\u1edbn h\u01a1n. H\u00e3y l\u1ec7nh cho L\u00fd Hi\u1ebfn theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc nhanh ch\u00f3ng tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c kh\u00f3 kh\u0103n kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh, th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c Kinh l\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, tr\u1edf v\u1ec1 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ty Kinh ch\u1ebf l\u1ed9 Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i, \u0111\u1ee3i qua m\u00f9a ph\u00f2ng thu s\u1ebd v\u1ec1 kinh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ph\u1ea7n tr\u00ean gi\u1ed1ng v\u1edbi b\u1ea3n Chu.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft r\u1eb1ng Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111ang kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu d\u1ecbch, n\u00ean \u0111\u00e3 h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu n\u1eefa. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, L\u00fd Hi\u1ebfn g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, y\u00eau c\u1ea7u l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u1ea5y danh ngh\u0129a l\u00e0 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, quan ph\u1ee7 m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p 200 \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi \u00e9p bu\u1ed9c, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eadn m\u1eadt chi\u1ebfu, n\u1ebfu vi\u1ec7c qu\u00e2n nhu kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7, cho ph\u00e9p ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng.&#8221;<\/i> D\u00e2n ch\u00fang n\u00e1o lo\u1ea1n, b\u1ecf ra tr\u0103m quan ti\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi phu, h\u1ecd t\u1ee5 t\u1eadp d\u1ef1ng r\u00e0o ch\u1eafn \u1edf n\u00fai r\u1eebng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp.<\/p>\n<p>\u1ede Gi\u1ea3i Ch\u00e2u, h\u1ecd xi\u1ec1ng tri huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c; tri ch\u00e2u v\u00e0 th\u00f4ng ph\u00e1n t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c th\u00fac, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng; sai tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00e0 u\u00fd l\u1ea1i \u00e9p bu\u1ed9c, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea7m g\u1eady \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh nhau, ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao.<\/p>\n<p>Binh l\u00ednh ra kh\u1ecfi tr\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u1ebft v\u00ec \u0111\u00f3i r\u00e9t \u0111\u00e3 chi\u1ebfm n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i. Kho t\u00e0ng t\u00edch tr\u1eef kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u1ea1n ki\u1ec7t. L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng ai d\u00e1m can gi\u00e1n n\u1eefa. L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1i xu\u1ea5t qu\u00e2n, Vua \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ed9t c\u00e1ch khi\u00eam t\u1ed1n. <i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 chi\u1ebfu \u0111\u00e1p ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n<p>Khi L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed t\u1eeb Kinh Nguy\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, kh\u00f3c l\u00f3c t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng n\u1ebfu l\u1ea1i xu\u1ea5t qu\u00e2n, Quan Trung t\u1ea5t lo\u1ea1n. Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u tin l\u1eddi \u1ea5y, b\u00e8n l\u1ec7nh cho L\u00fd Hi\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 Hi H\u00e0. Thu\u1ea5n C\u1eed lui v\u1ec1 g\u1eb7p c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u00f3n ti\u1ebfp v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng cho \u00c1p ban v\u00e0 L\u00fd L\u01b0u h\u1eadu, kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y n\u1eefa.&#8221;<\/i> Thu\u1ea5n C\u1eed n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e0nh l\u0169y, \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u1ed7i nh\u1ee5c c\u1ee7a khanh \u0111\u1ea1i phu. T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng c\u1ea7m quy\u1ec1n, m\u00e0 l\u1ea1i giao vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng cho hai n\u1ed9i th\u1ea7n, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? N\u1ed9i th\u1ea7n ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn trong cung \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ed9i th\u1ea7n ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn trong cung \u0111\u00ecnh 'ch\u1ec9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00ednh', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 21 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2039-10\" href=\"#footnote-2039-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u01b0\u1edbng s\u00fay \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u1ec1u thay V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea x\u1ea5u h\u1ed5.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300b c\u00f3 ch\u1ec9nh s\u1eeda ch\u00fat \u00edt. Vi\u1ec7c Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu, xem chi\u1ebfu ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u0103m l\u1ed9 xu\u1ea5t binh h\u1ecfi t\u1ed9i n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, g\u1ea7n tr\u0103m v\u1ea1n qu\u00e2n, \u0111i ng\u00e0n d\u1eb7m kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, Vua l\u1ea5y l\u00e0m h\u1ed5 th\u1eb9n, ngh\u0129 ch\u01b0a c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u1ecfa ch\u00ed. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc hi\u00ean n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n ph\u00eda T\u00e2y l\u1ea1i xu\u1ea5t chinh, h\u00e3y g\u1ea5p r\u00fat chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean.&#8221;<\/i> Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, h\u00e0nh qu\u00e2n ch\u1ec9 s\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f4ng k\u1ecbp ti\u1ebfp t\u1ebf. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ecf ra n\u0103m tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n v\u00e0 sao \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n r\u1ed3i, c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa?&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi Khu\u00ea ch\u1ec9 l\u00e0 v\u0103n t\u1eeb su\u00f4ng th\u00f4i. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 nghe theo, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia. H\u01a1n n\u1eefa, sao kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n, ti\u1ec1n l\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng. Nay \u0111\u00e3 l\u00e0 th\u00e1ng n\u0103m, n\u1ebfu th\u00e1ng b\u1ea3y d\u00f9ng binh th\u00ec kh\u00f4ng d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua nh\u00ecn An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh c\u0169ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Linh Ch\u00e2u sao?&#8221;<\/i> V\u0103n th\u01b0 c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, Vua sai An L\u1ec5 \u0111\u1ebfn xem c\u00f9ng Th\u00e1i X\u00e1c. An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Linh Ch\u00e2u, nh\u01b0ng x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng n\u00ean xu\u1ea5t binh l\u1ea7n n\u1eefa.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y t\u1ea1m b\u00e0n l\u1ea1i sau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ng\u00e0y sau, Vua th\u1ea5y c\u00f3 ch\u1eef nh\u1ecf ghi trong s\u00e1ch, li\u1ec1n \u0111\u01b0a ra cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf Hi H\u00e0, th\u1ef1c ra l\u00e0 do L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m. Hi\u1ebfn n\u00f3i: &#8216;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh xu\u1ea5t qu\u00e2n, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7, t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, ngay c\u1ea3 thu\u1ed1c men cho binh s\u0129 c\u0169ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ee9 g\u00ec. V\u1eeba nghe tin b\u00e3i binh, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u m\u1ea5t h\u1ebft kh\u00ed th\u1ebf.&#8217; Hi\u1ebfn l\u00e0 ho\u1ea1n quan, c\u00f2n mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng, chia s\u1ebb n\u1ed7i lo c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c khanh l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u00f3 sao? Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfn T\u00f4ng, Ho\u00e0i Th\u00e1i l\u00e0m lo\u1ea1n, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u ph\u1ee5 h\u1ecda l\u00e0m k\u1ebf ho\u00e3n binh, ch\u1ec9 c\u00f3 B\u00f9i \u0110\u1ed9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Vua, n\u00ean m\u1ed9t tr\u1eadn l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00f4 Nguy\u00ean T\u1ebf. \u0110\u00e1ng ti\u1ebfc l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a B\u00f9i \u0110\u1ed9 kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00e1c c\u00f4ng khanh, m\u00e0 l\u1ea1i t\u1eeb n\u01a1i c\u1eeda h\u1ea7u, Tr\u1eabm r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>C\u00e1c quan nh\u00ecn nhau kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o. An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u00e0i T\u00e2y l\u00e0m ph\u1ea3n, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 d\u1ef1a, ch\u1ec9 v\u00ec binh h\u00f9ng t\u01b0\u1edbng m\u1ea1nh, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi chuy\u00ean quy\u1ec1n, nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a B\u00f9i \u0110\u1ed9, l\u00f2ng trung c\u1ee7a Quang Nhan, d\u0169ng kh\u00ed c\u1ee7a L\u00fd T\u1ed1, L\u00fd H\u1eefu ph\u1ee5 gi\u00fap, huy \u0111\u1ed9ng c\u00e1c tr\u1ea5n trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, c\u0169ng ph\u1ea3i m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m m\u1edbi th\u00e0nh c\u00f4ng. Nay n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 m\u1ea1nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi Ho\u00e0i T\u00e2y; L\u00fd Hi\u1ebfn t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u00e1nh v\u1edbi B\u00f9i \u0110\u1ed9; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng trung d\u0169ng nh\u01b0 Quang Nhan, T\u1ed1, H\u1eefu; qu\u00e2n n\u0103m l\u1ed9 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt nh\u01b0 Ng\u1ee5y B\u00e1c, S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb khi xu\u1ea5t binh \u0111\u1ebfn nay, qu\u00e2n s\u0129 hao m\u00f2n, kh\u00ed gi\u1edbi t\u00e1n l\u1ea1c g\u1ea7n h\u1ebft, n\u00ean b\u00e0n c\u00e1ch kh\u00f4i ph\u1ee5c s\u1ee9c l\u1ef1c, d\u00f9ng binh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eebng sai Hi\u1ebfn, nh\u01b0ng Hi\u1ebfn t\u1eeb ch\u1ed1i. Nay bi\u1ebft vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, l\u1ea1i c\u1ed1 xin \u0111i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi gian d\u1ed1i \u0111\u1ec3 l\u1eeba tr\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i> Vua nghe xong, \u0111\u0103m chi\u00eau c\u1ea3m ng\u1ed9, kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c xu\u1ea5t binh n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 do \u0110i\u1ec1n H\u1ecda so\u1ea1n, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n<p>[21] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Quy\u1ec1n tr\u1ea1i ch\u1ee7 Gia L\u00f4 l\u00e0 Chi\u1ebft Kh\u1ea3 Th\u00edch xin c\u1ea5p m\u1ed9t ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9, l\u1eadp m\u1ed9t ch\u1ec9 huy Phi\u00ean L\u1ea1c, \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00e0o ng\u0169 c\u1ea3i l\u00e0m l\u00ednh th\u00edch, ho\u1eb7c c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ed5i ng\u1ea1ch, c\u00f9ng chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7, cho m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 c\u1ea5p b\u1ea3y tr\u0103m quan, chi\u00eau m\u1ed9 binh Phi\u00ean L\u1ea1c, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng xem x\u00e9t, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1eddi t\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay vi\u1ec7c kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ecf, \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0 t\u1ec9nh nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh ph\u00fac t\u1ea5u, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c c\u00f9ng nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a ba t\u1ec9nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00eam ch\u1eef &#8216;Tam t\u1ec9nh&#8217; khi ban h\u00e0nh.&#8221;<\/i> H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 ph\u1ee5 th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c Trung th\u01b0 t\u1ec9nh m\u1ed9t m\u00ecnh nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 l\u00e0 qu\u00e1 n\u1eb7ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ba t\u1ec9nh th\u1ec3 ch\u1ebf ngang nhau, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh b\u00e0n b\u1ea1c, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 ph\u00fac t\u1ea5u, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh. N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang, t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u b\u00e0y, kh\u00f4ng n\u00ean v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n th\u1ec3 th\u1ed1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u01a1 quan ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh tuy m\u00f4 ph\u1ecfng t\u00ean g\u1ecdi ba t\u1ec9nh c\u0169, nh\u01b0ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a ph\u00e2n chia t\u1ec9nh v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ee9c quan, b\u00e8n chia Trung th\u01b0 v\u00e0 M\u00f4n h\u1ea1 l\u00e0m ba, m\u1ed7i t\u1ec9nh \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy\u1ec1n nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u00e0 ban h\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng r\u1ed1i lo\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy c\u1ee7. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, l\u1eddi Vua n\u00f3i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 th\u1ec3 th\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ea7n tr\u00ean c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n m\u1ef1c, ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n chu.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n noi theo \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i quan ch\u1ebf, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 Th\u00e1i X\u00e1c \u0111\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c t\u00e1n th\u00e0nh. Quan ch\u1ebf quy \u0111\u1ecbnh: Trung th\u01b0 t\u1ec9nh so\u1ea1n th\u1ea3o m\u1ec7nh l\u1ec7nh, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p th\u1ee9c; M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh xem x\u00e9t ph\u00fac duy\u1ec7t, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p th\u1ee9c; Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh. Ba t\u1ec9nh t\u00e1ch bi\u1ec7t nhau t\u1ea5u s\u1ef1, m\u1ed7i t\u1ec9nh th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng quy\u1ec1n ch\u00ednh l\u1ea1i t\u1eadp trung h\u1ebft v\u00e0o Trung th\u01b0 t\u1ec9nh. Th\u00e1i X\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea: <i>&#8220;\u00d4ng \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 l\u00e2u, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Trung th\u01b0 l\u1ec7nh.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea kh\u00f4ng nghi ng\u1edd g\u00ec.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Th\u00e1i X\u00e1c nh\u00e2n l\u00fac t\u1ea5u s\u1ef1 xong, \u1edf l\u1ea1i n\u00f3i ri\u00eang v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng quan c\u1ee7a ba t\u1ec9nh \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u00e1 cao, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i thi\u1ebft l\u1eadp, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ea5y T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a hai t\u1ec9nh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i X\u00e1c qu\u1ea3 nhi\u00ean m\u1ed9t m\u00ecnh n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, m\u1ecdi vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft.<\/p>\n<p>M\u1ea5y th\u00e1ng sau, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea m\u1edbi t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng tr\u0103m quan, xin cho ph\u00e9p th\u1ea7n c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c quan Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u01b0\u1edbng \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aQuan ch\u1ebf c\u1ef1u \u0111i\u1ec3n\u300b c\u1ee7a Th\u00e1i H\u01b0ng T\u00f4ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. \u300aTh\u1ea7n t\u00f4ng ch\u1ee9c quan ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh trong thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00e0m l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p th\u1ee9c t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh xem x\u00e9t ph\u1ea3n b\u00e1c; Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, ph\u00e0m l\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn x\u00e2y d\u1ef1ng, c\u1ea3i c\u00e1ch, t\u0103ng gi\u1ea3m m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 trong quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p th\u1ee9c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e0n b\u1ea1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i m\u1edbi d\u00e2ng l\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ba t\u1ec9nh c\u00f9ng tham gia x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec do M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, vi\u1ec7c nh\u1ecf h\u01a1n th\u00ec do Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1ea5t th\u00ec do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng t\u1edd ho\u00e0ng \u0111i\u1ec7p giao xu\u1ed1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i quan ch\u1ebf, b\u00e8n t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00ednh s\u1ef1 s\u1ee3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea7u m\u1ed1i, c\u1ea7n ph\u1ea3i quy v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1ed1i, ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u1ea3i qua c\u00e1c kh\u00e2u kh\u00e1c nhau m\u00e0 th\u00f4i. Nay t\u00e1ch ra l\u00e0m ba, th\u00ec g\u1ed1c ng\u1ecdn kh\u00f4ng th\u00f4ng su\u1ed1t, kh\u00e1c n\u00e0o nh\u01b0 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng thi h\u00e0nh, bi\u1ebft theo c\u00e1i n\u00e0o? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u n\u00ean tuy\u00ean b\u1ed1 \u1edf Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, tr\u00ecnh l\u00ean M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh, th\u00ec m\u1edbi ho\u00e0n h\u1ea3o.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>Th\u00e1i X\u00e1c \u0111\u00e3 l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, mu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111\u1ec1 cao m\u00ecnh, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh g\u1eedi sang Trung th\u01b0 t\u1ec9nh ph\u1ea3i th\u00eam ch\u1eef <i>&#8220;th\u01b0\u1ee3ng&#8221;<\/i> \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 tranh lu\u1eadn r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tam t\u1ec9nh l\u00e0 c\u01a1 quan c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, n\u01a1i ph\u00e1t xu\u1ea5t ch\u00ednh s\u1ef1, l\u1ec5 nghi n\u00ean b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng. Th\u00e1i X\u00e1c l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt thay \u0111\u1ed5i theo ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng nghi\u00eam ngh\u1ecb h\u1ecfi Vua: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng Th\u00e1i X\u00e1c l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 ph\u1ea3i v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, hay ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ti\u1ebfn m\u00e0 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y?&#8221;<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang l\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y.&#8221;<\/i> An L\u1ec5 quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Th\u00e1i X\u00e1c: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i ng\u00e0i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y, sao l\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, b\u00e0n nhi\u1ec1u v\u1ec1 s\u1ef1 h\u01b0ng vong c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, lu\u00f4n b\u00e0n lu\u1eadn s\u00e2u v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec1n minh c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Vua t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng tuy ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n, nh\u01b0ng thi\u00ean t\u01b0 th\u00f4ng minh, v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t minh ch\u1ee7.&#8221;<\/i> An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ee9c T\u00f4ng l\u00e0m Vua, ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00e1i g\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00e1i xa, lo vi\u1ec7c ng\u1ecdn m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u1ed1c. Khi c\u00f2n \u1edf Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, sai ng\u01b0\u1eddi d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c trong gi\u1eb7c, t\u00ecm ki\u1ebfm qu\u1ea7n \u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3, r\u1ed3i t\u1ef1 h\u1ed1i h\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc, ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u1edf l\u1ea1i ch\u00ednh \u0111\u1ea1o, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra Qu\u1ef3nh L\u00e2m, \u0110\u1ea1i Doanh \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra lo\u1ea1n Chu Th\u1eed ch\u00ednh l\u00e0 do t\u00ednh to\u00e1n th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf nh\u00e0 c\u1eeda, gieo o\u00e1n trong d\u00e2n, khi\u1ebfn binh l\u00ednh Kinh Nguy\u00ean n\u1ed5i lo\u1ea1n c\u00f3 c\u1edb. N\u1ebfu nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 th\u00f4ng minh, th\u00ec ai m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00f4ng minh?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[25] Vua tr\u1ecb v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00fai \u0111\u1ea7u nghe m\u1ec7nh, kh\u00f4ng ai d\u00e1m b\u00e0n lu\u1eadn g\u00ec, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb qu\u1edf tr\u00e1ch khi t\u1ea5u s\u1ef1. An L\u1ec5 ti\u1ebfn l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n l\u00e0 b\u1eadc th\u00e1nh, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 b\u00ean c\u1ea1nh n\u00ean ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o, li\u00eam ch\u00ednh, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng. Nh\u1eefng k\u1ebb ti ti\u1ec7n ch\u1ec9 th\u1ea5y l\u1ee3i l\u00e0 ch\u1ea1y theo, \u0111\u1ebfn khi b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7u l\u1ea5y l\u00f2ng, l\u00e0m nh\u1eefng k\u1ebf s\u00e1ch t\u1ea1m b\u1ee3, nh\u00e0 Vua s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(B\u1ed1n vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n Ho\u1ea1 ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 ti\u1ebfn tr\u00fac th\u00e0nh tr\u1ea1i, \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1ea1m d\u1eebng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng. Vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i c\u1ee7a Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, Tuy\u00ean Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri L\u00fd Hi\u1ebfn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, n\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, Tam t\u1ec9nh v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u0103n c\u1ee9 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 12 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, phong cho L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m C\u1ea3nh Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng 2.000 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 2.000 t\u1ea5m l\u1ee5a.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 4, K\u1ef7 T\u1ef5.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>&#8220;Khi ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c thay th\u1ebf Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 H\u00e0n Ch\u1ea9n, ph\u00e1t hi\u1ec7n \u00f4ng ta \u0111\u00e3 \u0111em v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f4ng v\u00e0o nh\u00e0 ri\u00eang t\u1eeb m\u1ed9t n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 m\u1edbi thu h\u1ed3i v\u00e0o c\u00f4ng kh\u1ed1, v\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty c\u0169ng kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng khai.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p><i>(C\u00f9ng ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 12.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00f4 t\u00e1c vi\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0111\u00e3 ch\u1ebf t\u1ea1o 330.000 m\u0169i t\u00ean ph\u00f2ng th\u00e0nh, nh\u01b0ng H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00fac \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00e1n t\u00ean, xin cho d\u00f9ng g\u1ed7 hoa nh\u01b0 \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[29] \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Ph\u1ea1m Tu\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;Khi xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u00e9p d\u00e2n mua mu\u1ed1i tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt, T\u0103ng Kh\u00e1ng \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft vi\u1ec7c c\u00e1c c\u1eeda h\u00e0ng b\u00e1n mu\u1ed1i, nh\u01b0ng nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u1eabn ch\u01b0a s\u1eeda \u0111\u1ed5i k\u1ecbp th\u1eddi.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u T\u0103ng Kh\u00e1ng ki\u1ec3m tra v\u00e0 x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin ch\u1ec9 d\u1ee5. D\u00e2n Giang T\u00e2y kh\u1ed5 v\u00ec ph\u00e9p mu\u1ed1i c\u1ee7a Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5, nh\u01b0ng Ph\u1ea1m Tu\u00e2n v\u00e0 T\u0103ng Kh\u00e1ng ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00e2u huy\u1ec7n vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Chu ch\u00e9p: <i>&#8220;\u0110o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu th\u00e1ng 3 khi xem x\u00e9t vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> Nay v\u1eabn ghi k\u00e8m ng\u00e0y n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ed5 \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>&#8220;Quan chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n L\u00fd T\u1eafc c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 \u0111\u1ed1c th\u00fac d\u00e2n phu v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, ra l\u1ec7nh theo ph\u00e9p tr\u1eadn, ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng h\u00ecnh th\u1ee9c, kh\u00f4ng quan t\u00e2m th\u1ef1c t\u1ebf. D\u00e2n phu v\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e9p h\u00e0ng ng\u0169, quan l\u1ea1i cai qu\u1ea3n l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh, g\u00e2y ra h\u1ed7n lo\u1ea1n, t\u00f9y ti\u1ec7n gi\u1ebft ch\u00f3c, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ed9i d\u00e2n phu th\u01b0\u1eddng c\u00e1ch xa \u0111\u1ea1i qu\u00e2n h\u01a1n m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, n\u1ebfu b\u1ea5t ng\u1edd g\u1eb7p gi\u1eb7c, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao ch\u1ed1ng c\u1ef1. Khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ch\u01b0a xu\u1ea5t ph\u00e1t, m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n d\u00e2n phu ng\u1ed3i \u0103n kh\u00f4ng t\u1ea1i Ng\u0169 Long Xuy\u00ean \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y. \u0110\u1ebfn khi ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u00e3 c\u1ea1n, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u00e0o t\u1ea9u, l\u1ea1i d\u1ed1i tr\u00e1 n\u00f3i l\u00e0 do gi\u00e1 r\u00e9t, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng. Th\u1ef1c t\u1ebf, t\u1eeb khi ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn khi tr\u1edf v\u1ec1, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 m\u01b0a tuy\u1ebft l\u1edbn, s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i c\u1ee7a L\u00fd T\u1eafc r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u, L\u00fd T\u1eafc d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"'Ban \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u00e1i B\u00ecnh Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ki\u1ebfn ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i c\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-11\" href=\"#footnote-2039-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, b\u00e0y binh b\u1ed1 tr\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng khi th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00ec h\u1ed7n lo\u1ea1n, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi n\u00f3i. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng L\u00fd T\u1eafc ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u00e0m oai, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, t\u1eeb An \u0110\u1ecbnh B\u1ea3o chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn V\u00f4 \u0110\u1ecbnh H\u00e0, m\u1ed9t ng\u00e0y ch\u00e9m v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean d\u00e2n phu b\u1ecf l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ch\u1ea1y<a class=\"footnote\" title=\"'L\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2039-12\" href=\"#footnote-2039-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. Nay L\u00fd T\u1eafc tuy b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef m\u1ea1ng \u0111\u00e3 l\u00e0 may, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1eadn chuy\u1ec3n? Xin x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u1ed3 T\u00f4ng H\u1ed3i c\u00f9ng Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh, s\u1eeda xong \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Ch\u00ednh S\u1eed\u300b, bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang \u300aTam Tri\u1ec1u B\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. Nay n\u00ean tu s\u1eeda \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b hai tri\u1ec1u Nh\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0 Anh T\u00f4ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tr\u1ee9 t\u00e1c c\u1ee5c theo l\u1ec7 tu s\u1eeda d\u00e2ng l\u00ean, c\u1eed L\u00e2m Hi, T\u0103ng Tri\u1ec7u.<\/p>\n<p><i>(\u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, sai quan tu s\u1eeda \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b hai tri\u1ec1u.&#8221;<\/i> \u300aT\u00e2n K\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;Chi\u1ebfu tu s\u1eeda \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b, ti\u1ebfp n\u1ed1i hai tri\u1ec1u s\u1eed.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[32] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi L\u1ed9 Ch\u00e2u, theo nh\u01b0 l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf hai ph\u1ea7n v\u00e0 ti\u1ec1n d\u1ecbch, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng theo \u0111\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;Chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p qu\u00e2n nhu cho L\u1ed9 Ch\u00e2u.&#8221;<\/i> S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;Mi\u1ec5n thu\u1ebf cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p qu\u00e2n nhu cho L\u1ed9 Ch\u00e2u \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[33] Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ea3o gi\u00e1p l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ea3o gi\u00e1p l\u1ea5y h\u1ed9 li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh b\u1ea3o, l\u1ea5y \u0111inh li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh binh, t\u1eeb ch\u1ee9c Ti\u1ec3u b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u do binh m\u00e0 \u0111\u1eb7t, l\u1ec7nh cho ba l\u1ed9 thi h\u00e0nh, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, xin v\u1ea1ch r\u00f5 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Ty ch\u00fang th\u1ea7n nay x\u00e9t r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1ea5y h\u1ed9 li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh b\u1ea3o: theo s\u1eafc l\u1ec7nh mi\u1ec5n, b\u1ea3o gi\u00e1p l\u1ea5y hai \u0111inh, ngh\u0129a d\u0169ng l\u1ea5y ba \u0111inh nh\u1eadp b\u1ea3o, \u0111\u01a1n \u0111inh v\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0m ph\u1ee5 b\u1ea3o.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay xin tr\u1eeb c\u00e1c h\u1ed9 quan, h\u1ed9 n\u1eef, con ch\u00e1u ng\u01b0\u1eddi quy minh, ng\u01b0\u1eddi th\u00edch s\u1ef1, h\u1ed9 cung th\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 Nam v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 l\u00e0m ph\u1ee5 b\u1ea3o, c\u00f2n kh\u00e1ch h\u1ed9, \u0111\u01a1n \u0111inh h\u1ed9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111inh t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i x\u1ebfp v\u00e0o gia b\u1ea3o, b\u1eaft ph\u1ea3i gi\u00e1m s\u00e1t l\u1eabn nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea5y \u0111inh li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh binh; x\u00e9t k\u1ef9 s\u1eafc l\u1ec7nh mi\u1ec5n, huy\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ea3o l\u1eadp s\u1ed5 ri\u00eang, g\u1eb7p vi\u1ec7c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn ho\u1eb7c th\u00eam \u0111inh, h\u1ea1n trong n\u0103m ng\u00e0y ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c khai thu, ph\u00e2n chia<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u00e2n c\u1eed' trong c\u00e2u 'h\u1ea1n ng\u0169 nh\u1eadt th\u00e2n c\u1eed khai thu ph\u00e2n t\u00ednh' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh nh\u1ecb chi nh\u1ecb tam b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-2039-13\" href=\"#footnote-2039-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. Nay xin h\u1ea1n trong n\u0103m ng\u00e0y ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c khai thu, h\u1ea1n trong m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i ph\u00e2n chia; trong th\u1eddi gian ch\u01b0a ph\u00e2n chia<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u00e2n' trong c\u00e2u 'k\u00ec v\u1ecb ph\u00e2n chi gian' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'khai', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-14\" href=\"#footnote-2039-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, nhi\u1ec1u th\u00ec t\u1ea1m ph\u1ee5 v\u00e0o g\u1ea7n, \u00edt th\u00ec t\u1ea1m b\u1ecf tr\u1ed1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu \u0111\u1ecba l\u00fd qu\u00e1 xa, d\u01b0 \u0111inh kh\u00f4ng th\u1ec3 li\u00ean k\u1ebft th\u00ec theo ph\u00e9p c\u0169. T\u1eeb ch\u1ee9c Ti\u1ec3u b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean do binh m\u00e0 \u0111\u1eb7t: ph\u00e9p gia b\u1ea3o kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u00e1ch binh, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c xem x\u00e9t s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i, truy b\u1eaft k\u1ebb gian \u0111\u1ea1o, c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m, trong vi\u1ec7c b\u1ea3o ng\u0169 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed5ng su\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay mu\u1ed1n trong gia b\u1ea3o, c\u00f3 \u0110\u1ea1i b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 Ti\u1ec3u b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng, c\u0169ng \u0111\u00e3 can d\u1ef1 vi\u1ec7c trong b\u1ea3o, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho qu\u1ea3n l\u00fd gia b\u1ea3o, \u0111\u1ec3 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, l\u00fac c\u1ea5p b\u00e1ch d\u1ec5 sai khi\u1ebfn.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3, vi\u1ec7c ph\u00e2n chia h\u1ea1n trong ba n\u0103m.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, v\u00e2n v\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ea5y Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng lang Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, gi\u00e1ng th\u1ee5 Tuy\u00ean \u0111\u1ee9c lang Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Tu\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan gi\u00e1ng th\u1ee5 Tuy\u00ean \u0111\u1ee9c lang Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Tu\u00fd, 'l\u1ed9' nguy\u00ean t\u00e1c 'ph\u1ee7', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 321, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 12 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4, ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-15\" href=\"#footnote-2039-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a> quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Phu Di\u00ean l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, gi\u00e1ng th\u1ee5 Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang L\u00fd T\u1eafc sung Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p>[35] C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n, L\u1ec5 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aTr\u00f9ng Tu Thuy\u1ebft V\u0103n\u300b, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 100 t\u1ea5m l\u1ee5a. S\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y, t\u1eeb khi xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00eda T\u00e2y, c\u00e1c n\u01a1i t\u1ea5u b\u00e1o v\u0103n t\u1ef1 ch\u1ec9 v\u1ebd s\u00f4ng n\u00fai, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 ch\u1ecdn c\u1eed nh\u1eefng s\u1ee9 th\u1ea7n, phi\u00ean quan t\u1eebng ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, quen thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00ecnh gi\u1eb7c, c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ecda c\u00f4ng tinh x\u1ea3o, c\u00f9ng ch\u1ec9 v\u1ebd s\u00f4ng n\u00fai, \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i, nh\u1eefng n\u01a1i gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1eadp trung qu\u00e2n, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh, d\u00f9ng m\u00e0u s\u1eafc ph\u00e2n bi\u1ec7t. Giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh c\u0169 v\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 t\u1ea5u b\u00e1o t\u1eeb khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, so s\u00e1nh \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu, v\u1ebd th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ee7a n\u0103m l\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, danh hi\u1ec7u s\u01b0 t\u1eed y ch\u1ec9 do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1eeb b\u1ed9 c\u1ea5p \u0111i\u1ec7p, \u0111i\u1ec7p d\u00f9ng gi\u1ea5y l\u1ee5a; ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn danh hi\u1ec7u s\u01b0 t\u1eed y ph\u1ea3i n\u1ed9p 600 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n gi\u1ea5y l\u1ee5a.&#8221;<\/i> Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i, theo l\u1ec7 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ed9 t\u0103ng, d\u00f9ng gi\u1ea5y.<\/p>\n<p>[38] H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u00e2n t\u00e0i, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e2n t\u00e0i v\u1ed1n c\u00f3 l\u1edbn nh\u1ecf, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng danh, nh\u01b0 Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng \u1edf n\u01b0\u1edbc T\u1ec1, Th\u01b0\u01a1ng \u01af\u1edfng \u1edf n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n, Ng\u00f4 Kh\u1edfi \u1edf n\u01b0\u1edbc S\u1edf, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn ch\u00ednh l\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ea1t; Ph\u00f3 Duy\u1ec7t \u1edf nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng, Chu C\u00f4ng \u1edf nh\u00e0 Chu, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba coi tr\u1ecdng \u0111\u1ea1o ngh\u0129a v\u1eeba ki\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng danh. B\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1ea1o ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u00f4ng danh, th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i lo r\u1eb1ng ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i \u0111\u1ea1o ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u, n\u1ebfu hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00f4ng danh ch\u1eb3ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng th\u1ee9 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng c\u00f2n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, ch\u00ednh l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9, theo l\u1ec7 nh\u01b0 \u1edf Nhung, L\u00f4, cho ph\u00e9p t\u1ef1 trang b\u1ecb gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u1ee1i<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u1ee1i, ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'dao', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-23 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-16\" href=\"#footnote-2039-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, t\u1ea5m ch\u1eafn b\u1eb1ng tre, cung g\u1ed7, dao, t\u00ean c\u1ecf tranh, v.v., \u0111\u1ec3 t\u1eadp luy\u1ec7n trong b\u1ea3o. N\u1ebfu g\u1eb7p ph\u1ea3i b\u1eaft c\u01b0\u1edbp, th\u00ec kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 \u00e1o gi\u00e1p \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p ph\u00e1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ch\u00e2u Nghi qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c \u0111\u1ed9ng An H\u00f3a ba ch\u00e2u li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5y n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, l\u1ea1i th\u00eam n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 tuy\u1ebft l\u1edbn, tr\u00e2u b\u00f2 ch\u1ebft r\u00e9t, khi\u1ebfn La Th\u1ebf Ni\u1ec7m t\u1eadp h\u1ee3p c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i c\u1eed quan \u0111i tuy\u00ean b\u1ed1 \u00e2n hu\u1ec7, r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee9u t\u1ebf, th\u00ec sinh linh m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng s\u1ebd b\u1ecb gi\u1ebft oan. N\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ecdn quan x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai quy\u1ec1n Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Chu S\u01a1 B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 M\u00e3 M\u1eb7c, l\u1ea1i ban cho hai v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c.<\/p>\n<p>L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u00dd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i mu\u1ed1n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t, ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u1ea5t c\u1ee7a t\u1ec9nh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Man, \u0110\u1ea3n \u0111\u1ec1u tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n \u0111\u00f3i kh\u00e1t v\u00e0 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n m\u1edf mang chi\u00eau n\u1ea1p, g\u00e2y th\u00eam vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 5, Th\u1ebf Ni\u1ec7m \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i \u0110\u1ee9c C\u1ea9n, l\u1ea1i v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 b\u00e1o c\u00e1o th\u00e1m th\u00ednh, qu\u00e2n gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1eadp trung kh\u1eafp n\u01a1i nh\u01b0 ki\u1ebfn, e r\u1eb1ng s\u1ebd nh\u00e2n m\u00f9a thu x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u00f2 x\u00e9t, n\u1ebfu ch\u00fang \u0111\u1ea1i qu\u00e2n x\u00e2m nh\u1eadp, th\u00ec l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i c\u1ee7ng c\u1ed1 t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, d\u1ecdn s\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, khi\u1ebfn gi\u1eb7c kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, t\u00f9y c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, \u0111\u00e1nh khi ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi r\u00fat v\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i L\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>&#8220;Cung ph\u1ee5ng quan T\u00f4n Hi c\u00f9ng b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111i\u1ec7n th\u1ecb M\u00e3 L\u0103ng \u0111em thuy\u1ec1n \u0111\u00f3n ti\u1ebfp b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, kh\u00f4ng ng\u1edd b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y d\u00f9ng k\u1ebf b\u1eaft \u0111i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y M\u00e3 L\u0103ng tr\u1ed1n v\u1ec1, n\u00f3i T\u00f4n Hi \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng Hi ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9, b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan, ban cho b\u1ea1c, l\u1ee5a, r\u01b0\u1ee3u, g\u1ea1o theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Hi b\u1ecb b\u1eaft \u0111\u00e3 ghi ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 Canh T\u00fd, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1ec9 ghi vi\u1ec7c b\u1ecb gi\u1ebft v\u00e0 truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n<p>[43] V\u0103n T\u01b0 s\u1ee9, V\u0103n Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Gia Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c L\u1ee5c t\u00e0o c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh c\u1ea7n xin ch\u1ec9 d\u1ee5, \u0111\u1ec1u do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 t\u1ec9nh.&#8221;<\/i> L\u1ea1i chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a M\u00f4n h\u1ea1, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea tr\u00e1t ban h\u00e0nh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i g\u1eedi Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh thi h\u00e0nh. L\u1eadp th\u00e0nh l\u1ec7nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf s\u1edf t\u00e2u, \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 th\u1ee9c c\u00e1o th\u00e2n cho ch\u1ebf th\u1ee5, s\u1eafc th\u1ee5, t\u1ea5u th\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 11 chi 67 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2039-17\" href=\"#footnote-2039-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. H\u00f4m sau, chi\u1ebfu: <i>&#8220;Th\u1ec3 th\u1ee9c quan c\u00e1o v\u00e0 t\u1ea5u sao, l\u1ec7nh quan ch\u1ebf s\u1edf tham kh\u1ea3o quan c\u00e1o c\u1ee7a Ph\u00f2ng Huy\u1ec1n Linh \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(C\u00f9ng ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i.)<\/i><\/p>\n<p>[46] Chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i H\u00e0n l\u00e2m y quan vi\u1ec7n th\u00e0nh H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n y quan c\u1ee5c, ch\u1ee9c s\u1ee9, ph\u00f3 tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u300aM\u1eb7c s\u1eed\u300b ch\u00e9p nh\u1ea7m, \u300aChu s\u1eed\u300b d\u1eddi v\u00e0o \u0111\u00e2y, nay theo b\u1ea3n Chu.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a L\u1ee5c t\u00e0o tr\u00ecnh Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, g\u1eedi Trung th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 qua M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh c\u1ea7n xin ch\u1ec9 d\u1ee5, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 m\u1ee5c l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i ng\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Trung t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u L\u01b0u H\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00e1i b\u1ed9c khanh. Khi n\u0103m l\u1ed9 \u0111\u00e1nh ph\u00eda t\u00e2y, c\u00f4ng t\u01b0 kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c qu\u00e2n, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o, l\u1ec7nh, t\u00e1 \u0111\u1ec1u b\u1ecb g\u00f4ng xi\u1ec1ng th\u00fac gi\u1ee5c d\u00e2n \u1edf n\u00f4ng th\u00f4n, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 s\u00e1t. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 H\u00e3ng \u1edf Thi\u1ec3m, thi h\u00e0nh ch\u00ednh l\u1ec7nh nh\u01b0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, so v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c c\u0169ng ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc. D\u00e2n Thi\u1ec3m r\u1ea5t c\u1ea3m k\u00edch, l\u1eadp sinh t\u1eeb b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec1n Tri\u1ec7u B\u00e1.<\/p>\n<p>[49] Chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u T\u1ebf: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i qu\u00e2n gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1eadp h\u1ee3p ng\u1ef1a v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf Hi H\u00e0 v\u00e0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t b\u1ea5t ng\u1edd, c\u1ea7n ph\u1ea3i lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc. C\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf Lan Ch\u00e2u v\u00e0 th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh T\u00e2y xem ch\u1ed7 n\u00e0o \u0111\u1ee7, ch\u1ed7 n\u00e0o thi\u1ebfu, c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng b\u1ed5 sung, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ed1i h\u1eadn v\u1ec1 sau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[50] L\u00e2m Qu\u1ea3ng t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, giao cho th\u1ea7n ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng tr\u1ea1ng qu\u00e2n s\u1ef1, c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e1o th\u00e2n, tuy\u00ean, tr\u00e1t, v.v. Th\u1ea7n x\u00e9t th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo qu\u00e2n ra tr\u1eadn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ti\u1ebfc m\u1ea1ng s\u1ed1ng, c\u00f4ng lao c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t; c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0 ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9i ng\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng trong \u0111\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng m\u00e0 H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o \u0111\u00e3 t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0 ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y c\u1ea5p c\u00f4ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, m\u1ed7i l\u1ea7n th\u00eam c\u1ea5p c\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'m\u1ed7i' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'v\u00f4', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 18\/10 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-2039-18\" href=\"#footnote-2039-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, ban th\u01b0\u1edfng t\u1ed1i \u0111a \u0111\u1ebfn n\u0103m b\u1eadc, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, L\u00e2m Qu\u1ea3ng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi d\u1eabn qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, th\u01b0\u1eddng c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i trinh s\u00e1t \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t n\u00fai r\u1eebng, g\u1eb7p \u0111\u1ecbch th\u00ec b\u00e1o tin, nh\u1eb1m bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb, trong \u0111\u00f3 d\u00f9ng cung th\u1ee7 c\u1ea7m c\u1edd tr\u1eafng, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. V\u00ec cung th\u1ee7 c\u1ea7n th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 gi\u01b0\u01a1ng cung, \u0111\u1ee9ng y\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n c\u1edd tr\u1eafng d\u00f2 x\u00e9t n\u00fai r\u1eebng, ch\u1ec9 leo l\u00ean nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf. Qu\u00e2n gi\u1eb7c gh\u00e9t c\u1edd tr\u1eafng, ra s\u1ee9c \u0111u\u1ed5i theo, c\u1edd tr\u1eafng v\u1eeba ch\u1ea1y, cung th\u1ee7 c\u0169ng ch\u1ea1y theo, kh\u00f4ng k\u1ecbp gi\u01b0\u01a1ng cung. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, d\u00f9ng b\u1ed9 binh cung th\u1ee7 \u0111i theo c\u1edd tr\u1eafng, g\u1eb7p \u0111\u1ecbch ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhau.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[52] Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9, Th\u1eeba ngh\u1ecb lang Mi\u00eau Th\u1eddi Trung th\u0103ng hai ch\u1ee9c; Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Th\u1eeba ngh\u1ecb lang Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i, Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang Giang Di\u1ec5n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o qu\u00e2n nhu \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong chi\u1ebfn d\u1ecbch L\u00f4 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2, B\u00ednh Th\u00ecn, vi\u1ec7c c\u1ee7a Mi\u00eau Th\u1eddi Trung c\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng lang, Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Ng\u00f4 C\u01b0 H\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a C\u01b0 H\u1eadu, sau khi th\u0103ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, c\u00f3 ghi: <i>&#8220;C\u01b0 H\u1eadu li\u1ec1n cho \u0111\u00fac ti\u1ec1n t\u1ea1i hai gi\u00e1m Lai Vu v\u00e0 L\u1ee3i Qu\u1ed1c, cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 cho c\u1ea3 l\u1ed9.&#8221;<\/i> X\u00e9t: Vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n di\u1ec5n ra v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 3, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan; th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, gi\u1eef ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 5.)<\/i><\/p>\n<p>[54] C\u00e1c ch\u1ee9c L\u1ec7nh, Th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1 thu\u1ed9c ba khoa L\u1ecbch to\u00e1n, Thi\u00ean v\u0103n, Tam th\u1ee9c c\u1ee7a Ty Thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Do \u0110\u00f4ng quan ch\u00ednh V\u01b0\u01a1ng Li\u1ec7u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u00ec \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c ch\u1ee9c quan gi\u00e1m th\u1ef1, gi\u00e1m th\u01b0\u01a1ng, th\u1ea3o tr\u01b0\u1eddng, n\u00ean t\u0103ng th\u00eam ba ch\u1ee9c L\u1ec7nh, Th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho c\u00f4ng vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[55] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng binh s\u0129 t\u1eeb qu\u00e2n ti\u1ec1n b\u1ecf tr\u1ed1n v\u1ec1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n \u00e1p gi\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ec1n, m\u00e0 ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00e0nh t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, nh\u00e2n vi\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[56] C\u00e1c quan K\u1ebf ngh\u1ecb bi\u00ean s\u1ef1 c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 T\u1eeb Hi t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kinh l\u01b0\u1ee3c ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 tri\u1ec1u ki\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u00e0y, ch\u00fang th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u, c\u1ea7n Ng\u1ea1c tham gia k\u1ebf ngh\u1ecb, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u1ebfn ngay.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Ng\u1ea1c ph\u1ea3i kh\u1edfi h\u00e0nh trong v\u00f2ng ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ghi ch\u00e9p m\u1eadt v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 13.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua ph\u00ea d\u1ee5 cho Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p: <i>&#8220;Binh s\u0129 Qu\u1ea3ng Nam ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 m\u1edbi tuy\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, kh\u00f4ng bi\u1ebft chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan n\u1ebfu khinh su\u1ea5t, d\u1ec5 b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch l\u1ee3i d\u1ee5ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. Ban \u0111\u1ea7u nghe n\u00f3i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi S\u01a1n L\u00e3o kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng ong b\u00f2 c\u1ea1p c\u00f3 \u0111\u1ed9c, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m g\u1eb7p \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec1u r\u00fat lui, ch\u01b0a r\u00f5 s\u1ed1ng ch\u1ebft, \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh b\u1ecdn S\u01a1n L\u00e3o, \u0111\u00e1nh th\u1eafng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec kh\u00ed th\u1ebf \u0111ang l\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 khinh \u0111\u1ecbch. X\u00e9t theo l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng binh t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o truy \u0111\u00e1nh, ch\u1ec9 n\u00ean giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u1eef ch\u1eb7t c\u00e1c c\u1eeda \u1ea3i n\u00fai, c\u1ea9n th\u1eadn ph\u00f2ng b\u1ecb m\u00e0 th\u00f4i. Khanh n\u00ean x\u1eed l\u00fd, sai c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, theo l\u1ec7nh ch\u1ec9 huy g\u1ea7n \u0111\u00e2y, tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng c\u1ee7a c\u1ea3 l\u1ed9. V\u1eabn ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5 s\u1ed1 binh s\u0129 t\u1eed th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 19, cu\u1ed1i th\u00e1ng 5, v\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[58] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00e3 t\u00f9y ti\u1ec7n t\u00e2u l\u00ean nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng thu\u1ed9c lo\u1ea1i ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh. Nay quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 t\u1ed9i ph\u00e1p \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ea3i b\u00e1o m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e1o m\u00e0 l\u1ea1i b\u00e1o, ho\u1eb7c t\u00f9y ti\u1ec7n nh\u1eadn nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c quan khi \u0111\u1ebfn b\u00e1i y\u1ebft c\u00e1c l\u0103ng, tr\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m ho\u1eb7c \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng n\u01b0\u1edbc t\u1eafm, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt m\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e1i l\u1ea1y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[60] \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ebf ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Th\u00fac Sung xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a b\u1ea3n v\u1ecb. Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 xem x\u00e9t: C\u00e1c con c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1. Vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 t\u1ea1i c\u00e1c cung vi\u1ec7n n\u00ean do ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u hi\u1ec7n c\u00f2n s\u1ed1ng v\u00e0 l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[61] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eed nghi\u1ec7m, n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c d\u1ec5 d\u00e0ng. Chi\u1ebfn d\u1ecbch Linh Ch\u00e2u, tinh th\u1ea7n binh s\u0129 \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn kh\u00f4ng suy gi\u1ea3m, l\u00e0 nh\u1edd th\u00e0nh c\u00f4ng \u1edf Hi Ch\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c binh l\u00e0 nguy hi\u1ec3m, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, s\u1ed1 binh l\u00ednh thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf d\u00f9ng binh h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng c\u0169ng nhi\u1ec1u n\u0103m chinh ph\u1ea1t Cao Ly, binh m\u00e3 t\u1ed5n th\u1ea5t g\u1ea7n h\u1ebft, nh\u01b0ng nh\u1edd ki\u00ean nh\u1eabn, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u00e2n t\u1eeb th\u00e1nh minh, ch\u1ec9 c\u1ea7n hu\u1ea5n luy\u1ec7n binh l\u00ednh, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng th\u1ebf n\u01b0\u1edbc, th\u00ec vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng binh l\u1ef1c s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ed1i ti\u1ebfc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Th\u1ecb lang t\u00e2u vi\u1ec7c, Lang trung, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang theo th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00ean \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i m\u1ed9t m\u00ecnh. Th\u1ecb lang tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin l\u00ean \u0111i\u1ec7n m\u1ed9t m\u00ecnh. Th\u1ecb lang t\u1ea3 h\u1eefu tuy\u1ec3n t\u00e2u vi\u1ec7c, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 th\u1ed1ng l\u0129nh, th\u00ec cho ph\u00e9p Th\u1ecb lang l\u00ean \u0111i\u1ec7n, mang theo Lang quan. B\u00ed th\u01b0, \u0110i\u1ec7n trung t\u1ec9nh, c\u00e1c T\u1ef1, Gi\u00e1m tr\u01b0\u1edfng quan coi nh\u01b0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ph\u00f3, Th\u1eeba tr\u1edf xu\u1ed1ng coi nh\u01b0 Th\u1ecb lang. L\u1ee5c t\u00e0o khi b\u1ea9m vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4 t\u1ec9nh c\u0169ng theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. Th\u1ecb lang tr\u1edf xu\u1ed1ng, h\u00e0ng ng\u00e0y ph\u1ea3i qua Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1ec3 nghe b\u00e0n vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[63] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, khi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea1y ri\u00eang, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1eddi t\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, n\u00f3i: <i>&#8220;Theo nghi l\u1ec5, trong l\u1ec5 \u0111\u1eb7c sinh qu\u1ef9 th\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, l\u1eddi kh\u1ea5n khi b\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t ch\u1ec9 n\u00f3i &#8216;th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed5 m\u1ed7 t\u1eed&#8217;<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eddi kh\u1ea5n khi b\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t ch\u1ec9 n\u00f3i 'th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed5 m\u1ed7 t\u1eed', ch\u1eef 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 15-11 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-19\" href=\"#footnote-2039-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>; trong l\u1ec5 thi\u1ebfu lao qu\u1ef9 th\u1ef1c c\u00f3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, l\u1eddi kh\u1ea5n khi b\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t v\u00e0 l\u1eddi ch\u00fac th\u00ec n\u00f3i &#8216;d\u00f9ng m\u1ed7 phi ph\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed7 th\u1ecb&#8217;.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia, trong l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1t c\u00f3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t. L\u00fac \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 t\u1ebf r\u1eeda ch\u00e9n, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u d\u00e2ng l\u00ean ph\u00eda nam n\u1ed3i h\u00ecnh, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00e9n, \u0111\u1ebfn khi ch\u1ee7 nh\u00e2n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u cho ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t, ch\u1ee7 ph\u1ee5 d\u00e2ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai, kh\u00e1ch tr\u01b0\u1edfng d\u00e2ng l\u1ea7n th\u1ee9 ba, c\u0169ng ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e9n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00f4i Linh \u00c2n m\u1edf r\u1ed9ng ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb trong \u300aChu l\u1ec5\u300b, cho r\u1eb1ng Vua t\u1ebf t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u00f3 ch\u00edn l\u1ea7n r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u lo\u00e3, tri\u1ec1u ti\u1ec5n, qu\u1ef9 th\u1ef1c, di\u1ec5n thi m\u1ed7i th\u1ee9 ba l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec1u ti\u1ec5n, qu\u1ef9 th\u1ef1c, di\u1ec5n thi m\u1ed7i th\u1ee9 ba l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, ch\u1eef 'tam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 15-12 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-20\" href=\"#footnote-2039-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, c\u00e1c quan l\u00e0m kh\u00e1ch d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u m\u1ed9t l\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c quan l\u00e0m kh\u00e1ch d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u m\u1ed9t l\u1ea7n, hai ch\u1eef 't\u00e2n nh\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2039-21\" href=\"#footnote-2039-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e9n. B\u1edfi v\u00ec chi\u1ebfu c\u00f9ng m\u1ed9t gh\u1ebf, l\u1eddi ch\u00fac c\u00f9ng m\u1ed9t l\u1eddi, \u0103n c\u00f9ng m\u1ed9t m\u00e2m, c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u1edf \u0111\u1eadu \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u00e0y hai l\u1ea7n, m\u00e0 v\u1eabn d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc, v\u1ec1 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nghi th\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5, \u1edf c\u00e1c th\u1ea5t c\u1ee7a Hi T\u1ed5, D\u1ef1c T\u1ed5, Tuy\u00ean T\u1ed5, Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00e2ng m\u1ed9t ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc, \u1edf th\u1ea5t Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng d\u00e2ng hai ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc, \u1edf th\u1ea5t Nh\u00e2n T\u00f4ng d\u00e2ng m\u1ed9t ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbc, xin kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u1eefa. C\u00f2n vi\u1ec7c h\u1ee3p t\u1ebf \u1edf bi\u1ec7t mi\u1ebfu ho\u00e0ng h\u1eadu, v\u1eabn theo l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[64] Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u, Ph\u00ed V\u1ea1n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi An H\u00f3a man ch\u1eb7n b\u1eaft. Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a gi\u1eb7c man v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1eaft gi\u1ebft, \u0111i\u1ec1u tra n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a binh m\u00e3 Ph\u00ed V\u1ea1n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft Ph\u00ed V\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(C\u00f9ng ng\u00e0y 17 \u0110inh M\u00e3o, v\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 7 T\u00e2n T\u1ef5 vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 ch\u1ebft, l\u1ea1i ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 th\u00e1ng 7 Gi\u00e1p Th\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh, ph\u00e2n t\u00edch t\u1eebng ph\u1ea7n nh\u1ecf m\u00e0 \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1edfng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, th\u01b0\u1eddng d\u1eabn nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7, \u0111\u1ebfn khi t\u00e2u c\u00f4ng th\u00ec l\u1ea1i gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh, khi t\u00e2u c\u00f4ng tr\u1ea1ng th\u00ec ph\u1ea3i t\u00ednh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chi\u1ebfu cho ty An ph\u1ee7 l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 m\u1ed9t v\u1ea1n quan.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng gi\u1ea5y ph\u00e9p ng\u1ef1a tr\u1ea1m thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ed9 Gi\u00e1p, l\u1ec7nh cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 tr\u1edf xu\u1ed1ng k\u00fd t\u00ean v\u00e0o \u0111\u1ea7u gi\u1ea5y ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[68] Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e2ng t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0 voi, m\u1ed7i th\u1ee9 n\u0103m m\u01b0\u01a1i chi\u1ebfc<a class=\"footnote\" title=\"Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e2ng t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0 voi, m\u1ed7i th\u1ee9 n\u0103m m\u01b0\u01a1i chi\u1ebfc. D\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'thu\u1ea7n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 7-37 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 't\u00ea gi\u00e1c hai', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'voi hai'. Theo ch\u00fa th\u00edch, nghi ng\u1edd \u1edf \u0111\u00e2y thi\u1ebfu hai ch\u1eef 't\u00ea gi\u00e1c hai'.\" id=\"return-footnote-2039-22\" href=\"#footnote-2039-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ed9ng C\u1ed5 \u0110\u00e1n thu\u1ed9c ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1ea3ng L\u1ee3i', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 4-39 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 90, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-23\" href=\"#footnote-2039-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a> l\u00e0 N\u00f9ng D\u0169ng c\u00f9ng d\u00e2n trong \u0111\u1ed9ng l\u00e0m ph\u1ea3n, ch\u1ea1y v\u00e0o ch\u00e2u Ung, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ung nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u00f9ng D\u0169ng v\u1ed1n kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9, \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc khi Giao Ch\u1ec9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f3 c\u00f3 l\u00fd do tr\u1ea3 l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c N\u00f9ng D\u0169ng c\u00f2n ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 9, nay b\u1ecf \u0111i. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Giao Ch\u1ec9 d\u00e2ng t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n hai con.&#8221;<\/i> \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Th\u1eeba ngh\u1ecb lang Ng\u00f4 Ti\u1ec1m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y. Ti\u1ec1m t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i Giao Ch\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00f2i l\u1ea5y nh\u00e2n kh\u1ea9u \u1edf Giang H\u1eefu, th\u1ea7n c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u vi\u1ec7c An Nam \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh man di, \u0111\u1ec1u n\u00f3i trong v\u00f2ng ba \u0111\u1ebfn n\u0103m n\u0103m t\u1ea5t s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi. Xin hu\u1ea5n luy\u1ec7n d\u00e2n \u0111inh Qu\u1ea3ng T\u00e2y, r\u0103n d\u00e8 ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Ng\u00f4 Ti\u1ec1m ph\u00e2n t\u00edch bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 M\u00e3 M\u1eb7c t\u00e2u: <i>&#8220;An H\u00f3a Ch\u00e2u man t\u1ed9c l\u00e0m lo\u1ea1n, xin ch\u1ec9 huy c\u00e1c quan ty thu\u1ed9c quy\u1ec1n x\u1eed tr\u00ed, ho\u1eb7c xin ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed \u0111\u1ebfn b\u1eaft gi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u1ecba gi\u1edbi Nghi Ch\u00e2u ti\u1ebfn v\u00e0o An H\u00f3a Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 s\u00e0o huy\u1ec7t gi\u1eb7c, xa nh\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 300 d\u1eb7m. D\u00e2n binh Nghi Ch\u00e2u v\u00e0 Dung Ch\u00e2u c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 d\u0169ng m\u00e3nh, trong \u0111\u00f3 ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 hai ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn, man t\u1ed9c \u1eaft s\u1ebd d\u00e2ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1eb7c c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch th\u00f4 l\u1eadu, giao vi\u1ec7c cho h\u1eafn ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 xong. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1eafn n\u00f3i binh l\u00ednh b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, nh\u01b0ng khi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ee3 x\u00e2y nh\u00e0, t\u00ednh to\u00e1n ban \u0111\u1ea7u nh\u1ecf, khi kh\u1edfi c\u00f4ng m\u1edbi th\u1ea5y chi ph\u00ed t\u0103ng l\u00ean. D\u00f9ng binh l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, c\u1ea7n h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u00e1nh An Nam v\u00e0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u00e0 qu\u00e2n T\u00e2y, s\u1ed1 binh l\u00ednh t\u1eed th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. C\u00e1c quan ty x\u1eed \u00e1n sai m\u1ed9t t\u1ed9i ch\u1ebft, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nh\u1eb9; nay v\u00f4 t\u1ed9i \u0111\u1ea9y m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ea9y' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Tr\u00ed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 89 Kinh ch\u1ebf An H\u00f3a Man s\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-24\" href=\"#footnote-2039-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Nh\u01b0 vi\u1ec7c Kh\u1ea5t \u0110\u1ec7 \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u, ban \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u00f2i ti\u1ec1n chu\u1ed9c x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t \u1edf La C\u00e1 M\u00e2u \u0110\u1ed9n v\u00e0 tr\u1ea3 th\u00f9 ri\u00eang, V\u01b0\u01a1ng Tuy\u00ean qu\u00e1 tay \u0111\u1ebfn c\u1ee9u, b\u1ecb Kh\u1ea5t \u0110\u1ec7 gi\u1ebft, vi\u1ec7c b\u1ed7ng tr\u1edf n\u00ean l\u1edbn. \u0110\u1ebfn khi vi\u1ec7c y\u00ean, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ti\u00eau \u0111i\u1ec1u, hao t\u1ed5n kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ch\u1ed7 r\u1ea5t nh\u1ecf.&#8221;<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u t\u00edch nh\u1ecf th\u00e0nh l\u1edbn. Vua t\u00f4i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu khuy\u00ean r\u0103n nhau c\u0169ng n\u00f3i &#8216;M\u1ed9t ng\u00e0y hai ng\u00e0y mu\u00f4n vi\u1ec7c&#8217;.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c nh\u1ecf l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 lo li\u1ec7u khi ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m v\u1ec1 tr\u00ed d\u0169ng; th\u1ee9 \u0111\u1ebfn, khi th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u nh\u1ecf m\u00e0 lo li\u1ec7u, th\u00ec d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'D\u1ec5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nghi', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 h\u1ea1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 89 Kinh ch\u1ebf An H\u00f3a Man s\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-25\" href=\"#footnote-2039-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>; c\u00f2n h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi, khi vi\u1ec7c \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng m\u1edbi lo li\u1ec7u, n\u00ean t\u1ed1n nhi\u1ec1u s\u1ee9c m\u00e0 \u00edt th\u00e0nh c\u00f4ng, ho\u1eb7c d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ee5p \u0111\u1ed5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh th\u00ec kh\u00f4ng b\u00e0y tr\u1eadn, v\u00ec lo t\u00ednh to\u00e1n khi vi\u1ec7c ch\u01b0a manh nha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c s\u1eafp manh nha, tr\u1eddi th\u01b0\u1eddng b\u00e1o \u0111i\u1ec1m, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Sao ch\u1ed5i, sao b\u0103ng b\u00e1o \u0111i\u1ec1m nh\u00e2n s\u1ef1 r\u1ea5t r\u00f5, nh\u01b0 l\u1eddi n\u00f3i, ch\u1ec9 nay kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u thi\u00ean \u0111\u1ea1o. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb. Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi Ti\u00ean \u0111\u1ebf, sao b\u0103ng hi\u1ec7n r\u1ea5t l\u1edbn, c\u00f3 ti\u1ebfng, \u00e1nh s\u00e1ng qu\u00e9t qua m\u1ed3 m\u1ea3. Th\u00e1ng 10 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, sao ch\u1ed5i hi\u1ec7n \u1edf sao Ch\u1ea9n, sao Ch\u1ea9n l\u00e0 sao Tr\u01b0\u1eddng Sa, Tr\u1eabm lo v\u1ec1 An Nam, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y th\u00e1ng, An Nam l\u00e0m ph\u1ea3n. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, sao ch\u1ed5i hi\u1ec7n \u1edf v\u1ecb tr\u00ed Lang, l\u1eb7n \u1edf sao Tr\u01b0\u01a1ng, n\u0103m ngo\u00e1i kh\u1edfi binh ph\u00eda t\u00e2y, th\u00ec sao ch\u1ed5i r\u1eddi kh\u1ecfi v\u1ecb tr\u00ed Lang, vi\u1ec7c n\u00e0y do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ecbch kh\u1edfi s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i vi vi\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eddi b\u00e1o \u0111i\u1ec1m bi\u1ebfn, th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y t\u0129nh m\u00e0 \u1ee9ng ph\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a ti\u00eau tr\u1eeb.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft s\u1ebd d\u00f9ng binh, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 s\u1ed1 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft s\u1eeda m\u00ecnh, Vua s\u1eeda vi\u1ec7c m\u00ecnh. N\u1ebfu s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c m\u00ecnh, d\u00f9 \u1eaft ph\u1ea3i d\u00f9ng binh, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. Vi\u1ec7c s\u1eafp manh nha m\u00e0 thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec nh\u00e2n s\u1ef1 \u1edf d\u01b0\u1edbi, kh\u00ed t\u00edch \u1edf tr\u00ean, t\u00edch kh\u00ed c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 ng\u0169 t\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1ec7nh, th\u00ec kh\u00ed s\u1eafc hi\u1ec7n ra m\u1eb7t.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng b\u1eb1ng binh, quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn an nguy x\u00e3 t\u1eafc, b\u1ed1 tr\u00ed binh \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec vi\u1ec7c kh\u00e1c ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a coi vi\u1ec7c binh v\u00e0 t\u1ebf t\u1ef1 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, v\u00ec th\u1edd th\u1ea7n, tr\u1ecb d\u00e2n kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nhung v\u00e0 binh kh\u00e1c nhau. Gi\u00e1p tr\u1ee5 kh\u1edfi nhung, v\u00ec binh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c d\u00f9ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 nhung. T\u1ebf t\u1ef1 \u0111o\u00e1n t\u00ecnh tr\u1ea1ng qu\u1ef7 th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f3, d\u00f9ng binh \u0111o\u00e1n t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u1ecbch l\u00e0 kh\u00f3, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a th\u01b0\u1eddng g\u1ed9p l\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i T\u1ed5 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, sai t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111i, kh\u00f4ng nh\u1ecdc m\u00e0 y\u00ean, con ch\u00e1u h\u01b0\u1edfng ph\u00fac, n\u00ean coi tr\u1ecdng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i T\u1ed5 l\u1ea5y kh\u00f4ng gi\u1ebft m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c \u0111\u1eddi Vua sau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng gi\u1ebft b\u1eeba m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u1eddi sau y\u00ean vinh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ba \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1 tuy d\u00f9ng gi\u1ebft, nh\u01b0ng c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 gi\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i &#8216;d\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u1ed1ng m\u00e0 gi\u1ebft d\u00e2n, d\u00f9 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng o\u00e1n ng\u01b0\u1eddi gi\u1ebft&#8217;, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 gi\u1ebft.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m lo\u1ea1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i b\u1ea5t ch\u00ednh. Ngh\u1ec7 T\u1ed5 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec1u chi\u00eau t\u1eadp k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i b\u1ea5t ch\u00ednh b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m l\u00ednh, cho \u1edf li\u00ean doanh, th\u1eadp ng\u0169 ki\u1ec1m ch\u1ebf nhau, d\u00f9ng qu\u00e2n ph\u00e1p r\u0103n, h\u1eadu l\u1ed9c cho t\u01b0\u1edbng, khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ef1 tr\u1ecdng, giao quy\u1ec1n sinh s\u00e1t, uy nghi\u00eam \u1edf c\u1ea5p b\u1eadc, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng. K\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i b\u1ea5t ch\u00ednh \u0111\u00e3 t\u1ee5 l\u00e0m l\u00ednh, c\u00f3 c\u00e1ch ch\u1ebf ng\u1ef1, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m b\u1eady, nh\u1edd \u0111\u00f3 l\u1ea5y s\u1ee9c h\u1ecd b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n l\u00e0nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi y\u00ean \u1ed5n ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn, n\u00ean nghi\u1ec7p th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a ai b\u1eb1ng. Ngh\u1ec7 T\u1ed5 nu\u00f4i qu\u00e2n ch\u1ec9 22 v\u1ea1n, kinh s\u01b0 h\u01a1n 10 v\u1ea1n, c\u00e1c \u0111\u1ea1o h\u01a1n 10 v\u1ea1n. Khi\u1ebfn qu\u00e2n kinh s\u01b0 \u0111\u1ee7 ch\u1ebf ng\u1ef1 c\u00e1c \u0111\u1ea1o, th\u00ec kh\u00f4ng lo\u1ea1n ngo\u00e0i; h\u1ee3p qu\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee7 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 kinh s\u01b0, th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebfn trong. Trong ngo\u00e0i ki\u1ec1m ch\u1ebf nhau, kh\u00f4ng lo thi\u00ean l\u1ec7ch, thi\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh h\u01a1n tr\u0103m n\u0103m, l\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;S\u00e1ch \u300aQu\u1ed1c tri\u1ec1u h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b n\u00f3i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 binh tri\u1ec1u ta tuy chi ti\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai suy r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea7n th\u00e1nh, th\u00ec ai bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[71] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c l\u1ed9 s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, ngo\u1ea1i tr\u1eeb \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u1edf kinh s\u01b0, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Kinh Nguy\u00ean. Trong l\u00fac d\u00f9ng binh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i r\u1ea5t qu\u00fd gi\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00e3ng ph\u00ed, hao t\u1ed5n qu\u00e1 nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9: nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng qu\u00e1 c\u1ea5p b\u00e1ch, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n b\u00ean trong.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Tr\u1ea5n Nam ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Khai ph\u1ee7 nghi \u0111\u1ed3ng tam ty, D\u1ef1 Ch\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Ng\u1ea1c m\u1ea5t. Ng\u1eebng tri\u1ec1u hai ng\u00e0y, \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay, H\u00e0n v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh \u0111\u1ecbnh phong t\u01b0\u1edbc L\u1ed7, Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;L\u1ed7 l\u00e0 t\u01b0\u1edbc phong c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf ch\u00ednh th\u1ed1ng, n\u1ebfu phong s\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u00ednh th\u1ed1ng, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u1ed5i phong.&#8221;<\/i> Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e0n th\u1ee5y hi\u1ec7u, B\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, b\u1ed5ng l\u1ed9c r\u1ef1c r\u1ee1 g\u1ecdi l\u00e0 Vinh, nh\u00e2n t\u1eeb y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n g\u1ecdi l\u00e0 Hi\u1ebfu, xin \u0111\u1eb7t th\u1ee5y l\u00e0 Vinh Hi\u1ebfu.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eadp ngh\u1ecb, cho r\u1eb1ng T\u00f4ng Ng\u1ea1c b\u00ean ngo\u00e0i l\u1ed9ng quy\u1ec1n, \u1ee9c hi\u1ebfp t\u00f4ng t\u1ed9c, kh\u00f4ng n\u00ean x\u01b0ng <i>&#8220;Hi\u1ebfu&#8221;<\/i>. B\u00e1c s\u0129 D\u01b0\u01a1ng B\u00e0n n\u00f3i: <i>&#8220;K\u00ednh tr\u1ecdng b\u1ec1 tr\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Cung, xin \u0111\u1eb7t th\u1ee5y l\u00e0 Vinh Cung.&#8221;<\/i> T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;Cho r\u1eb1ng T\u00f4ng Ng\u1ea1c k\u00ednh tr\u1ecdng b\u1ec1 tr\u00ean, ngh\u0129a c\u0169ng ch\u01b0a \u1ed5n, h\u1eefu ty h\u00e3y \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.&#8221;<\/i> B\u00e1c s\u0129 H\u00e0 Tu\u00e2n Tr\u1ef1c n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ed1i h\u1eadn l\u1ed7i l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc g\u1ecdi l\u00e0 T\u01b0, xin \u0111\u1eb7t th\u1ee5y l\u00e0 Vinh T\u01b0.&#8221;<\/i> Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p T\u00f4ng Ng\u1ea1c m\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p t\u00e2u: <i>&#8220;Tri Qu\u1ef3nh ch\u00e2u L\u01b0u Uy g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi L\u00ea, xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n am hi\u1ec3u vi\u1ec7c man l\u00e3o thay L\u01b0u Uy, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf ch\u00e2u, b\u1eaft tr\u00f3i x\u00e9t h\u1ecfi.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 19 K\u1ef7 T\u1ef5, th\u00e1ng 7 M\u1eadu Tu\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ph\u00e1t v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>&#8220;L\u00faa m\u1ea1ch m\u00f9a h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, \u0111\u00e3 h\u1ea1 l\u1ec7nh mua d\u1ecdc theo s\u00f4ng, c\u1ea7n c\u00f3 ti\u1ec1n v\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3. N\u1ebfu l\u1ea1i tr\u1ea3 v\u1ec1 N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu h\u1ee5t, xin gia h\u1ea1n th\u00eam ba n\u0103m.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Xem l\u1eddi t\u00e2u, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1ea5t chi ti\u1ebft, v\u1ec1 l\u00fd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c mua l\u00faa gi\u00e1 r\u1ebb d\u1ecdc s\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng, \u00fd ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ec ho\u00e3n th\u1eddi h\u1ea1n tr\u1ea3 n\u1ee3, n\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1eeba d\u1ed1i. L\u1eddi t\u00e2u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, h\u00e3y theo h\u1ea1n c\u0169 m\u00e0 n\u1ed9p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[75] C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Tam t\u1ec9nh v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc xong, l\u1ea1i g\u1eedi ti\u1ebfp \u0111\u1ec3 ph\u00ea ph\u00e1n, e r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00e0nh tr\u00f9ng l\u1eb7p.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;C\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t l\u1ea1i nh\u1eefng ch\u1ed7 sai s\u00f3t v\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf Ph\u00f2ng ph\u00ea ph\u00e1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, theo l\u1ec7 c\u0169, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u giao cho Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty ph\u00ea ph\u00e1n, sau khi c\u1ea3i c\u00e1ch quan ch\u1ebf, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c theo \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1n c\u00f4ng, th\u00ec l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee9c v\u1ee5 cao th\u1ea5p, \u0111\u1ec1u do Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[77] Chi\u1ebfu cho H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, L\u00fd Qu\u00e2n Khanh v\u00e0 Th\u00e1i Tu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00ec t\u1ed9i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng v\u00e0 T\u00f4 T\u1ee5ng khi l\u00e0m tri ph\u1ee7 Khai Phong. \u0110\u1ebfn nay, do Vua ph\u00ea x\u00e9t l\u1ea1i t\u00ean tu\u1ed5i, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean t\u1eeb ch\u1ee9c Gi\u00e1m t\u1eedu thu\u1ebf \u1edf C\u00e1t Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua ph\u00ea g\u1eedi L\u00fd Hi\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c: <i>&#8220;C\u00e1c tr\u1ea5n Ho\u00e0i An thu\u1ed9c Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 d\u00f2 x\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c Gi\u00e1m qu\u00e2n ty c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 c\u00f9ng t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec1u \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 s\u1ebd h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4, \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh Kinh Nguy\u00ean. L\u1ed9 n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u00f4ng ng\u00f2i v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng, l\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch d\u1ec5 d\u00e0ng x\u00e2m nh\u1eadp. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, tr\u1eadn th\u1eafng \u1edf \u1ea3i Ma Di khi qu\u00e2n ta xu\u1ea5t tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 gi\u1ebft ch\u1ebft t\u01b0\u1edbng qu\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang, n\u00ean qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u1ea5t c\u0103m h\u1eadn, tin b\u00e1o c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng sai. N\u1ebfu ch\u00fang \u0111em to\u00e0n qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, s\u1ed1 qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng \u0111\u1ebfn hai ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u1ed9 n\u00e0y s\u1ebd ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u1ea1i th\u1eafng. N\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a ph\u1ee7 so\u00e1i, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[79] Th\u00f4ng tr\u1ef1c lang, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Phong T\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Ng\u00f4 An Tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i ph\u1ee7 thi\u1ebfu khanh. X\u00e9t: An Tr\u00ec l\u00e0 con c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u00e3 nh\u1edd c\u1eady Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan L\u01b0u Ph\u1ee5ng Th\u1ebf, bao che cho vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh oan sai \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u cho Ph\u00f9ng Ng\u00f4n, v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nay tang l\u1ec5 ch\u01b0a xong, \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00e2n m\u1ec7nh, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng gia \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u00f3 con em b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, d\u00f9ng An Tr\u00ec l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5, \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n \u00fd ri\u00eang.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu noi theo kinh \u0111i\u1ec3n, tu s\u1eeda ch\u00ednh s\u1ef1 quan ch\u1ee9c, s\u1ebd ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 c\u00f4ng lao tr\u1ecb qu\u1ed1c, h\u00e1 ch\u1ec9 qu\u00ean l\u1ed7i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng khoan dung?<\/i><\/p>\n<p><i>M\u00e0 nay ch\u00ednh s\u00e1ch quan ch\u1ebf \u0111ang thi h\u00e0nh, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n d\u1ed1i tr\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh b\u1ea9n th\u1ec9u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba, cho \u0111\u1ebfn L\u1ee5c h\u00e0nh th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, c\u00e1c Th\u1ecb lang, c\u00e1c Lang quan, c\u00e1c Th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf c\u00e1c t\u1ef1, gi\u00e1m, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ef1c t\u00e0i b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec tham nh\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean coi nh\u1eb9 ph\u00e1p lu\u1eadt, b\u1ecf qua d\u01b0 lu\u1eadn, khi\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u01a1 quan m\u1edbi c\u1ee7a mu\u00f4n \u0111\u1eddi, l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i t\u1ee5 t\u1eadp c\u1ee7a t\u1ed9i nh\u00e2n, th\u1ea7n d\u00e2n b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng s\u1ebd noi theo g\u00ec? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 khi nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ed5 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp quan ch\u1ee9c. Vinh quang c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ph\u00e1t huy b\u1edfi qu\u00e2n t\u1eed ch\u00ednh tr\u1ef1c, m\u00e0 ti\u00eau tan b\u1edfi ti\u1ec3u nh\u00e2n x\u1ea3o tr\u00e1.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00e0ng ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9. Nh\u01b0 L\u00fd S\u0129 Kinh, l\u00e0 k\u1ebb th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u1ea9n, H\u00e0n T\u00f4ng V\u0103n, l\u00e0 con h\u00e8n c\u1ee7a H\u00e0n Duy, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1; Chung Tu\u1ea5n, l\u00e0 k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Thi\u1ebfu gi\u00e1m \u1edf T\u01b0\u1edbng t\u00e1c.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Di\u1ec7p T\u1ed5 H\u1ee3p b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c kh\u1ecfi ch\u1ee9c Tri l\u1ec5 vi\u1ec7n, \u0110\u1ed1n Kh\u1edfi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c kh\u1ecfi ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, Qu\u00e2n kh\u00ed \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, d\u00f9 t\u00e0i n\u0103ng k\u00e9m c\u1ecfi, h\u00e1 kh\u00f4ng h\u01a1n nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 T\u00f4ng V\u0103n? V\u00e0 c\u00f2n kh\u00e1c xa v\u1edbi Chung Tu\u1ea5n, k\u1ebb x\u1ea3o quy\u1ec7t n\u1ecbnh h\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady, danh th\u1ef1c sao m\u00e0 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh minh, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. Nh\u1eefng quan ch\u1ee9c ph\u1ea1m t\u1ed9i, mong b\u1ec7 h\u1ea1 sai Trung th\u01b0 t\u1ec9nh li\u1ec7t k\u00ea, nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u01a1i n\u1eb7ng th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u00e1ch ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ef1 s\u1ea3o tr\u1ecdng gi\u1ea3 ti\u00ean ph\u00f3ng b\u00e3i 's\u1ea3o' , 'ti\u00ean' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, c\u1ee9 Tr\u01b0\u1edfng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 80 C\u1ea3i quan ch\u1ebf v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 66\/18 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2039-26\" href=\"#footnote-2039-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[80] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u1ef1 Li\u1ec5n Vi\u1ec7n xin theo l\u1ec7 c\u0169 thu\u1ed9c Th\u00e1i B\u1ed9c T\u1ef1, c\u00f2n xe ki\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c \u1ee9ng ph\u1ee5ng th\u00ec thu\u1ed9c \u0110i\u1ec7n Trung T\u1ec9nh; Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng Ty thu\u1ed9c Quang L\u1ed9c T\u1ef1, nh\u1eefng binh t\u01b0\u1ee3ng nu\u00f4i b\u00f2 v\u00e0 b\u00f2 s\u1eefa th\u00ec nh\u1eadp v\u00e0o Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng Ty.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ef1 Li\u1ec5n Vi\u1ec7n kh\u00f4ng thu\u1ed9c t\u1ec9nh hay t\u1ef1 n\u00e0o.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Giang Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Kh\u00fac Tr\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ho\u00e0i Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Long Th\u1ea7n V\u1ec7 t\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9; Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, \u0110an Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed1 l\u00e0m \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9; Ninh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Cao V\u0129nh N\u0103ng l\u00e0m Vinh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 Kh\u1ea5u V\u0129 l\u00e0m Gia Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Phu Di\u00ean d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng Xuy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 Kh\u00fac Tr\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n H\u1ea1 \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng Xuy\u00ean. S\u00e1ch T\u00e2n k\u1ef7 c\u0169ng theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e3 \u0111\u00e0o s\u00f4ng Kim Th\u1ee7y ch\u1ea3y ng\u01b0\u1ee3c v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec7n, t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng L\u1ea1c v\u00e0o c\u1ea5m cung, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 &#8216;Thi\u00ean Nguy\u00ean H\u00e0&#8217;.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Kinh S\u00e1ch \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng Bi\u1ec7n, v\u1ed1n t\u1eeb \u0111\u00ea s\u00f4ng Bi\u1ec7n l\u00e0m m\u00e1ng, b\u1eafc qua s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u1ea3i m\u1edf m\u00e1ng, g\u00e2y c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i b\u1eb1ng thuy\u1ec1n. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u00f4ng L\u1ea1c th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng Bi\u1ec7n, b\u00e8n t\u1eeb ph\u01b0\u1eddng Si\u00eau T\u1ef1 ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng L\u1ea1c qua c\u1eeda H\u00e0m Phong \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 3.030 b\u01b0\u1edbc, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u00e0o c\u1ea5m cung v\u00e0 b\u1ecf m\u00e1ng, n\u00ean ban t\u00ean n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(C\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 3. S\u00e1ch T\u00e2n k\u1ef7 v\u00e0 C\u1ef1u k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 Thi\u00ean Nguy\u00ean H\u00e0.)<\/i><\/p>\n<p>[83] Cho hai tr\u1ea1i Gia L\u00f4 v\u00e0 Ng\u00f4 B\u1ea3o thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u1ea1ch Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[84] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede kinh \u0111\u00f4, khi duy\u1ec7t binh m\u00f9a thu, ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed v\u1eadt b\u1eb1ng b\u1ea1c cho c\u00e1c qu\u00e2n, theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 ba, giao cho ba v\u1ecb su\u00fd c\u1ea5p ph\u00e1t, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1eed s\u1ee9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong b\u1ea3n ch\u00ed thu\u1ed9c n\u0103m th\u1ee9 5, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a h\u1ea1.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-2039-1\">Tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng, ch\u1eef 'H\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'K\u1ef3', theo s\u1eeda l\u1ea1i t\u1eeb quy\u1ec3n 325, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5. <a href=\"#return-footnote-2039-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-2\">Ch\u1eef 'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec7nh', theo s\u1eeda l\u1ea1i t\u1eeb b\u1ea3n kh\u00e1c. <a href=\"#return-footnote-2039-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-3\"> Ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eed', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 81 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-4\"> Ch\u1eef 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9', s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 322 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 5 th\u00e1ng gi\u00eang ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i v\u00e0 quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 6 ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-2039-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-5\"> Theo ch\u00fa c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khang Tr\u1ef1c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u1ee5 \u00e1n n\u00e0y \u0111\u00e3 xong, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng n\u00e0y, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u00e1ng 10' l\u00e0 '10 ng\u00e0y' vi\u1ebft nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-2039-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-6\"> Kh\u00f4ng hi\u1ec3u sao l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n gi\u1eef g\u00ecn nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eef 'nh\u01b0' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'nh\u01b0', theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2039-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-7\"> T\u01b0\u1edbng Hi H\u00e0 l\u1ed9, ch\u1eef 'hi' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2y', theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 66.18 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2039-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-8\">Ba t\u1ec9nh b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'so\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2039-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-9\">Kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Th\u1ebf Ho\u00e0nh d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u1edf', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-10\"> N\u1ed9i th\u1ea7n ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn trong cung \u0111\u00ecnh 'ch\u1ec9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00ednh', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 21 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2039-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-11\"> 'Ban \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u00e1i B\u00ecnh Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ki\u1ebfn ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i c\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-12\"> 'L\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2039-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-13\">Ch\u1eef 'th\u00e2n c\u1eed' trong c\u00e2u 'h\u1ea1n ng\u0169 nh\u1eadt th\u00e2n c\u1eed khai thu ph\u00e2n t\u00ednh' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh nh\u1ecb chi nh\u1ecb tam b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-2039-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-14\">Ch\u1eef 'ph\u00e2n' trong c\u00e2u 'k\u00ec v\u1ecb ph\u00e2n chi gian' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'khai', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-15\">Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan gi\u00e1ng th\u1ee5 Tuy\u00ean \u0111\u1ee9c lang Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Tu\u00fd, 'l\u1ed9' nguy\u00ean t\u00e1c 'ph\u1ee7', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 321, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 12 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4, ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-16\">Gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u1ee1i, ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'dao', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-23 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-17\">Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 11 chi 67 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2039-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-18\"> 'm\u1ed7i' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'v\u00f4', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 18\/10 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-2039-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-19\"> L\u1eddi kh\u1ea5n khi b\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t ch\u1ec9 n\u00f3i 'th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed5 m\u1ed7 t\u1eed', ch\u1eef 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 15-11 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-20\"> Tri\u1ec1u ti\u1ec5n, qu\u1ef9 th\u1ef1c, di\u1ec5n thi m\u1ed7i th\u1ee9 ba l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, ch\u1eef 'tam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 15-12 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-21\"> C\u00e1c quan l\u00e0m kh\u00e1ch d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u m\u1ed9t l\u1ea7n, hai ch\u1eef 't\u00e2n nh\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2039-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-22\">Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e2ng t\u00ea gi\u00e1c thu\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0 voi, m\u1ed7i th\u1ee9 n\u0103m m\u01b0\u01a1i chi\u1ebfc. D\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'thu\u1ea7n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 7-37 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 't\u00ea gi\u00e1c hai', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'voi hai'. Theo ch\u00fa th\u00edch, nghi ng\u1edd \u1edf \u0111\u00e2y thi\u1ebfu hai ch\u1eef 't\u00ea gi\u00e1c hai'. <a href=\"#return-footnote-2039-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-23\">Ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1ea3ng L\u1ee3i', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 4-39 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 90, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-24\"> '\u0110\u1ea9y' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Tr\u00ed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 89 Kinh ch\u1ebf An H\u00f3a Man s\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-25\"> 'D\u1ec5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nghi', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 h\u1ea1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 89 Kinh ch\u1ebf An H\u00f3a Man s\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2039-26\"> S\u1ef1 s\u1ea3o tr\u1ecdng gi\u1ea3 ti\u00ean ph\u00f3ng b\u00e3i 's\u1ea3o' , 'ti\u00ean' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, c\u1ee9 Tr\u01b0\u1edfng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 80 C\u1ea3i quan ch\u1ebf v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 66\/18 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2039-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":118,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-2039","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2528,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2039\/revisions\/2528"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2039\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=2039"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=2039"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=2039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}