{"id":2070,"date":"2026-01-01T13:36:16","date_gmt":"2026-01-01T06:36:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=2070"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-342-nam-nguyen-phong-thu-7-giap-ty-1084","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-342-nam-nguyen-phong-thu-7-giap-ty-1084\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 342: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 7 (GI\u00c1P T\u00dd, 1084)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 342: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 7 (GI\u00c1P T\u00dd, 1084)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 n\u0103m n\u00e0y.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u xin c\u1ea3i t\u1ea1o \u00e1o gi\u00e1p s\u1eaft th\u1ea7n v\u1ec7 th\u00e0nh lo\u1ea1i \u00e1o gi\u00e1p l\u1ec7ch. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a khanh, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ch\u00e2u n\u00e0y. N\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc th\u00ec r\u1ea5t t\u1ed1t, nh\u01b0ng c\u1ea7n nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y t\u01b0\u1edbng s\u0129, c\u1ea9n tr\u1ecdng h\u01a1n n\u1eefa, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi qu\u00e2n gi\u1eb7c, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. H\u00e3y x\u1eed l\u00fd b\u1eb1ng nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi rao truy\u1ec1n trong th\u00e0nh, kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ki\u00ean quy\u1ebft m\u1ed9t l\u00f2ng ph\u00f2ng th\u1ee7. \u0110\u1ee3i khi qu\u00e2n gi\u1eb7c r\u00fat lui, s\u1ebd c\u00f3 tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng. C\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i kh\u00e1c b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 c\u0169ng theo l\u1ec7 n\u00e0y m\u00e0 thi h\u00e0nh, v\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o g\u1ea5p v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n ch\u00e9p tay th\u00eam v\u00e0o, b\u1ea3n in kh\u00f4ng c\u00f3. Ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 Lan Ch\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\n[3] V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc khi r\u1eddi kinh \u0111\u00f4, \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng sau khi v\u1ec1 h\u01b0u, s\u1ebd \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u01a1i t\u1eeb bi\u1ec7t b\u1ec7 h\u1ea1. Nay th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Ch\u00ednh ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u00e2n Ch\u00e2u. Ph\u1ee7 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u1edf An Ch\u00e2u, v\u00e0o tri\u1ec1u, Vua ban chi\u1ebfu: <i>\"K\u1ebb m\u01b0u ph\u1ea3n L\u00fd Ph\u00f9ng l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch g\u1ea7n c\u1ee7a v\u1ee3 Ph\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u1edf kinh \u0111\u00f4, c\u00f3 th\u1ec3 cho m\u1ed9t ch\u00e2u nh\u1ecf \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam.\"<\/i> Ph\u1ee7 d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 bi\u1ec7n, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3 Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, 12 th\u00e1ng 5, m\u1edbi l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3 Ch\u00e2u. B\u00e0i v\u0103n kh\u1eafc tr\u00ean bia m\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u1ee7 ch\u00e9p: S\u1ee9 gi\u1ea3 T\u1ea1 Nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh mua v\u1eadt ph\u1ea9m \u1edf An Ch\u00e2u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian \u00e1c, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb h\u1ea1i. Ph\u1ee7 d\u00e2ng m\u1eadt s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o h\u00e0nh vi gian \u00e1c c\u1ee7a Nh\u00e2n, Vua b\u00e8n c\u00e1ch ch\u1ee9c Nh\u00e2n. T\u1eeb An Ch\u00e2u v\u00e0o tri\u1ec1u, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng vui, l\u1ea1i th\u00eam l\u1eddi \u0111\u1ed3n th\u1ed5i, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u00e2n Ch\u00e2u. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu lo s\u1ee3 cho Ph\u1ee7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f2n c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh sau, nh\u01b0ng Ph\u1ee7 c\u01b0\u1eddi n\u00f3i t\u1ef1 nhi\u00ean: <i>\"Tr\u1eddi bi\u1ebft ta ngay th\u1eb3ng, Vua bi\u1ebft ta trung th\u00e0nh, c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i lo!\"<\/i> R\u1ed3i d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 minh oan, Vua xem xong li\u1ec1n th\u00f4ng su\u1ed1t, ngay l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3 Ch\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\n[5] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Di\u00eam Nh\u00e2n V\u0169 t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c \u1edf Lan Ch\u00e2u c\u00f3 ng\u1ef1a r\u1ea5t nhi\u1ec1u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u00edt. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean t\u00ecm nhi\u1ec1u c\u00e1ch \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ea1n to\u00e0n, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, g\u00e2y h\u1ea1i cho Lan Ch\u00e2u.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[6] Ch\u00e2u Nh\u1eef t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n huy\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7m Tuy\u00ean m\u1ea5t m\u1eb9, sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t, kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda m\u1ed9, ban ng\u00e0y v\u00e1c \u0111\u1ea5t, ban \u0111\u00eam n\u1eb1m b\u00ean quan t\u00e0i[footnote]Ban \u0111\u00eam n\u1eb1m b\u00ean quan t\u00e0i, ch\u1eef 'd\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e3n', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456, truy\u1ec7n Tr\u1ea7m Tuy\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. \u1ede nh\u01b0 v\u1eady 36 th\u00e1ng, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u00f3ng c\u1eeda m\u1ed9, x\u00e2y m\u1ed9 r\u1ed9ng tr\u0103m th\u01b0\u1edbc. V\u1ee3 l\u00e0 Cao th\u1ecb c\u0169ng c\u00f3 h\u1ea1nh hi\u1ebfu.\"<\/i> Chi\u1ebfu ban th\u00f3c, v\u1ea3i.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u1eefu Long V\u0169 qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ch\u00e2u Minh Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Th\u1ebf Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u00e2u Kim Quan s\u00e1t s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng. H\u1ed9i K\u00ea qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Thanh \u0111\u00e3 m\u1ea5t, T\u00f4ng ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ebf Chu\u1ea9n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong h\u00e0ng con ch\u00e1u Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(T\u00e2n b\u1ea3n b\u1ecf ph\u1ea7n t\u1eeb <i>\"H\u1ed9i K\u00ea qu\u1eadn\"<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng[footnote]Ph\u1ea7n t\u1eeb 'H\u1ed9i K\u00ea qu\u1eadn' tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote]. T\u00e2n k\u1ef7 ch\u00e9p: Phong ch\u00e2u Minh Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Th\u1ebf Chu\u1ea9n l\u00e0m An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng. C\u1ef1u k\u1ef7 kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, c\u00f3 chi\u1ebfu tay cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Gi\u1eb7c T\u00e2y v\u00e2y Lan Ch\u00e2u \u0111\u00e3 l\u00e2u ch\u01b0a r\u00fat, ngo\u00e0i vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 xu\u1ea5t binh khi\u00ean ch\u1ebf, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng c\u1eed ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u00e0 quen thu\u1ed9c, mang h\u1ecbch \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, A L\u00fd C\u1ed1t y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd xu\u1ea5t binh, \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c t\u1eeb hai ph\u00eda. L\u1ea1i n\u00ean t\u00ecm th\u00eam c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft, d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh trong th\u00e0nh, v\u00e0 d\u1ee5 c\u00e1c quan l\u1ea1i trong th\u00e0nh ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1edbi gian t\u1ebf, cho qu\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh thay phi\u00ean ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd m\u1ec7t m\u1ecfi. X\u1eed l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 l\u1ee1 vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Chu b\u1ea3n.)<\/i>\r\n\r\n[9] Ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y m\u1ed3ng 7, Thu\u1ea7n T\u00fay c\u00f3 m\u1ea5y t\u1edd t\u00e2u, nay ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u1ed9t hai t\u1edd ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a y\u00ean, vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111ang g\u1ea5p, m\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ea3n ty, sau nhi\u1ec1u n\u0103m qu\u00e2n s\u1ef1, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u tham nh\u0169ng, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u00e0n t\u1ec7. S\u1ee9c l\u1ef1c \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o c\u1ee9u v\u00e3n, l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed1i ren, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft trong ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf qu\u1eadn l\u1edbn, d\u00f9 g\u1eb7p l\u00fac kh\u00f3 kh\u0103n n\u00e0y, n\u1ebfu ch\u1ec9 t\u00ednh to\u00e1n nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, th\u00ec c\u1ed1 g\u1eafng xoay x\u1edf, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng n\u1ebfu sau n\u00e0y bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ea1i x\u1ea3y ra, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u00fat v\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i, th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u1ef1 tr\u1eef l\u1edbn lao, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o th\u1ef1c hi\u1ec7n. N\u1ebfu kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, thay \u0111\u1ed5i c\u00e1ch l\u00e0m, th\u00ec ng\u00e0y sau \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y ra sai l\u1ea7m. Vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng quan tr\u1ecdng, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c th\u1ec3, th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m ch\u1ec9 t\u00ednh to\u00e1n tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, im l\u1eb7ng t\u1ef1 x\u1eed? Th\u1ea7n mong Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng x\u00e9t th\u1ea5y \u00fd th\u1ea7n v\u00ec ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho ph\u00e9p th\u1ea7n g\u1ea5p r\u00fat l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft, l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u tr\u00ecnh. \u0110\u1ec3 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1edbn c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ed9, tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng g\u00e2y ra sai l\u1ea7m.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 6 t\u1ea5u tr\u00ecnh)<\/i>.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"X\u00e9t th\u1ea5y b\u1ea3n ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh ng\u0169 l\u1ed9 ni\u00ean k\u1ebf ti\u1ec1n v\u1eadt, m\u1ecdi kho\u1ea3n chi ti\u00eau h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. T\u1eeb khi qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n d\u00f9ng g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 gi\u00e1 c\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ecf kh\u00f4 \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec1u t\u0103ng cao. V\u00ed nh\u01b0 l\u00fac V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh, gi\u00e1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u01b0\u1edbc t\u00ednh theo gi\u00e1 trung b\u00ecnh, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o l\u00e0 s\u00e1u m\u01b0\u01a1i l\u0103m \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi, n\u01a1i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u00f2n c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec gi\u00e1 c\u1ea3 c\u00f2n cao h\u01a1n n\u1eefa, so v\u1edbi gi\u00e1 \u01b0\u1edbc t\u00ednh l\u00fac h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh, ch\u00eanh l\u1ec7ch l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady. H\u01a1n n\u1eefa, x\u00e9t th\u1ea5y ngu\u1ed3n l\u1ee3i c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, m\u00e0 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u00e1 g\u1ea1o v\u00e0 b\u1ed9t m\u00ec \u0111\u1ec1u cao, v\u1ed1n nhi\u1ec1u l\u1ee3i \u00edt; hu\u1ed1ng chi l\u00fac h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh, ngo\u00e0i s\u1ed1 th\u1ef1c thu \u1ee9ng ph\u00f3 th\u1ef1c chi trong n\u0103m, c\u00f2n thi\u1ebfu h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n v\u1ea1n quan kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cho ni\u00ean k\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh ch\u1ec9 ch\u1ec9 b\u1ea3o b\u1ea3n ty ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch \u1ee9ng ph\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m kh\u00f4ng t\u0103ng so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 chi ti\u00eau h\u00e0ng n\u0103m l\u1ea1i g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n, l\u1ea1i th\u00eam gi\u00e1 mua v\u00e0o \u0111\u1eaft r\u1ebb kh\u00e1c nhau nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n l\u1edbn v\u1ec1 th\u1eb7ng d\u01b0 hay thi\u1ebfu h\u1ee5t, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 \u1edf \u0111\u00e2y. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m tr\u00ed, ti\u1ebfc r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u, ch\u1ec9 s\u1ee3 l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd d\u00e2n, g\u00e2y th\u00eam o\u00e1n h\u1eadn, tr\u0103m ph\u01b0\u01a1ng ng\u00e0n k\u1ebf ti\u1ebft ki\u1ec7m, mong c\u00f3 ch\u00fat b\u1ed5 \u00edch. N\u1ebfu ch\u1ec9 t\u00ednh to\u00e1n theo hi\u1ec7n t\u1ea1i, th\u00ec may ra c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, l\u1ea1i ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n m\u00e3, ho\u1eb7c trong n\u0103m, qu\u00e2n tr\u1ecdng ch\u01b0a gi\u1ea3i ng\u0169, th\u00ec s\u1ee9c l\u1ef1c s\u1ebd c\u1ea1n ki\u1ec7t, kh\u00f4ng c\u00f2n k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n kh\u00f4ng ti\u1ebfc tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, ch\u1ec9 s\u1ee3 l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0m l\u1ee1 vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia, k\u00ednh mong th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c ph\u01b0\u01a1ng l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n, khi\u1ebfn th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 tu\u00e2n theo.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u1ea5u ngh\u1ecb, ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 th\u00e1ng n\u00e0y, l\u00e0 t\u1edd tr\u00e1p t\u00e2u l\u00ean \u0111i\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n h\u00f4m qua t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, k\u00ednh nghe l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o, h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh m\u1edbi thu ph\u1ee5c, tuy \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng k\u00ednh mong \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 vi\u1ebft th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean. Th\u1ea7n x\u00e9t r\u1eb1ng ph\u1ee7 S\u00fay Di\u00ean Ch\u00e2u, ph\u00eda b\u1eafc c\u00e1ch \u0111\u1ea5t sinh gi\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng l\u1edbn, g\u1ecdi l\u00e0 Trung L\u1ed9, l\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n H\u1ea1 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean x\u00e2m nh\u1eadp, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 n\u01a1i Nguy\u00ean H\u1ea1o t\u1eebng \u0111\u00e1nh v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. \u0110\u1ecba th\u1ebf n\u00f4ng c\u1ea1n, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1edd tu s\u1eeda l\u1ea1i tr\u1ea1i c\u0169 T\u1eafc M\u00f4n, m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng, tuy ch\u01b0a th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ed1i h\u1ecda x\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u, nh\u01b0ng c\u0169ng che ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 S\u00fay, t\u0103ng th\u00eam ph\u1ea7n nghi\u00eam ng\u1eb7t, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 l\u1ee3i l\u1edbn c\u1ee7a Phu Di\u00ean. L\u1ea1i n\u1eefa, v\u00f9ng ph\u00eda b\u1eafc qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c \u0110\u1ecbnh T\u00e2y, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Hoa Ma, r\u1ec3 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, c\u00e1ch Th\u00f4ng Vi\u1ec5n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tr\u0103m d\u1eb7m. T\u1eeb khi khai ph\u00e1 Hi H\u00e0, con \u0111\u01b0\u1eddng l\u1edbn ph\u00eda t\u00e2y g\u1ea7n k\u1ec1 v\u1edbi \u0111\u1ea5t Kh\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 r\u0103ng ch\u00f3 c\u1eafn nhau, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb x\u00e2m l\u1ea5n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1edd c\u00e1c l\u1ed9 xu\u1ea5t qu\u00e2n, t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng ch\u1ea1y xa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e2n th\u1eddi c\u01a1 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0110\u1ecbnh T\u00e2y, n\u00ean \u0111\u1ecba th\u1ebf Th\u00f4ng Vi\u1ec5n t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf n\u00ean s\u00e2u k\u00edn, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ee3i l\u1edbn c\u1ee7a Hi H\u00e0.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f2n nh\u01b0 c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi kh\u00e1c, ho\u1eb7c th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u01a1i, ho\u1eb7c nghe l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c k\u1ec3 l\u1ea1i, v\u1ec1 \u0111\u1ecba th\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec t\u0103ng th\u00eam, m\u00e0 chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m qu\u00e1 l\u1edbn, k\u1ebf ho\u1ea1ch chi ti\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec cung n\u1ed9p, c\u00e1c c\u01a1 quan m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, hu\u1ed1ng chi ng\u00e0y c\u00e0ng phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn s\u1ef1 b\u1ed5 tr\u1ee3 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, bi\u1ebft bao gi\u1edd m\u1edbi ch\u1ea5m d\u1ee9t.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1eddi c\u01a1, l\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 ph\u1ea7n ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00ednh to\u00e1n n\u00ean nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, \u0111\u00e2u ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o hi\u1ec7n t\u1ea1i? K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn, xem x\u00e9t c\u00e1c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, ng\u00e0y sau nh\u00e2n th\u1eddi c\u01a1 g\u1eb7p vi\u1ec7c, l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn k\u1ebf s\u00e1ch b\u1ecf hay gi\u1eef, thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn bi\u1ebft bao!\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u00e2u ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng gi\u00eang)<\/i>.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u vong \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, xin c\u1ee9u t\u1ebf h\u1ed9 h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi, v\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c ty, \u0111\u1ee3i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a s\u1ebd t\u00ednh to\u00e1n l\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0110\u1ec1 c\u1eed: <i>\"Tr\u1eeb khi qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7n \u0111ang thi\u1ebfu, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ng\u1eebng mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. \u0110\u1ec1 c\u1eed ty gi\u1ea3m gi\u00e1 mua b\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i, h\u1ed9 b\u1ea3o gi\u00e1p d\u00f9 thu\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u1ee7 b\u1ea3y ph\u1ea7n, n\u1ebfu thi\u1ebfu \u0103n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u t\u1ebf. Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty th\u00fac gi\u1ee5c thu thu\u1ebf c\u00f2n s\u00f3t v\u00e0 n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ho\u00e3n.\"<\/i>\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu tay cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Th\u00f4ng tin t\u1eeb Lan Ch\u00e2u \u0111\u00e3 m\u1ea5y tu\u1ea7n kh\u00f4ng th\u00f4ng, h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng d\u00f9ng tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m, v\u00e0 h\u00e0ng ng\u00e0y b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh. T\u1ea5t c\u1ea3 binh t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1ee9ng vi\u1ec7n, n\u00ean l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ecd ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o th\u00e0nh c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 l\u1ee1 vi\u1ec7c l\u1edbn.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n m\u1edbi b\u1ecf \u0111o\u1ea1n n\u00e0y so v\u1edbi b\u1ea3n c\u0169.)<\/i>\r\n\r\n[12] Con g\u00e1i th\u1ee9 b\u1ea3y c\u1ee7a Vua m\u1ea5t, m\u1edbi n\u0103m tu\u1ed5i, m\u1eb9 l\u00e0 L\u00e2m Ti\u1ec7p d\u01b0. Ng\u1eebng tri\u1ec1u ba ng\u00e0y, truy phong l\u00e0m Th\u00e2n Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa, c\u00e1c quan y \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch.\r\n\r\n[13] H\u1eefu V\u0169 L\u00e2m qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Tr\u00ecnh Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed L\u1ec7nh Khu\u1ebfch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong l\u00e0m Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c c\u00f4ng.\r\n\r\n[14] Chi\u1ebfu cho \u0110\u1ec1 c\u1eed Kinh T\u00e2y Nam l\u1ed9[footnote]Kinh T\u00e2y Nam l\u1ed9, ch\u1eef 'Nam' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1eb3ng', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 59-10 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, Th\u1eeba ngh\u1ecb lang Di\u1ec7p Khang B\u1eadt b\u1ecb thay th\u1ebf, v\u00ec H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u k\u1ebft th\u00fac, s\u1ed5 ghi c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 c\u1eed, Khang B\u1eadt so v\u1edbi c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ed7i nh\u1ea5t.\r\n\r\n[15] L\u1eb7c \u0111\u00ecnh nh\u00e2n Th\u00f4ng tr\u1ef1c lang L\u01b0u Ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean ngh\u1ecb lang.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c thi\u1ebfu quan, xin cho ph\u00e9p tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed. L\u1ea1i t\u00e2u, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 Phu Di\u00ean m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i li\u1ec1n nhau, xin cho ph\u00e9p hai l\u1ed9 c\u1eed quan h\u1ecdp b\u00e0n. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[17] Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ea3o gi\u00e1p H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3o gi\u00e1p b\u1ecf tr\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hu\u1ea5n luy\u1ec7n, xin ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng b\u1eaft gi\u1eef, c\u00f2n l\u1eadp ph\u00e1p truy th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e0 n\u00e0o ch\u1ee9a ch\u1ea5p, nh\u00e0 ch\u1ee9a ch\u1ea5p d\u00f9 v\u00f4 t\u00ecnh dung t\u00fang[footnote] Ch\u1eef 'chi' trong 's\u1edf t\u00e0ng chi gia tuy ng\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng dung \u1ea9n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-28 b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n truy th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u00e0 n\u00e0o \u1edf ba l\u1ed9 bi\u1ebft r\u00f5 m\u00e0 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, ch\u1ee9a ch\u1ea5p b\u1ea3o gi\u00e1p b\u1ecf tr\u1ed1n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ba b\u1eadc so v\u1edbi b\u1ea3o gi\u00e1p. Cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o[footnote] 'Nh\u00e2n c\u00e1o' trong 'h\u1ee9a nh\u00e2n c\u00e1o' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c hai l\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y, truy thu m\u1ed9t n\u1eeda, c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ea5y t\u1eeb ti\u1ec1n phong trang c\u1ee7a Ty B\u1ea3o gi\u00e1p. Ph\u1ee7 Khai Phong c\u0169ng theo \u0111\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n[18] Ph\u00f3 T\u1ed5ng qu\u1ea3n Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 Kh\u00fac Tr\u00e2n t\u00e2u: <i>\"Con l\u00e0 Bi\u1ec7n ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c quan, \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n ban th\u0103ng s\u00e1u b\u1eadc, xin cho con r\u1ec3 v\u00e0 m\u1eddi m\u00f4n kh\u00e1ch d\u1ea1y c\u00e1c em ch\u00e1u, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c, s\u1ebd k\u00ea t\u00ean t\u00e2u xin.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng hai con g\u00e1i c\u1ee7a Kh\u00fac Bi\u1ec7n, \u0111\u1ee3i khi xu\u1ea5t gi\u00e1, ch\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1, vi\u1ec7c xin m\u1eddi m\u00f4n kh\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[19] M\u1eb9 c\u1ee7a C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb l\u00e0 Th\u00e1i qu\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u1ee9c An h\u1ecd \u0110\u1ed5ng, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t 20 ng\u00e0n ti\u1ec1n, \u0111\u1ee3i khi con c\u1ee7a T\u01b0 Ngh\u1ecb c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u00ec ng\u1eebng c\u1ea5p.\r\n\r\n[20] Ph\u00f3 s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n phi\u00ean c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi b\u1eaft s\u1ed1ng xin l\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu b\u1ecf tr\u1ed1n ho\u1eb7c g\u1eb7p s\u1ef1 c\u1ed1, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng khai b\u00e1o, gi\u1ea3 m\u1ea1o x\u00e9t duy\u1ec7t. Xin b\u1eaft t\u01b0\u1edbng, ph\u00f3 theo l\u1ec7 qu\u00e2n ch\u00ednh khai b\u00e1o thu nh\u1eadn, hai th\u00e1ng ki\u1ec3m tra m\u1ed9t l\u1ea7n.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a khanh, b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n gi\u1eb7c \u1edf trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn Lan Ch\u00e2u \u0111\u00e3 r\u00fat lui. Gi\u1eb7c k\u00e9o c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn, chi ph\u00ed c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u00e3 l\u1edbn, khi v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn n\u01b0\u1edbc ta, d\u1eebng l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng vong m\u00e0 r\u00fat v\u1ec1, ta \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n th\u1eafng. N\u00ean truy\u1ec1n l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1eebng l\u1ea5y vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111u\u1ed5i theo ch\u00e9m gi\u1ebft nhi\u1ec1u l\u00e0m h\u1ed1i ti\u1ebfc.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Hi\u1ebfn: <i>\"Gi\u1eb7c Kh\u01b0\u01a1ng hung \u00e1c ki\u00ean c\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i quan l\u1ea1i, qu\u00e2n d\u00e2n ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u mang l\u00f2ng trung ngh\u0129a, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n v\u00f4 s\u1ef1? Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i h\u1ed9p b\u1ea1c, tr\u00e0 thu\u1ed1c v\u00e0 b\u00e1t b\u1ea1c cho binh s\u0129, c\u00f2n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c l\u00ean th\u00e0nh hay \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 g\u1eafng s\u1ee9c n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 c\u1ea5p l\u1ee5a, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng s\u1eafp x\u1ebfp m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a c\u1ee7a c\u00e1c ty \u0111\u1ec3 khi s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ghi r\u00f5 c\u00f4ng tr\u1ea1ng, kh\u1ea9n c\u1ea5p b\u00e1o l\u00ean \u0111\u1ec3 Tr\u1eabm bi\u1ebft, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. Trong th\u00e0nh Lan Ch\u00e2u n\u00ean \u0111\u1eafp th\u00eam t\u01b0\u1eddng trong, d\u01b0\u1edbi r\u1ed9ng hai tr\u01b0\u1ee3ng, tr\u00ean thu l\u1ea1i n\u0103m th\u01b0\u1edbc, th\u00eam m\u1ed9t t\u00f2a l\u1ea7u n\u0103m gian \u1edf gi\u1eefa, v\u00e0 x\u00e2y th\u00eam \u0111\u00e0i ph\u00e1o, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, T\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i. C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m Lan Ch\u00e2u. T\u00e2n k\u1ef7 theo \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[22] Sai N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Th\u1ea1ch L\u00e2n \u0111i tuy\u00ean ch\u1ec9 ph\u1ee7 d\u1ee5 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u gi\u1eef th\u00e0nh, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng h\u1ed9p b\u1ea1c, tr\u00e0 thu\u1ed1c cho quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, c\u00f9ng \u0111\u1eb7c chi cho c\u00e1c qu\u00e2n.\r\n\r\n[23] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ea1t H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 s\u00e1u c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n H\u01b0\u1edbng t\u00e1m c\u00e2n. V\u00ec t\u1ed9i vi ph\u00e1p c\u1eaft chuy\u1ec3n b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u1ec1 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u thu h\u1ed3i.\r\n\r\n[24] L\u1ea1i b\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c trong gia \u0111\u00ecnh c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd ch\u00e2n dung[footnote]Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c trong gia \u0111\u00ecnh c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd ch\u00e2n dung, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'chi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 23 t\u1edd 4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. X\u00e9t th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u ng\u1eebng h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng, tr\u00ean b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, t\u00e0n t\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m quan, kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o h\u1ea1n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, xin \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng coi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c.\"<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[25] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, Tr\u1ea7n Sai, ph\u00f3 s\u1ee9 Mi\u00eau Th\u1eddi Trung, M\u00e3 M\u1eb7c, Chu S\u01a1 B\u00ecnh, Ng\u00f4 Ti\u1ec1m, ph\u00e1n quan Chu Ng\u1ea1n B\u00e1c, T\u1ea1 Tr\u1ecdng Quy, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. V\u00ec quan \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 L\u01b0u Ngh\u1ecb \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u1eeda, ti\u00eau ph\u00ed 1 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean t\u00e2u h\u1eb7c, Gi\u00e1p v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n.\r\n\r\n[26] L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc t\u1eeb \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u d\u1eddi \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, xin v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nH\u00f4m \u0111\u00f3 v\u00e0o ch\u1ea7u, n\u00f3i r\u1eb1ng bi\u00ean c\u1ea3nh kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1n, kh\u00f4ng n\u00ean g\u00e2y chuy\u1ec7n, l\u1ea1i nh\u1eafc n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng t\u1eebng b\u1ecb b\u1ec7nh, khuy\u00ean ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec t\u00f4ng x\u00e3 n\u00ean t\u1ef1 c\u1ea9n tr\u1ecdng. Sau \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"Quan l\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, v\u00ec ph\u1ea1m lu\u1eadt nh\u1ecf \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nh\u01b0 th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n nhi\u1ec1u, n\u00ean kh\u00f4ng sao, nh\u01b0ng c\u00e1c quan nh\u1ecf kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u00fang. \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u d\u00f9ng qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 b\u1ea3o v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c n\u1eb7ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi x\u1eed \u00e1n l\u1ea1i cho r\u1eb1ng ph\u1ea1m lu\u1eadt bi\u00ean qu\u1ea3n n\u00ean d\u00f9ng ph\u00e1p \u0111\u1ec7 ph\u1ed1, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng v\u0103n t\u1ef1 sao? N\u1ebfu ph\u00e1p lu\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec quan x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng n\u00ean d\u1eabn lu\u1eadt kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec3u ra, d\u1ee5 C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 mu\u1ed1n ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng ph\u00e1p n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a r\u00f5, n\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u00eam.\"<\/i> C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc t\u1eeb ch\u1ed1i, ch\u01b0a \u0111i, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, <i>(b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i t\u01b0, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i> v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ecb t\u00f2ng c\u1ee7a Nh\u00e2n ho\u00e0ng, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.\"<\/i> Than th\u1edf m\u00e3i. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Quang l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu. Sau \u0111\u00f3, quan l\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, chi\u1ebfu r\u1eb1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. Sau \u0111\u00f3 x\u00e1c minh h\u1ecd v\u00f4 t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n<i>(B\u1ed5 ch\u1ee9c, ph\u1ee5c quan, tha quan l\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, n\u00ean ghi v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Hi\u1ec1n phi Chu th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong l\u00e0m \u0110\u1ee9c phi.\r\n\r\n<i>(Hai k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ghi vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[28] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Hi\u1ec1n phi H\u00ecnh th\u1ecb \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh Ph\u1ee5ng Ti\u00ean T\u01b0 Ph\u00fac vi\u1ec7n x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a Ph\u1eadt, ban t\u00ean l\u00e0 \u0110a Kh\u00e1nh Thi\u1ec1n vi\u1ec7n, m\u1ed7i n\u0103m cho hai ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia[footnote]M\u1ed7i n\u0103m cho hai ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia 'hai', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ea1o th\u00edch nh\u1ea5t chi 30 ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9t'.[\/footnote], m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda ho\u1eb7c hi\u1ec7u, l\u1ea1i c\u1ea5p 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng c\u00f4ng.\"<\/i>\r\n\r\n[29] Chi\u1ebfu tay cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y tuy \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n tan r\u00e3, nh\u01b0ng b\u1ecdn th\u1ee7 l\u0129nh hung h\u00e3n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngang ng\u1ea1nh, kh\u00ed th\u1ebf ngang t\u00e0ng, ta lo r\u1eb1ng ch\u00fang h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00ec b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n, kh\u00f4ng th\u1ecfa m\u00e3n \u00fd mu\u1ed1n, ph\u1eabn n\u1ed9 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy hi\u1ec3m, b\u1ea5t ng\u1edd x\u00f4ng ra, nh\u01b0 ch\u00f3 l\u1ee3n, th\u1eeba c\u01a1 x\u00f4ng v\u00e0o, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo. N\u00ean \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3n canh, \u0111\u1ed1c th\u00fac t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, l\u1ea1i ban c\u1ea5p h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n cung t\u00ean, h\u1ecfa ph\u00e1o \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n Chu th\u00eam v\u00e0o, b\u1ea3n m\u1edbi \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[30] Chi\u1ebfu: <i>\"Ng\u1ef1a gi\u1eb7c \u1edf Lan Ch\u00e2u \u0111\u00e3 r\u00fat lui, qu\u00e2n l\u00ednh k\u00e9o d\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u1ea7n ti\u1ebfn l\u00ean n\u1eefa, n\u1ebfu \u0111\u00e3 v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1ecdi v\u1ec1.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(M\u1eadt k\u00fd ng\u00e0y 14.)<\/i>\r\n\r\n[31] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n xu\u1ea5t qu\u00e2n n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Theo Ng\u1ef1 t\u1eadp.)<\/i>\r\n\r\n[32] Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed B\u1ea3o gi\u00e1p H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c L\u01b0u \u0110\u1ecbnh xin \u00e2n \u1ea5m cho con, v\u00ec l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u0103m ch\u1ec9, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho theo quy ch\u1ebf c\u0169 c\u1ee7a ch\u1ee9c qu\u00e1n; \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed B\u1ea3o gi\u00e1p H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c Ho\u00e0ng Li\u00eam c\u00f9ng c\u00f4ng lao, c\u0169ng cho ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.\"<\/i>\r\n\r\n[33] Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay t\u1ea5u: <i>\"Phu Di\u00ean m\u1edbi th\u00eam qu\u00e2n \u0110\u00f4ng, \u0111\u00f3ng \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi xa. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng trong m\u1ed9t n\u0103m, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n ph\u00f2ng b\u1ecb nhi\u1ec1u nh\u1ea5t ch\u1ec9 kho\u1ea3ng n\u1eeda n\u0103m, nh\u01b0 th\u00e1ng n\u00f3ng n\u1ef1c, th\u00e1ng l\u1ea1nh gi\u00e1, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m gi\u1eb7c xu\u1ea5t qu\u00e2n. D\u00f9 v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p, b\u00ean kia ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i ng\u1ef1a g\u1ea7y, n\u1ebfu c\u00f3 ra v\u00e0o c\u0169ng ch\u1ec9 qu\u1ea5y r\u1ed1i vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y, ho\u1eb7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nh\u1ecf m\u00e0 th\u00f4i. Ch\u1ec9 n\u00ean d\u00f9ng b\u1ea3n b\u1ed9 qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u00e1n, c\u00f2n qu\u00e2n \u0110\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 n\u1ed9i \u0111\u1ecba \u0111\u1ec3 \u0103n.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Kinh l\u01b0\u1ee3c \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty xem x\u00e9t t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(M\u1eadt k\u00fd ng\u00e0y 14.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eeb sau nh\u1eefng n\u0103m li\u00ean ti\u1ebfp kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac \u0111i\u1ec3m t\u1eadp, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 ch\u1ecbu nhi\u1ec1u thi\u1ec7t h\u1ea1i, l\u1ea1i c\u00f2n v\u00e2y \u0111\u00e1nh Lan Ch\u00e2u, sau khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng vong, s\u0129 kh\u00ed suy s\u1ee5p, t\u00ecnh h\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng hung \u00e1c l\u00e0 <i>(Kh\u1ea9u L\u0103ng)<\/i> \u0110inh t\u00e0n nh\u1eabn, ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i d\u00e2n ch\u00fang, nay kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd mu\u1ed1n, tr\u00ean th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i trong n\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi th\u00ec ph\u1ea3i th\u1ecfa m\u00e3n l\u00f2ng n\u00f3ng n\u1ea3y. V\u00e0 trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y d\u00f9ng l\u1ee3i l\u1edbn \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u00f3 l\u00f2ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u1ed9i \u0111\u1ecba, m\u1edf r\u1ed9ng chi\u00eau m\u1ed9, l\u00e0m suy y\u1ebfu th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a gi\u1eb7c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u01b0a qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00e1 ho\u1ea1i vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y m\u00f9a xu\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang. \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n gi\u1eb7c, ng\u01b0\u01a1i n\u00ean suy ngh\u0129 k\u1ef9.\"<\/i> L\u1ea1i ban th\u00eam m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n v\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng cho vi\u1ec7c tu s\u1eeda, ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n<i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, T\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i. L\u1ea1i x\u00e9t: Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, s\u00e1ch M\u1eb7c b\u1ea3n ch\u00e9p: Ban m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i. Ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[35] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1eeb sau khi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng vong v\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i \u1edf Lan Ch\u00e2u, nghe n\u00f3i trong s\u1ed1 ch\u00fang c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n quy ph\u1ee5, nh\u01b0ng ch\u01b0a bi\u1ebft h\u01b0 th\u1ef1c th\u1ebf n\u00e0o. C\u00f3 th\u1ec3 giao cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh \u0111a ph\u01b0\u01a1ng chi\u00eau d\u1ee5, ho\u1eb7c c\u1eed m\u1ed9t hai vi\u00ean quan c\u01a1 tr\u00ed g\u1ea7n g\u0169i nh\u01b0 Khang Th\u1ee9c \u0111\u1ee9ng ra ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebf s\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1ecf, l\u1ea1i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 m\u1ea1nh y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u1eb7c, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, T\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho H\u1ed9 b\u1ed9 chi m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n d\u01b0, giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 ty Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i, \u0111\u1ec3 \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ed3 ph\u00f2ng th\u1ee7.\r\n\r\n<i>(Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, nh\u01b0ng Chu b\u1ea3n \u0111\u00e3 th\u00eam v\u00e0o chi\u1ebfu ch\u1ec9, l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecf \u0111i \u0111o\u1ea1n n\u00e0y trong M\u1eb7c b\u1ea3n, n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t v\u00e0 b\u1ecf \u0111i m\u1ed9t.)<\/i>\r\n\r\n[37] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: N\u1ebfu b\u1ea3o gi\u00e1p ph\u1ea1m t\u1ed9i, t\u00ecnh ti\u1ebft hung \u00e1c, ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 nguy\u00ean do, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Chu B\u00e1 T\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, do \u0110\u1ee9c phi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong.\r\n\r\n[39] Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n t\u00e2u r\u1eb1ng, Ty l\u1ee5c ty, T\u1ea3 H\u1eefu qu\u00e2n Tu\u1ea7n vi\u1ec7n ng\u1ee5c kh\u00f4ng, xin giao cho S\u1eed qu\u00e1n. Chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00e1c quan c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Khai Phong ph\u1ee7 ng\u1ee5c kh\u00f4ng. S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[40] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1eb7c l\u1edbn t\u1ee5 t\u1eadp, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi chia nhau \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n, tr\u00e1nh l\u00e3ng ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u: <i>\"Th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i xung y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u1eb7c H\u1ea1, xin l\u1eadp qu\u00e2n ng\u1ea1ch, l\u1ea5y s\u00e1u th\u00e0nh tr\u1ea1i M\u1ec5 Chi, Ngh\u0129a H\u1ee3p, Ph\u00f9 \u0110\u1ed3, Ho\u00e0i Ninh, Thu\u1eadn An, Tuy B\u00ecnh thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh ti\u1ec1n v\u1eadt n\u0103m l\u1ed9, giao gi\u1ea5y mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi cho c\u00e1c l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c mua v\u00e0 chi ti\u00eau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec vi\u1ec7c qu\u00e2n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty chuy\u00ean lo vi\u1ec7c binh, n\u00ean l\u1ea1i giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a b\u00e3i b\u1ecf. Xin vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.\"<\/i> Chi\u1ebfu tay vi\u1ebft: <i>\"Binh v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng l\u00e0 hai vi\u1ec7c li\u00ean quan ch\u1eb7t ch\u1ebd. Hu\u1ed1ng chi Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u00e3 do L\u00fd Hi\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd, n\u00ean \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i li\u00ean k\u1ebft, chi ti\u00eau ti\u1ebft ki\u1ec7m, th\u00ec c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do kh\u00f4ng ki\u00eam qu\u1ea3n. T\u1eeb nay kinh ph\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1 Thi\u1ec3m T\u00e2y, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 2 s\u1eeda \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[42] Chi\u1ebfu cho Ph\u1ee5ng Th\u1ea7n kh\u1ed1 ch\u1ecdn ng\u1ecdc l\u00e0m kh\u00e1nh, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Hi\u1ec7p lu\u1eadt lang Vinh T\u01b0 \u0110\u1ea1o. Sau \u0111\u00f3 L\u1ec5 b\u1ed9 xin c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh \u00e2m lu\u1eadt ng\u1ecdc kh\u00e1nh, \u0111\u1ec1 h\u1ea1t qu\u1ea3n c\u00e2u. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, T\u1ea3 H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>\"C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 ru\u1ed9ng ch\u1ee9c d\u01b0 cho quan l\u1ea1i Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, chi 258.526 quan ti\u1ec1n di\u00eam sao, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p thu h\u1ed3i.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 chi, l\u1ec7nh H\u1ed9 b\u1ed9 trong v\u00f2ng 5 n\u0103m ho\u00e0n tr\u1ea3. H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Xin l\u1ec7nh cho \u0110\u1ec1 c\u1eed ty H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 d\u00f9ng ti\u1ec1n d\u01b0 h\u00e0ng n\u0103m cho m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec3 s\u1eafp x\u1ebfp vi\u1ec7c mua b\u00e1n, hai l\u1ed9 kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t tri\u1ec7u quan.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi ng\u00e0y th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[44] T\u00f4 Th\u1ee9c, ch\u1ee9c Tr\u00e1ch th\u1ee5 Ho\u00e0ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[45] N\u0103m Nguy\u00ean Phong, T\u00f4 Th\u1ee9c b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed, nh\u01b0ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea khi v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00f4 Th\u1ee9c c\u00f3 \u00fd b\u1ea5t trung v\u1edbi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ed5i s\u1eafc m\u1eb7t n\u00f3i: <i>\"T\u00f4 Th\u1ee9c tuy c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Tr\u1eabm kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady, khanh l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea b\u00e8n d\u1eabn hai c\u00e2u th\u01a1 c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c: <i>\"R\u1ec5 \u0111\u1ebfn ch\u00edn su\u1ed1i kh\u00f4ng ch\u1ed7 cong, ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1ed3ng ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t bi\u1ebft <i>(C\u0103n \u0111\u00e1o c\u1eedu tuy\u1ec1n v\u00f4 kh\u00fac x\u1eed, th\u1ebf gian duy h\u1eefu ch\u1eadp long tri)<\/i>\"<\/i>, r\u1ed3i \u0111\u00e1p: <i>\"R\u1ed3ng bay tr\u00ean tr\u1eddi, T\u00f4 Th\u1ee9c cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u m\u00ecnh, n\u00ean t\u00ecm \u0111\u1ebfn r\u1ed3ng ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t trung th\u00ec l\u00e0 g\u00ec?\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Th\u01a1 c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1, sao c\u00f3 th\u1ec3 lu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady? \u00d4ng \u1ea5y t\u1ef1 ng\u00e2m v\u1ec1 c\u00e2y b\u00e1ch, c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn Tr\u1eabm!\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i g\u00ec. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u0169ng t\u1eeb b\u00ean c\u1ea1nh gi\u1ea3i th\u00edch: <i>\"R\u1ed3ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh cho Vua, b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn r\u1ed3ng.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 r\u1ed3ng nhi\u1ec1u l\u1eafm, nh\u01b0 t\u00e1m con r\u1ed3ng h\u1ecd Tu\u00e2n <i>(Tu\u00e2n th\u1ecb b\u00e1t long)<\/i>, Kh\u1ed5ng Minh l\u00e0 r\u1ed3ng n\u1eb1m <i>(Ng\u1ecda Long)<\/i>, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 Vua sao?\"<\/i> B\u00e8n gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c, cho l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ch\u00e2u Ho\u00e0ng. Tuy nhi\u00ean, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u1eabn th\u01b0\u1eddng nh\u1edb v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng[footnote]Ch\u1eef 'nh\u1edb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 62 'T\u00f4 Th\u1ee9c thi ng\u1ee5c' v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o b\u1ed5 sung[\/footnote].\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>\"Vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c s\u1eed, Tr\u1eabm mu\u1ed1n giao cho T\u00f4 Th\u1ee9c l\u00e0m.\"<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ecf v\u1ebb kh\u00f3 x\u1eed, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng T\u00f4 Th\u1ee9c th\u00ec d\u00f9ng T\u0103ng C\u1ee7ng.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, T\u0103ng C\u1ee7ng c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m v\u1eeba \u00fd Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ec9 kh\u1edfi d\u1ee5ng T\u00f4 Th\u1ee9c, cho gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Giang v\u1edbi nguy\u00ean quan, Trung th\u01b0 Th\u00e1i X\u00e1c, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o nh\u1eadn m\u1ec7nh, V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n so\u1ea1n chi\u1ebfu. H\u00f4m sau, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u1eeba ngh\u1ecb lang, Giang ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e1n. L\u1ea1i h\u00f4m sau, m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ef1 tay vi\u1ebft chi\u1ebfu, \u0111\u1ed5i T\u00f4 Th\u1ee9c \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Nh\u1eef, c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"T\u00f4 Th\u1ee9c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ed7i l\u1ea7m, qua n\u0103m th\u00e1ng c\u00e0ng th\u1ea5m th\u00eda, nh\u00e2n t\u00e0i th\u1ef1c kh\u00f3 ki\u1ebfm, kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1ecf r\u01a1i m\u00e3i.\"<\/i> T\u00f4 Th\u1ee9c li\u1ec1n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng T\u00f4 Th\u1ee9c \u0111\u00e3 th\u00e0nh ti\u00ean bay l\u00ean tr\u1eddi, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u1ea3 th\u1eeba B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh than th\u1edf m\u00e3i, n\u00ean trong bi\u1ec3u c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"B\u1ec7nh t\u1eadt li\u00ean mi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3n \u0111\u00e3 ch\u1ebft; \u0111\u00f3i r\u00e9t c\u00f9ng c\u1ef1c, th\u1ea7n c\u0169ng ch\u00e1n s\u1ed1ng th\u1eeba.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo \u300aL\u00fd B\u00ednh \u0110inh V\u1ecb l\u1ee5c\u300b b\u1ed5 sung, kh\u00f4ng r\u00f5 L\u00fd B\u00ednh tr\u00edch t\u1eeb s\u00e1ch n\u00e0o. Ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u0103ng. \u300aT\u00fa Th\u1ee7y Nh\u00e0n C\u01b0 L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Chu Th\u1eafng Phi ch\u00e9p: T\u00f4 Th\u1ee9c sau khi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf Ho\u00e0ng ch\u00e2u, Th\u1ea7n T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng nh\u1edb th\u01b0\u01a1ng. M\u1ed9t h\u00f4m, tuy\u00ean d\u1ee5: <i>\"Vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c s\u1eed, Tr\u1eabm mu\u1ed1n d\u00f9ng T\u00f4 Th\u1ee9c l\u00e0m.\"<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ecf v\u1ebb kh\u00f3 x\u1eed, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng T\u00f4 Th\u1ee9c th\u00ec d\u00f9ng T\u0103ng C\u1ee7ng.\"<\/i> T\u0103ng C\u1ee7ng c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m v\u1eeba \u00fd Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ec9, cho T\u00f4 Th\u1ee9c gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Giang v\u1edbi nguy\u00ean quan, Th\u00e1i Tr\u00ec Ch\u00ednh, Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00fd Minh \u0111\u1ec1u nh\u1eadn m\u1ec7nh, V\u0169 Ng\u1ecdc cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i l\u1ec7nh cho l\u00e0m Giang ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e1n, V\u0169 Ng\u1ecdc c\u0169ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Sau \u0111\u00f3, V\u0169 Ng\u1ecdc l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u1eafc \u0111\u1ebfn T\u00f4 Th\u1ee9c, l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00f9ng, V\u0169 Ng\u1ecdc n\u00f3i: <i>\"T\u00f4 Th\u1ee9c c\u00f3 c\u00e2u th\u01a1 'L\u00f2ng n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1ed3ng ng\u1ea7m bi\u1ebft', l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 r\u1ed3ng bay tr\u00ean tr\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00ednh, l\u1ea1i t\u00ecm r\u1ed3ng ng\u1ea7m sao?\"<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng T\u1eed H\u1eadu n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb x\u01b0a n\u00f3i \u0111\u1ebfn r\u1ed3ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh cho Vua, b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 r\u1ed3ng.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady. Nh\u01b0 t\u00e1m con r\u1ed3ng h\u1ecd Tu\u00e2n, Kh\u1ed5ng Minh l\u00e0 r\u1ed3ng n\u1eb1m ch\u00ednh l\u00e0 v\u1eady.\"<\/i> Lui ra, Ch\u01b0\u01a1ng T\u1eed H\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi V\u0169 Ng\u1ecdc: <i>\"T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng mu\u1ed1n h\u1ea1i c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta sao?\"<\/i> V\u0169 Ng\u1ecdc n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a Th\u01b0 Thi\u1ec7n th\u00f4i.\"<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng T\u1eed H\u1eadu n\u00f3i: <i>\"N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u1ee7a Thi\u1ec7n c\u0169ng \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c sao?\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch c\u1ee7a Chu Th\u1eafng Phi so v\u1edbi L\u00fd B\u00ednh c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c, nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea m\u1ed9t m\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, vi\u1ec7c Giang ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e1n hai l\u1ea7n ra l\u1ec7nh c\u00f9ng l\u1eddi m\u1eafng c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aV\u0103n Ki\u1ebfn C\u1eadn L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c mu\u1ed1n cho tu s\u1eed, c\u00f9ng vi\u1ec7c Giang ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e1n. L\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea d\u1eabn c\u00e2u th\u01a1 <i>\"r\u1ed3ng ng\u1ea7m\"<\/i>, nh\u01b0ng cho r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 T\u00f4 Th\u1ee9c \u0111\u00e3 \u1edf Ho\u00e0ng ch\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac m\u1edbi b\u1ecb giam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. S\u00e1ch c\u1ee7a Chu Th\u1eafng Phi c\u00f3 l\u1ebd to\u00e0n d\u00f9ng s\u00e1ch c\u0169 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng.)<\/i>\r\n\r\n[46] An ph\u1ee7 ty v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Lan H\u1ed9i l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"\u0110\u01b0\u1ee3c ban cho hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m v\u1ea1n m\u0169i t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, n\u1ebfu gi\u1eb7c T\u00e2y v\u00e2y th\u00e0nh, b\u1eafn t\u00ean ra ngo\u00e0i, s\u1ee3 gi\u1eb7c b\u1eafn ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e0nh, xin ban cho thu\u1ed1c gi\u1ea3i.\"<\/i> Chi\u1ebfu ban cho n\u0103m m\u01b0\u01a1i c\u00e2n thu\u1ed1c t\u1eeb kho thu\u1ed1c c\u1eeda \u0110\u00f4ng h\u1eadu uy\u1ec3n.\r\n\r\n[47] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 huy vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd ki\u1ec3m tra b\u1ea3o gi\u00e1p, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 c\u1eed ty ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u00e0nh th\u1ea1o ngh\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra. Nghe n\u00f3i \u0111\u1ec1 c\u1eed ty l\u1ea1i mu\u1ed1n t\u00f9y \u00fd ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 n\u01a1i tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u1ef1u[footnote]Nghe n\u00f3i \u0111\u1ec1 c\u1eed ty l\u1ea1i mu\u1ed1n t\u00f9y \u00fd ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 n\u01a1i tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u1ef1u 'x\u1eed' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2 chi 28 s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ecdn kh\u1eafp c\u00e1c b\u1ea3o ph\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec3m tra[footnote]Ch\u1ecdn kh\u1eafp c\u00e1c b\u1ea3o ph\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec3m tra 'Bi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u00ean', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote], kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac d\u1ea1y t\u1eadp, r\u1ea5t m\u1ea5t \u00fd khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh[footnote]R\u1ea5t m\u1ea5t \u00fd khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh 'Khuy\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote]. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho \u0111\u1ec1 c\u1eed ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c b\u1ea3o ph\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec3m tra.\"<\/i>\r\n\r\n[48] Chi\u1ebfu tay cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Gi\u1eb7c \u1edf Lan ch\u00e2u r\u00fat lui \u0111\u00e3 l\u00e2u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh, \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a th\u1ea5y x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u00f4ng lao t\u00e2u l\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng so\u1ea1n th\u1ea3o g\u1eedi nhanh \u0111\u1ec3 b\u00e1o. \u0110\u1ecba h\u00ecnh b\u1ea3n l\u1ed9 n\u1eb1m \u1edf th\u01b0\u1ee3ng du c\u1ee7a gi\u1eb7c, l\u00f2ng gian c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 \u00fd d\u00f2m ng\u00f3, c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u00ecnh ch\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ee9. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho binh l\u00ednh d\u1ed1c s\u1ee9c tu s\u1eeda Hi ch\u00e2u th\u1eadt ki\u00ean c\u1ed1, ngo\u00e0i ra c\u00e1c tr\u1ea1i b\u1ea3o kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u1ec1u t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tu s\u1eeda, c\u1ea7n l\u00e0m cho c\u1ea3 l\u1ed9 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1 \u0111\u1ec3 d\u1ef1a. C\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u1ebfu b\u1ea3n l\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u00e3y li\u1ec7t k\u00ea t\u1eebng th\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd t\u1eeb kinh s\u01b0 g\u1eedi \u0111i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, t\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[49] Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan, c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Long \u0111\u1ed3 Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c, k\u00fd n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Ph\u00f9ng C\u1ea3nh Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean t\u01b0 c\u00e1ch, v\u00ec th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea <i>\"Lan ch\u00e2u gi\u1eef v\u1eefng kh\u00f4ng lo, do C\u1ea3nh Nguy\u00ean ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb tu s\u1eeda.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u1eef Hi\u1ec1n l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1. Nh\u1eef Hi\u1ec1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u00e1t ch\u00e2u.\r\n\r\n[51] Chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng cho Phu Di\u00ean l\u1ed9 s\u00e1u v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho T\u1ea3 t\u00e0ng v\u00e0 b\u1ed1n v\u1ea1n t\u1eeb kho Nguy\u00ean Phong.\r\n\r\n[52] T\u1ea3 H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u00f2ng l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1ee5c t\u00e0o h\u1eb7c t\u1ed9i nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u00fang hay sai \u0111\u1ec3 x\u1ebfp h\u1ea1ng[footnote] S\u00e1ch ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1ee5c t\u00e0o h\u1eb7c t\u1ed9i nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u00fang hay sai \u0111\u1ec3 x\u1ebfp h\u1ea1ng, 'L\u1ee5c t\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'L\u1ee5c s\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 4\/20, 17\/13, 59\/10 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], cu\u1ed1i n\u0103m xin ch\u1ec9 th\u0103ng gi\u00e1ng. Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u00f2ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c c\u00e1c s\u00e1t quan x\u1eed l\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u00fang v\u00e0 s\u01a1 su\u1ea5t kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ebft, cu\u1ed1i n\u0103m c\u0169ng xin so s\u00e1nh \u0111\u00e1nh gi\u00e1.\"<\/i> \u0110\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Tri ch\u00e2u V\u1ecb ch\u00e2u L\u00f4 B\u1ec9nh v\u00e0 Tri ch\u00e2u Di\u00ean ch\u00e2u L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng[footnote] \u0110\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, ch\u1eef 'nh\u1ecb' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 66\/27 vi\u1ebft l\u00e0 'tam'.[\/footnote]. V\u00ec t\u1ed9i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o Lan ch\u00e2u b\u1ecb v\u00e2y m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c xu\u1ea5t binh kh\u1ed1ng ch\u1ebf.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u: '\u0110\u1ed3ng ti\u1ec1n ba gi\u00e1m d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 thi\u1ebfc, xin c\u1ea5p th\u00eam; theo l\u1ec7 phong ch\u1ee9a ti\u1ec1n v\u1ed1n v\u00e0 ti\u1ec1n l\u00e3i, xin \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i trong l\u1ed9 kh\u00f3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n d\u00f9ng c\u00f4ng c\u1ee9, v\u00e0 gi\u1ea3m gi\u00e1 tr\u1eebu quy\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, nh\u01b0 c\u00e1c l\u1ed9 v\u00f9ng bi\u00ean thi\u1ebfu ti\u1ec1n c\u0169ng theo \u0111\u00f3. L\u1ea1i xin vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i gi\u1ea3i \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean[footnote] L\u1ea1i xin vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i gi\u1ea3i \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean, ch\u1eef 'm\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ph\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 24\/24 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec1u cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u1ef1 mang sao \u0111\u1ebfn tr\u00ec mu\u1ed1i gi\u1ea3i xin mu\u1ed1i, ho\u1eb7c g\u1ecdi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n, \u1ee9ng ph\u00f3 nhu c\u1ea7u bi\u00ean gi\u1edbi. T\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a L\u00fd T\u1eafc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xin kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa.'\"<\/i> \u0110\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(T\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a L\u00fd T\u1eafc.)<\/i>\r\n\r\n[55] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y \u1edf s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh c\u00f3 vi\u1ebft b\u00e0i thi\u00ean Chu quan, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh noi theo c\u1ed5 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c. \u0110\u1ea1i \u00fd c\u1ee7a Chu quan l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, n\u00ean n\u00f3i 'Kh\u00f4ng ch\u1ec9 xem ch\u1ee9c v\u1ee5, m\u00e0 xem ng\u01b0\u1eddi', l\u1ea1i n\u00f3i 'Ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i'. Nay M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 Chu quan n\u00f3i 'Duy k\u1ef3 nh\u00e2n'. T\u1eeb khi gi\u1eef ch\u1ee9c ch\u1ea5p ch\u00ednh, ch\u01b0a nghe c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec, m\u00e0 phe \u0111\u1ea3ng l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 uy th\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd, thu\u1ed9c h\u1ea1 ng\u1ed3i nh\u00ecn, d\u00f9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i c\u1ea3i. Quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y, kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf l\u1ea1i v\u1ecb tr\u00ed, xin \u0111\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i, \u0111\u1ec3 nghi\u00eam ch\u1ec9nh b\u1ec1 t\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nB\u1ed1n ng\u00e0y sau, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb khi s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch quan ch\u1ee9c, c\u00e1c c\u01a1 quan l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee9c tr\u00e1ch. Sau khi gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1eeba, B\u1ea1 \u1edf c\u00e1c t\u1ef1, gi\u00e1m, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft c\u1ea9n th\u1eadn, \u00edt c\u00f3 s\u1ef1 l\u1ed9ng quy\u1ec1n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n can thi\u1ec7p v\u00e0o vi\u1ec7c lu\u1eadn t\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t.\"<\/i> B\u00e8n gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, th\u1eed l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn 28 m\u1edbi gi\u00e1ng tr\u00e1ch, nay ghi chung. Ch\u1eef <i>\"d\u1ecb \u0111\u1ea3ng ph\u1ee5c nh\u1ea5t\"<\/i> ch\u1eafc c\u00f3 sai, b\u1ea3n m\u1edbi c\u0169ng v\u1eady, c\u1ea7n xem l\u1ea1i. B\u1ea3n Chu c\u00f3 d\u00e1n gi\u1ea5y n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9.\"<\/i> B\u00e8n b\u1ecf \u0111i. Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n vi\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed cho Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng kh\u00f4ng ghi l\u1eddi t\u1ea5u h\u00f4m \u0111\u00f3. C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7 ch\u1ee9c ph\u1eadn, b\u00e3i ch\u1ee9c H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m. T\u00e2n k\u1ef7 kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[56] Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7, L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty t\u00e2u: <i>\"Xem x\u00e9t l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a th\u1ea7n li\u00eau, xin d\u1eddi tr\u1ea1m d\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc L\u0169y quan, v\u00e0 t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n c\u1ea5m \u0111\u1ec3 giao d\u1ecbch v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean. B\u1ea3n ty nay xem x\u00e9t, mu\u1ed1n xin d\u1eddi Ng\u01b0u Kh\u00ea quan c\u1ee7a V\u0129nh Khang qu\u00e2n v\u1ec1 l\u1ea1i T\u00e0m Nhai quan \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t th\u00e0nh tr\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1eddi tr\u1ea1m d\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n c\u1ea5m kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, c\u00f2n vi\u1ec7c xin d\u1eddi Ng\u01b0u Kh\u00ea quan v\u1ec1 T\u00e0m Nhai quan, giao cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1ea5n c\u00f4ng Lan Ch\u00e2u, th\u00e0nh l\u0169y v\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc, n\u00ean l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi hoang mang, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng. Nay gi\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u00fat lui, nh\u01b0ng n\u1ed7i lo s\u1ee3 v\u00e0 c\u1ea3nh gi\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng d\u1ec5 qu\u00ean. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u00e2n s\u00e1ch nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam, c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec v\u00e0 vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c hi\u1ec7n. Tr\u1eeb Hi Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda tr\u01b0\u1edbc, r\u1ea5t t\u1ed1t, nh\u1eefng n\u01a1i quan tr\u1ecdng kh\u00e1c c\u0169ng c\u1ea7n nhanh ch\u00f3ng b\u00e1o c\u00e1o. Kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5, k\u1ebbo l\u1ee1 vi\u1ec7c l\u1edbn.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, T\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[58] Trung th\u01b0 t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>\"Theo t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh: H\u00ecnh b\u1ed9 c\u00f3 t\u1edd tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ecbt t\u1ef1 \u00fd v\u00e0o c\u1eeda B\u1ed9 <i>(nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 \"<\/i>n\u1ed9i<i>\", s\u1eeda theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 3-9)<\/i>, \u0111\u00e3 giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u1eed l\u00fd. C\u1eeda t\u1ec9nh nh\u1eadn vi\u1ec7c m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean \u0111\u00f4 t\u1ec9nh, s\u1ee9 th\u1ea7n mu\u1ed1n ghi v\u00e0o s\u1ed5.\"<\/i>\r\n\r\nVua ph\u00ea: <i>\"V\u1ed1n sai n\u1ed9i th\u1ecb gi\u1eef c\u1eeda l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh giao thi\u1ec7p v\u1edbi quan l\u1ea1i b\u00ean ngo\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t nghi\u00eam ng\u1eb7t vi\u1ec7c ra v\u00e0o. N\u1ebfu ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean \u0111\u00f4 t\u1ec9nh v\u00ec m\u1ed9t k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u00ec s\u1ebd sinh ra e ng\u1ea1i, vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7. T\u1eeb nay, n\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m l\u1ec7nh ra v\u00e0o, quan ch\u1ee9c th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea1i s\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng giao cho c\u01a1 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n.\"<\/i>\r\n\r\n[59] Ban cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty 200 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda th\u00e0nh Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng s\u1edf.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1ea1i Gia L\u00f4 n\u1eb1m tr\u00ean n\u00fai, \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t binh. D\u00f9 gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng, c\u0169ng ch\u1ec9 c\u1ea7n ph\u00f2ng th\u1ee7 trong th\u00e0nh. Th\u00eam n\u1eefa, th\u00e0nh tr\u1ea1i n\u00e0y chu vi ch\u1ec9 h\u01a1n ngh\u00ecn b\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i b\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, t\u00ednh g\u1ea5p \u0111\u00f4i c\u0169ng ch\u1ec9 hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ee7. Nay Kinh l\u01b0\u1ee3c ty kh\u00f4ng ti\u1ebfc ti\u1ec1n c\u1ee7a bi\u00ean gi\u1edbi, coi nh\u1eb9 ng\u00e2n s\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u01b0 b\u00f9n \u0111\u1ea5t, v\u00f4 c\u1edb \u0111\u00f3ng tr\u1ecdng binh, t\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9. V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh tuy \u0111\u00e3 r\u1eddi ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eabn l\u1ec7nh cho \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty truy x\u00e9t t\u1ed9i tr\u1ea1ng v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.\"<\/i>\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n d\u1ef1a theo \u300aL\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, Kinh ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u1ee5c t\u00e0o Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, tham kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh ra th\u1ec3 th\u1ee9c ph\u00e2n \u00e1n v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 n\u0103m n\u00e0y.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u xin c\u1ea3i t\u1ea1o \u00e1o gi\u00e1p s\u1eaft th\u1ea7n v\u1ec7 th\u00e0nh lo\u1ea1i \u00e1o gi\u00e1p l\u1ec7ch. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a khanh, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ch\u00e2u n\u00e0y. N\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc th\u00ec r\u1ea5t t\u1ed1t, nh\u01b0ng c\u1ea7n nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y t\u01b0\u1edbng s\u0129, c\u1ea9n tr\u1ecdng h\u01a1n n\u1eefa, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi qu\u00e2n gi\u1eb7c, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. H\u00e3y x\u1eed l\u00fd b\u1eb1ng nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi rao truy\u1ec1n trong th\u00e0nh, kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ki\u00ean quy\u1ebft m\u1ed9t l\u00f2ng ph\u00f2ng th\u1ee7. \u0110\u1ee3i khi qu\u00e2n gi\u1eb7c r\u00fat lui, s\u1ebd c\u00f3 tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng. C\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i kh\u00e1c b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 c\u0169ng theo l\u1ec7 n\u00e0y m\u00e0 thi h\u00e0nh, v\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o g\u1ea5p v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00e9p tay th\u00eam v\u00e0o, b\u1ea3n in kh\u00f4ng c\u00f3. Ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 Lan Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[3] V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc khi r\u1eddi kinh \u0111\u00f4, \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng sau khi v\u1ec1 h\u01b0u, s\u1ebd \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u01a1i t\u1eeb bi\u1ec7t b\u1ec7 h\u1ea1. Nay th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Ch\u00ednh ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u00e2n Ch\u00e2u. Ph\u1ee7 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u1edf An Ch\u00e2u, v\u00e0o tri\u1ec1u, Vua ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;K\u1ebb m\u01b0u ph\u1ea3n L\u00fd Ph\u00f9ng l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch g\u1ea7n c\u1ee7a v\u1ee3 Ph\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u1edf kinh \u0111\u00f4, c\u00f3 th\u1ec3 cho m\u1ed9t ch\u00e2u nh\u1ecf \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam.&#8221;<\/i> Ph\u1ee7 d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 bi\u1ec7n, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, 12 th\u00e1ng 5, m\u1edbi l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3 Ch\u00e2u. B\u00e0i v\u0103n kh\u1eafc tr\u00ean bia m\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u1ee7 ch\u00e9p: S\u1ee9 gi\u1ea3 T\u1ea1 Nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh mua v\u1eadt ph\u1ea9m \u1edf An Ch\u00e2u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian \u00e1c, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb h\u1ea1i. Ph\u1ee7 d\u00e2ng m\u1eadt s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o h\u00e0nh vi gian \u00e1c c\u1ee7a Nh\u00e2n, Vua b\u00e8n c\u00e1ch ch\u1ee9c Nh\u00e2n. T\u1eeb An Ch\u00e2u v\u00e0o tri\u1ec1u, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng vui, l\u1ea1i th\u00eam l\u1eddi \u0111\u1ed3n th\u1ed5i, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u00e2n Ch\u00e2u. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu lo s\u1ee3 cho Ph\u1ee7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f2n c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh sau, nh\u01b0ng Ph\u1ee7 c\u01b0\u1eddi n\u00f3i t\u1ef1 nhi\u00ean: <i>&#8220;Tr\u1eddi bi\u1ebft ta ngay th\u1eb3ng, Vua bi\u1ebft ta trung th\u00e0nh, c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i lo!&#8221;<\/i> R\u1ed3i d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 minh oan, Vua xem xong li\u1ec1n th\u00f4ng su\u1ed1t, ngay l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3 Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[5] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Di\u00eam Nh\u00e2n V\u0169 t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c \u1edf Lan Ch\u00e2u c\u00f3 ng\u1ef1a r\u1ea5t nhi\u1ec1u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u00edt. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean t\u00ecm nhi\u1ec1u c\u00e1ch \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ea1n to\u00e0n, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, g\u00e2y h\u1ea1i cho Lan Ch\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Ch\u00e2u Nh\u1eef t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n huy\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7m Tuy\u00ean m\u1ea5t m\u1eb9, sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t, kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda m\u1ed9, ban ng\u00e0y v\u00e1c \u0111\u1ea5t, ban \u0111\u00eam n\u1eb1m b\u00ean quan t\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"Ban \u0111\u00eam n\u1eb1m b\u00ean quan t\u00e0i, ch\u1eef 'd\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e3n', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456, truy\u1ec7n Tr\u1ea7m Tuy\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2070-1\" href=\"#footnote-2070-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. \u1ede nh\u01b0 v\u1eady 36 th\u00e1ng, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u00f3ng c\u1eeda m\u1ed9, x\u00e2y m\u1ed9 r\u1ed9ng tr\u0103m th\u01b0\u1edbc. V\u1ee3 l\u00e0 Cao th\u1ecb c\u0169ng c\u00f3 h\u1ea1nh hi\u1ebfu.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ban th\u00f3c, v\u1ea3i.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u1eefu Long V\u0169 qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ch\u00e2u Minh Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Th\u1ebf Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u00e2u Kim Quan s\u00e1t s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng. H\u1ed9i K\u00ea qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Thanh \u0111\u00e3 m\u1ea5t, T\u00f4ng ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ebf Chu\u1ea9n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong h\u00e0ng con ch\u00e1u Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(T\u00e2n b\u1ea3n b\u1ecf ph\u1ea7n t\u1eeb <i>&#8220;H\u1ed9i K\u00ea qu\u1eadn&#8221;<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u1ea7n t\u1eeb 'H\u1ed9i K\u00ea qu\u1eadn' tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2070-2\" href=\"#footnote-2070-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. T\u00e2n k\u1ef7 ch\u00e9p: Phong ch\u00e2u Minh Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Th\u1ebf Chu\u1ea9n l\u00e0m An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng. C\u1ef1u k\u1ef7 kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, c\u00f3 chi\u1ebfu tay cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Gi\u1eb7c T\u00e2y v\u00e2y Lan Ch\u00e2u \u0111\u00e3 l\u00e2u ch\u01b0a r\u00fat, ngo\u00e0i vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 xu\u1ea5t binh khi\u00ean ch\u1ebf, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng c\u1eed ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u00e0 quen thu\u1ed9c, mang h\u1ecbch \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, A L\u00fd C\u1ed1t y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd xu\u1ea5t binh, \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c t\u1eeb hai ph\u00eda. L\u1ea1i n\u00ean t\u00ecm th\u00eam c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft, d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh trong th\u00e0nh, v\u00e0 d\u1ee5 c\u00e1c quan l\u1ea1i trong th\u00e0nh ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1edbi gian t\u1ebf, cho qu\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh thay phi\u00ean ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd m\u1ec7t m\u1ecfi. X\u1eed l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 l\u1ee1 vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Chu b\u1ea3n.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y m\u1ed3ng 7, Thu\u1ea7n T\u00fay c\u00f3 m\u1ea5y t\u1edd t\u00e2u, nay ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u1ed9t hai t\u1edd ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a y\u00ean, vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111ang g\u1ea5p, m\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ea3n ty, sau nhi\u1ec1u n\u0103m qu\u00e2n s\u1ef1, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u tham nh\u0169ng, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u00e0n t\u1ec7. S\u1ee9c l\u1ef1c \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o c\u1ee9u v\u00e3n, l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed1i ren, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft trong ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf qu\u1eadn l\u1edbn, d\u00f9 g\u1eb7p l\u00fac kh\u00f3 kh\u0103n n\u00e0y, n\u1ebfu ch\u1ec9 t\u00ednh to\u00e1n nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, th\u00ec c\u1ed1 g\u1eafng xoay x\u1edf, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng n\u1ebfu sau n\u00e0y bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ea1i x\u1ea3y ra, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u00fat v\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i, th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u1ef1 tr\u1eef l\u1edbn lao, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o th\u1ef1c hi\u1ec7n. N\u1ebfu kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, thay \u0111\u1ed5i c\u00e1ch l\u00e0m, th\u00ec ng\u00e0y sau \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y ra sai l\u1ea7m. Vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng quan tr\u1ecdng, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c th\u1ec3, th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m ch\u1ec9 t\u00ednh to\u00e1n tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, im l\u1eb7ng t\u1ef1 x\u1eed? Th\u1ea7n mong Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng x\u00e9t th\u1ea5y \u00fd th\u1ea7n v\u00ec ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho ph\u00e9p th\u1ea7n g\u1ea5p r\u00fat l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft, l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u tr\u00ecnh. \u0110\u1ec3 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1edbn c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ed9, tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng g\u00e2y ra sai l\u1ea7m.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 6 t\u1ea5u tr\u00ecnh)<\/i>.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u00e9t th\u1ea5y b\u1ea3n ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh ng\u0169 l\u1ed9 ni\u00ean k\u1ebf ti\u1ec1n v\u1eadt, m\u1ecdi kho\u1ea3n chi ti\u00eau h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. T\u1eeb khi qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n d\u00f9ng g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 gi\u00e1 c\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ecf kh\u00f4 \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec1u t\u0103ng cao. V\u00ed nh\u01b0 l\u00fac V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh, gi\u00e1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u01b0\u1edbc t\u00ednh theo gi\u00e1 trung b\u00ecnh, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o l\u00e0 s\u00e1u m\u01b0\u01a1i l\u0103m \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi, n\u01a1i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u00f2n c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec gi\u00e1 c\u1ea3 c\u00f2n cao h\u01a1n n\u1eefa, so v\u1edbi gi\u00e1 \u01b0\u1edbc t\u00ednh l\u00fac h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh, ch\u00eanh l\u1ec7ch l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady. H\u01a1n n\u1eefa, x\u00e9t th\u1ea5y ngu\u1ed3n l\u1ee3i c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, m\u00e0 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u00e1 g\u1ea1o v\u00e0 b\u1ed9t m\u00ec \u0111\u1ec1u cao, v\u1ed1n nhi\u1ec1u l\u1ee3i \u00edt; hu\u1ed1ng chi l\u00fac h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh, ngo\u00e0i s\u1ed1 th\u1ef1c thu \u1ee9ng ph\u00f3 th\u1ef1c chi trong n\u0103m, c\u00f2n thi\u1ebfu h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n v\u1ea1n quan kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cho ni\u00ean k\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh ch\u1ec9 ch\u1ec9 b\u1ea3o b\u1ea3n ty ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch \u1ee9ng ph\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m kh\u00f4ng t\u0103ng so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 chi ti\u00eau h\u00e0ng n\u0103m l\u1ea1i g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n, l\u1ea1i th\u00eam gi\u00e1 mua v\u00e0o \u0111\u1eaft r\u1ebb kh\u00e1c nhau nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n l\u1edbn v\u1ec1 th\u1eb7ng d\u01b0 hay thi\u1ebfu h\u1ee5t, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 \u1edf \u0111\u00e2y. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m tr\u00ed, ti\u1ebfc r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u, ch\u1ec9 s\u1ee3 l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd d\u00e2n, g\u00e2y th\u00eam o\u00e1n h\u1eadn, tr\u0103m ph\u01b0\u01a1ng ng\u00e0n k\u1ebf ti\u1ebft ki\u1ec7m, mong c\u00f3 ch\u00fat b\u1ed5 \u00edch. N\u1ebfu ch\u1ec9 t\u00ednh to\u00e1n theo hi\u1ec7n t\u1ea1i, th\u00ec may ra c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, l\u1ea1i ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n m\u00e3, ho\u1eb7c trong n\u0103m, qu\u00e2n tr\u1ecdng ch\u01b0a gi\u1ea3i ng\u0169, th\u00ec s\u1ee9c l\u1ef1c s\u1ebd c\u1ea1n ki\u1ec7t, kh\u00f4ng c\u00f2n k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n kh\u00f4ng ti\u1ebfc tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, ch\u1ec9 s\u1ee3 l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0m l\u1ee1 vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia, k\u00ednh mong th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c ph\u01b0\u01a1ng l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n, khi\u1ebfn th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 tu\u00e2n theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u1ea5u ngh\u1ecb, ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 th\u00e1ng n\u00e0y, l\u00e0 t\u1edd tr\u00e1p t\u00e2u l\u00ean \u0111i\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n h\u00f4m qua t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, k\u00ednh nghe l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o, h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh m\u1edbi thu ph\u1ee5c, tuy \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng k\u00ednh mong \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 vi\u1ebft th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean. Th\u1ea7n x\u00e9t r\u1eb1ng ph\u1ee7 S\u00fay Di\u00ean Ch\u00e2u, ph\u00eda b\u1eafc c\u00e1ch \u0111\u1ea5t sinh gi\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng l\u1edbn, g\u1ecdi l\u00e0 Trung L\u1ed9, l\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n H\u1ea1 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean x\u00e2m nh\u1eadp, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 n\u01a1i Nguy\u00ean H\u1ea1o t\u1eebng \u0111\u00e1nh v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. \u0110\u1ecba th\u1ebf n\u00f4ng c\u1ea1n, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1edd tu s\u1eeda l\u1ea1i tr\u1ea1i c\u0169 T\u1eafc M\u00f4n, m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng, tuy ch\u01b0a th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ed1i h\u1ecda x\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u, nh\u01b0ng c\u0169ng che ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 S\u00fay, t\u0103ng th\u00eam ph\u1ea7n nghi\u00eam ng\u1eb7t, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 l\u1ee3i l\u1edbn c\u1ee7a Phu Di\u00ean. L\u1ea1i n\u1eefa, v\u00f9ng ph\u00eda b\u1eafc qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c \u0110\u1ecbnh T\u00e2y, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Hoa Ma, r\u1ec3 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, c\u00e1ch Th\u00f4ng Vi\u1ec5n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tr\u0103m d\u1eb7m. T\u1eeb khi khai ph\u00e1 Hi H\u00e0, con \u0111\u01b0\u1eddng l\u1edbn ph\u00eda t\u00e2y g\u1ea7n k\u1ec1 v\u1edbi \u0111\u1ea5t Kh\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 r\u0103ng ch\u00f3 c\u1eafn nhau, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb x\u00e2m l\u1ea5n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1edd c\u00e1c l\u1ed9 xu\u1ea5t qu\u00e2n, t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng ch\u1ea1y xa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e2n th\u1eddi c\u01a1 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0110\u1ecbnh T\u00e2y, n\u00ean \u0111\u1ecba th\u1ebf Th\u00f4ng Vi\u1ec5n t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf n\u00ean s\u00e2u k\u00edn, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ee3i l\u1edbn c\u1ee7a Hi H\u00e0.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n nh\u01b0 c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi kh\u00e1c, ho\u1eb7c th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u01a1i, ho\u1eb7c nghe l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c k\u1ec3 l\u1ea1i, v\u1ec1 \u0111\u1ecba th\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec t\u0103ng th\u00eam, m\u00e0 chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m qu\u00e1 l\u1edbn, k\u1ebf ho\u1ea1ch chi ti\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec cung n\u1ed9p, c\u00e1c c\u01a1 quan m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, hu\u1ed1ng chi ng\u00e0y c\u00e0ng phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn s\u1ef1 b\u1ed5 tr\u1ee3 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, bi\u1ebft bao gi\u1edd m\u1edbi ch\u1ea5m d\u1ee9t.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1eddi c\u01a1, l\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 ph\u1ea7n ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00ednh to\u00e1n n\u00ean nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, \u0111\u00e2u ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o hi\u1ec7n t\u1ea1i? K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn, xem x\u00e9t c\u00e1c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, ng\u00e0y sau nh\u00e2n th\u1eddi c\u01a1 g\u1eb7p vi\u1ec7c, l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn k\u1ebf s\u00e1ch b\u1ecf hay gi\u1eef, thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn bi\u1ebft bao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u00e2u ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng gi\u00eang)<\/i>.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u vong \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, xin c\u1ee9u t\u1ebf h\u1ed9 h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi, v\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c ty, \u0111\u1ee3i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a s\u1ebd t\u00ednh to\u00e1n l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0110\u1ec1 c\u1eed: <i>&#8220;Tr\u1eeb khi qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7n \u0111ang thi\u1ebfu, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ng\u1eebng mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. \u0110\u1ec1 c\u1eed ty gi\u1ea3m gi\u00e1 mua b\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i, h\u1ed9 b\u1ea3o gi\u00e1p d\u00f9 thu\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u1ee7 b\u1ea3y ph\u1ea7n, n\u1ebfu thi\u1ebfu \u0103n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u t\u1ebf. Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty th\u00fac gi\u1ee5c thu thu\u1ebf c\u00f2n s\u00f3t v\u00e0 n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ho\u00e3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu tay cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Th\u00f4ng tin t\u1eeb Lan Ch\u00e2u \u0111\u00e3 m\u1ea5y tu\u1ea7n kh\u00f4ng th\u00f4ng, h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng d\u00f9ng tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m, v\u00e0 h\u00e0ng ng\u00e0y b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh. T\u1ea5t c\u1ea3 binh t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1ee9ng vi\u1ec7n, n\u00ean l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ecd ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o th\u00e0nh c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 l\u1ee1 vi\u1ec7c l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n m\u1edbi b\u1ecf \u0111o\u1ea1n n\u00e0y so v\u1edbi b\u1ea3n c\u0169.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Con g\u00e1i th\u1ee9 b\u1ea3y c\u1ee7a Vua m\u1ea5t, m\u1edbi n\u0103m tu\u1ed5i, m\u1eb9 l\u00e0 L\u00e2m Ti\u1ec7p d\u01b0. Ng\u1eebng tri\u1ec1u ba ng\u00e0y, truy phong l\u00e0m Th\u00e2n Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa, c\u00e1c quan y \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>[13] H\u1eefu V\u0169 L\u00e2m qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Tr\u00ecnh Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed L\u1ec7nh Khu\u1ebfch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong l\u00e0m Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[14] Chi\u1ebfu cho \u0110\u1ec1 c\u1eed Kinh T\u00e2y Nam l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Kinh T\u00e2y Nam l\u1ed9, ch\u1eef 'Nam' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1eb3ng', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 59-10 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2070-3\" href=\"#footnote-2070-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, Th\u1eeba ngh\u1ecb lang Di\u1ec7p Khang B\u1eadt b\u1ecb thay th\u1ebf, v\u00ec H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u k\u1ebft th\u00fac, s\u1ed5 ghi c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 c\u1eed, Khang B\u1eadt so v\u1edbi c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ed7i nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>[15] L\u1eb7c \u0111\u00ecnh nh\u00e2n Th\u00f4ng tr\u1ef1c lang L\u01b0u Ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean ngh\u1ecb lang.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c thi\u1ebfu quan, xin cho ph\u00e9p tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed. L\u1ea1i t\u00e2u, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 Phu Di\u00ean m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i li\u1ec1n nhau, xin cho ph\u00e9p hai l\u1ed9 c\u1eed quan h\u1ecdp b\u00e0n. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[17] Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ea3o gi\u00e1p H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3o gi\u00e1p b\u1ecf tr\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hu\u1ea5n luy\u1ec7n, xin ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng b\u1eaft gi\u1eef, c\u00f2n l\u1eadp ph\u00e1p truy th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e0 n\u00e0o ch\u1ee9a ch\u1ea5p, nh\u00e0 ch\u1ee9a ch\u1ea5p d\u00f9 v\u00f4 t\u00ecnh dung t\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'chi' trong 's\u1edf t\u00e0ng chi gia tuy ng\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng dung \u1ea9n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-28 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2070-4\" href=\"#footnote-2070-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n truy th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u00e0 n\u00e0o \u1edf ba l\u1ed9 bi\u1ebft r\u00f5 m\u00e0 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, ch\u1ee9a ch\u1ea5p b\u1ea3o gi\u00e1p b\u1ecf tr\u1ed1n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ba b\u1eadc so v\u1edbi b\u1ea3o gi\u00e1p. Cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o<a class=\"footnote\" title=\"'Nh\u00e2n c\u00e1o' trong 'h\u1ee9a nh\u00e2n c\u00e1o' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2070-5\" href=\"#footnote-2070-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c hai l\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y, truy thu m\u1ed9t n\u1eeda, c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ea5y t\u1eeb ti\u1ec1n phong trang c\u1ee7a Ty B\u1ea3o gi\u00e1p. Ph\u1ee7 Khai Phong c\u0169ng theo \u0111\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Ph\u00f3 T\u1ed5ng qu\u1ea3n Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 Kh\u00fac Tr\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;Con l\u00e0 Bi\u1ec7n ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c quan, \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n ban th\u0103ng s\u00e1u b\u1eadc, xin cho con r\u1ec3 v\u00e0 m\u1eddi m\u00f4n kh\u00e1ch d\u1ea1y c\u00e1c em ch\u00e1u, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c, s\u1ebd k\u00ea t\u00ean t\u00e2u xin.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng hai con g\u00e1i c\u1ee7a Kh\u00fac Bi\u1ec7n, \u0111\u1ee3i khi xu\u1ea5t gi\u00e1, ch\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1, vi\u1ec7c xin m\u1eddi m\u00f4n kh\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[19] M\u1eb9 c\u1ee7a C\u1ea3nh T\u01b0 Ngh\u1ecb l\u00e0 Th\u00e1i qu\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u1ee9c An h\u1ecd \u0110\u1ed5ng, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t 20 ng\u00e0n ti\u1ec1n, \u0111\u1ee3i khi con c\u1ee7a T\u01b0 Ngh\u1ecb c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u00ec ng\u1eebng c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[20] Ph\u00f3 s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n phi\u00ean c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi b\u1eaft s\u1ed1ng xin l\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu b\u1ecf tr\u1ed1n ho\u1eb7c g\u1eb7p s\u1ef1 c\u1ed1, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng khai b\u00e1o, gi\u1ea3 m\u1ea1o x\u00e9t duy\u1ec7t. Xin b\u1eaft t\u01b0\u1edbng, ph\u00f3 theo l\u1ec7 qu\u00e2n ch\u00ednh khai b\u00e1o thu nh\u1eadn, hai th\u00e1ng ki\u1ec3m tra m\u1ed9t l\u1ea7n.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a khanh, b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n gi\u1eb7c \u1edf trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn Lan Ch\u00e2u \u0111\u00e3 r\u00fat lui. Gi\u1eb7c k\u00e9o c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn, chi ph\u00ed c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u00e3 l\u1edbn, khi v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn n\u01b0\u1edbc ta, d\u1eebng l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng vong m\u00e0 r\u00fat v\u1ec1, ta \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n th\u1eafng. N\u00ean truy\u1ec1n l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1eebng l\u1ea5y vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111u\u1ed5i theo ch\u00e9m gi\u1ebft nhi\u1ec1u l\u00e0m h\u1ed1i ti\u1ebfc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Gi\u1eb7c Kh\u01b0\u01a1ng hung \u00e1c ki\u00ean c\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i quan l\u1ea1i, qu\u00e2n d\u00e2n ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u mang l\u00f2ng trung ngh\u0129a, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n v\u00f4 s\u1ef1? Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i h\u1ed9p b\u1ea1c, tr\u00e0 thu\u1ed1c v\u00e0 b\u00e1t b\u1ea1c cho binh s\u0129, c\u00f2n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c l\u00ean th\u00e0nh hay \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 g\u1eafng s\u1ee9c n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 c\u1ea5p l\u1ee5a, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng s\u1eafp x\u1ebfp m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a c\u1ee7a c\u00e1c ty \u0111\u1ec3 khi s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ghi r\u00f5 c\u00f4ng tr\u1ea1ng, kh\u1ea9n c\u1ea5p b\u00e1o l\u00ean \u0111\u1ec3 Tr\u1eabm bi\u1ebft, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. Trong th\u00e0nh Lan Ch\u00e2u n\u00ean \u0111\u1eafp th\u00eam t\u01b0\u1eddng trong, d\u01b0\u1edbi r\u1ed9ng hai tr\u01b0\u1ee3ng, tr\u00ean thu l\u1ea1i n\u0103m th\u01b0\u1edbc, th\u00eam m\u1ed9t t\u00f2a l\u1ea7u n\u0103m gian \u1edf gi\u1eefa, v\u00e0 x\u00e2y th\u00eam \u0111\u00e0i ph\u00e1o, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, T\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i. C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m Lan Ch\u00e2u. T\u00e2n k\u1ef7 theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Sai N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Th\u1ea1ch L\u00e2n \u0111i tuy\u00ean ch\u1ec9 ph\u1ee7 d\u1ee5 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u gi\u1eef th\u00e0nh, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng h\u1ed9p b\u1ea1c, tr\u00e0 thu\u1ed1c cho quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, c\u00f9ng \u0111\u1eb7c chi cho c\u00e1c qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[23] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ea1t H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 s\u00e1u c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n H\u01b0\u1edbng t\u00e1m c\u00e2n. V\u00ec t\u1ed9i vi ph\u00e1p c\u1eaft chuy\u1ec3n b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u1ec1 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u thu h\u1ed3i.<\/p>\n<p>[24] L\u1ea1i b\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c trong gia \u0111\u00ecnh c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd ch\u00e2n dung<a class=\"footnote\" title=\"Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c trong gia \u0111\u00ecnh c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd ch\u00e2n dung, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'chi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 23 t\u1edd 4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2070-6\" href=\"#footnote-2070-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. X\u00e9t th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u ng\u1eebng h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng, tr\u00ean b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, t\u00e0n t\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m quan, kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o h\u1ea1n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, xin \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng coi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c.&#8221;<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[25] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, Tr\u1ea7n Sai, ph\u00f3 s\u1ee9 Mi\u00eau Th\u1eddi Trung, M\u00e3 M\u1eb7c, Chu S\u01a1 B\u00ecnh, Ng\u00f4 Ti\u1ec1m, ph\u00e1n quan Chu Ng\u1ea1n B\u00e1c, T\u1ea1 Tr\u1ecdng Quy, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. V\u00ec quan \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 L\u01b0u Ngh\u1ecb \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u1eeda, ti\u00eau ph\u00ed 1 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean t\u00e2u h\u1eb7c, Gi\u00e1p v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[26] L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc t\u1eeb \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u d\u1eddi \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, xin v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3 v\u00e0o ch\u1ea7u, n\u00f3i r\u1eb1ng bi\u00ean c\u1ea3nh kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1n, kh\u00f4ng n\u00ean g\u00e2y chuy\u1ec7n, l\u1ea1i nh\u1eafc n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng t\u1eebng b\u1ecb b\u1ec7nh, khuy\u00ean ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec t\u00f4ng x\u00e3 n\u00ean t\u1ef1 c\u1ea9n tr\u1ecdng. Sau \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, v\u00ec ph\u1ea1m lu\u1eadt nh\u1ecf \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nh\u01b0 th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n nhi\u1ec1u, n\u00ean kh\u00f4ng sao, nh\u01b0ng c\u00e1c quan nh\u1ecf kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u00fang. \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u d\u00f9ng qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 b\u1ea3o v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c n\u1eb7ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi x\u1eed \u00e1n l\u1ea1i cho r\u1eb1ng ph\u1ea1m lu\u1eadt bi\u00ean qu\u1ea3n n\u00ean d\u00f9ng ph\u00e1p \u0111\u1ec7 ph\u1ed1, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng v\u0103n t\u1ef1 sao? N\u1ebfu ph\u00e1p lu\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec quan x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng n\u00ean d\u1eabn lu\u1eadt kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec3u ra, d\u1ee5 C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 mu\u1ed1n ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng ph\u00e1p n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a r\u00f5, n\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u00eam.&#8221;<\/i> C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc t\u1eeb ch\u1ed1i, ch\u01b0a \u0111i, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, <i>(b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i t\u01b0, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i> v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ecb t\u00f2ng c\u1ee7a Nh\u00e2n ho\u00e0ng, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> Than th\u1edf m\u00e3i. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Quang l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu. Sau \u0111\u00f3, quan l\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, chi\u1ebfu r\u1eb1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. Sau \u0111\u00f3 x\u00e1c minh h\u1ecd v\u00f4 t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p><i>(B\u1ed5 ch\u1ee9c, ph\u1ee5c quan, tha quan l\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, n\u00ean ghi v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Hi\u1ec1n phi Chu th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong l\u00e0m \u0110\u1ee9c phi.<\/p>\n<p><i>(Hai k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ghi vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hi\u1ec1n phi H\u00ecnh th\u1ecb \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh Ph\u1ee5ng Ti\u00ean T\u01b0 Ph\u00fac vi\u1ec7n x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a Ph\u1eadt, ban t\u00ean l\u00e0 \u0110a Kh\u00e1nh Thi\u1ec1n vi\u1ec7n, m\u1ed7i n\u0103m cho hai ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ed7i n\u0103m cho hai ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia 'hai', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ea1o th\u00edch nh\u1ea5t chi 30 ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9t'.\" id=\"return-footnote-2070-7\" href=\"#footnote-2070-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda ho\u1eb7c hi\u1ec7u, l\u1ea1i c\u1ea5p 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng c\u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[29] Chi\u1ebfu tay cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y tuy \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n tan r\u00e3, nh\u01b0ng b\u1ecdn th\u1ee7 l\u0129nh hung h\u00e3n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngang ng\u1ea1nh, kh\u00ed th\u1ebf ngang t\u00e0ng, ta lo r\u1eb1ng ch\u00fang h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00ec b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n, kh\u00f4ng th\u1ecfa m\u00e3n \u00fd mu\u1ed1n, ph\u1eabn n\u1ed9 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy hi\u1ec3m, b\u1ea5t ng\u1edd x\u00f4ng ra, nh\u01b0 ch\u00f3 l\u1ee3n, th\u1eeba c\u01a1 x\u00f4ng v\u00e0o, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo. N\u00ean \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3n canh, \u0111\u1ed1c th\u00fac t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, l\u1ea1i ban c\u1ea5p h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n cung t\u00ean, h\u1ecfa ph\u00e1o \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Chu th\u00eam v\u00e0o, b\u1ea3n m\u1edbi \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Chi\u1ebfu: <i>&#8220;Ng\u1ef1a gi\u1eb7c \u1edf Lan Ch\u00e2u \u0111\u00e3 r\u00fat lui, qu\u00e2n l\u00ednh k\u00e9o d\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u1ea7n ti\u1ebfn l\u00ean n\u1eefa, n\u1ebfu \u0111\u00e3 v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1ecdi v\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(M\u1eadt k\u00fd ng\u00e0y 14.)<\/i><\/p>\n<p>[31] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n xu\u1ea5t qu\u00e2n n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Theo Ng\u1ef1 t\u1eadp.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed B\u1ea3o gi\u00e1p H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c L\u01b0u \u0110\u1ecbnh xin \u00e2n \u1ea5m cho con, v\u00ec l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u0103m ch\u1ec9, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho theo quy ch\u1ebf c\u0169 c\u1ee7a ch\u1ee9c qu\u00e1n; \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed B\u1ea3o gi\u00e1p H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c Ho\u00e0ng Li\u00eam c\u00f9ng c\u00f4ng lao, c\u0169ng cho ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[33] Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay t\u1ea5u: <i>&#8220;Phu Di\u00ean m\u1edbi th\u00eam qu\u00e2n \u0110\u00f4ng, \u0111\u00f3ng \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi xa. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng trong m\u1ed9t n\u0103m, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n ph\u00f2ng b\u1ecb nhi\u1ec1u nh\u1ea5t ch\u1ec9 kho\u1ea3ng n\u1eeda n\u0103m, nh\u01b0 th\u00e1ng n\u00f3ng n\u1ef1c, th\u00e1ng l\u1ea1nh gi\u00e1, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m gi\u1eb7c xu\u1ea5t qu\u00e2n. D\u00f9 v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p, b\u00ean kia ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i ng\u1ef1a g\u1ea7y, n\u1ebfu c\u00f3 ra v\u00e0o c\u0169ng ch\u1ec9 qu\u1ea5y r\u1ed1i vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y, ho\u1eb7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nh\u1ecf m\u00e0 th\u00f4i. Ch\u1ec9 n\u00ean d\u00f9ng b\u1ea3n b\u1ed9 qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u00e1n, c\u00f2n qu\u00e2n \u0110\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 n\u1ed9i \u0111\u1ecba \u0111\u1ec3 \u0103n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Kinh l\u01b0\u1ee3c \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty xem x\u00e9t t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(M\u1eadt k\u00fd ng\u00e0y 14.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eeb sau nh\u1eefng n\u0103m li\u00ean ti\u1ebfp kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac \u0111i\u1ec3m t\u1eadp, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 ch\u1ecbu nhi\u1ec1u thi\u1ec7t h\u1ea1i, l\u1ea1i c\u00f2n v\u00e2y \u0111\u00e1nh Lan Ch\u00e2u, sau khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng vong, s\u0129 kh\u00ed suy s\u1ee5p, t\u00ecnh h\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng hung \u00e1c l\u00e0 <i>(Kh\u1ea9u L\u0103ng)<\/i> \u0110inh t\u00e0n nh\u1eabn, ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i d\u00e2n ch\u00fang, nay kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd mu\u1ed1n, tr\u00ean th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i trong n\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi th\u00ec ph\u1ea3i th\u1ecfa m\u00e3n l\u00f2ng n\u00f3ng n\u1ea3y. V\u00e0 trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y d\u00f9ng l\u1ee3i l\u1edbn \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u00f3 l\u00f2ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u1ed9i \u0111\u1ecba, m\u1edf r\u1ed9ng chi\u00eau m\u1ed9, l\u00e0m suy y\u1ebfu th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a gi\u1eb7c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u01b0a qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00e1 ho\u1ea1i vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y m\u00f9a xu\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang. \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n gi\u1eb7c, ng\u01b0\u01a1i n\u00ean suy ngh\u0129 k\u1ef9.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ban th\u00eam m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n v\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng cho vi\u1ec7c tu s\u1eeda, ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, T\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i. L\u1ea1i x\u00e9t: Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, s\u00e1ch M\u1eb7c b\u1ea3n ch\u00e9p: Ban m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i. Ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[35] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1eeb sau khi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng vong v\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i \u1edf Lan Ch\u00e2u, nghe n\u00f3i trong s\u1ed1 ch\u00fang c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n quy ph\u1ee5, nh\u01b0ng ch\u01b0a bi\u1ebft h\u01b0 th\u1ef1c th\u1ebf n\u00e0o. C\u00f3 th\u1ec3 giao cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh \u0111a ph\u01b0\u01a1ng chi\u00eau d\u1ee5, ho\u1eb7c c\u1eed m\u1ed9t hai vi\u00ean quan c\u01a1 tr\u00ed g\u1ea7n g\u0169i nh\u01b0 Khang Th\u1ee9c \u0111\u1ee9ng ra ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebf s\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1ecf, l\u1ea1i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 m\u1ea1nh y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u1eb7c, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, T\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho H\u1ed9 b\u1ed9 chi m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n d\u01b0, giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 ty Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i, \u0111\u1ec3 \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ed3 ph\u00f2ng th\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, nh\u01b0ng Chu b\u1ea3n \u0111\u00e3 th\u00eam v\u00e0o chi\u1ebfu ch\u1ec9, l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecf \u0111i \u0111o\u1ea1n n\u00e0y trong M\u1eb7c b\u1ea3n, n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t v\u00e0 b\u1ecf \u0111i m\u1ed9t.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: N\u1ebfu b\u1ea3o gi\u00e1p ph\u1ea1m t\u1ed9i, t\u00ecnh ti\u1ebft hung \u00e1c, ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 nguy\u00ean do, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Chu B\u00e1 T\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, do \u0110\u1ee9c phi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong.<\/p>\n<p>[39] Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n t\u00e2u r\u1eb1ng, Ty l\u1ee5c ty, T\u1ea3 H\u1eefu qu\u00e2n Tu\u1ea7n vi\u1ec7n ng\u1ee5c kh\u00f4ng, xin giao cho S\u1eed qu\u00e1n. Chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00e1c quan c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Khai Phong ph\u1ee7 ng\u1ee5c kh\u00f4ng. S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1eb7c l\u1edbn t\u1ee5 t\u1eadp, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi chia nhau \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n, tr\u00e1nh l\u00e3ng ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i xung y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u1eb7c H\u1ea1, xin l\u1eadp qu\u00e2n ng\u1ea1ch, l\u1ea5y s\u00e1u th\u00e0nh tr\u1ea1i M\u1ec5 Chi, Ngh\u0129a H\u1ee3p, Ph\u00f9 \u0110\u1ed3, Ho\u00e0i Ninh, Thu\u1eadn An, Tuy B\u00ecnh thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh ti\u1ec1n v\u1eadt n\u0103m l\u1ed9, giao gi\u1ea5y mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi cho c\u00e1c l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c mua v\u00e0 chi ti\u00eau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec vi\u1ec7c qu\u00e2n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty chuy\u00ean lo vi\u1ec7c binh, n\u00ean l\u1ea1i giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a b\u00e3i b\u1ecf. Xin vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu tay vi\u1ebft: <i>&#8220;Binh v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng l\u00e0 hai vi\u1ec7c li\u00ean quan ch\u1eb7t ch\u1ebd. Hu\u1ed1ng chi Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u00e3 do L\u00fd Hi\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd, n\u00ean \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i li\u00ean k\u1ebft, chi ti\u00eau ti\u1ebft ki\u1ec7m, th\u00ec c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do kh\u00f4ng ki\u00eam qu\u1ea3n. T\u1eeb nay kinh ph\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1 Thi\u1ec3m T\u00e2y, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 2 s\u1eeda \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Chi\u1ebfu cho Ph\u1ee5ng Th\u1ea7n kh\u1ed1 ch\u1ecdn ng\u1ecdc l\u00e0m kh\u00e1nh, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Hi\u1ec7p lu\u1eadt lang Vinh T\u01b0 \u0110\u1ea1o. Sau \u0111\u00f3 L\u1ec5 b\u1ed9 xin c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh \u00e2m lu\u1eadt ng\u1ecdc kh\u00e1nh, \u0111\u1ec1 h\u1ea1t qu\u1ea3n c\u00e2u. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, T\u1ea3 H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>&#8220;C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 ru\u1ed9ng ch\u1ee9c d\u01b0 cho quan l\u1ea1i Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, chi 258.526 quan ti\u1ec1n di\u00eam sao, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p thu h\u1ed3i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 chi, l\u1ec7nh H\u1ed9 b\u1ed9 trong v\u00f2ng 5 n\u0103m ho\u00e0n tr\u1ea3. H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Xin l\u1ec7nh cho \u0110\u1ec1 c\u1eed ty H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 d\u00f9ng ti\u1ec1n d\u01b0 h\u00e0ng n\u0103m cho m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec3 s\u1eafp x\u1ebfp vi\u1ec7c mua b\u00e1n, hai l\u1ed9 kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t tri\u1ec7u quan.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi ng\u00e0y th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[44] T\u00f4 Th\u1ee9c, ch\u1ee9c Tr\u00e1ch th\u1ee5 Ho\u00e0ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[45] N\u0103m Nguy\u00ean Phong, T\u00f4 Th\u1ee9c b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed, nh\u01b0ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea khi v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00f4 Th\u1ee9c c\u00f3 \u00fd b\u1ea5t trung v\u1edbi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ed5i s\u1eafc m\u1eb7t n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4 Th\u1ee9c tuy c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Tr\u1eabm kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady, khanh l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea b\u00e8n d\u1eabn hai c\u00e2u th\u01a1 c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c: <i>&#8220;R\u1ec5 \u0111\u1ebfn ch\u00edn su\u1ed1i kh\u00f4ng ch\u1ed7 cong, ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1ed3ng ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t bi\u1ebft <i>(C\u0103n \u0111\u00e1o c\u1eedu tuy\u1ec1n v\u00f4 kh\u00fac x\u1eed, th\u1ebf gian duy h\u1eefu ch\u1eadp long tri)<\/i>&#8220;<\/i>, r\u1ed3i \u0111\u00e1p: <i>&#8220;R\u1ed3ng bay tr\u00ean tr\u1eddi, T\u00f4 Th\u1ee9c cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u m\u00ecnh, n\u00ean t\u00ecm \u0111\u1ebfn r\u1ed3ng ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t trung th\u00ec l\u00e0 g\u00ec?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u01a1 c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1, sao c\u00f3 th\u1ec3 lu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady? \u00d4ng \u1ea5y t\u1ef1 ng\u00e2m v\u1ec1 c\u00e2y b\u00e1ch, c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn Tr\u1eabm!&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i g\u00ec. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u0169ng t\u1eeb b\u00ean c\u1ea1nh gi\u1ea3i th\u00edch: <i>&#8220;R\u1ed3ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh cho Vua, b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn r\u1ed3ng.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 r\u1ed3ng nhi\u1ec1u l\u1eafm, nh\u01b0 t\u00e1m con r\u1ed3ng h\u1ecd Tu\u00e2n <i>(Tu\u00e2n th\u1ecb b\u00e1t long)<\/i>, Kh\u1ed5ng Minh l\u00e0 r\u1ed3ng n\u1eb1m <i>(Ng\u1ecda Long)<\/i>, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 Vua sao?&#8221;<\/i> B\u00e8n gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c, cho l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ch\u00e2u Ho\u00e0ng. Tuy nhi\u00ean, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u1eabn th\u01b0\u1eddng nh\u1edb v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nh\u1edb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 62 'T\u00f4 Th\u1ee9c thi ng\u1ee5c' v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-2070-8\" href=\"#footnote-2070-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>&#8220;Vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c s\u1eed, Tr\u1eabm mu\u1ed1n giao cho T\u00f4 Th\u1ee9c l\u00e0m.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ecf v\u1ebb kh\u00f3 x\u1eed, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng T\u00f4 Th\u1ee9c th\u00ec d\u00f9ng T\u0103ng C\u1ee7ng.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, T\u0103ng C\u1ee7ng c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m v\u1eeba \u00fd Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ec9 kh\u1edfi d\u1ee5ng T\u00f4 Th\u1ee9c, cho gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Giang v\u1edbi nguy\u00ean quan, Trung th\u01b0 Th\u00e1i X\u00e1c, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o nh\u1eadn m\u1ec7nh, V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n so\u1ea1n chi\u1ebfu. H\u00f4m sau, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u1eeba ngh\u1ecb lang, Giang ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e1n. L\u1ea1i h\u00f4m sau, m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ef1 tay vi\u1ebft chi\u1ebfu, \u0111\u1ed5i T\u00f4 Th\u1ee9c \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Nh\u1eef, c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;T\u00f4 Th\u1ee9c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ed7i l\u1ea7m, qua n\u0103m th\u00e1ng c\u00e0ng th\u1ea5m th\u00eda, nh\u00e2n t\u00e0i th\u1ef1c kh\u00f3 ki\u1ebfm, kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1ecf r\u01a1i m\u00e3i.&#8221;<\/i> T\u00f4 Th\u1ee9c li\u1ec1n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng T\u00f4 Th\u1ee9c \u0111\u00e3 th\u00e0nh ti\u00ean bay l\u00ean tr\u1eddi, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u1ea3 th\u1eeba B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh than th\u1edf m\u00e3i, n\u00ean trong bi\u1ec3u c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7nh t\u1eadt li\u00ean mi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3n \u0111\u00e3 ch\u1ebft; \u0111\u00f3i r\u00e9t c\u00f9ng c\u1ef1c, th\u1ea7n c\u0169ng ch\u00e1n s\u1ed1ng th\u1eeba.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u300aL\u00fd B\u00ednh \u0110inh V\u1ecb l\u1ee5c\u300b b\u1ed5 sung, kh\u00f4ng r\u00f5 L\u00fd B\u00ednh tr\u00edch t\u1eeb s\u00e1ch n\u00e0o. Ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u0103ng. \u300aT\u00fa Th\u1ee7y Nh\u00e0n C\u01b0 L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Chu Th\u1eafng Phi ch\u00e9p: T\u00f4 Th\u1ee9c sau khi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf Ho\u00e0ng ch\u00e2u, Th\u1ea7n T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng nh\u1edb th\u01b0\u01a1ng. M\u1ed9t h\u00f4m, tuy\u00ean d\u1ee5: <i>&#8220;Vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c s\u1eed, Tr\u1eabm mu\u1ed1n d\u00f9ng T\u00f4 Th\u1ee9c l\u00e0m.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ecf v\u1ebb kh\u00f3 x\u1eed, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng T\u00f4 Th\u1ee9c th\u00ec d\u00f9ng T\u0103ng C\u1ee7ng.&#8221;<\/i> T\u0103ng C\u1ee7ng c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m v\u1eeba \u00fd Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ec9, cho T\u00f4 Th\u1ee9c gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Giang v\u1edbi nguy\u00ean quan, Th\u00e1i Tr\u00ec Ch\u00ednh, Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00fd Minh \u0111\u1ec1u nh\u1eadn m\u1ec7nh, V\u0169 Ng\u1ecdc cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i l\u1ec7nh cho l\u00e0m Giang ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e1n, V\u0169 Ng\u1ecdc c\u0169ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Sau \u0111\u00f3, V\u0169 Ng\u1ecdc l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u1eafc \u0111\u1ebfn T\u00f4 Th\u1ee9c, l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00f9ng, V\u0169 Ng\u1ecdc n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4 Th\u1ee9c c\u00f3 c\u00e2u th\u01a1 &#8216;L\u00f2ng n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1ed3ng ng\u1ea7m bi\u1ebft&#8217;, l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 r\u1ed3ng bay tr\u00ean tr\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00ednh, l\u1ea1i t\u00ecm r\u1ed3ng ng\u1ea7m sao?&#8221;<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng T\u1eed H\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb x\u01b0a n\u00f3i \u0111\u1ebfn r\u1ed3ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh cho Vua, b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 r\u1ed3ng.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady. Nh\u01b0 t\u00e1m con r\u1ed3ng h\u1ecd Tu\u00e2n, Kh\u1ed5ng Minh l\u00e0 r\u1ed3ng n\u1eb1m ch\u00ednh l\u00e0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Lui ra, Ch\u01b0\u01a1ng T\u1eed H\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi V\u0169 Ng\u1ecdc: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng mu\u1ed1n h\u1ea1i c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta sao?&#8221;<\/i> V\u0169 Ng\u1ecdc n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a Th\u01b0 Thi\u1ec7n th\u00f4i.&#8221;<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng T\u1eed H\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u1ee7a Thi\u1ec7n c\u0169ng \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c sao?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch c\u1ee7a Chu Th\u1eafng Phi so v\u1edbi L\u00fd B\u00ednh c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c, nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea m\u1ed9t m\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, vi\u1ec7c Giang ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e1n hai l\u1ea7n ra l\u1ec7nh c\u00f9ng l\u1eddi m\u1eafng c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aV\u0103n Ki\u1ebfn C\u1eadn L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c mu\u1ed1n cho tu s\u1eed, c\u00f9ng vi\u1ec7c Giang ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e1n. L\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea d\u1eabn c\u00e2u th\u01a1 <i>&#8220;r\u1ed3ng ng\u1ea7m&#8221;<\/i>, nh\u01b0ng cho r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 T\u00f4 Th\u1ee9c \u0111\u00e3 \u1edf Ho\u00e0ng ch\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac m\u1edbi b\u1ecb giam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. S\u00e1ch c\u1ee7a Chu Th\u1eafng Phi c\u00f3 l\u1ebd to\u00e0n d\u00f9ng s\u00e1ch c\u0169 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng.)<\/i><\/p>\n<p>[46] An ph\u1ee7 ty v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Lan H\u1ed9i l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c ban cho hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m v\u1ea1n m\u0169i t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, n\u1ebfu gi\u1eb7c T\u00e2y v\u00e2y th\u00e0nh, b\u1eafn t\u00ean ra ngo\u00e0i, s\u1ee3 gi\u1eb7c b\u1eafn ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e0nh, xin ban cho thu\u1ed1c gi\u1ea3i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ban cho n\u0103m m\u01b0\u01a1i c\u00e2n thu\u1ed1c t\u1eeb kho thu\u1ed1c c\u1eeda \u0110\u00f4ng h\u1eadu uy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[47] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 huy vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd ki\u1ec3m tra b\u1ea3o gi\u00e1p, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 c\u1eed ty ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u00e0nh th\u1ea1o ngh\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra. Nghe n\u00f3i \u0111\u1ec1 c\u1eed ty l\u1ea1i mu\u1ed1n t\u00f9y \u00fd ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 n\u01a1i tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u1ef1u<a class=\"footnote\" title=\"Nghe n\u00f3i \u0111\u1ec1 c\u1eed ty l\u1ea1i mu\u1ed1n t\u00f9y \u00fd ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 n\u01a1i tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u1ef1u 'x\u1eed' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2 chi 28 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2070-9\" href=\"#footnote-2070-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, ch\u1ecdn kh\u1eafp c\u00e1c b\u1ea3o ph\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec3m tra<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ecdn kh\u1eafp c\u00e1c b\u1ea3o ph\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec3m tra 'Bi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u00ean', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2070-10\" href=\"#footnote-2070-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac d\u1ea1y t\u1eadp, r\u1ea5t m\u1ea5t \u00fd khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"R\u1ea5t m\u1ea5t \u00fd khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh 'Khuy\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2070-11\" href=\"#footnote-2070-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho \u0111\u1ec1 c\u1eed ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c b\u1ea3o ph\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec3m tra.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Chi\u1ebfu tay cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Gi\u1eb7c \u1edf Lan ch\u00e2u r\u00fat lui \u0111\u00e3 l\u00e2u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh, \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a th\u1ea5y x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u00f4ng lao t\u00e2u l\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng so\u1ea1n th\u1ea3o g\u1eedi nhanh \u0111\u1ec3 b\u00e1o. \u0110\u1ecba h\u00ecnh b\u1ea3n l\u1ed9 n\u1eb1m \u1edf th\u01b0\u1ee3ng du c\u1ee7a gi\u1eb7c, l\u00f2ng gian c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 \u00fd d\u00f2m ng\u00f3, c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u00ecnh ch\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ee9. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho binh l\u00ednh d\u1ed1c s\u1ee9c tu s\u1eeda Hi ch\u00e2u th\u1eadt ki\u00ean c\u1ed1, ngo\u00e0i ra c\u00e1c tr\u1ea1i b\u1ea3o kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u1ec1u t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tu s\u1eeda, c\u1ea7n l\u00e0m cho c\u1ea3 l\u1ed9 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1 \u0111\u1ec3 d\u1ef1a. C\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u1ebfu b\u1ea3n l\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u00e3y li\u1ec7t k\u00ea t\u1eebng th\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd t\u1eeb kinh s\u01b0 g\u1eedi \u0111i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, t\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan, c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Long \u0111\u1ed3 Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c, k\u00fd n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Ph\u00f9ng C\u1ea3nh Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean t\u01b0 c\u00e1ch, v\u00ec th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea <i>&#8220;Lan ch\u00e2u gi\u1eef v\u1eefng kh\u00f4ng lo, do C\u1ea3nh Nguy\u00ean ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb tu s\u1eeda.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u1eef Hi\u1ec1n l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1. Nh\u1eef Hi\u1ec1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u00e1t ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[51] Chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng cho Phu Di\u00ean l\u1ed9 s\u00e1u v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho T\u1ea3 t\u00e0ng v\u00e0 b\u1ed1n v\u1ea1n t\u1eeb kho Nguy\u00ean Phong.<\/p>\n<p>[52] T\u1ea3 H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u00f2ng l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1ee5c t\u00e0o h\u1eb7c t\u1ed9i nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u00fang hay sai \u0111\u1ec3 x\u1ebfp h\u1ea1ng<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e1ch ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1ee5c t\u00e0o h\u1eb7c t\u1ed9i nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u00fang hay sai \u0111\u1ec3 x\u1ebfp h\u1ea1ng, 'L\u1ee5c t\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'L\u1ee5c s\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 4\/20, 17\/13, 59\/10 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2070-12\" href=\"#footnote-2070-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, cu\u1ed1i n\u0103m xin ch\u1ec9 th\u0103ng gi\u00e1ng. Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u00f2ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c c\u00e1c s\u00e1t quan x\u1eed l\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u00fang v\u00e0 s\u01a1 su\u1ea5t kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ebft, cu\u1ed1i n\u0103m c\u0169ng xin so s\u00e1nh \u0111\u00e1nh gi\u00e1.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Tri ch\u00e2u V\u1ecb ch\u00e2u L\u00f4 B\u1ec9nh v\u00e0 Tri ch\u00e2u Di\u00ean ch\u00e2u L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, ch\u1eef 'nh\u1ecb' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 66\/27 vi\u1ebft l\u00e0 'tam'.\" id=\"return-footnote-2070-13\" href=\"#footnote-2070-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. V\u00ec t\u1ed9i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o Lan ch\u00e2u b\u1ecb v\u00e2y m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c xu\u1ea5t binh kh\u1ed1ng ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n T\u00fay t\u00e2u: &#8216;\u0110\u1ed3ng ti\u1ec1n ba gi\u00e1m d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 thi\u1ebfc, xin c\u1ea5p th\u00eam; theo l\u1ec7 phong ch\u1ee9a ti\u1ec1n v\u1ed1n v\u00e0 ti\u1ec1n l\u00e3i, xin \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i trong l\u1ed9 kh\u00f3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n d\u00f9ng c\u00f4ng c\u1ee9, v\u00e0 gi\u1ea3m gi\u00e1 tr\u1eebu quy\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, nh\u01b0 c\u00e1c l\u1ed9 v\u00f9ng bi\u00ean thi\u1ebfu ti\u1ec1n c\u0169ng theo \u0111\u00f3. L\u1ea1i xin vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i gi\u1ea3i \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i xin vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i gi\u1ea3i \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean, ch\u1eef 'm\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ph\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 24\/24 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2070-14\" href=\"#footnote-2070-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u1ef1 mang sao \u0111\u1ebfn tr\u00ec mu\u1ed1i gi\u1ea3i xin mu\u1ed1i, ho\u1eb7c g\u1ecdi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n, \u1ee9ng ph\u00f3 nhu c\u1ea7u bi\u00ean gi\u1edbi. T\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a L\u00fd T\u1eafc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xin kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa.'&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(T\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a L\u00fd T\u1eafc.)<\/i><\/p>\n<p>[55] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y \u1edf s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh c\u00f3 vi\u1ebft b\u00e0i thi\u00ean Chu quan, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh noi theo c\u1ed5 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c. \u0110\u1ea1i \u00fd c\u1ee7a Chu quan l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, n\u00ean n\u00f3i &#8216;Kh\u00f4ng ch\u1ec9 xem ch\u1ee9c v\u1ee5, m\u00e0 xem ng\u01b0\u1eddi&#8217;, l\u1ea1i n\u00f3i &#8216;Ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i&#8217;. Nay M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 Chu quan n\u00f3i &#8216;Duy k\u1ef3 nh\u00e2n&#8217;. T\u1eeb khi gi\u1eef ch\u1ee9c ch\u1ea5p ch\u00ednh, ch\u01b0a nghe c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec, m\u00e0 phe \u0111\u1ea3ng l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 uy th\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd, thu\u1ed9c h\u1ea1 ng\u1ed3i nh\u00ecn, d\u00f9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i c\u1ea3i. Quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y, kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf l\u1ea1i v\u1ecb tr\u00ed, xin \u0111\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i, \u0111\u1ec3 nghi\u00eam ch\u1ec9nh b\u1ec1 t\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ed1n ng\u00e0y sau, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb khi s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch quan ch\u1ee9c, c\u00e1c c\u01a1 quan l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee9c tr\u00e1ch. Sau khi gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1eeba, B\u1ea1 \u1edf c\u00e1c t\u1ef1, gi\u00e1m, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft c\u1ea9n th\u1eadn, \u00edt c\u00f3 s\u1ef1 l\u1ed9ng quy\u1ec1n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n can thi\u1ec7p v\u00e0o vi\u1ec7c lu\u1eadn t\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t.&#8221;<\/i> B\u00e8n gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, th\u1eed l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn 28 m\u1edbi gi\u00e1ng tr\u00e1ch, nay ghi chung. Ch\u1eef <i>&#8220;d\u1ecb \u0111\u1ea3ng ph\u1ee5c nh\u1ea5t&#8221;<\/i> ch\u1eafc c\u00f3 sai, b\u1ea3n m\u1edbi c\u0169ng v\u1eady, c\u1ea7n xem l\u1ea1i. B\u1ea3n Chu c\u00f3 d\u00e1n gi\u1ea5y n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9.&#8221;<\/i> B\u00e8n b\u1ecf \u0111i. Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n vi\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed cho Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng kh\u00f4ng ghi l\u1eddi t\u1ea5u h\u00f4m \u0111\u00f3. C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7 ch\u1ee9c ph\u1eadn, b\u00e3i ch\u1ee9c H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m. T\u00e2n k\u1ef7 kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7, L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty t\u00e2u: <i>&#8220;Xem x\u00e9t l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a th\u1ea7n li\u00eau, xin d\u1eddi tr\u1ea1m d\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc L\u0169y quan, v\u00e0 t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n c\u1ea5m \u0111\u1ec3 giao d\u1ecbch v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean. B\u1ea3n ty nay xem x\u00e9t, mu\u1ed1n xin d\u1eddi Ng\u01b0u Kh\u00ea quan c\u1ee7a V\u0129nh Khang qu\u00e2n v\u1ec1 l\u1ea1i T\u00e0m Nhai quan \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t th\u00e0nh tr\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1eddi tr\u1ea1m d\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n c\u1ea5m kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, c\u00f2n vi\u1ec7c xin d\u1eddi Ng\u01b0u Kh\u00ea quan v\u1ec1 T\u00e0m Nhai quan, giao cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu cho L\u00fd Hi\u1ebfn: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1ea5n c\u00f4ng Lan Ch\u00e2u, th\u00e0nh l\u0169y v\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc, n\u00ean l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi hoang mang, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng. Nay gi\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u00fat lui, nh\u01b0ng n\u1ed7i lo s\u1ee3 v\u00e0 c\u1ea3nh gi\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng d\u1ec5 qu\u00ean. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u00e2n s\u00e1ch nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam, c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec v\u00e0 vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c hi\u1ec7n. Tr\u1eeb Hi Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda tr\u01b0\u1edbc, r\u1ea5t t\u1ed1t, nh\u1eefng n\u01a1i quan tr\u1ecdng kh\u00e1c c\u0169ng c\u1ea7n nhanh ch\u00f3ng b\u00e1o c\u00e1o. Kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5, k\u1ebbo l\u1ee1 vi\u1ec7c l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Chu b\u1ea3n th\u00eam v\u00e0o, T\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[58] Trung th\u01b0 t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>&#8220;Theo t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh: H\u00ecnh b\u1ed9 c\u00f3 t\u1edd tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ecbt t\u1ef1 \u00fd v\u00e0o c\u1eeda B\u1ed9 <i>(nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 &#8220;<\/i>n\u1ed9i<i>&#8220;, s\u1eeda theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 3-9)<\/i>, \u0111\u00e3 giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u1eed l\u00fd. C\u1eeda t\u1ec9nh nh\u1eadn vi\u1ec7c m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean \u0111\u00f4 t\u1ec9nh, s\u1ee9 th\u1ea7n mu\u1ed1n ghi v\u00e0o s\u1ed5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;V\u1ed1n sai n\u1ed9i th\u1ecb gi\u1eef c\u1eeda l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh giao thi\u1ec7p v\u1edbi quan l\u1ea1i b\u00ean ngo\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t nghi\u00eam ng\u1eb7t vi\u1ec7c ra v\u00e0o. N\u1ebfu ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean \u0111\u00f4 t\u1ec9nh v\u00ec m\u1ed9t k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u00ec s\u1ebd sinh ra e ng\u1ea1i, vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7. T\u1eeb nay, n\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m l\u1ec7nh ra v\u00e0o, quan ch\u1ee9c th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea1i s\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng giao cho c\u01a1 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Ban cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty 200 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda th\u00e0nh Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng s\u1edf.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1ea1i Gia L\u00f4 n\u1eb1m tr\u00ean n\u00fai, \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t binh. D\u00f9 gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng, c\u0169ng ch\u1ec9 c\u1ea7n ph\u00f2ng th\u1ee7 trong th\u00e0nh. Th\u00eam n\u1eefa, th\u00e0nh tr\u1ea1i n\u00e0y chu vi ch\u1ec9 h\u01a1n ngh\u00ecn b\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i b\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, t\u00ednh g\u1ea5p \u0111\u00f4i c\u0169ng ch\u1ec9 hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ee7. Nay Kinh l\u01b0\u1ee3c ty kh\u00f4ng ti\u1ebfc ti\u1ec1n c\u1ee7a bi\u00ean gi\u1edbi, coi nh\u1eb9 ng\u00e2n s\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u01b0 b\u00f9n \u0111\u1ea5t, v\u00f4 c\u1edb \u0111\u00f3ng tr\u1ecdng binh, t\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9. V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh tuy \u0111\u00e3 r\u1eddi ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eabn l\u1ec7nh cho \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty truy x\u00e9t t\u1ed9i tr\u1ea1ng v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n d\u1ef1a theo \u300aL\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, Kinh ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u1ee5c t\u00e0o Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, tham kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh ra th\u1ec3 th\u1ee9c ph\u00e2n \u00e1n v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-2070-1\">Ban \u0111\u00eam n\u1eb1m b\u00ean quan t\u00e0i, ch\u1eef 'd\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e3n', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456, truy\u1ec7n Tr\u1ea7m Tuy\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2070-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-2\">Ph\u1ea7n t\u1eeb 'H\u1ed9i K\u00ea qu\u1eadn' tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2070-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-3\">Kinh T\u00e2y Nam l\u1ed9, ch\u1eef 'Nam' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1eb3ng', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 59-10 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2070-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-4\"> Ch\u1eef 'chi' trong 's\u1edf t\u00e0ng chi gia tuy ng\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng dung \u1ea9n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-28 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2070-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-5\"> 'Nh\u00e2n c\u00e1o' trong 'h\u1ee9a nh\u00e2n c\u00e1o' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2070-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-6\">Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c trong gia \u0111\u00ecnh c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd ch\u00e2n dung, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'chi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 23 t\u1edd 4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2070-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-7\">M\u1ed7i n\u0103m cho hai ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia 'hai', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ea1o th\u00edch nh\u1ea5t chi 30 ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9t'. <a href=\"#return-footnote-2070-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-8\">Ch\u1eef 'nh\u1edb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 62 'T\u00f4 Th\u1ee9c thi ng\u1ee5c' v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-2070-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-9\">Nghe n\u00f3i \u0111\u1ec1 c\u1eed ty l\u1ea1i mu\u1ed1n t\u00f9y \u00fd ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 n\u01a1i tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u1ef1u 'x\u1eed' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2 chi 28 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2070-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-10\">Ch\u1ecdn kh\u1eafp c\u00e1c b\u1ea3o ph\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec3m tra 'Bi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u00ean', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2070-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-11\">R\u1ea5t m\u1ea5t \u00fd khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh 'Khuy\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2070-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-12\"> S\u00e1ch ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1ee5c t\u00e0o h\u1eb7c t\u1ed9i nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u00fang hay sai \u0111\u1ec3 x\u1ebfp h\u1ea1ng, 'L\u1ee5c t\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'L\u1ee5c s\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 4\/20, 17\/13, 59\/10 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2070-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-13\"> \u0110\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, ch\u1eef 'nh\u1ecb' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 66\/27 vi\u1ebft l\u00e0 'tam'. <a href=\"#return-footnote-2070-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2070-14\"> L\u1ea1i xin vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i gi\u1ea3i \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean, ch\u1eef 'm\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ph\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 24\/24 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2070-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":133,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-2070","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2089,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2070\/revisions\/2089"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2070\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=2070"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=2070"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=2070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}