{"id":208,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=208"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-52-nam-ham-binh-thu-5-nham-dan-1002","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-52-nam-ham-binh-thu-5-nham-dan-1002\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 52: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 5 (NH\u00c2M D\u1ea6N, 1002)","rendered":"QUY\u1ec2N 52: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 5 (NH\u00c2M D\u1ea6N, 1002)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 n\u0103m n\u00e0y.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean xin ngh\u1ec9 h\u01b0u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 h\u01b0u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt ho\u1eb7c trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec t\u00f9y \u00fd x\u1eed l\u00fd. L\u00fac n\u00e0y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xin v\u1ec1 h\u01b0u th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00e1c quan l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m tri\u1ec1u quan v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng n\u1eeda b\u1ed5ng l\u1ed9c. Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung T\u1ea1 B\u00ed d\u00e2ng s\u1edb xin ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng, Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, phong Tuy\u00ean T\u1eeb Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa l\u00e0m L\u1ed7 Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa, g\u1ea3 cho T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh. T\u00f4ng Kh\u00e1nh l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a V\u0169 T\u00edch, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, l\u1ec7nh cho con c\u1ee7a V\u0169 T\u00edch k\u1ebf th\u1eeba.<\/p>\n\n<p>[3] Vua n\u01b0\u1edbc T\u00e2y Nam Phi\u00ean l\u00e0 Long H\u00e1n S\u00e0i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00f9ng v\u1edbi T\u00f4n Mi\u1ec7n \u0111\u00e3 xem x\u00e9t v\u00e0 b\u1ecf \u0111i 215.000 v\u0103n b\u1ea3n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng c\u1ee7a Tam ty c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 thi h\u00e0nh, gi\u1ea3m b\u1edbt 75 ch\u1ee9c quan kinh tri\u1ec1u, s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 m\u1ea1c ch\u1ee9c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc. L\u00fac n\u00e0y, v\u00ec t\u1eadp trung binh l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, chi ph\u00ed cung \u1ee9ng r\u1ea5t l\u1edbn, n\u00ean Vua l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng li\u1ec7t k\u00ea s\u1ed1 ti\u1ec1n chi ti\u00eau, th\u1ea5y r\u1eb1ng chi nhi\u1ec1u h\u01a1n thu. Vua lo d\u00e2n H\u00e0 Nam v\u1eadn chuy\u1ec3n qu\u00e1 v\u1ea5t v\u1ea3, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 \u00edt h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 s\u1ed1 quan vi\u00ean c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd m\u1ed9t vi\u1ec7c th\u00ec h\u1ee3p nh\u1ea5t l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4, Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c quan m\u1edbi nh\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, Tri Vinh ch\u00e2u Tr\u1eed \u0110\u1ee9c Tr\u0103n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i c\u00f9ng ph\u00e1n quan Tr\u1ecbnh M\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0103n c\u1eafp b\u1ea1c c\u00f4ng. \u0110\u1ee9c Tr\u0103n b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, Tr\u1ecbnh M\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan c\u00e2u \u00e1p c\u1ee7a ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u V\u0103n H\u1ea3i v\u00e0 C\u00e2u H\u1eefu Trung bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Tr\u0103n, b\u00e8n khuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec3n r\u1eb1ng: <i>\"T\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a quan ph\u1ee7 m\u00e0 t\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ea5y l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u1ed9t khi b\u1ea1i l\u1ed9, \u1eaft s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn ch\u00fang ta.\"<\/i> \u0110\u1ee9c Tr\u0103n nghe v\u1eady, li\u1ec1n \u0111\u01b0a cho h\u1ecd m\u1ed9t th\u1ecfi b\u1ea1c \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, s\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u00e0n v\u1ec1 t\u1ed9i. Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 l\u00e0 Chu B\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng Tri\u1ec7u V\u0103n H\u1ea3i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 d\u1ecda n\u1ea1t, tham \u00f4 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 x\u1eed t\u1eed. Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0103n c\u1eafp b\u1ea1c quan c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u01b0u \u0111\u00e0y, Tri\u1ec7u V\u0103n H\u1ea3i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 v\u00ec n\u00f3i ra, sao c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed c\u1ef1c h\u00ecnh! B\u00e8n \u0111\u01b0a v\u1ee5 vi\u1ec7c xu\u1ed1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p b\u00e0n b\u1ea1c. Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00e0n xin theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Chu B\u00e1c, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i><\/p>\n\n<p>[6] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eadp h\u1ee3p trai tr\u00e1ng c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin th\u00eam qu\u00e2n, c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xin l\u1ea5y d\u00e2n c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng H\u00e0 B\u1eafc sung v\u00e0o tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m qu\u00e2n, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng, t\u1eebng d\u1ee5 r\u1eb1ng s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd sung v\u00e0o qu\u00e2n, m\u1ed9t khi b\u1eaft h\u1ecd v\u00e0o s\u1ed5, l\u00e0 th\u1ea5t t\u00edn.\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ebfu qu\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1ea5y t\u1eeb d\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, xin l\u1ea5y trai tr\u00e1ng c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 Nam, \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 tuy\u1ec3n.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 th\u1ebf, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 x\u00e1o tr\u1ed9n. Nh\u01b0ng qu\u00e2n th\u00fa ch\u01b0a \u0111\u1ee7, v\u1ec7 s\u0129 c\u00f2n \u00edt, \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i l\u00e0m v\u1eady.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tr\u00ecnh t\u1ea5u xin theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea1i tuy\u1ec3n qu\u00e2n Ch\u1ea5n V\u0169.)<\/i><\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, d\u1eddi ch\u00e2u Hi\u1ebfn v\u1ec1 huy\u1ec7n T\u0129nh L\u1ea1c, b\u1ecf qu\u00e2n T\u0129nh L\u1ea1c.<\/p>\n\n<p>[8] Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ebfn s\u0129 L\u00fd Quang Ph\u1ee5 gi\u1ecfi \u0111\u00e1nh ki\u1ebfm, Vua l\u1ec7nh cho v\u00e0o tri\u1ec1u. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, d\u00e2n gian s\u1ebd \u0111ua nhau th\u00edch ki\u1ebfm.\"<\/i> B\u00e8n ban th\u1ee9c \u0103n r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p nu\u00f4i m\u1ed9t con trai, nh\u01b0ng do th\u00f3i quen k\u00e9o d\u00e0i, nghe n\u00f3i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ph\u00e1p lu\u1eadt. Nay l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean Huy Vi\u1ec7n l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u Minh, \u0110\u00e0i, N\u1ed9i ph\u1ea9m T\u1eeb Ch\u00ed Th\u00f4ng b\u1eaft b\u1ed1n con trai c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang nh\u01b0 L\u00fd Khuy\u1ebfn l\u00e0m con nu\u00f4i gi\u1ea3, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u00e0y, sau v\u00ec s\u1ee3 t\u1ed9i n\u00ean tr\u1ea3 l\u1ea1i; l\u1ea1i \u0111\u1ec3 qu\u00e2n l\u00ednh c\u01b0\u1edbp tr\u1ebb con nh\u00e0 d\u00e2n, khi\u1ebfn m\u1eb9 \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u00f4m con nh\u1ea3y xu\u1ed1ng bi\u1ec3n ch\u1ebft, b\u1ecb x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf T\u1ea3o S\u00e1i Ban. Do \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[10] Vua b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ch\u1ec9 ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a T\u1ea7n Th\u1ee7y Ho\u00e0ng v\u00e0 H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay qu\u00e2n ch\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 m\u1ea1nh, ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng t\u1eeb t\u1eeb. T\u1eeb sau th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n \u0111u\u1ed5i t\u01b0\u1edbng, ng\u1ed3i ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ban c\u1edd ti\u1ebft, ba tr\u1ea5n H\u00e0 S\u00f3c cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u1ea5y l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung, Ph\u00e1n Tam ty Th\u00f4i Khi\u1ebfm ty D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m d\u00e2ng s\u1edb xin mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 \u0111\u1ecdng trong thi\u00ean h\u1ea1 t\u1ed5ng c\u1ed9ng t\u00e1m tr\u0103m v\u1ea1n, xin giao cho S\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[12] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1, S\u01a1n \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i v\u1ec1 n\u01a1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Hi\u1ec3n ki\u00ean quy\u1ebft xin t\u1eeb b\u1ecf binh quy\u1ec1n, B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam th\u00e0nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Vua n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng: <i>\"Khanh l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0111\u1ea5t g\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb nh\u00e0n, xin ngh\u1ec9 h\u01b0u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[13] B\u1ed9 th\u1ef1 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n s\u0129 v\u01b0\u1ee3t tuy\u1ebft \u0111\u00e1nh d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1, ch\u1ecbu gi\u00e1 r\u00e9t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u00e0n ph\u1ebf, nay cho v\u1ec1 kinh.\"<\/i> Vua th\u01b0\u01a1ng h\u1ecd v\u1ea5t v\u1ea3 l\u00e2u ng\u00e0y, kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1ecf r\u01a1i, sai trung s\u1ee9 ban ti\u1ec1n v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u thu\u1ed1c, cho v\u00e0o h\u00e0ng th\u1eb7ng vi\u00ean, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00f3, tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c cho v\u00e0o h\u00e0ng th\u1eb7ng vi\u00ean x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"C\u00e1c quan bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xin t\u0103ng c\u01b0\u1eddng x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y, v\u1eeba t\u1ed1n c\u00f4ng t\u1ed1n c\u1ee7a, l\u1ea1i ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c B\u1ed9 th\u1ef1 ty \u0111\u1ec1u n\u1eafm qu\u00e2n m\u1ea1nh, c\u00f3 th\u1ec3 \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau. \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, tr\u1ea5n Ho\u00e0i An thu\u1ed9c ch\u00e2u Ho\u00e0n m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n. Ch\u00e2u n\u00e0y g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi nh\u1ea5t, c\u00e1ch xa ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ee7i \u0111\u1ed1t, gi\u00e1 c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ee7i cao g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi c\u00e1c qu\u1eadn kh\u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 hai tr\u1ea5n tr\u1ea1i n\u00e0y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u1edf ph\u00eda T\u00e2y n\u1ebfu khi ra tr\u1eadn m\u00e0 ti\u1ec3u x\u1ea3o tr\u1ed1n tr\u00e1nh, s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed theo qu\u00e2n l\u1ec7nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty t\u00e2u r\u1eb1ng Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 th\u1ee9 hai c\u1ee7a Th\u00e2n t\u00f2ng l\u00e0 M\u00e3 H\u00e0n x\u01b0ng trong kinh c\u00f3 b\u1ecdn gi\u1eb7c, xin t\u1ef1 m\u00ecnh truy b\u1eaft. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Khi Tr\u1eabm c\u00f2n l\u00e0m do\u00e3n \u1edf kinh, nghe n\u00f3i M\u00e3 H\u00e0n l\u1ea5y danh ngh\u0129a b\u1eaft gi\u1eb7c, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 ba t\u00e1c h\u1ea1i: D\u00e2n gi\u00e0u trong th\u00e0nh s\u1ee3 b\u1ecb tra x\u00e9t, th\u01b0\u1eddng h\u1ed1i l\u1ed9 h\u1eafn nhi\u1ec1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t; m\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tang v\u1eadt c\u1ee7a gi\u1eb7c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 x\u1eed t\u1eed l\u00ean quan, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u gi\u1eef l\u00e0m c\u1ee7a ri\u00eang, l\u1ea1i c\u1ea5m qu\u00e2n tu\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9, \u0111\u00f3 l\u00e0 hai; th\u01b0\u1eddng nu\u00f4i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi t\u00ean v\u00f4 l\u1ea1i, sai h\u1ecd \u0111i do th\u00e1m, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec H\u00e0n, \u0111\u00f3 l\u00e0 ba. Nh\u01b0ng v\u00ec vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1eafn ch\u01b0a l\u1ed9 r\u00f5, n\u00ean Tr\u1eabm kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c. T\u1eeb nay vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c ch\u1ec9 giao cho Khai Phong ph\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 H\u00e0n tham gia n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[18] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 l\u00e0m Tri Khai Phong ph\u1ee7, v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 b\u1eadn r\u1ed9n n\u00ean xin t\u1eeb ch\u1ee9c, l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n nh\u00e0n nh\u00e3 \u1edf \u0111\u00e0i c\u00e1c. B\u00e8n l\u1ec7nh cho H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n thay th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Tr\u1ecdng Th\u01b0 ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. Vi\u1ec7c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ki\u00eam Trung th\u1eeba b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tr\u1ecdng Th\u01b0.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n C\u1ed1ng xem b\u1ea3ng, v\u1ee3 \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i nh\u00e0. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o r\u1eb1ng cha m\u1eb9 \u00f4ng t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u1ee3 \u00f4ng v\u1ed9i thu\u00ea l\u1eeba \u0111i th\u0103m. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi say r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, li\u1ec1n \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 ki\u1ec7n. Ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea l\u1eeba s\u1ee3 b\u1ecb l\u00e0m ch\u1ee9ng n\u00ean tr\u1ed1n \u0111i. Ph\u1ee7 cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi say r\u01b0\u1ee3u c\u0169ng c\u00f3 v\u1ebft m\u00f3ng tay, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i th\u1ea3 v\u1ec1. V\u1ec1 nh\u00e0 kh\u00f3c l\u00f3c, ch\u1ed3ng b\u00e0 t\u1eeb ngo\u00e0i thi tr\u01b0\u1ee3t tr\u1edf v\u1ec1 c\u0169ng kh\u00f3c. Hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft chuy\u1ec7n c\u1ee7a nhau. V\u1ee3 t\u1eeb t\u1eeb k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u01a1 quan t\u1ed1 c\u00e1o oan, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe. V\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f9ng nh\u1ea3y xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 t\u1eed. Sau \u0111\u00f3, Vua nghe chuy\u1ec7n, r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn, t\u1eeb Tri ph\u1ee7 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch. L\u00fac \u0111\u00f3, Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111ang \u1edf Khai Phong.<\/p>\n<p><i>(Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, t\u1ea1m quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7, nay ghi chung l\u1ea1i. Quan Khai Phong ph\u1ee7 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, vi\u1ec7c n\u00e0y theo t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c, s\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 ghi. Tr\u1ecdng Th\u01b0 ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u1ee7 do\u00e3n, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do vi\u1ec7c n\u00e0y. H\u00f9ng Kh\u1eafc trong \u300aC\u1eedu Tri\u1ec1u Th\u00f4ng L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p: Ng\u00f4 D\u1ee5c n\u00f3i: H\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1ecf c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u B\u00e2n Ninh, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean, Nghi V\u1ecb, L\u0169ng Phu Di\u00ean v\u00e0 qu\u00e2n B\u1ea3o An tuy\u1ec3n ch\u1ecdn qu\u00e2n B\u1ea3o Ngh\u1ecb, l\u1ea5y hai v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i ch\u00e2u m\u00ecnh, hi\u1ec7u l\u00e0 Ch\u1ea5n V\u0169, th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5m qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay bi\u00ean ph\u00f2ng thi\u1ebfu qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i lo li\u1ec7u, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. \u0110\u1ee3i khi bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i t\u00e1n.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1eadp s\u1ed5 d\u00e2n binh H\u00e0 Nam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m ph\u1ea1m B\u1ea3o Ch\u00e2u, Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, Th\u00e2m Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 v\u00e0 M\u1ea1c Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u1ed9i ng\u0169 kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, b\u1ecb \u0111\u1ecbch t\u1eadp k\u00edch, qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 ng\u1ef1a b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u Ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean l\u00e0m Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban V\u01b0\u01a1ng \u0110inh l\u00e0m ph\u00f3. Tri\u1ec7u t\u1eadp D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng v\u1ec1 kinh, d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ch\u1ea5t v\u1ea5n, \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, nh\u01b0ng Vua n\u00f3i v\u1edbi \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh r\u1eb1ng: <i>\"D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 v\u00e0 Di\u00ean L\u00e3ng v\u1ed1n si\u00eang n\u0103ng, d\u0169ng c\u1ea3m chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i, mong r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd l\u1eadp c\u00f4ng sau n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng \u0110inh, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ea3 qu\u00e2n tu\u1ea7n s\u1ee9 ph\u1ee7 Khai Phong, c\u00e1c quan kinh \u0111\u00f4 gi\u1eef ch\u1ee9c Tri t\u01b0 l\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c Tham qu\u00e2n c\u00e1c t\u00e0o, c\u00f9ng c\u00e1c Tri huy\u1ec7n thu\u1ed9c Kinh k\u1ef3 khi g\u1eb7p Tri ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn s\u00e2n thi\u1ebft l\u1ec5 b\u00e1i ki\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[22] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110i\u1ec1n T\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u01b0a nhi\u1ec1u, m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i, c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4 b\u1ecb ng\u1eadp l\u1ee5t g\u00e2y h\u1ea1i. L\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c sai ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3, \u0111i\u1ec3m t\u1eadp h\u01b0\u01a1ng binh, khi\u1ebfn l\u00f2ng d\u00e2n b\u1ea5t an, nghe th\u1ea5y \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i. M\u1ed9t nh\u00e0 d\u00f9 c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, ba \u0111inh th\u00ec b\u1eaft hai \u0111inh, g\u1ecdi l\u00e0 tr\u00e1ng \u0111inh, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch, tuy kh\u00f4ng x\u0103m m\u1eb7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u1ec1 qu\u00ea l\u00e0m ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng v\u1eabn mang danh l\u00ednh, sau n\u00e0y ph\u1ea3i v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169. L\u00fac B\u1eafc \u0110\u1ecbch ch\u01b0a th\u1ea7n ph\u1ee5c, T\u00e2y Nhung \u0111ang g\u00e2y h\u1ecda, h\u00e1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft t\u1ea1m th\u1eddi b\u1eaft l\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho qu\u00e2n ch\u00ednh quy thi\u1ebfu h\u1ee5t! Nh\u01b0 th\u1ebf, cha m\u1eb9 tr\u00e1ng \u0111inh, v\u1ee3 con trong nh\u00e0, \u0111\u1ec1u kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean lo li\u1ec7u khi ch\u01b0a lo\u1ea1n, c\u00e1c quan ch\u1ee9c n\u00ean t\u00ednh to\u00e1n t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe n\u00f3i qu\u1ed1c kh\u1ed1 h\u01a1i tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, kho l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. N\u1ebfu kh\u00f4ng, sao l\u1ea1i v\u1ed9i v\u00e0ng thu gom c\u1ee7a c\u1ea3i, ch\u0103m ch\u1ec9 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng? Hu\u1ed1ng chi trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 cao \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i l\u1eddi nguy hi\u1ec3m, nh\u1eefng k\u1ebb h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i xem th\u00e0nh b\u1ea1i! Bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u b\u00e1o li\u00ean ti\u1ebfp, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc x\u00e2m l\u1ea5n ng\u00e0y c\u00e0ng g\u1ea7n. Nh\u1eefng k\u1ebb th\u00edch n\u1ecbnh b\u1ee3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m y\u00ean l\u00f2ng Vua, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1n. Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng lo xa m\u00e0 ch\u1ec9 lo tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, th\u00ec ch\u1ec9 xin th\u00e1nh gi\u00e1 th\u00e2n chinh[footnote]Ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aH\u00e0m B\u00ecnh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng, lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec3m t\u1eadp tr\u00e1ng \u0111inh b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng cho t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, xin b\u1ec7 h\u1ea1 nghe l\u1eddi k\u1ebb h\u00e8n m\u1ecdn. Th\u1ea7n m\u1ed7i khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh ch\u1ec9, h\u1ec5 th\u1ea5y nghe \u0111i\u1ec1u g\u00ec, li\u1ec1n t\u00e2u tr\u00ecnh, d\u00e1m kh\u00f4ng tu\u00e2n theo, x\u00fac ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn l\u00f2ng Vua.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u00edch t\u1ef1 ch\u00fa r\u1eb1ng: Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 5 t\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[23] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, ban th\u01b0\u1edfng cho \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u Phong l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 100 l\u1ea1ng \u0111\u1ed3 b\u1ea1c, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, 300 c\u00e2n tr\u00e0. Th\u1eeba M\u1ef9 quy thu\u1eadn, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5ng theo l\u1ec7 quan phi\u00ean, l\u00fac \u0111\u00f3 L\u00e2n Ph\u1ee7 B\u1ed9 th\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng ta ngh\u00e8o, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[24] C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u x\u1ee9 Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft gi\u1eef ch\u1ee9c Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh[footnote]'Tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 261, truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 \u0111ang khuy\u1ebft, Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft r\u1ea5t th\u1ea5t v\u1ecdng, b\u00e8n d\u00e2ng t\u00e2u c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty ph\u00e1n quan v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nay l\u1ea1i ph\u1ea3i ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i cha m\u1eb9 gi\u00e0, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i xa. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i phi\u00ean, Tr\u1eabm ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, tr\u1ecdng tr\u00e1ch kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. C\u00e1c ph\u1ee5 t\u01b0\u1edbng c\u1ef1u th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra l\u00e0m quan \u0111\u1ea1i phi\u00ean, khanh \u0111\u1eebng t\u1eeb ch\u1ed1i!\"<\/i> Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft v\u1eabn kh\u1ea9n thi\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ed1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb thu h\u1ed3i s\u1eafc m\u1ec7nh m\u1edbi ban v\u00e0 nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"S\u0129 \u0111\u1ea1i phu tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, ph\u1ea3i l\u00e0m sao danh th\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft l\u00e0m s\u1ee9 V\u1eadn Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9, ban th\u01b0\u1edfng kim t\u1eed. Tr\u1eabm cho r\u1eb1ng \u00f4ng ta c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, ch\u01b0a l\u00e2u sau l\u1ea1i th\u0103ng ch\u1ee9c[footnote]'Nh\u01b0ng l\u1ec7nh thi\u00ean tr\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u01b0ng m\u1ec7nh thi\u00ean ch\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u1eady m\u00e0 \u00f4ng ta tham ti\u1ebfn ch\u1ecdn l\u1ed9c nh\u01b0 v\u1eady. Qua \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 Ho\u00e0ng Quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khen l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m T\u00e2y Xuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nh\u01b0ng \u00f4ng ta li\u1ec1n xin t\u1eeb ch\u1ed1i, sau \u0111\u00f3 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u00e3ng Ch\u00e2u, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa. Nay Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 Tr\u1eabm d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e2u c\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e2n s\u01a1, ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng c\u00f4ng, l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng tr\u1ea1ng, lo g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecb!\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ho\u00e0ng Quan, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[25] Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Chu B\u00e1c v\u1ec1 t\u1ed9i c\u1ee7a Tri\u1ec7u V\u0103n H\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, xin d\u00f9ng Lang trung Binh b\u1ed9 Tra \u0110\u00e0o thay th\u1ebf. \u0110\u00e0o l\u00e0 anh h\u1ecd c\u1ee7a \u0110\u1ea1o. Vua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i \u0110\u00e0o c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00e2u n\u1ec7 v\u0103n t\u1ef1, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay, ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng th\u1ea1o ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng \u0110\u00e0o.\"<\/i> Vua b\u00e8n \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai \u0110\u00e0o l\u00e0m Thi\u1ebfu gi\u00e1m B\u00ed th\u01b0, ki\u00eam ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1. Sau \u0111\u00f3, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u00e0o nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f4ng k\u00edch sai l\u1ea7m c\u1ee7a \u1ee8c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh thay th\u1ebf \u1ee8c. \u0110\u00e0o gi\u1eef ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u1eafc nghi\u1ec7t, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u1ee9c, tr\u01b0\u1edbc sau b\u1ecb ph\u1ea1t h\u01a1n tr\u0103m c\u00e2n v\u00e0ng, \u0111\u1ec1u v\u00ec k\u1ebft t\u1ed9i oan, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p tha oan.<\/p>\n<p><i>(\u1ee8c l\u00e0m Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 6, th\u00e1ng 9 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, phong th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c Trang Lang ph\u00eda b\u1eafc H\u1eafc S\u01a1n l\u00e0 Long Di l\u00e0m An Vi\u1ec5n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u1ed1ng B\u00e1c xin \u0111i\u1ec3m binh \u0111inh tr\u00e1ng c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, T\u1eeb, Th\u1ea5p, qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng, gi\u00e1m \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng. Vua cho r\u1eb1ng l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[28] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u1ea1i \u0111em hai v\u1ea1n k\u1ef5 binh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh v\u00e2y h\u00e3m ch\u00e2u L\u00e2n, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Kim Minh l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Chu \u0111\u00e1nh l\u1ea1i. V\u00f2ng v\u00e2y ch\u01b0a gi\u1ea3i, b\u1ed9 th\u1ef1 c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Tr\u1ecdc Lu\u00e2n l\u00e0 T\u00e0o X\u00e1n xin vi\u1ec7n binh. Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u00e2u L\u00e2n d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, ba m\u1eb7t b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, t\u01b0\u1edbng ch\u00e2u g\u1eafng s\u1ee9c th\u00ec \u0111\u1ee7 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, ch\u1ec9 lo trong th\u00e0nh thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n gi\u1eb7c qu\u1ea3 nhi\u00ean chi\u1ebfm c\u1ee9 tr\u1ea1i n\u01b0\u1edbc, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i, Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, l\u1ea1i l\u1ea5y L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 T\u1ed1ng T\u01b0 Cung l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n m\u00e3 c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c T\u1ed1ng T\u01b0 Cung qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n m\u00e3 ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng n\u00e0y. Nay theo b\u1ea3n k\u1ef7 ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[29] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00f9a thu n\u0103m nay. Tri ch\u00e2u Uy L\u1ed7 qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u1ee5y N\u0103ng, Tri ch\u00e2u T\u0129nh Nhung qu\u00e2n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m h\u00e0nh dinh Cao D\u01b0\u01a1ng quan l\u00e0 Cao T\u1ed1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u00e9o \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, th\u1ebf gi\u1eb7c s\u1ebd r\u1ea5t m\u1ea1nh, xin h\u1ed9i qu\u00e2n t\u1ea1i khu v\u1ef1c ph\u00eda b\u1eafc B\u1ea3o ch\u00e2u, gi\u1eefa s\u00f4ng T\u1eeb v\u00e0 s\u00f4ng T\u00e0o, l\u1eadp tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7. N\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n cho ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n.\"<\/i> Ph\u00f3 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Cao D\u01b0\u01a1ng quan l\u00e0 L\u01b0u D\u1ee5ng v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0n Th\u1ee7 Anh xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n s\u1ed1 t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch nam ti\u1ebfn, s\u1ebd ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng t\u00e0i v\u00e0 qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng ti\u1ebfn c\u00f4ng v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111\u1ecbch. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba h\u00ecnh d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, t\u1ea1i c\u1eeda \u0111\u00f4ng Ng\u1ef1 uy\u1ec3n, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, \u0111\u01b0a ra hai b\u1ea3n t\u1ea5u, b\u1ea3o h\u1ecd xem k\u1ef9 v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c khanh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u00e0n v\u1ec1 b\u1ed1 tr\u1eadn, c\u0169ng ch\u1ec9 ra khu v\u1ef1c gi\u1eefa s\u00f4ng T\u1eeb v\u00e0 s\u00f4ng T\u00e0o. Nay c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u1ec1u c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xin l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 chu\u1ea9n b\u1ecb t\u00edch tr\u1eef c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1ea1i B\u1ea3o ch\u00e2u, Uy L\u1ed7 qu\u00e2n, T\u0129nh Nhung qu\u00e2n v\u00e0 Thu\u1eadn An qu\u00e2n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u1ee7 Anh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9. D\u1ee5ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Cao T\u1ed1, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eeb V\u0129nh H\u01b0ng v\u1ec1 kinh, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda b\u1eafc. Si\u00eau t\u00e2u: <i>\"N\u0103m nay xu\u1ea5t qu\u00e2n, xin l\u00e0m theo k\u1ebf ho\u1ea1ch nh\u01b0 n\u0103m ngo\u00e1i. N\u1ebfu mu\u1ed1n giao chi\u1ebfn, n\u00ean l\u1eadp tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda b\u1eafc B\u1ea3o ch\u00e2u v\u00e0 ph\u00eda nam Uy L\u1ed7 qu\u00e2n.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u1ea7n giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t, ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Si\u00eau n\u00f3i: <i>\"N\u0103m ngo\u00e1i, ngo\u00e0i \u0111\u1ea1i tr\u1eadn, c\u00f2n tuy\u1ec3n th\u00eam k\u1ef3 binh, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n tr\u1eadn. N\u0103m nay xin l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 th\u1ed1ng l\u0129nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Qu\u00e2n s\u1ed1 trong tr\u1eadn l\u1edbn \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, n\u0103m ngo\u00e1i \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, M\u1ea1c ch\u00e2u, B\u1eafc B\u00ecnh l\u1ed9 v\u00e0 ti\u1ec1n tr\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ed1 tr\u00ed th\u00eam qu\u00e2n, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay c\u00e1c khanh mu\u1ed1n l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed1 th\u1ef1, ho\u1eb7c sau khi nh\u1eadn m\u1ec7nh, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y, bi\u1ebft l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i!\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 nghe theo.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 giao quy\u1ec1n b\u00ean ngo\u00e0i, th\u00ec l\u1eddi t\u00e2u xin sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng nghe theo, n\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, h\u1ecfi l\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> B\u1ea5y gi\u1edd m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng so\u00e1i.<\/p>\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u1ed9 Tr\u00fa b\u1ea1c H\u00e0nh dinh \u0110\u00f4 b\u1ed1 th\u1ef1, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung l\u00e0m ph\u00f3; Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4 tri H\u00e0n Th\u1ee7 Anh l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t. Vua b\u1ea3o H\u00e0n Th\u1ee7 Anh r\u1eb1ng: <i>\"Khanh l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i t\u00e2m ph\u00fac, \u0111i tr\u1ea5n gi\u1eef n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i, c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng, khi\u1ebfn tr\u00ean d\u01b0\u1edbi h\u00f2a thu\u1eadn. N\u1ebfu bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh trong \u0111\u1ecbch, c\u00e0ng ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0 \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3, g\u00e2y n\u00ean n\u00e1o \u0111\u1ed9ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[31] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh L\u00e2n ch\u00e2u, b\u1ed1n m\u1eb7t d\u00f9ng v\u00e1n \u00e9p s\u00e1t th\u00e0nh trong n\u0103m ng\u00e0y. Tri ch\u00e2u, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u1ec7 C\u01b0 Th\u1ef1c nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n k\u1ef3 ra \u0111\u00e1nh \u00fap, l\u1ea1i m\u1ed9 d\u0169ng s\u0129 th\u1ea3 d\u00e2y xu\u1ed1ng th\u00e0nh l\u00e9n \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u tan v\u1ee1, gi\u00e0y x\u00e9o l\u1eabn nhau, ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng h\u01a1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu <i>(13)<\/i>, K\u1ebf Thi\u00ean r\u00fat qu\u00e2n b\u1ecf tr\u1ea1i ch\u1ea1y tr\u1ed1n.<\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e1nh Cao Ly, th\u00e2n v\u00e1c \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh m\u00e0 ph\u1ea3i r\u00fat qu\u00e2n. T\u00f9y D\u1ea1ng \u0110\u1ebf \u0111\u00e1nh Li\u00eau, khi\u1ebfn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i. B\u00e0i h\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng xa, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng l\u1ea1i \u0111i theo v\u1ebft xe \u0111\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf.\"<\/i> Vua r\u1ea5t cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111i theo sai l\u1ea7m c\u1ee7a T\u00f9y D\u1ea1ng \u0110\u1ebf, n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 4, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, nay l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1eed quan ch\u00e9p nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[33] Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed khuy\u1ebft, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1i \u0111i, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xin b\u00e3i ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh, tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, l\u00e0m B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Chu O\u00e1nh l\u00e0m Nam vi\u1ec7n s\u1ee9. Vua cho r\u1eb1ng Chu O\u00e1nh kh\u00e1 quen thu\u1ed9c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh cho Chu O\u00e1nh l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0129nh Thanh qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, ki\u00eam th\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9 ba l\u1ed9. Chu O\u00e1nh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Ti\u1ec1n Nh\u00e2n \u0110\u1ed9, th\u01b0\u1eddng g\u00e2y r\u1ed1i vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u00ednh, tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Ti\u1ec3u hi\u1ec7u H\u1ed5 D\u1ef1c l\u00e0 L\u01b0u B\u00e2n, b\u1ecb \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Di\u00eam \u00c1c t\u1ed1 c\u00e1o, Vua ra chi\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i sang qu\u00e2n kh\u00e1c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Chu O\u00e1nh l\u00e0m B\u1ed1 tr\u00ed Cao D\u01b0\u01a1ng, trong Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi l\u00e0 th\u00e1ng 7 ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[34] Vua ch\u01b0a nghe tin th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf L\u00e2n Ch\u00e2u, ra chi\u1ebfu cho B\u1ed1 tr\u00ed Di\u00ean Ch\u00e2u h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi binh l\u00ednh c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Ph\u00fac, b\u1ed1 tr\u00ed ph\u1ee5c binh \u1edf n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, \u0111\u00e1nh \u00fap L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 B\u1ed1 tr\u00ed, Ph\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng \u1ea5n Ph\u1ee5ng s\u1ee9, l\u1ec7nh cho Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m \u0111\u00fac \u1ea5n c\u1ee7a b\u1ea3n ty ban cho.<\/p>\n\n<p>[36] Vua g\u1eb7p c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, ch\u1ec9 v\u00e0o c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a n\u00fai s\u00f4ng, n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, d\u00e2n \u1edf T\u00e2n, L\u1ec7 m\u1ea5t m\u00f9a. N\u1ebfu m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u00e0y ch\u00fang l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, Tr\u1eabm s\u1ebd v\u01b0\u1ee3t qua ph\u00eda b\u1eafc H\u00ecnh, Minh, \u0111u\u1ed5i ch\u00fang ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang.\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u xin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i c\u1ea9n th\u1eadn, giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ea1t th\u00e0nh t\u00edch, xa gi\u00e1 kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ef1 m\u00ecnh ra \u0111i. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu v\u1eady, c\u00e1c khanh n\u00ean v\u1ea1ch ra k\u1ebf s\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, hai l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u xin th\u00eam qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed hai l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung d\u1eabn 5.000 qu\u00e2n l\u00e0m h\u1eadu qu\u00e2n, nh\u01b0ng c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n lo ng\u1ea1i vi\u1ec7n binh kh\u00f4ng k\u1ecbp, ra chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u 3.000 qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c cho H\u00e1n Trung. L\u00fac \u0111\u00f3, 6.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, 2.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, tri\u1ec7u H\u00e1n Trung v\u1ec1 tri\u1ec1u, b\u00e3i ch\u1ee9c B\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1ee7a hai l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed Loan Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i Ti\u1ebfn xin v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, v\u00ec hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 hy sinh v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c 50.000 \u0111\u1ed3ng m\u1ed7i th\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t xem hai con c\u1ee7a H\u1ea3i Ti\u1ebfn hy sinh \u1edf \u0111\u00e2u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Chi\u1ebfu cho quan t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0 quan t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quy\u1ec1n Thi\u1ebfu khanh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 th\u1eddi gian t\u1ea1i ch\u1ee9c, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ea3n quan \u0111\u1ee7 ba n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[40] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i khi x\u00e9t vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u00e0 l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn t\u1eeb Trung th\u01b0.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi ch\u00e9p th\u00eam, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1ea5y Tri H\u00f9ng ch\u00e2u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ki\u00eam ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1eeba C\u1ee7 \u0111\u00e3 ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n. \u0110\u1ebfn khi l\u1ea5y Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu M\u00e3 T\u1ebf l\u00e0m Tri Thu\u1eadn An qu\u00e2n, c\u0169ng ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00ecnh v\u00e0 T\u1ebf c\u00f3 ph\u1ea9m tr\u1eadt kh\u00e1c nhau nh\u01b0ng ch\u1ee9c ki\u00eam nhi\u1ec7m l\u1ea1i gi\u1ed1ng nhau, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua m\u1edbi nghe tin th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf L\u00e2n ch\u00e2u, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u1eb7c Thi\u00ean t\u1eeb khi n\u1ed5i lo\u1ea1n \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5t b\u1ea1i th\u1ea3m h\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf, l\u1ea1i th\u00eam s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o, \u00e9p bu\u1ed9c d\u00e2n ch\u00fang theo ch\u00fang. N\u1ebfu li\u00ean ti\u1ebfp b\u1ea1i tr\u1eadn, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u1eaft s\u1ebd ly t\u00e1n, d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[43] Chi\u1ebfu l\u1ea5y V\u1ec7 C\u01b0 Th\u1ef1c l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ea1i l\u1ec7nh ghi ch\u00e9p c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, trong th\u00e0nh thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng, khi b\u1ecb v\u00e2y, nh\u1edd c\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t d\u1ee5ng c\u1ee5, \u0111\u00e0o ao \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc. Ngo\u00e0i th\u00e0nh tuy c\u00f3 su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng c\u00e1c tr\u1ea1i ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00e1ch xa t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1ed9 \u0111\u01b0a th\u1ee3 \u0111\u00e0o gi\u1ebfng v\u1ec1 ch\u00e2u khai th\u00e1c[footnote]sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1ed9 \u0111\u01b0a th\u1ee3 \u0111\u00e0o gi\u1ebfng v\u1ec1 ch\u00e2u khai th\u00e1c, ch\u1eef 't\u1ec9nh' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf T\u00e2y H\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Vua mu\u1ed1n kh\u00edch l\u1ec7 t\u01b0\u1edbng s\u0129 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho B\u1ed9 th\u1ef1 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh tr\u1edf xu\u1ed1ng, gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ngh\u0129a vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng cho C\u01b0 Th\u1ef1c. Sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i nghe tin m\u1eb9 c\u1ee7a C\u01b0 Th\u1ef1c l\u00e0 Qu\u00e1ch th\u1ecb \u0111ang \u1edf L\u1ed9 ch\u00e2u, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, chi\u1ebfu phong l\u00e0m Ph\u1ea7n D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn Th\u00e1i qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>Khi L\u00e2n ch\u00e2u b\u1ecb v\u00e2y, V\u1ec7 C\u01b0 Th\u1ef1c sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn Th\u00e1i nguy\u00ean c\u1ea7u vi\u1ec7n. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00ean do d\u1ef1 ch\u01b0a quy\u1ebft. Ph\u00f3 B\u1ed9 th\u1ef1 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn m\u1ed9t m\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, ph\u00e1t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec v\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau, quan B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1eddng b\u1ea1o, th\u01b0\u1eddng c\u01b0 tr\u00fa \u1edf hai b\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n c\u01b0\u01a1ng th\u1ed5. Xin ban c\u1ea5p nhi\u1ec1u v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 h\u1ecd l\u00e0m quan t\u1ea3n.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[45] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, kinh th\u00e0nh m\u01b0a l\u1edbn, nh\u00e0 c\u1eeda b\u1ecb cu\u1ed1n tr\u00f4i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 khu v\u1ef1c ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111\u1ecba h\u00ecnh th\u1ea5p tr\u0169ng, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i xem x\u00e9t. Trong c\u00e1c doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u c\u00f3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng, Vua ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n l\u00ednh d\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i cao r\u00e1o, nh\u00e0 c\u1eeda quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u1edf t\u1ea1m, l\u1ea1i ban ph\u00e1t c\u1ee9u t\u1ebf. Nh\u1eefng d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb ch\u1ebft v\u00ec nh\u00e0 \u0111\u1ed5, ban cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd v\u1ea3i l\u1ee5a. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"\u00c2m kh\u00ed g\u00e2y tai h\u1ecda, c\u00f3 ph\u1ea3i v\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 ch\u01b0a h\u1ee3p th\u1eddi, t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi d\u00e2n ch\u01b0a th\u00f4ng su\u1ed1t ch\u0103ng? C\u00e1c khanh n\u00ean suy ngh\u0129 r\u1ed9ng v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi khi\u1ec3n tr\u00e1ch c\u1ee7a tr\u1eddi.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[46] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[47] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 \u1edf Nam Giao, v\u00e0 ra l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u nh\u1eefng h\u1ed9 c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m danh, thu\u1ebf m\u00e1 ch\u1ec9 n\u1ed9p t\u1ea1i ch\u00e2u m\u00ecnh, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[48] Quan B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Th\u1ea1ch Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u1ecdc theo s\u00f4ng \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, xin d\u00f9ng b\u1ed9 binh thay cho qu\u00e2n S\u1ea3nh T\u1eed g\u1ed3m s\u00e1u ch\u1ec9 huy. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng qu\u00e2n n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Tuy Ch\u00e2u v\u00e0 H\u1ea1 Ch\u00e2u, m\u00e0 Th\u1ea1ch Ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, s\u1ee3 h\u1ecd tr\u1ed1n ch\u1ea1y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. B\u00e8n ra l\u1ec7nh d\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn T\u1eeb Ch\u00e2u v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[49] L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a, quan Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh qu\u00e2n \u0111\u00e3 xong, Vua ban chi\u1ebfu cho K\u1ebf H\u00f2a ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed B\u00ecnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai s\u1ee9 tu s\u1eeda c\u00e1c doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i trong kinh th\u00e0nh, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9.<\/p>\n\n<p>[51] C\u00e1c ch\u00e2u v\u00ec m\u01b0a d\u1ea7m l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u0111i l\u00ednh m\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u1edf trong doanh tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, kinh th\u00e0nh ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc, t\u1eeb c\u1eeda Chu T\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f3a n\u01b0\u1edbc s\u00e2u \u0111\u1ebfn ba b\u1ed1n th\u01b0\u1edbc, ng\u1eadp \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ed5 n\u00e1t. N\u01b0\u1edbc t\u1eeb ph\u00eda nam th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, s\u00f4ng l\u1ea1i tr\u00e0n b\u1edd. Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn s\u00f4ng xem x\u00e9t, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ea7m h\u1ed3, l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 th\u00ec \u0111\u00e0o th\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, quan Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u l\u00e0m Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, ki\u00eam ph\u00e1n T\u1ecbnh Ch\u00e2u. Vua m\u1edbi d\u00f9ng t\u01b0\u1edbng v\u0103n, ch\u01b0a mu\u1ed1n cho ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, nh\u01b0ng th\u1ef1c quy\u1ec1n th\u00ec nh\u01b0 nhau.<\/p>\n\n<p>[53] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ty Phong l\u00e0 T\u1ed1ng B\u00e1c nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin thay ng\u01b0\u1eddi v\u00ec \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng B\u00e1c l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u1ecfi, b\u00e8n th\u0103ng l\u00e0m Lang trung ty T\u1eeb, ban cho \u00e1o t\u00eda \u0111ai v\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[54] Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean v\u1ec1 kinh, t\u00e2u vi\u1ec7c h\u1ee3p \u00fd Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ec7nh cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m[footnote] L\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m, ch\u1eef 'ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 298, truy\u1ec7n M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung[\/footnote]. Trong huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n c\u00f3 l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, d\u00e2n l\u00e0ng c\u00f9ng nhau gi\u1ebft ch\u1ebft. Theo lu\u1eadt, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i ch\u1ebft. L\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o thu\u1ed9c h\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec d\u00e2n tr\u1eeb h\u1ea1i m\u00e0 l\u1ea1i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, \u0111\u00e2y h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt sao?\"<\/i> B\u00e8n ph\u00ea v\u00e0o \u00e1n xin tha t\u1ed9i cho h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[55] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n l\u00ednh \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n th\u1ecb v\u1ec7 ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft, Vua sai C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0 Ti\u00eau Chi\u00eau Th\u1ecbnh \u0111\u1ebfn x\u00e9t h\u1ecfi. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0a \u0111i. <i>(Chi\u00eau Th\u1ecbnh, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh, ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh c\u1ea7u m\u01b0a. M\u01b0a t\u1ea1nh, b\u00e8n \u0111\u1ebfn doanh Long V\u1ec7 xem x\u00e9t nh\u1eefng nh\u00e0 c\u1eeda b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, ban th\u01b0\u1edfng c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung[footnote] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung, ch\u1eef 'ph\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 279, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung b\u1ed5 sung[\/footnote] v\u00ec c\u1ea7m qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00eda t\u00e2y, tr\u00e1i chi\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec b\u1ed7ng nhi\u00ean b\u1ecb b\u1ec7nh, r\u1ed3i m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e1n Trung ham h\u1ecdc bi\u1ebft ch\u1eef, trong h\u00e0ng t\u01b0\u1edbng c\u0169ng kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, nh\u1eadn nhi\u1ec7m v\u1ee5 kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng. V\u1eeba b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, mong c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i, hy v\u1ecdng s\u1ebd d\u00f9ng l\u1ea1i, ch\u1eb3ng may \u0111\u00e3 m\u1ea5t, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng!\"<\/i> Chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay, sai Trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang.<\/p>\n\n<p>H\u00e1n Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7m t\u0129nh, s\u00e2u s\u1eafc, c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n ch\u00ednh r\u1ea5t nghi\u00eam minh. M\u1ed7i khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, s\u00e1ng s\u1edbm \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n: <i>\"Nguy\u1ec7n qu\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a ta, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd kh\u00f4ng tha th\u1ee9 d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t ch\u00fat.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady, b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. \u00d4ng c\u0169ng coi nh\u1eb9 ti\u1ec1n t\u00e0i, th\u00edch l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, k\u00ednh tr\u1ecdng nho s\u0129, ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 th\u01a1 c\u1ee7a Gi\u1ea3 \u0110\u1ea3o v\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ed9ng, th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y \u0111\u1ecdc s\u00e1ch kh\u00f4ng r\u1eddi tay, danh ti\u1ebfng r\u1ea5t l\u1edbn, v\u00ec th\u1ebf t\u1ef1 cao t\u1ef1 \u0111\u1ea1i, n\u00ean c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh kh\u00e1c kh\u00f4ng \u01b0a \u00f4ng.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c An Th\u1ee7 Trung v\u00e0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi nh\u1eadn nhi\u1ec7m v\u1ee5, H\u00e1n Trung \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi Th\u1ee7 Trung v\u00e0 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng t\u1ed1t, n\u00ean hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f9ng nhau thu th\u1eadp nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a H\u00e1n Trung \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean[footnote]Vi\u1ec7c hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nhau thu th\u1eadp nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a H\u00e1n Trung \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, ch\u1eef 's\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ee5c t\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. H\u00e1n Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 ch\u1ebft, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 do hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, c\u00f9ng v\u1edbi Th\u1ee7 Trung \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ecbnh b\u1ee3 \u1edf ph\u1ee7 T\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 10, s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[58] Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Thi Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba ng\u01b0\u1eddi Kh\u00ea Man, h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i nh\u1edd c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng H\u1ea1p r\u1ea5t kh\u1ed5 c\u1ef1c. Quy\u1ec1n tri ch\u00e2u s\u1ef1 Kh\u1ea5u Giam xin th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e9p h\u00f2a \u0111\u1ecbch, d\u00f9ng mu\u1ed1i \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 c\u00f4ng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Kh\u00ea Man n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho c\u00e1c tr\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1ea5m d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ec7 n\u1ea1n c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ef3, V\u1ea1n ph\u1ea3i cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Th\u1ea7n xem x\u00e9t t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, vi\u1ec7c h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi ngo\u1ea1i bang v\u00e0 gi\u1eef y\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7a ta, xin giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho S\u1eed qu\u00e1n ghi ch\u00e9p.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Man nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, Vua tri\u1ec7u h\u1ecfi Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Man mu\u1ed1n g\u00ec?\"<\/i> Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Man kh\u00f4ng c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 mu\u1ed1n c\u00f3 mu\u1ed1i m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 nhu c\u1ea7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, sao kh\u00f4ng cho h\u1ecd?\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu d\u1ee5. Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng li\u1ec1n l\u1ea5y chi\u1ebfu ch\u1ec9 truy\u1ec1n b\u00e1o \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, ng\u01b0\u1eddi Man c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng vui m\u1eebng, c\u00f9ng nhau k\u1ebft \u01b0\u1edbc r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, k\u1ebb n\u00e0o x\u00e2m ph\u1ea1m, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng gi\u1ebft.\"<\/i> V\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Thi\u00ean t\u1eed ban mu\u1ed1i cho ch\u00fang ta, ch\u00fang ta nguy\u1ec7n cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho ba n\u0103m. K\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0y l\u00e0 do Kh\u1ea5u Giam \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aKh\u1ea5u Giam truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Ch\u00e2u Thi l\u00e0m ph\u1ea3n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1eed Giam quy\u1ec1n nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Thi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c cung c\u1ea5p, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Giam \u0111\u1ebfn, xin th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e9p h\u00f2a \u0111\u1ecbch, d\u00f9ng mu\u1ed1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c no \u0111\u1ee7. Nh\u01b0ng l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00e3 che l\u1ea5p m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a Giam. Nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda. H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t ph\u1ea3i ch\u1edd \u0111\u1ee3i ki\u1ec3m tra, lo ng\u1ea1i s\u1ebd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u00ean l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t, l\u1eadp t\u1ee9c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf, v\u00e0 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 mang chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn n\u01a1i.<\/p>\n\n<p>[60] Mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho ch\u00f9a Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n \u1edf n\u00fai Nga Mi, Ch\u00e2u Gia.<\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ghi nh\u1eadn con trai c\u1ee7a 61 s\u0129 quan hy sinh v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, th\u0103ng l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb \u0110\u00f4ng T\u00e2y ban, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kinh th\u00e0nh b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, c\u00f3 n\u01a1i thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1eabn \u0111\u1ebfn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, m\u1ed7i hai ch\u00e2u \u0111\u1eb7t m\u1ed9t S\u1ee9 th\u1ea7n, c\u1ea5p m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ec3 tu\u1ea7n tra.<\/p>\n\n<p>[63] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh nh\u00e2n d\u1ecbp t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u00e2n \u1edf Trung S\u01a1n h\u1ed9i binh, kh\u00f4ng ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, l\u00e0 v\u00ec mu\u1ed1n b\u1ea3o to\u00e0n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, g\u1ed1c v\u1eefng th\u00ec n\u01b0\u1edbc y\u00ean. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 suy t\u00ednh k\u1ef9, vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n m\u1ea1nh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[64] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u t\u1eeb L\u0129nh Nam b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u01b0u ch\u00ednh, ph\u1ea3i huy \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n l\u00ednh, chia th\u00e0nh 200 tr\u1ea1m, g\u00e1nh v\u00e1c \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, ban chi\u1ebfu cho H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00e1n quan L\u0103ng S\u00e1ch c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. S\u00e1ch \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ebfn Nam An qu\u00e2n, r\u1ed3i d\u00f9ng thuy\u1ec1n \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, ch\u1ec9 c\u1ea7n 800 l\u00ednh, ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n. S\u00e1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Kinh, Ch\u00e2u Tuy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[65] Tri ph\u1ee7 Khai Phong Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng ngo\u00e0i c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f3a c\u00f3 con s\u00f4ng c\u1ed5, c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc \u1ee9 \u0111\u1ecdng trong kinh th\u00e0nh. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f9ng \u0111o \u0111\u1ea1c.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng \u0110\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. \u0110\u0129nh v\u1ed7 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Ng\u0169 Kh\u00ea Man kh\u00f4ng g\u00e2y r\u1ed1i, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 xin thay ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng v\u00e0 l\u01b0u l\u1ea1i. \u0110\u0129nh l\u00e0 con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Minh.<\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh c\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 C\u1ea3nh V\u1ecdng t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho bi\u00ean gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tam ty ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c n\u01a1i lo li\u1ec7u, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 quy ho\u1ea1ch g\u00ec, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch.<\/p>\n\n<p>[68] Vua th\u1ea5y c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ea5t h\u00f2a, b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e0m vi\u1ec7c b\u00e1ng b\u1ed5, d\u00f9 Chu C\u00f4ng, Kh\u1ed5ng T\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi, ch\u1ec9 n\u00ean gi\u1eef c\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u00ednh tr\u1ef1c m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i tr\u00e1i \u00fd, kh\u00f4ng th\u1ec3 bao dung, d\u1eabn \u0111\u1ebfn hi\u1ec1m kh\u00edch. Tr\u1eabm x\u00e9t r\u00f5 \u0111\u00fang sai, ch\u01b0a t\u1eebng d\u1ec5 d\u00e0ng b\u00e3i ch\u1ee9c. Nay t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, th\u00e1i th\u00fa, Tr\u1eabm bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u1ec5, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 v\u1eadt, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc v\u00e0 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t cho m\u00ecnh. N\u1ebfu \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n kh\u00f4ng g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i, h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m theo, vi\u1ec7c c\u00f4ng vi\u1ec7c Vua \u1eaft s\u1ebd th\u00e0nh. Nh\u01b0ng b\u1ec1 t\u00f4i \u00edt ai l\u00e0m v\u1eeba ph\u1ea3i, ho\u1eb7c t\u00e0n kh\u1eafc h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c l\u01a1 l\u00e0 c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c c\u00f4ng. M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ea1o trung dung, n\u1ebfu th\u01b0\u1eddng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1eaft s\u1ebd t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Nh\u01b0 Tr\u1eabm tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, th\u1ea5y h\u01a1i g\u1ea5p th\u00ec n\u1edbi l\u1ecfng, khoan dung th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ea5n ch\u1ec9nh. B\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ed1i ti\u1ebfc.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng con c\u1ee7a Cao Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y l\u00e0 Th\u1eeba B\u1ea3o c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea7u m\u1ee5c quan t\u1ed9c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 122 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho v\u00e0o tri\u1ec1u, ban cho kh\u00ed t\u1ec7, m\u0169 \u00e1o, phong Th\u1eeba B\u1ea3o l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m ph\u1ee7 d\u1ee5 s\u00f4ng n\u00fai ch\u00edn khe m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng trong qu\u1ea3n h\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 Th\u1eeba B\u1ea3o, theo \u300aKh\u1ea5u Giam truy\u1ec1n\u300b, c\u0169ng l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[70] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan: m\u1ed7i khi Vua \u0111i tu\u1ea7n du, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1ecb \u0111\u1ed9c th\u1ecb gi\u1ea3ng, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111i theo, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh ri\u00eang.<\/p>\n\n<p>[71] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua n\u00f3i: <i>\"N\u0103m nay binh l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u00e3 b\u00e0n d\u00f9ng k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m ngo\u00e1i, d\u1eddi tr\u1eadn ti\u1ec1n ra sau, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch. Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u1ebf tr\u1eadn v\u00e0 ch\u1eb7n ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i, ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u1ea1i qu\u00e2n l\u00e0m tr\u1ea1i l\u0169y.\"<\/i> Ph\u00e1n quan H\u1ed9 b\u1ed9 Mai Tu\u00e2n c\u0169ng t\u1eebng n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u ra cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, li\u1ec1n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc chi\u00eau m\u1ed9, c\u1ea5p cho gi\u00e1p tr\u1ee5, nh\u1eefng th\u1ee9 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec1u giao cho h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ri\u00eang.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai s\u1ee9 mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u00fai Chung Nam tri\u1ec7u Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, ban cho 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00e1n ph\u1ee7 qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u v\u1ec1 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng, xin ban th\u01b0\u1edfng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Trung th\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, mu\u1ed1n ban \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng th\u1ea7n ch\u01b0a r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u b\u00e0y, nay ra tr\u1ea5n nh\u1eadm, m\u1edbi hi\u1ec3u r\u00f5 con ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng \u1ea5y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[73] L\u00fac n\u00e0y, qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea7n nhi\u1ec1u chia nhau gi\u1eef c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh than phi\u1ec1n r\u1eb1ng binh l\u00ednh qu\u00e1 \u00edt. Vua sai L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 4.500 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, d\u0169ng c\u1ea3m trong qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng, giao cho c\u00e1c tr\u1ea1i th\u00e0nh, thay qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 v\u1ec1 Ty B\u1ed1 tr\u00ed, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u1ec1u tham gia chi\u1ebfn tr\u1eadn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[74] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, sai s\u1ee9 tu s\u1eeda th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, Nghi.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u01a1 m\u1eadt, xin giao cho vi\u1ec7n th\u1ea7n so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2ng l\u00ean xem x\u00e9t, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, kh\u00f4ng giao cho ph\u00f2ng Trung th\u01b0 n\u1eefa.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng b\u1ea3n th\u1ea3o chi\u1ebfu th\u01b0 m\u00e0 Trung th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i ni\u00eam phong g\u1eedi \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 xem x\u00e9t, \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t r\u1ed3i m\u1edbi vi\u1ebft v\u00e0o.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[76] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, S\u1ee9 tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i L\u00e2m thu\u1ed9c b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a Vu Vi\u1ec7t n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn v\u1ec1 h\u00e0ng, ban cho y ph\u1ee5c, ti\u1ec1n b\u1ea1c, b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ea5n t\u01b0\u1edbng, c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u H\u1ee9a cho \u00f4ng ta.<\/p>\n\n<p>[77] Ch\u1ee7 tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu \u0110o\u00e0n Th\u1ee7 Lu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Nhung \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n th\u00e0nh, \u00f4ng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u d\u00ea, ng\u1ef1a, kh\u00ed gi\u1edbi. Ban cho Th\u1ee7 Lu\u00e2n \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129. Th\u1ee7 Lu\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Doanh.<\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 ti\u1ec1n mua d\u00ea cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean, Hi\u1ec7p, l\u1ec7nh theo nh\u01b0 khu v\u1ef1c d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng. R\u01b0\u1ee3u c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c tri ch\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa truy\u1ec1n\u300b: Qu\u1ed1c Hoa l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Hi\u1ec7p. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a quan l\u1ea1i \u1edf Xuy\u00ean, Hi\u1ec7p \u0111\u1ec1u chi tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n s\u1eaft, n\u00ean th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu th\u1ed1n. Qu\u1ed1c Hoa t\u00e2u xin t\u0103ng th\u00eam, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00f3. Qu\u1ed1c Hoa l\u00e0m s\u1ee9 l\u1ed9 Hi\u1ec7p v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u1ee5c b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u00f3 ghi n\u0103m th\u00e1ng Qu\u1ed1c Hoa v\u00e0o t\u00e2u, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 12, nay ch\u1ec9 ch\u00e9p m\u1ed9t l\u1ea7n. C\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u th\u00eam v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 v\u00e0 th\u00e1ng 5 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[79] Ban chi\u1ebfu cho Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n: T\u1eeb nay, c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf H\u00e0 T\u00e2y, Thi\u1ec3m T\u00e2y n\u1ebfu d\u00e2ng v\u0103n th\u01b0 phong k\u00edn, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c thu nh\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Vua l\u00e0 <i>\"S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 \u1ee8ng \u0110\u1ea1o Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu\"<\/i>, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. T\u1eeb \u0111\u00f3, qu\u1ea7n th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1eadn m\u1eb7t xin, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng Vua v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[81] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang \u1edf H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb gi\u1eb7c chi\u1ebfm, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin canh t\u00e1c trong 15 n\u0103m, nay gia h\u1ea1n th\u00eam 5 n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[82] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p l\u00e0 C\u1ea3nh B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c H\u00e0 T\u00e2y l\u00e0 L\u00fd Vinh c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 T\u1ed1ng H\u1ea1ng, ph\u00f3 s\u1ee9 Nh\u01b0 Kinh, c\u00f9ng tri ch\u00e2u Ho\u00e0n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u1ed5, ph\u00f3 s\u1ee9 Nh\u01b0 Kinh, d\u1eabn qu\u00e2n r\u1eddi ch\u00e2u, t\u1eadp k\u00edch gi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c, nh\u01b0ng qu\u00e2n ta c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ch\u1ebft.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0ng \u0111ang \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u m\u00e0 H\u1ea1ng v\u00e0 T\u00f2ng C\u1ed5 t\u1ef1 \u00fd \u0111em qu\u00e2n t\u1eadp k\u00edch gi\u1eb7c, kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, t\u01b0\u1edbng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m sao th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? N\u1ebfu ch\u1eb3ng may gi\u1eb7c tr\u00e0n v\u00e0o, th\u00ec bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y th\u1eadt \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i. Tham c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng kh\u00f4ng tha.\"<\/i> B\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111i tra x\u00e9t, sau \u0111\u00f3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u1ea1ng l\u00e0m cung ph\u1ee5ng quan, T\u00f2ng C\u1ed5 l\u00e0m n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban[footnote] 'T\u00f2ng C\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'S\u00f9ng C\u1ed5', nh\u1ea7m do ch\u1eef d\u01b0\u1edbi, c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 276, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng khi c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 phi\u00ean qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, m\u00e0 c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f3 khi b\u1ecf s\u00f3t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, khi\u1ebfn vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, t\u1eeb nay l\u1ec7nh ph\u1ea3i ghi r\u00f5 t\u00ean g\u1eedi l\u00ean n\u1ed9i th\u1ecb ban.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf tr\u1ea5n Nhung, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p v\u1eeba \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, xin ban th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e0o ng\u0169 xin x\u1eed theo qu\u00e2n l\u1ec7nh.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00eam, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh tinh binh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0o ng\u0169, l\u00e0 do K\u1ebf H\u00f2a qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, thi\u1ebfu l\u00f2ng nh\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi. Qu\u1ed1c gia c\u00f3 ph\u00e1p lu\u1eadt, sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua? M\u00f3n ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chi n\u00e0y, h\u00e3y \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a K\u1ebf H\u00f2a tuy\u00ean b\u1ed1 trong qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 binh s\u0129 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n hu\u1ec7.\"<\/i> Vua v\u00ec K\u1ebf H\u00f2a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 c\u00f4ng lao, n\u00ean che ch\u1edf cho \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[86] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, n\u1ebfu ti\u1ebfn qu\u00e2n v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, ph\u1ea3i t\u1eadp trung \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f3 kh\u0103n, e r\u1eb1ng t\u1ed1n k\u00e9m. H\u00e3y cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i s\u00e2u do th\u00e1m, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ch\u1ee7 l\u1ef1c \u0111\u1ebfn, h\u00e3y b\u00e1o ngay.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[87] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, nguy\u00ean l\u00e0 C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ec9 huy \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Cung Nguy\u00ean c\u00f3 ch\u00fat c\u00f4ng lao, xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Nguy\u00ean v\u1ed1n l\u00e0 h\u00e0o t\u1ed9c \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, V\u1ecbnh xin cho \u0111i theo m\u00ecnh, nh\u01b0ng Nguy\u00ean l\u1ea1i can thi\u1ec7p nhi\u1ec1u v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, Vua v\u1ed1n \u0111\u00e3 nghe chuy\u1ec7n n\u00e0y, n\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho Nguy\u00ean \u0111i theo V\u1ecbnh n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[88] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"C\u00e1c quan \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u b\u00e1o v\u1ec1 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, nhi\u1ec1u khi kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Tr\u1eabm th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh, s\u1ebd b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 sai ph\u1ea1m s\u1ebd c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e. L\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00e1c ho\u1ea1n quan \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 Nghi Ch\u00e2u ngang ng\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh hu\u1ea5n luy\u1ec7n, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd tr\u1eebng ph\u1ea1t? C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i ngo\u00e0i, th\u01b0\u1eddng l\u1ed9ng quy\u1ec1n, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng k\u00fd v\u0103n b\u1ea3n r\u0103n d\u1ea1y. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u1eafm r\u00f5, n\u1ebfu c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban \u0111i, h\u1ecd s\u1ebd s\u1ee3 h\u00e3i kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u1eadt. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u1ef1 \u1edf Linh Ch\u00e2u x\u1eed t\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u00e2u b\u00e1o, sau b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ai d\u00e1m che gi\u1ea5u. Nay c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3nh c\u00e1o l\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y Tri L\u00e3ng Ch\u00e2u, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Ho\u00e0ng Qu\u00e1n l\u00e0m quy\u1ec1n \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, thay cho \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n. L\u1ea5y T\u1ed1n l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, thay cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u00fd D\u1ecbch Tr\u1ef1c, l\u1ea5y D\u1ecbch Tr\u1ef1c l\u00e0m Tri V\u1ec7 Ch\u00e2u. T\u1ed1n v\u00e0 Tri \u00cdch Ch\u00e2u M\u00e3 Tri Ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, thay nhau d\u00e2ng t\u1ea5u t\u1ed1 c\u00e1o; D\u1ecbch Tr\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y kinh l\u00fd vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u b\u1eeba b\u00e3i, thi\u1ebfu ki\u1ec3m so\u00e1t, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. V\u1eabn l\u1ec7nh cho Tri Ti\u1ebft ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn, c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi Ho\u00e0ng Qu\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[90] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ti\u1ec1u qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng T\u00e0o Di\u00ean L\u1ed9c v\u00e0 em l\u00e0 Qua Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Di\u00ean Th\u1ee5y \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd l\u00e0 T\u00f4ng Th\u1ecd gi\u1ebft ch\u1ebft. T\u00f4ng Th\u1ecd sai Nha hi\u1ec7u \u00c2m H\u1ed9i Thi\u00ean v\u00e0o c\u1ed1ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i r\u1eb1ng Di\u00ean L\u1ed9c m\u01b0u h\u1ea1i th\u1ea7n, th\u1ea7n ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Qua Ch\u00e2u. V\u00ec qu\u00e2n d\u00e2n kh\u1ed5 s\u1edf d\u01b0\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Di\u00ean L\u1ed9c, n\u00ean c\u00f9ng nhau v\u00e2y \u0111\u00e1nh Sa Ch\u00e2u, Di\u00ean L\u1ed9c v\u00e0 Di\u00ean Th\u1ee5y li\u1ec1n t\u1ef1 s\u00e1t. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u00e9p th\u1ea7n th\u1ed1ng l\u0129nh binh m\u00e3, t\u1ea1m gi\u1eef vi\u1ec7c l\u01b0u h\u1eadu v\u00e0 sai em l\u00e0 T\u00f4ng V\u0103n t\u1ea1m qu\u1ea3n Qua Ch\u00e2u, xin ban cho c\u1edd ti\u1ebft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u00e1t c\u1ee9, c\u1ea7n ph\u1ea3i v\u1ed7 v\u1ec1, b\u00e8n phong T\u00f4ng Th\u1ecd l\u00e0m Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u00f4ng V\u0103n l\u00e0m Tri Qua Ch\u00e2u, con c\u1ee7a T\u00f4ng Th\u1ecd l\u00e0 Hi\u1ec1n Thu\u1eadn l\u00e0m Nha n\u1ed9i \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, v\u1ee3 l\u00e0 Ph\u1ea1m th\u1ecb phong l\u00e0m T\u1ebf B\u1eafc qu\u1eadn phu nh\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[91] Gi\u00e1m \u00e1p B\u1ea3o Ch\u00e2u, Th\u1ecb c\u1ea5m Tri\u1ec7u Hi T\u1ed1, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c xa c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c. Vua nghe n\u00f3i \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, l\u1ec7nh cho Tri Ch\u00e2u Tri\u1ec7u B\u00e2n xem x\u00e9t, B\u00e2n t\u00e2u \u0111\u00fang nh\u01b0 chi\u1ebfu ch\u1ec9. Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u00e3i ch\u1ee9c Hi T\u1ed1, vi\u1ec7c \u00f4ng \u0111ang qu\u1ea3n l\u00fd giao cho Ch\u1ec9 s\u1eed c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f2n ch\u00e9p c\u1ea3 Tr\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa, nay theo \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b, ch\u1ec9 ch\u00e9p Hi T\u1ed1.)<\/i><\/p>\n\n<p>[92] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh, khi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o kh\u00f3a v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ed1i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Nh\u01b0ng K\u1ebf ty v\u00e0 Tam qu\u00e1n kh\u00f4ng thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, trong cung \u0111\u01b0a ra t\u00ean c\u1ee7a Th\u01b0\u01a1ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Phan Th\u1eadn Tu v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1ee9c v\u1ee5 trong qu\u00e1n v\u1eabn gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[93] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, T\u0103ng Du\u1ec7 T\u1eafc d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn, ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0169 v\u1edbi c\u1ef1u t\u01b0\u1edbng L\u00e3 \u0110oan, th\u01b0\u1eddng b\u00e0n b\u1ea1c k\u00edn \u0111\u00e1o v\u00e0 t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u vi\u1ec7c. Vua n\u00f3i: <i>\"M\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y \u0110oan qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1eebng t\u00e2u tr\u00ecnh, nh\u01b0ng \u0110oan l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1ed9 ch\u00ednh s\u1ef1 ra ngo\u00e0i? \u1eaet ph\u1ea3i c\u00f3 k\u1ebb nghe l\u00e9n r\u1ed3i ng\u1ea7m sai khi\u1ebfn. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1eafn n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f9ng c\u1ea5p b\u1eadc, b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c quan trong c\u1ea5m v\u1ec7, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5. Nh\u01b0 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, b\u00e0i x\u00edch ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ecb, ch\u1eb3ng kh\u00f3 g\u00ec.\"<\/i> C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh lui ra b\u1ea3o nhau: <i>\"Vi\u1ec7c k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, d\u00f9 nh\u1ecf nh\u1eb7t Vua c\u0169ng x\u00e9t k\u1ef9, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may l\u1edbn cho b\u1ec1 t\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Du\u1ec7 T\u1eafc, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. L\u00e3 H\u1ed1i trong \u300aB\u1ed5 ch\u00e1nh Hu\u1ec7 c\u00f4ng truy\u1ec1n\u300b cho r\u1eb1ng k\u1ebb vu c\u00e1o l\u00e0 L\u00fd Duy Thanh. Nh\u01b0ng Duy Thanh \u0111\u00e3 m\u1ea5t t\u1eeb n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t. Nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Th\u1ea7y thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh ph\u1ea3i theo \u0111\u00fang ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p. N\u1ebfu d\u00f9ng t\u00e0 thu\u1eadt l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng th\u00e2n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nh\u01b0 t\u1ed9i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n Kinh Ch\u00e2u l\u00e0 Mao M\u1eadt d\u00f9ng thu\u1eadt c\u1ea5m ch\u1eefa v\u1ee3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, tr\u00f3i tay ch\u00e2n l\u1ea1i, d\u00f9ng g\u1eady \u0111\u00e0o \u0111\u00e1nh, t\u1eeb t\u1ed1i \u0111\u1ebfn canh hai th\u00ec ch\u1ebft. Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u1ed1ng t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[95] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"Tr\u1ea5n Ho\u00e0i An, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ea1i \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, ph\u1ea3i \u0111i qua Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, hai ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu t\u1eeb tr\u1ea5n M\u1ed9c Ba th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i An, ch\u1ec9 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng qu\u00e1 hi\u1ec3m tr\u1edf, b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u00e3 sai l\u00ednh m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng xong. Xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea5n M\u1ed9c Ba \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7n binh cho c\u00e1c l\u1ed9.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[96] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p Ch\u00e2u l\u00e0 C\u1ea3nh B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c H\u00e0 T\u00e2y l\u00e0 Du\u1ec7 L\u00e3ng Nam S\u01a1n c\u00f9ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, ban cho \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, tr\u00e0, l\u1ee5a v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1eed t\u1ebf g\u1ea5p \u0111\u00f4i.<\/p>\n<p><i>(\u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu ch\u00e9p b\u1ed9 th\u1ef1 Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p t\u00e2u b\u1ed9 l\u1ea1c H\u00e0 T\u00e2y l\u00e0 Du\u1ec7 L\u00e3ng Nam S\u01a1n \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi s\u00e1ch n\u00e0y ch\u00e9p \u1edf ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua n\u01b0\u1edbc man Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean sai con l\u00e0 Ly Quy c\u00f9ng 290 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[98] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Qu\u00e2n Trung Li\u1ec7t v\u00e0 Tuy\u00ean D\u0169ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, n\u1ebfu tuy\u1ec3n t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, d\u00f9 gi\u00e0 y\u1ebfu c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a t\u00ean. T\u1eeb nay, giao cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 gia nghi\u1ec7p thay th\u1ebf, cho h\u1ecd t\u1ef1 do.<\/p>\n\n<p>[99] L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u x\u00e2y doanh tr\u1ea1i cho huy\u1ec7n \u00fay v\u00e0 cung th\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[100] B\u1ed9 \u0110\u1ed9 Chi xin t\u0103ng gi\u00e1 v\u00e0ng nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c vi\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a qu\u1ed1c gia l\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, v\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eadt c\u1ea7n thi\u1ebft.\"<\/i> B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[101] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u00ednh v\u1eadn t\u1ea3i ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb giam v\u00e0o ng\u1ee5c T\u1ee9 B\u00e0i Ng\u1ea1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e2n thu\u1ed9c th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3i kh\u1ed5, b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng s\u1ed1ng n\u1ed5i. Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u1ea5p th\u00eam c\u1ee7i v\u00e0 g\u1ea1o \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap.<\/p>\n\n<p>[102] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ea7u h\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, n\u00ean \u0111\u1eb7t vi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda nam kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 an tr\u00ed h\u1ecd.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng n\u00e0y, d\u00e2n U Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1ed9 c\u00f9ng v\u1ee3 l\u00e0 T\u00f4 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Sau \u0111\u00f3, d\u00e2n Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4 H\u00e1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n \u0110\u0103ng V\u0103n n\u00f3i T\u00f4 l\u00e0 con g\u00e1i m\u00ecnh, xin cho c\u1ea3 Tri\u1ec7u T\u1ed9 v\u1ec1 nh\u00e0. Ban cho qu\u1ea7n \u00e1o, ti\u1ec1n l\u1ee5a r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[103] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Tri Tr\u1ea5n Nhung Qu\u00e2n L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Nhung v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh. Hai ng\u00e0y sau l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, K\u1ebf H\u00f2a c\u00f9ng \u0110\u00f4 Gi\u00e1m S\u1eed Tr\u1ecdng Qu\u00fd \u0111em qu\u00e2n ra ch\u1ed1ng c\u1ef1, Tr\u1ecdng Qu\u00fd b\u1ecb tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u gi\u00e1p v\u00e0 ng\u1ef1a. C\u00f3 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, ban th\u00eam thu\u1ed1c t\u1ed1t, l\u1ee5a l\u00e0, r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt cho Tr\u1ecdng Qu\u00fd.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ecdng Qu\u00fd, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"V\u1eeba r\u1ed3i c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb Tr\u1ea5n Nhung v\u1ec1, n\u00f3i qu\u00e2n Nhung \u0111\u00eam \u0111\u1eafp h\u00e0o d\u00e0i, v\u01b0\u1ee3t qua Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh c\u1ed5 m\u00e0 v\u00e0o, ph\u1ee5c k\u00edch b\u00ean th\u00e0nh, qu\u00e2n ta m\u1edbi bi\u1ebft. \u0110\u1ebfn khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, gi\u1eb7c \u0111\u00e3 chi\u1ebfm ch\u1ed7 hi\u1ec3m, n\u00ean kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 do s\u01a1 su\u1ea5t trong vi\u1ec7c trinh s\u00e1t. \u0110\u1ebfn khi ch\u00fang l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, ta \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1eafng l\u1ee3i n\u00e0y. L\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng L\u00e2u La \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u00f3i r\u1eb1ng, \u0111\u00eam v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn Tr\u1ea5n Nhung Qu\u00e2n, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn g\u00f3c th\u00e0nh, c\u1eeda v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u00f3ng, m\u00e0 kh\u00f4ng g\u1eb7p tu\u1ea7n tra, s\u1ef1 ph\u00f2ng b\u1ecb l\u1ecfng l\u1ebbo l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 r\u0103n c\u00e1c th\u00e0nh bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i nghi\u00eam ng\u1eb7t vi\u1ec7c canh ph\u00f2ng.<\/p>\n\n<p>K\u1ebf H\u00f2a gi\u1ecfi v\u00f5 ngh\u1ec7, th\u00edch b\u00e0n ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, kh\u00e1 bi\u1ebft ch\u1eef, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng lo vi\u1ec7c tr\u1ecb an. Tuy nhi\u00ean t\u00ednh t\u00ecnh c\u1ee9ng r\u1eafn, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi \u00edt nh\u00e2n t\u1eeb, qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n \u0111\u1ed9i qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, binh l\u00ednh su\u1ed1t ng\u00e0y m\u1eb7c gi\u00e1p, th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn. Khi duy\u1ec7t binh, h\u00ecnh ph\u1ea1t qu\u00e1 n\u1eb7ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn. Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean r\u0103n, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra bi\u00ean gi\u1edbi xa. S\u1ee3 l\u00fac c\u1ea5p b\u00e1ch kh\u00f4ng ai nghe l\u1ec7nh, b\u00e8n sai Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed Ng\u00f4n \u0111\u1ebfn thay. Khi Ch\u00ed Ng\u00f4n l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u s\u1ee3 K\u1ebf H\u00f2a quay l\u1ea1i, v\u00ec s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a \u00f4ng ta. Ch\u00ed Ng\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u1ecb Nam.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ed Ng\u00f4n sau \u0111\u1ed5i t\u00ean, ph\u1ea1m h\u00fay mi\u1ebfu hi\u1ec7u c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Huy T\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[104] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf L\u00e2n Ph\u1ee7 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tuy \u0111\u1ecba l\u00fd r\u1ea5t g\u1ea7n nh\u01b0ng b\u1ecb ng\u0103n c\u00e1ch b\u1edfi s\u00f4ng l\u1edbn. D\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c d\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u00edt \u0111\u1ebfn n\u00ean t\u0103ng gi\u00e1 c\u1ecf v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Vua t\u1eebng h\u1ecfi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00f3i r\u1eb1ng s\u00f4ng r\u1ed9ng ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c b\u01b0\u1edbc. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o \u1edf \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n v\u00e0 Ph\u1ee7 Ch\u00e2u tr\u00ean s\u00f4ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c x\u00e2y c\u1ea7u phao.<\/p>\n\n<p>[105] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, sai Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 Mi\u00eau Trung c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c.<\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Cao D\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an quy thu\u1eadn l\u00e0 Xuy L\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 L\u00fd M\u1ef9 v\u1ec1, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 ti\u1ec1n, cho Xuy L\u1ea1i gia nh\u1eadp qu\u00e2n B\u1ed9t H\u1ea3i, c\u00f2n L\u00fd M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh c\u01b0.<\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Kinh Nguy\u00ean b\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u1ea7n H\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n c\u00e1ch tr\u1ea1i Ng\u00f5a \u0110\u00ecnh c\u1ee7a V\u1ecb Ch\u00e2u h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 hai ph\u00e1o \u0111\u00e0i, xin \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ba tr\u0103m qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i gi\u1eb7c phi\u00ean th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i, qu\u00e2n \u00edt kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a H\u01b0ng, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu c\u00f3 x\u00e2m ph\u1ea1m th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c h\u1ed9i qu\u00e2n \u0111\u00e1nh l\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[108] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh l\u0169y v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u00ed gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[109] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, gi\u1eb7c phi\u00ean \u0111\u1ebfn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Phu Di\u00ean, L\u00e2n Ph\u1ee7 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u1ea3nh gi\u00e1c, ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t ti\u1ebfn qu\u00e2n, t\u1ef1 l\u00e0m hao t\u1ed5n binh l\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[110] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 xin r\u1eb1ng n\u1ebfu S\u01b0\u01a1ng C\u1ea5m qu\u00e2n t\u1eeb \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ph\u00f3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ph\u1ea1m ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u giao cho quan c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c x\u00e9t x\u1eed, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[111] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng \u01b0u \u0111\u00e3i sau l\u1ec5 Nam Giao, c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 kh\u00f4ng l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch chu \u0111\u00e1o, c\u00f3 khi qua c\u1ea3 n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c ban ph\u00e1t. N\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u01b0 v\u1eady x\u1ea3y ra n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[112] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u0111\u1ed9i kh\u0103n vu\u00f4ng v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi ng\u1ed3i v\u00e0 n\u00f3i chuy\u1ec7n, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2n ch\u00ednh v\u00e0 bi\u00ean s\u1ef1. Ph\u00f3ng \u0111\u00e1p: <i>\"Vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u1eadc minh v\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 l\u00e0 y\u00eau d\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1eeb t\u1eeb gi\u00e1o h\u00f3a h\u1ecd.\"<\/i> Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c \u0111\u1ec1u khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ngay h\u00f4m \u0111\u00f3, Ph\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 Ty Gi\u00e1n, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n Qu\u00e1n, ban cho m\u0169 \u00e1o, \u0111ai l\u01b0ng, h\u1ed1t g\u1ed7, \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf t\u1ea1i d\u1ecbch tr\u1ea1m \u0110\u00f4 \u0110\u00ecnh, quan l\u1edbn lo vi\u1ec7c cung c\u1ea5p \u0103n u\u1ed1ng. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"Ph\u00f3ng c\u0169ng c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n nh\u1eadn b\u1ed5ng l\u1ed9c, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f4 \u0111\u1ed9c. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u1ea3o r\u1eb1ng \u0111\u1ee3i khi l\u00ean h\u00e0ng ng\u0169, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh li\u00eam, kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m vi\u1ec7c b\u00e0i x\u00edch, th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Ph\u00f3ng d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1eeb ch\u1ed1i \u00e2n m\u1ec7nh, Vua l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi; l\u1ea1i bi\u1ebft Ph\u00f3ng c\u00f3 quen bi\u1ebft v\u1edbi \u0110\u1ed3ng Tri Xu M\u1eadt Vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, n\u00ean sai truy\u1ec1n ch\u1ec9, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ea7m nh\u00ecn, gi\u00fap \u00edch cho vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu Ph\u00f3ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m quan, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 thu\u1eadn theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.\"<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f3ng \u0111\u1ebfn Trung Th\u01b0, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"Ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng h\u1ebft l\u00f2ng \u0111\u00e3i s\u0129, lo l\u1eafng cho d\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u1ee9c qu\u00ean \u0103n nh\u01b0 v\u1eady, Ph\u00f3ng \u0111\u00e2u d\u00e1m ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c.\"<\/i> C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e8n kh\u00f4ng cho ph\u00e9p t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>V\u00e0i ng\u00e0y sau, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, ban cho \u00e1o t\u00eda, h\u1ed1t ng\u00e0, \u0111ai da t\u00ea, c\u00e1 b\u1ea1c[footnote]\u0110ai da t\u00ea, c\u00e1 b\u1ea1c nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00ea ng\u00e2n \u0111\u00e1i ng\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457 truy\u1ec7n Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u00f9ng b\u00e0i th\u01a1 ng\u0169 ng\u00f4n do Vua l\u00e0m, l\u1ea1i ban cho m\u1ed9t khu nh\u00e0 \u1edf ph\u01b0\u1eddng Chi\u00eau Kh\u00e1nh, th\u00eam m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Ng\u00e0y v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc S\u0129. Vinh s\u1ee7ng th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.<\/p>\n\n<p>[113] Ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf ch\u00e2u L\u00e2n, ch\u00e2u Ph\u1ee7 theo qu\u00e2n quan \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[114] Ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua gi\u1eefa Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n v\u00e0 Nguy\u00ean ch\u00e2u, chia ra \u0111\u1ebfn Nguy\u00ean ch\u00e2u v\u00e0 Kinh ch\u00e2u, nh\u01b0ng qu\u00e2n b\u1ed1 tr\u00ed ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u1edf ph\u00eda t\u00e2y V\u1ecb ch\u00e2u, c\u00e1ch Kinh ch\u00e2u h\u01a1i xa. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu ph\u00e1t 1500 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Kinh ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[115] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, H\u1ed9 b\u1ed9 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o c\u00f9ng v\u00e0o ch\u1ea7u, T\u1ef1 T\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 tuy\u00ean d\u1ee5: 'Tr\u1eabm kh\u00f4ng h\u1ee3p qu\u1ea3n nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t v\u1ec1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u lo l\u1eafng l\u00e0 v\u00ec sinh d\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1.' Hi\u1ec7n nay kinh ph\u00ed qu\u1ed1c gia r\u1ea5t nhi\u1ec1u, thu\u1ebf thu v\u00e0o ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt, tuy b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ee9c c\u1ea7n ki\u1ec7m v\u01b0\u1ee3t xa ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0103n kh\u00f4ng ng\u1ed3i r\u1ed3i, hao t\u1ed5n v\u1eabn l\u1edbn, n\u00ean c\u00e0ng ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ecdi vi\u1ec7c. N\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec chi ti\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea1i l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1u Tr\u1eabm lo l\u1eafng ch\u00ednh l\u00e0 v\u1eady.\"<\/i> T\u1ef1 T\u00f4ng n\u00f3i: <i>\"H\u00e0 B\u1eafc, Quan T\u00e2y, vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a y\u00ean, d\u1ea5y binh m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, m\u1ed7i ng\u00e0y t\u1ed1n ngh\u00ecn v\u00e0ng. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng tinh nhu\u1ec7, binh l\u00ednh kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00f4ng, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, nghi\u00eam hi\u1ec7u l\u1ec7nh, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00fang ch\u1ed7, th\u00ec \u0111i \u0111\u00e2u c\u0169ng thu\u1eadn l\u1ee3i. Th\u1ea7n c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt, xin li\u1ec7t k\u00ea t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, L\u00e2n ph\u1ee7 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u00e0o X\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00f2 bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi Nhung x\u00e2m ph\u1ea1m, d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, kh\u00f4ng g\u1eb7p gi\u1eb7c m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 do xem x\u00e9t kh\u00f4ng k\u1ef9, khi\u1ebfn qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t nh\u1ecdc, v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng c\u00e0ng l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n ta.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n b\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[117] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Quan l\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, tr\u1ed1n tr\u00e1nh n\u01a1i xa x\u00f4i, c\u1ed1 \u00fd kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c, mong s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. T\u1eeb nay ai c\u00f2n nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ebd b\u1ecb tra x\u00e9t, \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i xa.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Gi\u1ed1ng v\u1edbi chi\u1ebfu th\u00e1ng 6 n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n\n<p>[118] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Hoa ch\u1ea1y sang \u0111\u1ea5t Man, r\u1ed3i c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Man \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ea1o nh\u1eadn ban th\u01b0\u1edfng. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tri \u00edch ch\u00e2u M\u00e3 Tri Ti\u1ebft nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.<\/p>\n\n<p>[119] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, K\u00fd ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 t\u1ef1 n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ecfa c\u1ea7u h\u1ecfa ti\u1ec5n, Vua tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n th\u1eed nghi\u1ec7m, c\u00f9ng c\u00e1c quan xem.<\/p>\n\n<p>[120] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Di\u00ean ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m, Kim Minh \u0111\u00f4 gi\u00e1m L\u00fd K\u1ebf Chu \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 n\u0103m n\u00e0y.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean xin ngh\u1ec9 h\u01b0u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 h\u01b0u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt ho\u1eb7c trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec t\u00f9y \u00fd x\u1eed l\u00fd. L\u00fac n\u00e0y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xin v\u1ec1 h\u01b0u th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00e1c quan l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m tri\u1ec1u quan v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng n\u1eeda b\u1ed5ng l\u1ed9c. Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung T\u1ea1 B\u00ed d\u00e2ng s\u1edb xin ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng, Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, phong Tuy\u00ean T\u1eeb Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa l\u00e0m L\u1ed7 Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa, g\u1ea3 cho T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh. T\u00f4ng Kh\u00e1nh l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a V\u0169 T\u00edch, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, l\u1ec7nh cho con c\u1ee7a V\u0169 T\u00edch k\u1ebf th\u1eeba.<\/p>\n<p>[3] Vua n\u01b0\u1edbc T\u00e2y Nam Phi\u00ean l\u00e0 Long H\u00e1n S\u00e0i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00f9ng v\u1edbi T\u00f4n Mi\u1ec7n \u0111\u00e3 xem x\u00e9t v\u00e0 b\u1ecf \u0111i 215.000 v\u0103n b\u1ea3n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng c\u1ee7a Tam ty c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 thi h\u00e0nh, gi\u1ea3m b\u1edbt 75 ch\u1ee9c quan kinh tri\u1ec1u, s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 m\u1ea1c ch\u1ee9c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc. L\u00fac n\u00e0y, v\u00ec t\u1eadp trung binh l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, chi ph\u00ed cung \u1ee9ng r\u1ea5t l\u1edbn, n\u00ean Vua l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng li\u1ec7t k\u00ea s\u1ed1 ti\u1ec1n chi ti\u00eau, th\u1ea5y r\u1eb1ng chi nhi\u1ec1u h\u01a1n thu. Vua lo d\u00e2n H\u00e0 Nam v\u1eadn chuy\u1ec3n qu\u00e1 v\u1ea5t v\u1ea3, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 \u00edt h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 s\u1ed1 quan vi\u00ean c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd m\u1ed9t vi\u1ec7c th\u00ec h\u1ee3p nh\u1ea5t l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4, Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c quan m\u1edbi nh\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, Tri Vinh ch\u00e2u Tr\u1eed \u0110\u1ee9c Tr\u0103n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i c\u00f9ng ph\u00e1n quan Tr\u1ecbnh M\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0103n c\u1eafp b\u1ea1c c\u00f4ng. \u0110\u1ee9c Tr\u0103n b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, Tr\u1ecbnh M\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan c\u00e2u \u00e1p c\u1ee7a ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u V\u0103n H\u1ea3i v\u00e0 C\u00e2u H\u1eefu Trung bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Tr\u0103n, b\u00e8n khuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec3n r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a quan ph\u1ee7 m\u00e0 t\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ea5y l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u1ed9t khi b\u1ea1i l\u1ed9, \u1eaft s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn ch\u00fang ta.&#8221;<\/i> \u0110\u1ee9c Tr\u0103n nghe v\u1eady, li\u1ec1n \u0111\u01b0a cho h\u1ecd m\u1ed9t th\u1ecfi b\u1ea1c \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, s\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u00e0n v\u1ec1 t\u1ed9i. Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 l\u00e0 Chu B\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng Tri\u1ec7u V\u0103n H\u1ea3i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 d\u1ecda n\u1ea1t, tham \u00f4 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 x\u1eed t\u1eed. Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0103n c\u1eafp b\u1ea1c quan c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u01b0u \u0111\u00e0y, Tri\u1ec7u V\u0103n H\u1ea3i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 v\u00ec n\u00f3i ra, sao c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed c\u1ef1c h\u00ecnh! B\u00e8n \u0111\u01b0a v\u1ee5 vi\u1ec7c xu\u1ed1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p b\u00e0n b\u1ea1c. Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00e0n xin theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Chu B\u00e1c, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eadp h\u1ee3p trai tr\u00e1ng c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin th\u00eam qu\u00e2n, c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xin l\u1ea5y d\u00e2n c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng H\u00e0 B\u1eafc sung v\u00e0o tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m qu\u00e2n, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng, t\u1eebng d\u1ee5 r\u1eb1ng s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd sung v\u00e0o qu\u00e2n, m\u1ed9t khi b\u1eaft h\u1ecd v\u00e0o s\u1ed5, l\u00e0 th\u1ea5t t\u00edn.&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ebfu qu\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1ea5y t\u1eeb d\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, xin l\u1ea5y trai tr\u00e1ng c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 Nam, \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 tuy\u1ec3n.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 th\u1ebf, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 x\u00e1o tr\u1ed9n. Nh\u01b0ng qu\u00e2n th\u00fa ch\u01b0a \u0111\u1ee7, v\u1ec7 s\u0129 c\u00f2n \u00edt, \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i l\u00e0m v\u1eady.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tr\u00ecnh t\u1ea5u xin theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea1i tuy\u1ec3n qu\u00e2n Ch\u1ea5n V\u0169.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, d\u1eddi ch\u00e2u Hi\u1ebfn v\u1ec1 huy\u1ec7n T\u0129nh L\u1ea1c, b\u1ecf qu\u00e2n T\u0129nh L\u1ea1c.<\/p>\n<p>[8] Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ebfn s\u0129 L\u00fd Quang Ph\u1ee5 gi\u1ecfi \u0111\u00e1nh ki\u1ebfm, Vua l\u1ec7nh cho v\u00e0o tri\u1ec1u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, d\u00e2n gian s\u1ebd \u0111ua nhau th\u00edch ki\u1ebfm.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban th\u1ee9c \u0103n r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p nu\u00f4i m\u1ed9t con trai, nh\u01b0ng do th\u00f3i quen k\u00e9o d\u00e0i, nghe n\u00f3i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ph\u00e1p lu\u1eadt. Nay l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean Huy Vi\u1ec7n l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u Minh, \u0110\u00e0i, N\u1ed9i ph\u1ea9m T\u1eeb Ch\u00ed Th\u00f4ng b\u1eaft b\u1ed1n con trai c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang nh\u01b0 L\u00fd Khuy\u1ebfn l\u00e0m con nu\u00f4i gi\u1ea3, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u00e0y, sau v\u00ec s\u1ee3 t\u1ed9i n\u00ean tr\u1ea3 l\u1ea1i; l\u1ea1i \u0111\u1ec3 qu\u00e2n l\u00ednh c\u01b0\u1edbp tr\u1ebb con nh\u00e0 d\u00e2n, khi\u1ebfn m\u1eb9 \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u00f4m con nh\u1ea3y xu\u1ed1ng bi\u1ec3n ch\u1ebft, b\u1ecb x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf T\u1ea3o S\u00e1i Ban. Do \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[10] Vua b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ch\u1ec9 ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a T\u1ea7n Th\u1ee7y Ho\u00e0ng v\u00e0 H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay qu\u00e2n ch\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 m\u1ea1nh, ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng t\u1eeb t\u1eeb. T\u1eeb sau th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n \u0111u\u1ed5i t\u01b0\u1edbng, ng\u1ed3i ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ban c\u1edd ti\u1ebft, ba tr\u1ea5n H\u00e0 S\u00f3c cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u1ea5y l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung, Ph\u00e1n Tam ty Th\u00f4i Khi\u1ebfm ty D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m d\u00e2ng s\u1edb xin mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 \u0111\u1ecdng trong thi\u00ean h\u1ea1 t\u1ed5ng c\u1ed9ng t\u00e1m tr\u0103m v\u1ea1n, xin giao cho S\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[12] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1, S\u01a1n \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i v\u1ec1 n\u01a1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Hi\u1ec3n ki\u00ean quy\u1ebft xin t\u1eeb b\u1ecf binh quy\u1ec1n, B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam th\u00e0nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Vua n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng: <i>&#8220;Khanh l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0111\u1ea5t g\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb nh\u00e0n, xin ngh\u1ec9 h\u01b0u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] B\u1ed9 th\u1ef1 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u0129 v\u01b0\u1ee3t tuy\u1ebft \u0111\u00e1nh d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1, ch\u1ecbu gi\u00e1 r\u00e9t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u00e0n ph\u1ebf, nay cho v\u1ec1 kinh.&#8221;<\/i> Vua th\u01b0\u01a1ng h\u1ecd v\u1ea5t v\u1ea3 l\u00e2u ng\u00e0y, kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1ecf r\u01a1i, sai trung s\u1ee9 ban ti\u1ec1n v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u thu\u1ed1c, cho v\u00e0o h\u00e0ng th\u1eb7ng vi\u00ean, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00f3, tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c cho v\u00e0o h\u00e0ng th\u1eb7ng vi\u00ean x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;C\u00e1c quan bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xin t\u0103ng c\u01b0\u1eddng x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y, v\u1eeba t\u1ed1n c\u00f4ng t\u1ed1n c\u1ee7a, l\u1ea1i ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c B\u1ed9 th\u1ef1 ty \u0111\u1ec1u n\u1eafm qu\u00e2n m\u1ea1nh, c\u00f3 th\u1ec3 \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau. \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, tr\u1ea5n Ho\u00e0i An thu\u1ed9c ch\u00e2u Ho\u00e0n m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n. Ch\u00e2u n\u00e0y g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi nh\u1ea5t, c\u00e1ch xa ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ee7i \u0111\u1ed1t, gi\u00e1 c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ee7i cao g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi c\u00e1c qu\u1eadn kh\u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 hai tr\u1ea5n tr\u1ea1i n\u00e0y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u1edf ph\u00eda T\u00e2y n\u1ebfu khi ra tr\u1eadn m\u00e0 ti\u1ec3u x\u1ea3o tr\u1ed1n tr\u00e1nh, s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed theo qu\u00e2n l\u1ec7nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty t\u00e2u r\u1eb1ng Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 th\u1ee9 hai c\u1ee7a Th\u00e2n t\u00f2ng l\u00e0 M\u00e3 H\u00e0n x\u01b0ng trong kinh c\u00f3 b\u1ecdn gi\u1eb7c, xin t\u1ef1 m\u00ecnh truy b\u1eaft. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Khi Tr\u1eabm c\u00f2n l\u00e0m do\u00e3n \u1edf kinh, nghe n\u00f3i M\u00e3 H\u00e0n l\u1ea5y danh ngh\u0129a b\u1eaft gi\u1eb7c, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 ba t\u00e1c h\u1ea1i: D\u00e2n gi\u00e0u trong th\u00e0nh s\u1ee3 b\u1ecb tra x\u00e9t, th\u01b0\u1eddng h\u1ed1i l\u1ed9 h\u1eafn nhi\u1ec1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t; m\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tang v\u1eadt c\u1ee7a gi\u1eb7c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 x\u1eed t\u1eed l\u00ean quan, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u gi\u1eef l\u00e0m c\u1ee7a ri\u00eang, l\u1ea1i c\u1ea5m qu\u00e2n tu\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9, \u0111\u00f3 l\u00e0 hai; th\u01b0\u1eddng nu\u00f4i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi t\u00ean v\u00f4 l\u1ea1i, sai h\u1ecd \u0111i do th\u00e1m, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec H\u00e0n, \u0111\u00f3 l\u00e0 ba. Nh\u01b0ng v\u00ec vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1eafn ch\u01b0a l\u1ed9 r\u00f5, n\u00ean Tr\u1eabm kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c. T\u1eeb nay vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c ch\u1ec9 giao cho Khai Phong ph\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 H\u00e0n tham gia n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 l\u00e0m Tri Khai Phong ph\u1ee7, v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 b\u1eadn r\u1ed9n n\u00ean xin t\u1eeb ch\u1ee9c, l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n nh\u00e0n nh\u00e3 \u1edf \u0111\u00e0i c\u00e1c. B\u00e8n l\u1ec7nh cho H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Tr\u1ecdng Th\u01b0 ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. Vi\u1ec7c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ki\u00eam Trung th\u1eeba b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tr\u1ecdng Th\u01b0.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n C\u1ed1ng xem b\u1ea3ng, v\u1ee3 \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i nh\u00e0. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o r\u1eb1ng cha m\u1eb9 \u00f4ng t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u1ee3 \u00f4ng v\u1ed9i thu\u00ea l\u1eeba \u0111i th\u0103m. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi say r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, li\u1ec1n \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 ki\u1ec7n. Ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea l\u1eeba s\u1ee3 b\u1ecb l\u00e0m ch\u1ee9ng n\u00ean tr\u1ed1n \u0111i. Ph\u1ee7 cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi say r\u01b0\u1ee3u c\u0169ng c\u00f3 v\u1ebft m\u00f3ng tay, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i th\u1ea3 v\u1ec1. V\u1ec1 nh\u00e0 kh\u00f3c l\u00f3c, ch\u1ed3ng b\u00e0 t\u1eeb ngo\u00e0i thi tr\u01b0\u1ee3t tr\u1edf v\u1ec1 c\u0169ng kh\u00f3c. Hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft chuy\u1ec7n c\u1ee7a nhau. V\u1ee3 t\u1eeb t\u1eeb k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u01a1 quan t\u1ed1 c\u00e1o oan, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe. V\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f9ng nh\u1ea3y xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 t\u1eed. Sau \u0111\u00f3, Vua nghe chuy\u1ec7n, r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn, t\u1eeb Tri ph\u1ee7 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch. L\u00fac \u0111\u00f3, Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111ang \u1edf Khai Phong.<\/p>\n<p><i>(Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, t\u1ea1m quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7, nay ghi chung l\u1ea1i. Quan Khai Phong ph\u1ee7 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, vi\u1ec7c n\u00e0y theo t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c, s\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 ghi. Tr\u1ecdng Th\u01b0 ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u1ee7 do\u00e3n, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do vi\u1ec7c n\u00e0y. H\u00f9ng Kh\u1eafc trong \u300aC\u1eedu Tri\u1ec1u Th\u00f4ng L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p: Ng\u00f4 D\u1ee5c n\u00f3i: H\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1ecf c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u B\u00e2n Ninh, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean, Nghi V\u1ecb, L\u0169ng Phu Di\u00ean v\u00e0 qu\u00e2n B\u1ea3o An tuy\u1ec3n ch\u1ecdn qu\u00e2n B\u1ea3o Ngh\u1ecb, l\u1ea5y hai v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i ch\u00e2u m\u00ecnh, hi\u1ec7u l\u00e0 Ch\u1ea5n V\u0169, th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5m qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay bi\u00ean ph\u00f2ng thi\u1ebfu qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i lo li\u1ec7u, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. \u0110\u1ee3i khi bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i t\u00e1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1eadp s\u1ed5 d\u00e2n binh H\u00e0 Nam.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m ph\u1ea1m B\u1ea3o Ch\u00e2u, Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, Th\u00e2m Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 v\u00e0 M\u1ea1c Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u1ed9i ng\u0169 kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, b\u1ecb \u0111\u1ecbch t\u1eadp k\u00edch, qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 ng\u1ef1a b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u Ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean l\u00e0m Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban V\u01b0\u01a1ng \u0110inh l\u00e0m ph\u00f3. Tri\u1ec7u t\u1eadp D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng v\u1ec1 kinh, d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ch\u1ea5t v\u1ea5n, \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, nh\u01b0ng Vua n\u00f3i v\u1edbi \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 v\u00e0 Di\u00ean L\u00e3ng v\u1ed1n si\u00eang n\u0103ng, d\u0169ng c\u1ea3m chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i, mong r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd l\u1eadp c\u00f4ng sau n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng \u0110inh, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ea3 qu\u00e2n tu\u1ea7n s\u1ee9 ph\u1ee7 Khai Phong, c\u00e1c quan kinh \u0111\u00f4 gi\u1eef ch\u1ee9c Tri t\u01b0 l\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c Tham qu\u00e2n c\u00e1c t\u00e0o, c\u00f9ng c\u00e1c Tri huy\u1ec7n thu\u1ed9c Kinh k\u1ef3 khi g\u1eb7p Tri ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn s\u00e2n thi\u1ebft l\u1ec5 b\u00e1i ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[22] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110i\u1ec1n T\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u01b0a nhi\u1ec1u, m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i, c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kinh \u0111\u00f4 b\u1ecb ng\u1eadp l\u1ee5t g\u00e2y h\u1ea1i. L\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c sai ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3, \u0111i\u1ec3m t\u1eadp h\u01b0\u01a1ng binh, khi\u1ebfn l\u00f2ng d\u00e2n b\u1ea5t an, nghe th\u1ea5y \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i. M\u1ed9t nh\u00e0 d\u00f9 c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, ba \u0111inh th\u00ec b\u1eaft hai \u0111inh, g\u1ecdi l\u00e0 tr\u00e1ng \u0111inh, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch, tuy kh\u00f4ng x\u0103m m\u1eb7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u1ec1 qu\u00ea l\u00e0m ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng v\u1eabn mang danh l\u00ednh, sau n\u00e0y ph\u1ea3i v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169. L\u00fac B\u1eafc \u0110\u1ecbch ch\u01b0a th\u1ea7n ph\u1ee5c, T\u00e2y Nhung \u0111ang g\u00e2y h\u1ecda, h\u00e1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft t\u1ea1m th\u1eddi b\u1eaft l\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho qu\u00e2n ch\u00ednh quy thi\u1ebfu h\u1ee5t! Nh\u01b0 th\u1ebf, cha m\u1eb9 tr\u00e1ng \u0111inh, v\u1ee3 con trong nh\u00e0, \u0111\u1ec1u kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean lo li\u1ec7u khi ch\u01b0a lo\u1ea1n, c\u00e1c quan ch\u1ee9c n\u00ean t\u00ednh to\u00e1n t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe n\u00f3i qu\u1ed1c kh\u1ed1 h\u01a1i tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, kho l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. N\u1ebfu kh\u00f4ng, sao l\u1ea1i v\u1ed9i v\u00e0ng thu gom c\u1ee7a c\u1ea3i, ch\u0103m ch\u1ec9 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng? Hu\u1ed1ng chi trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 cao \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i l\u1eddi nguy hi\u1ec3m, nh\u1eefng k\u1ebb h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i xem th\u00e0nh b\u1ea1i! Bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u b\u00e1o li\u00ean ti\u1ebfp, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc x\u00e2m l\u1ea5n ng\u00e0y c\u00e0ng g\u1ea7n. Nh\u1eefng k\u1ebb th\u00edch n\u1ecbnh b\u1ee3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m y\u00ean l\u00f2ng Vua, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1n. Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng lo xa m\u00e0 ch\u1ec9 lo tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, th\u00ec ch\u1ec9 xin th\u00e1nh gi\u00e1 th\u00e2n chinh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aH\u00e0m B\u00ecnh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng, lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec3m t\u1eadp tr\u00e1ng \u0111inh b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-208-1\" href=\"#footnote-208-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng cho t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, xin b\u1ec7 h\u1ea1 nghe l\u1eddi k\u1ebb h\u00e8n m\u1ecdn. Th\u1ea7n m\u1ed7i khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh ch\u1ec9, h\u1ec5 th\u1ea5y nghe \u0111i\u1ec1u g\u00ec, li\u1ec1n t\u00e2u tr\u00ecnh, d\u00e1m kh\u00f4ng tu\u00e2n theo, x\u00fac ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn l\u00f2ng Vua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u00edch t\u1ef1 ch\u00fa r\u1eb1ng: Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 5 t\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, ban th\u01b0\u1edfng cho \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u Phong l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 100 l\u1ea1ng \u0111\u1ed3 b\u1ea1c, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, 300 c\u00e2n tr\u00e0. Th\u1eeba M\u1ef9 quy thu\u1eadn, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5ng theo l\u1ec7 quan phi\u00ean, l\u00fac \u0111\u00f3 L\u00e2n Ph\u1ee7 B\u1ed9 th\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng ta ngh\u00e8o, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y.<\/p>\n<p>[24] C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u x\u1ee9 Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft gi\u1eef ch\u1ee9c Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh<a class=\"footnote\" title=\"'Tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 261, truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-208-2\" href=\"#footnote-208-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 \u0111ang khuy\u1ebft, Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft r\u1ea5t th\u1ea5t v\u1ecdng, b\u00e8n d\u00e2ng t\u00e2u c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty ph\u00e1n quan v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nay l\u1ea1i ph\u1ea3i ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i cha m\u1eb9 gi\u00e0, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i xa. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i phi\u00ean, Tr\u1eabm ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, tr\u1ecdng tr\u00e1ch kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. C\u00e1c ph\u1ee5 t\u01b0\u1edbng c\u1ef1u th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra l\u00e0m quan \u0111\u1ea1i phi\u00ean, khanh \u0111\u1eebng t\u1eeb ch\u1ed1i!&#8221;<\/i> Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft v\u1eabn kh\u1ea9n thi\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ed1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb thu h\u1ed3i s\u1eafc m\u1ec7nh m\u1edbi ban v\u00e0 nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;S\u0129 \u0111\u1ea1i phu tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, ph\u1ea3i l\u00e0m sao danh th\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft l\u00e0m s\u1ee9 V\u1eadn Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9, ban th\u01b0\u1edfng kim t\u1eed. Tr\u1eabm cho r\u1eb1ng \u00f4ng ta c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, ch\u01b0a l\u00e2u sau l\u1ea1i th\u0103ng ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"'Nh\u01b0ng l\u1ec7nh thi\u00ean tr\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u01b0ng m\u1ec7nh thi\u00ean ch\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-208-3\" href=\"#footnote-208-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, v\u1eady m\u00e0 \u00f4ng ta tham ti\u1ebfn ch\u1ecdn l\u1ed9c nh\u01b0 v\u1eady. Qua \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 Ho\u00e0ng Quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khen l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m T\u00e2y Xuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nh\u01b0ng \u00f4ng ta li\u1ec1n xin t\u1eeb ch\u1ed1i, sau \u0111\u00f3 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u00e3ng Ch\u00e2u, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa. Nay Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 Tr\u1eabm d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e2u c\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e2n s\u01a1, ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng c\u00f4ng, l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng tr\u1ea1ng, lo g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecb!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ho\u00e0ng Quan, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Chu B\u00e1c v\u1ec1 t\u1ed9i c\u1ee7a Tri\u1ec7u V\u0103n H\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, xin d\u00f9ng Lang trung Binh b\u1ed9 Tra \u0110\u00e0o thay th\u1ebf. \u0110\u00e0o l\u00e0 anh h\u1ecd c\u1ee7a \u0110\u1ea1o. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u0110\u00e0o c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00e2u n\u1ec7 v\u0103n t\u1ef1, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay, ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng th\u1ea1o ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng \u0110\u00e0o.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai \u0110\u00e0o l\u00e0m Thi\u1ebfu gi\u00e1m B\u00ed th\u01b0, ki\u00eam ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1. Sau \u0111\u00f3, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u00e0o nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f4ng k\u00edch sai l\u1ea7m c\u1ee7a \u1ee8c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh thay th\u1ebf \u1ee8c. \u0110\u00e0o gi\u1eef ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u1eafc nghi\u1ec7t, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u1ee9c, tr\u01b0\u1edbc sau b\u1ecb ph\u1ea1t h\u01a1n tr\u0103m c\u00e2n v\u00e0ng, \u0111\u1ec1u v\u00ec k\u1ebft t\u1ed9i oan, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p tha oan.<\/p>\n<p><i>(\u1ee8c l\u00e0m Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 6, th\u00e1ng 9 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, phong th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c Trang Lang ph\u00eda b\u1eafc H\u1eafc S\u01a1n l\u00e0 Long Di l\u00e0m An Vi\u1ec5n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u1ed1ng B\u00e1c xin \u0111i\u1ec3m binh \u0111inh tr\u00e1ng c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, T\u1eeb, Th\u1ea5p, qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng, gi\u00e1m \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng. Vua cho r\u1eb1ng l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[28] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u1ea1i \u0111em hai v\u1ea1n k\u1ef5 binh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh v\u00e2y h\u00e3m ch\u00e2u L\u00e2n, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Kim Minh l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Chu \u0111\u00e1nh l\u1ea1i. V\u00f2ng v\u00e2y ch\u01b0a gi\u1ea3i, b\u1ed9 th\u1ef1 c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Tr\u1ecdc Lu\u00e2n l\u00e0 T\u00e0o X\u00e1n xin vi\u1ec7n binh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00e2u L\u00e2n d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, ba m\u1eb7t b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, t\u01b0\u1edbng ch\u00e2u g\u1eafng s\u1ee9c th\u00ec \u0111\u1ee7 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, ch\u1ec9 lo trong th\u00e0nh thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n gi\u1eb7c qu\u1ea3 nhi\u00ean chi\u1ebfm c\u1ee9 tr\u1ea1i n\u01b0\u1edbc, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i, Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, l\u1ea1i l\u1ea5y L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 T\u1ed1ng T\u01b0 Cung l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n m\u00e3 c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c T\u1ed1ng T\u01b0 Cung qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n m\u00e3 ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng n\u00e0y. Nay theo b\u1ea3n k\u1ef7 ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00f9a thu n\u0103m nay. Tri ch\u00e2u Uy L\u1ed7 qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u1ee5y N\u0103ng, Tri ch\u00e2u T\u0129nh Nhung qu\u00e2n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m h\u00e0nh dinh Cao D\u01b0\u01a1ng quan l\u00e0 Cao T\u1ed1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u00e9o \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, th\u1ebf gi\u1eb7c s\u1ebd r\u1ea5t m\u1ea1nh, xin h\u1ed9i qu\u00e2n t\u1ea1i khu v\u1ef1c ph\u00eda b\u1eafc B\u1ea3o ch\u00e2u, gi\u1eefa s\u00f4ng T\u1eeb v\u00e0 s\u00f4ng T\u00e0o, l\u1eadp tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7. N\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n cho ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n.&#8221;<\/i> Ph\u00f3 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Cao D\u01b0\u01a1ng quan l\u00e0 L\u01b0u D\u1ee5ng v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0n Th\u1ee7 Anh xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n s\u1ed1 t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch nam ti\u1ebfn, s\u1ebd ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng t\u00e0i v\u00e0 qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng ti\u1ebfn c\u00f4ng v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111\u1ecbch. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba h\u00ecnh d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, t\u1ea1i c\u1eeda \u0111\u00f4ng Ng\u1ef1 uy\u1ec3n, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, \u0111\u01b0a ra hai b\u1ea3n t\u1ea5u, b\u1ea3o h\u1ecd xem k\u1ef9 v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c khanh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u00e0n v\u1ec1 b\u1ed1 tr\u1eadn, c\u0169ng ch\u1ec9 ra khu v\u1ef1c gi\u1eefa s\u00f4ng T\u1eeb v\u00e0 s\u00f4ng T\u00e0o. Nay c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u1ec1u c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xin l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 chu\u1ea9n b\u1ecb t\u00edch tr\u1eef c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1ea1i B\u1ea3o ch\u00e2u, Uy L\u1ed7 qu\u00e2n, T\u0129nh Nhung qu\u00e2n v\u00e0 Thu\u1eadn An qu\u00e2n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u1ee7 Anh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9. D\u1ee5ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Cao T\u1ed1, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eeb V\u0129nh H\u01b0ng v\u1ec1 kinh, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda b\u1eafc. Si\u00eau t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m nay xu\u1ea5t qu\u00e2n, xin l\u00e0m theo k\u1ebf ho\u1ea1ch nh\u01b0 n\u0103m ngo\u00e1i. N\u1ebfu mu\u1ed1n giao chi\u1ebfn, n\u00ean l\u1eadp tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda b\u1eafc B\u1ea3o ch\u00e2u v\u00e0 ph\u00eda nam Uy L\u1ed7 qu\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u1ea7n giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t, ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Si\u00eau n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m ngo\u00e1i, ngo\u00e0i \u0111\u1ea1i tr\u1eadn, c\u00f2n tuy\u1ec3n th\u00eam k\u1ef3 binh, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n tr\u1eadn. N\u0103m nay xin l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 th\u1ed1ng l\u0129nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u1ed1 trong tr\u1eadn l\u1edbn \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, n\u0103m ngo\u00e1i \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, M\u1ea1c ch\u00e2u, B\u1eafc B\u00ecnh l\u1ed9 v\u00e0 ti\u1ec1n tr\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ed1 tr\u00ed th\u00eam qu\u00e2n, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay c\u00e1c khanh mu\u1ed1n l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed1 th\u1ef1, ho\u1eb7c sau khi nh\u1eadn m\u1ec7nh, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y, bi\u1ebft l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i!&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 nghe theo.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 giao quy\u1ec1n b\u00ean ngo\u00e0i, th\u00ec l\u1eddi t\u00e2u xin sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng nghe theo, n\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, h\u1ecfi l\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> B\u1ea5y gi\u1edd m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng so\u00e1i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u1ed9 Tr\u00fa b\u1ea1c H\u00e0nh dinh \u0110\u00f4 b\u1ed1 th\u1ef1, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung l\u00e0m ph\u00f3; Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4 tri H\u00e0n Th\u1ee7 Anh l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t. Vua b\u1ea3o H\u00e0n Th\u1ee7 Anh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khanh l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i t\u00e2m ph\u00fac, \u0111i tr\u1ea5n gi\u1eef n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i, c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng, khi\u1ebfn tr\u00ean d\u01b0\u1edbi h\u00f2a thu\u1eadn. N\u1ebfu bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh trong \u0111\u1ecbch, c\u00e0ng ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0 \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3, g\u00e2y n\u00ean n\u00e1o \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh L\u00e2n ch\u00e2u, b\u1ed1n m\u1eb7t d\u00f9ng v\u00e1n \u00e9p s\u00e1t th\u00e0nh trong n\u0103m ng\u00e0y. Tri ch\u00e2u, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u1ec7 C\u01b0 Th\u1ef1c nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n k\u1ef3 ra \u0111\u00e1nh \u00fap, l\u1ea1i m\u1ed9 d\u0169ng s\u0129 th\u1ea3 d\u00e2y xu\u1ed1ng th\u00e0nh l\u00e9n \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u tan v\u1ee1, gi\u00e0y x\u00e9o l\u1eabn nhau, ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng h\u01a1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu <i>(13)<\/i>, K\u1ebf Thi\u00ean r\u00fat qu\u00e2n b\u1ecf tr\u1ea1i ch\u1ea1y tr\u1ed1n.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e1nh Cao Ly, th\u00e2n v\u00e1c \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh m\u00e0 ph\u1ea3i r\u00fat qu\u00e2n. T\u00f9y D\u1ea1ng \u0110\u1ebf \u0111\u00e1nh Li\u00eau, khi\u1ebfn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i. B\u00e0i h\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng xa, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng l\u1ea1i \u0111i theo v\u1ebft xe \u0111\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111i theo sai l\u1ea7m c\u1ee7a T\u00f9y D\u1ea1ng \u0110\u1ebf, n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 4, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, nay l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1eed quan ch\u00e9p nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed khuy\u1ebft, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1i \u0111i, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xin b\u00e3i ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh, tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, l\u00e0m B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Chu O\u00e1nh l\u00e0m Nam vi\u1ec7n s\u1ee9. Vua cho r\u1eb1ng Chu O\u00e1nh kh\u00e1 quen thu\u1ed9c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh cho Chu O\u00e1nh l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0129nh Thanh qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, ki\u00eam th\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9 ba l\u1ed9. Chu O\u00e1nh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Ti\u1ec1n Nh\u00e2n \u0110\u1ed9, th\u01b0\u1eddng g\u00e2y r\u1ed1i vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u00ednh, tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Ti\u1ec3u hi\u1ec7u H\u1ed5 D\u1ef1c l\u00e0 L\u01b0u B\u00e2n, b\u1ecb \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Di\u00eam \u00c1c t\u1ed1 c\u00e1o, Vua ra chi\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i sang qu\u00e2n kh\u00e1c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Chu O\u00e1nh l\u00e0m B\u1ed1 tr\u00ed Cao D\u01b0\u01a1ng, trong Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi l\u00e0 th\u00e1ng 7 ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Vua ch\u01b0a nghe tin th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf L\u00e2n Ch\u00e2u, ra chi\u1ebfu cho B\u1ed1 tr\u00ed Di\u00ean Ch\u00e2u h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi binh l\u00ednh c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Ph\u00fac, b\u1ed1 tr\u00ed ph\u1ee5c binh \u1edf n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, \u0111\u00e1nh \u00fap L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 B\u1ed1 tr\u00ed, Ph\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng \u1ea5n Ph\u1ee5ng s\u1ee9, l\u1ec7nh cho Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m \u0111\u00fac \u1ea5n c\u1ee7a b\u1ea3n ty ban cho.<\/p>\n<p>[36] Vua g\u1eb7p c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, ch\u1ec9 v\u00e0o c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a n\u00fai s\u00f4ng, n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, d\u00e2n \u1edf T\u00e2n, L\u1ec7 m\u1ea5t m\u00f9a. N\u1ebfu m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u00e0y ch\u00fang l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, Tr\u1eabm s\u1ebd v\u01b0\u1ee3t qua ph\u00eda b\u1eafc H\u00ecnh, Minh, \u0111u\u1ed5i ch\u00fang ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang.&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u xin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i c\u1ea9n th\u1eadn, giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ea1t th\u00e0nh t\u00edch, xa gi\u00e1 kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ef1 m\u00ecnh ra \u0111i. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu v\u1eady, c\u00e1c khanh n\u00ean v\u1ea1ch ra k\u1ebf s\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, hai l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u xin th\u00eam qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed hai l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung d\u1eabn 5.000 qu\u00e2n l\u00e0m h\u1eadu qu\u00e2n, nh\u01b0ng c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n lo ng\u1ea1i vi\u1ec7n binh kh\u00f4ng k\u1ecbp, ra chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u 3.000 qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c cho H\u00e1n Trung. L\u00fac \u0111\u00f3, 6.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, 2.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, tri\u1ec7u H\u00e1n Trung v\u1ec1 tri\u1ec1u, b\u00e3i ch\u1ee9c B\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1ee7a hai l\u1ed9.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed Loan Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i Ti\u1ebfn xin v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, v\u00ec hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 hy sinh v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c 50.000 \u0111\u1ed3ng m\u1ed7i th\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t xem hai con c\u1ee7a H\u1ea3i Ti\u1ebfn hy sinh \u1edf \u0111\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Chi\u1ebfu cho quan t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0 quan t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quy\u1ec1n Thi\u1ebfu khanh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 th\u1eddi gian t\u1ea1i ch\u1ee9c, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ea3n quan \u0111\u1ee7 ba n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[40] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i khi x\u00e9t vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u00e0 l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn t\u1eeb Trung th\u01b0.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi ch\u00e9p th\u00eam, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1ea5y Tri H\u00f9ng ch\u00e2u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ki\u00eam ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1eeba C\u1ee7 \u0111\u00e3 ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n. \u0110\u1ebfn khi l\u1ea5y Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu M\u00e3 T\u1ebf l\u00e0m Tri Thu\u1eadn An qu\u00e2n, c\u0169ng ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00ecnh v\u00e0 T\u1ebf c\u00f3 ph\u1ea9m tr\u1eadt kh\u00e1c nhau nh\u01b0ng ch\u1ee9c ki\u00eam nhi\u1ec7m l\u1ea1i gi\u1ed1ng nhau, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua m\u1edbi nghe tin th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf L\u00e2n ch\u00e2u, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u1eb7c Thi\u00ean t\u1eeb khi n\u1ed5i lo\u1ea1n \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5t b\u1ea1i th\u1ea3m h\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf, l\u1ea1i th\u00eam s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o, \u00e9p bu\u1ed9c d\u00e2n ch\u00fang theo ch\u00fang. N\u1ebfu li\u00ean ti\u1ebfp b\u1ea1i tr\u1eadn, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u1eaft s\u1ebd ly t\u00e1n, d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu l\u1ea5y V\u1ec7 C\u01b0 Th\u1ef1c l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ea1i l\u1ec7nh ghi ch\u00e9p c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, trong th\u00e0nh thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng, khi b\u1ecb v\u00e2y, nh\u1edd c\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t d\u1ee5ng c\u1ee5, \u0111\u00e0o ao \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc. Ngo\u00e0i th\u00e0nh tuy c\u00f3 su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng c\u00e1c tr\u1ea1i ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00e1ch xa t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1ed9 \u0111\u01b0a th\u1ee3 \u0111\u00e0o gi\u1ebfng v\u1ec1 ch\u00e2u khai th\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1ed9 \u0111\u01b0a th\u1ee3 \u0111\u00e0o gi\u1ebfng v\u1ec1 ch\u00e2u khai th\u00e1c, ch\u1eef 't\u1ec9nh' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf T\u00e2y H\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-208-4\" href=\"#footnote-208-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. Vua mu\u1ed1n kh\u00edch l\u1ec7 t\u01b0\u1edbng s\u0129 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho B\u1ed9 th\u1ef1 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh tr\u1edf xu\u1ed1ng, gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ngh\u0129a vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng cho C\u01b0 Th\u1ef1c. Sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i nghe tin m\u1eb9 c\u1ee7a C\u01b0 Th\u1ef1c l\u00e0 Qu\u00e1ch th\u1ecb \u0111ang \u1edf L\u1ed9 ch\u00e2u, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, chi\u1ebfu phong l\u00e0m Ph\u1ea7n D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn Th\u00e1i qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Khi L\u00e2n ch\u00e2u b\u1ecb v\u00e2y, V\u1ec7 C\u01b0 Th\u1ef1c sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn Th\u00e1i nguy\u00ean c\u1ea7u vi\u1ec7n. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00ean do d\u1ef1 ch\u01b0a quy\u1ebft. Ph\u00f3 B\u1ed9 th\u1ef1 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn m\u1ed9t m\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, ph\u00e1t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec v\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau, quan B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1eddng b\u1ea1o, th\u01b0\u1eddng c\u01b0 tr\u00fa \u1edf hai b\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n c\u01b0\u01a1ng th\u1ed5. Xin ban c\u1ea5p nhi\u1ec1u v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 h\u1ecd l\u00e0m quan t\u1ea3n.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[45] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, kinh th\u00e0nh m\u01b0a l\u1edbn, nh\u00e0 c\u1eeda b\u1ecb cu\u1ed1n tr\u00f4i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 khu v\u1ef1c ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111\u1ecba h\u00ecnh th\u1ea5p tr\u0169ng, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i xem x\u00e9t. Trong c\u00e1c doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u c\u00f3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng, Vua ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n l\u00ednh d\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i cao r\u00e1o, nh\u00e0 c\u1eeda quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u1edf t\u1ea1m, l\u1ea1i ban ph\u00e1t c\u1ee9u t\u1ebf. Nh\u1eefng d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb ch\u1ebft v\u00ec nh\u00e0 \u0111\u1ed5, ban cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd v\u1ea3i l\u1ee5a. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u00c2m kh\u00ed g\u00e2y tai h\u1ecda, c\u00f3 ph\u1ea3i v\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 ch\u01b0a h\u1ee3p th\u1eddi, t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi d\u00e2n ch\u01b0a th\u00f4ng su\u1ed1t ch\u0103ng? C\u00e1c khanh n\u00ean suy ngh\u0129 r\u1ed9ng v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi khi\u1ec3n tr\u00e1ch c\u1ee7a tr\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[46] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[47] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 \u1edf Nam Giao, v\u00e0 ra l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u nh\u1eefng h\u1ed9 c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m danh, thu\u1ebf m\u00e1 ch\u1ec9 n\u1ed9p t\u1ea1i ch\u00e2u m\u00ecnh, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[48] Quan B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Th\u1ea1ch Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u1ecdc theo s\u00f4ng \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, xin d\u00f9ng b\u1ed9 binh thay cho qu\u00e2n S\u1ea3nh T\u1eed g\u1ed3m s\u00e1u ch\u1ec9 huy. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng qu\u00e2n n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Tuy Ch\u00e2u v\u00e0 H\u1ea1 Ch\u00e2u, m\u00e0 Th\u1ea1ch Ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, s\u1ee3 h\u1ecd tr\u1ed1n ch\u1ea1y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. B\u00e8n ra l\u1ec7nh d\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn T\u1eeb Ch\u00e2u v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[49] L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a, quan Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh qu\u00e2n \u0111\u00e3 xong, Vua ban chi\u1ebfu cho K\u1ebf H\u00f2a ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed B\u00ecnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai s\u1ee9 tu s\u1eeda c\u00e1c doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i trong kinh th\u00e0nh, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[51] C\u00e1c ch\u00e2u v\u00ec m\u01b0a d\u1ea7m l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u0111i l\u00ednh m\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u1edf trong doanh tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, kinh th\u00e0nh ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc, t\u1eeb c\u1eeda Chu T\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f3a n\u01b0\u1edbc s\u00e2u \u0111\u1ebfn ba b\u1ed1n th\u01b0\u1edbc, ng\u1eadp \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ed5 n\u00e1t. N\u01b0\u1edbc t\u1eeb ph\u00eda nam th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, s\u00f4ng l\u1ea1i tr\u00e0n b\u1edd. Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn s\u00f4ng xem x\u00e9t, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ea7m h\u1ed3, l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 th\u00ec \u0111\u00e0o th\u00f4ng.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, quan Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u l\u00e0m Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, ki\u00eam ph\u00e1n T\u1ecbnh Ch\u00e2u. Vua m\u1edbi d\u00f9ng t\u01b0\u1edbng v\u0103n, ch\u01b0a mu\u1ed1n cho ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, nh\u01b0ng th\u1ef1c quy\u1ec1n th\u00ec nh\u01b0 nhau.<\/p>\n<p>[53] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ty Phong l\u00e0 T\u1ed1ng B\u00e1c nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin thay ng\u01b0\u1eddi v\u00ec \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng B\u00e1c l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u1ecfi, b\u00e8n th\u0103ng l\u00e0m Lang trung ty T\u1eeb, ban cho \u00e1o t\u00eda \u0111ai v\u00e0ng.<\/p>\n<p>[54] Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean v\u1ec1 kinh, t\u00e2u vi\u1ec7c h\u1ee3p \u00fd Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ec7nh cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m, ch\u1eef 'ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 298, truy\u1ec7n M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-208-5\" href=\"#footnote-208-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Trong huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n c\u00f3 l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, d\u00e2n l\u00e0ng c\u00f9ng nhau gi\u1ebft ch\u1ebft. Theo lu\u1eadt, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i ch\u1ebft. L\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o thu\u1ed9c h\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec d\u00e2n tr\u1eeb h\u1ea1i m\u00e0 l\u1ea1i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, \u0111\u00e2y h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt sao?&#8221;<\/i> B\u00e8n ph\u00ea v\u00e0o \u00e1n xin tha t\u1ed9i cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[55] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n l\u00ednh \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n th\u1ecb v\u1ec7 ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft, Vua sai C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0 Ti\u00eau Chi\u00eau Th\u1ecbnh \u0111\u1ebfn x\u00e9t h\u1ecfi. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0a \u0111i. <i>(Chi\u00eau Th\u1ecbnh, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i>.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh, ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh c\u1ea7u m\u01b0a. M\u01b0a t\u1ea1nh, b\u00e8n \u0111\u1ebfn doanh Long V\u1ec7 xem x\u00e9t nh\u1eefng nh\u00e0 c\u1eeda b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, ban th\u01b0\u1edfng c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung<a class=\"footnote\" title=\"\u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung, ch\u1eef 'ph\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 279, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-208-6\" href=\"#footnote-208-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> v\u00ec c\u1ea7m qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00eda t\u00e2y, tr\u00e1i chi\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec b\u1ed7ng nhi\u00ean b\u1ecb b\u1ec7nh, r\u1ed3i m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e1n Trung ham h\u1ecdc bi\u1ebft ch\u1eef, trong h\u00e0ng t\u01b0\u1edbng c\u0169ng kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, nh\u1eadn nhi\u1ec7m v\u1ee5 kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng. V\u1eeba b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, mong c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i, hy v\u1ecdng s\u1ebd d\u00f9ng l\u1ea1i, ch\u1eb3ng may \u0111\u00e3 m\u1ea5t, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng!&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay, sai Trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang.<\/p>\n<p>H\u00e1n Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7m t\u0129nh, s\u00e2u s\u1eafc, c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n ch\u00ednh r\u1ea5t nghi\u00eam minh. M\u1ed7i khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, s\u00e1ng s\u1edbm \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n: <i>&#8220;Nguy\u1ec7n qu\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a ta, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd kh\u00f4ng tha th\u1ee9 d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t ch\u00fat.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady, b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. \u00d4ng c\u0169ng coi nh\u1eb9 ti\u1ec1n t\u00e0i, th\u00edch l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, k\u00ednh tr\u1ecdng nho s\u0129, ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 th\u01a1 c\u1ee7a Gi\u1ea3 \u0110\u1ea3o v\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ed9ng, th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y \u0111\u1ecdc s\u00e1ch kh\u00f4ng r\u1eddi tay, danh ti\u1ebfng r\u1ea5t l\u1edbn, v\u00ec th\u1ebf t\u1ef1 cao t\u1ef1 \u0111\u1ea1i, n\u00ean c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh kh\u00e1c kh\u00f4ng \u01b0a \u00f4ng.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c An Th\u1ee7 Trung v\u00e0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi nh\u1eadn nhi\u1ec7m v\u1ee5, H\u00e1n Trung \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi Th\u1ee7 Trung v\u00e0 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng t\u1ed1t, n\u00ean hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f9ng nhau thu th\u1eadp nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a H\u00e1n Trung \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nhau thu th\u1eadp nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a H\u00e1n Trung \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, ch\u1eef 's\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ee5c t\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-208-7\" href=\"#footnote-208-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. H\u00e1n Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 ch\u1ebft, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 do hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, c\u00f9ng v\u1edbi Th\u1ee7 Trung \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ecbnh b\u1ee3 \u1edf ph\u1ee7 T\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 10, s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[58] Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Thi Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba ng\u01b0\u1eddi Kh\u00ea Man, h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i nh\u1edd c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng H\u1ea1p r\u1ea5t kh\u1ed5 c\u1ef1c. Quy\u1ec1n tri ch\u00e2u s\u1ef1 Kh\u1ea5u Giam xin th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e9p h\u00f2a \u0111\u1ecbch, d\u00f9ng mu\u1ed1i \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 c\u00f4ng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Kh\u00ea Man n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho c\u00e1c tr\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1ea5m d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ec7 n\u1ea1n c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ef3, V\u1ea1n ph\u1ea3i cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Th\u1ea7n xem x\u00e9t t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, vi\u1ec7c h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi ngo\u1ea1i bang v\u00e0 gi\u1eef y\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7a ta, xin giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho S\u1eed qu\u00e1n ghi ch\u00e9p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Man nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, Vua tri\u1ec7u h\u1ecfi Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Man mu\u1ed1n g\u00ec?&#8221;<\/i> Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Man kh\u00f4ng c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 mu\u1ed1n c\u00f3 mu\u1ed1i m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 nhu c\u1ea7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, sao kh\u00f4ng cho h\u1ecd?&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu d\u1ee5. Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng li\u1ec1n l\u1ea5y chi\u1ebfu ch\u1ec9 truy\u1ec1n b\u00e1o \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, ng\u01b0\u1eddi Man c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng vui m\u1eebng, c\u00f9ng nhau k\u1ebft \u01b0\u1edbc r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, k\u1ebb n\u00e0o x\u00e2m ph\u1ea1m, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng gi\u1ebft.&#8221;<\/i> V\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u00ean t\u1eed ban mu\u1ed1i cho ch\u00fang ta, ch\u00fang ta nguy\u1ec7n cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho ba n\u0103m. K\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0y l\u00e0 do Kh\u1ea5u Giam \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aKh\u1ea5u Giam truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Ch\u00e2u Thi l\u00e0m ph\u1ea3n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1eed Giam quy\u1ec1n nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Thi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c cung c\u1ea5p, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Giam \u0111\u1ebfn, xin th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e9p h\u00f2a \u0111\u1ecbch, d\u00f9ng mu\u1ed1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c no \u0111\u1ee7. Nh\u01b0ng l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00e3 che l\u1ea5p m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a Giam. Nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda. H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t ph\u1ea3i ch\u1edd \u0111\u1ee3i ki\u1ec3m tra, lo ng\u1ea1i s\u1ebd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u00ean l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t, l\u1eadp t\u1ee9c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf, v\u00e0 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 mang chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn n\u01a1i.<\/p>\n<p>[60] Mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho ch\u00f9a Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n \u1edf n\u00fai Nga Mi, Ch\u00e2u Gia.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ghi nh\u1eadn con trai c\u1ee7a 61 s\u0129 quan hy sinh v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, th\u0103ng l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb \u0110\u00f4ng T\u00e2y ban, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kinh th\u00e0nh b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, c\u00f3 n\u01a1i thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1eabn \u0111\u1ebfn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, m\u1ed7i hai ch\u00e2u \u0111\u1eb7t m\u1ed9t S\u1ee9 th\u1ea7n, c\u1ea5p m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ec3 tu\u1ea7n tra.<\/p>\n<p>[63] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh nh\u00e2n d\u1ecbp t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u00e2n \u1edf Trung S\u01a1n h\u1ed9i binh, kh\u00f4ng ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, l\u00e0 v\u00ec mu\u1ed1n b\u1ea3o to\u00e0n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, g\u1ed1c v\u1eefng th\u00ec n\u01b0\u1edbc y\u00ean. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 suy t\u00ednh k\u1ef9, vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n m\u1ea1nh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[64] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u t\u1eeb L\u0129nh Nam b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u01b0u ch\u00ednh, ph\u1ea3i huy \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n l\u00ednh, chia th\u00e0nh 200 tr\u1ea1m, g\u00e1nh v\u00e1c \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, ban chi\u1ebfu cho H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00e1n quan L\u0103ng S\u00e1ch c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. S\u00e1ch \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ebfn Nam An qu\u00e2n, r\u1ed3i d\u00f9ng thuy\u1ec1n \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, ch\u1ec9 c\u1ea7n 800 l\u00ednh, ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n. S\u00e1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Kinh, Ch\u00e2u Tuy\u00ean.<\/p>\n<p>[65] Tri ph\u1ee7 Khai Phong Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng ngo\u00e0i c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f3a c\u00f3 con s\u00f4ng c\u1ed5, c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc \u1ee9 \u0111\u1ecdng trong kinh th\u00e0nh. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f9ng \u0111o \u0111\u1ea1c.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng \u0110\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. \u0110\u0129nh v\u1ed7 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Ng\u0169 Kh\u00ea Man kh\u00f4ng g\u00e2y r\u1ed1i, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 xin thay ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng v\u00e0 l\u01b0u l\u1ea1i. \u0110\u0129nh l\u00e0 con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Minh.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh c\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 C\u1ea3nh V\u1ecdng t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho bi\u00ean gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tam ty ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c n\u01a1i lo li\u1ec7u, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 quy ho\u1ea1ch g\u00ec, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>[68] Vua th\u1ea5y c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ea5t h\u00f2a, b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e0m vi\u1ec7c b\u00e1ng b\u1ed5, d\u00f9 Chu C\u00f4ng, Kh\u1ed5ng T\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi, ch\u1ec9 n\u00ean gi\u1eef c\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u00ednh tr\u1ef1c m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i tr\u00e1i \u00fd, kh\u00f4ng th\u1ec3 bao dung, d\u1eabn \u0111\u1ebfn hi\u1ec1m kh\u00edch. Tr\u1eabm x\u00e9t r\u00f5 \u0111\u00fang sai, ch\u01b0a t\u1eebng d\u1ec5 d\u00e0ng b\u00e3i ch\u1ee9c. Nay t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, th\u00e1i th\u00fa, Tr\u1eabm bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u1ec5, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 v\u1eadt, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc v\u00e0 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t cho m\u00ecnh. N\u1ebfu \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n kh\u00f4ng g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i, h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m theo, vi\u1ec7c c\u00f4ng vi\u1ec7c Vua \u1eaft s\u1ebd th\u00e0nh. Nh\u01b0ng b\u1ec1 t\u00f4i \u00edt ai l\u00e0m v\u1eeba ph\u1ea3i, ho\u1eb7c t\u00e0n kh\u1eafc h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c l\u01a1 l\u00e0 c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c c\u00f4ng. M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ea1o trung dung, n\u1ebfu th\u01b0\u1eddng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1eaft s\u1ebd t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Nh\u01b0 Tr\u1eabm tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, th\u1ea5y h\u01a1i g\u1ea5p th\u00ec n\u1edbi l\u1ecfng, khoan dung th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ea5n ch\u1ec9nh. B\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ed1i ti\u1ebfc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng con c\u1ee7a Cao Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y l\u00e0 Th\u1eeba B\u1ea3o c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea7u m\u1ee5c quan t\u1ed9c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 122 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho v\u00e0o tri\u1ec1u, ban cho kh\u00ed t\u1ec7, m\u0169 \u00e1o, phong Th\u1eeba B\u1ea3o l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m ph\u1ee7 d\u1ee5 s\u00f4ng n\u00fai ch\u00edn khe m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng trong qu\u1ea3n h\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 Th\u1eeba B\u1ea3o, theo \u300aKh\u1ea5u Giam truy\u1ec1n\u300b, c\u0169ng l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan: m\u1ed7i khi Vua \u0111i tu\u1ea7n du, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1ecb \u0111\u1ed9c th\u1ecb gi\u1ea3ng, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111i theo, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh ri\u00eang.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m nay binh l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u00e3 b\u00e0n d\u00f9ng k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m ngo\u00e1i, d\u1eddi tr\u1eadn ti\u1ec1n ra sau, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch. Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u1ebf tr\u1eadn v\u00e0 ch\u1eb7n ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i, ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u1ea1i qu\u00e2n l\u00e0m tr\u1ea1i l\u0169y.&#8221;<\/i> Ph\u00e1n quan H\u1ed9 b\u1ed9 Mai Tu\u00e2n c\u0169ng t\u1eebng n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u ra cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, li\u1ec1n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc chi\u00eau m\u1ed9, c\u1ea5p cho gi\u00e1p tr\u1ee5, nh\u1eefng th\u1ee9 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec1u giao cho h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ri\u00eang.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai s\u1ee9 mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u00fai Chung Nam tri\u1ec7u Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, ban cho 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00e1n ph\u1ee7 qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u v\u1ec1 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng, xin ban th\u01b0\u1edfng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Trung th\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, mu\u1ed1n ban \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng th\u1ea7n ch\u01b0a r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u b\u00e0y, nay ra tr\u1ea5n nh\u1eadm, m\u1edbi hi\u1ec3u r\u00f5 con ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng \u1ea5y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] L\u00fac n\u00e0y, qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea7n nhi\u1ec1u chia nhau gi\u1eef c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh than phi\u1ec1n r\u1eb1ng binh l\u00ednh qu\u00e1 \u00edt. Vua sai L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 4.500 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, d\u0169ng c\u1ea3m trong qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng, giao cho c\u00e1c tr\u1ea1i th\u00e0nh, thay qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 v\u1ec1 Ty B\u1ed1 tr\u00ed, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u1ec1u tham gia chi\u1ebfn tr\u1eadn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, sai s\u1ee9 tu s\u1eeda th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, Nghi.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u01a1 m\u1eadt, xin giao cho vi\u1ec7n th\u1ea7n so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2ng l\u00ean xem x\u00e9t, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, kh\u00f4ng giao cho ph\u00f2ng Trung th\u01b0 n\u1eefa.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng b\u1ea3n th\u1ea3o chi\u1ebfu th\u01b0 m\u00e0 Trung th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i ni\u00eam phong g\u1eedi \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 xem x\u00e9t, \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t r\u1ed3i m\u1edbi vi\u1ebft v\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, S\u1ee9 tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i L\u00e2m thu\u1ed9c b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a Vu Vi\u1ec7t n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn v\u1ec1 h\u00e0ng, ban cho y ph\u1ee5c, ti\u1ec1n b\u1ea1c, b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ea5n t\u01b0\u1edbng, c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u H\u1ee9a cho \u00f4ng ta.<\/p>\n<p>[77] Ch\u1ee7 tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu \u0110o\u00e0n Th\u1ee7 Lu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Nhung \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n th\u00e0nh, \u00f4ng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u d\u00ea, ng\u1ef1a, kh\u00ed gi\u1edbi. Ban cho Th\u1ee7 Lu\u00e2n \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129. Th\u1ee7 Lu\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Doanh.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 ti\u1ec1n mua d\u00ea cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean, Hi\u1ec7p, l\u1ec7nh theo nh\u01b0 khu v\u1ef1c d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng. R\u01b0\u1ee3u c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c tri ch\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa truy\u1ec1n\u300b: Qu\u1ed1c Hoa l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Hi\u1ec7p. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a quan l\u1ea1i \u1edf Xuy\u00ean, Hi\u1ec7p \u0111\u1ec1u chi tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n s\u1eaft, n\u00ean th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu th\u1ed1n. Qu\u1ed1c Hoa t\u00e2u xin t\u0103ng th\u00eam, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00f3. Qu\u1ed1c Hoa l\u00e0m s\u1ee9 l\u1ed9 Hi\u1ec7p v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u1ee5c b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u00f3 ghi n\u0103m th\u00e1ng Qu\u1ed1c Hoa v\u00e0o t\u00e2u, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 12, nay ch\u1ec9 ch\u00e9p m\u1ed9t l\u1ea7n. C\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u th\u00eam v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 v\u00e0 th\u00e1ng 5 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n<p>[79] Ban chi\u1ebfu cho Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n: T\u1eeb nay, c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf H\u00e0 T\u00e2y, Thi\u1ec3m T\u00e2y n\u1ebfu d\u00e2ng v\u0103n th\u01b0 phong k\u00edn, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c thu nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Vua l\u00e0 <i>&#8220;S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 \u1ee8ng \u0110\u1ea1o Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu&#8221;<\/i>, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. T\u1eeb \u0111\u00f3, qu\u1ea7n th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1eadn m\u1eb7t xin, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng Vua v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[81] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang \u1edf H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb gi\u1eb7c chi\u1ebfm, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin canh t\u00e1c trong 15 n\u0103m, nay gia h\u1ea1n th\u00eam 5 n\u0103m.<\/p>\n<p>[82] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p l\u00e0 C\u1ea3nh B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c H\u00e0 T\u00e2y l\u00e0 L\u00fd Vinh c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 T\u1ed1ng H\u1ea1ng, ph\u00f3 s\u1ee9 Nh\u01b0 Kinh, c\u00f9ng tri ch\u00e2u Ho\u00e0n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u1ed5, ph\u00f3 s\u1ee9 Nh\u01b0 Kinh, d\u1eabn qu\u00e2n r\u1eddi ch\u00e2u, t\u1eadp k\u00edch gi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c, nh\u01b0ng qu\u00e2n ta c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ch\u1ebft.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0ng \u0111ang \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u m\u00e0 H\u1ea1ng v\u00e0 T\u00f2ng C\u1ed5 t\u1ef1 \u00fd \u0111em qu\u00e2n t\u1eadp k\u00edch gi\u1eb7c, kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, t\u01b0\u1edbng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m sao th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? N\u1ebfu ch\u1eb3ng may gi\u1eb7c tr\u00e0n v\u00e0o, th\u00ec bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y th\u1eadt \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i. Tham c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng kh\u00f4ng tha.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111i tra x\u00e9t, sau \u0111\u00f3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u1ea1ng l\u00e0m cung ph\u1ee5ng quan, T\u00f2ng C\u1ed5 l\u00e0m n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban<a class=\"footnote\" title=\"'T\u00f2ng C\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'S\u00f9ng C\u1ed5', nh\u1ea7m do ch\u1eef d\u01b0\u1edbi, c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 276, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-208-8\" href=\"#footnote-208-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng khi c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 phi\u00ean qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, m\u00e0 c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f3 khi b\u1ecf s\u00f3t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, khi\u1ebfn vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, t\u1eeb nay l\u1ec7nh ph\u1ea3i ghi r\u00f5 t\u00ean g\u1eedi l\u00ean n\u1ed9i th\u1ecb ban.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf tr\u1ea5n Nhung, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p v\u1eeba \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, xin ban th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e0o ng\u0169 xin x\u1eed theo qu\u00e2n l\u1ec7nh.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00eam, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh tinh binh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0o ng\u0169, l\u00e0 do K\u1ebf H\u00f2a qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, thi\u1ebfu l\u00f2ng nh\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi. Qu\u1ed1c gia c\u00f3 ph\u00e1p lu\u1eadt, sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua? M\u00f3n ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chi n\u00e0y, h\u00e3y \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a K\u1ebf H\u00f2a tuy\u00ean b\u1ed1 trong qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 binh s\u0129 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n hu\u1ec7.&#8221;<\/i> Vua v\u00ec K\u1ebf H\u00f2a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 c\u00f4ng lao, n\u00ean che ch\u1edf cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[86] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, n\u1ebfu ti\u1ebfn qu\u00e2n v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, ph\u1ea3i t\u1eadp trung \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f3 kh\u0103n, e r\u1eb1ng t\u1ed1n k\u00e9m. H\u00e3y cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i s\u00e2u do th\u00e1m, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ch\u1ee7 l\u1ef1c \u0111\u1ebfn, h\u00e3y b\u00e1o ngay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, nguy\u00ean l\u00e0 C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ec9 huy \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Cung Nguy\u00ean c\u00f3 ch\u00fat c\u00f4ng lao, xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Nguy\u00ean v\u1ed1n l\u00e0 h\u00e0o t\u1ed9c \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, V\u1ecbnh xin cho \u0111i theo m\u00ecnh, nh\u01b0ng Nguy\u00ean l\u1ea1i can thi\u1ec7p nhi\u1ec1u v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, Vua v\u1ed1n \u0111\u00e3 nghe chuy\u1ec7n n\u00e0y, n\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho Nguy\u00ean \u0111i theo V\u1ecbnh n\u1eefa.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;C\u00e1c quan \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u b\u00e1o v\u1ec1 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, nhi\u1ec1u khi kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Tr\u1eabm th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh, s\u1ebd b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 sai ph\u1ea1m s\u1ebd c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e. L\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00e1c ho\u1ea1n quan \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 Nghi Ch\u00e2u ngang ng\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh hu\u1ea5n luy\u1ec7n, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd tr\u1eebng ph\u1ea1t? C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i ngo\u00e0i, th\u01b0\u1eddng l\u1ed9ng quy\u1ec1n, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng k\u00fd v\u0103n b\u1ea3n r\u0103n d\u1ea1y. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u1eafm r\u00f5, n\u1ebfu c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban \u0111i, h\u1ecd s\u1ebd s\u1ee3 h\u00e3i kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u1eadt. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u1ef1 \u1edf Linh Ch\u00e2u x\u1eed t\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u00e2u b\u00e1o, sau b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ai d\u00e1m che gi\u1ea5u. Nay c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3nh c\u00e1o l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y Tri L\u00e3ng Ch\u00e2u, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Ho\u00e0ng Qu\u00e1n l\u00e0m quy\u1ec1n \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, thay cho \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n. L\u1ea5y T\u1ed1n l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, thay cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u00fd D\u1ecbch Tr\u1ef1c, l\u1ea5y D\u1ecbch Tr\u1ef1c l\u00e0m Tri V\u1ec7 Ch\u00e2u. T\u1ed1n v\u00e0 Tri \u00cdch Ch\u00e2u M\u00e3 Tri Ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, thay nhau d\u00e2ng t\u1ea5u t\u1ed1 c\u00e1o; D\u1ecbch Tr\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y kinh l\u00fd vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u b\u1eeba b\u00e3i, thi\u1ebfu ki\u1ec3m so\u00e1t, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. V\u1eabn l\u1ec7nh cho Tri Ti\u1ebft ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn, c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi Ho\u00e0ng Qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[90] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ti\u1ec1u qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng T\u00e0o Di\u00ean L\u1ed9c v\u00e0 em l\u00e0 Qua Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Di\u00ean Th\u1ee5y \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd l\u00e0 T\u00f4ng Th\u1ecd gi\u1ebft ch\u1ebft. T\u00f4ng Th\u1ecd sai Nha hi\u1ec7u \u00c2m H\u1ed9i Thi\u00ean v\u00e0o c\u1ed1ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i r\u1eb1ng Di\u00ean L\u1ed9c m\u01b0u h\u1ea1i th\u1ea7n, th\u1ea7n ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Qua Ch\u00e2u. V\u00ec qu\u00e2n d\u00e2n kh\u1ed5 s\u1edf d\u01b0\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Di\u00ean L\u1ed9c, n\u00ean c\u00f9ng nhau v\u00e2y \u0111\u00e1nh Sa Ch\u00e2u, Di\u00ean L\u1ed9c v\u00e0 Di\u00ean Th\u1ee5y li\u1ec1n t\u1ef1 s\u00e1t. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u00e9p th\u1ea7n th\u1ed1ng l\u0129nh binh m\u00e3, t\u1ea1m gi\u1eef vi\u1ec7c l\u01b0u h\u1eadu v\u00e0 sai em l\u00e0 T\u00f4ng V\u0103n t\u1ea1m qu\u1ea3n Qua Ch\u00e2u, xin ban cho c\u1edd ti\u1ebft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u00e1t c\u1ee9, c\u1ea7n ph\u1ea3i v\u1ed7 v\u1ec1, b\u00e8n phong T\u00f4ng Th\u1ecd l\u00e0m Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u00f4ng V\u0103n l\u00e0m Tri Qua Ch\u00e2u, con c\u1ee7a T\u00f4ng Th\u1ecd l\u00e0 Hi\u1ec1n Thu\u1eadn l\u00e0m Nha n\u1ed9i \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, v\u1ee3 l\u00e0 Ph\u1ea1m th\u1ecb phong l\u00e0m T\u1ebf B\u1eafc qu\u1eadn phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[91] Gi\u00e1m \u00e1p B\u1ea3o Ch\u00e2u, Th\u1ecb c\u1ea5m Tri\u1ec7u Hi T\u1ed1, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c xa c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c. Vua nghe n\u00f3i \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, l\u1ec7nh cho Tri Ch\u00e2u Tri\u1ec7u B\u00e2n xem x\u00e9t, B\u00e2n t\u00e2u \u0111\u00fang nh\u01b0 chi\u1ebfu ch\u1ec9. Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u00e3i ch\u1ee9c Hi T\u1ed1, vi\u1ec7c \u00f4ng \u0111ang qu\u1ea3n l\u00fd giao cho Ch\u1ec9 s\u1eed c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f2n ch\u00e9p c\u1ea3 Tr\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa, nay theo \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b, ch\u1ec9 ch\u00e9p Hi T\u1ed1.)<\/i><\/p>\n<p>[92] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh, khi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o kh\u00f3a v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ed1i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Nh\u01b0ng K\u1ebf ty v\u00e0 Tam qu\u00e1n kh\u00f4ng thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, trong cung \u0111\u01b0a ra t\u00ean c\u1ee7a Th\u01b0\u01a1ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Phan Th\u1eadn Tu v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1ee9c v\u1ee5 trong qu\u00e1n v\u1eabn gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, T\u0103ng Du\u1ec7 T\u1eafc d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn, ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0169 v\u1edbi c\u1ef1u t\u01b0\u1edbng L\u00e3 \u0110oan, th\u01b0\u1eddng b\u00e0n b\u1ea1c k\u00edn \u0111\u00e1o v\u00e0 t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u vi\u1ec7c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y \u0110oan qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1eebng t\u00e2u tr\u00ecnh, nh\u01b0ng \u0110oan l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1ed9 ch\u00ednh s\u1ef1 ra ngo\u00e0i? \u1eaet ph\u1ea3i c\u00f3 k\u1ebb nghe l\u00e9n r\u1ed3i ng\u1ea7m sai khi\u1ebfn. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1eafn n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f9ng c\u1ea5p b\u1eadc, b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c quan trong c\u1ea5m v\u1ec7, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5. Nh\u01b0 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, b\u00e0i x\u00edch ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ecb, ch\u1eb3ng kh\u00f3 g\u00ec.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh lui ra b\u1ea3o nhau: <i>&#8220;Vi\u1ec7c k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, d\u00f9 nh\u1ecf nh\u1eb7t Vua c\u0169ng x\u00e9t k\u1ef9, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may l\u1edbn cho b\u1ec1 t\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Du\u1ec7 T\u1eafc, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. L\u00e3 H\u1ed1i trong \u300aB\u1ed5 ch\u00e1nh Hu\u1ec7 c\u00f4ng truy\u1ec1n\u300b cho r\u1eb1ng k\u1ebb vu c\u00e1o l\u00e0 L\u00fd Duy Thanh. Nh\u01b0ng Duy Thanh \u0111\u00e3 m\u1ea5t t\u1eeb n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t. Nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Th\u1ea7y thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh ph\u1ea3i theo \u0111\u00fang ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p. N\u1ebfu d\u00f9ng t\u00e0 thu\u1eadt l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng th\u00e2n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nh\u01b0 t\u1ed9i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n Kinh Ch\u00e2u l\u00e0 Mao M\u1eadt d\u00f9ng thu\u1eadt c\u1ea5m ch\u1eefa v\u1ee3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, tr\u00f3i tay ch\u00e2n l\u1ea1i, d\u00f9ng g\u1eady \u0111\u00e0o \u0111\u00e1nh, t\u1eeb t\u1ed1i \u0111\u1ebfn canh hai th\u00ec ch\u1ebft. Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u1ed1ng t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u1ea5n Ho\u00e0i An, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ea1i \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, ph\u1ea3i \u0111i qua Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, hai ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu t\u1eeb tr\u1ea5n M\u1ed9c Ba th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i An, ch\u1ec9 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng qu\u00e1 hi\u1ec3m tr\u1edf, b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u00e3 sai l\u00ednh m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng xong. Xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea5n M\u1ed9c Ba \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7n binh cho c\u00e1c l\u1ed9.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[96] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p Ch\u00e2u l\u00e0 C\u1ea3nh B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c H\u00e0 T\u00e2y l\u00e0 Du\u1ec7 L\u00e3ng Nam S\u01a1n c\u00f9ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, ban cho \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, tr\u00e0, l\u1ee5a v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1eed t\u1ebf g\u1ea5p \u0111\u00f4i.<\/p>\n<p><i>(\u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu ch\u00e9p b\u1ed9 th\u1ef1 Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p t\u00e2u b\u1ed9 l\u1ea1c H\u00e0 T\u00e2y l\u00e0 Du\u1ec7 L\u00e3ng Nam S\u01a1n \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi s\u00e1ch n\u00e0y ch\u00e9p \u1edf ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua n\u01b0\u1edbc man Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean sai con l\u00e0 Ly Quy c\u00f9ng 290 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[98] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Qu\u00e2n Trung Li\u1ec7t v\u00e0 Tuy\u00ean D\u0169ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, n\u1ebfu tuy\u1ec3n t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, d\u00f9 gi\u00e0 y\u1ebfu c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a t\u00ean. T\u1eeb nay, giao cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 gia nghi\u1ec7p thay th\u1ebf, cho h\u1ecd t\u1ef1 do.<\/p>\n<p>[99] L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u x\u00e2y doanh tr\u1ea1i cho huy\u1ec7n \u00fay v\u00e0 cung th\u1ee7.<\/p>\n<p>[100] B\u1ed9 \u0110\u1ed9 Chi xin t\u0103ng gi\u00e1 v\u00e0ng nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c vi\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a qu\u1ed1c gia l\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, v\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eadt c\u1ea7n thi\u1ebft.&#8221;<\/i> B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[101] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u00ednh v\u1eadn t\u1ea3i ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb giam v\u00e0o ng\u1ee5c T\u1ee9 B\u00e0i Ng\u1ea1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e2n thu\u1ed9c th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3i kh\u1ed5, b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng s\u1ed1ng n\u1ed5i. Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u1ea5p th\u00eam c\u1ee7i v\u00e0 g\u1ea1o \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap.<\/p>\n<p>[102] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ea7u h\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, n\u00ean \u0111\u1eb7t vi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda nam kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 an tr\u00ed h\u1ecd.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng n\u00e0y, d\u00e2n U Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1ed9 c\u00f9ng v\u1ee3 l\u00e0 T\u00f4 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Sau \u0111\u00f3, d\u00e2n Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4 H\u00e1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n \u0110\u0103ng V\u0103n n\u00f3i T\u00f4 l\u00e0 con g\u00e1i m\u00ecnh, xin cho c\u1ea3 Tri\u1ec7u T\u1ed9 v\u1ec1 nh\u00e0. Ban cho qu\u1ea7n \u00e1o, ti\u1ec1n l\u1ee5a r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[103] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Tri Tr\u1ea5n Nhung Qu\u00e2n L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Nhung v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh. Hai ng\u00e0y sau l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, K\u1ebf H\u00f2a c\u00f9ng \u0110\u00f4 Gi\u00e1m S\u1eed Tr\u1ecdng Qu\u00fd \u0111em qu\u00e2n ra ch\u1ed1ng c\u1ef1, Tr\u1ecdng Qu\u00fd b\u1ecb tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u gi\u00e1p v\u00e0 ng\u1ef1a. C\u00f3 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, ban th\u00eam thu\u1ed1c t\u1ed1t, l\u1ee5a l\u00e0, r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt cho Tr\u1ecdng Qu\u00fd.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ecdng Qu\u00fd, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;V\u1eeba r\u1ed3i c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb Tr\u1ea5n Nhung v\u1ec1, n\u00f3i qu\u00e2n Nhung \u0111\u00eam \u0111\u1eafp h\u00e0o d\u00e0i, v\u01b0\u1ee3t qua Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh c\u1ed5 m\u00e0 v\u00e0o, ph\u1ee5c k\u00edch b\u00ean th\u00e0nh, qu\u00e2n ta m\u1edbi bi\u1ebft. \u0110\u1ebfn khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, gi\u1eb7c \u0111\u00e3 chi\u1ebfm ch\u1ed7 hi\u1ec3m, n\u00ean kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 do s\u01a1 su\u1ea5t trong vi\u1ec7c trinh s\u00e1t. \u0110\u1ebfn khi ch\u00fang l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, ta \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1eafng l\u1ee3i n\u00e0y. L\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng L\u00e2u La \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u00f3i r\u1eb1ng, \u0111\u00eam v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn Tr\u1ea5n Nhung Qu\u00e2n, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn g\u00f3c th\u00e0nh, c\u1eeda v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u00f3ng, m\u00e0 kh\u00f4ng g\u1eb7p tu\u1ea7n tra, s\u1ef1 ph\u00f2ng b\u1ecb l\u1ecfng l\u1ebbo l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 r\u0103n c\u00e1c th\u00e0nh bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i nghi\u00eam ng\u1eb7t vi\u1ec7c canh ph\u00f2ng.<\/p>\n<p>K\u1ebf H\u00f2a gi\u1ecfi v\u00f5 ngh\u1ec7, th\u00edch b\u00e0n ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, kh\u00e1 bi\u1ebft ch\u1eef, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng lo vi\u1ec7c tr\u1ecb an. Tuy nhi\u00ean t\u00ednh t\u00ecnh c\u1ee9ng r\u1eafn, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi \u00edt nh\u00e2n t\u1eeb, qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n \u0111\u1ed9i qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, binh l\u00ednh su\u1ed1t ng\u00e0y m\u1eb7c gi\u00e1p, th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn. Khi duy\u1ec7t binh, h\u00ecnh ph\u1ea1t qu\u00e1 n\u1eb7ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn. Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean r\u0103n, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra bi\u00ean gi\u1edbi xa. S\u1ee3 l\u00fac c\u1ea5p b\u00e1ch kh\u00f4ng ai nghe l\u1ec7nh, b\u00e8n sai Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed Ng\u00f4n \u0111\u1ebfn thay. Khi Ch\u00ed Ng\u00f4n l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u s\u1ee3 K\u1ebf H\u00f2a quay l\u1ea1i, v\u00ec s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a \u00f4ng ta. Ch\u00ed Ng\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u1ecb Nam.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ed Ng\u00f4n sau \u0111\u1ed5i t\u00ean, ph\u1ea1m h\u00fay mi\u1ebfu hi\u1ec7u c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Huy T\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[104] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf L\u00e2n Ph\u1ee7 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tuy \u0111\u1ecba l\u00fd r\u1ea5t g\u1ea7n nh\u01b0ng b\u1ecb ng\u0103n c\u00e1ch b\u1edfi s\u00f4ng l\u1edbn. D\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c d\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u00edt \u0111\u1ebfn n\u00ean t\u0103ng gi\u00e1 c\u1ecf v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Vua t\u1eebng h\u1ecfi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00f3i r\u1eb1ng s\u00f4ng r\u1ed9ng ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c b\u01b0\u1edbc. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o \u1edf \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n v\u00e0 Ph\u1ee7 Ch\u00e2u tr\u00ean s\u00f4ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c x\u00e2y c\u1ea7u phao.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, sai Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 Mi\u00eau Trung c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Cao D\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an quy thu\u1eadn l\u00e0 Xuy L\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 L\u00fd M\u1ef9 v\u1ec1, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 ti\u1ec1n, cho Xuy L\u1ea1i gia nh\u1eadp qu\u00e2n B\u1ed9t H\u1ea3i, c\u00f2n L\u00fd M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh c\u01b0.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Kinh Nguy\u00ean b\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u1ea7n H\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n c\u00e1ch tr\u1ea1i Ng\u00f5a \u0110\u00ecnh c\u1ee7a V\u1ecb Ch\u00e2u h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 hai ph\u00e1o \u0111\u00e0i, xin \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ba tr\u0103m qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i gi\u1eb7c phi\u00ean th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i, qu\u00e2n \u00edt kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a H\u01b0ng, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu c\u00f3 x\u00e2m ph\u1ea1m th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c h\u1ed9i qu\u00e2n \u0111\u00e1nh l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[108] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh l\u0169y v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u00ed gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, gi\u1eb7c phi\u00ean \u0111\u1ebfn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Phu Di\u00ean, L\u00e2n Ph\u1ee7 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u1ea3nh gi\u00e1c, ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t ti\u1ebfn qu\u00e2n, t\u1ef1 l\u00e0m hao t\u1ed5n binh l\u1ef1c.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 xin r\u1eb1ng n\u1ebfu S\u01b0\u01a1ng C\u1ea5m qu\u00e2n t\u1eeb \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ph\u00f3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ph\u1ea1m ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u giao cho quan c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c x\u00e9t x\u1eed, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng \u01b0u \u0111\u00e3i sau l\u1ec5 Nam Giao, c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 kh\u00f4ng l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch chu \u0111\u00e1o, c\u00f3 khi qua c\u1ea3 n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c ban ph\u00e1t. N\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u01b0 v\u1eady x\u1ea3y ra n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u0111\u1ed9i kh\u0103n vu\u00f4ng v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi ng\u1ed3i v\u00e0 n\u00f3i chuy\u1ec7n, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2n ch\u00ednh v\u00e0 bi\u00ean s\u1ef1. Ph\u00f3ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u1eadc minh v\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 l\u00e0 y\u00eau d\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1eeb t\u1eeb gi\u00e1o h\u00f3a h\u1ecd.&#8221;<\/i> Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c \u0111\u1ec1u khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ngay h\u00f4m \u0111\u00f3, Ph\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 Ty Gi\u00e1n, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n Qu\u00e1n, ban cho m\u0169 \u00e1o, \u0111ai l\u01b0ng, h\u1ed1t g\u1ed7, \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf t\u1ea1i d\u1ecbch tr\u1ea1m \u0110\u00f4 \u0110\u00ecnh, quan l\u1edbn lo vi\u1ec7c cung c\u1ea5p \u0103n u\u1ed1ng. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;Ph\u00f3ng c\u0169ng c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n nh\u1eadn b\u1ed5ng l\u1ed9c, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f4 \u0111\u1ed9c. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u1ea3o r\u1eb1ng \u0111\u1ee3i khi l\u00ean h\u00e0ng ng\u0169, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh li\u00eam, kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m vi\u1ec7c b\u00e0i x\u00edch, th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Ph\u00f3ng d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1eeb ch\u1ed1i \u00e2n m\u1ec7nh, Vua l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi; l\u1ea1i bi\u1ebft Ph\u00f3ng c\u00f3 quen bi\u1ebft v\u1edbi \u0110\u1ed3ng Tri Xu M\u1eadt Vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, n\u00ean sai truy\u1ec1n ch\u1ec9, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ea7m nh\u00ecn, gi\u00fap \u00edch cho vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu Ph\u00f3ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m quan, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 thu\u1eadn theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f3ng \u0111\u1ebfn Trung Th\u01b0, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;Ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng h\u1ebft l\u00f2ng \u0111\u00e3i s\u0129, lo l\u1eafng cho d\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u1ee9c qu\u00ean \u0103n nh\u01b0 v\u1eady, Ph\u00f3ng \u0111\u00e2u d\u00e1m ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c.&#8221;<\/i> C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e8n kh\u00f4ng cho ph\u00e9p t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>V\u00e0i ng\u00e0y sau, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, ban cho \u00e1o t\u00eda, h\u1ed1t ng\u00e0, \u0111ai da t\u00ea, c\u00e1 b\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"\u0110ai da t\u00ea, c\u00e1 b\u1ea1c nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00ea ng\u00e2n \u0111\u00e1i ng\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457 truy\u1ec7n Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-208-9\" href=\"#footnote-208-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> c\u00f9ng b\u00e0i th\u01a1 ng\u0169 ng\u00f4n do Vua l\u00e0m, l\u1ea1i ban cho m\u1ed9t khu nh\u00e0 \u1edf ph\u01b0\u1eddng Chi\u00eau Kh\u00e1nh, th\u00eam m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Ng\u00e0y v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc S\u0129. Vinh s\u1ee7ng th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.<\/p>\n<p>[113] Ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf ch\u00e2u L\u00e2n, ch\u00e2u Ph\u1ee7 theo qu\u00e2n quan \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[114] Ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua gi\u1eefa Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n v\u00e0 Nguy\u00ean ch\u00e2u, chia ra \u0111\u1ebfn Nguy\u00ean ch\u00e2u v\u00e0 Kinh ch\u00e2u, nh\u01b0ng qu\u00e2n b\u1ed1 tr\u00ed ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u1edf ph\u00eda t\u00e2y V\u1ecb ch\u00e2u, c\u00e1ch Kinh ch\u00e2u h\u01a1i xa. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu ph\u00e1t 1500 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Kinh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, H\u1ed9 b\u1ed9 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o c\u00f9ng v\u00e0o ch\u1ea7u, T\u1ef1 T\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 tuy\u00ean d\u1ee5: &#8216;Tr\u1eabm kh\u00f4ng h\u1ee3p qu\u1ea3n nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t v\u1ec1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u lo l\u1eafng l\u00e0 v\u00ec sinh d\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1.&#8217; Hi\u1ec7n nay kinh ph\u00ed qu\u1ed1c gia r\u1ea5t nhi\u1ec1u, thu\u1ebf thu v\u00e0o ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt, tuy b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ee9c c\u1ea7n ki\u1ec7m v\u01b0\u1ee3t xa ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0103n kh\u00f4ng ng\u1ed3i r\u1ed3i, hao t\u1ed5n v\u1eabn l\u1edbn, n\u00ean c\u00e0ng ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ecdi vi\u1ec7c. N\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec chi ti\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea1i l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u Tr\u1eabm lo l\u1eafng ch\u00ednh l\u00e0 v\u1eady.&#8221;<\/i> T\u1ef1 T\u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0 B\u1eafc, Quan T\u00e2y, vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a y\u00ean, d\u1ea5y binh m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, m\u1ed7i ng\u00e0y t\u1ed1n ngh\u00ecn v\u00e0ng. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng tinh nhu\u1ec7, binh l\u00ednh kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00f4ng, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, nghi\u00eam hi\u1ec7u l\u1ec7nh, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00fang ch\u1ed7, th\u00ec \u0111i \u0111\u00e2u c\u0169ng thu\u1eadn l\u1ee3i. Th\u1ea7n c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt, xin li\u1ec7t k\u00ea t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, L\u00e2n ph\u1ee7 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u00e0o X\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00f2 bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi Nhung x\u00e2m ph\u1ea1m, d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, kh\u00f4ng g\u1eb7p gi\u1eb7c m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 do xem x\u00e9t kh\u00f4ng k\u1ef9, khi\u1ebfn qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t nh\u1ecdc, v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng c\u00e0ng l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n ta.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n b\u1ea3o.<\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, tr\u1ed1n tr\u00e1nh n\u01a1i xa x\u00f4i, c\u1ed1 \u00fd kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c, mong s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. T\u1eeb nay ai c\u00f2n nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ebd b\u1ecb tra x\u00e9t, \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i xa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Gi\u1ed1ng v\u1edbi chi\u1ebfu th\u00e1ng 6 n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[118] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Hoa ch\u1ea1y sang \u0111\u1ea5t Man, r\u1ed3i c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Man \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ea1o nh\u1eadn ban th\u01b0\u1edfng. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tri \u00edch ch\u00e2u M\u00e3 Tri Ti\u1ebft nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, K\u00fd ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 t\u1ef1 n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ecfa c\u1ea7u h\u1ecfa ti\u1ec5n, Vua tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n th\u1eed nghi\u1ec7m, c\u00f9ng c\u00e1c quan xem.<\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Di\u00ean ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m, Kim Minh \u0111\u00f4 gi\u00e1m L\u00fd K\u1ebf Chu \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-208-1\">Ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aH\u00e0m B\u00ecnh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng, lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec3m t\u1eadp tr\u00e1ng \u0111inh b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-208-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-208-2\">'Tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 261, truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-208-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-208-3\">'Nh\u01b0ng l\u1ec7nh thi\u00ean tr\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u01b0ng m\u1ec7nh thi\u00ean ch\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-208-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-208-4\">sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1ed9 \u0111\u01b0a th\u1ee3 \u0111\u00e0o gi\u1ebfng v\u1ec1 ch\u00e2u khai th\u00e1c, ch\u1eef 't\u1ec9nh' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf T\u00e2y H\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-208-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-208-5\"> L\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m, ch\u1eef 'ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 298, truy\u1ec7n M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-208-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-208-6\"> \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung, ch\u1eef 'ph\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 279, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-208-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-208-7\">Vi\u1ec7c hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nhau thu th\u1eadp nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a H\u00e1n Trung \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, ch\u1eef 's\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ee5c t\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-208-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-208-8\"> 'T\u00f2ng C\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'S\u00f9ng C\u1ed5', nh\u1ea7m do ch\u1eef d\u01b0\u1edbi, c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 276, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-208-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-208-9\">\u0110ai da t\u00ea, c\u00e1 b\u1ea1c nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00ea ng\u00e2n \u0111\u00e1i ng\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457 truy\u1ec7n Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-208-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":10,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-208","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":209,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/208\/revisions\/209"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/208\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=208"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=208"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}