{"id":212,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=212"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-54-nam-ham-binh-thu-6-quy-mao-1003","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-54-nam-ham-binh-thu-6-quy-mao-1003\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 54: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 6 (QU\u00dd M\u00c3O, 1003)","rendered":"QUY\u1ec2N 54: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 6 (QU\u00dd M\u00c3O, 1003)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 5 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 B\u1ea3o An qu\u00e2n t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea1ch Ch\u00e2u v\u00e0 Th\u1ea5p Ch\u00e2u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00f9a thu cho n\u0103m h\u01b0\u01a1ng H\u00e1n D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, v\u00ec n\u01a1i n\u00e0y b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n<p>[3] D\u01b0\u01a1ng K\u00ecnh, Tri kh\u00e1ch c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an H\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, phong K\u00ecnh l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, ban cho m\u0169 \u00e1o, ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9; D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9; Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea1, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, l\u00e0m ph\u00f3, ban cho \u0110\u00e0m v\u00e0 H\u1ea1 \u00e1o m\u0169 kim t\u1eed. L\u1ea1i l\u1ea5y \u0110\u1ed7 Th\u1eeba Du\u1ec7, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu, c\u00f9ng lo vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec9nh d\u00e2ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, vi\u1ec7c chi\u1ebft trung l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u n\u00e2ng cao gi\u00e1 c\u1ea3, c\u1ea5p g\u1ea5p \u0111\u00f4i ti\u1ec1n c\u00f4ng. Nh\u01b0 \u1edf qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o t\u00ednh c\u1ea3 ti\u1ec1n h\u01b0 th\u1ef1c l\u00e0 714 \u0111\u1ed3ng, m\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2n l\u1edbn tr\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea5u n\u0103m th\u0103ng n\u0103m h\u1ee3p n\u0103m ch\u01b0\u1edbc g\u1ea1o, mu\u1ed1i h\u1ed9t m\u01b0\u1eddi t\u00e1m c\u00e2n m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t l\u1ea1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o. M\u1ed9t th\u0103ng th\u00f3c t\u00ednh c\u1ea3 ti\u1ec1n h\u01b0 th\u1ef1c l\u00e0 497 \u0111\u1ed3ng, m\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2n l\u1edbn tr\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea5u n\u0103m th\u0103ng m\u1ed9t h\u1ee3p b\u1ea3y ch\u01b0\u1edbc th\u00f3c, mu\u1ed1i h\u1ed9t m\u01b0\u1eddi ba c\u00e2n hai l\u1ea1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea5u th\u00f3c. M\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf t\u00ednh c\u1ea3 ti\u1ec1n h\u01b0 th\u1ef1c l\u00e0 485 \u0111\u1ed3ng, m\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2n l\u1edbn tr\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi phi\u00ean, ch\u00e2u V\u1ecb \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e1n, m\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o \u1edf ch\u00e2u V\u1ecb cao h\u01a1n qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung hai m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng. Ch\u00e2u Ho\u00e0n \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi phi\u00ean, ch\u00e2u Kh\u00e1nh \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e1n, m\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o \u1edf ch\u00e2u Kh\u00e1nh cao h\u01a1n ch\u00e2u Ho\u00e0n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng, th\u00f3c c\u0169ng cao h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng. Theo th\u1eddi gian, hao h\u1ee5t d\u1ea7n qu\u1ed1c d\u1ee5ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, e r\u1eb1ng hai ba n\u0103m sau, tr\u00e0 mu\u1ed1i c\u00e0ng r\u1ebb, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e0ng thi\u1ebfu. Ki\u1ec3m tra c\u00e1c kho Nghi\u00eam T\u00edn, H\u00e0m D\u01b0\u01a1ng, Nh\u00e2m Th\u00f4n, \u0110\u1ecbnh V\u0169, V\u1ecb Ki\u1ec1u, hi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c lo\u1ea1i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ch\u00edn v\u1ea1n th\u1ea1ch, xin v\u00e0o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n g\u1ea5p r\u00fat v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi[footnote]Xin v\u00e0o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n g\u1ea5p r\u00fat v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 23-27 vi\u1ebft l\u00e0 'xin v\u00e0o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n g\u1ea5p r\u00fat v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi', m\u00e0 b\u1ea3n bi\u00ean n\u00e0y c\u00e2u sau li\u1ec1n ti\u1ebfp 'c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi' v\u00e2n v\u00e2n. Nguy\u00ean b\u1ea3n in 'duy\u00ean v\u1eadn' hai ch\u1eef nghi l\u00e0 'duy\u00ean bi\u00ean' sai.[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, t\u00ednh s\u1ed1 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, th\u00ec ch\u1ec9 d\u00f9ng hai thu\u1ebf s\u1eafp t\u1edbi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i chi tr\u1ea3; n\u01a1i n\u00e0o ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m, th\u00ec d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c tr\u00ean t\u0103ng th\u00eam d\u1ef1 tr\u1eef. Khi d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7, th\u00ec d\u1eebng chi\u1ebft trung[footnote]Th\u00ec d\u1eebng chi\u1ebft trung, 'chi\u1ebft trung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebft chuy\u1ec3n'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai \u0111\u1eb7t kho Chi\u1ebft Trung, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c, \u0111\u1ed5i l\u1ea5y tr\u00e0 mu\u1ed1i, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh kho Chi\u1ebft B\u00e1c. Ch\u1eef 'b\u00e1c' v\u00e0 'chuy\u1ec3n' c\u00f3 l\u1ebd do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n nhau m\u00e0 sai, nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, mu\u1ed1i v\u1eabn do quan b\u00e1n nh\u01b0 c\u0169, c\u1ecf th\u00ec ch\u1ec9 l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi trong ti\u1ec1n duy\u00ean khoa h\u1ea1 thu chi\u1ebft n\u1ea1p, l\u1ea5y \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u0103m. L\u1ea1i n\u1eefa, quan b\u00e1n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, m\u1ed9t n\u0103m \u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c hai ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, c\u1ea5p cho c\u00e1c qu\u00e2n, hu\u1ed1ng chi n\u0103m nay chi d\u1ee5ng so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm t\u00ednh k\u1ebf n\u00e0y, ng\u00e0y sau thi\u1ebfu h\u1ee5t, th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u1ea3i c\u1eaft l\u01b0u v\u1eadt ph\u1ea9m cung n\u1ed9p t\u1eeb T\u00e2y Xuy\u00ean, m\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i t\u1ef1 kinh \u0111\u00f4 v\u1eadn chuy\u1ec3n cung c\u1ea5p v\u1eady.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Trung th\u01b0 g\u1ecdi th\u1ea7n, b\u1ea3o t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 thu\u1ebf h\u1ea1 thu hai m\u00f9a. Th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y: V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, tr\u1eeb Tr\u1ea5n Nhung v\u00e0 B\u1ea3o An qu\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi ngo\u1ea1i phi\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef qu\u00e1 nhi\u1ec1u, nhu c\u1ea7u l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o ch\u1ec9 c\u1ea7n v\u1eadn chuy\u1ec3n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u1eeda n\u0103m tr\u1edf l\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n ba ch\u00e2u V\u1ecb, Nguy\u00ean, Kinh l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda T\u00e2y, xin l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u V\u0129nh H\u01b0ng, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, Hoa, Nghi, L\u0169ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a n\u0103m ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ba ch\u00e2u Kinh, Nguy\u00ean, V\u1ecb. Thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a ba ch\u00e2u n\u00e0y th\u00ec l\u1ec7nh v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>Hai ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, xin l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, Di\u1ec7u, C\u00e0n, B\u00e2n, Ninh v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a n\u0103m ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn hai ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh. Thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a hai ch\u00e2u n\u00e0y th\u00ec chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u1ea1i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00e2u Di\u00ean l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00eda \u0110\u00f4ng, xin l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u Gi\u1ea3i, H\u00e0 Trung, \u0110an, Ph\u01b0\u1eddng, Phu v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a n\u0103m ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Di\u00ean. Thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a ch\u00e2u Di\u00ean th\u00ec l\u1ec7nh v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn B\u1ea3o An qu\u00e2n. Ba ch\u00e2u Thi\u1ec3m, Qu\u1eafc, Th\u01b0\u01a1ng xin l\u1ec7nh chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o d\u1ef1 tr\u1eef h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n t\u1ea1i ch\u1ed7 th\u00ec ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho h\u1ed9 d\u00e2n h\u1ea1ng n\u0103m tr\u1edf xu\u1ed1ng cung c\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ed1n ch\u00e2u T\u1ea7n, Ph\u01b0\u1ee3ng, Giai, Th\u00e0nh \u0111\u1ecba l\u00fd h\u01a1i xa, thu\u1ebf hai m\u00f9a xin l\u1ec7nh n\u1ed9p t\u1ea1i ch\u1ed7. N\u1ebfu vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho ba n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n n\u00f3i tr\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u1ef1 tr\u1eef trong m\u1ed9t n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i gi\u1ea5y ph\u00e9p tr\u00e0 d\u1ecdc s\u00f4ng, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p th\u00eam.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Mu\u1ed1i Gi\u1ea3i t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu cho ph\u00e9p l\u01b0u th\u00f4ng, \u0111\u1ec3 m\u1eb7c cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n, gi\u1ea3m gi\u00e1 so v\u1edbi gi\u00e1 c\u0169, nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u00e2n. Nh\u01b0ng nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t \u00edt th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n, khi\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn xa kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c mu\u1ed1i \u0103n, d\u1ea7n d\u1ea7n d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi bu\u00f4n l\u1eadu mu\u1ed1i xanh, vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m; th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, \u1edf t\u00e1m ch\u00e2u qu\u00e2n nh\u01b0 V\u0129nh H\u01b0ng v\u1ed1n l\u00e0 khu v\u1ef1c c\u1ea5m, h\u1ecd t\u00ecm c\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n ti\u1ec7n l\u1ee3i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n sa v\u00e0o t\u1ed9i l\u1ed7i, m\u1ed1i h\u1ecda \u0111\u00e3 s\u00e2u, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea5m ch\u1ec9. V\u1ec1 vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, xin \u0111\u1eebng th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng n\u1eefa, m\u00e0 do quan ph\u1ee7 t\u1ef1 b\u00e1n. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea5m ch\u1ee3, th\u1ea7n s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee5 th\u1ec3 sau.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Chi\u1ebfu \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c. Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i vi\u1ec7c c\u1ea5m mu\u1ed1i \u0111em l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c n\u00f3i L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh lo l\u1eafng v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c, t\u00e2u tr\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u00edch cho chi ph\u00ed bi\u00ean gi\u1edbi, xin theo l\u1eddi t\u00e2u. \u0110\u00e0m, H\u1ea1 \u0111\u1ec1u do L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh ti\u1ebfn c\u1eed, m\u00e0 \u0110\u1ed7 Th\u1eeba Du\u1ec7 c\u0169ng t\u00e2u vi\u1ec7c mu\u1ed1i Gi\u1ea3i gi\u1ed1ng L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh l\u00fac \u0111\u1ea7u ki\u1ebfn ngh\u1ecb, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, ph\u00e1n Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft C\u00e2u vi\u1ec7n, cho l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Y\u00ean bi\u00ean kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n ngh\u1ec9 ng\u01a1i, nay b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i thu thu\u1ebf, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i, mu\u1ed1n d\u00e2n kh\u00f4ng kh\u1ed1n kh\u1ed5, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c! H\u01a1n n\u1eefa, mu\u1ed1i kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec gi\u00e1 mu\u1ed1i \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh \u0111\u1eaft, t\u1ea5t ph\u1ea3i nh\u1edd mu\u1ed1i t\u1eeb ngo\u1ea1i di, c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t th\u1eddi gian n\u00f4ng v\u1ee5, c\u1ea3n tr\u1edf l\u1ee3i \u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i m\u00e0 gi\u00fap ngo\u1ea1i di, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay.\"<\/i> L\u1ea1i tranh lu\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 3 n\u0103m nay, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, trong cung \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u b\u00ed m\u1eadt giao cho L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, nghi l\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00e0y, nh\u01b0ng b\u1ea3n n\u00e0y t\u00f3m t\u1eaft c\u00f2n b\u1ea3n kia chi ti\u1ebft h\u01a1n. S\u0129 Ho\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ph\u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft C\u00e2u vi\u1ec7n, th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 6 ra l\u00e0m H\u1ed3 B\u1eafc t\u00e0o, trong th\u1eddi gian \u0111\u00f3 ch\u01b0a t\u1eebng thuy\u00ean chuy\u1ec3n. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 6, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ghi ph\u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft C\u00e2u vi\u1ec7n L\u00e2m \u0110\u1eb7c ph\u1ee5ng s\u1ee9 \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y[footnote] L\u00e2m \u0110\u1eb7c nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ed7 \u0110\u1eb7c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i. Xem ch\u00fa th\u00edch d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y n\u00f3i \u0110\u1eb7c th\u1ef1c t\u1ebf ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 3 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 truy\u1ec7n L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ec1u ch\u00e9p \u0110\u1eb7c t\u1eebng ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.[\/footnote], \u0111\u00f3 l\u00e0 sai. \u0110\u1eb7c th\u1ef1c t\u1ebf ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Di\u00eam thi\u1ebft, nay s\u1eeda l\u1ea1i. \u0110\u1ed7 Th\u1eeba Du\u1ec7, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, sai s\u1ee9 mang chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng cho t\u1ed9c Long Di, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc \u1edf ch\u00e2u Phong. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm nhi\u1ec1u l\u1ea7n xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1eb7c Thi\u00ean <i>(L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean)<\/i> nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb Long Di, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Nay Suy quan ch\u00e2u Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Khu\u00ea v\u00e0 Phi\u00ean quan t\u1ed9c T\u00e0ng T\u00e0i l\u00e0 S\u00e1ch M\u1ed9c \u0110a \u0111ang \u1edf kinh th\u00e0nh, c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y, khanh h\u00e3y h\u1ecfi th\u0103m h\u1ecd.\"<\/i> K\u1ebf Anh li\u1ec1n tri\u1ec7u Nh\u00e2n Khu\u00ea, \u1ea4t Xuy\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. Nh\u00e2n Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"Long Di, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Trang Lang, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc, \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, r\u1ed9ng l\u1edbn m\u1ea5y ng\u00e0n d\u1eb7m. Tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p Khi\u1ebft \u0110an, ph\u00eda b\u1eafc li\u1ec1n v\u1edbi \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t, ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn H\u00e0 T\u00e2y, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi t\u1ed9c \u0110\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng, Ti\u1ec3u L\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi gi\u1eb7c Thi\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed7i l\u1ea7n gi\u1eb7c Thi\u00ean xu\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ecd \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. H\u1ecd th\u01b0\u1eddng \u0111em ng\u1ef1a nh\u1edd t\u1ed9c T\u00e0ng T\u00e0i d\u00e2ng c\u1ed1ng, n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u00e2n m\u1ec7nh, h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd gi\u00fap ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u00ean ngo\u00e0i.\"<\/i> K\u1ebf Anh t\u00e2u l\u1ea1i, Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu v\u1ed9i c\u1eed s\u1ee9 qu\u1ed1c, l\u1ea1i s\u1ee3 c\u00e1c t\u1ed9c kh\u00e1c sinh nghi.\"<\/i> B\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Phong, c\u00f9ng Vi\u00ean luy\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 b\u00e0n b\u1ea1c chi\u00eau d\u1ee5 h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Kinh nguy\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1 Tr\u1ea7n H\u01b0ng t\u00e2u: <i>\"Phan La Chi sai Phi\u00ean quan t\u1ed9c M\u1ecb B\u00f4 l\u00e0 Th\u00e0nh B\u00f4 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, xin h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh K\u1ebf Thi\u00ean. Qu\u00e2n \u1ea5y nghi ng\u1edd h\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n \u0111i\u1ec7p, b\u00e8n \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty B\u1ed9 th\u1ef1, Th\u00e0nh B\u00f4 s\u1ee3 h\u00e3i b\u1ecf ch\u1ea1y, r\u01a1i xu\u1ed1ng v\u1ef1c ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi \u00e1p gi\u1ea3i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u h\u1eafn.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 con c\u1ee7a N\u00ea Mai, t\u1eebng hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, Tr\u1eabm \u0111\u1ec1u tri\u1ec7u ki\u1ebfn, v\u00ec ngh\u0129 cha con h\u1eafn h\u01b0\u1edbng h\u00f3a, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c Thi\u00ean. N\u00ea Mai c\u00f3 hai con, Th\u00e0nh B\u00f4 l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng, con th\u1ee9 l\u00e0 Khu\u1ea5t T\u1eed. <i>(Theo bi\u00ean ch\u00e9p n\u00e0y, th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 5 ghi Khu\u1ea5t T\u1eed l\u00e0 em h\u1ecd c\u1ee7a N\u00ea Mai. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed - \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec7n\u300b c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i n\u00f3i Khu\u1ea5t T\u1eed l\u00e0 con N\u00ea Mai, em Th\u00e0nh B\u00f4, kh\u00e1c v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.)<\/i> Nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng \u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 Th\u00e0nh B\u00f4. H\u1eafn \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, quan l\u1ea1i Tr\u1ea5n Nhung h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1eb7t? L\u1ea1i nghi ng\u1edd h\u1eafn gi\u1ea3 m\u1ea1o, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ph\u00f2ng b\u1ecb, khi\u1ebfn h\u1eafn b\u1ecf ch\u1ea1y, l\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi d\u1ecb t\u1ee5c nghe tin, h\u00e1 ch\u1eb3ng o\u00e1n h\u1eadn! H\u00e3y sai s\u1ee9 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m x\u00e9t h\u1ecfi quan l\u1ea1i Tr\u1ea5n Nhung, l\u1ea1i l\u1ec7nh ch\u00e2u V\u1ecb ch\u00f4n c\u1ea5t h\u1eafn theo l\u1ec5.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[7] Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh c\u00f9ng t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c Phi\u00ean \u0111ang \u1edf n\u00fai T\u01b0 T\u1eed, lo ng\u1ea1i s\u1edbm mu\u1ed9n g\u00ec c\u0169ng s\u1ebd x\u00e2m ph\u1ea1m, n\u00ean xin th\u00eam qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"S\u1ed1 qu\u00e2n hai l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i n\u0103m ngo\u00e1i, n\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam th\u00ec sau n\u00e0y kh\u00f3 gi\u1ea3m b\u1edbt. C\u00f3 th\u1ec3 sai t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c d\u1eabn ba ngh\u00ecn k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf Ch\u00e2u B\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7n tr\u1ee3, khi gi\u1eb7c r\u00fat th\u00ec r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, c\u0169ng tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1ea5t v\u1ea3.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c \u0111\u1ed3ng \u1edf Ch\u00e2u Gia.<\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Tri Ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u M\u00e3 Tri Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>\"Trong lo\u1ea1n L\u00fd Thu\u1eadn, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, c\u00f3 d\u00e2n b\u1ecb gi\u1eb7c x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 gi\u1ea3 m\u1ea1o ch\u1ee9c v\u1ee5, khi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn, h\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u1ecf gi\u1eb7c v\u1ec1 h\u00e0ng, quan tha t\u1ed9i, c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn cho v\u1ec1, s\u1ed1 n\u00e0y kh\u00e1 nhi\u1ec1u, nay mu\u1ed1n cho h\u1ecd mang gi\u1ea5y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u1ea1i gi\u1ea5y m\u1edbi, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ki\u1ec3m tra s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gian tr\u00e1.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n b\u1ecb \u00e9p theo gi\u1eb7c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, n\u00ean b\u1ea3o Tri Ti\u1ebft ch\u1ec9 c\u1ea7n y\u00ean \u1ed5n m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng h\u1ecd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Tri Ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n do th\u00e1m gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c hai con ng\u1ef1a, v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u00f4 Gi\u00e1m T\u00e2n Th\u00e0nh Tr\u1ecdng V\u0103n H\u00fa \u1edf \u0111\u1ecbch gi\u1edbi, xin d\u1eddi ch\u00edn th\u00f4n d\u00e2n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u ra l\u1ec7nh c\u1ea3nh gi\u00e1c, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1edf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn bu\u00f4n b\u00e1n kh\u00f4ng ng\u1eebng. Vua lo Th\u1eeba C\u1ee7 nh\u1eb9 d\u1ea1 tin ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean vi\u1ebft tay d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c gian tr\u00e1.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, c\u1ea5m Giang, Chi\u1ebft d\u1ec7t l\u1ee5a ng\u1eafn v\u00e0 h\u1eb9p.<\/p>\n\n<p>[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u1eeba Thi\u00ean xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh; g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 xin vi\u1ec7c, c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[13] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u L\u1ed9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00eda nam Ch\u00e2u Ki\u1ec1m, c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Man c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u1ef1a t\u1ed1t, xin l\u1eadp qu\u00e1n d\u1ecbch, c\u1ea5p l\u1ee5a, h\u00e0ng n\u0103m mua b\u00e1n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[14] T\u1ea3 \u0110\u1ed3n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung \u0111\u00e3 m\u1ea5t, con trai \u00f4ng l\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n K\u1ef3 h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n d\u00e2ng th\u01b0, n\u00f3i r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung t\u1eeb ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m t\u1ea3n quan, xin c\u00f4ng b\u1ed1 t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecdn gian th\u1ea7n gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c thi\u00ean t\u1eed, khi\u1ebfn cha \u00f4ng ch\u1ebft oan, mong b\u1eaft k\u1ebb \u0111\u00f3 ch\u00e9m \u1edf ch\u1ee3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch c\u00e1c quan l\u1ea1i h\u1ed1i l\u1ed9 k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 danh ti\u1ebfng, c\u00f9ng vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng \u0111\u1ed3n th\u00fa gian kh\u1ed5 b\u1ecb che gi\u1ea5u kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm xem th\u01b0 n\u00e0y, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee5 th\u1ec3, nh\u01b0ng c\u0169ng lo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a r\u00f5, c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y.\"<\/i> Khi K\u1ebf Anh h\u1ecfi, T\u00f2ng C\u00e1t ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc l\u1ea1i l\u1eddi trong th\u01b0, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi g\u00ec th\u00eam. Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00f2ng C\u00e1t d\u1eabn nhi\u1ec1u s\u1eed truy\u1ec1n, ch\u1eafc c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ebft, kh\u00f4ng b\u1eb1ng giao cho quan l\u1ea1i x\u00e9t. Tr\u1eabm ngh\u0129 H\u00e1n Trung ch\u01b0a ch\u00f4n, lo kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c tang.\"<\/i> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i H\u00e1n Trung c\u00f3 em v\u00e0 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi con kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, b\u00e8n giao T\u00f2ng C\u00e1t cho Ng\u1ef1 s\u1eed ng\u1ee5c. T\u00f2ng C\u00e1t khai nh\u1eadn, l\u00e0 Ti\u1ebfn s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9ng vi\u1ebft h\u1ed9, quan x\u1eed T\u00f2ng C\u00e1t t\u1ed9i ch\u1ebft. Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, T\u00f2ng C\u00e1t b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u00f9y ch\u00e2u. D\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Xu\u00e2n ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Nha hi\u1ec7u B\u00ecnh ch\u00e2u c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 H\u00e0n Th\u1ee7 Vinh \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, ban \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, t\u1ed9c D\u00e3 Li \u1edf Ho\u00e0n ch\u00e2u l\u00e0 Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, B\u1ed9 th\u1ef1 Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh Gi\u1ea3 Long Di \u1edf Ty L\u0103ng S\u01a1n l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u00f4n B\u00e0 sai s\u1ee9 n\u00f3i \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p k\u1ef5 binh, mu\u1ed1n theo \u0111\u00e1nh L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Hi\u1ec1n \u00dd Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa xu\u1ea5t gi\u00e1 l\u1ea5y H\u1eefu V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 \u00fay V\u01b0\u01a1ng Di Trinh. <i>(Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5, \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh, ch\u1ed7 n\u00e0y ch\u00e9p l\u00e0 Trinh, c\u00f3 l\u1ebd sai.)<\/i> Di Trinh l\u00e0 ch\u00e1u V\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5. Ban \u0111\u1ea7u t\u00ean l\u00e0 Kh\u1eafc Minh, nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh con th\u1ee9 c\u1ee7a Ph\u1ed5, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00fa c\u00f9ng t\u00ean. Hi\u1ec1n \u00dd sau \u0111\u1ed5i phong l\u00e0m Tr\u1ecbnh Qu\u1ed1c.<\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, v\u00ec l\u0169 l\u1ee5t \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Ho\u00e0i Nam, sai s\u1ee9 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u1ee5ng.<\/p>\n\n<p>[20] T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c l\u00e0 Phan La Chi sai quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n l\u00e0 Ng\u00f4 Ph\u00fac Th\u00e1nh L\u1ea1p \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i r\u1eb1ng c\u1ea3m k\u00edch \u00e2n t\u00edn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u0103m ph\u1eabn s\u1ef1 ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gia s\u00fac, K\u1ebf Thi\u00ean v\u00ec th\u1ebf \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u1edf v\u1ec1, nay \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u00f3i giam ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. L\u1ea1i n\u00f3i K\u1ebf Thi\u00ean g\u1eedi t\u00ean s\u1eaft b\u1ea3o La Chi quy ph\u1ee5, x\u01b0ng r\u1eb1ng \u0111\u00e3 n\u1ed9p l\u1ec5 v\u1eadt cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u01b0a bi\u1ebft h\u01b0 th\u1ef1c th\u1ebf n\u00e0o, La Chi \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p 6 v\u1ea1n k\u1ef5 binh, xin h\u1ee3p qu\u00e2n v\u1edbi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thu ph\u1ee5c Linh Ch\u00e2u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, l\u1ea1i xin c\u1ea5p th\u00eam \u00e1o gi\u00e1p.<\/p>\n\n<p>Vua b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>\"La Chi hi\u1ec7n l\u00e0 Di\u00eam Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, xin phong cho ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Mu\u1ed1n ban cho c\u1edd ti\u1ebft c\u1ee7a Linh Ch\u00e2u, th\u1ebf n\u00e0o? Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khi\u1ebft \u0110an phong gi\u1ea3 cho K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0m T\u00e2y B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, tuy m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a r\u1ee3 \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nh\u01b0ng v\u1ed9i phong t\u01b0\u1edbc V\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 danh. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng lo K\u1ebf Thi\u00ean li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb, \u0111\u1ed1i v\u1edbi Phan La Chi c\u0169ng \u0111\u00e2u ti\u1ebfc g\u00ec h\u01b0 danh n\u00e0y!\"<\/i> M\u00f4ng Ch\u00ednh xin l\u00e0m theo \u00fd ch\u1ec9.<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, phong Phan La Chi l\u00e0m S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Linh Ch\u00e2u T\u1ee9 di\u1ec7n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9[footnote]S\u1eeda ch\u00fa: 'Linh Ch\u00e2u T\u1ee9 di\u1ec7n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 v\u00e0 quy\u1ec3n 492 Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Linh Ch\u00e2u T\u00e2y di\u1ec7n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9'.[\/footnote], l\u1ea1i sai s\u1ee9 mang qu\u1ed1c th\u01b0 v\u00e0 \u00e1o gi\u00e1p ban cho. Phong Ng\u00f4 Ph\u00fac Th\u00e1nh L\u1ea1p l\u00e0m An Vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[22] Con c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 A Y Kh\u1eafc c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi nguy\u00ean thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 L\u01b0u Vinh \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, ban cho nh\u00e0 \u1edf.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, th\u00e2n l\u1ea1i c\u1ee7a B\u1eafc t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u01b0u \u0110\u00ecnh Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Phu Di\u00ean B\u1ed9 th\u1ef1 Khang Ti\u1ebfn <i>(Khang Ti\u1ebfn, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Di\u1ec7p Th\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n l\u00e0 La Mai c\u1ea7m theo v\u0103n th\u01b0 gi\u1ea3 c\u1ee7a gi\u1eb7c K\u1ebf Thi\u00ean, d\u1eabn h\u01a1n tr\u0103m h\u1ed9 \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Chi\u1ebfu phong La Mai l\u00e0m B\u1ea3n t\u1ed9c Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, La H\u1ed3 l\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ee9, ban th\u01b0\u1edfng c\u00f3 sai bi\u1ec7t.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c t\u1ed9c Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, T\u00f4 Gia thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi t\u1ed9c tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a gi\u1eb7c Thi\u00ean, xin ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh l\u1eadp c\u00f4ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"B\u1ed9 t\u1ed9c n\u00e0y \u1edf c\u1ea1nh Ho\u00e0n Ch\u00e2u, \u1ef7 v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf v\u00e0 xa x\u00f4i, k\u1ebft giao v\u1edbi gi\u1eb7c Thi\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7n tr\u1ee3, Ho\u00e0n Ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u1ea1i. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai quan bi\u00ean gi\u1edbi chi\u00eau d\u1ee5, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i h\u1ecd c\u00f3 \u00fd quy ph\u1ee5, nh\u01b0ng v\u1eabn nghi ng\u1edd l\u00e0 gian tr\u00e1. Nay qu\u1ea3 nhi\u00ean h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c Thi\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Th\u1ecbnh L\u01b0\u01a1ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u1ecbch \u0111\u1ecba, kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nhai Ch\u00e2u. L\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ph\u1ed5 Ch\u00e2u, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n trong b\u1ed9 l\u00e0 H\u00e0n T\u00f2ng Di\u1ec5m \u0111\u00e3 n\u1ed9p. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t h\u1ecfi, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng v\u00ec cha \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, con \u00f4ng m\u1edbi m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n tu\u1ed5i, theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i xin \u00fd ki\u1ebfn c\u1ea5p tr\u00ean, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u0103m n\u0103m, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[27] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb Chuy\u00ean ph\u00f3 tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ee7a N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n b\u1ea1c trong kho ra ngo\u00e0i ho\u1eb7c truy\u1ec1n b\u00e1, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m.<\/p>\n\n<p>[28] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Kh\u00e2m Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Ho\u00e0ng Kh\u00e1nh T\u1eadp, s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u00e1m ch\u00e2u c\u1ee7a Giao Ch\u00e2u, c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 quy ph\u1ee5. Vua sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i, v\u1ed7 v\u1ec1, r\u1ed3i cho h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[29] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110i\u1ec1n T\u00edch t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y t\u1eeb m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn nay, m\u01b0a d\u1ea7m g\u00e2y h\u1ea1i, c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh[footnote]c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 1 th\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2u l\u00ean Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1ec1 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn tr\u00e1ng \u0111inh \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t g\u00e2y tai h\u1ecda. Tuy nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 ki\u1ec3m tra v\u00e0 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf, l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111ang xem x\u00e9t \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u00e3nh \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i th\u1ea5p[footnote]l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111ang xem x\u00e9t \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u00e3nh \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i th\u1ea5p '\u0111\u00e0o', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'quy\u1ebft'.[\/footnote]. T\u1ea5m l\u00f2ng lo l\u1eafng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng, nh\u01b0ng l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111i \u0111\u00f4i, kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00ean theo h\u01b0\u1edbng n\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia kh\u00f4ng c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t th\u1eddi v\u1ee5 n\u00f4ng nghi\u1ec7p, lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c canh t\u00e1c b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf, ho\u1eb7c g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, li\u1ec1n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, n\u00ean c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, mi\u1ec5n gi\u1ea3m lao d\u1ecbch, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng b\u1ecb suy ki\u1ec7t, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ph\u1ea3i l\u01b0u vong. Nay v\u00ec thi\u1ebfu qu\u00e2n l\u00ednh, ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng T\u00e0o, \u0110\u01a1n, T\u1ed1ng, B\u1ea1c, Tr\u1ea7n, Th\u00e1i, Nh\u1eef, D\u0129nh, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn tr\u00e1ng \u0111inh trong c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3, \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m b\u1ea3y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Nghe n\u00f3i ban \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho h\u1ecd ph\u00f2ng th\u1ee7 t\u1ea1i ch\u1ed7, nh\u01b0ng khi b\u00e1o c\u00e1o t\u1ed5ng s\u1ed1, l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. Vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ea5t t\u00edn nh\u01b0 th\u1ebf, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang sao kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn?<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng th\u00edch \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, c\u00f3 c\u00e1c b\u1eadc nho th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3ng gi\u1ea3i, \u300aXu\u00e2n Thu\u300b n\u00f3i 'm\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Vua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hai l\u00f2ng', l\u1ea1i n\u00f3i 'l\u00f2ng tin kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb trong t\u00e2m', ch\u1eafc ch\u1eafn b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u, sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra m\u00e0 l\u00f2ng tin kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb trong t\u00e2m? N\u1ebfu n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m \u1edf kinh \u0111\u00f4, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u b\u1ecb bi\u1ebft h\u1ebft, bi\u1ebft r\u1ed3i m\u01b0u t\u00ednh, bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n. Vi\u1ec7c h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh l\u1edbn[footnote]vi\u1ec7c h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh l\u1edbn \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'vi\u1ec7c h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean theo.[\/footnote], l\u00e0 v\u00ec x\u01b0a kia l\u1ea5y d\u00e2n l\u00e0m g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u00e0m tr\u1eddi c\u1ee7a d\u00e2n. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y tr\u00e1ng \u0111inh l\u00e0m l\u00ednh, \u0111\u00e3 m\u1ea5t g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc; v\u00ec thi\u00ean tai m\u00e0 m\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, sao c\u00f2n tr\u1eddi c\u1ee7a d\u00e2n!<\/i><\/p>\n<p><i>L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng d\u01b0, bi\u00ean ph\u00f2ng c\u0169ng e kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m k\u1ebf, l\u1ea5y \u0111\u00f3 th\u1eeba th\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh[footnote]\u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean theo.[\/footnote]. Vi\u1ec7c l\u1edbn h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh, l\u00e0 v\u00ec Quan T\u00e2y n\u0103m ngo\u00e1i m\u00f9a thu m\u1ea5t m\u00f9a, Kinh \u0110\u00f4ng n\u0103m nay m\u00f9a xu\u00e2n kh\u00f4ng tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo c\u1ee9u gi\u00fap kh\u00f4ng xu\u1ec3, mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ednh to\u00e1n ch\u01b0a tinh t\u01b0\u1eddng[footnote]mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ednh to\u00e1n ch\u01b0a tinh t\u01b0\u1eddng 't\u00ednh' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee3i', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>Mu\u1ed1n d\u00f9ng qu\u00e2n m\u1edbi t\u1eadp ch\u01b0a quen, giao cho t\u01b0\u1edbng b\u1ea5t t\u00e0i v\u00f4 d\u0169ng, may m\u1eafn c\u1ea7u th\u1eafng, khinh \u0111\u1ecbch \u00edt m\u01b0u, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay[footnote]th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay 'th\u00eam' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nh\u01b0', theo \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u1eddi nhi\u1ec1u \u00e2m u \u00edt n\u1eafng, m\u1ed7i khi gi\u00f3 b\u1eafc th\u1ed5i \u0111\u1ebfn, k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u ng\u00e0y kh\u00f4ng d\u1ee9t, l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p, \u1ee9ng v\u00e0o \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ed9ng t\u0129nh n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i. Th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u00f4ng thu\u1eadt chi\u00eam tinh, kh\u00f4ng bi\u1ebft binh ph\u00e1p, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ghi ch\u00e9p trong kinh s\u1eed, t\u00ecm nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m b\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t. Tuy binh kh\u00ed l\u00e0 \u0111\u1ed3 hung hi\u1ec3m, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng, d\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi l\u1ea5y. Nay n\u0103m b\u1ea3y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u r\u1eddi ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, sao kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n lo l\u1eafng! Trong l\u00fac thi\u00ean tai c\u00f2n d\u01b0, n\u1ebfu gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ee3i cho r\u1ee3 \u0110\u1ecbch, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i lo l\u1eafng. Ki\u1ec3m tra thi\u00ean tai ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 danh, c\u1ee9u t\u1ebf ch\u1eb3ng qua l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ef1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay, l\u00e0 m\u1ed1i lo kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i, kh\u00f4ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang. Hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m n\u1eefa, tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u00fang c\u00e1ch th\u00ec kh\u00f4ng lo, tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc sai c\u00e1ch th\u00ec c\u00f3 h\u1ecda. Kh\u00f4ng hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m th\u00ec ch\u01b0a th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, hu\u1ed1ng chi g\u1eb7p vi\u1ec7c m\u1edbi lo t\u00ednh to\u00e1n? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, lo nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac, d\u00f9ng l\u00f2ng tin \u0111\u1ec3 k\u1ebft n\u1ed1i, d\u00f9ng m\u01b0u hay \u0111\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng. N\u1ebfu l\u00f2ng tin kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb trong t\u00e2m, vi\u1ec7c x\u1ea3y ra ngo\u00e0i d\u1ef1 t\u00ednh, e r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia s\u1ebd g\u1eb7p nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb h\u00f4m nay. Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t[footnote]th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t '\u0111\u1ec1' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'vi\u1ec7n', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng n\u00f3i, th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 sai khi\u1ebfn, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng t\u00e2u.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u00edch t\u1ef1 ch\u00fa r\u1eb1ng: t\u00e2u ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 3 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y. Sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn tr\u00e1ng \u0111inh \u1edf T\u00e0o, \u0110\u01a1n, T\u1ed1ng, B\u1ea1c, Tr\u1ea7n, Th\u00e1i, Nh\u1eef, D\u0129nh, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, phong th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c Mi B\u00f4 l\u00e0 Ni Mai, ch\u1ee9c C\u1ea9m Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ki\u00eam l\u0129nh ch\u1ee9c Thi\u1ec7n Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, sung ch\u1ee9c Linh Ch\u00e2u H\u00e0 Ngo\u1ea1i Ng\u0169 Tr\u1ea5n \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9[footnote] Ch\u1eef 'sung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-18 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, ph\u1ea7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Ni Mai c\u00f9ng Phan La Chi h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf g\u1ea7n khu v\u1ef1c H\u00e0 Ngo\u1ea1i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i c\u1eed Th\u00e0nh B\u00f4 \u0111\u1ebfn b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng, kh\u00f4ng may qua \u0111\u1eddi, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng Phan La Chi h\u1ed7 tr\u1ee3 nhau l\u1eadp c\u00f4ng.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[31] Th\u1ea1ch Th\u1ea5p \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Cao V\u0103n <i>(S\u01a1n Kinh)<\/i> t\u00e2u r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y c\u1ee7a Tuy Ch\u00e2u l\u00e0 Du\u1ec7 C\u1eefu c\u00f9ng 195 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5.<\/p>\n\n<p>[32] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Ho\u00e0ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u c\u00f3 h\u01a1n 1.500 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t b\u00e3i v\u00e0 \u0111\u1ea5t hoang, c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u1ebfn khai kh\u1ea9n. Vua li\u1ec1n sai T\u00f4ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 lo li\u1ec7u. C\u00f3 h\u01a1n 300 h\u1ed9 d\u00e2n trong v\u00f9ng \u1ee9ng m\u1ed9, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch, l\u1ea1i mu\u1ed1n T\u00f4ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, phong T\u00f4ng \u0110\u00e1n l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n D\u0129nh Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[33] Ho\u00e0n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 T\u00f4 Th\u01b0\u1ee3ng N\u01b0\u01a1ng c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o tin t\u1ee9c quan tr\u1ecdng t\u1eeb ph\u00eda gi\u1eb7c. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, phong l\u00e0m L\u00e2m Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, ban cho \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 \u0111ai b\u1ea1c.<\/p>\n\n<p>[34] H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n Kh\u1eafc Th\u1eafng \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn[footnote] Ch\u1eef 'm\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'di\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y con em thay th\u1ebf; ng\u1ef1a c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ebft th\u00ec b\u1eaft h\u1ecd t\u1ef1 mua, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn th\u00ec chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, thi\u1ebfu ng\u1ef1a th\u00ec quan ph\u1ee7 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1ea1m th\u1eddi v\u1ec1 n\u00fai, Vua chu\u1ea9n y. \u0110\u1eb7c c\u00e1ch phong l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i, t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ec7c ti\u1ec5n \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c. L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf Tam qu\u00e1n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ec7c ti\u1ec5n \u1edf Qu\u1ef3nh L\u00e2m uy\u1ec3n[footnote] Ch\u1eef 'uy\u1ec3n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], Vua ban ba b\u00e0i th\u01a1 th\u1ea5t ng\u00f4n, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u1ea3n t\u1ea5u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng, \u0111\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n bi\u00ean gi\u1edbi, d\u1eb9p lo\u1ea1n h\u1ecda, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 h\u00f2a h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n lu\u1eadt; \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea7y kho l\u01b0\u01a1ng, ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c d\u00e2n v\u00e0 ban h\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh. \u0110i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu hi\u1ec7n nay ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, n\u0103m ngo\u00e1i gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc g\u00e2y lo\u1ea1n, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 h\u1ecfi kh\u1eafp c\u00e1c quan ch\u1ee9c, b\u1ea3o h\u1ecd d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch hay, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1n l\u1ea1c, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i m\u1ea5t \u0111\u1ea5t \u0111ai. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 do ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi. T\u1ea1i sao v\u1eady? N\u1ebfu ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 t\u00e2m \u0111o\u1ea1t l\u1ea5y l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, th\u00ec li\u1ec7u \u0111\u1ecbch ch\u1ebf th\u1eafng, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf s\u00e2u xa, d\u1eb9p lo\u1ea1n y\u00ean d\u00e2n, kh\u00f4ng r\u01a1i v\u00e0o k\u1ebf gian c\u1ee7a \u0111\u1ecbch. Sao l\u1ea1i n\u00f3i th\u1ebf? N\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng do nghi ng\u1edd kh\u00f4ng ti\u1ebfn l\u00ean, khi\u1ebfn gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh Linh Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp vi\u1ec7n, khi\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean, tin t\u1ee9c kh\u00f4ng th\u00f4ng su\u1ed1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 do ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, t\u00edch tr\u1eef v\u1eadt t\u01b0, ph\u1ea3i l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ea5t v\u1ea3, gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0m \u1ed3n \u00e0o vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f4ng khai treo b\u1ea3ng n\u00f3i r\u1eb1ng trong v\u00f2ng 25 ng\u00e0y ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf \u1edf Linh V\u0169 \u0111i, khi\u1ebfn gi\u1eb7c bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, t\u1eadp trung l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng ph\u00e1, \u0111\u00f3 l\u00e0 do vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi. Vi\u1ec7c \u0111\u00e3 qua kh\u00f4ng b\u00e0n n\u1eefa, nay \u0111\u00e3 th\u00e0nh s\u1ef1 th\u1eadt, nh\u01b0ng vi\u1ec7c s\u1eafp t\u1edbi c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, xin tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m c\u1ed1t y\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nay l\u1ea1i th\u1ea5y l\u1ec7nh cho \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 s\u1eafp x\u1ebfp vi\u1ec7c, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng cho d\u00e2n ch\u00fang, ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ebf s\u00e1ch hay. Tuy nhi\u00ean, trong vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a thu\u1eadn l\u1ee3i, n\u1ebfu th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u00e0n lu\u1eadn l\u1ee3i h\u1ea1i, k\u00edn \u0111\u00e1o tr\u00ecnh l\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y H\u00e0 T\u00e2y s\u1ebd m\u1ea5t an ninh, Quan H\u1eefu l\u1ea1i ph\u1ea3i lao d\u1ecbch, kh\u00f4ng k\u1ecbp \u1ee9ng ph\u00f3, binh \u0111ao n\u1ed5i l\u00ean, th\u00ec th\u1ea7n s\u1ee3 r\u1eb1ng tr\u1eddi s\u1ebd gi\u00e1ng h\u1ecda. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i mu\u1ed1n cho bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f9ng gi\u00e1 c\u1ea3 v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, b\u00e1n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i. N\u1ebfu th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf n\u00e0y, \u1eaft s\u1ebd h\u1ed1i h\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc. B\u1edfi l\u1ebd, t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u00e0 \u00fd d\u00e2n ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch, n\u1ebfu s\u01a1 h\u1edf m\u1ed9t ch\u00fat, \u1eaft s\u1ebd c\u00f9ng nhau l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian t\u00e0.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u Phu, Di\u00ean, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, Nghi, V\u1ecb tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh, m\u1ed7i c\u00e2n kh\u00f4ng qu\u00e1 15 \u0111\u1ed3ng, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u \u0103n. Khi c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh, kh\u00e1ch th\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0a c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o, v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i ra bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e1n. Gi\u00e1 b\u00e1n kh\u00f4ng ch\u00eanh l\u1ec7ch nhi\u1ec1u so v\u1edbi mu\u1ed1i xanh, n\u00ean d\u00e2n ch\u00fang th\u00edch \u0103n mu\u1ed1i r\u1ebb, ph\u1ea3i s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f3 b\u00e1n mu\u1ed1i xanh. Nay n\u1ebfu v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i ra bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f9ng gi\u00e1 v\u1edbi trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, th\u00ec d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u1eaft s\u1ebd li\u1ec1u ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i, l\u1ea1i v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, bu\u00f4n l\u1eadu mu\u1ed1i xanh, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 gi\u00fap gi\u1eb7c m\u00e0 k\u1ebft o\u00e1n v\u1edbi d\u00e2n. S\u00e1ch c\u00f3 n\u00f3i 'D\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, g\u1ed1c v\u1eefng th\u00ec n\u01b0\u1edbc y\u00ean', n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng y\u00ean, m\u00e0 mu\u1ed1n bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1, l\u1ea5y vi\u1ec7c y\u00ean bi\u00ean l\u00e0m k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, l\u1ea5y vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n l\u00e0m k\u1ebf l\u1edbn, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Chi\u1ebfu xu\u1ed1ng giao b\u1ea3n t\u1ea5u cho L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n \u1edf Quan Trung, ki\u1ec3m so\u00e1t ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi H\u00e0 T\u00e2y, qu\u00e2n tr\u00fa ph\u00f2ng xa g\u1ea7n kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c qu\u1eadn d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed, m\u1ed9t n\u0103m t\u00ednh ra h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn quan. T\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u00e3 chi ti\u00eau h\u1ebft s\u1ea1ch, L\u01b0u T\u1ed1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u xin t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho chi ph\u00ed bi\u00ean gi\u1edbi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f3 n\u00e0y, ch\u1ec9 b\u00e0n su\u00f4ng, ch\u1ec9 tr\u00edch vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf l\u00e0 sai, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p nu\u00f4i qu\u00e2n, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng n\u00e0o ch\u1eb3ng l\u1ea5y l\u1ee3i t\u1eeb n\u00fai r\u1eebng l\u00e0m t\u00e0i s\u1ea3n qu\u1ed1c gia. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb, h\u1ecfi h\u1ecd v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch nu\u00f4i qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc ch\u01b0a di\u1ec7t, m\u01b0\u1eddi ch\u00e2u qu\u00e2n chi ph\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch cung c\u1ea5p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7! N\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch, th\u00ec xin \u0111\u1eebng c\u1ea5m mu\u1ed1i. N\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e0n su\u00f4ng, c\u1ed1 t\u00ecnh ng\u0103n c\u1ea3n, xin tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh t\u00e2u xin b\u00e3i ch\u1ee9c L\u01b0u T\u1ed1ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y. L\u01b0u T\u1ed1ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, c\u0169ng b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Vua cho r\u1eb1ng L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan ki\u00ean tr\u00ec \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, cho r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi l\u1ea1i n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ebfn Quan H\u1eefu ch\u1ebf tr\u00ed, t\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn. Ban \u0111\u1ea7u xin v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng t\u00edch tr\u1eef \u1edf H\u00e0m D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ea7y bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n, l\u1ea1i xin vay m\u01b0\u1ee3n d\u00e2n, \u0111\u1ee3i m\u00f9a thu thu ho\u1ea1ch s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng m\u1edbi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn bi\u00ean qu\u1eadn v\u1eadn chuy\u1ec3n, khi l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7, th\u00ec xin thi h\u00e0nh l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i. Khi \u0111\u1ebfn Gi\u1ea3i Tr\u00ec, li\u1ec1n ban l\u1ec7nh c\u1ea5m, quy \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quan d\u00e2n tu\u00e2n theo.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u, m\u00e0 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ed9t nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp trung, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao. Do \u0111\u00f3, Vua sai Ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u00e2m \u0110\u1eb7c c\u00f9ng Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh[footnote]Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh nguy\u00ean t\u00e1c 'Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh', theo b\u1ea3n th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 23-29 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] b\u00e0n k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh t\u00e2u: <i>\"C\u1eadn th\u1ea7n c\u00f3 tang c\u01a1 c\u00f4ng, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ea5p ph\u1ee5 t\u1eb7ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n\n<p>[38] Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Nhung n\u1ed9i thu\u1ed9c s\u1ed1ng xen k\u1ebd v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb d\u1ee5 d\u1ed7. Th\u1ea7n d\u1eabn qu\u00e2n r\u1eddi tr\u1ea5n M\u1ed9c Ba, theo \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi m\u1edf \u0111\u1ebfn h\u1ea1 tr\u1ea1i \u1edf B\u00e1t Ch\u00e2u Nguy\u00ean, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 33 t\u1ed9c nh\u01b0 S\u1ea7m Di, l\u1ea1i t\u1eeb tr\u1ea5n Ho\u00e0i An v\u00e0o n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 31 t\u1ed9c nh\u01b0 Ma M\u01b0u, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n Nhu Vi\u1ec5n, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 20 t\u1ed9c nh\u01b0 S\u00e0o M\u00ea, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ebfn Nghi\u1ec7p L\u1ea1c, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 100 t\u1ed9c nh\u01b0 N\u00f9ng Th\u1ee5 La Gia, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 4.080 h\u1ed9, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m, an \u1ee7i r\u1ed3i cho tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c.\"<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng nh\u1edd c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ninh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[39] Ng\u01b0\u1eddi Nhung n\u1ed9i thu\u1ed9c \u1edf Nguy\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00f9i Thi\u00ean H\u1ea1[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'B\u00f9i Thi\u00ean Bi\u1ec7n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, truy\u1ec7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c Di H\u1ed3 theo L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, xin d\u1eabn qu\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u00e1nh \u00fap, l\u1ea1i xin h\u1ed7 tr\u1ee3, nh\u01b0ng B\u1ed1 tr\u00ed ty kh\u00f4ng[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'kh\u00f4ng', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote] tr\u1ea3 l\u1eddi. Vua cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung n\u00ean g\u1eafng s\u1ee9c ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, kh\u00f4ng n\u00ean ng\u0103n c\u1ea3n, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 c\u1ea5p gi\u00e1p binh tinh nhu\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[40] T\u0103ng nh\u00e2n Ng\u0169 \u0110\u00e0i S\u01a1n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u1eeda ch\u00f9a Linh C\u1ea3nh t\u1ef1 \u0111\u00f3ng r\u1ed3i t\u1ef1 m\u1edf, s\u00e1ng ra th\u1ea5y 32 d\u1ea5u ch\u00e2n trong s\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 chuy\u1ec7n r\u1ea5t l\u1ea1, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n, c\u0169ng \u0111\u00e1ng qu\u00fd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[41] Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u: <i>\"Hi\u1ec7n thi\u1ebfu ch\u1ee9c Qu\u00e2n tu\u1ea7n ph\u00e1n quan, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m qua ch\u1ee9c Ph\u00e1n, T\u01b0, B\u1ea1, \u00day, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u01b0u t\u00fa \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ee7 3 n\u0103m th\u00ec cho l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4 ho\u1eb7c ch\u1ee9c th\u00e2n d\u00e2n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[42] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi Man mua tr\u00e2u \u0111\u01b0a v\u00e0o \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n<p>[43] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 \u0110inh V\u1ecb, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Hi\u1ec7p l\u1ed9 H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>\"\u0110i\u1ec1n Th\u1eeba Ti\u1ebfn, \u0111\u1ea7u m\u1ee5c c\u1ee7a ng\u0169 t\u00ednh t\u1ee9 gi\u00e1p \u1edf Ngh\u0129a qu\u00e2n v\u1ee5 Cao Ch\u00e2u, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n 660 ng\u01b0\u1eddi Man, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 600 kh\u00ed gi\u1edbi, c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 400 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb b\u1eaft, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 giao cho th\u00e2n thu\u1ed9c.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, phong ch\u1ee9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n l\u00ednh l\u1eadp c\u00f4ng v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y \u0111\u00e3 n\u1ed9p binh gi\u00e1p, th\u1ec1 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi man \u1edf ph\u00eda nam khe l\u1ea1i ph\u1ea3n b\u1ed9i l\u1eddi th\u1ec1. H\u1ecd b\u00e0n v\u1edbi Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng v\u00e0 Quy\u1ec1n tri Th\u00ed ch\u00e2u Kh\u1ea5u Giam, sai Th\u1eeba Ti\u1ebfn d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0 huy \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh trong ch\u00e2u b\u1eaft gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed1t nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 nh\u1eadn t\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i Ti\u00eam M\u1ed9c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Th\u00ed ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t. T\u1eeb \u0111\u00f3, n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c gi\u1ea3m h\u1eb3n, d\u00e2n c\u01b0 g\u1ea7n khe \u0111\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Giam ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi man ph\u00eda nam khe l\u00e0m ph\u1ea3n, Giam d\u1eabn qu\u00e2n b\u1eaft gi\u1eef th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 x\u1eed t\u1eed, d\u00f9ng m\u1ea5y tr\u0103m thanh ni\u00ean B\u1ea1ch Tr\u1ee5y x\u00e2y r\u00e0o gi\u1eef ch\u1ed7 hi\u1ec3m y\u1ebfu. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng, c\u00f2n H\u1ed9i y\u1ebfu c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng, nay tham kh\u1ea3o th\u00eam \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, mong kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t c\u00f4ng lao c\u1ee7a Giam, l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean T\u00e0o Tr\u01b0\u01a1ng th\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c qu\u1ea7n m\u1ee5c.<\/p>\n\n<p>[45] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1eeb kinh s\u01b0 \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, b\u00e8n l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, d\u0169ng c\u1ea3m trong qu\u00e2n ch\u00e2u b\u1ed5 sung, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ba b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. H\u01a1n n\u1eefa, h\u00e0ng ng\u0169 kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1[footnote] 'Kh\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ea5t', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda[\/footnote], hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng qu\u00e1 nhi\u1ec1u. N\u0103m ngo\u00e1i, chia qu\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng v\u00e0o s\u1ed5 qu\u00e2n ch\u00e2u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng xin b\u1ed5 sung theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. Do \u0111\u00f3, sai Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 T\u00e0ng kh\u1ed1 T\u00e2y Kinh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Hi \u0111i\u1ec1u tra, tuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, l\u1eadp th\u00e0nh hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ch\u1ec9 huy Th\u1ea7n Nhu\u1ec7 v\u00e0 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy Th\u1ea7n H\u1ed5, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean hu\u1ea5n luy\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Hi, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[46] Tr\u1ea1i ch\u1ee7 H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 \u0110o\u00e0n Th\u1ee7 Lu\u00e2n t\u00e2u: <i>\"L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m, c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean l\u00e0 Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng, Di\u1ec7t N\u00f4ng Kh\u00e1nh c\u00f9ng nhau giao chi\u1ebfn. Tr\u1ea1i n\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n \u1ee9ng vi\u1ec7n, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, b\u1eaft s\u1ed1ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi, k\u1ebb r\u01a1i xu\u1ed1ng v\u1ef1c ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t con ng\u1ef1a, n\u0103m tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i c\u1edd tr\u1ed1ng, \u00e1o gi\u00e1p.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o t\u00e2u ch\u1ec9 r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, v\u00e0 n\u00f3i Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng gi\u1eb7c \u0111\u1ed1i tr\u1eadn, m\u00e0 tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c c\u00e1ch xa h\u01a1n ngh\u00ecn b\u01b0\u1edbc, Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng s\u1ee3 b\u1ea5t ti\u1ec7n cho d\u00e2n sinh v\u00e0 d\u00e2n th\u1ee5c, v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, t\u1ef1 m\u00ecnh d\u1eabn b\u1ed9 t\u1ed9c chuy\u1ec3n chi\u1ebfn, K\u1ebf Thi\u00ean b\u00e8n thua. Vua n\u00f3i: <i>\"Tuy m\u01b0\u1ee3n qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u1ebf l\u1ef1c, nh\u01b0ng giao chi\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9 binh, l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> \u0110em t\u1ea5t c\u1ea3 chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m ban cho h\u1ecd, l\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng th\u00eam, c\u1ea5p ti\u1ec1n cho qu\u00e2n tr\u1ea1i, cho Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn, \u0110\u00f4 th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c, Di\u1ec7t N\u00f4ng Kh\u00e1nh l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u La, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u0103ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u00e2n c\u00fang t\u1ebf n\u00fai t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o xe ki\u1ec7u, l\u1ecdng v\u00e0ng tua, y\u00ean ng\u1ef1a \u0111\u1ecf v\u00e0 t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, k\u1ebb vi ph\u1ea1m x\u1eed theo lu\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u \u00cdch, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean, ki\u00eam Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean, l\u1ec7nh cho Ki\u1ec1m h\u1ea1t D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0ng Qu\u00e1n quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u \u00cdch.<\/p>\n\n<p>Tri Ti\u1ebft \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o qu\u00e2n Long K\u1ecb m\u01b0u ph\u1ea3n, li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Tri ti\u1ebft b\u00ed m\u1eadt b\u1eaft gi\u1eef b\u1ecdn ch\u00fang, tra x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u1ec9 x\u1eed t\u1eed b\u1ea3y k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng truy c\u1ee9u. T\u1eeb khi C\u00e0n \u0110\u1ee9c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Th\u1ee5c, h\u00e0ng n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p l\u1ee5a l\u00e0, th\u01b0\u1eddng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ed1 v\u1ea1n, b\u1eaft d\u00e2n trong l\u00e0ng b\u1ed5 sung l\u00e0m nha hi\u1ec7u, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng t\u1eeb Gia L\u0103ng \u0111\u1ebfn Kinh Ch\u1eed, \u0111\u1eafm ch\u00ecm g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 s\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, d\u00e2n ch\u00e2u o\u00e1n h\u1eadn. Tri ti\u1ebft xin ch\u1ecdn hai m\u01b0\u01a1i quan l\u1ea1i trong tri\u1ec1u, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai thuy\u1ec1n l\u00e0m m\u1ed9t c\u01b0\u01a1ng[footnote] 'M\u01b0\u1eddi hai', b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng; b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'hai m\u01b0\u01a1i'.[\/footnote], do hai ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd, ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n v\u00e0 x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u00edt c\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<p>Sau lo\u1ea1n gi\u1eb7c, \u00f4ng thu ph\u1ee5c qu\u00e2n l\u00ednh, v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang, uy \u0111\u1ee9c r\u1ea5t n\u1ed5i ti\u1ebfng. Nh\u01b0ng v\u00ec qu\u00e1 gh\u00e9t k\u1ebb \u00e1c, binh d\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi ta r\u1ea5t o\u00e1n s\u1ee3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c mu\u1ed1n y\u00ean \u1ed5n v\u00f9ng xa, s\u1ee3 Tri ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c, v\u00ec \u00f4ng v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5, n\u00ean \u0111i\u1ec1u \u00f4ng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i r\u00f5 \u00fd \u1ee7y th\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[49] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u0129nh c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 \u0110inh V\u1ecb b\u00e0n vi\u1ec7c quy ho\u1ea1ch \u0111\u1ed9ng man, hai b\u00ean tr\u00e1i \u00fd nhau, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh tra \u00e1n Th\u1ecbnh L\u01b0\u01a1ng, L\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u1edbi L\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng vui, l\u00fac \u0111\u00f3 Trung Ch\u00e1nh \u0111ang l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf ty B\u1eb1ng Do thu\u1ed9c Tam ty, b\u00e8n sai Trung Ch\u00e1nh \u0111i s\u1ee9, thay \u0110\u0129nh \u1edf T\u00e2y l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[50] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, gia n\u00f4 c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng ph\u1ea1m t\u1ed9i, c\u00f3 khi b\u1ecb ch\u1ee7 nh\u00e2n t\u1ef1 \u00fd x\u0103m m\u1eb7t. Vua cho r\u1eb1ng gia n\u00f4 ng\u00e0y nay v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n l\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng k\u1ebb n\u00e0o tr\u1ed9m c\u1eafp t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ch\u1ee7, t\u1eeb n\u0103m quan tr\u1edf l\u00ean th\u00ec \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i lao th\u00e0nh, t\u1eeb m\u01b0\u1eddi quan tr\u1edf l\u00ean th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u1eed, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd x\u0103m m\u1eb7t.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec7nh c\u1ea5m x\u0103m m\u1eb7t, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng sau. Nay theo \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Phan La Chi nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch xa V\u1ecb Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1eb9n tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n. Do \u0111\u00f3, La Chi l\u1ea1i ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p binh l\u00ednh, mong h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, v\u00e0 xin phong ch\u1ee9c cho b\u1ea3y th\u1ee7 l\u0129nh ph\u1ee5 l\u00e0 Ng\u1ed9t T\u00e1.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"K\u1ebf Thi\u00ean th\u01b0\u1eddng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Tam S\u01a1n, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp bi\u00ean gi\u1edbi, khi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ea5t k\u00edch th\u00ec h\u1eafn \u0111\u00e3 b\u1ecf ch\u1ea1y. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 b\u1ed9 t\u1ed9c L\u1ee5c C\u1ed1c \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c v\u1edbi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u0169ng l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f3 kh\u0103n, h\u1ecd ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng d\u00e1m th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u1eefa, v\u00e0 s\u1ebd m\u1ea5t l\u00f2ng h\u1ecd.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu phong cho Ng\u1ed9t T\u00e1 v\u00e0 b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a Lang T\u01b0\u1edbng, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd h\u1ed9i qu\u00e2n, n\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u00d4 B\u1ea1ch Tr\u00ec v\u00e0 Di\u00eam Ch\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd xu\u1ea5t qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, c\u1ea5p \u1ea5n cho T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Tri Ch\u00e2u, Th\u1ecb C\u1ea5m \u0110inh Duy Thanh.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"Th\u00f4ng ph\u00e1n Qu\u1ebf Ch\u00e2u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng H\u1ef1u Chi, v\u1eeba m\u1edbi ch\u1ecbu tang m\u1eb9, ch\u1ec9 h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng[footnote] Ch\u1eef 'c\u1eadp' th\u1eeba \u1edf tr\u00ean ch\u1eef 'du', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], \u0111\u00e3 li\u00ean t\u1ee5c d\u00e2ng n\u0103m b\u1ea3n t\u1ea5u, xin b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5 b\u00f9 \u0111\u1eafp cho H\u00e0 B\u1eafc, t\u1ecbch thu l\u1ee5a g\u1ea5m bu\u00f4n l\u1eadu, t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ed1ng n\u1ea1p v\u00e0ng b\u1ea1c, k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf kho\u00e1n \u1edf Kinh Nam, v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadn d\u1ecbch tr\u1ea1m \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng ta tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1eddi c\u01a1, qu\u00ean m\u1ea5t n\u1ed7i \u0111au tang m\u1eb9, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ti\u1ebfn th\u00e2n. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch hi\u1ebfu tr\u1ecb \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u00e0y d\u1eb7n phong t\u1ee5c d\u00e2n gian, xin h\u00e3y tr\u00e1ch ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u01b0\u1edbc ba ch\u1ee9c c\u1ee7a H\u1ef1u Chi[footnote] Ch\u1eef 'h\u1ef1u' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn S\u00e2m Ch\u00e2u, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i ni\u00eam y\u1ebft \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 h\u00e0nh dinh \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau sai s\u1ee9 tri\u1ec7u c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf Tr\u1ea5n ch\u00e2u l\u00e0 Tang T\u00e1n v\u00e0 Cao D\u01b0\u01a1ng quan l\u00e0 Chu O\u00e1nh \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n. V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u00e1i 1.500 b\u1ed9 binh ra ngh\u00eanh chi\u1ebfn \u1edf huy\u1ec7n V\u1ecdng \u0110\u00f4.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, \u0111\u1ebfn c\u00e1ch huy\u1ec7n l\u1ef5 6 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam, g\u1eb7p \u0111\u1ecbch, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u, V\u00e2n ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh, mu\u1ed1n ra s\u1ee9c b\u00e1o \u0111\u00e1p, b\u00e8n c\u00f9ng \u0111\u1ecbch giao chi\u1ebfn \u1edf th\u00f4n Khang, t\u1eeb gi\u1edd M\u00f9i \u0111\u1ebfn gi\u1edd T\u00fd, th\u1ebf \u0111\u1ecbch h\u01a1i l\u00f9i. \u0110\u1ebfn s\u00e1ng l\u1ea1i \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ecbch d\u1ed3n to\u00e0n l\u1ef1c \u0111\u00e1nh v\u00e0o c\u00e1nh \u0111\u00f4ng, \u0111\u00e1nh ra ph\u00eda sau tr\u1eadn \u0111\u1ecba, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf. K\u1ebf Trung \u0111em qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n phi ng\u1ef1a x\u00f4ng t\u1edbi, v\u1ed1n m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o sang tr\u1ecdng, \u0111\u1ecbch nh\u1eadn ra, v\u00e2y m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u00f2ng, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng. K\u1ebf Trung li\u1ec1u ch\u1ebft \u0111\u00e1nh, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba \u0111i, men theo ph\u00eda t\u00e2y n\u00fai m\u00e0 l\u00ean ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch Th\u00e0nh th\u00ec b\u1ecb \u0111\u1ecbch b\u1eaft. V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau li\u1ec1n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, sai s\u1ee9 v\u00e0o t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua m\u1edbi nghe tin K\u1ebf Trung thua tr\u1eadn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u 15.000 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u1eeb c\u1eeda Th\u1ed5 M\u00f4n ti\u1ebfn v\u1ec1 Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u \u0111\u1ec3 c\u1ee9u vi\u1ec7n, ban cho qu\u00e2n s\u0129 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u1edf tr\u1eadn V\u1ecdng \u0110\u00f4 ti\u1ec1n l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[56] T\u1ea3 V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u00edn qu\u1ed1c c\u00f4ng Huy\u1ec1n H\u1ef1u, hi\u1ebfu th\u1ea3o, c\u1ea9n th\u1eadn, th\u00f4ng minh, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd. Khi b\u1ecb b\u1ec7nh, Ty Thi\u00ean n\u00f3i m\u1eb7t tr\u0103ng ph\u1ea1m v\u00e0o sao Ti\u1ec1n Tinh v\u00e0 sao Th\u1ee9 T\u1eed, Vua lo l\u1eafng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0m l\u1ec5 trai ti\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac. H\u00f4m nay, Huy\u1ec1n H\u1ef1u m\u1ea5t, m\u1edbi 9 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong l\u00e0m Chu v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 \u0110i\u1ec7u Hi\u1ebfn. M\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0y sau, con trai c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng m\u1edbi sinh \u0111\u01b0\u1ee3c hai th\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua b\u00e8n nh\u1eadn con c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t nu\u00f4i trong cung.<\/p>\n<p><i>(Chu v\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t, Ch\u00e2n T\u00f4ng nh\u1eadn con c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t nu\u00f4i trong cung. Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n n\u00f3i n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[57] Th\u00e0nh \u0110\u00f4 khuy\u1ebft ch\u1ee9c l\u01b0u th\u1ee7, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c kh\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, Vua cho r\u1eb1ng C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Th\u1ee5c l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t, nghi\u00eam t\u00fac, ch\u0103m lo an d\u00e2n, d\u00e2n xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, th\u0103ng Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, sung ch\u1ee9c Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Tri \u00cdch ch\u00e2u. D\u00e2n nghe tin V\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ba t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi L\u1eb7c Quy\u1ebft Ma n\u1ed9i thu\u1ed9c \u1edf H\u00e0 T\u00e2y xin \u0111em 1.000 qu\u00e2n v\u00e0 300 ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb tham gia chi\u1ebfn d\u1ecbch chinh ph\u1ea1t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho ch\u00e2u Lan ph\u1ee7 d\u1ee5 h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Ph\u00f9ng Li\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng h\u01a1n 400 h\u1ed9 d\u00e2n Giao Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u1edf Kh\u00e2m Ch\u00e2u, khi \u0111\u1ebfn b\u1edd bi\u1ec3n, li\u1ec1n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1ed7 v\u1ec1, r\u1ed3i cho tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[60] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 n\u1ebfu l\u1ea5y ch\u00e1u l\u00e0m con \u0111\u1ec3 xin \u1ea5m phong cho ch\u00fa th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, Ph\u00e1n quan T\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y b\u1ecb b\u1ec7nh. Nh\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Ph\u1ee7 Ch\u00e2u, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u1ecbnh g\u1eafng g\u01b0\u1ee3ng \u0111i. Vua nghe tin, v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn th\u0103m. \u00cdt l\u00e2u sau b\u1ec7nh \u0111\u1ee1 ch\u00fat \u00edt, nh\u01b0ng v\u1eabn g\u1ea7y y\u1ebfu. Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0 khuy\u00ean \u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng thu\u1ed1c, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u00f4ng c\u1eady, m\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec3 an l\u00f2ng m\u1eb9 gi\u00e0.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[62] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, tri\u1ec7u Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y v\u1ec1 kinh, l\u1ec7nh cho Binh m\u00e3 Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u00e0 L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh t\u1ea1m quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[63] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7 \u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u1ebfu \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong hai n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng thu mua n\u1eefa[footnote]Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7 \u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u1ebfu \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong hai n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng thu mua n\u1eefa, ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean l\u00e0 's\u01b0', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7 \u1edf kinh \u0111\u00f4', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 37-3 vi\u1ebft l\u00e0 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c kho \u1edf kinh \u0111\u00f4', 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c kho' t\u1ee9c l\u00e0 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7'.[\/footnote], \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. L\u1ea1i sai L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u1ea7n Th\u1ee9 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n<p>[64] H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o t\u00e2u r\u1eb1ng trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7, kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xin d\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n ph\u00eda nam, l\u1ea1i mu\u1ed1n b\u1eaft c\u00e1c h\u1ed9 c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng mua ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n b\u1ea1c. L\u00fd H\u00e3ng v\u00e0 c\u00e1c quan cho r\u1eb1ng qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 qu\u00e2n ch\u00e2u, n\u1ebfu \u0111\u1eb7t doanh tr\u1ea1i \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u th\u00ec ph\u1ea3i lo h\u1ecd quen \u1edf \u0111\u1ea5t c\u0169, d\u1eddi \u0111i s\u1ebd g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n; l\u1ea1i th\u00eam d\u00e2n c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng s\u1ed1ng r\u1ea3i r\u00e1c trong th\u00f4n x\u00f3m, kh\u00f4ng c\u00f3 ai qu\u1ea3n l\u00fd, b\u1eaft h\u1ecd mua ng\u1ef1a c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i sai V\u0103n B\u1ea3o tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5, V\u0103n B\u1ea3o v\u1eabn ki\u00ean tr\u00ec \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e2u, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh chuy\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ra l\u1ec7nh h\u1ee3p nh\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u1ea3i t\u1ea1o doanh tr\u1ea1i, mu\u1ed1n h\u1ecd di chuy\u1ec3n qua l\u1ea1i gi\u1eefa c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u, m\u00e0 V\u0103n B\u1ea3o v\u1eabn ki\u00ean quy\u1ebft tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i \u00edch.\"<\/i> B\u00e8n sai Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y t\u00e2u l\u1ea1i, \u00fd ki\u1ebfn gi\u1ed1ng v\u1edbi H\u00e3ng, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u b\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 r\u00fat kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Cao D\u01b0\u01a1ng Quan b\u1ed9 th\u1ef1 Chu O\u00e1nh d\u1eabn to\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n. Khi O\u00e1nh \u0111\u1ebfn th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u00fat. O\u00e1nh li\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"O\u00e1nh l\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, sao kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat, \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau ki\u00eam qu\u1ea3n ba l\u1ed9 qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng. Ri\u00eang O\u00e1nh g\u1eedi th\u01b0 cho Si\u00eau, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 c\u1ee7a l\u1ed9 m\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Si\u00eau lo r\u1eb1ng n\u1ebfu d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n tr\u1ea3 l\u1eddi th\u00ec s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 h\u00f2a thu\u1eadn, b\u00e8n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean. Vua khen Si\u00eau lo vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, chu to\u00e0n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, vi\u1ebft th\u01b0 khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ra chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.<\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai s\u1ee9 \u0111i an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[68] Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed t\u00e2u: <i>\"Ru\u1ed9ng g\u1ea7n khe \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Man qu\u1ea5y nhi\u1ec5u n\u00ean c\u1ea5m khai kh\u1ea9n. Nay bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n l\u1ea1i c\u00e0y c\u1ea5y, \u0111\u00e3 sai quan ki\u1ec3m tra l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, xin cho h\u1ecd n\u1ed9p thu\u1ebf nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu mi\u1ec5n gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng. Ch\u00ed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110i\u1ec1n T\u00edch l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u01b0u T\u1ed1ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1. L\u1ea1i sai trung s\u1ee9 d\u1ee5 \u0110i\u1ec1n T\u00edch r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e3y y\u00ean t\u00e2m tr\u01b0\u1edbc thu\u1eadt, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng sai \u0111i, n\u1ebfu mu\u1ed1n l\u00ean \u0111i\u1ec7n th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u1ec7nh cho \u0110i\u1ec1n T\u00edch ki\u00eam ch\u1ee9c S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n.<\/p>\n\n<p>[70] L\u01b0u T\u1ed1ng t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u qu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1, Th\u1ea9m quan \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Kinh H\u1ed3, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Qu\u1ea3ng Nam, ho\u1eb7c \u1edf n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, ho\u1eb7c n\u01a1i \u0111\u00f4ng d\u00e2n c\u01b0, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m. C\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u do c\u1ef1u th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c c\u1ea5p, x\u00e1 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, c\u0169ng n\u00ean ch\u1ecdn th\u00f4ng ph\u00e1n. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u ph\u1ea3i nh\u1eadm ch\u1ee9c xa, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u1edb cha m\u1eb9 ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh. Xin t\u1eeb nay, n\u1ebfu cha m\u1eb9 th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t, cho ph\u00e9p xin ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c. Khi n\u1ed9p \u0111\u01a1n l\u00ean Th\u1ea9m quan, ph\u1ea3i n\u00f3i r\u00f5 cha m\u1eb9 \u0111\u00e3 ch\u00f4n c\u1ea5t, th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p kh\u1ea3o kh\u00f3a theo l\u1ec7. Ai d\u00e1m gian d\u1ed1i ho\u1eb7c vi ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u b\u00e3i ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[71] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n x\u00e2m ph\u1ea1m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u1ea5y danh ngh\u0129a bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ec3 do th\u00e1m, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n\n<p>[72] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb tr\u00fang phong huy\u1ec5n, Vua li\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban cho 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c. H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau, b\u1ec7nh ch\u01b0a kh\u1ecfi, M\u00f4ng Ch\u00ednh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n<p>[73] Vua cho r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, truy t\u1eb7ng K\u1ebf Trung ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung. Cho con trai \u00f4ng l\u00e0 Ho\u00e0i Ti\u1ebft l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Ho\u00e0i M\u1eabn l\u00e0m S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan. L\u1ea1i truy t\u1eb7ng \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u1ed9 th\u1eeba th\u1ee5, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Do\u00e3n N\u0103ng l\u00e0m Nh\u01b0 kinh s\u1ee9, Gi\u00e1m \u00e1p huy\u1ec7n V\u1ecdng \u0110\u00f4, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00fd Hu\u00e2n l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, Huy\u1ec7n \u00fay Ng\u00f4 Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n<p>[74] Tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u0111\u00f3 gi\u1ebft ch\u1ebft, c\u01b0\u1edbp h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 gia s\u00fac. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho Ph\u1ee7 Ch\u00e2u t\u1eeb nay cho ph\u00e9p d\u00e2n tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi nhau, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m, v\u1ed7 v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[75] T\u1ed9c B\u1ea1ch M\u00e3 \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u ch\u1ed1ng l\u1ea1i L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, tr\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd nhi\u1ec1u l\u1ea7n di chuy\u1ec3n, thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu c\u1ea5p l\u00faa th\u00f3c cho h\u1ecd. L\u1ea1i d\u1eddi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c n\u1ed9i thu\u1ed9c \u1edf tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi Ninh Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[76] Th\u1ecb lang H\u00ecnh b\u1ed9 Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng, v\u00ec x\u1eed \u00e1n sai l\u1ea7m khi l\u00e0m tri ch\u00e2u H\u00e0 Nam, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay khanh.<\/p>\n\n<p>[77] Ty B\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 m\u1eb7t T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean c\u00f9ng con l\u00e0 A Kh\u1eafc Y t\u1eadp trung qu\u00e2n \u1edf s\u00f4ng Ph\u1ed1 L\u1ea1c, nghe \u0111\u1ed3n s\u1eafp x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, n\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n th\u00ec Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh xu\u1ea5t qu\u00e2n, ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u00e0m suy y\u1ebfu th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00fang; n\u1ebfu \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c th\u00ec Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh xu\u1ea5t qu\u00e2n c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 8, nay theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ghi ch\u00e9p con ch\u00e1u c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf V\u1ecdng \u0110\u00f4, l\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[79] B\u1ed1n qu\u00e2n s\u0129 H\u1ed5 D\u1ef1c \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u l\u00e0 Ng\u1ee5y Qu\u1ef3nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1eaft gi\u1eef, \u0111\u1ebfn nay tr\u1ed1n v\u1ec1, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"K\u1ebf Thi\u00ean \u1edf tr\u1ea5n \u0110\u00f4ng Quan, c\u00e1ch ph\u00eda \u0111\u00f4ng Linh Ch\u00e2u 30 d\u1eb7m, d\u1ef1ng r\u00e0o m\u00e0 \u1edf, qu\u00e2n l\u00ednh kho\u1ea3ng ba v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. N\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, l\u00faa m\u1ea1ch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, l\u1ea1i d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, c\u00f4ng vi\u1ec7c xong th\u00ec \u0111\u00ea v\u1ee1. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f3 l\u1ed7i nh\u1ecf th\u00ec tr\u00f3i \u0111\u1ea7u n\u00e9m xu\u1ed1ng s\u00f4ng, b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u00f3n xem, ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean th\u00ec v\u1edbt l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n th\u00ec kh\u00f4ng. D\u00e2n ch\u00e2u Ng\u00e2n, H\u1ea1 c\u00f3 c\u01a1m \u0103n \u00e1o m\u1eb7c kh\u00e1 h\u01a1n \u0111\u1ec1u d\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y. C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, x\u00e1c ch\u1ebft n\u1eb1m \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1eddng, d\u00e2n ch\u00fang o\u00e1n than nhi\u1ec1u.\"<\/i> Ban chi\u1ebfu c\u1ea5p cho Qu\u1ef3nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, ti\u1ec1n b\u1ea1c, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m ti\u1ec3u hi\u1ec7u, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[80] Tr\u1eadn th\u1ea5t b\u1ea1i \u1edf V\u1ecdng \u0110\u00f4, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"D\u00f9ng binh v\u1ed1n c\u00f3 th\u1eafng c\u00f3 b\u1ea1i, nh\u01b0ng tr\u1eadn n\u00e0y nghe n\u00f3i c\u00f3 k\u1ebb \u1edf tr\u1eadn ti\u1ec1n c\u00f4ng khai kh\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ecf ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc. Nay ch\u01b0a th\u1ec3 ng\u1eebng binh, n\u1ebfu kh\u00f4ng truy x\u00e9t t\u1eadn c\u00f9ng, sau n\u00e0y l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e! N\u1ebfu tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1ebft c\u1ea3, ng\u01b0\u1eddi ta \u1eaft s\u1ebd lo s\u1ee3, n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i nh\u1eefng k\u1ebb t\u00ecnh l\u00fd kh\u00f3 tha th\u1ee9, kho\u1ea3ng hai ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o trung dung.\"<\/i> B\u00e8n sai Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi. Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u1eeba Khu\u00ea nghi\u00eam kh\u1eafc, Do\u00e3n T\u1eafc \u00f4n h\u00f2a, Tr\u1eabm mu\u1ed1n h\u1ecd k\u1ebft h\u1ee3p khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, B\u00e1 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Tr\u1ea5n Ch\u00e2u ph\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed L\u00fd Ph\u00fac b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Phong Ch\u00e2u; C\u1ee7ng Th\u00e1nh \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u0103ng[footnote]C\u1ee7ng Th\u00e1nh \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u0103ng, ch\u1eef 'C\u1ee7ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Chi', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c t\u01b0\u1edbng su\u00fd c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, Thi\u1ec3m T\u00e2y ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, v\u00ec thay \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, b\u1ecb chi\u1ebfu th\u01b0 tr\u00e1ch m\u1eafng, b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u1eef nguy\u00ean quan h\u00e0m. Theo l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, mu\u1ed1i Gi\u1ea3i l\u1ea1i cho ph\u00e9p bu\u00f4n b\u00e1n nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[83] L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c l\u1ea7n n\u1eefa, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho, sai L\u00fd H\u00e3ng truy\u1ec1n ch\u1ec9. H\u00f4m sau, M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u1ea1i d\u00e2ng th\u01b0, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i v\u00e0 khuy\u00ean ng\u0103n, sai n\u1ed9i th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng mang th\u01b0 tay \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, c\u00f9ng ban thu\u1ed1c qu\u00fd v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u ngon.<\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh b\u1ed1 tr\u00ed t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, x\u00e2y xong tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n Can Xuy\u00ean, ban t\u00ean l\u00e0 T\u00fac Vi\u1ec5n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[85] Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u L\u0103ng S\u00e1ch d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba l\u00fd c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[86] Kinh th\u00e0nh c\u00f3 d\u1ecbch b\u1ec7nh, chia nhau sai n\u1ed9i th\u1ea7n ban thu\u1ed1c.<\/p>\n\n<p>[87] T\u1eeb sau th\u1ea5t b\u1ea1i \u1edf V\u1ecdng \u0110\u00f4, Vua ng\u00e0y ng\u00e0y t\u00ecm ki\u1ebfm k\u1ebf s\u00e1ch ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u00e3 l\u00e2u tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, luy\u1ec7n t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, b\u00e8n h\u1ecfi h\u1ecd v\u1ec1 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd d\u00e2ng l\u00ean kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi y\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c, v\u00ec th\u1ebf Vua sai hai ph\u1ee7 h\u1ecdp b\u00e0n, m\u1ed7i n\u01a1i tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin h\u1ee3p binh ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef n\u01a1i xung y\u1ebfu[footnote] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin h\u1ee3p binh ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef n\u01a1i xung y\u1ebfu, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin l\u1ec7nh cho ba l\u1ed9 chia qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111em qu\u00e2n hai l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh b\u00e0y tr\u1eadn \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, l\u1ea1i d\u1eddi qu\u00e2n Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1eb7t th\u00eam qu\u00e2n k\u1ef3 \u1edf Thu\u1eadn An qu\u00e2n \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf, huy \u0111\u1ed9ng trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec[footnote] Huy \u0111\u1ed9ng trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, ch\u1eef 'ph\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote], b\u00f9 \u0111\u1eafp ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t. Vua xem x\u00e9t t\u1ed5ng th\u1ec3 r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[88] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf, trong cung \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn th\u1ebf cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n gi\u1edd th\u1ebf gi\u1eb7c ch\u01b0a y\u00ean, c\u00e0ng ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb. Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa tuy nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng ph\u1ea3i ch\u1ecdn tinh nhu\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfm gi\u1eef n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf ch\u00fang. T\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00e2n ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u h\u1ed9i t\u1ea1i \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, d\u1ef1a s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0m \u0111\u1ea1i tr\u1eadn. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n c\u1ee7a gi\u1eb7c, xu\u1ea5t qu\u00e2n d\u1ef1ng r\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn th\u00ec ki\u00ean th\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i theo, \u0111\u1ee3i v\u00e0i ng\u00e0y gi\u1eb7c m\u1ec7t m\u1ecfi th\u00ec \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng khi\u00eau chi\u1ebfn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eddi kh\u1ecfi \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1ec7nh ti\u00ean phong d\u1eabn ti\u00ean phong d\u1ee5 gi\u1eb7c v\u00e0o \u0111\u1ea1i tr\u1eadn, r\u1ed3i d\u00f9ng k\u1ef5 binh \u1edf gi\u1eefa, b\u1ed9 binh v\u00e2y quanh, giao chi\u1ebfn c\u1eadn chi\u1ebfn, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eddi \u0111\u1ed9i ng\u0169, qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 th\u1eadn tr\u1ecdng, khi\u1ebfn k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00f4ng pha.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i chia qu\u00e2n l\u00e0m ba l\u1ed9, cho 6.000 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf Uy L\u1ed7 qu\u00e2n, do Ng\u1ee5y N\u0103ng, B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 <i>(Th\u1ee7 T\u1ed1, ng\u01b0\u1eddi Khai Phong)<\/i>, Tr\u01b0\u01a1ng Nhu\u1ec7 ch\u1ec9 huy <i>(Tr\u01b0\u01a1ng Nhu\u1ec7, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>; 5.000 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf B\u1ea3o ch\u00e2u, do D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng, Tr\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Hi, L\u00fd Ho\u00e0i Ti\u1ebft <i>(L\u00fd Ho\u00e0i Ti\u1ebft, con c\u1ee7a Th\u1ea7n H\u1eefu)<\/i> ch\u1ec9 huy; 5.000 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf B\u1eafc B\u00ecnh tr\u1ea1i, do \u0110i\u1ec1n M\u1eabn, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, Th\u1ea1ch Di\u00ean Ph\u00fac <i>(Di\u00ean Ph\u00fac, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> ch\u1ec9 huy, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi gi\u1eb7c m\u1edbi \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng giao chi\u1ebfn ngay, \u0111\u1ee3i khi ch\u00fang suy y\u1ebfu th\u00ec d\u1ee5 ch\u00fang ra kh\u1ecfi th\u00e0nh giao chi\u1ebfn, khi\u1ebfn ch\u00fang ch\u1ea1y kh\u00f4ng k\u1ecbp. N\u1ebfu gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t qua B\u1ea3o ch\u00e2u v\u1ec1 ph\u00eda nam, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, th\u00ec l\u1ec7nh qu\u00e2n Uy L\u1ed7 h\u1ee3p v\u1edbi Di\u00ean L\u00e3ng, khi\u1ebfn gi\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc l\u1eabn sau, th\u1eeba c\u01a1 ti\u00eau di\u1ec7t. N\u1ebfu gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, m\u00e0 tr\u00e0n xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, th\u00ec l\u1ea1i h\u1ee3p v\u1edbi \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u1edf B\u1eafc B\u00ecnh, c\u00f9ng ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, l\u1ec7nh H\u00f9ng B\u00e1, Ph\u00e1 L\u1ed7 c\u00f9ng \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau[footnote] L\u1ec7nh H\u00f9ng B\u00e1, Ph\u00e1 L\u1ed7 c\u00f9ng \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau 'Ph\u00e1 L\u1ed7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u00e1 \u0110\u1ecbch', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t Ph\u00e1 L\u1ed7 qu\u00e2n, thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4ng l\u1ed9 th\u1eddi T\u1ed1ng, t\u1ee9c l\u00e0 tr\u1ea1i \u1ee8 Kh\u1ea9u thu\u1ed9c B\u00e1 ch\u00e2u, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh T\u00edn An qu\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi Thanh ki\u00eang n\u00f3i 'L\u1ed7', n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'Ph\u00e1 \u0110\u1ecbch'.[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i l\u1ec7nh T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n <i>(\u0110\u1ee9c Qu\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>, B\u00f9i T\u1ef1 Vinh <i>(T\u1ef1 Vinh, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> ch\u1ec9 huy 8.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n, L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd, Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf M\u00e2n <i>(K\u1ebf M\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> ch\u1ec9 huy 5.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00ecnh ch\u00e2u, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4ng t\u00e2y, khi gi\u1eb7c \u0111\u1ecbnh r\u00fat lui th\u00ec l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u h\u1ee3p v\u1edbi ba l\u1ed9 k\u1ef5 binh c\u00f9ng \u0111\u00e1nh. L\u1ea1i l\u1ec7nh Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 ch\u1ec9 huy 10.000 qu\u00e2n \u1edf M\u1ea1c ch\u00e2u, L\u00f4 V\u0103n Th\u1ecd <i>(V\u0103n Th\u1ecd, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tu\u1ea5n <i>(Th\u1ee7 Tu\u1ea5n, ph\u1ee5 ch\u00fa trong truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung)<\/i> gi\u00e1m s\u00e1t.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ee3i khi gi\u1eb7c r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, th\u00ec ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u00e1nh \u00fap Thu\u1eadn An qu\u00e2n, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng T\u00e2y S\u01a1n. N\u1ebfu s\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng b\u0103ng, gi\u1eb7c \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda \u0111\u00f4ng, th\u00ec l\u1ec7nh L\u01b0u D\u1ee5ng, L\u01b0u H\u00e1n Ng\u01b0ng <i>(H\u00e1n Ng\u01b0ng, ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, con c\u1ee7a B\u00ecnh)<\/i>, \u0110i\u1ec1n T\u01b0 Minh <i>(T\u01b0 Minh, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> ch\u1ec9 huy 5.000 qu\u00e2n h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu c\u00f9ng t\u1ea5n c\u00f4ng. S\u1ed1 qu\u00e2n c\u00f2n l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng, l\u1ec7nh Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t ch\u1ec9 huy, \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam thanh th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eabm tuy \u0111\u00e3 v\u1ea1ch s\u1eb5n k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y, giao cho t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, nh\u01b0ng v\u1eabn lo c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u1ed5n, c\u00e1c khanh h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9, b\u00e0n b\u1ea1c th\u00eam.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u00fd H\u00e3ng v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c chi\u1ebfn tr\u1eadn t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay v\u1ed1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n. Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ebf ng\u1ef1 th\u1eafng l\u1ee3i t\u1eeb trong tri\u1ec1u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, chia nhau ph\u00f2ng th\u1ee7 nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 e r\u1eb1ng kh\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ea9y lui \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u r\u1ea5t h\u1ee3p th\u1eddi c\u01a1, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ecdn th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 t\u1edbi.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn t\u00e0i qu\u1ea3 l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f3, Tr\u1eabm nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng[footnote]Tr\u1eabm nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng: ch\u1eef 't\u1ef1u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Ng\u1ee5y N\u0103ng t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, Tr\u01b0\u01a1ng Nhu\u1ec7 h\u00f2a nh\u00e3, n\u00ean cho h\u1ecd ph\u1ee5 t\u00e1 Ng\u1ee5y N\u0103ng. Uy L\u1ed7 l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu nh\u1ea5t, B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f9ng nhau \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u00e2n, mong r\u1eb1ng s\u1ef1 khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc s\u1ebd b\u1ed5 sung cho nhau. T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu th\u00edch l\u1ea5n l\u01b0\u1edbt ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u00f4ng ta t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c. Tam L\u1ed9 \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e0n Th\u1ee7 Anh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 ki\u1ebfn, n\u00ean cho Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n thay th\u1ebf. Th\u1eeba H\u00e0n tuy kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u0103m ch\u1ec9 ph\u1ee5ng c\u00f4ng. Nh\u1eefng vi\u1ec7c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u theo c\u00e1ch n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n<p>H\u00e3ng v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c trong ngo\u00e0i khen ng\u1ee3i, hu\u1ed1ng chi b\u1ecf ng\u1eafn l\u1ea5y d\u00e0i, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f9ng nhau t\u1ea1o n\u00ean th\u00e0nh t\u00edch.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng so\u00e1i d\u00e2ng l\u00ean ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ee3i khi t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ch\u1ecdn, s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng ki\u1ebfn ngh\u1ecb, cho r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>\"Y\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ecbch, th\u00ec kh\u00f3 l\u00f2ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu \u1edf khu v\u1ef1c gi\u1eefa B\u1ea3o Ch\u00e2u v\u00e0 Uy L\u1ed7, d\u1ef1a theo s\u00f4ng T\u1eeb v\u00e0 s\u00f4ng B\u00e0o \u0111\u1ec3 b\u1ed1 tr\u1eadn, th\u00ec th\u1ebf tr\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n vi ph\u1ed1i chi\u1ebfu ch\u1ec9, kh\u00f4ng ti\u1ebfn v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed then ch\u1ed1t, khi\u1ebfn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba \u00e1p s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi[footnote]Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba \u00e1p s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef '\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u00e1ch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 285, truy\u1ec7n Ph\u00f9ng Ch\u1eedng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a k\u1ecbp h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, m\u00e0 k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, may nh\u1edd c\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn n\u00ean ch\u00fang m\u1edbi r\u00fat lui.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 r\u00fat, nh\u01b0ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ecbch \u0111ang ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn, qu\u00e2n ta t\u1eadp trung \u1edf Trung S\u01a1n \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Vi\u1ec5n \u0110\u00f4[footnote]Qu\u00e2n ta t\u1eadp trung \u1edf Trung S\u01a1n \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Vi\u1ec5n \u0110\u00f4, ch\u1eef 'Trung S\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00f4ng S\u01a1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng qu\u00e2n l\u00ednh m\u1ec7t m\u1ecfi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea1n ki\u1ec7t, t\u01b0\u1edbng s\u0129 g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n, ch\u1ec9 c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c may m\u1eafn tho\u00e1t th\u00e2n. Nay ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00f9a thu, n\u00ean t\u0103ng qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng l\u00ean \u0111\u1ebfn s\u00e1u v\u1ea1n, kh\u1ed1ng ch\u1ebf ph\u00eda b\u1eafc \u0110\u1ecbnh V\u0169 l\u00e0m \u0111\u1ea1i tr\u1eadn, \u0111\u1eb7t \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf H\u00ecnh Ch\u00e2u l\u00e0m trung tr\u1eadn, \u0111\u1eb7t Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n l\u00e0m h\u1eadu tr\u1eadn, b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n \u1edf hai \u0111\u01b0\u1eddng M\u1ea1c Ch\u00e2u v\u00e0 Lang S\u01a1n.\"<\/i> Vua ph\u1ea7n l\u1edbn nghe theo ki\u1ebfn ngh\u1ecb n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: Vua nghe theo. X\u00e9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra, kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n theo l\u1eddi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng[footnote]Kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n theo l\u1eddi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung.[\/footnote].)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 5 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 B\u1ea3o An qu\u00e2n t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea1ch Ch\u00e2u v\u00e0 Th\u1ea5p Ch\u00e2u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00f9a thu cho n\u0103m h\u01b0\u01a1ng H\u00e1n D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, v\u00ec n\u01a1i n\u00e0y b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[3] D\u01b0\u01a1ng K\u00ecnh, Tri kh\u00e1ch c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an H\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, phong K\u00ecnh l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, ban cho m\u0169 \u00e1o, ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9; D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9; Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea1, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, l\u00e0m ph\u00f3, ban cho \u0110\u00e0m v\u00e0 H\u1ea1 \u00e1o m\u0169 kim t\u1eed. L\u1ea1i l\u1ea5y \u0110\u1ed7 Th\u1eeba Du\u1ec7, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu, c\u00f9ng lo vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec9nh d\u00e2ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, vi\u1ec7c chi\u1ebft trung l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u n\u00e2ng cao gi\u00e1 c\u1ea3, c\u1ea5p g\u1ea5p \u0111\u00f4i ti\u1ec1n c\u00f4ng. Nh\u01b0 \u1edf qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o t\u00ednh c\u1ea3 ti\u1ec1n h\u01b0 th\u1ef1c l\u00e0 714 \u0111\u1ed3ng, m\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2n l\u1edbn tr\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea5u n\u0103m th\u0103ng n\u0103m h\u1ee3p n\u0103m ch\u01b0\u1edbc g\u1ea1o, mu\u1ed1i h\u1ed9t m\u01b0\u1eddi t\u00e1m c\u00e2n m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t l\u1ea1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o. M\u1ed9t th\u0103ng th\u00f3c t\u00ednh c\u1ea3 ti\u1ec1n h\u01b0 th\u1ef1c l\u00e0 497 \u0111\u1ed3ng, m\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2n l\u1edbn tr\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea5u n\u0103m th\u0103ng m\u1ed9t h\u1ee3p b\u1ea3y ch\u01b0\u1edbc th\u00f3c, mu\u1ed1i h\u1ed9t m\u01b0\u1eddi ba c\u00e2n hai l\u1ea1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea5u th\u00f3c. M\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf t\u00ednh c\u1ea3 ti\u1ec1n h\u01b0 th\u1ef1c l\u00e0 485 \u0111\u1ed3ng, m\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2n l\u1edbn tr\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi phi\u00ean, ch\u00e2u V\u1ecb \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e1n, m\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o \u1edf ch\u00e2u V\u1ecb cao h\u01a1n qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung hai m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng. Ch\u00e2u Ho\u00e0n \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi phi\u00ean, ch\u00e2u Kh\u00e1nh \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e1n, m\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o \u1edf ch\u00e2u Kh\u00e1nh cao h\u01a1n ch\u00e2u Ho\u00e0n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng, th\u00f3c c\u0169ng cao h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng. Theo th\u1eddi gian, hao h\u1ee5t d\u1ea7n qu\u1ed1c d\u1ee5ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, e r\u1eb1ng hai ba n\u0103m sau, tr\u00e0 mu\u1ed1i c\u00e0ng r\u1ebb, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e0ng thi\u1ebfu. Ki\u1ec3m tra c\u00e1c kho Nghi\u00eam T\u00edn, H\u00e0m D\u01b0\u01a1ng, Nh\u00e2m Th\u00f4n, \u0110\u1ecbnh V\u0169, V\u1ecb Ki\u1ec1u, hi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c lo\u1ea1i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ch\u00edn v\u1ea1n th\u1ea1ch, xin v\u00e0o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n g\u1ea5p r\u00fat v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"Xin v\u00e0o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n g\u1ea5p r\u00fat v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 23-27 vi\u1ebft l\u00e0 'xin v\u00e0o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n g\u1ea5p r\u00fat v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi', m\u00e0 b\u1ea3n bi\u00ean n\u00e0y c\u00e2u sau li\u1ec1n ti\u1ebfp 'c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi' v\u00e2n v\u00e2n. Nguy\u00ean b\u1ea3n in 'duy\u00ean v\u1eadn' hai ch\u1eef nghi l\u00e0 'duy\u00ean bi\u00ean' sai.\" id=\"return-footnote-212-1\" href=\"#footnote-212-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, t\u00ednh s\u1ed1 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, th\u00ec ch\u1ec9 d\u00f9ng hai thu\u1ebf s\u1eafp t\u1edbi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i chi tr\u1ea3; n\u01a1i n\u00e0o ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m, th\u00ec d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c tr\u00ean t\u0103ng th\u00eam d\u1ef1 tr\u1eef. Khi d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7, th\u00ec d\u1eebng chi\u1ebft trung<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00ec d\u1eebng chi\u1ebft trung, 'chi\u1ebft trung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebft chuy\u1ec3n'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai \u0111\u1eb7t kho Chi\u1ebft Trung, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c, \u0111\u1ed5i l\u1ea5y tr\u00e0 mu\u1ed1i, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh kho Chi\u1ebft B\u00e1c. Ch\u1eef 'b\u00e1c' v\u00e0 'chuy\u1ec3n' c\u00f3 l\u1ebd do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n nhau m\u00e0 sai, nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-2\" href=\"#footnote-212-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, mu\u1ed1i v\u1eabn do quan b\u00e1n nh\u01b0 c\u0169, c\u1ecf th\u00ec ch\u1ec9 l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi trong ti\u1ec1n duy\u00ean khoa h\u1ea1 thu chi\u1ebft n\u1ea1p, l\u1ea5y \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u0103m. L\u1ea1i n\u1eefa, quan b\u00e1n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, m\u1ed9t n\u0103m \u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c hai ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, c\u1ea5p cho c\u00e1c qu\u00e2n, hu\u1ed1ng chi n\u0103m nay chi d\u1ee5ng so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm t\u00ednh k\u1ebf n\u00e0y, ng\u00e0y sau thi\u1ebfu h\u1ee5t, th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u1ea3i c\u1eaft l\u01b0u v\u1eadt ph\u1ea9m cung n\u1ed9p t\u1eeb T\u00e2y Xuy\u00ean, m\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i t\u1ef1 kinh \u0111\u00f4 v\u1eadn chuy\u1ec3n cung c\u1ea5p v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Trung th\u01b0 g\u1ecdi th\u1ea7n, b\u1ea3o t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 thu\u1ebf h\u1ea1 thu hai m\u00f9a. Th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y: V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, tr\u1eeb Tr\u1ea5n Nhung v\u00e0 B\u1ea3o An qu\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi ngo\u1ea1i phi\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef qu\u00e1 nhi\u1ec1u, nhu c\u1ea7u l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o ch\u1ec9 c\u1ea7n v\u1eadn chuy\u1ec3n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u1eeda n\u0103m tr\u1edf l\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n ba ch\u00e2u V\u1ecb, Nguy\u00ean, Kinh l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda T\u00e2y, xin l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u V\u0129nh H\u01b0ng, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, Hoa, Nghi, L\u0169ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a n\u0103m ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ba ch\u00e2u Kinh, Nguy\u00ean, V\u1ecb. Thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a ba ch\u00e2u n\u00e0y th\u00ec l\u1ec7nh v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>Hai ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, xin l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, Di\u1ec7u, C\u00e0n, B\u00e2n, Ninh v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a n\u0103m ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn hai ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh. Thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a hai ch\u00e2u n\u00e0y th\u00ec chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u1ea1i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00e2u Di\u00ean l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00eda \u0110\u00f4ng, xin l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u Gi\u1ea3i, H\u00e0 Trung, \u0110an, Ph\u01b0\u1eddng, Phu v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a n\u0103m ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Di\u00ean. Thu\u1ebf hai m\u00f9a c\u1ee7a ch\u00e2u Di\u00ean th\u00ec l\u1ec7nh v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn B\u1ea3o An qu\u00e2n. Ba ch\u00e2u Thi\u1ec3m, Qu\u1eafc, Th\u01b0\u01a1ng xin l\u1ec7nh chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o d\u1ef1 tr\u1eef h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n t\u1ea1i ch\u1ed7 th\u00ec ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho h\u1ed9 d\u00e2n h\u1ea1ng n\u0103m tr\u1edf xu\u1ed1ng cung c\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ed1n ch\u00e2u T\u1ea7n, Ph\u01b0\u1ee3ng, Giai, Th\u00e0nh \u0111\u1ecba l\u00fd h\u01a1i xa, thu\u1ebf hai m\u00f9a xin l\u1ec7nh n\u1ed9p t\u1ea1i ch\u1ed7. N\u1ebfu vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho ba n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n n\u00f3i tr\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u1ef1 tr\u1eef trong m\u1ed9t n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i gi\u1ea5y ph\u00e9p tr\u00e0 d\u1ecdc s\u00f4ng, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p th\u00eam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Mu\u1ed1i Gi\u1ea3i t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu cho ph\u00e9p l\u01b0u th\u00f4ng, \u0111\u1ec3 m\u1eb7c cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n, gi\u1ea3m gi\u00e1 so v\u1edbi gi\u00e1 c\u0169, nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u00e2n. Nh\u01b0ng nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t \u00edt th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n, khi\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn xa kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c mu\u1ed1i \u0103n, d\u1ea7n d\u1ea7n d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi bu\u00f4n l\u1eadu mu\u1ed1i xanh, vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m; th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, \u1edf t\u00e1m ch\u00e2u qu\u00e2n nh\u01b0 V\u0129nh H\u01b0ng v\u1ed1n l\u00e0 khu v\u1ef1c c\u1ea5m, h\u1ecd t\u00ecm c\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n ti\u1ec7n l\u1ee3i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n sa v\u00e0o t\u1ed9i l\u1ed7i, m\u1ed1i h\u1ecda \u0111\u00e3 s\u00e2u, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea5m ch\u1ec9. V\u1ec1 vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, xin \u0111\u1eebng th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng n\u1eefa, m\u00e0 do quan ph\u1ee7 t\u1ef1 b\u00e1n. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea5m ch\u1ee3, th\u1ea7n s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee5 th\u1ec3 sau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c. Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i vi\u1ec7c c\u1ea5m mu\u1ed1i \u0111em l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c n\u00f3i L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh lo l\u1eafng v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c, t\u00e2u tr\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u00edch cho chi ph\u00ed bi\u00ean gi\u1edbi, xin theo l\u1eddi t\u00e2u. \u0110\u00e0m, H\u1ea1 \u0111\u1ec1u do L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh ti\u1ebfn c\u1eed, m\u00e0 \u0110\u1ed7 Th\u1eeba Du\u1ec7 c\u0169ng t\u00e2u vi\u1ec7c mu\u1ed1i Gi\u1ea3i gi\u1ed1ng L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh l\u00fac \u0111\u1ea7u ki\u1ebfn ngh\u1ecb, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, ph\u00e1n Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft C\u00e2u vi\u1ec7n, cho l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Y\u00ean bi\u00ean kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n ngh\u1ec9 ng\u01a1i, nay b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i thu thu\u1ebf, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i, mu\u1ed1n d\u00e2n kh\u00f4ng kh\u1ed1n kh\u1ed5, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c! H\u01a1n n\u1eefa, mu\u1ed1i kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec gi\u00e1 mu\u1ed1i \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh \u0111\u1eaft, t\u1ea5t ph\u1ea3i nh\u1edd mu\u1ed1i t\u1eeb ngo\u1ea1i di, c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t th\u1eddi gian n\u00f4ng v\u1ee5, c\u1ea3n tr\u1edf l\u1ee3i \u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i m\u00e0 gi\u00fap ngo\u1ea1i di, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay.&#8221;<\/i> L\u1ea1i tranh lu\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 3 n\u0103m nay, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, trong cung \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u b\u00ed m\u1eadt giao cho L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, nghi l\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00e0y, nh\u01b0ng b\u1ea3n n\u00e0y t\u00f3m t\u1eaft c\u00f2n b\u1ea3n kia chi ti\u1ebft h\u01a1n. S\u0129 Ho\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ph\u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft C\u00e2u vi\u1ec7n, th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 6 ra l\u00e0m H\u1ed3 B\u1eafc t\u00e0o, trong th\u1eddi gian \u0111\u00f3 ch\u01b0a t\u1eebng thuy\u00ean chuy\u1ec3n. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 6, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ghi ph\u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft C\u00e2u vi\u1ec7n L\u00e2m \u0110\u1eb7c ph\u1ee5ng s\u1ee9 \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"L\u00e2m \u0110\u1eb7c nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ed7 \u0110\u1eb7c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i. Xem ch\u00fa th\u00edch d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y n\u00f3i \u0110\u1eb7c th\u1ef1c t\u1ebf ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 3 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 truy\u1ec7n L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ec1u ch\u00e9p \u0110\u1eb7c t\u1eebng ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.\" id=\"return-footnote-212-3\" href=\"#footnote-212-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai. \u0110\u1eb7c th\u1ef1c t\u1ebf ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Di\u00eam thi\u1ebft, nay s\u1eeda l\u1ea1i. \u0110\u1ed7 Th\u1eeba Du\u1ec7, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, sai s\u1ee9 mang chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng cho t\u1ed9c Long Di, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc \u1edf ch\u00e2u Phong. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm nhi\u1ec1u l\u1ea7n xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1eb7c Thi\u00ean <i>(L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean)<\/i> nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb Long Di, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Nay Suy quan ch\u00e2u Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Khu\u00ea v\u00e0 Phi\u00ean quan t\u1ed9c T\u00e0ng T\u00e0i l\u00e0 S\u00e1ch M\u1ed9c \u0110a \u0111ang \u1edf kinh th\u00e0nh, c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y, khanh h\u00e3y h\u1ecfi th\u0103m h\u1ecd.&#8221;<\/i> K\u1ebf Anh li\u1ec1n tri\u1ec7u Nh\u00e2n Khu\u00ea, \u1ea4t Xuy\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. Nh\u00e2n Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;Long Di, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Trang Lang, Mu\u1ed9i Kh\u1eafc, \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, r\u1ed9ng l\u1edbn m\u1ea5y ng\u00e0n d\u1eb7m. Tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p Khi\u1ebft \u0110an, ph\u00eda b\u1eafc li\u1ec1n v\u1edbi \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t, ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn H\u00e0 T\u00e2y, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi t\u1ed9c \u0110\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng, Ti\u1ec3u L\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi gi\u1eb7c Thi\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed7i l\u1ea7n gi\u1eb7c Thi\u00ean xu\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ecd \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. H\u1ecd th\u01b0\u1eddng \u0111em ng\u1ef1a nh\u1edd t\u1ed9c T\u00e0ng T\u00e0i d\u00e2ng c\u1ed1ng, n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u00e2n m\u1ec7nh, h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd gi\u00fap ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u00ean ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> K\u1ebf Anh t\u00e2u l\u1ea1i, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu v\u1ed9i c\u1eed s\u1ee9 qu\u1ed1c, l\u1ea1i s\u1ee3 c\u00e1c t\u1ed9c kh\u00e1c sinh nghi.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Phong, c\u00f9ng Vi\u00ean luy\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 b\u00e0n b\u1ea1c chi\u00eau d\u1ee5 h\u1ecd.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Kinh nguy\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1 Tr\u1ea7n H\u01b0ng t\u00e2u: <i>&#8220;Phan La Chi sai Phi\u00ean quan t\u1ed9c M\u1ecb B\u00f4 l\u00e0 Th\u00e0nh B\u00f4 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, xin h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh K\u1ebf Thi\u00ean. Qu\u00e2n \u1ea5y nghi ng\u1edd h\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n \u0111i\u1ec7p, b\u00e8n \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty B\u1ed9 th\u1ef1, Th\u00e0nh B\u00f4 s\u1ee3 h\u00e3i b\u1ecf ch\u1ea1y, r\u01a1i xu\u1ed1ng v\u1ef1c ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi \u00e1p gi\u1ea3i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u h\u1eafn.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 con c\u1ee7a N\u00ea Mai, t\u1eebng hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, Tr\u1eabm \u0111\u1ec1u tri\u1ec7u ki\u1ebfn, v\u00ec ngh\u0129 cha con h\u1eafn h\u01b0\u1edbng h\u00f3a, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c Thi\u00ean. N\u00ea Mai c\u00f3 hai con, Th\u00e0nh B\u00f4 l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng, con th\u1ee9 l\u00e0 Khu\u1ea5t T\u1eed. <i>(Theo bi\u00ean ch\u00e9p n\u00e0y, th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 5 ghi Khu\u1ea5t T\u1eed l\u00e0 em h\u1ecd c\u1ee7a N\u00ea Mai. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed &#8211; \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec7n\u300b c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i n\u00f3i Khu\u1ea5t T\u1eed l\u00e0 con N\u00ea Mai, em Th\u00e0nh B\u00f4, kh\u00e1c v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.)<\/i> Nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng \u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 Th\u00e0nh B\u00f4. H\u1eafn \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, quan l\u1ea1i Tr\u1ea5n Nhung h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1eb7t? L\u1ea1i nghi ng\u1edd h\u1eafn gi\u1ea3 m\u1ea1o, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ph\u00f2ng b\u1ecb, khi\u1ebfn h\u1eafn b\u1ecf ch\u1ea1y, l\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi d\u1ecb t\u1ee5c nghe tin, h\u00e1 ch\u1eb3ng o\u00e1n h\u1eadn! H\u00e3y sai s\u1ee9 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m x\u00e9t h\u1ecfi quan l\u1ea1i Tr\u1ea5n Nhung, l\u1ea1i l\u1ec7nh ch\u00e2u V\u1ecb ch\u00f4n c\u1ea5t h\u1eafn theo l\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh c\u00f9ng t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c Phi\u00ean \u0111ang \u1edf n\u00fai T\u01b0 T\u1eed, lo ng\u1ea1i s\u1edbm mu\u1ed9n g\u00ec c\u0169ng s\u1ebd x\u00e2m ph\u1ea1m, n\u00ean xin th\u00eam qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ed1 qu\u00e2n hai l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i n\u0103m ngo\u00e1i, n\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam th\u00ec sau n\u00e0y kh\u00f3 gi\u1ea3m b\u1edbt. C\u00f3 th\u1ec3 sai t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c d\u1eabn ba ngh\u00ecn k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf Ch\u00e2u B\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7n tr\u1ee3, khi gi\u1eb7c r\u00fat th\u00ec r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, c\u0169ng tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1ea5t v\u1ea3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c \u0111\u1ed3ng \u1edf Ch\u00e2u Gia.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Tri Ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u M\u00e3 Tri Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>&#8220;Trong lo\u1ea1n L\u00fd Thu\u1eadn, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, c\u00f3 d\u00e2n b\u1ecb gi\u1eb7c x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 gi\u1ea3 m\u1ea1o ch\u1ee9c v\u1ee5, khi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn, h\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u1ecf gi\u1eb7c v\u1ec1 h\u00e0ng, quan tha t\u1ed9i, c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn cho v\u1ec1, s\u1ed1 n\u00e0y kh\u00e1 nhi\u1ec1u, nay mu\u1ed1n cho h\u1ecd mang gi\u1ea5y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u1ea1i gi\u1ea5y m\u1edbi, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ki\u1ec3m tra s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gian tr\u00e1.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n b\u1ecb \u00e9p theo gi\u1eb7c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, n\u00ean b\u1ea3o Tri Ti\u1ebft ch\u1ec9 c\u1ea7n y\u00ean \u1ed5n m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Tri Ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n do th\u00e1m gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c hai con ng\u1ef1a, v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u00f4 Gi\u00e1m T\u00e2n Th\u00e0nh Tr\u1ecdng V\u0103n H\u00fa \u1edf \u0111\u1ecbch gi\u1edbi, xin d\u1eddi ch\u00edn th\u00f4n d\u00e2n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u ra l\u1ec7nh c\u1ea3nh gi\u00e1c, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1edf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn bu\u00f4n b\u00e1n kh\u00f4ng ng\u1eebng. Vua lo Th\u1eeba C\u1ee7 nh\u1eb9 d\u1ea1 tin ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean vi\u1ebft tay d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c gian tr\u00e1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, c\u1ea5m Giang, Chi\u1ebft d\u1ec7t l\u1ee5a ng\u1eafn v\u00e0 h\u1eb9p.<\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u1eeba Thi\u00ean xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh; g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 xin vi\u1ec7c, c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[13] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u L\u1ed9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00eda nam Ch\u00e2u Ki\u1ec1m, c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Man c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u1ef1a t\u1ed1t, xin l\u1eadp qu\u00e1n d\u1ecbch, c\u1ea5p l\u1ee5a, h\u00e0ng n\u0103m mua b\u00e1n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[14] T\u1ea3 \u0110\u1ed3n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung \u0111\u00e3 m\u1ea5t, con trai \u00f4ng l\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n K\u1ef3 h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n d\u00e2ng th\u01b0, n\u00f3i r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung t\u1eeb ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m t\u1ea3n quan, xin c\u00f4ng b\u1ed1 t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecdn gian th\u1ea7n gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c thi\u00ean t\u1eed, khi\u1ebfn cha \u00f4ng ch\u1ebft oan, mong b\u1eaft k\u1ebb \u0111\u00f3 ch\u00e9m \u1edf ch\u1ee3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch c\u00e1c quan l\u1ea1i h\u1ed1i l\u1ed9 k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 danh ti\u1ebfng, c\u00f9ng vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng \u0111\u1ed3n th\u00fa gian kh\u1ed5 b\u1ecb che gi\u1ea5u kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm xem th\u01b0 n\u00e0y, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee5 th\u1ec3, nh\u01b0ng c\u0169ng lo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a r\u00f5, c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y.&#8221;<\/i> Khi K\u1ebf Anh h\u1ecfi, T\u00f2ng C\u00e1t ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc l\u1ea1i l\u1eddi trong th\u01b0, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi g\u00ec th\u00eam. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f2ng C\u00e1t d\u1eabn nhi\u1ec1u s\u1eed truy\u1ec1n, ch\u1eafc c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ebft, kh\u00f4ng b\u1eb1ng giao cho quan l\u1ea1i x\u00e9t. Tr\u1eabm ngh\u0129 H\u00e1n Trung ch\u01b0a ch\u00f4n, lo kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c tang.&#8221;<\/i> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i H\u00e1n Trung c\u00f3 em v\u00e0 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi con kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, b\u00e8n giao T\u00f2ng C\u00e1t cho Ng\u1ef1 s\u1eed ng\u1ee5c. T\u00f2ng C\u00e1t khai nh\u1eadn, l\u00e0 Ti\u1ebfn s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9ng vi\u1ebft h\u1ed9, quan x\u1eed T\u00f2ng C\u00e1t t\u1ed9i ch\u1ebft. Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, T\u00f2ng C\u00e1t b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u00f9y ch\u00e2u. D\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Xu\u00e2n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Nha hi\u1ec7u B\u00ecnh ch\u00e2u c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 H\u00e0n Th\u1ee7 Vinh \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, ban \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, t\u1ed9c D\u00e3 Li \u1edf Ho\u00e0n ch\u00e2u l\u00e0 Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, B\u1ed9 th\u1ef1 Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh Gi\u1ea3 Long Di \u1edf Ty L\u0103ng S\u01a1n l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u00f4n B\u00e0 sai s\u1ee9 n\u00f3i \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p k\u1ef5 binh, mu\u1ed1n theo \u0111\u00e1nh L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Hi\u1ec1n \u00dd Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa xu\u1ea5t gi\u00e1 l\u1ea5y H\u1eefu V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 \u00fay V\u01b0\u01a1ng Di Trinh. <i>(Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5, \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh, ch\u1ed7 n\u00e0y ch\u00e9p l\u00e0 Trinh, c\u00f3 l\u1ebd sai.)<\/i> Di Trinh l\u00e0 ch\u00e1u V\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5. Ban \u0111\u1ea7u t\u00ean l\u00e0 Kh\u1eafc Minh, nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh con th\u1ee9 c\u1ee7a Ph\u1ed5, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00fa c\u00f9ng t\u00ean. Hi\u1ec1n \u00dd sau \u0111\u1ed5i phong l\u00e0m Tr\u1ecbnh Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, v\u00ec l\u0169 l\u1ee5t \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Ho\u00e0i Nam, sai s\u1ee9 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[20] T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c l\u00e0 Phan La Chi sai quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n l\u00e0 Ng\u00f4 Ph\u00fac Th\u00e1nh L\u1ea1p \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i r\u1eb1ng c\u1ea3m k\u00edch \u00e2n t\u00edn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u0103m ph\u1eabn s\u1ef1 ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gia s\u00fac, K\u1ebf Thi\u00ean v\u00ec th\u1ebf \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u1edf v\u1ec1, nay \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u00f3i giam ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. L\u1ea1i n\u00f3i K\u1ebf Thi\u00ean g\u1eedi t\u00ean s\u1eaft b\u1ea3o La Chi quy ph\u1ee5, x\u01b0ng r\u1eb1ng \u0111\u00e3 n\u1ed9p l\u1ec5 v\u1eadt cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u01b0a bi\u1ebft h\u01b0 th\u1ef1c th\u1ebf n\u00e0o, La Chi \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p 6 v\u1ea1n k\u1ef5 binh, xin h\u1ee3p qu\u00e2n v\u1edbi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thu ph\u1ee5c Linh Ch\u00e2u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, l\u1ea1i xin c\u1ea5p th\u00eam \u00e1o gi\u00e1p.<\/p>\n<p>Vua b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>&#8220;La Chi hi\u1ec7n l\u00e0 Di\u00eam Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, xin phong cho ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Mu\u1ed1n ban cho c\u1edd ti\u1ebft c\u1ee7a Linh Ch\u00e2u, th\u1ebf n\u00e0o? Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khi\u1ebft \u0110an phong gi\u1ea3 cho K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0m T\u00e2y B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, tuy m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a r\u1ee3 \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nh\u01b0ng v\u1ed9i phong t\u01b0\u1edbc V\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 danh. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng lo K\u1ebf Thi\u00ean li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb, \u0111\u1ed1i v\u1edbi Phan La Chi c\u0169ng \u0111\u00e2u ti\u1ebfc g\u00ec h\u01b0 danh n\u00e0y!&#8221;<\/i> M\u00f4ng Ch\u00ednh xin l\u00e0m theo \u00fd ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, phong Phan La Chi l\u00e0m S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Linh Ch\u00e2u T\u1ee9 di\u1ec7n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"S\u1eeda ch\u00fa: 'Linh Ch\u00e2u T\u1ee9 di\u1ec7n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 v\u00e0 quy\u1ec3n 492 Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Linh Ch\u00e2u T\u00e2y di\u1ec7n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-212-4\" href=\"#footnote-212-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i sai s\u1ee9 mang qu\u1ed1c th\u01b0 v\u00e0 \u00e1o gi\u00e1p ban cho. Phong Ng\u00f4 Ph\u00fac Th\u00e1nh L\u1ea1p l\u00e0m An Vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[22] Con c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 A Y Kh\u1eafc c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi nguy\u00ean thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 L\u01b0u Vinh \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, ban cho nh\u00e0 \u1edf.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, th\u00e2n l\u1ea1i c\u1ee7a B\u1eafc t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u01b0u \u0110\u00ecnh Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Phu Di\u00ean B\u1ed9 th\u1ef1 Khang Ti\u1ebfn <i>(Khang Ti\u1ebfn, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Di\u1ec7p Th\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n l\u00e0 La Mai c\u1ea7m theo v\u0103n th\u01b0 gi\u1ea3 c\u1ee7a gi\u1eb7c K\u1ebf Thi\u00ean, d\u1eabn h\u01a1n tr\u0103m h\u1ed9 \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Chi\u1ebfu phong La Mai l\u00e0m B\u1ea3n t\u1ed9c Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, La H\u1ed3 l\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ee9, ban th\u01b0\u1edfng c\u00f3 sai bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c t\u1ed9c Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, T\u00f4 Gia thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi t\u1ed9c tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a gi\u1eb7c Thi\u00ean, xin ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh l\u1eadp c\u00f4ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ed9 t\u1ed9c n\u00e0y \u1edf c\u1ea1nh Ho\u00e0n Ch\u00e2u, \u1ef7 v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf v\u00e0 xa x\u00f4i, k\u1ebft giao v\u1edbi gi\u1eb7c Thi\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7n tr\u1ee3, Ho\u00e0n Ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u1ea1i. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai quan bi\u00ean gi\u1edbi chi\u00eau d\u1ee5, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i h\u1ecd c\u00f3 \u00fd quy ph\u1ee5, nh\u01b0ng v\u1eabn nghi ng\u1edd l\u00e0 gian tr\u00e1. Nay qu\u1ea3 nhi\u00ean h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c Thi\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Th\u1ecbnh L\u01b0\u01a1ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u1ecbch \u0111\u1ecba, kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nhai Ch\u00e2u. L\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ph\u1ed5 Ch\u00e2u, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n trong b\u1ed9 l\u00e0 H\u00e0n T\u00f2ng Di\u1ec5m \u0111\u00e3 n\u1ed9p. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t h\u1ecfi, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng v\u00ec cha \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, con \u00f4ng m\u1edbi m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n tu\u1ed5i, theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i xin \u00fd ki\u1ebfn c\u1ea5p tr\u00ean, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u0103m n\u0103m, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[27] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb Chuy\u00ean ph\u00f3 tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ee7a N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n b\u1ea1c trong kho ra ngo\u00e0i ho\u1eb7c truy\u1ec1n b\u00e1, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m.<\/p>\n<p>[28] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Kh\u00e2m Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Ho\u00e0ng Kh\u00e1nh T\u1eadp, s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u00e1m ch\u00e2u c\u1ee7a Giao Ch\u00e2u, c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 quy ph\u1ee5. Vua sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i, v\u1ed7 v\u1ec1, r\u1ed3i cho h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[29] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110i\u1ec1n T\u00edch t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y t\u1eeb m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn nay, m\u01b0a d\u1ea7m g\u00e2y h\u1ea1i, c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 1 th\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2u l\u00ean Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1ec1 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn tr\u00e1ng \u0111inh \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-5\" href=\"#footnote-212-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t g\u00e2y tai h\u1ecda. Tuy nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 ki\u1ec3m tra v\u00e0 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf, l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111ang xem x\u00e9t \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u00e3nh \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i th\u1ea5p<a class=\"footnote\" title=\"l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111ang xem x\u00e9t \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u00e3nh \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i th\u1ea5p '\u0111\u00e0o', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'quy\u1ebft'.\" id=\"return-footnote-212-6\" href=\"#footnote-212-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. T\u1ea5m l\u00f2ng lo l\u1eafng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng, nh\u01b0ng l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111i \u0111\u00f4i, kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00ean theo h\u01b0\u1edbng n\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia kh\u00f4ng c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t th\u1eddi v\u1ee5 n\u00f4ng nghi\u1ec7p, lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c canh t\u00e1c b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf, ho\u1eb7c g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, li\u1ec1n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, n\u00ean c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, mi\u1ec5n gi\u1ea3m lao d\u1ecbch, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng b\u1ecb suy ki\u1ec7t, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ph\u1ea3i l\u01b0u vong. Nay v\u00ec thi\u1ebfu qu\u00e2n l\u00ednh, ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng T\u00e0o, \u0110\u01a1n, T\u1ed1ng, B\u1ea1c, Tr\u1ea7n, Th\u00e1i, Nh\u1eef, D\u0129nh, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn tr\u00e1ng \u0111inh trong c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3, \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m b\u1ea3y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Nghe n\u00f3i ban \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho h\u1ecd ph\u00f2ng th\u1ee7 t\u1ea1i ch\u1ed7, nh\u01b0ng khi b\u00e1o c\u00e1o t\u1ed5ng s\u1ed1, l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. Vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ea5t t\u00edn nh\u01b0 th\u1ebf, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang sao kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn?<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng th\u00edch \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, c\u00f3 c\u00e1c b\u1eadc nho th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3ng gi\u1ea3i, \u300aXu\u00e2n Thu\u300b n\u00f3i &#8216;m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Vua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hai l\u00f2ng&#8217;, l\u1ea1i n\u00f3i &#8216;l\u00f2ng tin kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb trong t\u00e2m&#8217;, ch\u1eafc ch\u1eafn b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u, sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra m\u00e0 l\u00f2ng tin kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb trong t\u00e2m? N\u1ebfu n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m \u1edf kinh \u0111\u00f4, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u b\u1ecb bi\u1ebft h\u1ebft, bi\u1ebft r\u1ed3i m\u01b0u t\u00ednh, bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n. Vi\u1ec7c h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh l\u1edbn<a class=\"footnote\" title=\"vi\u1ec7c h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh l\u1edbn \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'vi\u1ec7c h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean theo.\" id=\"return-footnote-212-7\" href=\"#footnote-212-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, l\u00e0 v\u00ec x\u01b0a kia l\u1ea5y d\u00e2n l\u00e0m g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u00e0m tr\u1eddi c\u1ee7a d\u00e2n. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y tr\u00e1ng \u0111inh l\u00e0m l\u00ednh, \u0111\u00e3 m\u1ea5t g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc; v\u00ec thi\u00ean tai m\u00e0 m\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, sao c\u00f2n tr\u1eddi c\u1ee7a d\u00e2n!<\/i><\/p>\n<p><i>L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng d\u01b0, bi\u00ean ph\u00f2ng c\u0169ng e kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m k\u1ebf, l\u1ea5y \u0111\u00f3 th\u1eeba th\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean theo.\" id=\"return-footnote-212-8\" href=\"#footnote-212-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Vi\u1ec7c l\u1edbn h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh, l\u00e0 v\u00ec Quan T\u00e2y n\u0103m ngo\u00e1i m\u00f9a thu m\u1ea5t m\u00f9a, Kinh \u0110\u00f4ng n\u0103m nay m\u00f9a xu\u00e2n kh\u00f4ng tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo c\u1ee9u gi\u00fap kh\u00f4ng xu\u1ec3, mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ednh to\u00e1n ch\u01b0a tinh t\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ednh to\u00e1n ch\u01b0a tinh t\u01b0\u1eddng 't\u00ednh' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee3i', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-9\" href=\"#footnote-212-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Mu\u1ed1n d\u00f9ng qu\u00e2n m\u1edbi t\u1eadp ch\u01b0a quen, giao cho t\u01b0\u1edbng b\u1ea5t t\u00e0i v\u00f4 d\u0169ng, may m\u1eafn c\u1ea7u th\u1eafng, khinh \u0111\u1ecbch \u00edt m\u01b0u, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay<a class=\"footnote\" title=\"th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay 'th\u00eam' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nh\u01b0', theo \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-10\" href=\"#footnote-212-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, tr\u1eddi nhi\u1ec1u \u00e2m u \u00edt n\u1eafng, m\u1ed7i khi gi\u00f3 b\u1eafc th\u1ed5i \u0111\u1ebfn, k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u ng\u00e0y kh\u00f4ng d\u1ee9t, l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p, \u1ee9ng v\u00e0o \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ed9ng t\u0129nh n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i. Th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u00f4ng thu\u1eadt chi\u00eam tinh, kh\u00f4ng bi\u1ebft binh ph\u00e1p, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ghi ch\u00e9p trong kinh s\u1eed, t\u00ecm nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m b\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t. Tuy binh kh\u00ed l\u00e0 \u0111\u1ed3 hung hi\u1ec3m, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng, d\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi l\u1ea5y. Nay n\u0103m b\u1ea3y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u r\u1eddi ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, sao kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n lo l\u1eafng! Trong l\u00fac thi\u00ean tai c\u00f2n d\u01b0, n\u1ebfu gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ee3i cho r\u1ee3 \u0110\u1ecbch, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i lo l\u1eafng. Ki\u1ec3m tra thi\u00ean tai ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 danh, c\u1ee9u t\u1ebf ch\u1eb3ng qua l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ef1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay, l\u00e0 m\u1ed1i lo kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i, kh\u00f4ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang. Hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m n\u1eefa, tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u00fang c\u00e1ch th\u00ec kh\u00f4ng lo, tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc sai c\u00e1ch th\u00ec c\u00f3 h\u1ecda. Kh\u00f4ng hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m th\u00ec ch\u01b0a th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, hu\u1ed1ng chi g\u1eb7p vi\u1ec7c m\u1edbi lo t\u00ednh to\u00e1n? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, lo nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac, d\u00f9ng l\u00f2ng tin \u0111\u1ec3 k\u1ebft n\u1ed1i, d\u00f9ng m\u01b0u hay \u0111\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng. N\u1ebfu l\u00f2ng tin kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb trong t\u00e2m, vi\u1ec7c x\u1ea3y ra ngo\u00e0i d\u1ef1 t\u00ednh, e r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia s\u1ebd g\u1eb7p nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb h\u00f4m nay. Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t<a class=\"footnote\" title=\"th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t '\u0111\u1ec1' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'vi\u1ec7n', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-11\" href=\"#footnote-212-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng n\u00f3i, th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 sai khi\u1ebfn, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng t\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u00edch t\u1ef1 ch\u00fa r\u1eb1ng: t\u00e2u ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 3 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y. Sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn tr\u00e1ng \u0111inh \u1edf T\u00e0o, \u0110\u01a1n, T\u1ed1ng, B\u1ea1c, Tr\u1ea7n, Th\u00e1i, Nh\u1eef, D\u0129nh, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, phong th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c Mi B\u00f4 l\u00e0 Ni Mai, ch\u1ee9c C\u1ea9m Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ki\u00eam l\u0129nh ch\u1ee9c Thi\u1ec7n Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, sung ch\u1ee9c Linh Ch\u00e2u H\u00e0 Ngo\u1ea1i Ng\u0169 Tr\u1ea5n \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'sung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-18 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, ph\u1ea7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-12\" href=\"#footnote-212-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Ni Mai c\u00f9ng Phan La Chi h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf g\u1ea7n khu v\u1ef1c H\u00e0 Ngo\u1ea1i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i c\u1eed Th\u00e0nh B\u00f4 \u0111\u1ebfn b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng, kh\u00f4ng may qua \u0111\u1eddi, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng Phan La Chi h\u1ed7 tr\u1ee3 nhau l\u1eadp c\u00f4ng.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[31] Th\u1ea1ch Th\u1ea5p \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Cao V\u0103n <i>(S\u01a1n Kinh)<\/i> t\u00e2u r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y c\u1ee7a Tuy Ch\u00e2u l\u00e0 Du\u1ec7 C\u1eefu c\u00f9ng 195 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[32] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Ho\u00e0ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u c\u00f3 h\u01a1n 1.500 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t b\u00e3i v\u00e0 \u0111\u1ea5t hoang, c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u1ebfn khai kh\u1ea9n. Vua li\u1ec1n sai T\u00f4ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 lo li\u1ec7u. C\u00f3 h\u01a1n 300 h\u1ed9 d\u00e2n trong v\u00f9ng \u1ee9ng m\u1ed9, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch, l\u1ea1i mu\u1ed1n T\u00f4ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, phong T\u00f4ng \u0110\u00e1n l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n D\u0129nh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[33] Ho\u00e0n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 T\u00f4 Th\u01b0\u1ee3ng N\u01b0\u01a1ng c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o tin t\u1ee9c quan tr\u1ecdng t\u1eeb ph\u00eda gi\u1eb7c. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, phong l\u00e0m L\u00e2m Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, ban cho \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 \u0111ai b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[34] H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n Kh\u1eafc Th\u1eafng \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'm\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'di\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-13\" href=\"#footnote-212-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y con em thay th\u1ebf; ng\u1ef1a c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ebft th\u00ec b\u1eaft h\u1ecd t\u1ef1 mua, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn th\u00ec chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, thi\u1ebfu ng\u1ef1a th\u00ec quan ph\u1ee7 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1ea1m th\u1eddi v\u1ec1 n\u00fai, Vua chu\u1ea9n y. \u0110\u1eb7c c\u00e1ch phong l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i, t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ec7c ti\u1ec5n \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c. L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf Tam qu\u00e1n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ec7c ti\u1ec5n \u1edf Qu\u1ef3nh L\u00e2m uy\u1ec3n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'uy\u1ec3n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-212-14\" href=\"#footnote-212-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, Vua ban ba b\u00e0i th\u01a1 th\u1ea5t ng\u00f4n, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u1ea3n t\u1ea5u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng, \u0111\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n bi\u00ean gi\u1edbi, d\u1eb9p lo\u1ea1n h\u1ecda, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 h\u00f2a h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n lu\u1eadt; \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea7y kho l\u01b0\u01a1ng, ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c d\u00e2n v\u00e0 ban h\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh. \u0110i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu hi\u1ec7n nay ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, n\u0103m ngo\u00e1i gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc g\u00e2y lo\u1ea1n, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Linh Ch\u00e2u b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 h\u1ecfi kh\u1eafp c\u00e1c quan ch\u1ee9c, b\u1ea3o h\u1ecd d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch hay, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1n l\u1ea1c, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i m\u1ea5t \u0111\u1ea5t \u0111ai. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 do ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi. T\u1ea1i sao v\u1eady? N\u1ebfu ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 t\u00e2m \u0111o\u1ea1t l\u1ea5y l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, th\u00ec li\u1ec7u \u0111\u1ecbch ch\u1ebf th\u1eafng, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf s\u00e2u xa, d\u1eb9p lo\u1ea1n y\u00ean d\u00e2n, kh\u00f4ng r\u01a1i v\u00e0o k\u1ebf gian c\u1ee7a \u0111\u1ecbch. Sao l\u1ea1i n\u00f3i th\u1ebf? N\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng do nghi ng\u1edd kh\u00f4ng ti\u1ebfn l\u00ean, khi\u1ebfn gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh Linh Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp vi\u1ec7n, khi\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean, tin t\u1ee9c kh\u00f4ng th\u00f4ng su\u1ed1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 do ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, t\u00edch tr\u1eef v\u1eadt t\u01b0, ph\u1ea3i l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ea5t v\u1ea3, gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0m \u1ed3n \u00e0o vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f4ng khai treo b\u1ea3ng n\u00f3i r\u1eb1ng trong v\u00f2ng 25 ng\u00e0y ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf \u1edf Linh V\u0169 \u0111i, khi\u1ebfn gi\u1eb7c bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, t\u1eadp trung l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng ph\u00e1, \u0111\u00f3 l\u00e0 do vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi. Vi\u1ec7c \u0111\u00e3 qua kh\u00f4ng b\u00e0n n\u1eefa, nay \u0111\u00e3 th\u00e0nh s\u1ef1 th\u1eadt, nh\u01b0ng vi\u1ec7c s\u1eafp t\u1edbi c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, xin tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m c\u1ed1t y\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nay l\u1ea1i th\u1ea5y l\u1ec7nh cho \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 s\u1eafp x\u1ebfp vi\u1ec7c, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng cho d\u00e2n ch\u00fang, ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ebf s\u00e1ch hay. Tuy nhi\u00ean, trong vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a thu\u1eadn l\u1ee3i, n\u1ebfu th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u00e0n lu\u1eadn l\u1ee3i h\u1ea1i, k\u00edn \u0111\u00e1o tr\u00ecnh l\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y H\u00e0 T\u00e2y s\u1ebd m\u1ea5t an ninh, Quan H\u1eefu l\u1ea1i ph\u1ea3i lao d\u1ecbch, kh\u00f4ng k\u1ecbp \u1ee9ng ph\u00f3, binh \u0111ao n\u1ed5i l\u00ean, th\u00ec th\u1ea7n s\u1ee3 r\u1eb1ng tr\u1eddi s\u1ebd gi\u00e1ng h\u1ecda. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i mu\u1ed1n cho bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f9ng gi\u00e1 c\u1ea3 v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, b\u00e1n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i. N\u1ebfu th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf n\u00e0y, \u1eaft s\u1ebd h\u1ed1i h\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc. B\u1edfi l\u1ebd, t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u00e0 \u00fd d\u00e2n ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch, n\u1ebfu s\u01a1 h\u1edf m\u1ed9t ch\u00fat, \u1eaft s\u1ebd c\u00f9ng nhau l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian t\u00e0.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u Phu, Di\u00ean, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, Nghi, V\u1ecb tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh, m\u1ed7i c\u00e2n kh\u00f4ng qu\u00e1 15 \u0111\u1ed3ng, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u \u0103n. Khi c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh, kh\u00e1ch th\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0a c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o, v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i ra bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e1n. Gi\u00e1 b\u00e1n kh\u00f4ng ch\u00eanh l\u1ec7ch nhi\u1ec1u so v\u1edbi mu\u1ed1i xanh, n\u00ean d\u00e2n ch\u00fang th\u00edch \u0103n mu\u1ed1i r\u1ebb, ph\u1ea3i s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f3 b\u00e1n mu\u1ed1i xanh. Nay n\u1ebfu v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i ra bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f9ng gi\u00e1 v\u1edbi trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, th\u00ec d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u1eaft s\u1ebd li\u1ec1u ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i, l\u1ea1i v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, bu\u00f4n l\u1eadu mu\u1ed1i xanh, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 gi\u00fap gi\u1eb7c m\u00e0 k\u1ebft o\u00e1n v\u1edbi d\u00e2n. S\u00e1ch c\u00f3 n\u00f3i &#8216;D\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, g\u1ed1c v\u1eefng th\u00ec n\u01b0\u1edbc y\u00ean&#8217;, n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng y\u00ean, m\u00e0 mu\u1ed1n bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1, l\u1ea5y vi\u1ec7c y\u00ean bi\u00ean l\u00e0m k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, l\u1ea5y vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n l\u00e0m k\u1ebf l\u1edbn, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu xu\u1ed1ng giao b\u1ea3n t\u1ea5u cho L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n \u1edf Quan Trung, ki\u1ec3m so\u00e1t ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi H\u00e0 T\u00e2y, qu\u00e2n tr\u00fa ph\u00f2ng xa g\u1ea7n kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c qu\u1eadn d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed, m\u1ed9t n\u0103m t\u00ednh ra h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn quan. T\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u00e3 chi ti\u00eau h\u1ebft s\u1ea1ch, L\u01b0u T\u1ed1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u xin t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho chi ph\u00ed bi\u00ean gi\u1edbi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f3 n\u00e0y, ch\u1ec9 b\u00e0n su\u00f4ng, ch\u1ec9 tr\u00edch vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf l\u00e0 sai, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p nu\u00f4i qu\u00e2n, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng n\u00e0o ch\u1eb3ng l\u1ea5y l\u1ee3i t\u1eeb n\u00fai r\u1eebng l\u00e0m t\u00e0i s\u1ea3n qu\u1ed1c gia. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb, h\u1ecfi h\u1ecd v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch nu\u00f4i qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc ch\u01b0a di\u1ec7t, m\u01b0\u1eddi ch\u00e2u qu\u00e2n chi ph\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch cung c\u1ea5p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7! N\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch, th\u00ec xin \u0111\u1eebng c\u1ea5m mu\u1ed1i. N\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e0n su\u00f4ng, c\u1ed1 t\u00ecnh ng\u0103n c\u1ea3n, xin tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh t\u00e2u xin b\u00e3i ch\u1ee9c L\u01b0u T\u1ed1ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y. L\u01b0u T\u1ed1ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, c\u0169ng b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Vua cho r\u1eb1ng L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan ki\u00ean tr\u00ec \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, cho r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi l\u1ea1i n\u1eefa.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ebfn Quan H\u1eefu ch\u1ebf tr\u00ed, t\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn. Ban \u0111\u1ea7u xin v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng t\u00edch tr\u1eef \u1edf H\u00e0m D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ea7y bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n, l\u1ea1i xin vay m\u01b0\u1ee3n d\u00e2n, \u0111\u1ee3i m\u00f9a thu thu ho\u1ea1ch s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng m\u1edbi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn bi\u00ean qu\u1eadn v\u1eadn chuy\u1ec3n, khi l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7, th\u00ec xin thi h\u00e0nh l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i. Khi \u0111\u1ebfn Gi\u1ea3i Tr\u00ec, li\u1ec1n ban l\u1ec7nh c\u1ea5m, quy \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quan d\u00e2n tu\u00e2n theo.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u, m\u00e0 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ed9t nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp trung, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao. Do \u0111\u00f3, Vua sai Ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u00e2m \u0110\u1eb7c c\u00f9ng Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh nguy\u00ean t\u00e1c 'Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh', theo b\u1ea3n th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 23-29 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-15\" href=\"#footnote-212-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a> b\u00e0n k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh t\u00e2u: <i>&#8220;C\u1eadn th\u1ea7n c\u00f3 tang c\u01a1 c\u00f4ng, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ea5p ph\u1ee5 t\u1eb7ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[38] Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Nhung n\u1ed9i thu\u1ed9c s\u1ed1ng xen k\u1ebd v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb d\u1ee5 d\u1ed7. Th\u1ea7n d\u1eabn qu\u00e2n r\u1eddi tr\u1ea5n M\u1ed9c Ba, theo \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi m\u1edf \u0111\u1ebfn h\u1ea1 tr\u1ea1i \u1edf B\u00e1t Ch\u00e2u Nguy\u00ean, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 33 t\u1ed9c nh\u01b0 S\u1ea7m Di, l\u1ea1i t\u1eeb tr\u1ea5n Ho\u00e0i An v\u00e0o n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 31 t\u1ed9c nh\u01b0 Ma M\u01b0u, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n Nhu Vi\u1ec5n, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 20 t\u1ed9c nh\u01b0 S\u00e0o M\u00ea, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ebfn Nghi\u1ec7p L\u1ea1c, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 100 t\u1ed9c nh\u01b0 N\u00f9ng Th\u1ee5 La Gia, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 4.080 h\u1ed9, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m, an \u1ee7i r\u1ed3i cho tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng nh\u1edd c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ninh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9.<\/p>\n<p>[39] Ng\u01b0\u1eddi Nhung n\u1ed9i thu\u1ed9c \u1edf Nguy\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00f9i Thi\u00ean H\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'B\u00f9i Thi\u00ean Bi\u1ec7n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, truy\u1ec7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-16\" href=\"#footnote-212-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c Di H\u1ed3 theo L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, xin d\u1eabn qu\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u00e1nh \u00fap, l\u1ea1i xin h\u1ed7 tr\u1ee3, nh\u01b0ng B\u1ed1 tr\u00ed ty kh\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'kh\u00f4ng', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-212-17\" href=\"#footnote-212-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a> tr\u1ea3 l\u1eddi. Vua cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung n\u00ean g\u1eafng s\u1ee9c ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, kh\u00f4ng n\u00ean ng\u0103n c\u1ea3n, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 c\u1ea5p gi\u00e1p binh tinh nhu\u1ec7.<\/p>\n<p>[40] T\u0103ng nh\u00e2n Ng\u0169 \u0110\u00e0i S\u01a1n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u1eeda ch\u00f9a Linh C\u1ea3nh t\u1ef1 \u0111\u00f3ng r\u1ed3i t\u1ef1 m\u1edf, s\u00e1ng ra th\u1ea5y 32 d\u1ea5u ch\u00e2n trong s\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 chuy\u1ec7n r\u1ea5t l\u1ea1, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n, c\u0169ng \u0111\u00e1ng qu\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u: <i>&#8220;Hi\u1ec7n thi\u1ebfu ch\u1ee9c Qu\u00e2n tu\u1ea7n ph\u00e1n quan, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m qua ch\u1ee9c Ph\u00e1n, T\u01b0, B\u1ea1, \u00day, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u01b0u t\u00fa \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ee7 3 n\u0103m th\u00ec cho l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4 ho\u1eb7c ch\u1ee9c th\u00e2n d\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[42] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi Man mua tr\u00e2u \u0111\u01b0a v\u00e0o \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>[43] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 \u0110inh V\u1ecb, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Hi\u1ec7p l\u1ed9 H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1n Th\u1eeba Ti\u1ebfn, \u0111\u1ea7u m\u1ee5c c\u1ee7a ng\u0169 t\u00ednh t\u1ee9 gi\u00e1p \u1edf Ngh\u0129a qu\u00e2n v\u1ee5 Cao Ch\u00e2u, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n 660 ng\u01b0\u1eddi Man, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 600 kh\u00ed gi\u1edbi, c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 400 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb b\u1eaft, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 giao cho th\u00e2n thu\u1ed9c.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, phong ch\u1ee9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n l\u00ednh l\u1eadp c\u00f4ng v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y \u0111\u00e3 n\u1ed9p binh gi\u00e1p, th\u1ec1 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi man \u1edf ph\u00eda nam khe l\u1ea1i ph\u1ea3n b\u1ed9i l\u1eddi th\u1ec1. H\u1ecd b\u00e0n v\u1edbi Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng v\u00e0 Quy\u1ec1n tri Th\u00ed ch\u00e2u Kh\u1ea5u Giam, sai Th\u1eeba Ti\u1ebfn d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0 huy \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh trong ch\u00e2u b\u1eaft gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed1t nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 nh\u1eadn t\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i Ti\u00eam M\u1ed9c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Th\u00ed ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t. T\u1eeb \u0111\u00f3, n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c gi\u1ea3m h\u1eb3n, d\u00e2n c\u01b0 g\u1ea7n khe \u0111\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Giam ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi man ph\u00eda nam khe l\u00e0m ph\u1ea3n, Giam d\u1eabn qu\u00e2n b\u1eaft gi\u1eef th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 x\u1eed t\u1eed, d\u00f9ng m\u1ea5y tr\u0103m thanh ni\u00ean B\u1ea1ch Tr\u1ee5y x\u00e2y r\u00e0o gi\u1eef ch\u1ed7 hi\u1ec3m y\u1ebfu. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng, c\u00f2n H\u1ed9i y\u1ebfu c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng, nay tham kh\u1ea3o th\u00eam \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, mong kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t c\u00f4ng lao c\u1ee7a Giam, l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean T\u00e0o Tr\u01b0\u01a1ng th\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c qu\u1ea7n m\u1ee5c.<\/p>\n<p>[45] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1eeb kinh s\u01b0 \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, b\u00e8n l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, d\u0169ng c\u1ea3m trong qu\u00e2n ch\u00e2u b\u1ed5 sung, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ba b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. H\u01a1n n\u1eefa, h\u00e0ng ng\u0169 kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ea5t', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda\" id=\"return-footnote-212-18\" href=\"#footnote-212-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng qu\u00e1 nhi\u1ec1u. N\u0103m ngo\u00e1i, chia qu\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng v\u00e0o s\u1ed5 qu\u00e2n ch\u00e2u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng xin b\u1ed5 sung theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. Do \u0111\u00f3, sai Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 T\u00e0ng kh\u1ed1 T\u00e2y Kinh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Hi \u0111i\u1ec1u tra, tuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, l\u1eadp th\u00e0nh hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ch\u1ec9 huy Th\u1ea7n Nhu\u1ec7 v\u00e0 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy Th\u1ea7n H\u1ed5, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean hu\u1ea5n luy\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Hi, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[46] Tr\u1ea1i ch\u1ee7 H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 \u0110o\u00e0n Th\u1ee7 Lu\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m, c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean l\u00e0 Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng, Di\u1ec7t N\u00f4ng Kh\u00e1nh c\u00f9ng nhau giao chi\u1ebfn. Tr\u1ea1i n\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n \u1ee9ng vi\u1ec7n, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, b\u1eaft s\u1ed1ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi, k\u1ebb r\u01a1i xu\u1ed1ng v\u1ef1c ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t con ng\u1ef1a, n\u0103m tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i c\u1edd tr\u1ed1ng, \u00e1o gi\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o t\u00e2u ch\u1ec9 r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, v\u00e0 n\u00f3i Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng gi\u1eb7c \u0111\u1ed1i tr\u1eadn, m\u00e0 tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c c\u00e1ch xa h\u01a1n ngh\u00ecn b\u01b0\u1edbc, Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng s\u1ee3 b\u1ea5t ti\u1ec7n cho d\u00e2n sinh v\u00e0 d\u00e2n th\u1ee5c, v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, t\u1ef1 m\u00ecnh d\u1eabn b\u1ed9 t\u1ed9c chuy\u1ec3n chi\u1ebfn, K\u1ebf Thi\u00ean b\u00e8n thua. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tuy m\u01b0\u1ee3n qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u1ebf l\u1ef1c, nh\u01b0ng giao chi\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9 binh, l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> \u0110em t\u1ea5t c\u1ea3 chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m ban cho h\u1ecd, l\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng th\u00eam, c\u1ea5p ti\u1ec1n cho qu\u00e2n tr\u1ea1i, cho Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn, \u0110\u00f4 th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c, Di\u1ec7t N\u00f4ng Kh\u00e1nh l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u La, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u0103ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u00e2n c\u00fang t\u1ebf n\u00fai t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o xe ki\u1ec7u, l\u1ecdng v\u00e0ng tua, y\u00ean ng\u1ef1a \u0111\u1ecf v\u00e0 t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, k\u1ebb vi ph\u1ea1m x\u1eed theo lu\u1eadt.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u \u00cdch, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean, ki\u00eam Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean, l\u1ec7nh cho Ki\u1ec1m h\u1ea1t D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0ng Qu\u00e1n quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u \u00cdch.<\/p>\n<p>Tri Ti\u1ebft \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o qu\u00e2n Long K\u1ecb m\u01b0u ph\u1ea3n, li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Tri ti\u1ebft b\u00ed m\u1eadt b\u1eaft gi\u1eef b\u1ecdn ch\u00fang, tra x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u1ec9 x\u1eed t\u1eed b\u1ea3y k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng truy c\u1ee9u. T\u1eeb khi C\u00e0n \u0110\u1ee9c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Th\u1ee5c, h\u00e0ng n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p l\u1ee5a l\u00e0, th\u01b0\u1eddng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ed1 v\u1ea1n, b\u1eaft d\u00e2n trong l\u00e0ng b\u1ed5 sung l\u00e0m nha hi\u1ec7u, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng t\u1eeb Gia L\u0103ng \u0111\u1ebfn Kinh Ch\u1eed, \u0111\u1eafm ch\u00ecm g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 s\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, d\u00e2n ch\u00e2u o\u00e1n h\u1eadn. Tri ti\u1ebft xin ch\u1ecdn hai m\u01b0\u01a1i quan l\u1ea1i trong tri\u1ec1u, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai thuy\u1ec1n l\u00e0m m\u1ed9t c\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"'M\u01b0\u1eddi hai', b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng; b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'hai m\u01b0\u01a1i'.\" id=\"return-footnote-212-19\" href=\"#footnote-212-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, do hai ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd, ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n v\u00e0 x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u00edt c\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<p>Sau lo\u1ea1n gi\u1eb7c, \u00f4ng thu ph\u1ee5c qu\u00e2n l\u00ednh, v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang, uy \u0111\u1ee9c r\u1ea5t n\u1ed5i ti\u1ebfng. Nh\u01b0ng v\u00ec qu\u00e1 gh\u00e9t k\u1ebb \u00e1c, binh d\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi ta r\u1ea5t o\u00e1n s\u1ee3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c mu\u1ed1n y\u00ean \u1ed5n v\u00f9ng xa, s\u1ee3 Tri ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c, v\u00ec \u00f4ng v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5, n\u00ean \u0111i\u1ec1u \u00f4ng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i r\u00f5 \u00fd \u1ee7y th\u00e1c.<\/p>\n<p>[49] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u0129nh c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 \u0110inh V\u1ecb b\u00e0n vi\u1ec7c quy ho\u1ea1ch \u0111\u1ed9ng man, hai b\u00ean tr\u00e1i \u00fd nhau, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh tra \u00e1n Th\u1ecbnh L\u01b0\u01a1ng, L\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u1edbi L\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng vui, l\u00fac \u0111\u00f3 Trung Ch\u00e1nh \u0111ang l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf ty B\u1eb1ng Do thu\u1ed9c Tam ty, b\u00e8n sai Trung Ch\u00e1nh \u0111i s\u1ee9, thay \u0110\u0129nh \u1edf T\u00e2y l\u1ed9.<\/p>\n<p>[50] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, gia n\u00f4 c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng ph\u1ea1m t\u1ed9i, c\u00f3 khi b\u1ecb ch\u1ee7 nh\u00e2n t\u1ef1 \u00fd x\u0103m m\u1eb7t. Vua cho r\u1eb1ng gia n\u00f4 ng\u00e0y nay v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n l\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng k\u1ebb n\u00e0o tr\u1ed9m c\u1eafp t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ch\u1ee7, t\u1eeb n\u0103m quan tr\u1edf l\u00ean th\u00ec \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i lao th\u00e0nh, t\u1eeb m\u01b0\u1eddi quan tr\u1edf l\u00ean th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u1eed, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd x\u0103m m\u1eb7t.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec7nh c\u1ea5m x\u0103m m\u1eb7t, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng sau. Nay theo \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Phan La Chi nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch xa V\u1ecb Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1eb9n tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n. Do \u0111\u00f3, La Chi l\u1ea1i ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p binh l\u00ednh, mong h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, v\u00e0 xin phong ch\u1ee9c cho b\u1ea3y th\u1ee7 l\u0129nh ph\u1ee5 l\u00e0 Ng\u1ed9t T\u00e1.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebf Thi\u00ean th\u01b0\u1eddng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Tam S\u01a1n, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp bi\u00ean gi\u1edbi, khi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ea5t k\u00edch th\u00ec h\u1eafn \u0111\u00e3 b\u1ecf ch\u1ea1y. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 b\u1ed9 t\u1ed9c L\u1ee5c C\u1ed1c \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c v\u1edbi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u0169ng l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f3 kh\u0103n, h\u1ecd ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng d\u00e1m th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u1eefa, v\u00e0 s\u1ebd m\u1ea5t l\u00f2ng h\u1ecd.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu phong cho Ng\u1ed9t T\u00e1 v\u00e0 b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a Lang T\u01b0\u1edbng, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd h\u1ed9i qu\u00e2n, n\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u00d4 B\u1ea1ch Tr\u00ec v\u00e0 Di\u00eam Ch\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd xu\u1ea5t qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, c\u1ea5p \u1ea5n cho T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Tri Ch\u00e2u, Th\u1ecb C\u1ea5m \u0110inh Duy Thanh.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00f4ng ph\u00e1n Qu\u1ebf Ch\u00e2u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng H\u1ef1u Chi, v\u1eeba m\u1edbi ch\u1ecbu tang m\u1eb9, ch\u1ec9 h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u1eadp' th\u1eeba \u1edf tr\u00ean ch\u1eef 'du', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-212-20\" href=\"#footnote-212-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 li\u00ean t\u1ee5c d\u00e2ng n\u0103m b\u1ea3n t\u1ea5u, xin b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5 b\u00f9 \u0111\u1eafp cho H\u00e0 B\u1eafc, t\u1ecbch thu l\u1ee5a g\u1ea5m bu\u00f4n l\u1eadu, t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ed1ng n\u1ea1p v\u00e0ng b\u1ea1c, k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf kho\u00e1n \u1edf Kinh Nam, v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadn d\u1ecbch tr\u1ea1m \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng ta tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1eddi c\u01a1, qu\u00ean m\u1ea5t n\u1ed7i \u0111au tang m\u1eb9, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ti\u1ebfn th\u00e2n. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch hi\u1ebfu tr\u1ecb \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u00e0y d\u1eb7n phong t\u1ee5c d\u00e2n gian, xin h\u00e3y tr\u00e1ch ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u01b0\u1edbc ba ch\u1ee9c c\u1ee7a H\u1ef1u Chi<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u1ef1u' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-212-21\" href=\"#footnote-212-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn S\u00e2m Ch\u00e2u, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i ni\u00eam y\u1ebft \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 h\u00e0nh dinh \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau sai s\u1ee9 tri\u1ec7u c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf Tr\u1ea5n ch\u00e2u l\u00e0 Tang T\u00e1n v\u00e0 Cao D\u01b0\u01a1ng quan l\u00e0 Chu O\u00e1nh \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n. V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u00e1i 1.500 b\u1ed9 binh ra ngh\u00eanh chi\u1ebfn \u1edf huy\u1ec7n V\u1ecdng \u0110\u00f4.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, \u0111\u1ebfn c\u00e1ch huy\u1ec7n l\u1ef5 6 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam, g\u1eb7p \u0111\u1ecbch, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u, V\u00e2n ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh, mu\u1ed1n ra s\u1ee9c b\u00e1o \u0111\u00e1p, b\u00e8n c\u00f9ng \u0111\u1ecbch giao chi\u1ebfn \u1edf th\u00f4n Khang, t\u1eeb gi\u1edd M\u00f9i \u0111\u1ebfn gi\u1edd T\u00fd, th\u1ebf \u0111\u1ecbch h\u01a1i l\u00f9i. \u0110\u1ebfn s\u00e1ng l\u1ea1i \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ecbch d\u1ed3n to\u00e0n l\u1ef1c \u0111\u00e1nh v\u00e0o c\u00e1nh \u0111\u00f4ng, \u0111\u00e1nh ra ph\u00eda sau tr\u1eadn \u0111\u1ecba, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf. K\u1ebf Trung \u0111em qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n phi ng\u1ef1a x\u00f4ng t\u1edbi, v\u1ed1n m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o sang tr\u1ecdng, \u0111\u1ecbch nh\u1eadn ra, v\u00e2y m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u00f2ng, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng. K\u1ebf Trung li\u1ec1u ch\u1ebft \u0111\u00e1nh, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba \u0111i, men theo ph\u00eda t\u00e2y n\u00fai m\u00e0 l\u00ean ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch Th\u00e0nh th\u00ec b\u1ecb \u0111\u1ecbch b\u1eaft. V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau li\u1ec1n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, sai s\u1ee9 v\u00e0o t\u00e2u.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua m\u1edbi nghe tin K\u1ebf Trung thua tr\u1eadn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u 15.000 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u1eeb c\u1eeda Th\u1ed5 M\u00f4n ti\u1ebfn v\u1ec1 Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u \u0111\u1ec3 c\u1ee9u vi\u1ec7n, ban cho qu\u00e2n s\u0129 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u1edf tr\u1eadn V\u1ecdng \u0110\u00f4 ti\u1ec1n l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[56] T\u1ea3 V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u00edn qu\u1ed1c c\u00f4ng Huy\u1ec1n H\u1ef1u, hi\u1ebfu th\u1ea3o, c\u1ea9n th\u1eadn, th\u00f4ng minh, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd. Khi b\u1ecb b\u1ec7nh, Ty Thi\u00ean n\u00f3i m\u1eb7t tr\u0103ng ph\u1ea1m v\u00e0o sao Ti\u1ec1n Tinh v\u00e0 sao Th\u1ee9 T\u1eed, Vua lo l\u1eafng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0m l\u1ec5 trai ti\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac. H\u00f4m nay, Huy\u1ec1n H\u1ef1u m\u1ea5t, m\u1edbi 9 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong l\u00e0m Chu v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 \u0110i\u1ec7u Hi\u1ebfn. M\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0y sau, con trai c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng m\u1edbi sinh \u0111\u01b0\u1ee3c hai th\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua b\u00e8n nh\u1eadn con c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t nu\u00f4i trong cung.<\/p>\n<p><i>(Chu v\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t, Ch\u00e2n T\u00f4ng nh\u1eadn con c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t nu\u00f4i trong cung. Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n n\u00f3i n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Th\u00e0nh \u0110\u00f4 khuy\u1ebft ch\u1ee9c l\u01b0u th\u1ee7, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c kh\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, Vua cho r\u1eb1ng C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Th\u1ee5c l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t, nghi\u00eam t\u00fac, ch\u0103m lo an d\u00e2n, d\u00e2n xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, th\u0103ng Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, sung ch\u1ee9c Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Tri \u00cdch ch\u00e2u. D\u00e2n nghe tin V\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ba t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi L\u1eb7c Quy\u1ebft Ma n\u1ed9i thu\u1ed9c \u1edf H\u00e0 T\u00e2y xin \u0111em 1.000 qu\u00e2n v\u00e0 300 ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb tham gia chi\u1ebfn d\u1ecbch chinh ph\u1ea1t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho ch\u00e2u Lan ph\u1ee7 d\u1ee5 h\u1ecd.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Ph\u00f9ng Li\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng h\u01a1n 400 h\u1ed9 d\u00e2n Giao Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u1edf Kh\u00e2m Ch\u00e2u, khi \u0111\u1ebfn b\u1edd bi\u1ec3n, li\u1ec1n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1ed7 v\u1ec1, r\u1ed3i cho tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[60] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 n\u1ebfu l\u1ea5y ch\u00e1u l\u00e0m con \u0111\u1ec3 xin \u1ea5m phong cho ch\u00fa th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, Ph\u00e1n quan T\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y b\u1ecb b\u1ec7nh. Nh\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Ph\u1ee7 Ch\u00e2u, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u1ecbnh g\u1eafng g\u01b0\u1ee3ng \u0111i. Vua nghe tin, v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn th\u0103m. \u00cdt l\u00e2u sau b\u1ec7nh \u0111\u1ee1 ch\u00fat \u00edt, nh\u01b0ng v\u1eabn g\u1ea7y y\u1ebfu. Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0 khuy\u00ean \u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng thu\u1ed1c, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u00f4ng c\u1eady, m\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec3 an l\u00f2ng m\u1eb9 gi\u00e0.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[62] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, tri\u1ec7u Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y v\u1ec1 kinh, l\u1ec7nh cho Binh m\u00e3 Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u00e0 L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh t\u1ea1m quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[63] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7 \u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u1ebfu \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong hai n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng thu mua n\u1eefa<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7 \u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u1ebfu \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong hai n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng thu mua n\u1eefa, ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean l\u00e0 's\u01b0', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7 \u1edf kinh \u0111\u00f4', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 37-3 vi\u1ebft l\u00e0 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c kho \u1edf kinh \u0111\u00f4', 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c kho' t\u1ee9c l\u00e0 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7'.\" id=\"return-footnote-212-22\" href=\"#footnote-212-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. L\u1ea1i sai L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u1ea7n Th\u1ee9 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>[64] H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o t\u00e2u r\u1eb1ng trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7, kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xin d\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n ph\u00eda nam, l\u1ea1i mu\u1ed1n b\u1eaft c\u00e1c h\u1ed9 c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng mua ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n b\u1ea1c. L\u00fd H\u00e3ng v\u00e0 c\u00e1c quan cho r\u1eb1ng qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 qu\u00e2n ch\u00e2u, n\u1ebfu \u0111\u1eb7t doanh tr\u1ea1i \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u th\u00ec ph\u1ea3i lo h\u1ecd quen \u1edf \u0111\u1ea5t c\u0169, d\u1eddi \u0111i s\u1ebd g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n; l\u1ea1i th\u00eam d\u00e2n c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng s\u1ed1ng r\u1ea3i r\u00e1c trong th\u00f4n x\u00f3m, kh\u00f4ng c\u00f3 ai qu\u1ea3n l\u00fd, b\u1eaft h\u1ecd mua ng\u1ef1a c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i sai V\u0103n B\u1ea3o tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5, V\u0103n B\u1ea3o v\u1eabn ki\u00ean tr\u00ec \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e2u, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh chuy\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ra l\u1ec7nh h\u1ee3p nh\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u1ea3i t\u1ea1o doanh tr\u1ea1i, mu\u1ed1n h\u1ecd di chuy\u1ec3n qua l\u1ea1i gi\u1eefa c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u, m\u00e0 V\u0103n B\u1ea3o v\u1eabn ki\u00ean quy\u1ebft tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i \u00edch.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y t\u00e2u l\u1ea1i, \u00fd ki\u1ebfn gi\u1ed1ng v\u1edbi H\u00e3ng, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u b\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 r\u00fat kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Cao D\u01b0\u01a1ng Quan b\u1ed9 th\u1ef1 Chu O\u00e1nh d\u1eabn to\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n. Khi O\u00e1nh \u0111\u1ebfn th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u00fat. O\u00e1nh li\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;O\u00e1nh l\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, sao kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat, \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau ki\u00eam qu\u1ea3n ba l\u1ed9 qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng. Ri\u00eang O\u00e1nh g\u1eedi th\u01b0 cho Si\u00eau, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 c\u1ee7a l\u1ed9 m\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Si\u00eau lo r\u1eb1ng n\u1ebfu d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n tr\u1ea3 l\u1eddi th\u00ec s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 h\u00f2a thu\u1eadn, b\u00e8n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean. Vua khen Si\u00eau lo vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, chu to\u00e0n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, vi\u1ebft th\u01b0 khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ra chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai s\u1ee9 \u0111i an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p>[68] Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;Ru\u1ed9ng g\u1ea7n khe \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Man qu\u1ea5y nhi\u1ec5u n\u00ean c\u1ea5m khai kh\u1ea9n. Nay bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n l\u1ea1i c\u00e0y c\u1ea5y, \u0111\u00e3 sai quan ki\u1ec3m tra l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, xin cho h\u1ecd n\u1ed9p thu\u1ebf nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu mi\u1ec5n gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng. Ch\u00ed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110i\u1ec1n T\u00edch l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u01b0u T\u1ed1ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1. L\u1ea1i sai trung s\u1ee9 d\u1ee5 \u0110i\u1ec1n T\u00edch r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e3y y\u00ean t\u00e2m tr\u01b0\u1edbc thu\u1eadt, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng sai \u0111i, n\u1ebfu mu\u1ed1n l\u00ean \u0111i\u1ec7n th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u1ec7nh cho \u0110i\u1ec1n T\u00edch ki\u00eam ch\u1ee9c S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n.<\/p>\n<p>[70] L\u01b0u T\u1ed1ng t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u qu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1, Th\u1ea9m quan \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Kinh H\u1ed3, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Qu\u1ea3ng Nam, ho\u1eb7c \u1edf n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, ho\u1eb7c n\u01a1i \u0111\u00f4ng d\u00e2n c\u01b0, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m. C\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u do c\u1ef1u th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c c\u1ea5p, x\u00e1 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, c\u0169ng n\u00ean ch\u1ecdn th\u00f4ng ph\u00e1n. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u ph\u1ea3i nh\u1eadm ch\u1ee9c xa, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u1edb cha m\u1eb9 ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh. Xin t\u1eeb nay, n\u1ebfu cha m\u1eb9 th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t, cho ph\u00e9p xin ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c. Khi n\u1ed9p \u0111\u01a1n l\u00ean Th\u1ea9m quan, ph\u1ea3i n\u00f3i r\u00f5 cha m\u1eb9 \u0111\u00e3 ch\u00f4n c\u1ea5t, th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p kh\u1ea3o kh\u00f3a theo l\u1ec7. Ai d\u00e1m gian d\u1ed1i ho\u1eb7c vi ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u b\u00e3i ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n x\u00e2m ph\u1ea1m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u1ea5y danh ngh\u0129a bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ec3 do th\u00e1m, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[72] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb tr\u00fang phong huy\u1ec5n, Vua li\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban cho 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c. H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau, b\u1ec7nh ch\u01b0a kh\u1ecfi, M\u00f4ng Ch\u00ednh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[73] Vua cho r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, truy t\u1eb7ng K\u1ebf Trung ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung. Cho con trai \u00f4ng l\u00e0 Ho\u00e0i Ti\u1ebft l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Ho\u00e0i M\u1eabn l\u00e0m S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan. L\u1ea1i truy t\u1eb7ng \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u1ed9 th\u1eeba th\u1ee5, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Do\u00e3n N\u0103ng l\u00e0m Nh\u01b0 kinh s\u1ee9, Gi\u00e1m \u00e1p huy\u1ec7n V\u1ecdng \u0110\u00f4, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00fd Hu\u00e2n l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, Huy\u1ec7n \u00fay Ng\u00f4 Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[74] Tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u0111\u00f3 gi\u1ebft ch\u1ebft, c\u01b0\u1edbp h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 gia s\u00fac. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho Ph\u1ee7 Ch\u00e2u t\u1eeb nay cho ph\u00e9p d\u00e2n tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi nhau, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m, v\u1ed7 v\u1ec1.<\/p>\n<p>[75] T\u1ed9c B\u1ea1ch M\u00e3 \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u ch\u1ed1ng l\u1ea1i L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, tr\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd nhi\u1ec1u l\u1ea7n di chuy\u1ec3n, thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu c\u1ea5p l\u00faa th\u00f3c cho h\u1ecd. L\u1ea1i d\u1eddi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c n\u1ed9i thu\u1ed9c \u1edf tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi Ninh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[76] Th\u1ecb lang H\u00ecnh b\u1ed9 Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng, v\u00ec x\u1eed \u00e1n sai l\u1ea7m khi l\u00e0m tri ch\u00e2u H\u00e0 Nam, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay khanh.<\/p>\n<p>[77] Ty B\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 m\u1eb7t T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean c\u00f9ng con l\u00e0 A Kh\u1eafc Y t\u1eadp trung qu\u00e2n \u1edf s\u00f4ng Ph\u1ed1 L\u1ea1c, nghe \u0111\u1ed3n s\u1eafp x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, n\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n th\u00ec Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh xu\u1ea5t qu\u00e2n, ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u00e0m suy y\u1ebfu th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00fang; n\u1ebfu \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c th\u00ec Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh xu\u1ea5t qu\u00e2n c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 8, nay theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ghi ch\u00e9p con ch\u00e1u c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf V\u1ecdng \u0110\u00f4, l\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd.<\/p>\n<p>[79] B\u1ed1n qu\u00e2n s\u0129 H\u1ed5 D\u1ef1c \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u l\u00e0 Ng\u1ee5y Qu\u1ef3nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1eaft gi\u1eef, \u0111\u1ebfn nay tr\u1ed1n v\u1ec1, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebf Thi\u00ean \u1edf tr\u1ea5n \u0110\u00f4ng Quan, c\u00e1ch ph\u00eda \u0111\u00f4ng Linh Ch\u00e2u 30 d\u1eb7m, d\u1ef1ng r\u00e0o m\u00e0 \u1edf, qu\u00e2n l\u00ednh kho\u1ea3ng ba v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. N\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, l\u00faa m\u1ea1ch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, l\u1ea1i d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, c\u00f4ng vi\u1ec7c xong th\u00ec \u0111\u00ea v\u1ee1. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f3 l\u1ed7i nh\u1ecf th\u00ec tr\u00f3i \u0111\u1ea7u n\u00e9m xu\u1ed1ng s\u00f4ng, b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u00f3n xem, ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean th\u00ec v\u1edbt l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n th\u00ec kh\u00f4ng. D\u00e2n ch\u00e2u Ng\u00e2n, H\u1ea1 c\u00f3 c\u01a1m \u0103n \u00e1o m\u1eb7c kh\u00e1 h\u01a1n \u0111\u1ec1u d\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y. C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, x\u00e1c ch\u1ebft n\u1eb1m \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1eddng, d\u00e2n ch\u00fang o\u00e1n than nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> Ban chi\u1ebfu c\u1ea5p cho Qu\u1ef3nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, ti\u1ec1n b\u1ea1c, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m ti\u1ec3u hi\u1ec7u, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[80] Tr\u1eadn th\u1ea5t b\u1ea1i \u1edf V\u1ecdng \u0110\u00f4, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00f9ng binh v\u1ed1n c\u00f3 th\u1eafng c\u00f3 b\u1ea1i, nh\u01b0ng tr\u1eadn n\u00e0y nghe n\u00f3i c\u00f3 k\u1ebb \u1edf tr\u1eadn ti\u1ec1n c\u00f4ng khai kh\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ecf ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc. Nay ch\u01b0a th\u1ec3 ng\u1eebng binh, n\u1ebfu kh\u00f4ng truy x\u00e9t t\u1eadn c\u00f9ng, sau n\u00e0y l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e! N\u1ebfu tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1ebft c\u1ea3, ng\u01b0\u1eddi ta \u1eaft s\u1ebd lo s\u1ee3, n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i nh\u1eefng k\u1ebb t\u00ecnh l\u00fd kh\u00f3 tha th\u1ee9, kho\u1ea3ng hai ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o trung dung.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eeba Khu\u00ea nghi\u00eam kh\u1eafc, Do\u00e3n T\u1eafc \u00f4n h\u00f2a, Tr\u1eabm mu\u1ed1n h\u1ecd k\u1ebft h\u1ee3p khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, B\u00e1 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Tr\u1ea5n Ch\u00e2u ph\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed L\u00fd Ph\u00fac b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Phong Ch\u00e2u; C\u1ee7ng Th\u00e1nh \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u1ee7ng Th\u00e1nh \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u0103ng, ch\u1eef 'C\u1ee7ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Chi', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-23\" href=\"#footnote-212-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c t\u01b0\u1edbng su\u00fd c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, Thi\u1ec3m T\u00e2y ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, v\u00ec thay \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, b\u1ecb chi\u1ebfu th\u01b0 tr\u00e1ch m\u1eafng, b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u1eef nguy\u00ean quan h\u00e0m. Theo l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, mu\u1ed1i Gi\u1ea3i l\u1ea1i cho ph\u00e9p bu\u00f4n b\u00e1n nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[83] L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c l\u1ea7n n\u1eefa, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho, sai L\u00fd H\u00e3ng truy\u1ec1n ch\u1ec9. H\u00f4m sau, M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u1ea1i d\u00e2ng th\u01b0, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i v\u00e0 khuy\u00ean ng\u0103n, sai n\u1ed9i th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng mang th\u01b0 tay \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, c\u00f9ng ban thu\u1ed1c qu\u00fd v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u ngon.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh b\u1ed1 tr\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, x\u00e2y xong tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n Can Xuy\u00ean, ban t\u00ean l\u00e0 T\u00fac Vi\u1ec5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[85] Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u L\u0103ng S\u00e1ch d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba l\u00fd c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i bi\u1ec3n.<\/p>\n<p>[86] Kinh th\u00e0nh c\u00f3 d\u1ecbch b\u1ec7nh, chia nhau sai n\u1ed9i th\u1ea7n ban thu\u1ed1c.<\/p>\n<p>[87] T\u1eeb sau th\u1ea5t b\u1ea1i \u1edf V\u1ecdng \u0110\u00f4, Vua ng\u00e0y ng\u00e0y t\u00ecm ki\u1ebfm k\u1ebf s\u00e1ch ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u00e3 l\u00e2u tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, luy\u1ec7n t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, b\u00e8n h\u1ecfi h\u1ecd v\u1ec1 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd d\u00e2ng l\u00ean kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi y\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c, v\u00ec th\u1ebf Vua sai hai ph\u1ee7 h\u1ecdp b\u00e0n, m\u1ed7i n\u01a1i tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin h\u1ee3p binh ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef n\u01a1i xung y\u1ebfu<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin h\u1ee3p binh ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef n\u01a1i xung y\u1ebfu, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-24\" href=\"#footnote-212-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin l\u1ec7nh cho ba l\u1ed9 chia qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111em qu\u00e2n hai l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh b\u00e0y tr\u1eadn \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, l\u1ea1i d\u1eddi qu\u00e2n Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1eb7t th\u00eam qu\u00e2n k\u1ef3 \u1edf Thu\u1eadn An qu\u00e2n \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf, huy \u0111\u1ed9ng trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec<a class=\"footnote\" title=\"Huy \u0111\u1ed9ng trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, ch\u1eef 'ph\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-212-25\" href=\"#footnote-212-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, b\u00f9 \u0111\u1eafp ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t. Vua xem x\u00e9t t\u1ed5ng th\u1ec3 r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[88] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf, trong cung \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn th\u1ebf cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n gi\u1edd th\u1ebf gi\u1eb7c ch\u01b0a y\u00ean, c\u00e0ng ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb. Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa tuy nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng ph\u1ea3i ch\u1ecdn tinh nhu\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfm gi\u1eef n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf ch\u00fang. T\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00e2n ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u h\u1ed9i t\u1ea1i \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, d\u1ef1a s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0m \u0111\u1ea1i tr\u1eadn. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n c\u1ee7a gi\u1eb7c, xu\u1ea5t qu\u00e2n d\u1ef1ng r\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn th\u00ec ki\u00ean th\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i theo, \u0111\u1ee3i v\u00e0i ng\u00e0y gi\u1eb7c m\u1ec7t m\u1ecfi th\u00ec \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng khi\u00eau chi\u1ebfn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eddi kh\u1ecfi \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1ec7nh ti\u00ean phong d\u1eabn ti\u00ean phong d\u1ee5 gi\u1eb7c v\u00e0o \u0111\u1ea1i tr\u1eadn, r\u1ed3i d\u00f9ng k\u1ef5 binh \u1edf gi\u1eefa, b\u1ed9 binh v\u00e2y quanh, giao chi\u1ebfn c\u1eadn chi\u1ebfn, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eddi \u0111\u1ed9i ng\u0169, qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 th\u1eadn tr\u1ecdng, khi\u1ebfn k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00f4ng pha.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i chia qu\u00e2n l\u00e0m ba l\u1ed9, cho 6.000 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf Uy L\u1ed7 qu\u00e2n, do Ng\u1ee5y N\u0103ng, B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 <i>(Th\u1ee7 T\u1ed1, ng\u01b0\u1eddi Khai Phong)<\/i>, Tr\u01b0\u01a1ng Nhu\u1ec7 ch\u1ec9 huy <i>(Tr\u01b0\u01a1ng Nhu\u1ec7, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>; 5.000 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf B\u1ea3o ch\u00e2u, do D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng, Tr\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Hi, L\u00fd Ho\u00e0i Ti\u1ebft <i>(L\u00fd Ho\u00e0i Ti\u1ebft, con c\u1ee7a Th\u1ea7n H\u1eefu)<\/i> ch\u1ec9 huy; 5.000 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf B\u1eafc B\u00ecnh tr\u1ea1i, do \u0110i\u1ec1n M\u1eabn, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, Th\u1ea1ch Di\u00ean Ph\u00fac <i>(Di\u00ean Ph\u00fac, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> ch\u1ec9 huy, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi gi\u1eb7c m\u1edbi \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng giao chi\u1ebfn ngay, \u0111\u1ee3i khi ch\u00fang suy y\u1ebfu th\u00ec d\u1ee5 ch\u00fang ra kh\u1ecfi th\u00e0nh giao chi\u1ebfn, khi\u1ebfn ch\u00fang ch\u1ea1y kh\u00f4ng k\u1ecbp. N\u1ebfu gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t qua B\u1ea3o ch\u00e2u v\u1ec1 ph\u00eda nam, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, th\u00ec l\u1ec7nh qu\u00e2n Uy L\u1ed7 h\u1ee3p v\u1edbi Di\u00ean L\u00e3ng, khi\u1ebfn gi\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc l\u1eabn sau, th\u1eeba c\u01a1 ti\u00eau di\u1ec7t. N\u1ebfu gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, m\u00e0 tr\u00e0n xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, th\u00ec l\u1ea1i h\u1ee3p v\u1edbi \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u1edf B\u1eafc B\u00ecnh, c\u00f9ng ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, l\u1ec7nh H\u00f9ng B\u00e1, Ph\u00e1 L\u1ed7 c\u00f9ng \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh H\u00f9ng B\u00e1, Ph\u00e1 L\u1ed7 c\u00f9ng \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau 'Ph\u00e1 L\u1ed7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u00e1 \u0110\u1ecbch', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t Ph\u00e1 L\u1ed7 qu\u00e2n, thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4ng l\u1ed9 th\u1eddi T\u1ed1ng, t\u1ee9c l\u00e0 tr\u1ea1i \u1ee8 Kh\u1ea9u thu\u1ed9c B\u00e1 ch\u00e2u, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh T\u00edn An qu\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi Thanh ki\u00eang n\u00f3i 'L\u1ed7', n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'Ph\u00e1 \u0110\u1ecbch'.\" id=\"return-footnote-212-26\" href=\"#footnote-212-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i l\u1ec7nh T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n <i>(\u0110\u1ee9c Qu\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>, B\u00f9i T\u1ef1 Vinh <i>(T\u1ef1 Vinh, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> ch\u1ec9 huy 8.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n, L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd, Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf M\u00e2n <i>(K\u1ebf M\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> ch\u1ec9 huy 5.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00ecnh ch\u00e2u, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4ng t\u00e2y, khi gi\u1eb7c \u0111\u1ecbnh r\u00fat lui th\u00ec l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u h\u1ee3p v\u1edbi ba l\u1ed9 k\u1ef5 binh c\u00f9ng \u0111\u00e1nh. L\u1ea1i l\u1ec7nh Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 ch\u1ec9 huy 10.000 qu\u00e2n \u1edf M\u1ea1c ch\u00e2u, L\u00f4 V\u0103n Th\u1ecd <i>(V\u0103n Th\u1ecd, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tu\u1ea5n <i>(Th\u1ee7 Tu\u1ea5n, ph\u1ee5 ch\u00fa trong truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung)<\/i> gi\u00e1m s\u00e1t.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ee3i khi gi\u1eb7c r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, th\u00ec ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u00e1nh \u00fap Thu\u1eadn An qu\u00e2n, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng T\u00e2y S\u01a1n. N\u1ebfu s\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng b\u0103ng, gi\u1eb7c \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda \u0111\u00f4ng, th\u00ec l\u1ec7nh L\u01b0u D\u1ee5ng, L\u01b0u H\u00e1n Ng\u01b0ng <i>(H\u00e1n Ng\u01b0ng, ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, con c\u1ee7a B\u00ecnh)<\/i>, \u0110i\u1ec1n T\u01b0 Minh <i>(T\u01b0 Minh, ch\u01b0a r\u00f5)<\/i> ch\u1ec9 huy 5.000 qu\u00e2n h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu c\u00f9ng t\u1ea5n c\u00f4ng. S\u1ed1 qu\u00e2n c\u00f2n l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng, l\u1ec7nh Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t ch\u1ec9 huy, \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam thanh th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eabm tuy \u0111\u00e3 v\u1ea1ch s\u1eb5n k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y, giao cho t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, nh\u01b0ng v\u1eabn lo c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u1ed5n, c\u00e1c khanh h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9, b\u00e0n b\u1ea1c th\u00eam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fd H\u00e3ng v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c chi\u1ebfn tr\u1eadn t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay v\u1ed1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n. Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ebf ng\u1ef1 th\u1eafng l\u1ee3i t\u1eeb trong tri\u1ec1u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, chia nhau ph\u00f2ng th\u1ee7 nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 e r\u1eb1ng kh\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ea9y lui \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u r\u1ea5t h\u1ee3p th\u1eddi c\u01a1, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ecdn th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 t\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn t\u00e0i qu\u1ea3 l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f3, Tr\u1eabm nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1eabm nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng: ch\u1eef 't\u1ef1u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-212-27\" href=\"#footnote-212-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>. Ng\u1ee5y N\u0103ng t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, Tr\u01b0\u01a1ng Nhu\u1ec7 h\u00f2a nh\u00e3, n\u00ean cho h\u1ecd ph\u1ee5 t\u00e1 Ng\u1ee5y N\u0103ng. Uy L\u1ed7 l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu nh\u1ea5t, B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f9ng nhau \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u00e2n, mong r\u1eb1ng s\u1ef1 khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc s\u1ebd b\u1ed5 sung cho nhau. T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu th\u00edch l\u1ea5n l\u01b0\u1edbt ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u00f4ng ta t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c. Tam L\u1ed9 \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e0n Th\u1ee7 Anh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 ki\u1ebfn, n\u00ean cho Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n thay th\u1ebf. Th\u1eeba H\u00e0n tuy kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u0103m ch\u1ec9 ph\u1ee5ng c\u00f4ng. Nh\u1eefng vi\u1ec7c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u theo c\u00e1ch n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00e3ng v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c trong ngo\u00e0i khen ng\u1ee3i, hu\u1ed1ng chi b\u1ecf ng\u1eafn l\u1ea5y d\u00e0i, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f9ng nhau t\u1ea1o n\u00ean th\u00e0nh t\u00edch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng so\u00e1i d\u00e2ng l\u00ean ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ee3i khi t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ch\u1ecdn, s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng ki\u1ebfn ngh\u1ecb, cho r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Y\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ecbch, th\u00ec kh\u00f3 l\u00f2ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu \u1edf khu v\u1ef1c gi\u1eefa B\u1ea3o Ch\u00e2u v\u00e0 Uy L\u1ed7, d\u1ef1a theo s\u00f4ng T\u1eeb v\u00e0 s\u00f4ng B\u00e0o \u0111\u1ec3 b\u1ed1 tr\u1eadn, th\u00ec th\u1ebf tr\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n vi ph\u1ed1i chi\u1ebfu ch\u1ec9, kh\u00f4ng ti\u1ebfn v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed then ch\u1ed1t, khi\u1ebfn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba \u00e1p s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba \u00e1p s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef '\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u00e1ch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 285, truy\u1ec7n Ph\u00f9ng Ch\u1eedng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-28\" href=\"#footnote-212-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a k\u1ecbp h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, m\u00e0 k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, may nh\u1edd c\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn n\u00ean ch\u00fang m\u1edbi r\u00fat lui.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 r\u00fat, nh\u01b0ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ecbch \u0111ang ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn, qu\u00e2n ta t\u1eadp trung \u1edf Trung S\u01a1n \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Vi\u1ec5n \u0110\u00f4<a class=\"footnote\" title=\"Qu\u00e2n ta t\u1eadp trung \u1edf Trung S\u01a1n \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Vi\u1ec5n \u0110\u00f4, ch\u1eef 'Trung S\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00f4ng S\u01a1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-212-29\" href=\"#footnote-212-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng qu\u00e2n l\u00ednh m\u1ec7t m\u1ecfi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea1n ki\u1ec7t, t\u01b0\u1edbng s\u0129 g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n, ch\u1ec9 c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c may m\u1eafn tho\u00e1t th\u00e2n. Nay ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00f9a thu, n\u00ean t\u0103ng qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng l\u00ean \u0111\u1ebfn s\u00e1u v\u1ea1n, kh\u1ed1ng ch\u1ebf ph\u00eda b\u1eafc \u0110\u1ecbnh V\u0169 l\u00e0m \u0111\u1ea1i tr\u1eadn, \u0111\u1eb7t \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf H\u00ecnh Ch\u00e2u l\u00e0m trung tr\u1eadn, \u0111\u1eb7t Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n l\u00e0m h\u1eadu tr\u1eadn, b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n \u1edf hai \u0111\u01b0\u1eddng M\u1ea1c Ch\u00e2u v\u00e0 Lang S\u01a1n.&#8221;<\/i> Vua ph\u1ea7n l\u1edbn nghe theo ki\u1ebfn ngh\u1ecb n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: Vua nghe theo. X\u00e9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra, kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n theo l\u1eddi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n theo l\u1eddi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-212-30\" href=\"#footnote-212-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-212-1\">Xin v\u00e0o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n g\u1ea5p r\u00fat v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 23-27 vi\u1ebft l\u00e0 'xin v\u00e0o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n g\u1ea5p r\u00fat v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi', m\u00e0 b\u1ea3n bi\u00ean n\u00e0y c\u00e2u sau li\u1ec1n ti\u1ebfp 'c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi' v\u00e2n v\u00e2n. Nguy\u00ean b\u1ea3n in 'duy\u00ean v\u1eadn' hai ch\u1eef nghi l\u00e0 'duy\u00ean bi\u00ean' sai. <a href=\"#return-footnote-212-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-2\">Th\u00ec d\u1eebng chi\u1ebft trung, 'chi\u1ebft trung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebft chuy\u1ec3n'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai \u0111\u1eb7t kho Chi\u1ebft Trung, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c, \u0111\u1ed5i l\u1ea5y tr\u00e0 mu\u1ed1i, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh kho Chi\u1ebft B\u00e1c. Ch\u1eef 'b\u00e1c' v\u00e0 'chuy\u1ec3n' c\u00f3 l\u1ebd do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n nhau m\u00e0 sai, nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-3\"> L\u00e2m \u0110\u1eb7c nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ed7 \u0110\u1eb7c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i. Xem ch\u00fa th\u00edch d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y n\u00f3i \u0110\u1eb7c th\u1ef1c t\u1ebf ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 3 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 truy\u1ec7n L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ec1u ch\u00e9p \u0110\u1eb7c t\u1eebng ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. <a href=\"#return-footnote-212-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-4\">S\u1eeda ch\u00fa: 'Linh Ch\u00e2u T\u1ee9 di\u1ec7n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 v\u00e0 quy\u1ec3n 492 Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Linh Ch\u00e2u T\u00e2y di\u1ec7n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-212-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-5\">c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 1 th\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2u l\u00ean Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1ec1 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn tr\u00e1ng \u0111inh \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-6\">l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111ang xem x\u00e9t \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u00e3nh \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i th\u1ea5p '\u0111\u00e0o', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'quy\u1ebft'. <a href=\"#return-footnote-212-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-7\">vi\u1ec7c h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh l\u1edbn \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'vi\u1ec7c h\u1ecd m\u01b0u t\u00ednh', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean theo. <a href=\"#return-footnote-212-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-8\">\u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u01b0u t\u00ednh', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean theo. <a href=\"#return-footnote-212-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-9\">mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ednh to\u00e1n ch\u01b0a tinh t\u01b0\u1eddng 't\u00ednh' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee3i', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-10\">th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay 'th\u00eam' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nh\u01b0', theo \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-11\">th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t '\u0111\u1ec1' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'vi\u1ec7n', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-12\"> Ch\u1eef 'sung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-18 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, ph\u1ea7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-13\"> Ch\u1eef 'm\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'di\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-14\"> Ch\u1eef 'uy\u1ec3n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-212-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-15\">Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh nguy\u00ean t\u00e1c 'Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh', theo b\u1ea3n th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 23-29 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-16\">Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'B\u00f9i Thi\u00ean Bi\u1ec7n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, truy\u1ec7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-17\">Nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'kh\u00f4ng', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-212-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-18\"> 'Kh\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ea5t', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-212-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-19\"> 'M\u01b0\u1eddi hai', b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng; b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'hai m\u01b0\u01a1i'. <a href=\"#return-footnote-212-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-20\"> Ch\u1eef 'c\u1eadp' th\u1eeba \u1edf tr\u00ean ch\u1eef 'du', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-212-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-21\"> Ch\u1eef 'h\u1ef1u' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 23 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-212-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-22\">Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7 \u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u1ebfu \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong hai n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng thu mua n\u1eefa, ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean l\u00e0 's\u01b0', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7 \u1edf kinh \u0111\u00f4', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 37-3 vi\u1ebft l\u00e0 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c kho \u1edf kinh \u0111\u00f4', 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c kho' t\u1ee9c l\u00e0 'v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7'. <a href=\"#return-footnote-212-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-23\">C\u1ee7ng Th\u00e1nh \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u0103ng, ch\u1eef 'C\u1ee7ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Chi', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-24\"> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin h\u1ee3p binh ba l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef n\u01a1i xung y\u1ebfu, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-25\"> Huy \u0111\u1ed9ng trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, ch\u1eef 'ph\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-212-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-26\"> L\u1ec7nh H\u00f9ng B\u00e1, Ph\u00e1 L\u1ed7 c\u00f9ng \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau 'Ph\u00e1 L\u1ed7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u00e1 \u0110\u1ecbch', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t Ph\u00e1 L\u1ed7 qu\u00e2n, thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4ng l\u1ed9 th\u1eddi T\u1ed1ng, t\u1ee9c l\u00e0 tr\u1ea1i \u1ee8 Kh\u1ea9u thu\u1ed9c B\u00e1 ch\u00e2u, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh T\u00edn An qu\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi Thanh ki\u00eang n\u00f3i 'L\u1ed7', n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'Ph\u00e1 \u0110\u1ecbch'. <a href=\"#return-footnote-212-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-27\">Tr\u1eabm nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng: ch\u1eef 't\u1ef1u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-212-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-28\">Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba \u00e1p s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef '\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u00e1ch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 285, truy\u1ec7n Ph\u00f9ng Ch\u1eedng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-29\">Qu\u00e2n ta t\u1eadp trung \u1edf Trung S\u01a1n \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Vi\u1ec5n \u0110\u00f4, ch\u1eef 'Trung S\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00f4ng S\u01a1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-212-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-212-30\">Kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n theo l\u1eddi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-212-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":12,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-212","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":213,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/212\/revisions\/213"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/212\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=212"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=212"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}