{"id":216,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=216"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-56-nam-canh-duc-thu-nhat-giap-thin-1004","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-56-nam-canh-duc-thu-nhat-giap-thin-1004\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 56: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 NH\u1ea4T (GI\u00c1P TH\u00ccN, 1004)","rendered":"QUY\u1ec2N 56: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 NH\u1ea4T (GI\u00c1P TH\u00ccN, 1004)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean nh\u1eadn ch\u1ea7u. \u0110\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[2] Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0 Ho\u00e0i Nam tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m t\u1eadp nh\u01b0ng ch\u01b0a ph\u00e2n v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. T\u1eeb nay, quan l\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean, H\u1ea1p v\u00e0 Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111em gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu <i>(m\u00f9ng 4)<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ba l\u1ed9 ph\u00eda b\u1eafc, xin chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng v\u00f9ng bi\u00ean v\u00e0 \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 v\u00e0o \u0111\u1ea5t gi\u1eb7c. Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do m\u00e0 ph\u00e1t binh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ecbch, ch\u1ec9 g\u00e2y th\u00eam vi\u1ec7c \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. H\u00e3y l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eebng l\u1ea1i. N\u1ebfu qu\u00e2n Nhung v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111u\u1ed5i ch\u00fang ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t b\u00e0n chuy\u1ec7n ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[4] L\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung theo Khi\u1ebft \u0110an n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ed9c N\u00ea l\u00e0 B\u1ea1t Ho\u00e0ng Th\u00e1i \u00fay d\u1eabn h\u01a1n 300 tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. B\u1ea1t Ho\u00e0ng v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9c l\u1edbn, s\u1ed1ng \u1edf C\u1ed5 Phong Ch\u00e2u ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea3n tr\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng bu\u00f4n ng\u1ef1a. Th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o uy nghi, c\u00f3 tr\u00ed d\u0169ng, ngang ng\u1ea1nh kh\u00f3 tr\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c Khi\u1ebft \u0110an k\u1ebft n\u1ea1p, phong l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay. Nay h\u1ecd d\u1eabn c\u1ea3 t\u1ed9c \u0111\u1ebfn xin quy ph\u1ee5. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ph\u1ee7 Ch\u00e2u ban t\u1eb7ng tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, c\u1ea5p ru\u1ed9ng c\u00f4ng, cho h\u1ecd \u1edf n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 c\u0103n d\u1eb7n tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m. B\u1ea1t Ho\u00e0ng Th\u00e1i \u00fay sau \u0111\u00f3 sai con l\u00e0 Ng\u1ea1c V\u00e2n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n <i>(m\u00f9ng 5)<\/i>, Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh, L\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n An H\u00f3a, v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n K\u00fd, Th\u1ee9 s\u1eed Quang Ch\u00e2u ki\u00eam tri Nghi Ch\u00e2u, v\u1ec1 kinh, v\u00ec c\u00e1c tri\u1ec1u th\u1ea7n n\u00f3i h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i tr\u1ecb d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o <i>(m\u00f9ng 6)<\/i>, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan \u00edt d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u b\u00e0y, h\u00ecnh nh\u01b0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u e ng\u1ea1i, tr\u00e1nh n\u00e9, t\u1ea1i sao v\u1eady?\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e8 \u0111\u1ea3ng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng d\u1ea7n kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn suy y\u1ebfu. L\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c gian t\u00e0 kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t. L\u00fd H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do L\u00f4 <i>{M\u1ed9c T\u1ef5}<\/i> che m\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c T\u00f4ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00f9 t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, nh\u01b0ng l\u00e2u ng\u00e0y \u1eaft s\u1ebd l\u1ed9 ra.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[7] Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng ba t\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng gia, Li gia, Di\u00ean gia \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn[footnote]Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng ba t\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng gia, Li gia, Di\u00ean gia \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn. 'Ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-21 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, ph\u1ea7n truy\u1ec7n Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'huy\u1ec7n L\u0169ng S\u01a1n'.[\/footnote]. Chi\u1ebfu phong quan cho th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 b\u1ebfn \u0111\u00f2 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ed1 tr\u00ed thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n qua s\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[9] Sai trung s\u1ee9 ban thu\u1ed1c cho Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng.<\/p>\n\n<p>[10] Tam ty s\u1ee9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c hai b\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u0103ng b\u1eadc l\u01b0\u01a1ng, ban \u00e1o t\u00eda \u0111ai v\u00e0ng. Sau \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0, c\u0103n d\u1eb7n \u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 m\u1ee9c, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 d\u00e2n tr\u00e1ng b\u1ecf tr\u1ed1n th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ed5 sung th\u00eam. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00edch Lu\u00e2n \u0111i s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u T\u1eeb \u0111i\u1ec3m t\u1eadp d\u00e2n tr\u00e1ng. Vua h\u1ecfi Khu m\u1eadt V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh: <i>\"D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc sao l\u1ea1i b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u v\u00f4 c\u1edb?\"<\/i> K\u1ebf Anh \u0111\u00e1p: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u00e2u T\u1eeb t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ed1 d\u00e2n tr\u00e1ng b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, n\u00ean ph\u1ea3i \u0111i\u1ec3m t\u1eadp l\u1ea1i.\"<\/i> Vua l\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu.<\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, phong L\u01b0u th\u1ecb \u1edf h\u1eadu cung l\u00e0m M\u1ef9 nh\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0m T\u00e0i nh\u00e2n. L\u01b0u th\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Hoa D\u01b0\u01a1ng, D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb ng\u01b0\u1eddi B\u00ec. Khi Vua c\u00f2n l\u00e0 T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t h\u00f4m n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e0n b\u00e0 Th\u1ee5c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, ta mu\u1ed1n t\u00ecm.\"<\/i> L\u01b0u th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc g\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c l\u00e0 Cung M\u1ef9, M\u1ef9 \u0111\u01b0a n\u00e0ng v\u00e0o kinh, sau nh\u00e0 ngh\u00e8o, mu\u1ed1n g\u1ea3 l\u1ea1i. Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, t\u00e2u v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eddi v\u00e0o, b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i. Nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u1ea7n qu\u1ed1c phu nh\u00e2n t\u00ednh nghi\u00eam kh\u1eafc, kh\u00f4ng vui, c\u1ed1 \u00e9p v\u01b0\u01a1ng \u0111u\u1ed5i \u0111i. V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i \u0111\u01b0a n\u00e0ng \u0111\u1ebfn nh\u00e0 M\u00e2n, M\u00e2n c\u0169ng tr\u00e1nh hi\u1ec1m nghi, kh\u00f4ng d\u00e1m \u1edf l\u1ea1i. V\u01b0\u01a1ng b\u00e8n cho M\u00e2n n\u0103m tr\u0103m l\u1ea1ng b\u1ea1c, sai x\u00e2y nh\u00e0 ri\u00eang cho n\u00e0ng \u1edf. Sau \u0111\u00f3, xin ph\u00e9p T\u1ea7n qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eddi l\u1ea1i v\u00e0o cung, b\u00e8n c\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong. Cung M\u1ef9 \u0111\u1ed5i h\u1ecd L\u01b0u[footnote]Ch\u1eef 'M\u1ef9' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 242 truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Minh T\u00fac L\u01b0u ho\u00e0ng h\u1eadu m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], l\u00e0m anh c\u1ee7a M\u1ef9 nh\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p vi\u1ec7c Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn c\u00f3 hai thuy\u1ebft, trong \u0111\u00f3 vi\u1ec7c ch\u1ec9 s\u1eed \u1edf T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng cung h\u1ee3p v\u1edbi \u300aTh\u1ea7n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b truy\u1ec7n L\u01b0u V\u0129nh Ni\u00ean, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[13] Ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c l\u1ed9 H\u1ea1p, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, qu\u00e2n Uy L\u1ed7 v\u00e0 ch\u00e2u M\u1ea1c \u0111\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an, H\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng Nam t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Ho\u00e0ng th\u00e1i phi, L\u1ec7nh c\u00f4ng \u0111\u1ec1u d\u1eabn h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n k\u1ef5 binh, t\u1eeb Gi\u00e1m Th\u00e0nh Xuy\u00ean \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u, n\u00f3i l\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa qu\u00e2n B\u00ecnh T\u1eafc v\u00e0 th\u00e0nh c\u0169 Dung Th\u00e0nh.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"K\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch l\u1ee3i th\u1ebf \u1edf chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u00ec, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd ch\u00fang, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9n th\u1eadn do th\u00e1m, n\u1ebfu \u0111\u1ecbch c\u00f3 \u0111\u1ed9ng t\u0129nh \u1edf ba th\u00e0nh, th\u00ec h\u1ee3p l\u1ef1c gi\u1eef th\u00e0nh V\u1ecdng \u0110\u00f4, d\u00f9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u00e1p s\u00e1t s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n Uy L\u1ed7, T\u0129nh Nhung, Thu\u1eadn An, tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh, ch\u00e2u B\u1ea3o nghi\u00eam binh \u1ee9ng vi\u1ec7n, l\u1ea1i m\u1edf r\u1ed9ng ru\u1ed9ng vu\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u0103n k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch. N\u1ebfu ch\u01b0a c\u00f3 g\u00ec, th\u00ec l\u1ea5y c\u1edb s\u1eeda tr\u1ea1i m\u1edbi[footnote]Ch\u1eef 't\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u00fac', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], d\u1ef1 tr\u1eef g\u1ed7 ng\u00f3i \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[15] V\u1ecb Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n Chi\u00ean Ma B\u00edch D\u01b0 Long v\u00e0 Ti\u1ec7n Ch\u00fac c\u1ee7a t\u1ed9c L\u00e3n Gia \u1edf Kh\u00e1m C\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd, nguy\u1ec7n d\u1eabn b\u1ed9 h\u1ea1 gi\u00fap qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng quy ph\u1ee5. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n ng\u1ef1a \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0111i qua b\u1ed9 t\u1ed9c n\u00e0y, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau s\u1ebd b\u1ea3o \u0111\u1ea3m kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec x\u1ea3y ra. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng gi\u00e1 tr\u1ecb ng\u1ef1a, phong Ti\u1ec7n Ch\u00fac l\u00e0m Lang t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n\n<p>[16] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, kinh s\u01b0 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc T\u00e2y Nam Phi\u1ec1n v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Tang Ca mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 ph\u00e1t binh h\u1ed7 tr\u1ee3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n c\u1ea3n \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Long Quang Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng xa, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a hao t\u1ed5n nhi\u1ec1u, n\u00ean ban chi\u1ebfu cho Nghi Ch\u00e2u[footnote]Nghi Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tuy\u00ean Ch\u00e2u', kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ecba danh, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean Di 5-13 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] ban th\u01b0\u1edfng ngay t\u1ea1i ch\u1ed7. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, b\u1ed9 t\u1ed9c n\u00e0y kh\u1ea9n thi\u1ebft xin \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban chi\u1ebfu: <i>\"S\u00e1ch \u0111\u1ed3 v\u0129, s\u00e1ch suy b\u1ed9, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m trong lu\u1eadt c\u0169, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u01b0 h\u1ecdc, nay c\u1ea7n nghi\u00eam c\u1ea5m l\u1ea1i. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, d\u00e2n gian n\u1ebfu c\u00f3 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng thi\u00ean v\u0103n, s\u00e1ch s\u1ea5m k\u00fd c\u1ea5m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00ean, \u0111\u1ed1t b\u1ecf t\u1ea1i ch\u1ed7, ai gi\u1ea5u kh\u00f4ng khai b\u00e1o s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, ai t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ti\u1ec1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n to\u00e1n s\u1ed1 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c, h\u1ecdc s\u0129 c\u1ee7a T\u01b0 Thi\u00ean Gi\u00e1m, H\u00e0n L\u00e2m Thi\u00ean V\u0103n Vi\u1ec7n t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o nh\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, b\u00f3i to\u00e1n c\u00e1t hung, sao ch\u00e9p v\u0103n th\u01b0, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, mi\u1ec5n thu mua c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[21] \u0110i\u1ec1n V\u0103n Thi\u1ec7n, Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ngh\u0129a qu\u00e2n Ng\u0169 t\u00ednh c\u1ee7a Cao Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[22] Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, Th\u1ea5p Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00fd Th\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7c, th\u1ee7 l\u0129nh 45 b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n \u1edf H\u00e0 T\u00e2y, d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 quy ph\u1ee5.<\/p>\n\n<p>[23] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, c\u00e1c lo\u1ea1i v\u0169 kh\u00ed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00ean quan t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[24] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, kinh s\u01b0 l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, b\u00e3i b\u1ecf Cao Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 3 l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[26] Ph\u00f9ng Nh\u00e2n Tu\u1ea5n, Trung s\u1ee9 c\u1ea7m ki\u1ebfm ng\u1ef1 c\u1ee7a M\u1ea1c Ch\u00e2u L\u1ed9, v\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, B\u1ed9 th\u1ef1 c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y, t\u1ed1 c\u00e1o l\u1eabn nhau, vi\u1ec7c nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft v\u1ee5n v\u1eb7t. Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 tr\u1ecb t\u1ed9i Nh\u00e2n Tu\u1ea5n, s\u1ee3 t\u01b0\u1edbng s\u00fay s\u1ebd ki\u00eau c\u0103ng, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n truy c\u1ee9u s\u00e2u.\"<\/i> Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, sai s\u1ee9 thay Nh\u00e2n Tu\u1ea5n v\u1ec1 kinh.<\/p>\n\n<p>[27] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, kinh th\u00e0nh l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t[footnote]Ch\u1eef 'l\u1ea1i' trong 'kinh th\u00e0nh l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ec1u rung chuy\u1ec3n, c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng k\u00e9o d\u00e0i m\u1ed9t l\u00fac r\u1ed3i ng\u1eebng. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng: <i>\"\u0110\u1ea1o Kh\u00f4n qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 y\u00ean t\u0129nh, kinh th\u00e0nh l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 h\u1ecdp, m\u00e0 l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do Tr\u1eabm nghe x\u00e9t kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u1ef1 x\u00e9t m\u00ecnh, ch\u00ednh s\u1ef1 trong ngo\u00e0i, h\u00e1 d\u00e1m kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng, ch\u1ec9 lo m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00e0o oan u\u1ed5ng.\"<\/i> H\u00e3ng c\u00fai \u0111\u1ea7u nh\u1eadn l\u1ed7i. Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"M\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00e0ng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, m\u1ed7i khi ban ra m\u1ed9t m\u1ec7nh l\u1ec7nh, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng kh\u1ecfi b\u00e0n t\u00e1n, n\u1ebfu h\u01a1i ng\u0103n ch\u1eb7n, l\u1ea1i b\u1ecbt m\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn.\"<\/i> H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u, th\u1eadt \u0111\u00e1ng s\u1ee3.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[28] K\u00fd Ch\u00e2u x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[29] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, th\u00e0nh B\u00ecnh L\u1ed7 x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, thi\u00eau r\u1ee5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e0 c\u1eeda. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n h\u1ed9i v\u1edbi T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu c\u00f9ng x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u1eefng qu\u00e2n d\u00e2n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ec1u x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh th\u00ec \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y sang ch\u00e2u kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, B\u1eafc di\u1ec7n \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n t\u00e2u r\u1eb1ng, xin t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Gia S\u01a1n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng 32 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111\u00e0o th\u00e0nh k\u00eanh, th\u1eb3ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n B\u1ed3 \u00c2m 62 d\u1eb7m, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Sa, ch\u1ea3y qua h\u1ed3 Bi\u00ean Ng\u00f4 v\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i thuy\u1ec1n b\u00e8, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ec5 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt hai b\u00ean, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1ef1a gi\u1eb7c. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[31] Khi L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Phan La Chi gi\u1ea3 v\u1edd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, K\u1ebf Thi\u00ean kh\u00f4ng nghi ng\u1edd m\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, La Chi b\u1ea5t ng\u1edd t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c L\u1ee5c C\u1ed1c v\u00e0 t\u1ed9c Gi\u1ea3 Long c\u00f9ng t\u1ea5n c\u00f4ng, K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, b\u1ecb tr\u00fang t\u00ean, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng, ch\u1ea1y v\u1ec1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi Linh Ch\u00e2u, ch\u1ebft t\u1ea1i Tam Th\u1eadp T\u1ec9nh[footnote]Ch\u1eef 'Tam Th\u1eadp T\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam Th\u1eadp L\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aV\u0169 Kinh T\u1ed5ng Y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 18, h\u1ea1, \u0111i\u1ec1u L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Con trai \u00f4ng l\u00e0 A Di k\u1ebf v\u1ecb, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh \u0110\u1ee9c Minh. Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, c\u00e1c b\u1ed9 th\u1ef1 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh v\u00e0 Phu Di\u00ean l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u00e1o tin, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng A Di c\u00f2n nh\u1ecf. C\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xin ban chi\u1ebfu chi\u00eau d\u1ee5[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], A Di v\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 n\u1ebfu c\u00f9ng nhau quy thu\u1eadn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb h\u1eadu h\u0129nh. Ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 cho A Di, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i \u00e2m, A Di n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t cha n\u00ean kh\u00f3 d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e0y ti\u1ec7n th\u1ec3. S\u00f9ng Qu\u00fd nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin c\u1eed s\u1ee9 \u0111i th\u0103m vi\u1ebfng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a gi\u1eb7c l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"A Di \u0111\u00e3 m\u1ed3 c\u00f4i, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c chi\u00eau d\u1ee5. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, n\u1ebfu b\u00ean trong ch\u1ee9a m\u01b0u gian, b\u00ean ngo\u00e0i t\u1ecf ra nhu thu\u1eadn, ch\u1ec9 \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng Linh Ch\u00e2u, c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p, bu\u00f4n b\u00e1n, b\u00ed m\u1eadt s\u1eeda sang v\u0169 kh\u00ed, \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u00f4 \u0111\u1ed9, n\u1ebfu kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd th\u00ec s\u1ebd b\u1ea5t ng\u1edd n\u1ed5i d\u1eady l\u00e0m gi\u1eb7c, th\u00ec h\u1ecda c\u00e0ng s\u00e2u. N\u00ean l\u1ec7nh cho S\u00f9ng Qu\u00fd th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 quy thu\u1eadn th\u00ec ph\u1ea3i d\u00e2ng Linh Ch\u00e2u, tr\u1ea3 l\u1ea1i tr\u1ecb s\u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u, tr\u1ea3 h\u1ebft con tin c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, gi\u1ea3i t\u00e1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, s\u1ebd ban cho ch\u1ee9c Ti\u1ebft ch\u1ebf Ng\u00e2n, H\u1ea1; n\u1ebfu l\u1ea5y c\u1edb Ng\u00e2n, H\u1ea1 hoang t\u00e0n, th\u00ec nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00f2i l\u1ea1i.\"<\/i> Vua b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho \u0110\u1ee9c Minh, n\u00f3i r\u00f5 \u00fd ch\u1ec9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u00ean ch\u01b0a c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u0103m vi\u1ebfng.<\/p>\n<p><i>(\u300aK\u1ebf Thi\u00ean truy\u1ec1n\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p K\u1ebf Thi\u00ean ch\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, \u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b c\u0169ng n\u00f3i v\u1eady. Ri\u00eang \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u1eabn ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m nay, e r\u1eb1ng do s\u1ef1 vi\u1ec7c T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng n\u00ean g\u1ed9p chung, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, th\u00ec kh\u00f4ng l\u1ebd \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 m\u1edbi b\u00e1o tin. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c ch\u00e2u Linh, H\u1ea1, Tuy, Ng\u00e2n, H\u1ef1u c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean nh\u01b0 V\u1ea1n S\u01a1n, V\u1ea1n Ng\u1ed9, B\u00e0ng La, Th\u1ec7 An, ch\u00e2u Di\u00eam l\u00e0 L\u00fd V\u0103n T\u00edn, V\u1ea1n T\u1eed \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu v\u00e0 \u0110\u00f4 qu\u00e2n Ng\u00f4 Th\u1ee7 Ch\u00ednh, M\u00e3 V\u0129, n\u1ebfu ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn b\u1ed9 h\u1ea1 quy thu\u1eadn, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ban th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, m\u1ed9t v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, n\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, n\u0103m ng\u00e0n c\u00e2n tr\u00e0. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u00e2n ch\u1ee7 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng t\u00f9y theo c\u1ea5p b\u1eadc. Nh\u1eefng ai tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng ph\u1ea3n b\u1ed9i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i v\u00e0 ghi nh\u1eadn c\u00f4ng tr\u1ea1ng.<\/p>\n\n<p>[33] V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Thu\u1eadn, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ch\u00e2u Ho\u00e0n, \u0111\u00e3 t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e2u n\u0103m, t\u00edch ch\u1ee9a nhi\u1ec1u s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i, t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Nhung kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. C\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed, xin phong \u00f4ng ta l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan ho\u1eb7c Th\u1ee9 s\u1eed. Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, tri\u1ec7u con trai \u00f4ng ta b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 r\u00e0ng bu\u1ed9c. Do \u0111\u00f3, Di\u00ean Thu\u1eadn xin t\u1eeb ch\u1ee9c qu\u00e2n ch\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u00f4 hi\u1ec7u M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, ban th\u00eam qu\u00e0 t\u1eb7ng, th\u00fac gi\u1ee5c l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[34] Phan La Chi sai ch\u00e1u l\u00e0 T\u01b0 Di Ho\u00e0n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng tin th\u1eafng tr\u1eadn v\u00e0 c\u1ed1ng ng\u1ef1a qu\u00fd, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[35] Sai trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu th\u01b0 d\u1ee5 c\u00e1c quan B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac t\u1eb7c th\u1ee7 Thi\u00ean \u0111\u00e3 ch\u1ebft, nhanh ch\u00f3ng l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ea5n c\u00f4ng, g\u1eedi tin t\u1ee9c nhanh ch\u00f3ng v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ea5y Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n l\u00e0m Tri ph\u1ee7 qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng ki\u00eam \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Tr\u00fa b\u1ea1c. Hi\u1ec3n d\u00e2ng s\u1edb, xin ch\u1ecdn trong h\u00e0ng v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u0103ng l\u00e0m Tuy\u00ean huy s\u1ee9, giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, v\u00ec \u0111\u1ecba v\u1ecb cao th\u00ec uy danh n\u1ed5i b\u1eadt, t\u1ea7m nh\u00ecn xa th\u00ec c\u00f4ng lao \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn. L\u1ea1i xin nh\u1eefng v\u00f5 th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00ec t\u1ed9i l\u1ed7i, n\u00ean b\u1ecf qua l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i, h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd t\u1eadn t\u00e2m hi sinh. Khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9, vi\u1ec7c n\u00ean giao ph\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m qu\u00e1 nhi\u1ec1u gi\u00e1m qu\u00e2n ho\u1eb7c s\u1ee7ng th\u1ea7n, v\u00ec <i>\"m\u01b0\u1eddi con d\u00ea ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi ch\u0103n\"<\/i> l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a ch\u00ea tr\u00e1ch. M\u1ed7i n\u0103m ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00f9a thu, qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 chia nhau \u0111\u00f3ng \u1edf ba n\u01a1i, do \u0111\u00f3 khi h\u1ee3p chi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng l\u1ee1 h\u1eb9n, mong r\u00e0ng bu\u1ed9c l\u1ea1i, khi \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u00e1nh qu\u00e2n h\u1ed7 tr\u1ee3 nhau, t\u1ef1 nhi\u00ean qu\u00e2n uy t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi th\u00eam d\u0169ng kh\u00ed. Sau \u0111\u00f3 xin v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u M\u1ea1c l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf qu\u00e2n Can Ninh \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai s\u1ee9 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea7n, Th\u00e1i, Nghi, M\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[39] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd K\u1ebf Long v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee9u vi\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u1edf Linh V\u0169, b\u1ed9 t\u1ed9c Khang N\u00f4 li\u00ean t\u1ee5c ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n g\u1ea7n Ti\u00eau Quan, c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u0110\u1ea1i Tr\u00f9ng, S\u00e0m li\u00ean k\u1ebft nh\u01b0 m\u00f4i v\u1edbi r\u0103ng, \u1ef7 th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf v\u00e0 \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, ngang ng\u01b0\u1ee3c kh\u00f3 tr\u1ecb. B\u1ea5y gi\u1edd, Kinh Nguy\u00ean b\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u1ea7n H\u01b0ng d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, \u0111\u00e1nh th\u1eb3ng v\u00e0o s\u00e0o huy\u1ec7t, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0 tr\u1ebb, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 gia s\u00fac, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch kho t\u00e0ng c\u1ee7a ch\u00fang. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban ti\u1ec1n cho l\u00ednh tr\u1ea1m t\u1eeb Xuy\u00ean H\u1ea1p \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Tr\u1ea5n Ninh qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u00e0i V\u0169 T\u00edch t\u1eeb Thi\u1ec3m Ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 cho L\u1ed7 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 y\u1ebft ki\u1ebfn, h\u00e0nh l\u1ec5 c\u00f4 d\u00e2u v\u1edbi nh\u00e0 ch\u1ed3ng. V\u0169 T\u00edch c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Phu Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00ednh k\u1ef5 binh t\u00ean C\u1eadn Ti\u1ebfn ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5, n\u00ean b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9. C\u00e1c quan cho r\u1eb1ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 l\u1edbn, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng trong b\u1ed9. Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh treo th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[43] \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tra \u0110\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nho nh\u00e3 ch\u1eadm ch\u1ea1p, kh\u00f4ng gi\u1ecfi x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c kh\u00f3, c\u00f9ng Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Bi\u1ec7n C\u1ed5n v\u00e0o ch\u1ea7u. Khi s\u1eafp l\u00ean \u0111i\u1ec7n, C\u1ed5n v\u1ed9i l\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u ra, b\u1ea3o \u0110\u1ea1o c\u00f9ng k\u00fd. \u0110\u1ebfn khi Vua h\u1ecfi, th\u00ec vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ed9 chi, m\u00e0 \u0110\u1ea1o ch\u01b0a t\u1eebng xem qua, n\u00ean l\u00fang t\u00fang kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0110\u1ea1o kh\u00f4ng t\u1ef1 bi\u1ec7n minh, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ecf v\u1ebb b\u1ef1c t\u1ee9c. \u0110\u1ea1o l\u00e0m quan lu\u00f4n khoan dung, thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u00f3 l\u1ed7i ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u00e1nh m\u1eafng, d\u00e2n ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1ec1 n\u1ee3 n\u1ea7n, c\u00f3 khi \u00f4ng t\u1ef1 b\u1ecf ti\u1ec1n ra tr\u1ea3 gi\u00fap, v\u00ec th\u1ebf vi\u1ec7c quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam minh. Khi l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n, th\u1ea5y b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00e2y t\u00e1o ngon, ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u h\u00e1i d\u00e2ng l\u00ean. \u0110\u1ea1o li\u1ec1n t\u00ednh ti\u1ec1n treo l\u00ean c\u00e2y r\u1ed3i \u0111i. \u00d4ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i, h\u1eadu \u0111\u00e3i b\u1ea1n c\u0169, b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ec1u \u0111em chia h\u1ebft, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u khen ph\u1ea9m h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch \u300aC\u00e1p m\u00f4n nghi ch\u1ebf\u300b m\u1edbi so\u1ea1n g\u1ed3m 6 quy\u1ec3n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ban h\u00e0nh. Vua cho r\u1eb1ng nghi ch\u1ebf C\u00e1p m\u00f4n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1eb7t ra, kh\u00f4ng c\u00f3 quy c\u1ee7, n\u00ean H\u1ea1o \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh s\u1eeda l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[45] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea, t\u1ecf r\u00f5 uy \u0111\u1ee9c, d\u00e2n trong v\u00f9ng xin l\u01b0u l\u1ea1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf m\u00ecnh, \u0110inh V\u1ecb xin c\u1eed Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Ti\u1ebft Nhan. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, th\u0103ng Ti\u1ebft Nhan l\u00e0m Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9[footnote]Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9: ch\u1eef 's\u1ee9' tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n Ti\u1ebft Nhan m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], tri\u1ec7u \u0110inh V\u1ecb v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[46] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u \u00cdch, L\u00ea, Nh\u00e3 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[47] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Xuy\u00ean, H\u1ea1p, binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ea5y hai n\u0103m l\u00e0m h\u1ea1n, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u0169ng theo \u0111\u00f3. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua n\u00f3i: <i>\"Binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Ki\u1ebfm ngo\u1ea1i thay phi\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, nh\u01b0ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00f3 khi \u0111\u1ebfn n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f4ng \u1ed5n.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[48] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, Tri Uy L\u1ed7 qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u1ee5y N\u0103ng t\u00e2u ph\u00e1 qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh kh\u1ea9u, \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c qua D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u0169 kh\u00ed. H\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, ban cho \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[49] Ban cho th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c Phi\u00ean \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 l\u00e0 Di\u00eam T\u00e0ng \u00e1o da h\u1ed5 l\u1ed9n l\u00f4ng. Theo t\u1ee5c Phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c \u0111\u1ec1u suy t\u00f4n, n\u00ean Phan La Chi xin v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u01b0\u1eddi Nhung c\u01b0\u1edbp tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu l\u00e0 \u0110o\u00e0n Th\u1ee7 Lu\u00e2n \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ng\u00e0y, \u0111\u00e1nh nhau k\u1ecbch li\u1ec7t, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u gi\u1eb7c, l\u1ea5y Th\u1ee7 Lu\u00e2n l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban.<\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n thu\u1ed9c Tam ban t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, tai m\u1eaft ch\u01b0a suy y\u1ebfu, th\u00ec cho gi\u1eef ch\u1ee9c gi\u00e1m l\u00e2m \u1edf n\u01a1i thu\u1eadn ti\u1ec7n cho gia \u0111\u00ecnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 t\u1eeb 75 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec cho m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 \u1edf qu\u1eadn, ph\u1ee5ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c th\u00ec nh\u1eadn ch\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 \u1edf ti\u1ebft tr\u1ea5n. Ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u00ec cho v\u1ec1 qu\u00ea.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n kh\u1ecfe m\u1ea1nh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 sai khi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c, xin tr\u1eeb t\u1ed9i tham nh\u0169ng v\u00e0 cho v\u1ec1 qu\u00ea, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec cho m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 \u1edf n\u01a1i thu\u1eadn ti\u1ec7n, ph\u1ee5ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c th\u00ec l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, t\u01b0 m\u00e3, bi\u1ec7t gi\u00e1, th\u1ecb c\u1ea5m v\u00e0 cung ph\u1ee5ng quan tr\u1edf l\u00ean th\u00ec cho l\u00e0m quan tr\u00ed s\u0129, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, \u0111\u1eb7t v\u00e0o ch\u1ee9c nha hi\u1ec7u, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[52] \u0110\u01b0\u1eddng L\u00e2n Ph\u1ee7 b\u00e1o r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n \u1edf Li\u1ec5u C\u1ed1c Xuy\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, b\u1eaft s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c 1.300 ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e9m gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[53] D\u00e2n ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng ng\u1ef1a, xin gi\u1eef l\u1ea1i tri ch\u00e2u Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef6, v\u00e0 xin l\u1eadp bia \u0111\u1ee9c ch\u00ednh. Vua sai tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u1ef1a, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Nguy\u00ean \u1ef6.<\/p>\n<p>Nguy\u00ean \u1ef6 \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh t\u1ed5ng c\u1ed9ng 5 n\u0103m, g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, quan l\u1ea1i trong ch\u00e2u xin m\u1eddi th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y l\u00e0m r\u1ed3ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a, Nguy\u00ean \u1ef6 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb m\u00ea ho\u1eb7c, r\u1ed3ng ch\u1ec9 l\u00e0 lo\u00e0i th\u00fa[footnote] ch\u1eef 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00ednh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 257 truy\u1ec7n Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Ch\u1ec9 c\u00f3 l\u00f2ng th\u00e0nh m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi.\"<\/i> B\u00e8n t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1o s\u0129, l\u1eadp \u0111\u00e0n c\u00fang t\u1ebf, \u0103n chay ba ng\u00e0y, l\u1ea1y tr\u0103m l\u1ea7n kh\u1ea9n c\u1ea7u, qua \u0111\u00eam th\u00ec m\u01b0a xu\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ho\u00e0ng Di Gi\u1ea3n, quan Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch ng\u1ef1 th\u01b0 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c sao ch\u00e9p v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 24.162 quy\u1ec3n, s\u00e1u quan hi\u1ec7u kh\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng l\u1ee5a v\u1ea3i kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sai quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[55] V\u1ea1n An ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7nh ch\u01b0a kh\u1ecfi, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf thu\u1ed1c thang, m\u1ed7i khi g\u1eb7p c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, n\u00e9t m\u1eb7t \u0111\u1ec1u l\u1ed9 v\u1ebb lo l\u1eafng, c\u00f3 khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a th\u00e1i h\u1eadu th\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u1eaft ch\u1ea3y d\u00e0i. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng th\u1ea7y thu\u1ed1c gi\u1ecfi trong d\u00e2n gian, chi\u1ebfu ch\u1ec9 li\u00ean t\u1ee5c ban xu\u1ed1ng. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0 t\u1ea1i V\u1ea1n An cung[footnote]'V\u1ea1n An cung' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'V\u1ea1n Th\u1ecd cung', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi nh\u1ea5t chi nh\u1ecb s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua nghe ch\u00ednh s\u1ef1, ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng c\u00e1c quan hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung kh\u1ea9n thi\u1ebft th\u1ec9nh c\u1ea7u, l\u1ea1i th\u1ea5y Vua g\u1ea7y y\u1ebfu qu\u00e1 m\u1ee9c[footnote]'Th\u1ea5y' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ki\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng n\u0103m bi\u1ec3u t\u1ea5u, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung xin \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf tr\u1ed1ng d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t ch\u00fat. Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i nghe theo.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n Nhung \u1edf Th\u1ea7n \u0110\u00f4i, ph\u00e1 h\u1ee7y tr\u1ea1i l\u0169y c\u1ee7a ch\u00fang, b\u1eaft s\u1ed1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra ti\u1ebfp ki\u1ebfn qu\u1ea7n th\u1ea7n \u1edf h\u00e0nh lang ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, m\u1eb7c tang ph\u1ee5c kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[60] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ng\u1ee5y N\u0103ng \u1edf Uy L\u1ed7 qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u00f3ng \u1edf Thu\u1eadn An qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n Nhung.<\/p>\n\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung l\u00e0 H\u1ee9a Qu\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ea7n H\u00e0n d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ea5t Phi\u00ean, ch\u00e9m gi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u00f9 binh, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c; l\u1ea1i b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00e0o h\u00e0o \u0111\u1eafp l\u0169y, thi\u1ebft l\u1eadp ph\u00f2ng tuy\u1ebfn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m th\u1ea5y thu\u1eadn ti\u1ec7n. C\u00f3 l\u1ea7n H\u1ee9a Qu\u00e2n \u0111i tu\u1ea7n tra, \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u1ea3i M\u1ed9c H\u1ea1p \u1edf n\u00fai L\u0169ng S\u01a1n, Vua cho r\u1eb1ng \u00f4ng ta kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do m\u00e0 r\u1eddi b\u1ecf doanh tr\u1ea1i, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7n binh, lo s\u1ee3 qu\u00e2n gi\u1eb7c s\u1ebd \u0111\u1ed9t k\u00edch, n\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, v\u00ec H\u1ee9a Qu\u00e2n kh\u00f4ng gi\u1ecfi v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c quan l\u1ea1i, n\u00ean Vua \u0111i\u1ec1u T\u00e0o V\u0129 t\u1eeb V\u1ecb Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn thay th\u1ebf. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Khang N\u00f4 l\u00e0 \u0110\u1ed5 Di \u0111\u00e3 d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn quy thu\u1eadn, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean t\u00e0n \u00e1c, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n, v\u1eeba nghe chi\u1ebfu ch\u1ec9 chi\u00eau an, h\u1ecd \u0111\u1ec1u tranh nhau xem, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft.<\/p>\n<p><i>(T\u00e0o V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung v\u00e0o th\u00e1ng hai ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Cao D\u01b0\u01a1ng quan l\u00e0 Chu O\u00e1nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n Nhung.<\/p>\n\n<p>[63] Tr\u1ecbnh qu\u1ed1c \u00dd Thu\u1eadn Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t, Vua \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f3c l\u00f3c kh\u00f4ng n\u00e9n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i \u0111au. C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ec1u \u0111ang \u0111\u1ec3 tang Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, l\u1ea5y vi\u1ec7c n\u1eb7ng bao tr\u00f9m vi\u1ec7c nh\u1eb9, xin kh\u00f4ng m\u1eb7c tang ph\u1ee5c. Vua cho r\u1eb1ng t\u00ecnh c\u1ea3m kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n sai Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa m\u1eb7c tang ph\u1ee5c. Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd V\u01b0\u01a1ng Di Trinh ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 v\u00ec l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa, \u0111\u1ebfn nay tr\u1ea3 l\u1ea1i cho quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch, sau \u0111\u00f3 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho.<\/p>\n\n<p>[64] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, d\u1eddi qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng \u1edf Th\u1ea1ch Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Ph\u1ea7n Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 nghe ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc l\u00e0 Ng\u1ee5y Nguy\u1ec7n <i>(ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i> \u0111\u1ebfn Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u00f4ng l\u1ed9, L\u00fd Tr\u00ed Trung <i>(ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i> \u0111\u1ebfn C\u00e0n Ninh qu\u00e2n, Kinh T\u1ef1 h\u1ed9i v\u1edbi L\u01b0u H\u00e1n Ng\u01b0ng, \u0110i\u1ec1n T\u01b0 Minh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn M\u1ea1c Ch\u00e2u, Thu\u1eadn An qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m.<\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ch\u00e2u H\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng ng\u1eebng, Vua h\u1ecfi quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf \u0111\u00f3 l\u00e0 ai, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh. Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c qu\u1eadn n\u01b0\u1edbc g\u1eb7p tai h\u1ecda, d\u00e2n kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 quan cai tr\u1ecb ph\u1ea3i l\u1ea5y \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n t\u0129nh, th\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec. Ch\u00ednh t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf phi\u00ean qu\u1eadn, t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 bi\u1ebft binh ph\u00e1p, nh\u01b0ng ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y s\u1ef1 tr\u1ea5n t\u0129nh v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t l\u00e0m \u00fd ch\u00ed kh\u00f4ng? Thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, kh\u00f4ng kh\u1ecfi lo l\u1eafng, ch\u00ednh v\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, H\u00ecnh b\u1ed9, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, Suy tr\u1ef1c, T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ea5y Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, l\u1ea5y \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Chu \u0110\u00e0i Ph\u00f9 thay th\u1ebf, ban cho \u0110\u00e0i Ph\u00f9 \u00e1o kim t\u1eed, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 do V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 \u1ed3n \u00e0o.<\/p>\n\n<p>[70] V\u00ec ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf khe su\u1ed1i \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho huy\u1ec7n Th\u1ea1ch M\u00f4n, ch\u00e2u Phong trong hai n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[71] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng ba bi\u1ec3u xin Vua ng\u1ef1 \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee5 qu\u00e2n v\u00e0o tr\u1eadn, e r\u1eb1ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ed9ng binh, xin chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Si\u00eau t\u00f9y nghi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u00e1p tr\u1eadn ph\u1ea3i tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111\u00e3 d\u1ea7n th\u1ea5y th\u00e0nh qu\u1ea3. N\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c khai ph\u00e1, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 l\u1edbn. Tuy nhi\u00ean, binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n phu l\u00e0m ru\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng sang vi\u1ec7c kh\u00e1c, n\u00ean ch\u01b0a th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c.\"<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho B\u1ea3o Ch\u00e2u chuy\u00ean qu\u1ea3n s\u1ed5 binh \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, t\u1eeb nay n\u1ebfu chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00f2n d\u00e1m \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9.<\/p>\n\n<p>[74] Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u1eabm xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u00f4ng ng\u00f2i v\u00e0 ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3n do Thu\u1eadn An v\u00e0 T\u0129nh Nhung qu\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean, so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc sau, th\u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb \u0111\u1ecba gi\u1edbi Thu\u1eadn An \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c T\u0129nh Nhung, \u0111\u1ecba h\u00ecnh cao, e r\u1eb1ng t\u1ed1n c\u00f4ng m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, ph\u00eda b\u1eafc con s\u00f4ng n\u00e0y c\u00f3 l\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ed5, t\u1eeb T\u0129nh Nhung ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn An, n\u1ebfu n\u0103m n\u00e0o m\u01b0a nhi\u1ec1u c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng thuy\u1ec1n b\u00e8, mu\u1ed1n kh\u1edfi c\u00f4ng kh\u01a1i th\u00f4ng.\"<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Sa Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o T\u00f4ng Th\u1ecd sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[76] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ed1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng T\u00f2ng L\u00fd Kh\u1ea3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh cho binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa l\u00e2u n\u0103m \u1edf ba l\u1ed9 ph\u00eda b\u1eafc thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven s\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[78] H\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Nguy\u00ean Ch\u00e2u, Tr\u1ea5n Nhung, B\u1ea3o An qu\u00e2n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n theo l\u1ec7 b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea5t g\u1ea7n. T\u1eeb nay theo l\u1ec7 Ho\u00e0n Ch\u00e2u l\u00e0m quan xa, mi\u1ec5n cho vi\u1ec7c ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[79] Doanh Ch\u00e2u x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh \u0111\u1ebfn B\u1eafc Nh\u1ea1c c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh ngh\u1ec9 vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc, ban c\u1ea5p y ph\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c kh\u00e1c nhau, v\u00ec n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n nh\u01b0ng m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu[footnote]V\u00ec n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n nh\u01b0ng m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu: C\u00e1c b\u1ea3n ghi ch\u00fa r\u1eb1ng ch\u1eef 'th\u1ee5c' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1eef 'nhi\u1ec7t' vi\u1ebft sai. Tra c\u1ee9u b\u1ea3n k\u1ef7 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o c\u00f3 ghi: 'V\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng, cho binh l\u00ednh bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc ngh\u1ec9 vi\u1ec7c.' C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi s\u1eed. S\u00e1ch \u300aT\u1ee9 kh\u1ed1 to\u00e0n th\u01b0 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng\u300b quy\u1ec3n 30 c\u0169ng ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. B\u1ea3n in g\u1ed1c b\u1ecb thi\u1ebfu.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[82] Tri H\u00f9ng ch\u00e2u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u: <i>\"Ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc qu\u00e2n Can Ninh c\u00f3 k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ed5 ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn H\u00f9ng ch\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t th\u00f4ng su\u1ed1t, thuy\u1ec1n b\u00e8 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1edbi, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n qu\u00e2n Nhung ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh. T\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng s\u1ee9c n\u1ea1o v\u00e9t, t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai tri\u1ec7u ng\u00e0y c\u00f4ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 l\u1edbn, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u00edch h\u1ee3p.\"<\/i> B\u00e8n l\u1ec7nh cho Th\u1eeba C\u1ee7 \u0111\u1ee3i khi bi\u1ebft qu\u00e2n Nhung s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u1ea1i Lang c\u1ed5, b\u1ed1 tr\u00ed qu\u00e2n ph\u00f2ng b\u1ecb, th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd b\u00e0n b\u1ea1c t\u1eeb t\u1eeb.<\/p>\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng t\u01b0\u1edbi v\u00e0o \u0111i\u1ec7n T\u00e0i L\u01b0\u01a1ng \u1edf tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua th\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u00eda b\u1eafc nhi\u1ec1u v\u00e0 n\u1eb7ng, d\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, lo quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u0103m lo chu \u0111\u00e1o, l\u1ea1i xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ph\u00eda b\u1eafc, th\u1ea5y \u0111i\u1ec7n T\u00e0i L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ecba th\u1ebf r\u1ea5t th\u1ea5p, \u0111\u1ebfn h\u00e8 thu n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng, kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u00e2n l\u1ef1c, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Hai vi\u1ec7c th\u1ea5y trong \u300aKinh V\u0169 Th\u00e1nh L\u01b0\u1ee3c\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng t\u01b0.)<\/i><\/p>\n\n<p>[83] L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u1ee7 s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n \u0111\u1ebfn vi\u00ean li\u00eau, t\u1eeb nay m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi theo m\u1ed9t th\u1ee9 b\u1eadc ch\u1ee9c v\u1ee5, m\u1ed9t c\u1ea5p b\u1eadc, tu\u00e2n theo nghi th\u1ee9c ph\u1ee5c v\u1ee5, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m; c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ea7u trung t\u00e1 \u1edf ng\u1ef1 ti\u1ec1n, b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9, b\u1ed9 th\u1ef1 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Chu O\u00e1nh \u1edf Cao D\u01b0\u01a1ng quan t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ea7u trung t\u00e1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, xin ban b\u1ed1 r\u00f5 r\u00e0ng. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110ang l\u00fac d\u00f9ng binh, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean thi h\u00e0nh chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c qu\u00e2n \u1eaft s\u1ebd kinh nghi. \u0110\u1ee3i c\u00f3 vi ph\u1ea1m r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00eau r\u00f5 l\u1eddi O\u00e1nh t\u00e2u l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u1eabn l\u1ec7nh ty qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, t\u1eeb nay c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[84] Th\u00e1ng n\u00e0y, sai \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c T\u1ed1ng Th\u00f9y Vi\u1ec5n \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Nguy\u00ean, V\u1ecb, Nghi v\u00e0 qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung xem x\u00e9t vi\u1ec7c th\u1ea3 c\u1ecf \u0111\u1ed3ng ch\u0103n nu\u00f4i. Th\u00f9y Vi\u1ec5n l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110ang. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00f9y Vi\u1ec5n t\u00e2u b\u1ed1n ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 c\u1ecf, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n b\u00f3 \u0111\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a chi\u1ebfn. Vua n\u00f3i: <i>\"Bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y ch\u01b0a th\u1ec3 ng\u1eebng binh, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ecf kh\u00f4 l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n nh\u1ea5t, n\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ed5 \u00edch nh\u1ecf.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[85] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin c\u1eed \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e0n vi\u1ec7c Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Phu Di\u00ean l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9. S\u00f9ng Qu\u00fd x\u00e2y \u0111\u00e0i \u1edf ph\u00eda b\u1eafc B\u1ea3o An kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh minh \u01b0\u1edbc, m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u do S\u00f9ng Qu\u00fd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t M\u1eabn Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed5ng quy\u1ebft c\u00e1c ngh\u1ecb s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b: L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng trong tr\u1eadn thua, t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh c\u00f4 l\u1eadp nguy hi\u1ec3m s\u1eafp ch\u1ebft, d\u1eb7n con l\u00e0 \u0110\u1ee9c Minh ph\u1ea3i quy ph\u1ee5c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh[footnote]Ch\u1eef 'k\u1ef3' trong c\u00e2u 'thu\u1ed9c k\u1ef3 t\u1eed \u0110\u1ee9c Minh t\u1ea5t quy tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u00fd v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ed9t bi\u1ec3u kh\u00f4ng nghe th\u00ec d\u00e2ng bi\u1ec3u l\u1ea7n n\u1eefa, d\u00f9 tr\u0103m l\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00f4i cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn.\"<\/i> K\u1ebf Thi\u00ean ch\u1ebft, \u0110\u1ee9c Minh xin h\u00e0ng. Vua c\u0169ng mu\u1ed1n ng\u1eebng chi\u1ebfn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Tri Di\u00ean ch\u00e2u, ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng c\u1ee7a h\u1eafn. X\u00e9t r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh ch\u01b0a t\u1eebng xin h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, trong th\u01b0 b\u00e1o cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd c\u00f3 n\u00f3i <i>\"ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t n\u00ean kh\u00f3 d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng\"<\/i>, xem \u00fd h\u1eafn v\u1eabn c\u00f2n c\u1ee9ng c\u1ecfi kh\u00f4ng ph\u1ee5c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5, m\u1edbi khi\u1ebfn h\u1eafn quy ph\u1ee5c. Nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean, nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0110\u1ee9c Minh gi\u1ea3 m\u1ea1o, n\u00ean ba n\u0103m sau m\u1edbi n\u00f3i ra[footnote]Ch\u1eef 'n\u00e3i' trong c\u00e2u 'c\u1ed1 tam ni\u00ean h\u1eadu n\u00e3i ng\u00f4n chi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt, l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u01b0a n\u00f3i. M\u1eabn Trung ch\u1ec9 l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9, th\u00e1ng 10 n\u0103m n\u00e0y v\u1eabn \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, th\u00e1ng 9 n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Di\u00ean ch\u00e2u, \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b c\u00f3 l\u1ebd ghi ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b n\u00f3i M\u1eabn Trung l\u00e0m T\u00e2y l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 'T\u00e2y l\u1ed9' trong c\u00e2u 'Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u1eadp H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e2n M\u1eabn Trung vi T\u00e2y l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ee9 l\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-82 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 41, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 Phu Di\u00ean l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9, t\u1ee9c ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.[\/footnote], nay theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[86] Vua n\u01b0\u1edbc B\u1ed3 \u0110oan sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[87] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c \u0111i theo s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i sang tri\u1ec1u c\u1ed1ng ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i nghi\u00eam ng\u1eb7t theo d\u00f5i, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m s\u1ebd x\u1eed theo lu\u1eadt, v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 Ni\u1ebfp \u0110\u00ecnh Hi\u1ebfn c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00e2m m\u01b0u tr\u1ed1n v\u00e0o v\u00f9ng man di l\u00e0m ph\u00e1n quan, \u0111\u1ebfn Vu S\u01a1n th\u00ec b\u1ecb quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean, do \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[88] L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u1ee9 s\u1eed, binh l\u00ednh thu\u1ed9c quy\u1ec1n \u0111i theo s\u1ee9 gi\u1ea3, th\u1eddi h\u1ea1n l\u00e0 ba n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ea1m t\u1ed9i, x\u00e9t theo qu\u00e2n l\u1ec7nh, ngo\u00e0i t\u00e0i s\u1ea3n ph\u1ea3i sung c\u00f4ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c c\u1ea7u m\u01b0a. H\u00f4m \u0111\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn, n\u00ean kh\u00f4ng ph\u00e1i \u0111i n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[91] L\u1ec7nh cho quan b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf l\u1ed9 B\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ee9a Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n r\u00fat v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng Qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, quan b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, xin t\u1ea1m v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c nh\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[93] H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, ki\u00eam B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean l\u00e0 H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb tr\u00fang phong huy\u1ec5n. Chi\u1ebfu l\u1eadp t\u1ee9c l\u1ea5y kim \u0111an v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u qu\u00fd cho u\u1ed1ng, r\u1ed3i d\u00f9ng ki\u1ec7u \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u00e0, sai n\u1ed9i th\u1ecb tri\u1ec7u danh y trong ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn ch\u1ea9n tr\u1ecb. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, \u00f4ng qua \u0111\u1eddi. Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, ban th\u00eam ti\u1ec1n ph\u00fang vi\u1ebfng, sai trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang, cho ba ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u khi c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, sau khi \u00f4ng m\u1ea5t v\u00e0i th\u00e1ng, T\u1ea5t S\u0129 An l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, S\u0129 An ng\u1ed3i than r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u c\u00f2n s\u1ed1ng, ta \u0111\u00e2u d\u00e1m ng\u1ed3i v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ch\u00e2u H\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t li\u00ean t\u1ee5c rung chuy\u1ec3n, chi\u1ebfu ban cho d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf, v\u00e0 mi\u1ec5n vi\u1ec7c chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ea1o l\u00e2n c\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[95] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i H\u1ed9t \u1edf T\u00e2y Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[96] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba Tr\u1ea7n Th\u1ee9 b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng con trai tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Th\u00e1i ch\u00fac Tr\u1ea7n Thu\u1ea7n kh\u00f4ng tu\u00e2n theo l\u1eddi d\u1ea1y, th\u01b0\u1eddng giao du v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn, \u1edf nh\u00e0 ch\u1ec9 chuy\u00ean t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, xin b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u1ed5i ra l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u \u1edf ch\u00e2u ngo\u00e0i. Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee9c qu\u00e2n hi\u1ec7u qu\u1ea3n l\u00ednh tr\u1ea5n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u00e0nh cho con ch\u00e1u c\u00e1c quan l\u1ea1i.\"<\/i> B\u00e8n cho l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 ch\u00e2u Tr\u1eeb. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, quan Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng Thu\u1ea7n l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 v\u00ec Th\u1ee9 keo ki\u1ec7t, Thu\u1ea7n d\u00f9ng ti\u1ec1n ri\u00eang n\u00ean \u00f4ng t\u1ee9c gi\u1eadn m\u00e0 \u0111u\u1ed5i \u0111i, xin cho \u1edf l\u1ea1i nh\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u1ee9 tinh th\u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o l\u00e0m quan, t\u00ednh c\u00f4ng b\u1eb1ng ngay th\u1eb3ng, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m d\u00f9ng t\u01b0 t\u00ecnh can thi\u1ec7p, nh\u01b0ng \u00f4ng nghi\u00eam kh\u1eafc v\u00e0 \u00edt \u00e2n hu\u1ec7. Sau n\u1eeda th\u00e1ng, Th\u1ee9 qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho Thu\u1ea7n, nh\u01b0ng Thu\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng b\u1ecb h\u1ea1i v\u00ec tham nh\u0169ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ee9 m\u1ea5t ng\u00e0y Canh Th\u00e2n th\u00e1ng 6, nay ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng Th\u1ecd sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m tr\u00ean c\u00e1c l\u1ed9, hi\u1ec7n \u0111ang giam gi\u1eef t\u1ed9i nh\u00e2n, n\u00ean sai c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t x\u1eed k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, trong v\u00f2ng ba ng\u00e0y ph\u1ea3i x\u1eed xong, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n k\u00e9o d\u00e0i v\u1ee5 \u00e1n. N\u1ebfu l\u00e0 tr\u1ecdng t\u1ed9i m\u00e0 ch\u1ee9ng c\u1ee9 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u01b0a th\u1ec3 x\u1eed ngay th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i th\u00fac gi\u1ee5c ho\u00e0n t\u1ea5t. C\u1ee9 ba ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n sai quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, qu\u00e9t d\u1ecdn ph\u00f2ng giam, r\u1eeda s\u1ea1ch g\u00f4ng c\u00f9m. N\u1ebfu thi\u1ebfu d\u1ee5ng c\u1ee5 g\u00ec th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c mua s\u1eafm.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n sai s\u1ee9 \u0111i, s\u1ee3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, ch\u1ec9 nghi\u00eam l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i x\u1eed l\u00fd nhanh ch\u00f3ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p chi\u1ebfu n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 7, nh\u01b0ng x\u00e9t Th\u1ef1c l\u1ee5c th\u00e1ng 7 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, nghi ng\u1edd l\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 5. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[99] C\u1ea5p s\u1ef1 trung S\u00e0i Th\u00e0nh V\u1ee5 l\u00e0m ph\u00e1n quan Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u00ecnh b\u1ed9, m\u1ed9t ti\u1ec3u l\u1ea1i trong b\u1ed9 t\u1ecf ra ng\u1ea1o m\u1ea1n, Th\u00e0nh V\u1ee5 t\u1ee9c gi\u1eadn \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng roi. Vi\u00ean l\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng v\u0103n k\u00eau oan, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu h\u1ecfi r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c. Th\u00e0nh V\u1ee5 than r\u1eb1ng: <i>\"Ta l\u00e0 tr\u01b0\u1edfng quan, \u0111\u00e1nh m\u1ed9t ti\u1ec3u l\u1ea1i m\u00e0 b\u1ecb h\u1eb7c, c\u00f2n m\u1eb7t m\u0169i n\u00e0o ng\u1ed3i \u1edf c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng x\u1eed vi\u1ec7c n\u1eefa?\"<\/i> B\u00e8n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho. \u00cdt l\u00e2u sau, Th\u00e0nh V\u1ee5 b\u1ec7nh m\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[100] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"D\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 xin gi\u1eef l\u1ea1i quan l\u1ea1i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec t\u01b0 t\u00ecnh, ho\u1eb7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nguy\u1ec7n v\u1ecdng th\u1ef1c s\u1ef1, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c thu thu\u1ebf b\u1eeba b\u00e3i, g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. T\u1eeb nay, d\u00e2n ch\u00fang, t\u0103ng ni, \u0111\u1ea1o s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, ho\u1eb7c qua c\u00e1c b\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 xin gi\u1eef l\u1ea1i quan l\u1ea1i. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t, \u0111\u1ee3i chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y, v\u00e0 giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u00f3 \u0111i\u1ec1u tra n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu d\u00e1m vi ph\u1ea1m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[101] Vua b\u00ed m\u1eadt t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng quan l\u1ea1i c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c 24 ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m: Bi\u00ean T\u00fac <i>(H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung)<\/i>, C\u00fac Tr\u1ecdng M\u01b0u <i>(\u0111i\u1ec7n trung th\u1eeba)<\/i>, Chu Hi\u1ec7p <i>(vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 T\u01b0 Hu\u00e2n)<\/i>, Tr\u1ea7n Anh, H\u00e1c Th\u00e1i Xung, L\u00fd Huy\u1ec1n <i>(vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 T\u1ef7)<\/i>, M\u00e3 C\u1ea3nh, H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng, Chu R\u00e1ng, T\u1ea1 \u0110\u00e0o, V\u1ec7 Th\u00e1i T\u1ed1 <i>(th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129)<\/i>, Tr\u1ea7n Chi\u00eau \u0110\u1ed9 <i>(qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129)<\/i>, Th\u00f4i \u0110oan, Cao C\u1ea9n Huy <i>(th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba)<\/i>, Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng, Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, Kh\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 <i>(b\u00ed th\u01b0 th\u1eeba)<\/i>, Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n, \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p, L\u1ee5c Huy\u1ec1n Khu\u00ea, L\u00fd Ph\u1ee5ng Thi\u00ean <i>(\u0111i\u1ec7n trung th\u1eeba)<\/i>, Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 <i>(th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n)<\/i>, T\u00e0o \u0110\u1ed9 <i>(trung x\u00e1)<\/i>, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t <i>(t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba)<\/i>.<\/p>\n<p>Vua cho ghi t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p M\u00f4n Chi H\u1eadu d\u1eabn v\u00e0o S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m quan \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec cho ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 kinh. M\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, Vua \u0111\u1ec1u h\u1ecfi \u0111i h\u1ecfi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t kh\u00ed ch\u1ea5t, ho\u1eb7c th\u1eed t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ch\u1ee9c \u1edf Tam Qu\u00e1n, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf c\u00e1c t\u1ec9nh, ph\u1ee7, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. C\u00fac Tr\u1ecdng M\u01b0u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao M\u1eadt. Chu Hi\u1ec7p l\u00e0 em c\u1ee7a Chu Ngang. Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa Ch\u00e2u; Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u; \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ngu Th\u00e0nh; Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Truy Xuy\u00ean. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e8n g\u1ecdi Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia l\u00e0 <i>\"Nh\u1ecb Th\u1eadp T\u1ee9 Kh\u00ed\"<\/i>, v\u00ed nh\u01b0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc s\u0129 Tu V\u0103n Qu\u00e1n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng g\u1ed3m b\u1ed1n m\u00f9a, t\u00e1m ti\u1ebft, m\u01b0\u1eddi hai th\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n Anh, L\u00fd Huy\u1ec1n, M\u00e3 C\u1ea3nh, Chu R\u00e1ng, V\u1ec7 Th\u00e1i T\u1ed1, Tr\u1ea7n Chi\u00eau \u0110\u1ed9, Th\u00f4i \u0110oan, Cao C\u1ea9n Huy, L\u1ee5c Huy\u1ec1n Khu\u00ea, L\u00fd Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, T\u00e0o \u0110\u1ed9, 11 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n. Bi\u00ean T\u00fac, H\u00e1c Th\u00e1i Xung, H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng, T\u1ea1 \u0110\u00e0o, Kh\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t, 7 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Kh\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n. Vi\u1ec7c <i>\"Nh\u1ecb Th\u1eadp T\u1ee9 Kh\u00ed\"<\/i> d\u1ef1a theo b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n do L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 khi v\u1ec1 tri\u1ec1u, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 nh\u01b0 h\u01b0ng l\u1ee3i tr\u1eeb h\u1ea1i, th\u0103ng ch\u1ee9c hay gi\u00e1ng ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ho\u1eb7c kh\u00f4ng, c\u00f9ng c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[103] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u1eeb \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u1edf l\u1ea1i 22 ng\u00e0y r\u1ed3i l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0nh dinh.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n v\u1ec1 h\u00e0nh dinh, nay ghi chung.)<\/i><\/p>\n\n<p>[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ebfn B\u1eafc Nh\u1ea1c c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n\n<p>[105] Tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c b\u00e1o r\u1eb1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 t\u1ed9c K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 \u0110\u00f4 Uy c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5.<\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Xuy\u00ean, H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, t\u1eeb nay trong ph\u1ea1m vi 3000 d\u1eb7m v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 v\u00e0o c\u1ed1ng, ngo\u00e0i 3000 d\u1eb7m ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea5u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[107] Giao Ch\u00e2u L\u00ea Ho\u00e0n sai con l\u00e0 Nhi\u1ebfp Hoan Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Minh \u0110\u1ec1 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, xin ban \u01a1n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng xa. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, phong Minh \u0110\u1ec1 l\u00e0m Hoan Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed.<\/p>\n<p><i>(Minh \u0110\u1ec1 l\u00e0m ch\u00ednh th\u1ee9 s\u1eed v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 10, nay ghi chung. Th\u1ef1c l\u1ee5c ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 10 l\u1ea1i ch\u00e9p Minh \u0110\u1ec1 v\u00e0o c\u1ed1ng, c\u00f3 l\u1ebd nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[108] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Phong Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 v\u1ec1 tri\u1ec1u, v\u00ec gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e2u n\u0103m, th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u, sai tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n\n<p>[109] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, T\u00e2y Ch\u00e2u H\u1ed3i H\u1ed9t sai s\u1ee9 Kim Di\u00ean Ph\u00fac \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[110] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y bi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 T\u00e2y Phi\u00ean, b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n \u1edf Th\u1ea1ch M\u00f4n Xuy\u00ean, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, H\u1eefu Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00e1n Ph\u1ee5c Ch\u00e2u Tri\u1ec7u B\u1ea3o Trung b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 con l\u00e0 V\u0129nh K\u1ef3, hung \u00e1c kh\u00f4ng nghe d\u1ea1y b\u1ea3o, xin \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Xu\u00e2n Ch\u00e2u, Mai Ch\u00e2u. Vua cho r\u1eb1ng B\u1ea3o Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, t\u00ednh hung h\u00e3n, l\u1ea1i \u0111ang b\u1ec7nh, s\u1ee3 l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. L\u1ea1i nghi ng\u1edd \u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t con, n\u1ebfu \u0111\u00e0y xa th\u00ec c\u1ea3 nh\u00e0 kh\u00f4ng ai n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, b\u00e8n phong l\u00e0m V\u0129nh Ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, sai gi\u00e1m qu\u00e2n xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, n\u1ebfu V\u0129nh K\u1ef3 th\u1eadt s\u1ef1 v\u00f4 l\u1ea1i, B\u1ea3o Trung c\u00f3 con kh\u00e1c th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. B\u1ea3o Trung kh\u00f4ng l\u00e2u sau m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Uy T\u1eafc ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, tang l\u1ec5 do quan lo li\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[112] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh b\u1ed9 th\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng t\u00e2u, b\u1ed9 t\u1ed9c H\u00e0 T\u00e2y l\u00e0 Ng\u1ea1ch La \u00c1i Kh\u1eafc \u0111\u00e3 d\u1eabn c\u1ea3 h\u1ecd quy thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[113] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 l\u00e0 Phan La Chi sai anh trai l\u00e0 Bang B\u00f4 Chi v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng mu\u1ed1n d\u1eabn b\u1ed9 t\u1ed9c v\u00e0 qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t ti\u1ebfn th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn n\u00fai H\u1ea1 Lan \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t t\u00e0n qu\u00e2n, xin h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf Linh Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>\"Phan La Chi nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin h\u1ed9i qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh do d\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u1ed3ng \u00fd, nay n\u1ebfu ng\u0103n c\u1ea3n th\u00ec l\u00f2ng h\u1ecd s\u1ebd ly t\u00e1n.\"<\/i> Tuy nhi\u00ean, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng xa kh\u00f3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian h\u1ed9i qu\u00e2n, n\u00ean Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u01b0ng \u0111\u1ee3i tin b\u00e1o c\u1ee7a La Chi, l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eabn qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t n\u00fai Thi\u00ean \u0110\u00f4 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u1edd m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Bang B\u00f4 Chi l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u1ea5n t\u00edn, s\u1eafc phong, y ph\u1ee5c, kh\u00ed gi\u1edbi ban cho La Chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ban l\u1ea1i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, hai t\u1ed9c M\u00ea Ban Ch\u00fac v\u00e0 Nh\u1eadt B\u00f4 C\u00e1t La \u0110an thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf v\u1ec1 v\u1edbi t\u1ed9c Gi\u1ea3 Long, \u00e2m m\u01b0u h\u1ea1i La Chi. Th\u00e1ng n\u00e0y, \u0111\u1ea3ng K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh Gi\u1ea3 Long, La Chi d\u1eabn h\u01a1n tr\u0103m k\u1ef5 binh \u0111\u1ebfn c\u1ee9u, \u0111\u1ecbnh h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh, nh\u01b0ng b\u1ecb hai t\u1ed9c kia gi\u1ebft trong tr\u01b0\u1edbng. Gi\u1ea3 Long c\u00f3 13 t\u1ed9c, trong \u0111\u00f3 6 t\u1ed9c theo M\u00ea Ban Ch\u00fac v\u00e0 Nh\u1eadt B\u00f4 C\u00e1t La \u0110an. T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 nghe tin La Chi b\u1ecb h\u1ea1i, li\u1ec1n d\u1eabn c\u00e1c t\u1ed9c Kham C\u1ed1c, Lan Ch\u00e2u, T\u00f4ng Ca, Tr\u1ee5 N\u1eb7c \u0111\u00e1nh 6 t\u1ed9c Gi\u1ea3 Long, 6 t\u1ed9c n\u00e0y ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng[footnote] S\u00e1u t\u1ed9c ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng, hai ch\u1eef 's\u00e1u t\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-20 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, truy\u1ec7n Th\u1ed5 Phi\u1ec1n b\u1ed5 sung.[\/footnote]. C\u00e1c h\u00e0o ki\u1ec7t b\u00e8n b\u00e0n l\u1eadp em La Chi l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh. \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, c\u00f4ng b\u1eb1ng, khoan dung, m\u1ed7i khi h\u1ecdp c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u m\u1eddi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p k\u00e9m tr\u01b0\u1edbc, ph\u1ea1m l\u1ec7nh d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng tha, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tham gia chi\u1ebfn tr\u1eadn, c\u1ea3 v\u00f9ng \u0111\u1ec1u k\u00ednh ph\u1ee5c uy danh.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p Ti\u00eau T\u00e1n t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 10, n\u00f3i l\u00e0 th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1u sai. N\u00ean n\u00f3i l\u00e0 th\u00e1ng 6 n\u0103m nay. Vi\u1ec7c ban l\u1ea1i \u1ea5n t\u00edn trong \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 7, nay theo B\u1ea3n truy\u1ec1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[114] Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m nay binh m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00f9a thu \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eafp \u0111\u1eb7t. Qu\u00e2n Thu\u1eadn An, T\u0129nh Nhung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 khai th\u00f4ng s\u00f4ng ng\u00f2i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, \u0111\u00e0o r\u00e3nh, t\u1ea1o th\u00e0nh ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i. Vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, gi\u00fap h\u1ecd canh t\u00e1c. Nay nghe n\u00f3i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch mu\u1ed1n t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y x\u00e2m nh\u1eadp, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd chia qu\u00e2n l\u1ea5p c\u00e1c r\u00e3nh v\u00e0 s\u00f4ng ng\u00f2i n\u00e0y. Qu\u00e2n T\u0129nh Nhung, Thu\u1eadn An \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u00edt, kh\u00f3 \u1ee9ng c\u1ee9u. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt b\u1ecb \u0111\u1ecbch l\u1ea5p, sau n\u00e0y s\u1eeda ch\u1eefa s\u1ebd r\u1ea5t t\u1ed1n k\u00e9m. H\u01a1n n\u1eefa, k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ea1o ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i n\u00e0y l\u00e0 do bi\u00ean th\u1ea7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u00e3 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u1eabm t\u1eebng d\u1eb7n r\u1eb1ng, n\u1ebfu gi\u1eb7c l\u1edbn x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng th\u1ee7 kh\u00e1c, ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u1ef1a v\u00e0o. Khi gi\u1eb7c th\u00e1m th\u00ednh b\u1eb1ng k\u1ef5 binh, s\u1ebd b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf. T\u1eeb khi ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ecnh, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c canh t\u00e1c, c\u0169ng kh\u00e1 y\u00ean \u1ed5n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eabm \u0111\u00e3 suy t\u00ednh k\u1ef9, n\u1ebfu c\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7 s\u00f4ng ng\u00f2i, \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 M\u1ea1c ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u1eddi binh m\u00e3 \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y th\u00f4n, B\u1ed9 th\u1ef1 Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00eda \u0111\u00f4ng T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, <i>(D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng th\u00e1ng 6 n\u0103m ngo\u00e1i ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00f9ng bi\u00ean B\u1ea3o ch\u00e2u, Uy L\u1ed7, T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, thay L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean, th\u00e1ng 8 ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n v\u1eabn \u1edf B\u1ea3o ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o \u0111\u1ed5i sang Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n. Th\u00e1ng 10 ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, v\u00ec Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 thu, c\u00f3 l\u1ebd Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y. L\u1ea1i x\u00e9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, th\u00e0nh B\u00ecnh L\u1ed7 b\u1ecb ch\u00e1y, T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111\u1ebfn Ninh Bi\u00ean h\u1ed9i v\u1edbi T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu c\u00f9ng x\u00e9t vi\u1ec7c, th\u00ec th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay To\u00e0n Chi\u1ebfu v\u1eabn l\u00e0 B\u1ed9 th\u1ef1 Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n, c\u00f3 l\u1ebd Di\u00ean L\u00e3ng thay To\u00e0n Chi\u1ebfu, n\u1ebfu kh\u00f4ng, Di\u00ean L\u00e3ng tuy c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ee9c c\u0169, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i> hai qu\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, mong \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch t\u1eeb H\u1eafc L\u00f4 kh\u1ea9u, V\u1ea1n Ni\u00ean ki\u1ec1u, c\u00f9ng h\u1ee3p binh c\u00e1c n\u01a1i \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh. Nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i kh\u00f3 b\u1ea3o v\u1ec7, d\u00f9 b\u1ecb gi\u1eb7c l\u1ea5p, sau n\u00e0y s\u1eeda ch\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1ecb ngh\u1ecb, c\u00e1c khanh th\u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o? Ho\u1eb7c n\u1ebfu kh\u00f3 chia qu\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u00fd H\u00e3ng \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0 Ph\u1ed5, l\u1ea1i t\u0103ng qu\u00e2n cho Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea7n nghi\u00eam ng\u1eb7t tu\u1ea7n tra, \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng x\u00e2m l\u1ea5n. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean ph\u00eda b\u1eafc, s\u00f4ng ng\u00f2i, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u00e0 r\u00e3nh \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u01b0 h\u1ecfng.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"S\u00f4ng ng\u00f2i, \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec1u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai ng\u01b0\u1eddi tu s\u1eeda. Nghe n\u00f3i quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u, n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd, c\u1ea7n c\u1ea3nh c\u00e1o l\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[115] Ho\u00e0n Ch\u00e2u, tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a La Ni Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u0111\u1ec1u d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1 v\u1ec1 quy thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[116] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, v\u00ec tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng n\u00ean \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf kinh th\u00e0nh, sai s\u1ee9 \u0111i ph\u00e2n ph\u00e1t thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh say n\u1eafng, v\u00e0 ban b\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c n\u00e0y kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n\n<p>[117] Vua v\u00ec Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu Minh \u0110\u1ee9c \u0111ang \u0111\u1ec3 tang, \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng d\u00e2ng l\u1ec5 t\u1ebf theo th\u1eddi ti\u1ebft, n\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 7 m\u00f9a thu, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, sai Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n Ph\u00fac c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 H\u1eadu Mi\u1ebfu, b\u00e0y bi\u1ec7n \u0111\u1ed3 \u0103n tr\u00ean b\u00e0n ng\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng c\u00fang, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 ra.<\/p>\n\n<p>[118] B\u1eaft \u0111\u1ea7u ban b\u1ed1 l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t khi l\u00e2m tr\u1eadn cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aBinh ch\u00ed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, ban l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t khi l\u00e2m tr\u1eadn, sai trung s\u1ee9 mang ki\u1ebfm c\u1ee7a Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ec3 nghi\u00eam minh qu\u00e2n l\u1ec7nh. X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 th\u1eddi gian, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[119] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[120] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o v\u00e0o \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 h\u1ecfi v\u1ec1 nh\u00e2n v\u1eadt trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh hi\u1ec7n nay. H\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh chuy\u00ean t\u00e2m v\u1ec1 t\u1eeb h\u1ecdc, Th\u1ecbnh Huy\u1ec1n gi\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c quan.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi, t\u1eeb t\u1eeb h\u1ecfi: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi v\u0103n v\u00f5 song to\u00e0n nh\u01b0 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n th\u00ec c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi?\"<\/i> H\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"An Nh\u00e2n t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t s\u1eafc, phong c\u00e1ch uy\u00ean th\u00e2m, t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi to\u00e0n m\u1ef9 nh\u01b0 v\u1eady ch\u01b0a th\u1ea5y ai s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 H\u1ea1o qua \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129. Huy\u1ec1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi D\u01b0 H\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ed9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[121] L\u1ec7nh cho m\u1ed9t vi\u00ean gi\u00e1m qu\u00e2n \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u d\u1eabn m\u1ed9t n\u1eeda b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Phu Ch\u00e2u, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u1ea9n c\u1ea5p th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u1ee9ng c\u1ee9u.<\/p>\n\n<p>[122] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd H\u00e3ng l\u00e2m b\u1ec7nh. Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng 5000 l\u1ea1ng b\u1ea1c. Xa gi\u00e1 v\u1eeba v\u1ec1 cung th\u00ec H\u00e3ng qua \u0111\u1eddi, th\u1ecd 58 tu\u1ed5i. Vua nghe tin kinh ng\u1ea1c th\u1edf d\u00e0i, v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng l\u1ea7n n\u1eefa, kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng \u0111au \u0111\u1edbn, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"H\u00e3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng thu\u1ea7n h\u1eadu, tr\u01b0\u1edbc sau nh\u01b0 m\u1ed9t, kh\u00f4ng ng\u1edd l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u1ecd l\u00e2u.\"<\/i> N\u00f3i xong r\u01a1i l\u1ec7, truy t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n T\u0129nh, cho ba ng\u01b0\u1eddi em trai, m\u1ed9t con trai, ch\u00e1u trai v\u00e0 con trai c\u1ee7a anh v\u1ee3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban danh hi\u1ec7u \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n\n<p>Khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, H\u00e3ng th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh l\u0169 l\u1ee5t, h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf c\u00e1c n\u01a1i. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Vua. H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"B\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f2n tr\u1ebb tu\u1ed5i, n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang. N\u1ebfu kh\u00f4ng, khi kh\u00ed huy\u1ebft c\u00f2n h\u0103ng h\u00e1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn thanh s\u1eafc, ch\u00f3 ng\u1ef1a, th\u00ec s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng cung \u0111i\u1ec7n, binh \u0111ao, c\u1ea7u \u0111\u1ea3o. Ta gi\u00e0 r\u1ed3i, kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 n\u1ed7i lo c\u1ee7a ng\u00e0i Tham ch\u00ednh trong t\u01b0\u01a1ng lai.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc \u0111ang c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1, bi\u00ean t\u1ea5u d\u1ed3n d\u1eadp, nh\u00e0 Vua th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n ri\u00eang, c\u00f3 khi \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u1ecbt, kh\u00f4ng k\u1ecbp \u0103n u\u1ed1ng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n than th\u1edf v\u1edbi H\u00e3ng: <i>\"Bi\u1ebft bao gi\u1edd m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y th\u00e1i b\u00ecnh, \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0n nh\u00e3 ngh\u1ec9 ng\u01a1i?\"<\/i> H\u00e3ng \u0111\u00e1p: <i>\"Qu\u1ed1c gia c\u00f3 k\u1ebb th\u00f9 m\u1ea1nh v\u00e0 ngo\u1ea1i ho\u1ea1n, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i. Ng\u00e0y sau thi\u00ean h\u1ea1 y\u00ean \u1ed5n, b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c ph\u1eadn, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i y\u00ean kh\u00f4ng vi\u1ec7c, ng\u00e0i c\u00f2n ngh\u0129 g\u00ec n\u1eefa?\"<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng khi h\u00f2a \u01b0\u1edbc th\u00e0nh, ch\u1ec9 c\u00f3 H\u00e3ng lo l\u1eafng, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng sai l\u1ea7m, v\u00ec H\u00e3ng m\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, c\u00f2n h\u00f2a \u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u00e0nh. T\u01b0 M\u00e3 Quang c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a tra c\u1ee9u k\u1ef9. Nay theo \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b c\u1ee7a T\u00f4 Tri\u1ec7t v\u00e0 \u300aB\u00fat l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>Nh\u00e0 Vua r\u1ea5t k\u00ednh tr\u1ecdng H\u00e3ng, t\u1eebng h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc n\u00ean \u01b0u ti\u00ean \u0111i\u1ec1u g\u00ec tr\u01b0\u1edbc. H\u00e3ng \u0111\u00e1p: <i>\"Kh\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb ph\u00f9 phi\u1ebfm, m\u1edbi ti\u1ebfn, th\u00edch g\u00e2y chuy\u1ec7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t.\"<\/i> Nh\u00e0 Vua h\u1ecfi l\u00e0 nh\u1eefng ai, H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 Mai Tu\u00e2n, T\u0103ng Tr\u00ed Nghi\u00eau, L\u00fd Di Canh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Nh\u00e0 Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng, n\u00ean su\u1ed1t \u0111\u1eddi Vua, m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Khi \u1edf Trung th\u01b0, H\u00e3ng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e2ng t\u1ea5u m\u1eadt. Nh\u00e0 Vua t\u1eebng h\u1ecfi l\u00fd do, H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, vi\u1ec7c c\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i c\u00f4ng khai. N\u1ebfu tr\u00e1i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t, d\u00e2ng t\u1ea5u m\u1eadt, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u00e8m pha th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 n\u1ecbnh h\u00f3t, th\u1ea7n r\u1ea5t gh\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u00f3, sao l\u1ea1i t\u1ef1 l\u00e0m?\"<\/i> <i>(Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 9, nh\u00e0 Vua n\u00f3i H\u00e3ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ki\u1ebfn gi\u1ea3i ri\u00eang, n\u00ean tra c\u1ee9u.)<\/i> Nh\u00e0 Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>H\u00e3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecdng h\u1eadu, thu\u1ea7n ch\u1ea5t, khi lui vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng ng\u1ed3i ngay ng\u1eafn su\u1ed1t ng\u00e0y. Ch\u1ed7 \u1edf ch\u1eadt h\u1eb9p, nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn an nhi\u00ean. Ch\u01b0a t\u1eebng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u00e0, \u0111\u1ed1i v\u1edbi kh\u00e1ch kh\u1ee9a l\u1ea1i c\u00e0ng \u00edt l\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec9nh c\u1ea7u, \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t, khi\u1ebfn h\u1ecd th\u1ea5t v\u1ecdng r\u1ed3i \u0111\u1ed5 l\u1ed7i, nh\u01b0ng H\u00e3ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd. Em trai l\u00e0 Duy t\u1eebng nh\u00e2n l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i khuy\u00ean H\u00e3ng n\u00ean h\u1ea1 m\u00ecnh ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u0129 phu. H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"Ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng b\u1ecb che l\u1ea5p, c\u00e1c t\u1edd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u giao xu\u1ed1ng H\u1eefu ty, ta \u0111\u1ec1u xem qua c\u1ea3 r\u1ed3i. C\u00f2n nh\u01b0 \u0111\u1ea1i k\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y B\u1eafc, \u0111i\u1ec1u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n nghe, trong h\u00e0ng ti\u1ebfn th\u00e2n nh\u01b0 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 anh t\u00e0i \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi h\u1ecd c\u00f2n ch\u01b0a kh\u01a1i g\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ta, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f4ng t\u1ecbch kh\u00e1c, ng\u1ed3i \u0111\u1ee9ng ch\u00e0o h\u1ecfi c\u00f2n l\u00fang t\u00fang, \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1eaft t\u1ef1 k\u1ec3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec c\u00f3 \u0111\u00e1ng n\u00f3i chuy\u1ec7n kh\u00f4ng? N\u1ebfu mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 lung l\u1ea1c, ta kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>H\u00e3ng t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1eef tr\u1ecdng v\u1ecb, th\u1ef1c ch\u1eb3ng b\u1ed5 \u00edch g\u00ec, ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u01b0 l\u1ee3i t\u1eeb b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a t\u1eebng thi h\u00e0nh, t\u1ea1m d\u00f9ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u00e1o qu\u1ed1c m\u00e0 th\u00f4i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00f2ng b\u1ecb, t\u01a1 h\u00e0o \u0111\u1ec1u chu to\u00e0n, n\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u xin m\u00e0 v\u1ecdng \u0111\u1ed9ng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i s\u1ebd nhi\u1ec1u. \u00d4ng th\u00edch \u0111\u1ecdc \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi, H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0 hai c\u00e2u trong \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b 'Ti\u1ebft d\u1ee5ng nhi \u00e1i nh\u00e2n, s\u1eed d\u00e2n d\u0129 th\u1eddi', v\u1eabn ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1eddi th\u00e1nh nh\u00e2n, c\u1ea3 \u0111\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[123] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u ven bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y trong qu\u00e2n B\u1ea3o Ngh\u1ecb, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn th\u00e0nh l\u1eadp qu\u00e2n Ch\u1ea5n V\u0169 g\u1ed3m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 huy. Vua n\u00f3i: <i>\"M\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, gi\u1eb7c v\u00e2y Linh Ch\u00e2u, c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ed1 tr\u00ed sai ng\u01b0\u1eddi phi ng\u1ef1a t\u00e2u xin vi\u1ec7n binh, kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3. L\u00fac \u1ea5y qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3m, b\u00e8n b\u00e0n l\u1eadp qu\u00e2n n\u00e0y, v\u1eabn lo r\u1eb1ng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ch\u01b0a tinh, l\u00e3ng ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 th\u1ea7n tinh tuy\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 trai tr\u00e1ng d\u0169ng c\u1ea3m, d\u1ea7n quen v\u00f5 ngh\u1ec7. Tr\u1eabm h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft binh ph\u00e1p v\u00e0 am hi\u1ec3u vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u n\u00f3i t\u1eeb khi l\u1eadp qu\u00e2n n\u00e0y, thanh th\u1ebf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng vang d\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi Nhung s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[124] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 H\u1ed3 t\u1eeb T\u00e2y Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, t\u1ef1 nh\u1eadn gi\u1ecfi ch\u00fa r\u1ed3ng c\u1ea7u m\u01b0a. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 cho th\u1eed ph\u00e1p thu\u1eadt c\u1ee7a \u00f4ng ta trong tinh x\u00e1, qu\u1ea3 nhi\u00ean c\u00f3 hi\u1ec7u nghi\u1ec7m. Vi\u1ec7c n\u00e0y tuy kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ebd th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng v\u00ec c\u1ee9u h\u1ea1n cho d\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[125] L\u00fd H\u00e3ng ch\u1ebft, Trung th\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Vua mu\u1ed1n \u0111\u1ec1 b\u1ea1t Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, b\u00e8n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n an. Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, th\u0103ng H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang T\u1ea5t S\u0129 An l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. S\u0129 An v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0a ph\u1ea3i \u0111\u00e2u, s\u1eafp t\u1edbi s\u1ebd cho khanh l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ai c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng ti\u1ebfn v\u1edbi khanh?\"<\/i> S\u0129 An b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u00f3 l\u00f2ng trung ngh\u0129a tr\u1eddi sinh, c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n vi\u1ec7c l\u1edbn, th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i Chu\u1ea9n c\u1ee9ng r\u1eafn, hay n\u00f3ng n\u1ea3y, l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> S\u0129 An \u0111\u00e1p: <i>\"Chu\u1ea9n qu\u00ean m\u00ecnh v\u00ec n\u01b0\u1edbc, gi\u1eef \u0111\u1ea1o gh\u00e9t t\u00e0, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Nay d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1 tuy \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n \u0111\u1ee9c, s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n, nh\u01b0ng gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1eabn ngang ng\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a h\u00e0ng ph\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Chu\u1ea9n ch\u00ednh l\u00e0 n\u00ean d\u00f9ng.\"<\/i> Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, Chu\u1ea9n c\u00f9ng S\u0129 An \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n\n<p>[126] L\u1ea5y T\u1ebf ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh Minh l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1, K\u00fd ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 l\u00e0m K\u00fd ch\u00e2u l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1, Tr\u1ecbnh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u00e0m Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1, Ninh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, N\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 th\u0103ng l\u00ean Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Ng\u01b0ng l\u1ea5y ch\u1ee9c Ninh ph\u00f2ng thay D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u b\u1ed9 th\u1ef1. X\u00e9t truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, th\u00ec T\u1ef1 ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u b\u1ed9 th\u1ef1. Truy\u1ec7n Ng\u1ee5y N\u0103ng ch\u00e9p r\u1eb1ng N\u0103ng l\u1ea5y ch\u1ee9c Tr\u1ecbnh ph\u00f2ng ra l\u00e0m Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n b\u1ed9 th\u1ef1. X\u00e9t th\u00e1ng s\u00e1u ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m Ninh Bi\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1, kh\u00f4ng r\u00f5 N\u0103ng c\u00f3 ph\u1ea3i thay Di\u00ean L\u00e3ng kh\u00f4ng, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 Di\u00ean L\u00e3ng chuy\u1ec3n \u0111i ch\u1ee9c g\u00ec. Truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng N\u0103ng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin l\u00e0m qu\u00e2n ti\u00ean phong, l\u1ea1i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Uy L\u1ed7. Vi\u1ec7c N\u0103ng l\u1ea1i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Uy L\u1ed7, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[127] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, gi\u00e1m \u00e1p \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Tr\u00fa b\u1ea1c \u0111\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n\n<p>[128] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Bi\u1ec7n C\u1ed5n m\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho con ch\u00e1u \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. C\u1ed5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh, nhanh nh\u1eb9n, c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m quan, nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u1eafm gi\u1eef vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh, t\u1eadn t\u00e2m x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c x\u1ee9ng ch\u1ee9c. Tuy nhi\u00ean, t\u00ednh t\u00ecnh \u00f4ng \u0111\u1ed9c \u00e1c, thu thu\u1ebf nghi\u00eam kh\u1eafc, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 bi\u1ec7t hi\u1ec7u l\u00e0 <i>\"h\u1ed5 l\u1edbn\"<\/i>. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"C\u1ed5n t\u1eeb th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb m\u1ee5n nh\u1ecdt \u1edf l\u01b0ng, Tr\u1eabm nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng qua kh\u1ecfi. C\u1ed5n khi l\u00e0m vi\u1ec7c lu\u00f4n \u0111\u1eb7t c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i n\u00e9 tr\u00e1nh, h\u1ebft l\u00f2ng h\u1ebft s\u1ee9c, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp. Tuy nhi\u00ean, g\u1ea7n \u0111\u00e2y khi \u1edf ngo\u00e0i nhi\u1ec7m, \u00f4ng \u0111\u00e3 qu\u00e1 t\u00e0n nh\u1eabn, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, d\u00f9 l\u00e0 l\u1ed7i nh\u1ecf c\u0169ng kh\u00f4ng tha th\u1ee9. Ph\u00e0m l\u00e0 vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, s\u1eeda ch\u1eefa sai l\u1ea7m, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ed7i l\u1edbn th\u00ec n\u00ean khoan dung, quan l\u1ea1i t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd k\u00ednh s\u1ee3 uy quy\u1ec1n v\u00e0 c\u1ea3m ph\u1ee5c \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e1i ph\u1ea1m, vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u0169ng s\u1ebd th\u00e0nh c\u00f4ng. T\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u00e0m quan, n\u00ean gi\u1eef m\u1ee9c \u0111\u1ed9 v\u1eeba ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[129] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh T\u1ed1ng H\u00f9ng gi\u00e1m s\u00e1t qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 \u00c2m. H\u00f9ng am hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a s\u00f4ng ng\u00f2i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c giao ph\u1ee5 tr\u00e1ch b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i. \u00d4ng \u1edf \u0111\u00f3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ba l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i nhi\u1ec7m v\u1ee5, c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ed1t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1edd c\u1eady. Khi H\u00f9ng m\u1ea5t, Tam m\u00f4n ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, Th\u1ee7y b\u1ed9 lang trung H\u1ee9a Nguy\u00ean B\u00e1o d\u00e2ng s\u1edb xin ki\u00eam nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 t\u1ef1 hi\u1ebfn s\u1ee9c. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua ra l\u1ec7nh cho Nguy\u00ean B\u00e1o ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0 \u00c2m \u0111\u00f4 gi\u00e1m, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c huy\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Nguy\u00ean B\u00e1o, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[130] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m do \u1ea5m m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua c\u00f4ng vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c kho \u1edf kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[131] \u0110i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng k\u1ef5 binh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 12 s\u1ebd r\u00fat v\u1ec1.)<\/i><\/p>\n\n<p>[132] Chi\u1ebfu cho B\u1eafc di\u1ec7n \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed, t\u1eeb nay khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ecbch, tr\u1eadn \u0111\u00e3 d\u00e0n xong, tr\u1eeb qu\u00e2n k\u1ecb hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y v\u00e0 qu\u00e2n k\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, c\u1ea7n tuy\u1ec3n th\u00eam s\u1ee9 th\u1ea7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u0169ng c\u1ea3m, c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ecba h\u00ecnh xa g\u1ea7n, d\u1eabn qu\u00e2n k\u1ecb nh\u1eb9 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng c\u1ee9u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, do \u0111\u1ea1i tr\u1eadn b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ecb binh b\u1eb1ng nhau, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ecbch bi\u1ebft qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng d\u00e1m r\u1eddi v\u1ecb tr\u00ed, th\u01b0\u1eddng t\u1eadp trung l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ed9t ph\u00eda, v\u00ec \u00edt \u0111\u1ecbch nhi\u1ec1u n\u00ean hi\u1ebfm khi th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[133] Ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang C\u00f4ng b\u1ed9 L\u00f4 Uy\u1ec3n c\u00f3 c\u00f4ng \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o kinh, th\u0103ng l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u00ecnh b\u1ed9, ban \u00e1o v\u00e0ng \u0111ai t\u00eda, r\u1ed3i l\u1ea1i sai v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n\n<p>[134] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Tri ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ef1a mua \u1edf ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho qu\u00e2n s\u0129 ph\u00eda b\u1eafc, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 con g\u1ea7y y\u1ebfu li\u1ec1n \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh, th\u00e1ng n\u00f3ng \u0111\u01b0\u1eddng xa nhi\u1ec1u con ch\u1ebft. Ph\u1ea7n Ch\u00e2u \u0111\u1ea5t m\u00e1t, g\u1ea7n c\u00e1c tr\u1ea1i nu\u00f4i ng\u1ef1a L\u00e2u Phi\u1ec1n, c\u00f3 n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t c\u1ecf xanh, xin cho ch\u0103n th\u1ea3 \u1edf \u0111\u00f3.\"<\/i> Vua nghe theo. Trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi T\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u00f3 mi\u1ebfu Ng\u1ecda Long, m\u1ed7i khi \u0111\u00f4ng r\u00e9t c\u1ea3 v\u00f9ng \u0111\u1ebfn t\u1ebf, g\u1eb7p gi\u00f3 tuy\u1ebft l\u1ea1nh l\u1eafm, gi\u00e0 tr\u1ebb ng\u00e3 g\u1ee5c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, T\u1ef1 T\u00f4ng li\u1ec1n sai ph\u00e1 h\u1ee7y.<\/p>\n\n<p>[135] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, v\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 khai th\u00e1c g\u1ed7 \u1edf \u1ea3i Ch\u1ebf Th\u1eafng, Nghi Ch\u00e2u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u00edt.<\/p>\n\n<p>[136] Chi\u1ebfu cho qu\u00e2n bi\u00ean ph\u00f2ng T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i qu\u00e1 hai n\u0103m th\u00ec thay h\u1ebft, t\u1eeb nay s\u1ed5 qu\u00e2n ph\u1ea3i ghi r\u00f5 n\u0103m th\u00e1ng ra ngo\u00e0i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n bi\u00ean ph\u00f2ng T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i kh\u1ed5 v\u00ec r\u00e9t, \u0111\u00e0o ng\u0169 li\u00ean ti\u1ebfp. Vua xem s\u1ed5 qu\u00e2n, bi\u1ebft qu\u00e2n bi\u00ean ph\u00f2ng ch\u1ec9 thay \u0111\u1ed5i t\u1ea1i ch\u1ed7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn b\u1ea3y m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay, n\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aKinh V\u0169 Th\u00e1nh L\u01b0\u1ee3c\u300b, chi\u1ebfu n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng, nh\u00e2n vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i n\u00ean ch\u00e9p v\u00e0o, nh\u01b0ng b\u1ecf t\u00ean M\u00e2n kh\u00f4ng ghi.)<\/i><\/p>\n\n<p>[137] Ph\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed l\u1ed9 Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u00e2m Ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 tu\u1ed5i gi\u00e0, kh\u00f4ng qu\u1ea3n n\u1ed5i qu\u00e2n ch\u00ednh, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 B\u1ea3o Ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Th\u00e0nh thay, \u0111i\u1ec1u T\u1ef1 l\u00e0m B\u1ed1 tr\u00ed tr\u00fa b\u1ea1c Tri\u1ec7u Ch\u00e2u, c\u00f9ng ch\u1ec9 huy \u0111\u1ea1i tr\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng ch\u00e9p Ng\u01b0ng thay D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 l\u00e0m B\u1ed1 tr\u00ed \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. X\u00e9t truy\u1ec7n T\u1ef1 th\u1ef1c ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m B\u1ed1 tr\u00ed \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, truy\u1ec7n Ng\u01b0ng l\u1ea7m, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[138] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, chi\u1ebfu tu s\u1eeda th\u00e0nh H\u00ecnh Ch\u00e2u, v\u00ec \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a d\u1ee9t.<\/p>\n\n<p>[139] Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Uy L\u1ed7 qu\u00e2n l\u00e0 L\u00fd Y\u1ebfn \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7u m\u1ec7nh, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, x\u00f4ng s\u00e2u v\u00e0o tr\u1eadn, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t n\u1eb7ng. B\u1ea3n qu\u00e2n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng l\u00ean, khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi nh\u1edb, \u0111\u1ebfn l\u00fac kh\u00e1c s\u1ebd \u01b0u \u0111\u00e3i th\u0103ng ch\u1ee9c.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(N\u0103m sau th\u00e1ng 3, v\u00ec ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng quan.)<\/i><\/p>\n\n<p>[140] Ban \u0111\u1ea7u, ba l\u0103ng Kh\u00e2m, Khang, \u0110\u1ecbnh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda. Khi Th\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Thu\u1eadn T\u1ed5 v\u00e0 D\u1ef1c T\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho n\u1ed9i th\u1ecb v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111i h\u1ecfi th\u0103m, l\u1ea1i l\u1ec7nh Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u00f3n v\u1ec1 kinh, \u0111\u1eb7t \u1edf ch\u00f9a Ph\u1eadt, \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn ng\u00e0y c\u1ea3i t\u00e1ng. Th\u01b0\u1ee3ng xem \u300aTh\u00e1i T\u1ed5 Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, th\u1ea5y hai l\u0103ng Khang, \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec1u \u1edf U Ch\u00e2u, n\u00ean nghi ng\u1edd vi\u1ec7c n\u00e0y. Li\u1ec1n vi\u1ebft tay chi\u1ebfu cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n k\u1ef9, \u0111\u1ec1u xin d\u1eebng l\u1ec5 c\u1ea3i t\u00e1ng, t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c tu s\u1eeda, c\u1ed1 g\u1eafng ti\u1ebft ki\u1ec7m, ch\u1edd sau n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i m\u1edbi b\u00e0n vi\u1ec7c d\u1eddi m\u1ed9. V\u00ec v\u1eady d\u00f9ng l\u1ec5 nh\u1ea5t ph\u1ea9m ch\u00f4n \u1edf huy\u1ec7n H\u00e0 Nam.<\/p>\n\n<p>[141] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ec7nh c\u00e1c qu\u00e2n ph\u00eda B\u1eafc chia nhau \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n ph\u00eda Nam, \u0111\u1ee3i \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 truy ph\u00e1t, li\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[142] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh s\u0129 tu s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf H\u00ecnh Ch\u00e2u c\u00f3 m\u1ee9c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[143] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ea5y h\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, tri \u00c2n Ch\u00e2u Bi\u00ean T\u00fac l\u00e0m binh b\u1ed9 lang trung, tri H\u00ecnh Ch\u00e2u, ban cho kim t\u1eed. T\u00fac t\u1eeb B\u1ed1i Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, h\u1ee3p \u00fd Vua, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[144] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y b\u1ea3n m\u1edbi c\u1ee7a \u300aT\u1ea5n th\u01b0\u300b do S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, ban cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"H\u00f4m qua c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c hai tri\u1ec1u T\u1ea5n nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n x\u1ea5u xa kh\u00f4ng n\u00ean l\u01b0u h\u00e0nh.\"<\/i> Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 T\u1ea5t S\u0129 An n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c x\u1ea5u \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111\u1eddi, vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1ec3 khuy\u00ean ng\u01b0\u1eddi sau. Vi\u1ec7c thi\u1ec7n \u00e1c, \u300aXu\u00e2n Thu\u300b \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t t\u00e1n th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[145] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, tri Quang Ch\u00e2u, quang l\u1ed9c khanh L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, v\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh n\u00ean b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[146] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, tam ty xin thu\u00ea d\u00e2n ch\u1edf \u00e1o gi\u00e1p \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"L\u00fac n\u1eafng n\u00f3ng m\u01b0a l\u0169, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n. Qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u00e1o gi\u00e1p kh\u00f4ng thi\u1ebfu, n\u00ean l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u1ea5p.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[147] Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 H\u00e0 S\u0129 Ninh t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, c\u1ea5m qu\u00e2n c\u00e1c c\u1ea5p \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo l\u1ec5 ph\u1ee5c d\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. C\u00f2n qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc gi\u1ea3m m\u1ed9t c\u1ea5p \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n s\u0129 c\u1ea5m v\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng h\u1eadu, mu\u1ed1n h\u1ecd ch\u1ec9nh t\u1ec1, c\u00f3 ch\u1ed7 k\u00ednh s\u1ee3, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 n\u00e0y. N\u1ebfu qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng c\u0169ng \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh ra nhi\u1ec1u phi\u1ec1n ph\u1ee9c, kh\u00f3 l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1ec9 n\u00ean theo lu\u1eadt v\u0103n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(H\u00e0 S\u0129 Ninh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean nh\u1eadn ch\u1ea7u. \u0110\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[2] Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0 Ho\u00e0i Nam tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m t\u1eadp nh\u01b0ng ch\u01b0a ph\u00e2n v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. T\u1eeb nay, quan l\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean, H\u1ea1p v\u00e0 Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111em gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu <i>(m\u00f9ng 4)<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ba l\u1ed9 ph\u00eda b\u1eafc, xin chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng v\u00f9ng bi\u00ean v\u00e0 \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 v\u00e0o \u0111\u1ea5t gi\u1eb7c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do m\u00e0 ph\u00e1t binh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ecbch, ch\u1ec9 g\u00e2y th\u00eam vi\u1ec7c \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. H\u00e3y l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eebng l\u1ea1i. N\u1ebfu qu\u00e2n Nhung v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111u\u1ed5i ch\u00fang ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t b\u00e0n chuy\u1ec7n ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[4] L\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung theo Khi\u1ebft \u0110an n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ed9c N\u00ea l\u00e0 B\u1ea1t Ho\u00e0ng Th\u00e1i \u00fay d\u1eabn h\u01a1n 300 tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. B\u1ea1t Ho\u00e0ng v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9c l\u1edbn, s\u1ed1ng \u1edf C\u1ed5 Phong Ch\u00e2u ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea3n tr\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng bu\u00f4n ng\u1ef1a. Th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o uy nghi, c\u00f3 tr\u00ed d\u0169ng, ngang ng\u1ea1nh kh\u00f3 tr\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c Khi\u1ebft \u0110an k\u1ebft n\u1ea1p, phong l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay. Nay h\u1ecd d\u1eabn c\u1ea3 t\u1ed9c \u0111\u1ebfn xin quy ph\u1ee5. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ph\u1ee7 Ch\u00e2u ban t\u1eb7ng tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, c\u1ea5p ru\u1ed9ng c\u00f4ng, cho h\u1ecd \u1edf n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 c\u0103n d\u1eb7n tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m. B\u1ea1t Ho\u00e0ng Th\u00e1i \u00fay sau \u0111\u00f3 sai con l\u00e0 Ng\u1ea1c V\u00e2n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n <i>(m\u00f9ng 5)<\/i>, Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh, L\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n An H\u00f3a, v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n K\u00fd, Th\u1ee9 s\u1eed Quang Ch\u00e2u ki\u00eam tri Nghi Ch\u00e2u, v\u1ec1 kinh, v\u00ec c\u00e1c tri\u1ec1u th\u1ea7n n\u00f3i h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i tr\u1ecb d\u00e2n.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o <i>(m\u00f9ng 6)<\/i>, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan \u00edt d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u b\u00e0y, h\u00ecnh nh\u01b0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u e ng\u1ea1i, tr\u00e1nh n\u00e9, t\u1ea1i sao v\u1eady?&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e8 \u0111\u1ea3ng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng d\u1ea7n kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn suy y\u1ebfu. L\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c gian t\u00e0 kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t. L\u00fd H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do L\u00f4 <i>{M\u1ed9c T\u1ef5}<\/i> che m\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c T\u00f4ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9 t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, nh\u01b0ng l\u00e2u ng\u00e0y \u1eaft s\u1ebd l\u1ed9 ra.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng ba t\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng gia, Li gia, Di\u00ean gia \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng ba t\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng gia, Li gia, Di\u00ean gia \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn. 'Ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-21 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, ph\u1ea7n truy\u1ec7n Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'huy\u1ec7n L\u0169ng S\u01a1n'.\" id=\"return-footnote-216-1\" href=\"#footnote-216-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. Chi\u1ebfu phong quan cho th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 b\u1ebfn \u0111\u00f2 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ed1 tr\u00ed thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n qua s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[9] Sai trung s\u1ee9 ban thu\u1ed1c cho Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng.<\/p>\n<p>[10] Tam ty s\u1ee9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c hai b\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u0103ng b\u1eadc l\u01b0\u01a1ng, ban \u00e1o t\u00eda \u0111ai v\u00e0ng. Sau \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0, c\u0103n d\u1eb7n \u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 m\u1ee9c, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n.<\/p>\n<p>[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 d\u00e2n tr\u00e1ng b\u1ecf tr\u1ed1n th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ed5 sung th\u00eam. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00edch Lu\u00e2n \u0111i s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u T\u1eeb \u0111i\u1ec3m t\u1eadp d\u00e2n tr\u00e1ng. Vua h\u1ecfi Khu m\u1eadt V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh: <i>&#8220;D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc sao l\u1ea1i b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u v\u00f4 c\u1edb?&#8221;<\/i> K\u1ebf Anh \u0111\u00e1p: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u00e2u T\u1eeb t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ed1 d\u00e2n tr\u00e1ng b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, n\u00ean ph\u1ea3i \u0111i\u1ec3m t\u1eadp l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua l\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, phong L\u01b0u th\u1ecb \u1edf h\u1eadu cung l\u00e0m M\u1ef9 nh\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0m T\u00e0i nh\u00e2n. L\u01b0u th\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Hoa D\u01b0\u01a1ng, D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb ng\u01b0\u1eddi B\u00ec. Khi Vua c\u00f2n l\u00e0 T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t h\u00f4m n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e0n b\u00e0 Th\u1ee5c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, ta mu\u1ed1n t\u00ecm.&#8221;<\/i> L\u01b0u th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc g\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c l\u00e0 Cung M\u1ef9, M\u1ef9 \u0111\u01b0a n\u00e0ng v\u00e0o kinh, sau nh\u00e0 ngh\u00e8o, mu\u1ed1n g\u1ea3 l\u1ea1i. Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, t\u00e2u v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eddi v\u00e0o, b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i. Nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u1ea7n qu\u1ed1c phu nh\u00e2n t\u00ednh nghi\u00eam kh\u1eafc, kh\u00f4ng vui, c\u1ed1 \u00e9p v\u01b0\u01a1ng \u0111u\u1ed5i \u0111i. V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i \u0111\u01b0a n\u00e0ng \u0111\u1ebfn nh\u00e0 M\u00e2n, M\u00e2n c\u0169ng tr\u00e1nh hi\u1ec1m nghi, kh\u00f4ng d\u00e1m \u1edf l\u1ea1i. V\u01b0\u01a1ng b\u00e8n cho M\u00e2n n\u0103m tr\u0103m l\u1ea1ng b\u1ea1c, sai x\u00e2y nh\u00e0 ri\u00eang cho n\u00e0ng \u1edf. Sau \u0111\u00f3, xin ph\u00e9p T\u1ea7n qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eddi l\u1ea1i v\u00e0o cung, b\u00e8n c\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong. Cung M\u1ef9 \u0111\u1ed5i h\u1ecd L\u01b0u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'M\u1ef9' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 242 truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Minh T\u00fac L\u01b0u ho\u00e0ng h\u1eadu m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-216-2\" href=\"#footnote-216-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, l\u00e0m anh c\u1ee7a M\u1ef9 nh\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p vi\u1ec7c Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn c\u00f3 hai thuy\u1ebft, trong \u0111\u00f3 vi\u1ec7c ch\u1ec9 s\u1eed \u1edf T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng cung h\u1ee3p v\u1edbi \u300aTh\u1ea7n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b truy\u1ec7n L\u01b0u V\u0129nh Ni\u00ean, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c l\u1ed9 H\u1ea1p, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, qu\u00e2n Uy L\u1ed7 v\u00e0 ch\u00e2u M\u1ea1c \u0111\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an, H\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng Nam t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Ho\u00e0ng th\u00e1i phi, L\u1ec7nh c\u00f4ng \u0111\u1ec1u d\u1eabn h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n k\u1ef5 binh, t\u1eeb Gi\u00e1m Th\u00e0nh Xuy\u00ean \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u, n\u00f3i l\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa qu\u00e2n B\u00ecnh T\u1eafc v\u00e0 th\u00e0nh c\u0169 Dung Th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch l\u1ee3i th\u1ebf \u1edf chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u00ec, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd ch\u00fang, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9n th\u1eadn do th\u00e1m, n\u1ebfu \u0111\u1ecbch c\u00f3 \u0111\u1ed9ng t\u0129nh \u1edf ba th\u00e0nh, th\u00ec h\u1ee3p l\u1ef1c gi\u1eef th\u00e0nh V\u1ecdng \u0110\u00f4, d\u00f9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u00e1p s\u00e1t s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n Uy L\u1ed7, T\u0129nh Nhung, Thu\u1eadn An, tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh, ch\u00e2u B\u1ea3o nghi\u00eam binh \u1ee9ng vi\u1ec7n, l\u1ea1i m\u1edf r\u1ed9ng ru\u1ed9ng vu\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u0103n k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch. N\u1ebfu ch\u01b0a c\u00f3 g\u00ec, th\u00ec l\u1ea5y c\u1edb s\u1eeda tr\u1ea1i m\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u00fac', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-216-3\" href=\"#footnote-216-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, d\u1ef1 tr\u1eef g\u1ed7 ng\u00f3i \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[15] V\u1ecb Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n Chi\u00ean Ma B\u00edch D\u01b0 Long v\u00e0 Ti\u1ec7n Ch\u00fac c\u1ee7a t\u1ed9c L\u00e3n Gia \u1edf Kh\u00e1m C\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd, nguy\u1ec7n d\u1eabn b\u1ed9 h\u1ea1 gi\u00fap qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng quy ph\u1ee5. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n ng\u1ef1a \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0111i qua b\u1ed9 t\u1ed9c n\u00e0y, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau s\u1ebd b\u1ea3o \u0111\u1ea3m kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec x\u1ea3y ra. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng gi\u00e1 tr\u1ecb ng\u1ef1a, phong Ti\u1ec7n Ch\u00fac l\u00e0m Lang t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[16] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, kinh s\u01b0 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc T\u00e2y Nam Phi\u1ec1n v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Tang Ca mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 ph\u00e1t binh h\u1ed7 tr\u1ee3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n c\u1ea3n \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Long Quang Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng xa, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a hao t\u1ed5n nhi\u1ec1u, n\u00ean ban chi\u1ebfu cho Nghi Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Nghi Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tuy\u00ean Ch\u00e2u', kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ecba danh, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean Di 5-13 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-216-4\" href=\"#footnote-216-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> ban th\u01b0\u1edfng ngay t\u1ea1i ch\u1ed7. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, b\u1ed9 t\u1ed9c n\u00e0y kh\u1ea9n thi\u1ebft xin \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;S\u00e1ch \u0111\u1ed3 v\u0129, s\u00e1ch suy b\u1ed9, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m trong lu\u1eadt c\u0169, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u01b0 h\u1ecdc, nay c\u1ea7n nghi\u00eam c\u1ea5m l\u1ea1i. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, d\u00e2n gian n\u1ebfu c\u00f3 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng thi\u00ean v\u0103n, s\u00e1ch s\u1ea5m k\u00fd c\u1ea5m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00ean, \u0111\u1ed1t b\u1ecf t\u1ea1i ch\u1ed7, ai gi\u1ea5u kh\u00f4ng khai b\u00e1o s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, ai t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ti\u1ec1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n to\u00e1n s\u1ed1 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c, h\u1ecdc s\u0129 c\u1ee7a T\u01b0 Thi\u00ean Gi\u00e1m, H\u00e0n L\u00e2m Thi\u00ean V\u0103n Vi\u1ec7n t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o nh\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, b\u00f3i to\u00e1n c\u00e1t hung, sao ch\u00e9p v\u0103n th\u01b0, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, mi\u1ec5n thu mua c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[21] \u0110i\u1ec1n V\u0103n Thi\u1ec7n, Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ngh\u0129a qu\u00e2n Ng\u0169 t\u00ednh c\u1ee7a Cao Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[22] Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, Th\u1ea5p Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00fd Th\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7c, th\u1ee7 l\u0129nh 45 b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n \u1edf H\u00e0 T\u00e2y, d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[23] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, c\u00e1c lo\u1ea1i v\u0169 kh\u00ed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00ean quan t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[24] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, kinh s\u01b0 l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, b\u00e3i b\u1ecf Cao Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 3 l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Ph\u00f9ng Nh\u00e2n Tu\u1ea5n, Trung s\u1ee9 c\u1ea7m ki\u1ebfm ng\u1ef1 c\u1ee7a M\u1ea1c Ch\u00e2u L\u1ed9, v\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, B\u1ed9 th\u1ef1 c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y, t\u1ed1 c\u00e1o l\u1eabn nhau, vi\u1ec7c nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft v\u1ee5n v\u1eb7t. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 tr\u1ecb t\u1ed9i Nh\u00e2n Tu\u1ea5n, s\u1ee3 t\u01b0\u1edbng s\u00fay s\u1ebd ki\u00eau c\u0103ng, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n truy c\u1ee9u s\u00e2u.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, sai s\u1ee9 thay Nh\u00e2n Tu\u1ea5n v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[27] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, kinh th\u00e0nh l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'l\u1ea1i' trong 'kinh th\u00e0nh l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-216-5\" href=\"#footnote-216-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ec1u rung chuy\u1ec3n, c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng k\u00e9o d\u00e0i m\u1ed9t l\u00fac r\u1ed3i ng\u1eebng. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o Kh\u00f4n qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 y\u00ean t\u0129nh, kinh th\u00e0nh l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 h\u1ecdp, m\u00e0 l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do Tr\u1eabm nghe x\u00e9t kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u1ef1 x\u00e9t m\u00ecnh, ch\u00ednh s\u1ef1 trong ngo\u00e0i, h\u00e1 d\u00e1m kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng, ch\u1ec9 lo m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00e0o oan u\u1ed5ng.&#8221;<\/i> H\u00e3ng c\u00fai \u0111\u1ea7u nh\u1eadn l\u1ed7i. Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00e0ng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, m\u1ed7i khi ban ra m\u1ed9t m\u1ec7nh l\u1ec7nh, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng kh\u1ecfi b\u00e0n t\u00e1n, n\u1ebfu h\u01a1i ng\u0103n ch\u1eb7n, l\u1ea1i b\u1ecbt m\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn.&#8221;<\/i> H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u, th\u1eadt \u0111\u00e1ng s\u1ee3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[28] K\u00fd Ch\u00e2u x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, th\u00e0nh B\u00ecnh L\u1ed7 x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, thi\u00eau r\u1ee5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e0 c\u1eeda. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n h\u1ed9i v\u1edbi T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu c\u00f9ng x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u1eefng qu\u00e2n d\u00e2n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ec1u x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh th\u00ec \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y sang ch\u00e2u kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, B\u1eafc di\u1ec7n \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n t\u00e2u r\u1eb1ng, xin t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Gia S\u01a1n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng 32 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111\u00e0o th\u00e0nh k\u00eanh, th\u1eb3ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n B\u1ed3 \u00c2m 62 d\u1eb7m, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Sa, ch\u1ea3y qua h\u1ed3 Bi\u00ean Ng\u00f4 v\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i thuy\u1ec1n b\u00e8, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ec5 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt hai b\u00ean, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1ef1a gi\u1eb7c. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[31] Khi L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Phan La Chi gi\u1ea3 v\u1edd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, K\u1ebf Thi\u00ean kh\u00f4ng nghi ng\u1edd m\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, La Chi b\u1ea5t ng\u1edd t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c L\u1ee5c C\u1ed1c v\u00e0 t\u1ed9c Gi\u1ea3 Long c\u00f9ng t\u1ea5n c\u00f4ng, K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, b\u1ecb tr\u00fang t\u00ean, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng, ch\u1ea1y v\u1ec1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi Linh Ch\u00e2u, ch\u1ebft t\u1ea1i Tam Th\u1eadp T\u1ec9nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Tam Th\u1eadp T\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam Th\u1eadp L\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aV\u0169 Kinh T\u1ed5ng Y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 18, h\u1ea1, \u0111i\u1ec1u L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-216-6\" href=\"#footnote-216-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. Con trai \u00f4ng l\u00e0 A Di k\u1ebf v\u1ecb, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh \u0110\u1ee9c Minh. Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, c\u00e1c b\u1ed9 th\u1ef1 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh v\u00e0 Phu Di\u00ean l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u00e1o tin, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng A Di c\u00f2n nh\u1ecf. C\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xin ban chi\u1ebfu chi\u00eau d\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-216-7\" href=\"#footnote-216-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, A Di v\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 n\u1ebfu c\u00f9ng nhau quy thu\u1eadn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb h\u1eadu h\u0129nh. Ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 cho A Di, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i \u00e2m, A Di n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t cha n\u00ean kh\u00f3 d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e0y ti\u1ec7n th\u1ec3. S\u00f9ng Qu\u00fd nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin c\u1eed s\u1ee9 \u0111i th\u0103m vi\u1ebfng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a gi\u1eb7c l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;A Di \u0111\u00e3 m\u1ed3 c\u00f4i, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c chi\u00eau d\u1ee5. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, n\u1ebfu b\u00ean trong ch\u1ee9a m\u01b0u gian, b\u00ean ngo\u00e0i t\u1ecf ra nhu thu\u1eadn, ch\u1ec9 \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng Linh Ch\u00e2u, c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p, bu\u00f4n b\u00e1n, b\u00ed m\u1eadt s\u1eeda sang v\u0169 kh\u00ed, \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u00f4 \u0111\u1ed9, n\u1ebfu kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd th\u00ec s\u1ebd b\u1ea5t ng\u1edd n\u1ed5i d\u1eady l\u00e0m gi\u1eb7c, th\u00ec h\u1ecda c\u00e0ng s\u00e2u. N\u00ean l\u1ec7nh cho S\u00f9ng Qu\u00fd th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 quy thu\u1eadn th\u00ec ph\u1ea3i d\u00e2ng Linh Ch\u00e2u, tr\u1ea3 l\u1ea1i tr\u1ecb s\u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u, tr\u1ea3 h\u1ebft con tin c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, gi\u1ea3i t\u00e1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, s\u1ebd ban cho ch\u1ee9c Ti\u1ebft ch\u1ebf Ng\u00e2n, H\u1ea1; n\u1ebfu l\u1ea5y c\u1edb Ng\u00e2n, H\u1ea1 hoang t\u00e0n, th\u00ec nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00f2i l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho \u0110\u1ee9c Minh, n\u00f3i r\u00f5 \u00fd ch\u1ec9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u00ean ch\u01b0a c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u0103m vi\u1ebfng.<\/p>\n<p><i>(\u300aK\u1ebf Thi\u00ean truy\u1ec1n\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p K\u1ebf Thi\u00ean ch\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, \u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b c\u0169ng n\u00f3i v\u1eady. Ri\u00eang \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u1eabn ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m nay, e r\u1eb1ng do s\u1ef1 vi\u1ec7c T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng n\u00ean g\u1ed9p chung, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, th\u00ec kh\u00f4ng l\u1ebd \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 m\u1edbi b\u00e1o tin. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c ch\u00e2u Linh, H\u1ea1, Tuy, Ng\u00e2n, H\u1ef1u c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean nh\u01b0 V\u1ea1n S\u01a1n, V\u1ea1n Ng\u1ed9, B\u00e0ng La, Th\u1ec7 An, ch\u00e2u Di\u00eam l\u00e0 L\u00fd V\u0103n T\u00edn, V\u1ea1n T\u1eed \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu v\u00e0 \u0110\u00f4 qu\u00e2n Ng\u00f4 Th\u1ee7 Ch\u00ednh, M\u00e3 V\u0129, n\u1ebfu ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn b\u1ed9 h\u1ea1 quy thu\u1eadn, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ban th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, m\u1ed9t v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, n\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, n\u0103m ng\u00e0n c\u00e2n tr\u00e0. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u00e2n ch\u1ee7 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng t\u00f9y theo c\u1ea5p b\u1eadc. Nh\u1eefng ai tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng ph\u1ea3n b\u1ed9i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i v\u00e0 ghi nh\u1eadn c\u00f4ng tr\u1ea1ng.<\/p>\n<p>[33] V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Thu\u1eadn, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ch\u00e2u Ho\u00e0n, \u0111\u00e3 t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e2u n\u0103m, t\u00edch ch\u1ee9a nhi\u1ec1u s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i, t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Nhung kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. C\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed, xin phong \u00f4ng ta l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan ho\u1eb7c Th\u1ee9 s\u1eed. Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, tri\u1ec7u con trai \u00f4ng ta b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 r\u00e0ng bu\u1ed9c. Do \u0111\u00f3, Di\u00ean Thu\u1eadn xin t\u1eeb ch\u1ee9c qu\u00e2n ch\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u00f4 hi\u1ec7u M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, ban th\u00eam qu\u00e0 t\u1eb7ng, th\u00fac gi\u1ee5c l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[34] Phan La Chi sai ch\u00e1u l\u00e0 T\u01b0 Di Ho\u00e0n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng tin th\u1eafng tr\u1eadn v\u00e0 c\u1ed1ng ng\u1ef1a qu\u00fd, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[35] Sai trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu th\u01b0 d\u1ee5 c\u00e1c quan B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac t\u1eb7c th\u1ee7 Thi\u00ean \u0111\u00e3 ch\u1ebft, nhanh ch\u00f3ng l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ea5n c\u00f4ng, g\u1eedi tin t\u1ee9c nhanh ch\u00f3ng v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ea5y Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n l\u00e0m Tri ph\u1ee7 qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng ki\u00eam \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Tr\u00fa b\u1ea1c. Hi\u1ec3n d\u00e2ng s\u1edb, xin ch\u1ecdn trong h\u00e0ng v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u0103ng l\u00e0m Tuy\u00ean huy s\u1ee9, giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, v\u00ec \u0111\u1ecba v\u1ecb cao th\u00ec uy danh n\u1ed5i b\u1eadt, t\u1ea7m nh\u00ecn xa th\u00ec c\u00f4ng lao \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn. L\u1ea1i xin nh\u1eefng v\u00f5 th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00ec t\u1ed9i l\u1ed7i, n\u00ean b\u1ecf qua l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i, h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd t\u1eadn t\u00e2m hi sinh. Khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9, vi\u1ec7c n\u00ean giao ph\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m qu\u00e1 nhi\u1ec1u gi\u00e1m qu\u00e2n ho\u1eb7c s\u1ee7ng th\u1ea7n, v\u00ec <i>&#8220;m\u01b0\u1eddi con d\u00ea ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi ch\u0103n&#8221;<\/i> l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a ch\u00ea tr\u00e1ch. M\u1ed7i n\u0103m ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00f9a thu, qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 chia nhau \u0111\u00f3ng \u1edf ba n\u01a1i, do \u0111\u00f3 khi h\u1ee3p chi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng l\u1ee1 h\u1eb9n, mong r\u00e0ng bu\u1ed9c l\u1ea1i, khi \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u00e1nh qu\u00e2n h\u1ed7 tr\u1ee3 nhau, t\u1ef1 nhi\u00ean qu\u00e2n uy t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi th\u00eam d\u0169ng kh\u00ed. Sau \u0111\u00f3 xin v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u M\u1ea1c l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf qu\u00e2n Can Ninh \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai s\u1ee9 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea7n, Th\u00e1i, Nghi, M\u1eadt.<\/p>\n<p>[39] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd K\u1ebf Long v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee9u vi\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u1edf Linh V\u0169, b\u1ed9 t\u1ed9c Khang N\u00f4 li\u00ean t\u1ee5c ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n g\u1ea7n Ti\u00eau Quan, c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u0110\u1ea1i Tr\u00f9ng, S\u00e0m li\u00ean k\u1ebft nh\u01b0 m\u00f4i v\u1edbi r\u0103ng, \u1ef7 th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf v\u00e0 \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, ngang ng\u01b0\u1ee3c kh\u00f3 tr\u1ecb. B\u1ea5y gi\u1edd, Kinh Nguy\u00ean b\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u1ea7n H\u01b0ng d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, \u0111\u00e1nh th\u1eb3ng v\u00e0o s\u00e0o huy\u1ec7t, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0 tr\u1ebb, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 gia s\u00fac, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch kho t\u00e0ng c\u1ee7a ch\u00fang. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban ti\u1ec1n cho l\u00ednh tr\u1ea1m t\u1eeb Xuy\u00ean H\u1ea1p \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Tr\u1ea5n Ninh qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u00e0i V\u0169 T\u00edch t\u1eeb Thi\u1ec3m Ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 cho L\u1ed7 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 y\u1ebft ki\u1ebfn, h\u00e0nh l\u1ec5 c\u00f4 d\u00e2u v\u1edbi nh\u00e0 ch\u1ed3ng. V\u0169 T\u00edch c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Phu Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00ednh k\u1ef5 binh t\u00ean C\u1eadn Ti\u1ebfn ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5, n\u00ean b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9. C\u00e1c quan cho r\u1eb1ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 l\u1edbn, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng trong b\u1ed9. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh treo th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[43] \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tra \u0110\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nho nh\u00e3 ch\u1eadm ch\u1ea1p, kh\u00f4ng gi\u1ecfi x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c kh\u00f3, c\u00f9ng Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Bi\u1ec7n C\u1ed5n v\u00e0o ch\u1ea7u. Khi s\u1eafp l\u00ean \u0111i\u1ec7n, C\u1ed5n v\u1ed9i l\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u ra, b\u1ea3o \u0110\u1ea1o c\u00f9ng k\u00fd. \u0110\u1ebfn khi Vua h\u1ecfi, th\u00ec vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ed9 chi, m\u00e0 \u0110\u1ea1o ch\u01b0a t\u1eebng xem qua, n\u00ean l\u00fang t\u00fang kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0110\u1ea1o kh\u00f4ng t\u1ef1 bi\u1ec7n minh, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ecf v\u1ebb b\u1ef1c t\u1ee9c. \u0110\u1ea1o l\u00e0m quan lu\u00f4n khoan dung, thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u00f3 l\u1ed7i ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u00e1nh m\u1eafng, d\u00e2n ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1ec1 n\u1ee3 n\u1ea7n, c\u00f3 khi \u00f4ng t\u1ef1 b\u1ecf ti\u1ec1n ra tr\u1ea3 gi\u00fap, v\u00ec th\u1ebf vi\u1ec7c quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam minh. Khi l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n, th\u1ea5y b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00e2y t\u00e1o ngon, ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u h\u00e1i d\u00e2ng l\u00ean. \u0110\u1ea1o li\u1ec1n t\u00ednh ti\u1ec1n treo l\u00ean c\u00e2y r\u1ed3i \u0111i. \u00d4ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i, h\u1eadu \u0111\u00e3i b\u1ea1n c\u0169, b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ec1u \u0111em chia h\u1ebft, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u khen ph\u1ea9m h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch \u300aC\u00e1p m\u00f4n nghi ch\u1ebf\u300b m\u1edbi so\u1ea1n g\u1ed3m 6 quy\u1ec3n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ban h\u00e0nh. Vua cho r\u1eb1ng nghi ch\u1ebf C\u00e1p m\u00f4n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1eb7t ra, kh\u00f4ng c\u00f3 quy c\u1ee7, n\u00ean H\u1ea1o \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh s\u1eeda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[45] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea, t\u1ecf r\u00f5 uy \u0111\u1ee9c, d\u00e2n trong v\u00f9ng xin l\u01b0u l\u1ea1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf m\u00ecnh, \u0110inh V\u1ecb xin c\u1eed Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Ti\u1ebft Nhan. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, th\u0103ng Ti\u1ebft Nhan l\u00e0m Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9: ch\u1eef 's\u1ee9' tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n Ti\u1ebft Nhan m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-216-8\" href=\"#footnote-216-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, tri\u1ec7u \u0110inh V\u1ecb v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[46] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u \u00cdch, L\u00ea, Nh\u00e3 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[47] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Xuy\u00ean, H\u1ea1p, binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ea5y hai n\u0103m l\u00e0m h\u1ea1n, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u0169ng theo \u0111\u00f3. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Ki\u1ebfm ngo\u1ea1i thay phi\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, nh\u01b0ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00f3 khi \u0111\u1ebfn n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f4ng \u1ed5n.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[48] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, Tri Uy L\u1ed7 qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u1ee5y N\u0103ng t\u00e2u ph\u00e1 qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh kh\u1ea9u, \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c qua D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u0169 kh\u00ed. H\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, ban cho \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[49] Ban cho th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c Phi\u00ean \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 l\u00e0 Di\u00eam T\u00e0ng \u00e1o da h\u1ed5 l\u1ed9n l\u00f4ng. Theo t\u1ee5c Phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c \u0111\u1ec1u suy t\u00f4n, n\u00ean Phan La Chi xin v\u1eady.<\/p>\n<p>[50] Ng\u01b0\u1eddi Nhung c\u01b0\u1edbp tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu l\u00e0 \u0110o\u00e0n Th\u1ee7 Lu\u00e2n \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ng\u00e0y, \u0111\u00e1nh nhau k\u1ecbch li\u1ec7t, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u gi\u1eb7c, l\u1ea5y Th\u1ee7 Lu\u00e2n l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n thu\u1ed9c Tam ban t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, tai m\u1eaft ch\u01b0a suy y\u1ebfu, th\u00ec cho gi\u1eef ch\u1ee9c gi\u00e1m l\u00e2m \u1edf n\u01a1i thu\u1eadn ti\u1ec7n cho gia \u0111\u00ecnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 t\u1eeb 75 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec cho m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 \u1edf qu\u1eadn, ph\u1ee5ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c th\u00ec nh\u1eadn ch\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 \u1edf ti\u1ebft tr\u1ea5n. Ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u00ec cho v\u1ec1 qu\u00ea.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n kh\u1ecfe m\u1ea1nh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 sai khi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c, xin tr\u1eeb t\u1ed9i tham nh\u0169ng v\u00e0 cho v\u1ec1 qu\u00ea, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec cho m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 \u1edf n\u01a1i thu\u1eadn ti\u1ec7n, ph\u1ee5ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c th\u00ec l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, t\u01b0 m\u00e3, bi\u1ec7t gi\u00e1, th\u1ecb c\u1ea5m v\u00e0 cung ph\u1ee5ng quan tr\u1edf l\u00ean th\u00ec cho l\u00e0m quan tr\u00ed s\u0129, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, \u0111\u1eb7t v\u00e0o ch\u1ee9c nha hi\u1ec7u, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[52] \u0110\u01b0\u1eddng L\u00e2n Ph\u1ee7 b\u00e1o r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n \u1edf Li\u1ec5u C\u1ed1c Xuy\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, b\u1eaft s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c 1.300 ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e9m gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>[53] D\u00e2n ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng ng\u1ef1a, xin gi\u1eef l\u1ea1i tri ch\u00e2u Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef6, v\u00e0 xin l\u1eadp bia \u0111\u1ee9c ch\u00ednh. Vua sai tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u1ef1a, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Nguy\u00ean \u1ef6.<\/p>\n<p>Nguy\u00ean \u1ef6 \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh t\u1ed5ng c\u1ed9ng 5 n\u0103m, g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, quan l\u1ea1i trong ch\u00e2u xin m\u1eddi th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y l\u00e0m r\u1ed3ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a, Nguy\u00ean \u1ef6 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb m\u00ea ho\u1eb7c, r\u1ed3ng ch\u1ec9 l\u00e0 lo\u00e0i th\u00fa<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00ednh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 257 truy\u1ec7n Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-216-9\" href=\"#footnote-216-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Ch\u1ec9 c\u00f3 l\u00f2ng th\u00e0nh m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi.&#8221;<\/i> B\u00e8n t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1o s\u0129, l\u1eadp \u0111\u00e0n c\u00fang t\u1ebf, \u0103n chay ba ng\u00e0y, l\u1ea1y tr\u0103m l\u1ea7n kh\u1ea9n c\u1ea7u, qua \u0111\u00eam th\u00ec m\u01b0a xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ho\u00e0ng Di Gi\u1ea3n, quan Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch ng\u1ef1 th\u01b0 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c sao ch\u00e9p v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 24.162 quy\u1ec3n, s\u00e1u quan hi\u1ec7u kh\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng l\u1ee5a v\u1ea3i kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sai quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch.)<\/i><\/p>\n<p>[55] V\u1ea1n An ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7nh ch\u01b0a kh\u1ecfi, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf thu\u1ed1c thang, m\u1ed7i khi g\u1eb7p c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, n\u00e9t m\u1eb7t \u0111\u1ec1u l\u1ed9 v\u1ebb lo l\u1eafng, c\u00f3 khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a th\u00e1i h\u1eadu th\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u1eaft ch\u1ea3y d\u00e0i. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng th\u1ea7y thu\u1ed1c gi\u1ecfi trong d\u00e2n gian, chi\u1ebfu ch\u1ec9 li\u00ean t\u1ee5c ban xu\u1ed1ng. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0 t\u1ea1i V\u1ea1n An cung<a class=\"footnote\" title=\"'V\u1ea1n An cung' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'V\u1ea1n Th\u1ecd cung', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi nh\u1ea5t chi nh\u1ecb s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-216-10\" href=\"#footnote-216-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua nghe ch\u00ednh s\u1ef1, ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng c\u00e1c quan hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung kh\u1ea9n thi\u1ebft th\u1ec9nh c\u1ea7u, l\u1ea1i th\u1ea5y Vua g\u1ea7y y\u1ebfu qu\u00e1 m\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ea5y' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ki\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-216-11\" href=\"#footnote-216-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng n\u0103m bi\u1ec3u t\u1ea5u, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung xin \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf tr\u1ed1ng d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t ch\u00fat. Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i nghe theo.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n Nhung \u1edf Th\u1ea7n \u0110\u00f4i, ph\u00e1 h\u1ee7y tr\u1ea1i l\u0169y c\u1ee7a ch\u00fang, b\u1eaft s\u1ed1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra ti\u1ebfp ki\u1ebfn qu\u1ea7n th\u1ea7n \u1edf h\u00e0nh lang ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, m\u1eb7c tang ph\u1ee5c kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft.<\/p>\n<p>[60] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ng\u1ee5y N\u0103ng \u1edf Uy L\u1ed7 qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u00f3ng \u1edf Thu\u1eadn An qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n Nhung.<\/p>\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung l\u00e0 H\u1ee9a Qu\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ea7n H\u00e0n d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ea5t Phi\u00ean, ch\u00e9m gi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u00f9 binh, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c; l\u1ea1i b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00e0o h\u00e0o \u0111\u1eafp l\u0169y, thi\u1ebft l\u1eadp ph\u00f2ng tuy\u1ebfn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m th\u1ea5y thu\u1eadn ti\u1ec7n. C\u00f3 l\u1ea7n H\u1ee9a Qu\u00e2n \u0111i tu\u1ea7n tra, \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u1ea3i M\u1ed9c H\u1ea1p \u1edf n\u00fai L\u0169ng S\u01a1n, Vua cho r\u1eb1ng \u00f4ng ta kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do m\u00e0 r\u1eddi b\u1ecf doanh tr\u1ea1i, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7n binh, lo s\u1ee3 qu\u00e2n gi\u1eb7c s\u1ebd \u0111\u1ed9t k\u00edch, n\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, v\u00ec H\u1ee9a Qu\u00e2n kh\u00f4ng gi\u1ecfi v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c quan l\u1ea1i, n\u00ean Vua \u0111i\u1ec1u T\u00e0o V\u0129 t\u1eeb V\u1ecb Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn thay th\u1ebf. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Khang N\u00f4 l\u00e0 \u0110\u1ed5 Di \u0111\u00e3 d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn quy thu\u1eadn, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean t\u00e0n \u00e1c, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n, v\u1eeba nghe chi\u1ebfu ch\u1ec9 chi\u00eau an, h\u1ecd \u0111\u1ec1u tranh nhau xem, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft.<\/p>\n<p><i>(T\u00e0o V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung v\u00e0o th\u00e1ng hai ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Cao D\u01b0\u01a1ng quan l\u00e0 Chu O\u00e1nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n Nhung.<\/p>\n<p>[63] Tr\u1ecbnh qu\u1ed1c \u00dd Thu\u1eadn Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t, Vua \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f3c l\u00f3c kh\u00f4ng n\u00e9n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i \u0111au. C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ec1u \u0111ang \u0111\u1ec3 tang Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, l\u1ea5y vi\u1ec7c n\u1eb7ng bao tr\u00f9m vi\u1ec7c nh\u1eb9, xin kh\u00f4ng m\u1eb7c tang ph\u1ee5c. Vua cho r\u1eb1ng t\u00ecnh c\u1ea3m kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n sai Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa m\u1eb7c tang ph\u1ee5c. Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd V\u01b0\u01a1ng Di Trinh ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 v\u00ec l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa, \u0111\u1ebfn nay tr\u1ea3 l\u1ea1i cho quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch, sau \u0111\u00f3 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, d\u1eddi qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng \u1edf Th\u1ea1ch Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Ph\u1ea7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 nghe ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc l\u00e0 Ng\u1ee5y Nguy\u1ec7n <i>(ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i> \u0111\u1ebfn Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u00f4ng l\u1ed9, L\u00fd Tr\u00ed Trung <i>(ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i> \u0111\u1ebfn C\u00e0n Ninh qu\u00e2n, Kinh T\u1ef1 h\u1ed9i v\u1edbi L\u01b0u H\u00e1n Ng\u01b0ng, \u0110i\u1ec1n T\u01b0 Minh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn M\u1ea1c Ch\u00e2u, Thu\u1eadn An qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ch\u00e2u H\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng ng\u1eebng, Vua h\u1ecfi quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf \u0111\u00f3 l\u00e0 ai, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c qu\u1eadn n\u01b0\u1edbc g\u1eb7p tai h\u1ecda, d\u00e2n kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 quan cai tr\u1ecb ph\u1ea3i l\u1ea5y \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n t\u0129nh, th\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec. Ch\u00ednh t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf phi\u00ean qu\u1eadn, t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 bi\u1ebft binh ph\u00e1p, nh\u01b0ng ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y s\u1ef1 tr\u1ea5n t\u0129nh v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t l\u00e0m \u00fd ch\u00ed kh\u00f4ng? Thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, kh\u00f4ng kh\u1ecfi lo l\u1eafng, ch\u00ednh v\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, H\u00ecnh b\u1ed9, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, Suy tr\u1ef1c, T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ea5y Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, l\u1ea5y \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Chu \u0110\u00e0i Ph\u00f9 thay th\u1ebf, ban cho \u0110\u00e0i Ph\u00f9 \u00e1o kim t\u1eed, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 do V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 \u1ed3n \u00e0o.<\/p>\n<p>[70] V\u00ec ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf khe su\u1ed1i \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho huy\u1ec7n Th\u1ea1ch M\u00f4n, ch\u00e2u Phong trong hai n\u0103m.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng ba bi\u1ec3u xin Vua ng\u1ef1 \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee5 qu\u00e2n v\u00e0o tr\u1eadn, e r\u1eb1ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ed9ng binh, xin chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Si\u00eau t\u00f9y nghi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u00e1p tr\u1eadn ph\u1ea3i tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111\u00e3 d\u1ea7n th\u1ea5y th\u00e0nh qu\u1ea3. N\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c khai ph\u00e1, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 l\u1edbn. Tuy nhi\u00ean, binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n phu l\u00e0m ru\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng sang vi\u1ec7c kh\u00e1c, n\u00ean ch\u01b0a th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho B\u1ea3o Ch\u00e2u chuy\u00ean qu\u1ea3n s\u1ed5 binh \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, t\u1eeb nay n\u1ebfu chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00f2n d\u00e1m \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[74] Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u1eabm xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u00f4ng ng\u00f2i v\u00e0 ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3n do Thu\u1eadn An v\u00e0 T\u0129nh Nhung qu\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean, so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc sau, th\u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb \u0111\u1ecba gi\u1edbi Thu\u1eadn An \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c T\u0129nh Nhung, \u0111\u1ecba h\u00ecnh cao, e r\u1eb1ng t\u1ed1n c\u00f4ng m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, ph\u00eda b\u1eafc con s\u00f4ng n\u00e0y c\u00f3 l\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ed5, t\u1eeb T\u0129nh Nhung ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn An, n\u1ebfu n\u0103m n\u00e0o m\u01b0a nhi\u1ec1u c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng thuy\u1ec1n b\u00e8, mu\u1ed1n kh\u1edfi c\u00f4ng kh\u01a1i th\u00f4ng.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Sa Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o T\u00f4ng Th\u1ecd sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ed1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng T\u00f2ng L\u00fd Kh\u1ea3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ec7nh cho binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa l\u00e2u n\u0103m \u1edf ba l\u1ed9 ph\u00eda b\u1eafc thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven s\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[78] H\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nguy\u00ean Ch\u00e2u, Tr\u1ea5n Nhung, B\u1ea3o An qu\u00e2n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n theo l\u1ec7 b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea5t g\u1ea7n. T\u1eeb nay theo l\u1ec7 Ho\u00e0n Ch\u00e2u l\u00e0m quan xa, mi\u1ec5n cho vi\u1ec7c ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[79] Doanh Ch\u00e2u x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh \u0111\u1ebfn B\u1eafc Nh\u1ea1c c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh ngh\u1ec9 vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc, ban c\u1ea5p y ph\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c kh\u00e1c nhau, v\u00ec n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n nh\u01b0ng m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu<a class=\"footnote\" title=\"V\u00ec n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n nh\u01b0ng m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu: C\u00e1c b\u1ea3n ghi ch\u00fa r\u1eb1ng ch\u1eef 'th\u1ee5c' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1eef 'nhi\u1ec7t' vi\u1ebft sai. Tra c\u1ee9u b\u1ea3n k\u1ef7 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o c\u00f3 ghi: 'V\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng, cho binh l\u00ednh bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc ngh\u1ec9 vi\u1ec7c.' C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi s\u1eed. S\u00e1ch \u300aT\u1ee9 kh\u1ed1 to\u00e0n th\u01b0 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng\u300b quy\u1ec3n 30 c\u0169ng ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. B\u1ea3n in g\u1ed1c b\u1ecb thi\u1ebfu.\" id=\"return-footnote-216-12\" href=\"#footnote-216-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[82] Tri H\u00f9ng ch\u00e2u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc qu\u00e2n Can Ninh c\u00f3 k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ed5 ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn H\u00f9ng ch\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t th\u00f4ng su\u1ed1t, thuy\u1ec1n b\u00e8 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1edbi, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n qu\u00e2n Nhung ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh. T\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng s\u1ee9c n\u1ea1o v\u00e9t, t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai tri\u1ec7u ng\u00e0y c\u00f4ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 l\u1edbn, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u00edch h\u1ee3p.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1ec7nh cho Th\u1eeba C\u1ee7 \u0111\u1ee3i khi bi\u1ebft qu\u00e2n Nhung s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u1ea1i Lang c\u1ed5, b\u1ed1 tr\u00ed qu\u00e2n ph\u00f2ng b\u1ecb, th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd b\u00e0n b\u1ea1c t\u1eeb t\u1eeb.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng t\u01b0\u1edbi v\u00e0o \u0111i\u1ec7n T\u00e0i L\u01b0\u01a1ng \u1edf tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua th\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u00eda b\u1eafc nhi\u1ec1u v\u00e0 n\u1eb7ng, d\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, lo quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u0103m lo chu \u0111\u00e1o, l\u1ea1i xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ph\u00eda b\u1eafc, th\u1ea5y \u0111i\u1ec7n T\u00e0i L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ecba th\u1ebf r\u1ea5t th\u1ea5p, \u0111\u1ebfn h\u00e8 thu n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng, kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u00e2n l\u1ef1c, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Hai vi\u1ec7c th\u1ea5y trong \u300aKinh V\u0169 Th\u00e1nh L\u01b0\u1ee3c\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng t\u01b0.)<\/i><\/p>\n<p>[83] L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u1ee7 s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n \u0111\u1ebfn vi\u00ean li\u00eau, t\u1eeb nay m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi theo m\u1ed9t th\u1ee9 b\u1eadc ch\u1ee9c v\u1ee5, m\u1ed9t c\u1ea5p b\u1eadc, tu\u00e2n theo nghi th\u1ee9c ph\u1ee5c v\u1ee5, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m; c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ea7u trung t\u00e1 \u1edf ng\u1ef1 ti\u1ec1n, b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9, b\u1ed9 th\u1ef1 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Chu O\u00e1nh \u1edf Cao D\u01b0\u01a1ng quan t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ea7u trung t\u00e1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, xin ban b\u1ed1 r\u00f5 r\u00e0ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110ang l\u00fac d\u00f9ng binh, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean thi h\u00e0nh chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c qu\u00e2n \u1eaft s\u1ebd kinh nghi. \u0110\u1ee3i c\u00f3 vi ph\u1ea1m r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00eau r\u00f5 l\u1eddi O\u00e1nh t\u00e2u l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u1eabn l\u1ec7nh ty qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, t\u1eeb nay c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n<p>[84] Th\u00e1ng n\u00e0y, sai \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c T\u1ed1ng Th\u00f9y Vi\u1ec5n \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Nguy\u00ean, V\u1ecb, Nghi v\u00e0 qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung xem x\u00e9t vi\u1ec7c th\u1ea3 c\u1ecf \u0111\u1ed3ng ch\u0103n nu\u00f4i. Th\u00f9y Vi\u1ec5n l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110ang. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00f9y Vi\u1ec5n t\u00e2u b\u1ed1n ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 c\u1ecf, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n b\u00f3 \u0111\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a chi\u1ebfn. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y ch\u01b0a th\u1ec3 ng\u1eebng binh, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ecf kh\u00f4 l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n nh\u1ea5t, n\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ed5 \u00edch nh\u1ecf.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[85] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin c\u1eed \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e0n vi\u1ec7c Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Phu Di\u00ean l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9. S\u00f9ng Qu\u00fd x\u00e2y \u0111\u00e0i \u1edf ph\u00eda b\u1eafc B\u1ea3o An kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh minh \u01b0\u1edbc, m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u do S\u00f9ng Qu\u00fd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t M\u1eabn Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed5ng quy\u1ebft c\u00e1c ngh\u1ecb s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b: L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng trong tr\u1eadn thua, t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh c\u00f4 l\u1eadp nguy hi\u1ec3m s\u1eafp ch\u1ebft, d\u1eb7n con l\u00e0 \u0110\u1ee9c Minh ph\u1ea3i quy ph\u1ee5c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'k\u1ef3' trong c\u00e2u 'thu\u1ed9c k\u1ef3 t\u1eed \u0110\u1ee9c Minh t\u1ea5t quy tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u00fd v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-216-13\" href=\"#footnote-216-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ed9t bi\u1ec3u kh\u00f4ng nghe th\u00ec d\u00e2ng bi\u1ec3u l\u1ea7n n\u1eefa, d\u00f9 tr\u0103m l\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00f4i cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn.&#8221;<\/i> K\u1ebf Thi\u00ean ch\u1ebft, \u0110\u1ee9c Minh xin h\u00e0ng. Vua c\u0169ng mu\u1ed1n ng\u1eebng chi\u1ebfn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Tri Di\u00ean ch\u00e2u, ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng c\u1ee7a h\u1eafn. X\u00e9t r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh ch\u01b0a t\u1eebng xin h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, trong th\u01b0 b\u00e1o cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd c\u00f3 n\u00f3i <i>&#8220;ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t n\u00ean kh\u00f3 d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng&#8221;<\/i>, xem \u00fd h\u1eafn v\u1eabn c\u00f2n c\u1ee9ng c\u1ecfi kh\u00f4ng ph\u1ee5c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5, m\u1edbi khi\u1ebfn h\u1eafn quy ph\u1ee5c. Nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean, nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0110\u1ee9c Minh gi\u1ea3 m\u1ea1o, n\u00ean ba n\u0103m sau m\u1edbi n\u00f3i ra<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'n\u00e3i' trong c\u00e2u 'c\u1ed1 tam ni\u00ean h\u1eadu n\u00e3i ng\u00f4n chi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-216-14\" href=\"#footnote-216-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt, l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u01b0a n\u00f3i. M\u1eabn Trung ch\u1ec9 l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9, th\u00e1ng 10 n\u0103m n\u00e0y v\u1eabn \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, th\u00e1ng 9 n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Di\u00ean ch\u00e2u, \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b c\u00f3 l\u1ebd ghi ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b n\u00f3i M\u1eabn Trung l\u00e0m T\u00e2y l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'T\u00e2y l\u1ed9' trong c\u00e2u 'Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u1eadp H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e2n M\u1eabn Trung vi T\u00e2y l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ee9 l\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-82 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 41, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 Phu Di\u00ean l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9, t\u1ee9c ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.\" id=\"return-footnote-216-15\" href=\"#footnote-216-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[86] Vua n\u01b0\u1edbc B\u1ed3 \u0110oan sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c \u0111i theo s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i sang tri\u1ec1u c\u1ed1ng ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i nghi\u00eam ng\u1eb7t theo d\u00f5i, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m s\u1ebd x\u1eed theo lu\u1eadt, v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 Ni\u1ebfp \u0110\u00ecnh Hi\u1ebfn c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00e2m m\u01b0u tr\u1ed1n v\u00e0o v\u00f9ng man di l\u00e0m ph\u00e1n quan, \u0111\u1ebfn Vu S\u01a1n th\u00ec b\u1ecb quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean, do \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n<p>[88] L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u1ee9 s\u1eed, binh l\u00ednh thu\u1ed9c quy\u1ec1n \u0111i theo s\u1ee9 gi\u1ea3, th\u1eddi h\u1ea1n l\u00e0 ba n\u0103m.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ea1m t\u1ed9i, x\u00e9t theo qu\u00e2n l\u1ec7nh, ngo\u00e0i t\u00e0i s\u1ea3n ph\u1ea3i sung c\u00f4ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c c\u1ea7u m\u01b0a. H\u00f4m \u0111\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn, n\u00ean kh\u00f4ng ph\u00e1i \u0111i n\u1eefa.<\/p>\n<p>[91] L\u1ec7nh cho quan b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf l\u1ed9 B\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ee9a Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n r\u00fat v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng Qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, quan b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, xin t\u1ea1m v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c nh\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[93] H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, ki\u00eam B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean l\u00e0 H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb tr\u00fang phong huy\u1ec5n. Chi\u1ebfu l\u1eadp t\u1ee9c l\u1ea5y kim \u0111an v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u qu\u00fd cho u\u1ed1ng, r\u1ed3i d\u00f9ng ki\u1ec7u \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u00e0, sai n\u1ed9i th\u1ecb tri\u1ec7u danh y trong ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn ch\u1ea9n tr\u1ecb. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, \u00f4ng qua \u0111\u1eddi. Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, ban th\u00eam ti\u1ec1n ph\u00fang vi\u1ebfng, sai trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang, cho ba ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u khi c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, sau khi \u00f4ng m\u1ea5t v\u00e0i th\u00e1ng, T\u1ea5t S\u0129 An l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, S\u0129 An ng\u1ed3i than r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u c\u00f2n s\u1ed1ng, ta \u0111\u00e2u d\u00e1m ng\u1ed3i v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ch\u00e2u H\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t li\u00ean t\u1ee5c rung chuy\u1ec3n, chi\u1ebfu ban cho d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf, v\u00e0 mi\u1ec5n vi\u1ec7c chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ea1o l\u00e2n c\u1eadn.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i H\u1ed9t \u1edf T\u00e2y Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[96] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba Tr\u1ea7n Th\u1ee9 b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng con trai tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Th\u00e1i ch\u00fac Tr\u1ea7n Thu\u1ea7n kh\u00f4ng tu\u00e2n theo l\u1eddi d\u1ea1y, th\u01b0\u1eddng giao du v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn, \u1edf nh\u00e0 ch\u1ec9 chuy\u00ean t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, xin b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u1ed5i ra l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u \u1edf ch\u00e2u ngo\u00e0i. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee9c qu\u00e2n hi\u1ec7u qu\u1ea3n l\u00ednh tr\u1ea5n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u00e0nh cho con ch\u00e1u c\u00e1c quan l\u1ea1i.&#8221;<\/i> B\u00e8n cho l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 ch\u00e2u Tr\u1eeb. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, quan Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng Thu\u1ea7n l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 v\u00ec Th\u1ee9 keo ki\u1ec7t, Thu\u1ea7n d\u00f9ng ti\u1ec1n ri\u00eang n\u00ean \u00f4ng t\u1ee9c gi\u1eadn m\u00e0 \u0111u\u1ed5i \u0111i, xin cho \u1edf l\u1ea1i nh\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u1ee9 tinh th\u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o l\u00e0m quan, t\u00ednh c\u00f4ng b\u1eb1ng ngay th\u1eb3ng, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m d\u00f9ng t\u01b0 t\u00ecnh can thi\u1ec7p, nh\u01b0ng \u00f4ng nghi\u00eam kh\u1eafc v\u00e0 \u00edt \u00e2n hu\u1ec7. Sau n\u1eeda th\u00e1ng, Th\u1ee9 qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho Thu\u1ea7n, nh\u01b0ng Thu\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng b\u1ecb h\u1ea1i v\u00ec tham nh\u0169ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ee9 m\u1ea5t ng\u00e0y Canh Th\u00e2n th\u00e1ng 6, nay ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng Th\u1ecd sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m tr\u00ean c\u00e1c l\u1ed9, hi\u1ec7n \u0111ang giam gi\u1eef t\u1ed9i nh\u00e2n, n\u00ean sai c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t x\u1eed k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, trong v\u00f2ng ba ng\u00e0y ph\u1ea3i x\u1eed xong, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n k\u00e9o d\u00e0i v\u1ee5 \u00e1n. N\u1ebfu l\u00e0 tr\u1ecdng t\u1ed9i m\u00e0 ch\u1ee9ng c\u1ee9 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u01b0a th\u1ec3 x\u1eed ngay th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i th\u00fac gi\u1ee5c ho\u00e0n t\u1ea5t. C\u1ee9 ba ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n sai quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, qu\u00e9t d\u1ecdn ph\u00f2ng giam, r\u1eeda s\u1ea1ch g\u00f4ng c\u00f9m. N\u1ebfu thi\u1ebfu d\u1ee5ng c\u1ee5 g\u00ec th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c mua s\u1eafm.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n sai s\u1ee9 \u0111i, s\u1ee3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, ch\u1ec9 nghi\u00eam l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i x\u1eed l\u00fd nhanh ch\u00f3ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p chi\u1ebfu n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 7, nh\u01b0ng x\u00e9t Th\u1ef1c l\u1ee5c th\u00e1ng 7 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, nghi ng\u1edd l\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 5. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[99] C\u1ea5p s\u1ef1 trung S\u00e0i Th\u00e0nh V\u1ee5 l\u00e0m ph\u00e1n quan Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u00ecnh b\u1ed9, m\u1ed9t ti\u1ec3u l\u1ea1i trong b\u1ed9 t\u1ecf ra ng\u1ea1o m\u1ea1n, Th\u00e0nh V\u1ee5 t\u1ee9c gi\u1eadn \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng roi. Vi\u00ean l\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng v\u0103n k\u00eau oan, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu h\u1ecfi r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c. Th\u00e0nh V\u1ee5 than r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta l\u00e0 tr\u01b0\u1edfng quan, \u0111\u00e1nh m\u1ed9t ti\u1ec3u l\u1ea1i m\u00e0 b\u1ecb h\u1eb7c, c\u00f2n m\u1eb7t m\u0169i n\u00e0o ng\u1ed3i \u1edf c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng x\u1eed vi\u1ec7c n\u1eefa?&#8221;<\/i> B\u00e8n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho. \u00cdt l\u00e2u sau, Th\u00e0nh V\u1ee5 b\u1ec7nh m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[100] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 xin gi\u1eef l\u1ea1i quan l\u1ea1i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec t\u01b0 t\u00ecnh, ho\u1eb7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nguy\u1ec7n v\u1ecdng th\u1ef1c s\u1ef1, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c thu thu\u1ebf b\u1eeba b\u00e3i, g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. T\u1eeb nay, d\u00e2n ch\u00fang, t\u0103ng ni, \u0111\u1ea1o s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, ho\u1eb7c qua c\u00e1c b\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 xin gi\u1eef l\u1ea1i quan l\u1ea1i. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t, \u0111\u1ee3i chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y, v\u00e0 giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u00f3 \u0111i\u1ec1u tra n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu d\u00e1m vi ph\u1ea1m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[101] Vua b\u00ed m\u1eadt t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng quan l\u1ea1i c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c 24 ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m: Bi\u00ean T\u00fac <i>(H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung)<\/i>, C\u00fac Tr\u1ecdng M\u01b0u <i>(\u0111i\u1ec7n trung th\u1eeba)<\/i>, Chu Hi\u1ec7p <i>(vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 T\u01b0 Hu\u00e2n)<\/i>, Tr\u1ea7n Anh, H\u00e1c Th\u00e1i Xung, L\u00fd Huy\u1ec1n <i>(vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 T\u1ef7)<\/i>, M\u00e3 C\u1ea3nh, H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng, Chu R\u00e1ng, T\u1ea1 \u0110\u00e0o, V\u1ec7 Th\u00e1i T\u1ed1 <i>(th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129)<\/i>, Tr\u1ea7n Chi\u00eau \u0110\u1ed9 <i>(qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129)<\/i>, Th\u00f4i \u0110oan, Cao C\u1ea9n Huy <i>(th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba)<\/i>, Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng, Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, Kh\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 <i>(b\u00ed th\u01b0 th\u1eeba)<\/i>, Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n, \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p, L\u1ee5c Huy\u1ec1n Khu\u00ea, L\u00fd Ph\u1ee5ng Thi\u00ean <i>(\u0111i\u1ec7n trung th\u1eeba)<\/i>, Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 <i>(th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n)<\/i>, T\u00e0o \u0110\u1ed9 <i>(trung x\u00e1)<\/i>, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t <i>(t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba)<\/i>.<\/p>\n<p>Vua cho ghi t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p M\u00f4n Chi H\u1eadu d\u1eabn v\u00e0o S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m quan \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec cho ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 kinh. M\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, Vua \u0111\u1ec1u h\u1ecfi \u0111i h\u1ecfi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t kh\u00ed ch\u1ea5t, ho\u1eb7c th\u1eed t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ch\u1ee9c \u1edf Tam Qu\u00e1n, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf c\u00e1c t\u1ec9nh, ph\u1ee7, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. C\u00fac Tr\u1ecdng M\u01b0u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao M\u1eadt. Chu Hi\u1ec7p l\u00e0 em c\u1ee7a Chu Ngang. Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa Ch\u00e2u; Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u; \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ngu Th\u00e0nh; Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Truy Xuy\u00ean. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e8n g\u1ecdi Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia l\u00e0 <i>&#8220;Nh\u1ecb Th\u1eadp T\u1ee9 Kh\u00ed&#8221;<\/i>, v\u00ed nh\u01b0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc s\u0129 Tu V\u0103n Qu\u00e1n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng g\u1ed3m b\u1ed1n m\u00f9a, t\u00e1m ti\u1ebft, m\u01b0\u1eddi hai th\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n Anh, L\u00fd Huy\u1ec1n, M\u00e3 C\u1ea3nh, Chu R\u00e1ng, V\u1ec7 Th\u00e1i T\u1ed1, Tr\u1ea7n Chi\u00eau \u0110\u1ed9, Th\u00f4i \u0110oan, Cao C\u1ea9n Huy, L\u1ee5c Huy\u1ec1n Khu\u00ea, L\u00fd Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, T\u00e0o \u0110\u1ed9, 11 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n. Bi\u00ean T\u00fac, H\u00e1c Th\u00e1i Xung, H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng, T\u1ea1 \u0110\u00e0o, Kh\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t, 7 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Kh\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n. Vi\u1ec7c <i>&#8220;Nh\u1ecb Th\u1eadp T\u1ee9 Kh\u00ed&#8221;<\/i> d\u1ef1a theo b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n do L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n.)<\/i><\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 khi v\u1ec1 tri\u1ec1u, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 nh\u01b0 h\u01b0ng l\u1ee3i tr\u1eeb h\u1ea1i, th\u0103ng ch\u1ee9c hay gi\u00e1ng ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ho\u1eb7c kh\u00f4ng, c\u00f9ng c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u1eeb \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u1edf l\u1ea1i 22 ng\u00e0y r\u1ed3i l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0nh dinh.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n v\u1ec1 h\u00e0nh dinh, nay ghi chung.)<\/i><\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ebfn B\u1eafc Nh\u1ea1c c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[105] Tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c b\u00e1o r\u1eb1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 t\u1ed9c K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 \u0110\u00f4 Uy c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Xuy\u00ean, H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, t\u1eeb nay trong ph\u1ea1m vi 3000 d\u1eb7m v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 v\u00e0o c\u1ed1ng, ngo\u00e0i 3000 d\u1eb7m ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea5u l\u00ean.<\/p>\n<p>[107] Giao Ch\u00e2u L\u00ea Ho\u00e0n sai con l\u00e0 Nhi\u1ebfp Hoan Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Minh \u0110\u1ec1 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, xin ban \u01a1n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng xa. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, phong Minh \u0110\u1ec1 l\u00e0m Hoan Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed.<\/p>\n<p><i>(Minh \u0110\u1ec1 l\u00e0m ch\u00ednh th\u1ee9 s\u1eed v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 10, nay ghi chung. Th\u1ef1c l\u1ee5c ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 10 l\u1ea1i ch\u00e9p Minh \u0110\u1ec1 v\u00e0o c\u1ed1ng, c\u00f3 l\u1ebd nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Phong Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 v\u1ec1 tri\u1ec1u, v\u00ec gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e2u n\u0103m, th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u, sai tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, T\u00e2y Ch\u00e2u H\u1ed3i H\u1ed9t sai s\u1ee9 Kim Di\u00ean Ph\u00fac \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y bi\u1ebft qu\u00e2n gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 T\u00e2y Phi\u00ean, b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n \u1edf Th\u1ea1ch M\u00f4n Xuy\u00ean, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, H\u1eefu Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00e1n Ph\u1ee5c Ch\u00e2u Tri\u1ec7u B\u1ea3o Trung b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 con l\u00e0 V\u0129nh K\u1ef3, hung \u00e1c kh\u00f4ng nghe d\u1ea1y b\u1ea3o, xin \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Xu\u00e2n Ch\u00e2u, Mai Ch\u00e2u. Vua cho r\u1eb1ng B\u1ea3o Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, t\u00ednh hung h\u00e3n, l\u1ea1i \u0111ang b\u1ec7nh, s\u1ee3 l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. L\u1ea1i nghi ng\u1edd \u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t con, n\u1ebfu \u0111\u00e0y xa th\u00ec c\u1ea3 nh\u00e0 kh\u00f4ng ai n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, b\u00e8n phong l\u00e0m V\u0129nh Ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, sai gi\u00e1m qu\u00e2n xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, n\u1ebfu V\u0129nh K\u1ef3 th\u1eadt s\u1ef1 v\u00f4 l\u1ea1i, B\u1ea3o Trung c\u00f3 con kh\u00e1c th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. B\u1ea3o Trung kh\u00f4ng l\u00e2u sau m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Uy T\u1eafc ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, tang l\u1ec5 do quan lo li\u1ec7u.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh b\u1ed9 th\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng t\u00e2u, b\u1ed9 t\u1ed9c H\u00e0 T\u00e2y l\u00e0 Ng\u1ea1ch La \u00c1i Kh\u1eafc \u0111\u00e3 d\u1eabn c\u1ea3 h\u1ecd quy thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 l\u00e0 Phan La Chi sai anh trai l\u00e0 Bang B\u00f4 Chi v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng mu\u1ed1n d\u1eabn b\u1ed9 t\u1ed9c v\u00e0 qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t ti\u1ebfn th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn n\u00fai H\u1ea1 Lan \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t t\u00e0n qu\u00e2n, xin h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf Linh Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Phan La Chi nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin h\u1ed9i qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh do d\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u1ed3ng \u00fd, nay n\u1ebfu ng\u0103n c\u1ea3n th\u00ec l\u00f2ng h\u1ecd s\u1ebd ly t\u00e1n.&#8221;<\/i> Tuy nhi\u00ean, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng xa kh\u00f3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian h\u1ed9i qu\u00e2n, n\u00ean Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u01b0ng \u0111\u1ee3i tin b\u00e1o c\u1ee7a La Chi, l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eabn qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t n\u00fai Thi\u00ean \u0110\u00f4 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u1edd m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Bang B\u00f4 Chi l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u1ea5n t\u00edn, s\u1eafc phong, y ph\u1ee5c, kh\u00ed gi\u1edbi ban cho La Chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ban l\u1ea1i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, hai t\u1ed9c M\u00ea Ban Ch\u00fac v\u00e0 Nh\u1eadt B\u00f4 C\u00e1t La \u0110an thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf v\u1ec1 v\u1edbi t\u1ed9c Gi\u1ea3 Long, \u00e2m m\u01b0u h\u1ea1i La Chi. Th\u00e1ng n\u00e0y, \u0111\u1ea3ng K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh Gi\u1ea3 Long, La Chi d\u1eabn h\u01a1n tr\u0103m k\u1ef5 binh \u0111\u1ebfn c\u1ee9u, \u0111\u1ecbnh h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh, nh\u01b0ng b\u1ecb hai t\u1ed9c kia gi\u1ebft trong tr\u01b0\u1edbng. Gi\u1ea3 Long c\u00f3 13 t\u1ed9c, trong \u0111\u00f3 6 t\u1ed9c theo M\u00ea Ban Ch\u00fac v\u00e0 Nh\u1eadt B\u00f4 C\u00e1t La \u0110an. T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 nghe tin La Chi b\u1ecb h\u1ea1i, li\u1ec1n d\u1eabn c\u00e1c t\u1ed9c Kham C\u1ed1c, Lan Ch\u00e2u, T\u00f4ng Ca, Tr\u1ee5 N\u1eb7c \u0111\u00e1nh 6 t\u1ed9c Gi\u1ea3 Long, 6 t\u1ed9c n\u00e0y ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e1u t\u1ed9c ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng, hai ch\u1eef 's\u00e1u t\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-20 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, truy\u1ec7n Th\u1ed5 Phi\u1ec1n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-216-16\" href=\"#footnote-216-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>. C\u00e1c h\u00e0o ki\u1ec7t b\u00e8n b\u00e0n l\u1eadp em La Chi l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh. \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, c\u00f4ng b\u1eb1ng, khoan dung, m\u1ed7i khi h\u1ecdp c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u m\u1eddi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p k\u00e9m tr\u01b0\u1edbc, ph\u1ea1m l\u1ec7nh d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng tha, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tham gia chi\u1ebfn tr\u1eadn, c\u1ea3 v\u00f9ng \u0111\u1ec1u k\u00ednh ph\u1ee5c uy danh.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p Ti\u00eau T\u00e1n t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 10, n\u00f3i l\u00e0 th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1u sai. N\u00ean n\u00f3i l\u00e0 th\u00e1ng 6 n\u0103m nay. Vi\u1ec7c ban l\u1ea1i \u1ea5n t\u00edn trong \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 7, nay theo B\u1ea3n truy\u1ec1n.)<\/i><\/p>\n<p>[114] Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m nay binh m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00f9a thu \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eafp \u0111\u1eb7t. Qu\u00e2n Thu\u1eadn An, T\u0129nh Nhung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 khai th\u00f4ng s\u00f4ng ng\u00f2i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, \u0111\u00e0o r\u00e3nh, t\u1ea1o th\u00e0nh ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i. Vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, gi\u00fap h\u1ecd canh t\u00e1c. Nay nghe n\u00f3i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch mu\u1ed1n t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y x\u00e2m nh\u1eadp, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd chia qu\u00e2n l\u1ea5p c\u00e1c r\u00e3nh v\u00e0 s\u00f4ng ng\u00f2i n\u00e0y. Qu\u00e2n T\u0129nh Nhung, Thu\u1eadn An \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u00edt, kh\u00f3 \u1ee9ng c\u1ee9u. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt b\u1ecb \u0111\u1ecbch l\u1ea5p, sau n\u00e0y s\u1eeda ch\u1eefa s\u1ebd r\u1ea5t t\u1ed1n k\u00e9m. H\u01a1n n\u1eefa, k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ea1o ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i n\u00e0y l\u00e0 do bi\u00ean th\u1ea7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u00e3 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u1eabm t\u1eebng d\u1eb7n r\u1eb1ng, n\u1ebfu gi\u1eb7c l\u1edbn x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng th\u1ee7 kh\u00e1c, ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u1ef1a v\u00e0o. Khi gi\u1eb7c th\u00e1m th\u00ednh b\u1eb1ng k\u1ef5 binh, s\u1ebd b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf. T\u1eeb khi ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ecnh, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c canh t\u00e1c, c\u0169ng kh\u00e1 y\u00ean \u1ed5n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eabm \u0111\u00e3 suy t\u00ednh k\u1ef9, n\u1ebfu c\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7 s\u00f4ng ng\u00f2i, \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 M\u1ea1c ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u1eddi binh m\u00e3 \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y th\u00f4n, B\u1ed9 th\u1ef1 Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00eda \u0111\u00f4ng T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, <i>(D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng th\u00e1ng 6 n\u0103m ngo\u00e1i ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00f9ng bi\u00ean B\u1ea3o ch\u00e2u, Uy L\u1ed7, T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, thay L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean, th\u00e1ng 8 ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n v\u1eabn \u1edf B\u1ea3o ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o \u0111\u1ed5i sang Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n. Th\u00e1ng 10 ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, v\u00ec Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 thu, c\u00f3 l\u1ebd Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y. L\u1ea1i x\u00e9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, th\u00e0nh B\u00ecnh L\u1ed7 b\u1ecb ch\u00e1y, T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111\u1ebfn Ninh Bi\u00ean h\u1ed9i v\u1edbi T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu c\u00f9ng x\u00e9t vi\u1ec7c, th\u00ec th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay To\u00e0n Chi\u1ebfu v\u1eabn l\u00e0 B\u1ed9 th\u1ef1 Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n, c\u00f3 l\u1ebd Di\u00ean L\u00e3ng thay To\u00e0n Chi\u1ebfu, n\u1ebfu kh\u00f4ng, Di\u00ean L\u00e3ng tuy c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ee9c c\u0169, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i> hai qu\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, mong \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch t\u1eeb H\u1eafc L\u00f4 kh\u1ea9u, V\u1ea1n Ni\u00ean ki\u1ec1u, c\u00f9ng h\u1ee3p binh c\u00e1c n\u01a1i \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh. Nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i kh\u00f3 b\u1ea3o v\u1ec7, d\u00f9 b\u1ecb gi\u1eb7c l\u1ea5p, sau n\u00e0y s\u1eeda ch\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1ecb ngh\u1ecb, c\u00e1c khanh th\u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o? Ho\u1eb7c n\u1ebfu kh\u00f3 chia qu\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fd H\u00e3ng \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0 Ph\u1ed5, l\u1ea1i t\u0103ng qu\u00e2n cho Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea7n nghi\u00eam ng\u1eb7t tu\u1ea7n tra, \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng x\u00e2m l\u1ea5n. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean ph\u00eda b\u1eafc, s\u00f4ng ng\u00f2i, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u00e0 r\u00e3nh \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u01b0 h\u1ecfng.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;S\u00f4ng ng\u00f2i, \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec1u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai ng\u01b0\u1eddi tu s\u1eeda. Nghe n\u00f3i quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u, n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd, c\u1ea7n c\u1ea3nh c\u00e1o l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[115] Ho\u00e0n Ch\u00e2u, tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a La Ni Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u0111\u1ec1u d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1 v\u1ec1 quy thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, v\u00ec tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng n\u00ean \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf kinh th\u00e0nh, sai s\u1ee9 \u0111i ph\u00e2n ph\u00e1t thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh say n\u1eafng, v\u00e0 ban b\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c n\u00e0y kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[117] Vua v\u00ec Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu Minh \u0110\u1ee9c \u0111ang \u0111\u1ec3 tang, \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng d\u00e2ng l\u1ec5 t\u1ebf theo th\u1eddi ti\u1ebft, n\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 7 m\u00f9a thu, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, sai Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n Ph\u00fac c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 H\u1eadu Mi\u1ebfu, b\u00e0y bi\u1ec7n \u0111\u1ed3 \u0103n tr\u00ean b\u00e0n ng\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng c\u00fang, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 ra.<\/p>\n<p>[118] B\u1eaft \u0111\u1ea7u ban b\u1ed1 l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t khi l\u00e2m tr\u1eadn cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aBinh ch\u00ed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, ban l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t khi l\u00e2m tr\u1eadn, sai trung s\u1ee9 mang ki\u1ebfm c\u1ee7a Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ec3 nghi\u00eam minh qu\u00e2n l\u1ec7nh. X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 th\u1eddi gian, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p>[120] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o v\u00e0o \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 h\u1ecfi v\u1ec1 nh\u00e2n v\u1eadt trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh hi\u1ec7n nay. H\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh chuy\u00ean t\u00e2m v\u1ec1 t\u1eeb h\u1ecdc, Th\u1ecbnh Huy\u1ec1n gi\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c quan.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi, t\u1eeb t\u1eeb h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi v\u0103n v\u00f5 song to\u00e0n nh\u01b0 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n th\u00ec c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi?&#8221;<\/i> H\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;An Nh\u00e2n t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t s\u1eafc, phong c\u00e1ch uy\u00ean th\u00e2m, t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi to\u00e0n m\u1ef9 nh\u01b0 v\u1eady ch\u01b0a th\u1ea5y ai s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 H\u1ea1o qua \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129. Huy\u1ec1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi D\u01b0 H\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ed9.)<\/i><\/p>\n<p>[121] L\u1ec7nh cho m\u1ed9t vi\u00ean gi\u00e1m qu\u00e2n \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u d\u1eabn m\u1ed9t n\u1eeda b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Phu Ch\u00e2u, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u1ea9n c\u1ea5p th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u1ee9ng c\u1ee9u.<\/p>\n<p>[122] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd H\u00e3ng l\u00e2m b\u1ec7nh. Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng 5000 l\u1ea1ng b\u1ea1c. Xa gi\u00e1 v\u1eeba v\u1ec1 cung th\u00ec H\u00e3ng qua \u0111\u1eddi, th\u1ecd 58 tu\u1ed5i. Vua nghe tin kinh ng\u1ea1c th\u1edf d\u00e0i, v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng l\u1ea7n n\u1eefa, kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng \u0111au \u0111\u1edbn, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;H\u00e3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng thu\u1ea7n h\u1eadu, tr\u01b0\u1edbc sau nh\u01b0 m\u1ed9t, kh\u00f4ng ng\u1edd l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u1ecd l\u00e2u.&#8221;<\/i> N\u00f3i xong r\u01a1i l\u1ec7, truy t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n T\u0129nh, cho ba ng\u01b0\u1eddi em trai, m\u1ed9t con trai, ch\u00e1u trai v\u00e0 con trai c\u1ee7a anh v\u1ee3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban danh hi\u1ec7u \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>Khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, H\u00e3ng th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh l\u0169 l\u1ee5t, h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf c\u00e1c n\u01a1i. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Vua. H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f2n tr\u1ebb tu\u1ed5i, n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang. N\u1ebfu kh\u00f4ng, khi kh\u00ed huy\u1ebft c\u00f2n h\u0103ng h\u00e1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn thanh s\u1eafc, ch\u00f3 ng\u1ef1a, th\u00ec s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng cung \u0111i\u1ec7n, binh \u0111ao, c\u1ea7u \u0111\u1ea3o. Ta gi\u00e0 r\u1ed3i, kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 n\u1ed7i lo c\u1ee7a ng\u00e0i Tham ch\u00ednh trong t\u01b0\u01a1ng lai.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc \u0111ang c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1, bi\u00ean t\u1ea5u d\u1ed3n d\u1eadp, nh\u00e0 Vua th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n ri\u00eang, c\u00f3 khi \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u1ecbt, kh\u00f4ng k\u1ecbp \u0103n u\u1ed1ng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n than th\u1edf v\u1edbi H\u00e3ng: <i>&#8220;Bi\u1ebft bao gi\u1edd m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y th\u00e1i b\u00ecnh, \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0n nh\u00e3 ngh\u1ec9 ng\u01a1i?&#8221;<\/i> H\u00e3ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia c\u00f3 k\u1ebb th\u00f9 m\u1ea1nh v\u00e0 ngo\u1ea1i ho\u1ea1n, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i. Ng\u00e0y sau thi\u00ean h\u1ea1 y\u00ean \u1ed5n, b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c ph\u1eadn, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i y\u00ean kh\u00f4ng vi\u1ec7c, ng\u00e0i c\u00f2n ngh\u0129 g\u00ec n\u1eefa?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng khi h\u00f2a \u01b0\u1edbc th\u00e0nh, ch\u1ec9 c\u00f3 H\u00e3ng lo l\u1eafng, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng sai l\u1ea7m, v\u00ec H\u00e3ng m\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, c\u00f2n h\u00f2a \u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u00e0nh. T\u01b0 M\u00e3 Quang c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a tra c\u1ee9u k\u1ef9. Nay theo \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b c\u1ee7a T\u00f4 Tri\u1ec7t v\u00e0 \u300aB\u00fat l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng.)<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e0 Vua r\u1ea5t k\u00ednh tr\u1ecdng H\u00e3ng, t\u1eebng h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc n\u00ean \u01b0u ti\u00ean \u0111i\u1ec1u g\u00ec tr\u01b0\u1edbc. H\u00e3ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Kh\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb ph\u00f9 phi\u1ebfm, m\u1edbi ti\u1ebfn, th\u00edch g\u00e2y chuy\u1ec7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t.&#8221;<\/i> Nh\u00e0 Vua h\u1ecfi l\u00e0 nh\u1eefng ai, H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 Mai Tu\u00e2n, T\u0103ng Tr\u00ed Nghi\u00eau, L\u00fd Di Canh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Nh\u00e0 Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng, n\u00ean su\u1ed1t \u0111\u1eddi Vua, m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Khi \u1edf Trung th\u01b0, H\u00e3ng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e2ng t\u1ea5u m\u1eadt. Nh\u00e0 Vua t\u1eebng h\u1ecfi l\u00fd do, H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, vi\u1ec7c c\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i c\u00f4ng khai. N\u1ebfu tr\u00e1i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t, d\u00e2ng t\u1ea5u m\u1eadt, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u00e8m pha th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 n\u1ecbnh h\u00f3t, th\u1ea7n r\u1ea5t gh\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u00f3, sao l\u1ea1i t\u1ef1 l\u00e0m?&#8221;<\/i> <i>(Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 9, nh\u00e0 Vua n\u00f3i H\u00e3ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ki\u1ebfn gi\u1ea3i ri\u00eang, n\u00ean tra c\u1ee9u.)<\/i> Nh\u00e0 Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>H\u00e3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecdng h\u1eadu, thu\u1ea7n ch\u1ea5t, khi lui vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng ng\u1ed3i ngay ng\u1eafn su\u1ed1t ng\u00e0y. Ch\u1ed7 \u1edf ch\u1eadt h\u1eb9p, nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn an nhi\u00ean. Ch\u01b0a t\u1eebng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u00e0, \u0111\u1ed1i v\u1edbi kh\u00e1ch kh\u1ee9a l\u1ea1i c\u00e0ng \u00edt l\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec9nh c\u1ea7u, \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t, khi\u1ebfn h\u1ecd th\u1ea5t v\u1ecdng r\u1ed3i \u0111\u1ed5 l\u1ed7i, nh\u01b0ng H\u00e3ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd. Em trai l\u00e0 Duy t\u1eebng nh\u00e2n l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i khuy\u00ean H\u00e3ng n\u00ean h\u1ea1 m\u00ecnh ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u0129 phu. H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng b\u1ecb che l\u1ea5p, c\u00e1c t\u1edd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u giao xu\u1ed1ng H\u1eefu ty, ta \u0111\u1ec1u xem qua c\u1ea3 r\u1ed3i. C\u00f2n nh\u01b0 \u0111\u1ea1i k\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y B\u1eafc, \u0111i\u1ec1u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n nghe, trong h\u00e0ng ti\u1ebfn th\u00e2n nh\u01b0 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 anh t\u00e0i \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi h\u1ecd c\u00f2n ch\u01b0a kh\u01a1i g\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ta, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f4ng t\u1ecbch kh\u00e1c, ng\u1ed3i \u0111\u1ee9ng ch\u00e0o h\u1ecfi c\u00f2n l\u00fang t\u00fang, \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1eaft t\u1ef1 k\u1ec3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec c\u00f3 \u0111\u00e1ng n\u00f3i chuy\u1ec7n kh\u00f4ng? N\u1ebfu mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 lung l\u1ea1c, ta kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00e3ng t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1eef tr\u1ecdng v\u1ecb, th\u1ef1c ch\u1eb3ng b\u1ed5 \u00edch g\u00ec, ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u01b0 l\u1ee3i t\u1eeb b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a t\u1eebng thi h\u00e0nh, t\u1ea1m d\u00f9ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u00e1o qu\u1ed1c m\u00e0 th\u00f4i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00f2ng b\u1ecb, t\u01a1 h\u00e0o \u0111\u1ec1u chu to\u00e0n, n\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u xin m\u00e0 v\u1ecdng \u0111\u1ed9ng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i s\u1ebd nhi\u1ec1u. \u00d4ng th\u00edch \u0111\u1ecdc \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi, H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0 hai c\u00e2u trong \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b &#8216;Ti\u1ebft d\u1ee5ng nhi \u00e1i nh\u00e2n, s\u1eed d\u00e2n d\u0129 th\u1eddi&#8217;, v\u1eabn ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1eddi th\u00e1nh nh\u00e2n, c\u1ea3 \u0111\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[123] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u ven bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y trong qu\u00e2n B\u1ea3o Ngh\u1ecb, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn th\u00e0nh l\u1eadp qu\u00e2n Ch\u1ea5n V\u0169 g\u1ed3m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 huy. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, gi\u1eb7c v\u00e2y Linh Ch\u00e2u, c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ed1 tr\u00ed sai ng\u01b0\u1eddi phi ng\u1ef1a t\u00e2u xin vi\u1ec7n binh, kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3. L\u00fac \u1ea5y qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3m, b\u00e8n b\u00e0n l\u1eadp qu\u00e2n n\u00e0y, v\u1eabn lo r\u1eb1ng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ch\u01b0a tinh, l\u00e3ng ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 th\u1ea7n tinh tuy\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 trai tr\u00e1ng d\u0169ng c\u1ea3m, d\u1ea7n quen v\u00f5 ngh\u1ec7. Tr\u1eabm h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft binh ph\u00e1p v\u00e0 am hi\u1ec3u vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u n\u00f3i t\u1eeb khi l\u1eadp qu\u00e2n n\u00e0y, thanh th\u1ebf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng vang d\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi Nhung s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 H\u1ed3 t\u1eeb T\u00e2y Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, t\u1ef1 nh\u1eadn gi\u1ecfi ch\u00fa r\u1ed3ng c\u1ea7u m\u01b0a. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 cho th\u1eed ph\u00e1p thu\u1eadt c\u1ee7a \u00f4ng ta trong tinh x\u00e1, qu\u1ea3 nhi\u00ean c\u00f3 hi\u1ec7u nghi\u1ec7m. Vi\u1ec7c n\u00e0y tuy kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ebd th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng v\u00ec c\u1ee9u h\u1ea1n cho d\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[125] L\u00fd H\u00e3ng ch\u1ebft, Trung th\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Vua mu\u1ed1n \u0111\u1ec1 b\u1ea1t Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, b\u00e8n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n an. Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, th\u0103ng H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang T\u1ea5t S\u0129 An l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. S\u0129 An v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0a ph\u1ea3i \u0111\u00e2u, s\u1eafp t\u1edbi s\u1ebd cho khanh l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ai c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng ti\u1ebfn v\u1edbi khanh?&#8221;<\/i> S\u0129 An b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u00f3 l\u00f2ng trung ngh\u0129a tr\u1eddi sinh, c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n vi\u1ec7c l\u1edbn, th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Chu\u1ea9n c\u1ee9ng r\u1eafn, hay n\u00f3ng n\u1ea3y, l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> S\u0129 An \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Chu\u1ea9n qu\u00ean m\u00ecnh v\u00ec n\u01b0\u1edbc, gi\u1eef \u0111\u1ea1o gh\u00e9t t\u00e0, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Nay d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1 tuy \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n \u0111\u1ee9c, s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n, nh\u01b0ng gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1eabn ngang ng\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a h\u00e0ng ph\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Chu\u1ea9n ch\u00ednh l\u00e0 n\u00ean d\u00f9ng.&#8221;<\/i> Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, Chu\u1ea9n c\u00f9ng S\u0129 An \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[126] L\u1ea5y T\u1ebf ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh Minh l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1, K\u00fd ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 l\u00e0m K\u00fd ch\u00e2u l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1, Tr\u1ecbnh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u00e0m Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1, Ninh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, N\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 th\u0103ng l\u00ean Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Ng\u01b0ng l\u1ea5y ch\u1ee9c Ninh ph\u00f2ng thay D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u b\u1ed9 th\u1ef1. X\u00e9t truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, th\u00ec T\u1ef1 ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u b\u1ed9 th\u1ef1. Truy\u1ec7n Ng\u1ee5y N\u0103ng ch\u00e9p r\u1eb1ng N\u0103ng l\u1ea5y ch\u1ee9c Tr\u1ecbnh ph\u00f2ng ra l\u00e0m Ninh Bi\u00ean qu\u00e2n b\u1ed9 th\u1ef1. X\u00e9t th\u00e1ng s\u00e1u ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m Ninh Bi\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1, kh\u00f4ng r\u00f5 N\u0103ng c\u00f3 ph\u1ea3i thay Di\u00ean L\u00e3ng kh\u00f4ng, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 Di\u00ean L\u00e3ng chuy\u1ec3n \u0111i ch\u1ee9c g\u00ec. Truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng N\u0103ng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin l\u00e0m qu\u00e2n ti\u00ean phong, l\u1ea1i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Uy L\u1ed7. Vi\u1ec7c N\u0103ng l\u1ea1i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Uy L\u1ed7, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[127] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, gi\u00e1m \u00e1p \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Tr\u00fa b\u1ea1c \u0111\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Bi\u1ec7n C\u1ed5n m\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho con ch\u00e1u \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. C\u1ed5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh, nhanh nh\u1eb9n, c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m quan, nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u1eafm gi\u1eef vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh, t\u1eadn t\u00e2m x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c x\u1ee9ng ch\u1ee9c. Tuy nhi\u00ean, t\u00ednh t\u00ecnh \u00f4ng \u0111\u1ed9c \u00e1c, thu thu\u1ebf nghi\u00eam kh\u1eafc, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 bi\u1ec7t hi\u1ec7u l\u00e0 <i>&#8220;h\u1ed5 l\u1edbn&#8221;<\/i>. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;C\u1ed5n t\u1eeb th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb m\u1ee5n nh\u1ecdt \u1edf l\u01b0ng, Tr\u1eabm nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng qua kh\u1ecfi. C\u1ed5n khi l\u00e0m vi\u1ec7c lu\u00f4n \u0111\u1eb7t c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i n\u00e9 tr\u00e1nh, h\u1ebft l\u00f2ng h\u1ebft s\u1ee9c, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp. Tuy nhi\u00ean, g\u1ea7n \u0111\u00e2y khi \u1edf ngo\u00e0i nhi\u1ec7m, \u00f4ng \u0111\u00e3 qu\u00e1 t\u00e0n nh\u1eabn, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, d\u00f9 l\u00e0 l\u1ed7i nh\u1ecf c\u0169ng kh\u00f4ng tha th\u1ee9. Ph\u00e0m l\u00e0 vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, s\u1eeda ch\u1eefa sai l\u1ea7m, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ed7i l\u1edbn th\u00ec n\u00ean khoan dung, quan l\u1ea1i t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd k\u00ednh s\u1ee3 uy quy\u1ec1n v\u00e0 c\u1ea3m ph\u1ee5c \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e1i ph\u1ea1m, vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u0169ng s\u1ebd th\u00e0nh c\u00f4ng. T\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u00e0m quan, n\u00ean gi\u1eef m\u1ee9c \u0111\u1ed9 v\u1eeba ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[129] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh T\u1ed1ng H\u00f9ng gi\u00e1m s\u00e1t qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 \u00c2m. H\u00f9ng am hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a s\u00f4ng ng\u00f2i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c giao ph\u1ee5 tr\u00e1ch b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i. \u00d4ng \u1edf \u0111\u00f3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ba l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i nhi\u1ec7m v\u1ee5, c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ed1t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1edd c\u1eady. Khi H\u00f9ng m\u1ea5t, Tam m\u00f4n ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, Th\u1ee7y b\u1ed9 lang trung H\u1ee9a Nguy\u00ean B\u00e1o d\u00e2ng s\u1edb xin ki\u00eam nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 t\u1ef1 hi\u1ebfn s\u1ee9c. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua ra l\u1ec7nh cho Nguy\u00ean B\u00e1o ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0 \u00c2m \u0111\u00f4 gi\u00e1m, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c huy\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Nguy\u00ean B\u00e1o, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[130] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m do \u1ea5m m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua c\u00f4ng vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c kho \u1edf kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[131] \u0110i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng k\u1ef5 binh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 12 s\u1ebd r\u00fat v\u1ec1.)<\/i><\/p>\n<p>[132] Chi\u1ebfu cho B\u1eafc di\u1ec7n \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed, t\u1eeb nay khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ecbch, tr\u1eadn \u0111\u00e3 d\u00e0n xong, tr\u1eeb qu\u00e2n k\u1ecb hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y v\u00e0 qu\u00e2n k\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, c\u1ea7n tuy\u1ec3n th\u00eam s\u1ee9 th\u1ea7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u0169ng c\u1ea3m, c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ecba h\u00ecnh xa g\u1ea7n, d\u1eabn qu\u00e2n k\u1ecb nh\u1eb9 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng c\u1ee9u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, do \u0111\u1ea1i tr\u1eadn b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ecb binh b\u1eb1ng nhau, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ecbch bi\u1ebft qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng d\u00e1m r\u1eddi v\u1ecb tr\u00ed, th\u01b0\u1eddng t\u1eadp trung l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ed9t ph\u00eda, v\u00ec \u00edt \u0111\u1ecbch nhi\u1ec1u n\u00ean hi\u1ebfm khi th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[133] Ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang C\u00f4ng b\u1ed9 L\u00f4 Uy\u1ec3n c\u00f3 c\u00f4ng \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o kinh, th\u0103ng l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u00ecnh b\u1ed9, ban \u00e1o v\u00e0ng \u0111ai t\u00eda, r\u1ed3i l\u1ea1i sai v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>[134] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Tri ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ef1a mua \u1edf ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho qu\u00e2n s\u0129 ph\u00eda b\u1eafc, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 con g\u1ea7y y\u1ebfu li\u1ec1n \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh, th\u00e1ng n\u00f3ng \u0111\u01b0\u1eddng xa nhi\u1ec1u con ch\u1ebft. Ph\u1ea7n Ch\u00e2u \u0111\u1ea5t m\u00e1t, g\u1ea7n c\u00e1c tr\u1ea1i nu\u00f4i ng\u1ef1a L\u00e2u Phi\u1ec1n, c\u00f3 n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t c\u1ecf xanh, xin cho ch\u0103n th\u1ea3 \u1edf \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. Trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi T\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u00f3 mi\u1ebfu Ng\u1ecda Long, m\u1ed7i khi \u0111\u00f4ng r\u00e9t c\u1ea3 v\u00f9ng \u0111\u1ebfn t\u1ebf, g\u1eb7p gi\u00f3 tuy\u1ebft l\u1ea1nh l\u1eafm, gi\u00e0 tr\u1ebb ng\u00e3 g\u1ee5c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, T\u1ef1 T\u00f4ng li\u1ec1n sai ph\u00e1 h\u1ee7y.<\/p>\n<p>[135] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, v\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 khai th\u00e1c g\u1ed7 \u1edf \u1ea3i Ch\u1ebf Th\u1eafng, Nghi Ch\u00e2u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u00edt.<\/p>\n<p>[136] Chi\u1ebfu cho qu\u00e2n bi\u00ean ph\u00f2ng T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i qu\u00e1 hai n\u0103m th\u00ec thay h\u1ebft, t\u1eeb nay s\u1ed5 qu\u00e2n ph\u1ea3i ghi r\u00f5 n\u0103m th\u00e1ng ra ngo\u00e0i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n bi\u00ean ph\u00f2ng T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i kh\u1ed5 v\u00ec r\u00e9t, \u0111\u00e0o ng\u0169 li\u00ean ti\u1ebfp. Vua xem s\u1ed5 qu\u00e2n, bi\u1ebft qu\u00e2n bi\u00ean ph\u00f2ng ch\u1ec9 thay \u0111\u1ed5i t\u1ea1i ch\u1ed7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn b\u1ea3y m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay, n\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aKinh V\u0169 Th\u00e1nh L\u01b0\u1ee3c\u300b, chi\u1ebfu n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng, nh\u00e2n vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i n\u00ean ch\u00e9p v\u00e0o, nh\u01b0ng b\u1ecf t\u00ean M\u00e2n kh\u00f4ng ghi.)<\/i><\/p>\n<p>[137] Ph\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed l\u1ed9 Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u00e2m Ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 tu\u1ed5i gi\u00e0, kh\u00f4ng qu\u1ea3n n\u1ed5i qu\u00e2n ch\u00ednh, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 B\u1ea3o Ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Th\u00e0nh thay, \u0111i\u1ec1u T\u1ef1 l\u00e0m B\u1ed1 tr\u00ed tr\u00fa b\u1ea1c Tri\u1ec7u Ch\u00e2u, c\u00f9ng ch\u1ec9 huy \u0111\u1ea1i tr\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng ch\u00e9p Ng\u01b0ng thay D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 l\u00e0m B\u1ed1 tr\u00ed \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. X\u00e9t truy\u1ec7n T\u1ef1 th\u1ef1c ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m B\u1ed1 tr\u00ed \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, truy\u1ec7n Ng\u01b0ng l\u1ea7m, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[138] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, chi\u1ebfu tu s\u1eeda th\u00e0nh H\u00ecnh Ch\u00e2u, v\u00ec \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a d\u1ee9t.<\/p>\n<p>[139] Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Uy L\u1ed7 qu\u00e2n l\u00e0 L\u00fd Y\u1ebfn \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7u m\u1ec7nh, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, x\u00f4ng s\u00e2u v\u00e0o tr\u1eadn, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t n\u1eb7ng. B\u1ea3n qu\u00e2n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng l\u00ean, khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi nh\u1edb, \u0111\u1ebfn l\u00fac kh\u00e1c s\u1ebd \u01b0u \u0111\u00e3i th\u0103ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(N\u0103m sau th\u00e1ng 3, v\u00ec ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng quan.)<\/i><\/p>\n<p>[140] Ban \u0111\u1ea7u, ba l\u0103ng Kh\u00e2m, Khang, \u0110\u1ecbnh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda. Khi Th\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Thu\u1eadn T\u1ed5 v\u00e0 D\u1ef1c T\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho n\u1ed9i th\u1ecb v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111i h\u1ecfi th\u0103m, l\u1ea1i l\u1ec7nh Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u00f3n v\u1ec1 kinh, \u0111\u1eb7t \u1edf ch\u00f9a Ph\u1eadt, \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn ng\u00e0y c\u1ea3i t\u00e1ng. Th\u01b0\u1ee3ng xem \u300aTh\u00e1i T\u1ed5 Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, th\u1ea5y hai l\u0103ng Khang, \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec1u \u1edf U Ch\u00e2u, n\u00ean nghi ng\u1edd vi\u1ec7c n\u00e0y. Li\u1ec1n vi\u1ebft tay chi\u1ebfu cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n k\u1ef9, \u0111\u1ec1u xin d\u1eebng l\u1ec5 c\u1ea3i t\u00e1ng, t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c tu s\u1eeda, c\u1ed1 g\u1eafng ti\u1ebft ki\u1ec7m, ch\u1edd sau n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i m\u1edbi b\u00e0n vi\u1ec7c d\u1eddi m\u1ed9. V\u00ec v\u1eady d\u00f9ng l\u1ec5 nh\u1ea5t ph\u1ea9m ch\u00f4n \u1edf huy\u1ec7n H\u00e0 Nam.<\/p>\n<p>[141] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ec7nh c\u00e1c qu\u00e2n ph\u00eda B\u1eafc chia nhau \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n ph\u00eda Nam, \u0111\u1ee3i \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 truy ph\u00e1t, li\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n.<\/p>\n<p>[142] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh s\u0129 tu s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf H\u00ecnh Ch\u00e2u c\u00f3 m\u1ee9c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[143] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ea5y h\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, tri \u00c2n Ch\u00e2u Bi\u00ean T\u00fac l\u00e0m binh b\u1ed9 lang trung, tri H\u00ecnh Ch\u00e2u, ban cho kim t\u1eed. T\u00fac t\u1eeb B\u1ed1i Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, h\u1ee3p \u00fd Vua, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[144] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y b\u1ea3n m\u1edbi c\u1ee7a \u300aT\u1ea5n th\u01b0\u300b do S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, ban cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00f4m qua c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c hai tri\u1ec1u T\u1ea5n nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n x\u1ea5u xa kh\u00f4ng n\u00ean l\u01b0u h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 T\u1ea5t S\u0129 An n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c x\u1ea5u \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111\u1eddi, vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1ec3 khuy\u00ean ng\u01b0\u1eddi sau. Vi\u1ec7c thi\u1ec7n \u00e1c, \u300aXu\u00e2n Thu\u300b \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t t\u00e1n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[145] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, tri Quang Ch\u00e2u, quang l\u1ed9c khanh L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, v\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh n\u00ean b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[146] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, tam ty xin thu\u00ea d\u00e2n ch\u1edf \u00e1o gi\u00e1p \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fac n\u1eafng n\u00f3ng m\u01b0a l\u0169, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n. Qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u00e1o gi\u00e1p kh\u00f4ng thi\u1ebfu, n\u00ean l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u1ea5p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[147] Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 H\u00e0 S\u0129 Ninh t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, c\u1ea5m qu\u00e2n c\u00e1c c\u1ea5p \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo l\u1ec5 ph\u1ee5c d\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. C\u00f2n qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc gi\u1ea3m m\u1ed9t c\u1ea5p \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u0129 c\u1ea5m v\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng h\u1eadu, mu\u1ed1n h\u1ecd ch\u1ec9nh t\u1ec1, c\u00f3 ch\u1ed7 k\u00ednh s\u1ee3, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 n\u00e0y. N\u1ebfu qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng c\u0169ng \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh ra nhi\u1ec1u phi\u1ec1n ph\u1ee9c, kh\u00f3 l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1ec9 n\u00ean theo lu\u1eadt v\u0103n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(H\u00e0 S\u0129 Ninh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-216-1\">Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng ba t\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng gia, Li gia, Di\u00ean gia \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn. 'Ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-21 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, ph\u1ea7n truy\u1ec7n Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'huy\u1ec7n L\u0169ng S\u01a1n'. <a href=\"#return-footnote-216-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-2\">Ch\u1eef 'M\u1ef9' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 242 truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Minh T\u00fac L\u01b0u ho\u00e0ng h\u1eadu m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-216-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-3\">Ch\u1eef 't\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u00fac', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-216-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-4\">Nghi Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tuy\u00ean Ch\u00e2u', kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ecba danh, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean Di 5-13 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-216-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-5\">Ch\u1eef 'l\u1ea1i' trong 'kinh th\u00e0nh l\u1ea1i x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-216-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-6\">Ch\u1eef 'Tam Th\u1eadp T\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam Th\u1eadp L\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aV\u0169 Kinh T\u1ed5ng Y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 18, h\u1ea1, \u0111i\u1ec1u L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-216-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-7\">Ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-216-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-8\">Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9: ch\u1eef 's\u1ee9' tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n Ti\u1ebft Nhan m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-216-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-9\"> ch\u1eef 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00ednh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 257 truy\u1ec7n Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-216-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-10\">'V\u1ea1n An cung' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'V\u1ea1n Th\u1ecd cung', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi nh\u1ea5t chi nh\u1ecb s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-216-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-11\">'Th\u1ea5y' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ki\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-216-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-12\">V\u00ec n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n nh\u01b0ng m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu: C\u00e1c b\u1ea3n ghi ch\u00fa r\u1eb1ng ch\u1eef 'th\u1ee5c' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1eef 'nhi\u1ec7t' vi\u1ebft sai. Tra c\u1ee9u b\u1ea3n k\u1ef7 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o c\u00f3 ghi: 'V\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng, cho binh l\u00ednh bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc ngh\u1ec9 vi\u1ec7c.' C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi s\u1eed. S\u00e1ch \u300aT\u1ee9 kh\u1ed1 to\u00e0n th\u01b0 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng\u300b quy\u1ec3n 30 c\u0169ng ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. B\u1ea3n in g\u1ed1c b\u1ecb thi\u1ebfu. <a href=\"#return-footnote-216-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-13\">Ch\u1eef 'k\u1ef3' trong c\u00e2u 'thu\u1ed9c k\u1ef3 t\u1eed \u0110\u1ee9c Minh t\u1ea5t quy tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u00fd v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-216-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-14\">Ch\u1eef 'n\u00e3i' trong c\u00e2u 'c\u1ed1 tam ni\u00ean h\u1eadu n\u00e3i ng\u00f4n chi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-216-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-15\">Ch\u1eef 'T\u00e2y l\u1ed9' trong c\u00e2u 'Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u1eadp H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e2n M\u1eabn Trung vi T\u00e2y l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ee9 l\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-82 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 41, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 Phu Di\u00ean l\u1ed9 Duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 s\u1ee9, t\u1ee9c ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y. <a href=\"#return-footnote-216-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-216-16\"> S\u00e1u t\u1ed9c ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng, hai ch\u1eef 's\u00e1u t\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-20 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, truy\u1ec7n Th\u1ed5 Phi\u1ec1n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-216-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":14,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-216","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/216\/revisions\/217"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/216\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=216"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=216"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}