{"id":220,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=220"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-58-nam-canh-duc-thu-nhat-giap-thin-1004","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-58-nam-canh-duc-thu-nhat-giap-thin-1004\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 58: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 NH\u1ea4T (GI\u00c1P TH\u00ccN, 1004)","rendered":"QUY\u1ec2N 58: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 NH\u1ea4T (GI\u00c1P TH\u00ccN, 1004)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd: L\u1ea5y Th\u1ee9 s\u1eed Ch\u00e2u T\u1eeb, B\u1ed1 tr\u00ed tr\u00fa b\u1ea1c Ch\u00e2u B\u00e2n l\u00e0 H\u1ee9a Qu\u00e2n ki\u00eam ch\u1ee9c B\u1ed1 tr\u00ed tr\u00fa b\u1ea1c V\u0129nh H\u01b0ng, c\u00f9ng v\u1edbi Tri ph\u1ee7 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c Thi\u1ec3m T\u00e2y. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u00e2n tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf Quan, L\u0169ng ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2y th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb c\u1ea9n th\u1eadn, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[2] Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng t\u1eeb n\u00fai Chung Nam \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 v\u1ec1 n\u00fai l\u00e2u ng\u00e0y, xin kh\u00f4ng nh\u1eadn b\u1ed5ng l\u1ed9c theo th\u00e1ng, nh\u01b0ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho.<\/p>\n\n<p>[3] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c l\u0103ng m\u1ed9 c\u1ee7a th\u00e1nh hi\u1ec1n c\u00e1c \u0111\u1eddi b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch tu s\u1eeda, nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c ch\u1eb7t c\u1ee7i.<\/p>\n\n<p>[4] Ch\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng Gi\u00e1m qu\u00e2n L\u00fd L\u00e3ng v\u00ec vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 \u0111\u00e1nh Ti\u1ec3u hi\u1ec7u V\u0169 \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Ph\u00fac \u1edf b\u1ea3n th\u00e0nh. Ph\u00fac t\u1eadp h\u1ee3p s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00eam v\u00e0o nha c\u1ee7a L\u00e3ng, gi\u1ebft L\u00e3ng r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n. Sai s\u1ee9 \u0111\u1ed1c th\u00fac Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, L\u1ea5y D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Ch\u00e2u Phan l\u00e0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ch\u00e2u Anh. Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Th\u1eeba C\u1ee7 bi\u1ebft ch\u1eef, th\u00edch danh ti\u1ebfng, t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, n\u00ean ch\u1ecdn ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u00f3 danh ti\u1ebfng t\u1ed1t \u0111\u1ec3 ban cho.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[6] L\u1ea5y Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00fa ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Ch\u00e2u H\u1ea1, l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, thay T\u1ea7n H\u00e0n v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[7] L\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn vi\u1ec7c ph\u00f2ng h\u1ecfa, \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a gi\u1eb7c.<\/p>\n\n<p>[8] Sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda B\u1eafc, r\u1ed3i t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[9] Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea3 ng\u1ef1a, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n ch\u0103n nu\u00f4i \u0111\u1ec3 canh t\u00e1c, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p nh\u1eefng h\u1ed9 c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u00f3ng thu\u1ebf b\u1ecf ngh\u1ec1 chia nh\u00e0 \u0111\u1ec3 xin chi\u1ebfm. L\u1ea1i v\u00ec h\u1ed9 kh\u00e1ch tr\u00f4i n\u1ed5i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ngh\u00e8o kh\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng m\u1ed9 \u00edt, xin theo l\u1ec7 ru\u1ed9ng ch\u1ee9c, chi\u00eau m\u1ed9 ch\u1ee7 h\u1ed9 v\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt, chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng t\u1ed1t x\u1ea5u \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf. C\u00e1c quan l\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n, theo chi\u1ebfu c\u0169 ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u00e0n Th\u1ee7 Anh v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed, hai vi\u00ean ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1ee7a l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng b\u1ea9m: V\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9, d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 t\u1eeb qu\u00e2n H\u1ecfa S\u01a1n ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u S\u00f3c c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i Lang Th\u1ee7y, gi\u1ebft h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a, tr\u00e2u, d\u00ea c\u00f9ng kh\u00ed gi\u1edbi, \u00e1o gi\u00e1p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, ban cho \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00f3 sai bi\u1ec7t. L\u00fac \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111ang v\u00e2y qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam, nghe tin b\u1ea1i tr\u1eadn li\u1ec1n r\u00fat lui.<\/p>\n\n<p>[11] Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh, tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n \u0111inh tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec. Vua cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u0111ang \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi m\u00e0 trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba v\u1ed9i v\u00e0ng tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec s\u1ebd l\u00e0m dao \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng d\u00e2n, li\u1ec1n h\u1ea1 l\u1ec7nh d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, c\u00f2n H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7, ch\u1ee9c D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u Anh, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng ch\u00e2u qu\u00e2n n\u01a1i \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn t\u1ea3i qua l\u1ea1i ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Thi\u1ec7u Di\u1ec7p, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam.<\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai An Th\u1ee7 Trung, ch\u1ee9c Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111i ki\u1ec3m tra c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u Thi\u1ec1n[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'Qu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, m\u1ee5c 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[14] L\u1ec7nh cho m\u1ed9t vi\u00ean ki\u1ec1m h\u1ea1t binh m\u00e3 ch\u00e2u Thi\u1ec1n ki\u00eam qu\u1ea3n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i d\u1ecdc s\u00f4ng. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc s\u00f4ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng binh l\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n\n<p>[15] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng Th\u1ed5 M\u00f4n \u0111\u1ec3 h\u1ed9i qu\u00e2n. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, v\u00ec qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, uy hi\u1ebfp huy\u1ec7n V\u0169 C\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Tr\u1ea5n.<\/p>\n\n<p>[16] V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an d\u1eabn qu\u00e2n men theo s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4 ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9nh b\u1ecb binh m\u00e3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam, Uy L\u1ed7, ch\u00e2u B\u1ea3o, tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1n th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<p><i>(C\u00e1c l\u1ed9 ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1n th\u1ebf gi\u1eb7c, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam, nay theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 25 th\u00e1ng n\u00e0y, qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam c\u0169ng t\u00e2u th\u1eafng tr\u1eadn, c\u00f3 l\u1ebd \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b b\u1ecf s\u00f3t vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, \u0111\u01b0a th\u1ea7n ch\u1ee7 c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u1edd ph\u1ee5ng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan b\u00e0n \u0111\u1ecbnh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 l\u1ec5 th\u0103ng ph\u1ee5. C\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Du\u1ec7 T\u00f4ng, hai ho\u00e0ng h\u1eadu Chi\u00eau Th\u00e0nh v\u00e0 T\u00fac Minh, l\u00fac \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 c\u00f3 Chi\u00eau Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Khai Nguy\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0a T\u00fac Minh v\u00e0o th\u1edd ph\u1ee5. \u00d4n Ki\u1ec7u, Phi\u00eau K\u1ef5 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n nh\u00e0 T\u1ea5n, c\u00f3 ba phu nh\u00e2n. Khi Ki\u1ec1u m\u1ea5t, Vua h\u1ecfi h\u1ecdc quan Tr\u1ea7n Th\u01b0, \u00f4ng cho r\u1eb1ng t\u1eeb th\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n tr\u1edf \u0111i, \u0111\u00e3 b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbi ch\u00edn v\u1ee3, v\u1ee3 ch\u1ebft th\u00ec c\u01b0\u1edbi l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n k\u1ebf th\u1ea5t. Khi s\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ec5, khi ch\u1ebft kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng L\u00fd th\u1ecb m\u1ea5t khi Ki\u1ec7u c\u00f2n h\u00e0n vi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng \u0111i\u1ec3n, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb v\u00e0 H\u00e0 th\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee5. Tr\u1ecbnh D\u01b0 Kh\u00e1nh, Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, mu\u1ed1n l\u1eadp gia mi\u1ebfu, t\u1ed5 ti\u00ean c\u00f3 hai phu nh\u00e2n, l\u1ec5 quan Vi C\u00f4ng T\u00fac b\u00e0n ngh\u1ecb gi\u1ed1ng nh\u01b0 Tr\u1ea7n Th\u01b0.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ee7 qu\u00e2n Nam X\u01b0\u01a1ng nh\u00e0 T\u1ea5n c\u00f3 Tu\u00e2n th\u1ecb v\u00e0 Ti\u1ebft th\u1ecb, mi\u1ebfu C\u1ea3nh \u0110\u1ebf c\u00f3 H\u1ea1 H\u1ea7u th\u1ecb v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb, mi\u1ebfu L\u1ed7 c\u00f4ng Nhan Ch\u00e2n Khanh c\u00f3 phu nh\u00e2n Th\u01b0\u01a1ng th\u1ecb v\u00e0 k\u1ebf phu nh\u00e2n Li\u1ec5u th\u1ecb. X\u00e9t qua l\u1ec5 v\u0103n, tham kh\u1ea3o c\u00e1c \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng hai phu nh\u00e2n l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00dd \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu k\u1ebf th\u1eeba danh hi\u1ec7u cao qu\u00fd, c\u0169ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i. Tuy c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, xin c\u00f9ng th\u1edd ph\u1ee5ng \u1edf Th\u00e1i T\u00f4ng th\u1ea5t, theo th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau.\"<\/i> Vua ban chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a l\u1ec5 quan. T\u1eeb \u0111\u00f3, hai ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i.<\/p>\n\n<p>[18] B\u1ea3o Ch\u00e2u t\u1ea5u tr\u00ecnh c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u00f4n M\u1eadt ph\u00e1 gi\u1eb7c. Vua n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u coi th\u01b0\u1eddng gi\u1eb7c nh\u01b0 v\u1eady. Ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u00f3 t\u00e0i, th\u00ec ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c kh\u00f4ng kh\u00f3.\"<\/i> Vua ban chi\u1ebfu phong T\u00f4n M\u1eadt l\u00e0m Hi\u1ec7u \u00fay Ch\u1ea5n V\u0169 qu\u00e2n, ban cho \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00e0 th\u0103ng th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111i theo.<\/p>\n\n<p>[19] Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c \u0111\u1ec3 an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[20] Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Thanh, T\u1ec1 khuy\u00ean b\u1ea3o d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, v\u00ec lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n.<\/p>\n\n<p>[21] L\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng \u0110inh c\u1ee7a l\u1ed9 Th\u1ea1ch Th\u1ea5p d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u00f3ng \u1edf Hi\u1ebfn Ch\u00e2u, n\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eeb T\u00e2y C\u1ed1c x\u00e2m nh\u1eadp, th\u00ec h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi b\u1ed9 th\u1ef1 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n tr\u00fa b\u1ea1c H\u00e3n Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1; n\u1ebfu t\u1eeb Kh\u1ea3 Lam, Ninh H\u00f3a Qu\u00e2n x\u00e2m nh\u1eadp, th\u00ec l\u1ec7nh cho Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00e2n Ph\u1ee7 H\u00e0n Th\u1ee7 Anh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u1ee9ng ph\u00f3.<\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9, Tri Thanh Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 Thanh, Truy, Duy; Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri V\u1eadn Ch\u00e2u \u0110inh V\u1ecb ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 V\u1eadn, T\u1ec1, B\u1ed9c, c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 binh m\u00e3. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho T\u1ec1 Hi\u1ec1n v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 h\u00ecnh th\u1ebf s\u00f4ng n\u00fai, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 r\u1ed9ng h\u1eb9p trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u1ef5 binh ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nam, d\u00e2n ch\u00fang ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn b\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng L\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n v\u00ec l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu ch\u1edf ngay. \u0110inh V\u1ecb b\u00e8n l\u1ea5y t\u1ed9i nh\u00e2n t\u1eed h\u00ecnh ch\u00e9m \u1edf b\u1edd s\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n s\u1ee3 h\u00e3i, d\u00e2n ch\u00fang m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c qua s\u00f4ng. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng chia qu\u00e2n, b\u1ed1 tr\u00ed c\u1ea7m c\u1edd hi\u1ec7u d\u1ecdc s\u00f4ng, \u0111\u00e1nh \u0111i\u00eau \u0111\u1ea9u \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u00e2n \u0111\u1ecbch s\u1ee3 h\u00e3i, ti\u1ebfng h\u00f4 vang xa h\u00e0ng tr\u0103m d\u1eb7m. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n r\u00fat lui.<\/p>\n\n<p>[23] L\u00fac \u0111\u00f3, \u1edf T\u00e0o, B\u1ed9c c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, T\u00e0o l\u1ea1i thi\u1ebfu quan cai tr\u1ecb, chi\u1ebfu cho Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n T\u1ea1 \u0110\u00e0o l\u00e0m Tri ch\u00e2u s\u1ef1. Thu\u1ebf m\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n v\u1ed1n chia g\u1eedi v\u1ec1 kho Th\u01b0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. G\u1eb7p l\u00fac m\u01b0a l\u0169, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 c\u1ef1c v\u00ec vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, T\u1ea1 \u0110\u00e0o b\u00e8n gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng g\u1eedi \u0111i, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"V\u1eadn t\u1ea3i t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i h\u00e0ng ng\u00e0y qua Th\u01b0 D\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Xin gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh s\u01b0 b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng T\u1ebf H\u00e0.\"<\/i> Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u00e0n l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, nh\u01b0ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u1ea1 \u0110\u00e0o.<\/p>\n<p><i>(T\u1ea1 \u0110\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong chi\u1ebfu. X\u00e9t ng\u00e0y th\u00e1ng \u00f4ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u, trong b\u00e0i h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Do\u00e3n Chu vi\u1ebft l\u00e0 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u00e3 m\u00e3n ba n\u0103m nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 v\u1eabn mu\u1ed1n \u1edf l\u1ea1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[26] L\u1ec7nh cho Tri V\u0129nh H\u01b0ng Qu\u00e2n ph\u1ee7 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung ki\u00eam qu\u1ea3n binh m\u00e3 tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1. Vua s\u1eafp B\u1eafc chinh, lo l\u1eafng v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. M\u1eabn Trung nh\u1eadn chi\u1ebfu, gi\u1ea5u \u0111i kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1ed1, x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. Vua t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ecdng tr\u00e1ch, c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh tr\u1ecdng d\u1ee5ng l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho qu\u00e2n s\u0129 theo h\u1ea7u Vua tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng v\u00e0 qu\u00e2n tr\u00fa b\u1ea1c d\u1ecdc s\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n trang b\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Uy L\u1ed7 qu\u00e2n Ng\u1ee5y N\u0103ng, B\u1ea3o Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, B\u1eafc B\u00ecnh tr\u1ea1i \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu cho Ng\u1ee5y N\u0103ng, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, \u0110i\u1ec1n M\u1eabn v\u00e0 Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng[footnote]Ch\u1eef 'duy\u00ean' trong 'Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, ch\u00fa th\u00edch g\u1ed1c c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 272, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Chi\u00eau b\u1ed5 sung.[\/footnote] chia nhau n\u1eafm gi\u1eef k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7, \u0111\u1ee3i khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ec3 k\u00e9o gi\u00e3n th\u1ebf tr\u1eadn. V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u1eebng xin \u0111\u1ec3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng Vua cho r\u1eb1ng v\u1ed1n \u0111\u1eb7t ra k\u1ef3 binh l\u00e0 \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y r\u1ed1i t\u00e2m ph\u00fac \u0111\u1ecbch, n\u1ebfu l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9 huy th\u00ec b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c d\u1ee5ng, n\u00ean ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng cho h\u1ecd ch\u1ecbu s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau. V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn n\u01a1i h\u00e0nh t\u1ea1i, Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec1n M\u1eabn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng. \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng. X\u00e9t chi\u1ebfu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, Di\u00ean L\u00e3ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n l\u1ea1i b\u1ecf s\u00f3t, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[29] Vua v\u1eeba nghe tin Phan La Chi ch\u1ebft, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng \u00f4ng ta l\u00e0m V\u0169 Uy qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh. Phong T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c l\u00e0m Di\u00eam Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Linh Ch\u00e2u T\u00e2y di\u1ec7n Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, t\u01b0\u1edbc b\u1ed5ng l\u1ed9c n\u1eeda th\u00e1ng c\u1ee7a C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00e3 H\u1eefu Chi, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Chu B\u00e1c ph\u1ea1t th\u1ee5c \u0111\u1ed3ng 40 c\u00e2n, Th\u00e1i b\u1ed9c khanh tr\u1ef1c B\u00ed c\u00e1c Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n v\u00e0 H\u1eefu Ki\u00eau v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u1ec1n Duy T\u1ebf m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1t th\u1ee5c \u0111\u1ed3ng 30 c\u00e2n. \u0110\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y ph\u00e1t d\u1eabn Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, b\u00e1 quan \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, L\u00e3 H\u1eefu Chi \u0111\u1ebfn khi \u0111\u00e3 x\u1ebfp h\u00e0ng xong, Chu B\u00e1c \u0111\u1ebfn khi vi\u1ebfng xong, c\u00f2n Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, n\u00ean b\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c.<\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban cho con trai c\u1ee7a Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea7n l\u00e0 Nguy\u00ean Nh\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u. V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u00e2n Ch\u00e2u, g\u1eb7p l\u00fac qu\u00e2n \u0111\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m, \u0111\u00e3 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129 gi\u1eef th\u00e0nh c\u00f3 c\u00f4ng, n\u00ean ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao cho con ch\u00e1u \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[32] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb khi Minh Ch\u00e2u \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ebfn nay, nghe n\u00f3i c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ecf \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c ki\u1ebfm \u0103n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1nh gi\u1eb7c v\u00e0o th\u00e0nh n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p \u0111i ki\u1ebfm c\u1ee7i.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c binh gi\u00e1p v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p: trong \u0111\u00f3 hai l\u1ed9 \u00cdch v\u00e0 L\u1ee3i, giao cho T\u00e2y Xuy\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty \u0111\u1ec1 c\u1eed; hai l\u1ed9 Qu\u1ef3 v\u00e0 T\u1eed, giao cho H\u1ea1p L\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty \u0111\u1ec1 c\u1eed; c\u00e1c Ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m ch\u1ec9 qu\u1ea3n vi\u1ec7c binh gi\u00e1p v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong ch\u00e2u m\u00ecnh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[34] Sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Nh\u1eadp n\u1ed9i l\u00e0 T\u1ea7n H\u00e1n \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n ch\u00e2u, qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 quan tr\u1ecdng, t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, phong T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m m\u1eb7t t\u00e2y Linh ch\u00e2u, \u0110\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng. Vua cho r\u1eb1ng b\u1ecdn Thi\u00ean \u0110\u1ea3ng ch\u01b0a d\u1eb9p y\u00ean, c\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1eeb ph\u00eda sau \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t, n\u00ean ban cho \u00f4ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 c\u1ee7a La Chi. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c quan ch\u1ee9c ngo\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u do Vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, vi\u1ec7c T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c nh\u1eadn ch\u1ee9c S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00e2y v\u1ec1 sau, m\u1edbi theo l\u1ec7nh c\u1ee7a Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 ban chi\u1ebfu. <i>(Theo \u300aXu\u00e2n Minh L\u1ee5c\u300b)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[36] Ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh T\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea m\u01b0\u1edbn d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i con c\u00e1i cho cha m\u1eb9 h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, c\u00e1c n\u01a1i B\u1ea3o ch\u00e2u, M\u1ea1c ch\u00e2u, qu\u00e2n Uy L\u1ed7 \u1edf Kh\u1ea3 Lam, tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh \u0111\u1ec1u b\u00e1o tin \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng. Trong tr\u1eadn n\u00e0y, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111\u1ec1u d\u1eabn qu\u00e2n ph\u1ee5 \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam D\u1ecbch ch\u00e2u, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, gia s\u00fac, kh\u00ed gi\u1edbi t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u00e0ng v\u1ea1n, ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ee5y N\u0103ng do d\u1ef1 kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng. <i>(Theo truy\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u01b0ng, M\u1eabn ghi ch\u00e9p th\u00eam. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ebfn ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 12 m\u1edbi ch\u00e9p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Ng\u01b0ng, nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y)<\/i>.<\/p>\n\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, m\u1edf y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c khanh, gi\u00e1m ng\u1ed3i \u1edf d\u00e3y \u0111\u00f4ng, kh\u00f4ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n. L\u00fac \u0111\u00f3, Quang l\u1ed9c khanh Tr\u1ea7n T\u1ec9nh Hoa \u0111ang quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ng\u1ed3i \u1edf ph\u00eda nam h\u00e0ng ng\u0169 ph\u1ea9m c\u1ee7a L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, b\u1ed1 tr\u00ed ch\u1ed7 ng\u1ed3i ri\u00eang.<\/p>\n\n<p>[38] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, li\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u k\u00e8m theo th\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n bao v\u00e2y \u0111\u00e1nh ch\u00e2u Doanh, v\u00ec \u0111\u1ea5t Quan Nam v\u1ed1n l\u00e0 l\u00e3nh th\u1ed5 c\u0169 c\u1ee7a h\u1ecd, e r\u1eb1ng kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng, xin s\u1edbm c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i ngh\u1ecb h\u00f2a. Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"Ch\u00e2u Doanh v\u1ed1n c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo l\u1eafng. Mu\u1ed1n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec.\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho K\u1ebf Trung, \u0111\u1ed3ng \u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y. Tri\u1ec7u m\u1ed9 qu\u00e2n s\u0129 Th\u1ea7n D\u0169ng l\u00e0 L\u00fd B\u00e2n c\u1ea7m t\u00edn ti\u1ec5n \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an. V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1ef1 xin, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5ng m\u1ec7nh Vua th\u00ec d\u00f9 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh. Vua n\u00f3i: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf th\u00e0nh \u00fd, c\u1ea7u k\u1ebft h\u00f2a h\u1ea3o, c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 trong l\u00fac binh \u0111ao c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c. Nh\u01b0ng k\u1ebb ti\u1ec3u th\u1ea7n nghe m\u1ec7nh xin \u0111i, \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i> B\u00e8n phong L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m C\u00e1c m\u00f4n Chi h\u1eadu, t\u1ea1m th\u1ee5 ch\u1ee9c S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, mang th\u01b0 c\u1ee7a ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an \u0111i, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho K\u1ebf Trung. L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 con c\u1ee7a Gi\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Tri\u1ec7u.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf h\u00e0nh t\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh ti\u1ebfn c\u1eed. X\u00e9t l\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1eed L\u1ee3i D\u1ee5ng[footnote] Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong '\u00e1n s\u01a1 khi\u1ec3n l\u1ee3i d\u1ee5ng th\u1eddi' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote], xa gi\u00e1 ch\u01b0a r\u1eddi kinh s\u01b0, b\u1ea3n truy\u1ec7n nh\u1ea7m, coi l\u1ea7n c\u1eed sau l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, qu\u1ea7n th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1ea5u nh\u1ea1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[40] Phong Ung v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn th\u00eam nhi\u1ec1u t\u00e2n kh\u00e1ch ph\u1ee5 t\u00e1, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u0103ng th\u00eam ba tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, c\u00e1c v\u1eadt kh\u00e1c t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng.<\/p>\n\n<p>[41] Ph\u00f3 s\u1ee9 Di\u00eam thi\u1ebft L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 Ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u00f4i \u0110oan c\u00f9ng l\u00e0m Ph\u00e1n l\u01b0u ty Tam ty. \u0110\u1eb7c xin theo l\u1ec7 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai c\u1ee7a Ng\u1ee5y V\u0169, kh\u00f4ng ghi v\u00e0o \u0111i\u1ec7p thi\u1ebfp. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ee5y V\u0169 ki\u00eam quy\u1ec1n Tri Khai Phong, n\u00ean kh\u00f4ng ghi v\u00e0o \u0111i\u1ec7p thi\u1ebfp. Nay hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u1ea3n, kh\u00f4ng c\u1ea7n theo l\u1ec7 n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, phong Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u01b0u S\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u00e0m T\u00f9y gi\u00e1 Tam ty s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, phong \u0110\u00f4 quan lang trung, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c \u0110\u1ed7 H\u1ea1o v\u00e0 H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed Th\u00edch Lu\u00e2n l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[44] L\u1ea5y L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u V\u1ec7[footnote] Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u V\u1ec7 L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd, 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 truy\u1ec7n quy\u1ec3n 279 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] l\u00e0m \u0110\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed.<\/p>\n\n<p>[45] Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh \u0110i\u1ec7n, r\u1ed3i men theo s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4 v\u01b0\u1ee3t qua c\u1eeda \u1ea3i ph\u00eda nam. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh ch\u00e2u Doanh. Th\u1ebf l\u1ef1c r\u1ea5t m\u1ea1nh, ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00e0nh, ti\u1ebfng tr\u1ed1ng v\u00e0 ti\u1ebfng \u0111\u1ed1n c\u00e2y vang kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u00eda. H\u1ecd b\u00e0y nhi\u1ec1u c\u00f4ng c\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng, b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 v\u00e1c v\u00e1n c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c, leo l\u00ean t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh. Tri ch\u00e2u, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 T\u00e2y Kinh L\u00fd Di\u00ean \u00c1c ch\u1ec9 huy qu\u00e2n ch\u00e2u v\u00e0 d\u00e2n tr\u00e1ng, l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n c\u1ee7a Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u B\u1ed1i K\u00fd S\u1eed Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7, b\u1eafn \u0111\u00e1 v\u00e0 g\u1ed7 l\u1edbn ra, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u01a1i xu\u1ed1ng li\u00ean t\u1ee5c. H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau, gi\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ecbch[footnote] 'Gi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an', s\u00e1ch Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o' b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 m\u1eb9 \u00f4ng ta \u0111\u00edch th\u00e2n th\u00fac qu\u00e2n t\u1ea5n c\u00f4ng g\u1ea5p, t\u00ean b\u1eafn l\u00ean th\u00e0nh nh\u01b0 m\u01b0a, qu\u00e2n ch\u1ebft h\u01a1n ba v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi[footnote] 'H\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], s\u1ed1 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh, b\u00e8n r\u00fat lui. Qu\u00e2n tri\u1ec1u thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng tr\u0103m v\u1ea1n \u00e1o gi\u00e1p, t\u00ean v\u00e0 khi\u00ean, g\u1eedi th\u01b0 b\u00e1o tin v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, ban th\u01b0\u1edfng cho Di\u00ean \u00c1c c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, ti\u1ec1n t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc. L\u1ea1i \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng Di\u00ean \u00c1c l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n M\u1ee5c Nguy\u00ean Kh\u1ea3i, Suy quan L\u00fd T\u01b0\u1eddng, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n Th\u00e1i Hanh, Binh m\u00e3 gi\u00e1m \u00e1p V\u01b0\u01a1ng H\u1ed1i v\u00e0 S\u1eed Ph\u1ed5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. S\u1eed Ph\u1ed5 ban \u0111\u1ea7u t\u1eeb B\u1ed1i, K\u00fd \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n Doanh ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u00f4ng, nghe tin Doanh ch\u00e2u \u0111\u00e3 th\u1ea5t th\u1ee7, S\u1eed Ph\u1ed5 c\u0169ng b\u1ecf tr\u1ed1n. Vua tri\u1ec7u N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng h\u1ecfi, \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00fang d\u00f9ng qu\u00e2n nh\u1eb9 \u0111\u00e1nh s\u00e2u, nghe qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i r\u00fat lui. S\u1eed Ph\u1ed5 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec l\u1ea1i ph\u1ea3n b\u1ed9i.\"<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean sau \u0111\u00f3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Di\u00ean \u00c1c l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ebfn Khanh. \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00f4ng Minh.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed Ph\u1ed5, M\u1ee5c Nguy\u00ean Kh\u1ea3i, L\u00fd T\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i Hanh, V\u01b0\u01a1ng H\u1ed1i, ch\u01b0a r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Th\u1ea1ch ch\u00e2u x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[47] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n ch\u00e2u, trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng ph\u1ea3i t\u1ef1 th\u00fa s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, v\u1eabn cho nh\u1eadp ng\u1ea1ch nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, sai H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan H\u00e1c Th\u00e1i Xung \u0111\u1ebfn H\u00ecnh, Minh, T\u1eeb, T\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec1n, Ho\u1ea1t, Ho\u00e0i, V\u1ec7, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n \u0111\u1ec3 an ph\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[49] B\u1eafc di\u1ec7n b\u1ed9 th\u1ef1 t\u1ea5u: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb Doanh ch\u00e2u r\u00fat lui, qu\u00e2n s\u1ed1 v\u1eabn c\u00f2n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. D\u00f2 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ecbnh nh\u00e2n l\u00fac ta s\u01a1 h\u1edf \u0111\u00e1nh v\u00e0o B\u1ed1i, K\u00fd, Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c l\u1ed9 qu\u00e2n v\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Thi\u1ec1n ch\u00e2u h\u1ed9i qu\u00e2n t\u1ea1i Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[50] T\u1eeb khi Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u1ec1u ph\u00f2ng th\u1ee7 trong th\u00e0nh. H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 l\u00e0m Tri ch\u00e2u K\u00fd ch\u00e2u, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u00ed ph\u00e1 \u0111\u1ecbch, ng\u00e0y ng\u00e0y duy\u1ec7t binh, l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p trai tr\u00e1ng luy\u1ec7n t\u1eadp, m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ed1n c\u1ee7i nh\u01b0 ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng. Th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c n\u1ebfu \u0111\u1ebfn, t\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, xin \u0111\u1eebng lo l\u1eafng cho m\u1ed9t qu\u1eadn.\"<\/i> Khi qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn g\u1ea7n th\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[51] \u0110i\u1ec1u qu\u00e2n \u1edf H\u00e3n, \u0110\u1ea1i ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 h\u1ed9i h\u1ee3p.<\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n, n\u1ebfu gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nam ti\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ed1 th\u1ee7, d\u1eabn qu\u00e2n d\u00e2n trong th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n ch\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Gi\u00e1 ti\u1ec1n b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9 chia qu\u00e2n \u1ee9ng ti\u1ebfp. V\u00ec qu\u00e2n n\u00e0y \u1edf gi\u1eefa Thi\u1ec1n ch\u00e2u v\u00e0 Ng\u1ee5y ch\u00e2u, v\u1ed1n kh\u00f4ng tu b\u1ed5, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u00edt \u1ecfi.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c xe ng\u1ef1a thu\u00ea c\u1ee7a quan l\u1ea1i \u1edf kinh k\u1ef3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i xe \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t ngh\u00ecn ti\u1ec1n, v\u00ec tr\u1eddi l\u1ea1nh c\u00f3 tuy\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, sai \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Kh\u1ed5ng Qu\u1ef9 \u0111i an \u1ee7y c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n d\u1ecdc s\u00f4ng, x\u00e2m ph\u1ea1m qu\u1ea5y nhi\u1ec5u B\u1ed1i Ch\u00e2u, K\u00fd Ch\u00e2u, d\u00f2m ng\u00f3 Th\u00e2m Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i m\u00e0 r\u00fat lui, v\u00ec c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh l\u0169y, binh gi\u00e1p, n\u1ebfu gi\u1eb7c ti\u1ebfn d\u1ea7n v\u1ec1 ph\u00eda nam, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, th\u00ec H\u00ecnh Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u s\u1ebd \u0111\u00e1ng lo, n\u00ean chia qu\u00e2n t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng b\u1ecb.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[56] H\u01a1n tr\u0103m s\u0129 nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng v\u1ed1n quen v\u00f5 ngh\u1ec7, nguy\u1ec7n xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c v\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n ng\u0169. Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n \u0110i\u1ec7n tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn th\u1eed, ch\u1ec9 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o cung, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n, l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ec9 s\u1eed.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n h\u1ed9 gi\u00e1 t\u1eeb ng\u00e0y mai l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00eda b\u1eafc, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i d\u0169ng, c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o doanh tr\u1ea1i gi\u1eb7c \u0111\u1ed1t tr\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, th\u00ec b\u00e1o t\u00ean l\u00ean, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n\n<p>[59] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an, B\u1ed9t H\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, l\u1eadp t\u1ee9c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, sai ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7, \u0111\u1ee3i gi\u1eb7c r\u00fat lui r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean. V\u00ec lo h\u1ecd gian tr\u00e1, c\u00e1c n\u01a1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n<p>[60] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chu O\u00e1nh tri\u1ec7u t\u1eadp 1.500 k\u1ef5 s\u0129 \u1edf Minh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh nhau k\u1ecbch li\u1ec7t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng. O\u00e1nh cho r\u1eb1ng h\u1ecd khinh \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ecbnh gi\u1ebft h\u1ebft. G\u1eb7p l\u00fac s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u0111\u1ebfn b\u00e1o vi\u1ec7c \u1ea5y, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ban v\u1ea3i l\u1ee5a, r\u01b0\u1ee3u thu\u1ed1c, d\u1ee5 O\u00e1nh kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, \u0111\u1ebfn th\u00f4n \u0110inh C\u01b0\u01a1ng, th\u1ea5y nh\u00e0 d\u00e2n c\u00f3 t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5 n\u00e1t, nh\u00e0 c\u1eeda th\u1ea5p h\u00e8n, b\u00e8n \u0111\u1ebfn th\u0103m, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ed9 thu\u1ebf c\u1ee7a Ki\u1ec1u Khi\u00eam. Vua tri\u1ec7u gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, ban m\u1ed9t v\u1ea1n ti\u1ec1n, ba m\u01b0\u01a1i b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o, mi\u1ec5n thu\u1ebf dung \u0111i\u1ec1u ba n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf l\u1ea1i, n\u1ebfu sau khi xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh th\u00e0nh, c\u00f3 k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i g\u00e2y r\u1ed1i nh\u00e2n d\u00e2n, t\u00ecnh l\u00fd kh\u00f3 tha, \u0111\u1ec1u ch\u00e9m r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[63] Ban b\u1ed1 c\u00e1c vi\u1ec7c do th\u00e1m v\u1ec1 gi\u1eb7c cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng xem.<\/p>\n\n<p>[64] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf kinh k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t qu\u00e2n m\u00e3, c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y kinh th\u00e0nh v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u00e2n ch\u00fang n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n n\u1ed9p thu\u1ebf m\u00f9a thu th\u00eam m\u1ed9t th\u00e1ng.<\/p>\n\n<p>[65] Chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n, ng\u0103n xa gi\u00e1, c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, xin \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1 v\u00e0 xung phong l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ec7nh cho ty Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn xong, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u1ee9a \u0110\u1ed9ng, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd V\u1ecb, \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n \u0111\u1ec3 an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n l\u01b0u vong \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169 tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y h\u00f4m nay, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, v\u1eabn ghi v\u00e0o s\u1ed5 qu\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u00eam ti\u1ec1n trang b\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ea5y S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd K\u1ebf Long l\u00e0m Gi\u00e1 ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng di\u1ec7n b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m ph\u00f3, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t. V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t l\u00e0m Gi\u00e1 ti\u1ec1n T\u00e2y di\u1ec7n b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u1ea8n l\u00e0m ph\u00f3, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e0n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[69] V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf V\u1ecdng \u0110\u00f4, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t h\u00e0nh dinh \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, d\u1eabn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, th\u00e0nh \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n giao chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, b\u1ecb nhi\u1ec1u v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng ki\u00eau c\u0103ng c\u1ee7a \u0111\u1ecbch. \u0110\u1ebfn s\u00e1ng, l\u1ea1i giao chi\u1ebfn, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung b\u1ecb qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft gi\u1eef. Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng thi\u00ean th\u1eddi \u0111ang thu\u1eadn l\u1ee3i cho qu\u00e2n kh\u00e1ch, ai kh\u1edfi binh tr\u01b0\u1edbc s\u1ebd th\u1eafng, n\u00ean \u0111\u1ea1i c\u1eed binh B\u1eafc ph\u1ea1t, v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean ng\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi. Vua h\u1ecfi \u00fd c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1, \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng n\u00ean, n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3, Vua chu\u1ea9n b\u1ecb th\u00e2n chinh, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n \u0111ang tr\u1ea5n th\u1ee7 \u1edf T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n n\u00ean th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i. Vua tri\u1ec7u v\u1ec1, v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00fang v\u00e0o ng\u00e0y khanh xin B\u1eafc ph\u1ea1t, ta h\u1ed1i h\u1eadn v\u00ec kh\u00f4ng nghe theo k\u1ebf c\u1ee7a khanh. Nay c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1eef Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, ch\u1eb7n c\u1ea7u nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n xin \u0111i, Vua m\u1eebng, n\u00ean phong l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t m\u1eb7t \u0111\u00f4ng[footnote]'Ki\u1ec1m h\u1ea1t m\u1eb7t \u0111\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ki\u1ec1m h\u1ea1t m\u1eb7t \u0111\u00f4ng t\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u d\u00f2 x\u00e9t \u0111\u1ecbch xa g\u1ea7n, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u1eadp t\u1ee9c phi ng\u1ef1a \u0111i. T\u1ea7n H\u00e1n v\u1eeba nh\u1eadn m\u1ec7nh, g\u1ea5p r\u00fat \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o h\u00e0o quanh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ng\u0103n qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, c\u00f4ng vi\u1ec7c xong, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch qu\u1ea3 nhi\u00ean \u1eadp \u0111\u1ebfn, T\u1ea7n H\u00e1n kh\u00f4ng c\u1edfi gi\u00e1p tr\u1ee5 su\u1ed1t h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u00e1m ch\u1ec9 huy Long V\u1ec7, V\u00e2n K\u1ecb \u0111\u00f3ng \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[71] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc s\u00f4ng thu\u1ed9c Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y l\u1ed9 gia h\u1ea1n thu thu\u1ebf th\u00eam hai th\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c l\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai, s\u1ee3 tr\u00f9ng l\u1eb7p, nay ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[72] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua \u0111i tu\u1ea7n th\u00fa ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, quan Thi\u00ean v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 qu\u1ea7ng s\u00e1ng, kh\u00ed v\u00e0ng tr\u00e0n \u0111\u1ea7y, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u00e0 lui, c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng h\u00f2a gi\u1ea3i.<\/p>\n\n<p>[73] T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu nghi ng\u1edd Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u00e0nh th\u1eadt, khuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i. Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung d\u00e2ng t\u1ea5u xin h\u00f2a h\u1ea3o, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, kh\u00f4ng d\u00e1m c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. K\u1ebf Trung l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 cho C\u00e1t B\u00e1, b\u1ea3o ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng chuy\u1ec3n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua b\u00e8n ban chi\u1ebfu th\u01b0 cho K\u1ebf Trung, n\u00f3i \u0111\u00e3 sai L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i; l\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 th\u00fac gi\u1ee5c L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00e0 giao cho K\u1ebf Trung th\u00f4ng b\u00e1o v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. K\u1ebf Trung nghe tin L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i Thi\u00ean H\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111i, l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u, xin t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00e1c \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ch\u1eadm tr\u1ec5. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n tr\u1ea3 l\u1eddi theo \u00fd tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Vi Th\u00e0nh. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh, tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t, M\u00e3 \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng, tri ch\u00e2u T\u1ec1, v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ecbnh, tri ch\u00e2u B\u1ed9c <i>(ch\u01b0a th\u1ea5y)<\/i>, \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean s\u00f4ng, ch\u1ec9 huy d\u00e2n phu \u0111\u1ee5c b\u0103ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1a gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t qua.<\/p>\n\n<p>[75] Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n nghe tin gi\u1eb7c s\u1eafp \u0111\u1ebfn, c\u1ea3 th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ho\u1ea3ng h\u1ed1t. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng r\u00fat th\u0103m ph\u00e2n chia gi\u1eef c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh. T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu n\u00f3i: <i>\"To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0 con nh\u00e0 t\u01b0\u1edbng, xin kh\u00f4ng r\u00fat th\u0103m. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ef1 ch\u1ecdn ch\u1ed7 thu\u1eadn ti\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ai nh\u1eadn gi\u1eef c\u1eeda n\u00e0o, To\u00e0n Chi\u1ebfu xin nh\u1eadn gi\u1eef c\u1eeda \u0111\u00f3.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ai ch\u1ecbu gi\u1eef c\u1eeda B\u1eafc, n\u00ean giao cho To\u00e0n Chi\u1ebfu. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u0169ng t\u1ef1 nh\u1eadn gi\u1eef c\u1eeda Nam. To\u00e0n Chi\u1ebfu n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Tham ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee7 so\u00e1i, n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t hi\u1ec7u l\u1ec7nh, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, hai c\u1eeda Nam B\u1eafc c\u00e1ch nhau hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, n\u1ebfu ch\u1edd b\u00e1o c\u00e1o l\u1ea1i s\u1ebd m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i, chi b\u1eb1ng \u1edf gi\u1eefa ph\u1ee7 th\u1ef1, b\u1ea3o v\u1ec7 trung t\u00e2m, ch\u1ec9 huy b\u1ed1n ph\u00eda th\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n.\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nghe theo.<\/p>\n\n<p>To\u00e0n Chi\u1ebfu v\u1ed1n hu\u1ea5n luy\u1ec7n cung th\u1ee7 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ecba ph\u1eadn, \u0111\u1ec1u c\u1ea7m n\u1ecf s\u01a1n \u0111\u1ecf, b\u1eafn xuy\u00ean ng\u1ef1a ng\u01b0\u1eddi, xuy\u00ean th\u1ee7ng c\u1ea3 \u00e1o gi\u00e1p n\u1eb7ng, theo s\u1ef1 ch\u1ec9 huy, \u1ee9ng bi\u1ebfn linh ho\u1ea1t. B\u00e8n m\u1edf toang c\u1eeda B\u1eafc, h\u1ea1 c\u1ea7u treo \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c v\u1ed1n s\u1ee3 danh ti\u1ebfng c\u1ee7a \u00f4ng, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1ea7n c\u1eeda B\u1eafc, b\u00e8n v\u00f2ng qua \u0111\u00e1nh c\u1eeda \u0110\u00f4ng. M\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u, b\u1ecf c\u1eeda \u0110\u00f4ng ti\u1ebfn v\u1ec1 th\u00e0nh c\u0169. <i>(Th\u00e0nh c\u0169, ch\u01b0a r\u00f5 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m, c\u1ea7n tra c\u1ee9u.)<\/i> \u0110\u00eam \u0111\u00f3, gi\u1eb7c l\u1ea1i t\u1eeb th\u00e0nh c\u0169 l\u00e9n qua ph\u00eda nam th\u00e0nh, \u0111\u1eb7t ph\u1ee5c binh \u1edf \u0111\u1ec1n \u0110\u1ecbch T\u01b0\u1edbng, r\u1ed3i \u0111\u00e1nh v\u1ec1 ph\u00eda nam qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nghe tin, sai t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, ph\u1ee5c binh n\u1ed5i d\u1eady ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng r\u00fat lui, qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn tho\u00e1i. To\u00e0n Chi\u1ebfu th\u1ec9nh c\u1ea7u Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>\"N\u1ebfu m\u1ea5t qu\u00e2n n\u00e0y, l\u00e0 m\u1ea5t Thi\u00ean H\u00f9ng. C\u1eeda B\u1eafc kh\u00f4ng c\u1ea7n gi\u1eef, To\u00e0n Chi\u1ebfu xin \u0111i c\u1ee9u.\"<\/i> B\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng ra c\u1eeda Nam giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t, gi\u1ebft g\u1ea7n h\u1ebft ph\u1ee5c binh, qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat v\u1ec1, c\u00f2n l\u1ea1i ba b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Gi\u1eb7c b\u00e8n h\u00e3m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Thanh, Tri qu\u00e2n, Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng con l\u00e0 Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c L\u1ee3i Thi\u1ec7p, H\u1ed5 D\u1ef1c \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu H\u1ed3 Ph\u00fac v\u00e0 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[76] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Vua \u0111\u00f3ng, nh\u01b0ng h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. Gi\u1eb7c c\u00e0ng l\u1ea5n s\u00e2u v\u1ec1 ph\u00eda nam, Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh Vi, c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean Vua n\u00ean t\u1ea1m l\u00e1nh n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh th\u1ebf m\u1ea1nh c\u1ee7a gi\u1eb7c. Vua h\u01a1i dao \u0111\u1ed9ng, b\u00e8n tri\u1ec7u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0o h\u1ecfi. Khi Chu\u1ea9n s\u1eafp v\u00e0o, nghe ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u trong cung n\u00f3i v\u1edbi Vua: <i>\"C\u00e1c quan mu\u1ed1n \u0111\u01b0a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111i \u0111\u00e2u? Sao kh\u00f4ng mau v\u1ec1 kinh s\u01b0!\"<\/i> Chu\u1ea9n v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua h\u1ecfi: <i>\"\u0110i v\u1ec1 ph\u00eda nam th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Chu\u1ea9n \u0111\u00e1p: <i>\"C\u00e1c quan nh\u00fat nh\u00e1t ngu mu\u1ed9i, ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec l\u1eddi c\u1ee7a b\u00e0 gi\u00e0 th\u00f4n qu\u00ea. Nay gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u00e1p s\u00e1t, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng lo s\u1ee3, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1eebng t\u1ea5c, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00f9i m\u1ed9t ph\u00e2n. Qu\u00e2n s\u0129 H\u00e0 B\u1eafc ng\u00e0y \u0111\u00eam mong xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, s\u0129 kh\u00ed s\u1ebd t\u0103ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n. N\u1ebfu xa gi\u00e1 l\u00f9i v\u00e0i b\u01b0\u1edbc, th\u00ec qu\u00e2n s\u0129 s\u1ebd tan r\u00e3, gi\u1eb7c th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh t\u1edbi, \u0111\u1ebfn Kim L\u0103ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua v\u1eabn ch\u01b0a quy\u1ebft.<\/p>\n\n<p>Chu\u1ea9n ra, g\u1eb7p \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh \u1edf c\u1eeda, b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i \u00fay \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc \u01a1n s\u00e2u, h\u00f4m nay c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p kh\u00f4ng?\"<\/i> Qu\u1ef3nh \u0111\u00e1p: <i>\"Qu\u1ef3nh l\u00e0 v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, th\u1eadt l\u00f2ng nguy\u1ec7n hi\u1ebfn th\u00e2n.\"<\/i> Chu\u1ea9n l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, Qu\u1ef3nh theo v\u00e0o, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi s\u00e2n. Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tin l\u1eddi th\u1ea7n, sao kh\u00f4ng th\u1eed h\u1ecfi Qu\u1ef3nh?\"<\/i> R\u1ed3i tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ea1i \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, l\u1eddi l\u1ebd kh\u1ea3ng kh\u00e1i. Qu\u1ef3nh ng\u1ea9ng \u0111\u1ea7u t\u00e2u: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i \u0111\u00fang.\"<\/i> V\u00e0 n\u00f3i th\u00eam: <i>\"Cha m\u1eb9 v\u1ee3 con c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129 h\u1ed9 gi\u00e1 \u0111\u1ec1u \u1edf kinh s\u01b0, h\u1ecd ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ch\u1ecbu b\u1ecf m\u00e0 \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda nam, gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ebd b\u1ecf tr\u1ed1n. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ea5p \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, th\u1ea7n nguy\u1ec7n hi sinh, gi\u1eb7c kh\u00f4ng kh\u00f3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i.\"<\/i> Chu\u1ea9n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"C\u01a1 h\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1, n\u00ean g\u1ea5p r\u00fat l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ed9 gi\u00e1 \u0111\u1ee9ng b\u00ean, Vua nh\u00ecn \u00f4ng, \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ee5ng m\u1ec7nh tr\u1eddi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111i \u0111\u00e2u c\u0169ng th\u1eafng, n\u1ebfu ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ti\u1ebfn, e r\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1eb7c c\u00e0ng m\u1ea1nh. Ho\u1eb7c t\u1ea1m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 Nam, ban chi\u1ebfu th\u00fac V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau ti\u1ebfn qu\u00e2n, gi\u1eb7c s\u1ebd t\u1ef1 lui.\"<\/i> Vua b\u00e8n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, bu\u1ed5i s\u00e1ng kh\u1edfi h\u00e0nh, t\u1ea3 h\u1eefu th\u1ea5y tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1nh, d\u00e2ng \u00e1o l\u00f4ng ch\u1ed3n v\u00e0 m\u0169 b\u00f4ng, Vua t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i ph\u01a1i m\u00ecnh trong gi\u00e1 l\u1ea1nh kh\u1ed5 c\u1ef1c, Tr\u1eabm sao c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng d\u00f9ng nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y?\"<\/i> Bu\u1ed5i t\u1ed1i d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n V\u1ec7 Nam, sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Phan C\u1ea9n Tu \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho t\u01b0\u1edbng s\u00fay tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u Thi\u1ec1n v\u00e0 tri ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi kh\u1ecfi n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n xa gi\u00e1.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u b\u00e0n k\u1ebf \u0111\u1ebfn Kim L\u0103ng. X\u00e9t r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng[footnote]Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong c\u00e2u '\u00c1n kh\u00e2m nh\u01b0\u1ee3c th\u1eddi d\u0129 t\u1ea1i thi\u00ean h\u00f9ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, m\u1ee5c 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5u n\u00e0y. Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u1ed1n b\u00e0n n\u00ean \u0111\u1ebfn Th\u1ee5c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u00e3 \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, n\u00ean Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i l\u1ea1i, m\u00e0 \u0111\u1ed5i \u00fd. \u0110\u00e2y h\u1eb3n l\u00e0 do c\u00f3 qu\u1ea7n th\u1ea7n nh\u00fat nh\u00e1t kh\u00e1c xin \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng nam, t\u00ecnh c\u1edd tr\u00f9ng v\u1edbi k\u1ebf tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, n\u00ean b\u1ecb nh\u1ea7m l\u00e0 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u00e1c b\u1ecf hai k\u1ebf s\u00e1ch \u1edf tri\u1ec1u, n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 xa \u0111\u1ebfn S\u1edf, Th\u1ee5c, l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1ec9 n\u00f3i Kim L\u0103ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn, n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Th\u1ee5c. C\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c ch\u00e9p l\u1eddi Chu\u1ea9n nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai l\u1ea7m, v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng Chu\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n \u1edf tri\u1ec1u, sau b\u00e0n \u1edf Vi Th\u00e0nh[footnote]Ch\u1eef 'h\u1eadu' trong c\u00e2u 'h\u1eadu ngh\u1ecb \u01b0 vi th\u00e0nh' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u1ee5c', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec3 s\u1eeda.[\/footnote], t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai l\u1ea7n, n\u00ean th\u01b0\u1eddng g\u1ed9p l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng khi Vua \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Uy\u00ean, v\u00ec th\u1ebf \u0111a ph\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. Nay l\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p, s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 l\u00e0m r\u00f5 th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[78] Vua ban chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung, cho ph\u00e9p c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3, K\u1ebf Trung l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u ph\u1ee5 theo Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean. Ph\u1ed5 t\u1eeb B\u1ed1i Ch\u00e2u sai Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, T\u00e1n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung, \u0111i qua tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch, b\u1ecb b\u1eaft. Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 m\u1eb9 \u00f4ng ta d\u1eabn H\u1ea1o \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc xe tr\u01b0\u1edbng, h\u1ecfi han l\u00e2u, r\u1ed3i sai \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, mang chi\u1ebfu th\u00fac gi\u1ee5c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nghi ng\u1edd kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1eed, H\u1ea1o m\u1ed9t m\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1. Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 m\u1eb9 \u00f4ng ta ban cho H\u1ea1o \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, ti\u1ebfp \u0111\u00e3i tr\u1ecdng h\u1eadu, sai K\u1ebf Trung d\u00e2ng t\u1ea5u, xin t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00e1c \u0111\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a hi\u1ebfu. H\u1ea1o mang t\u1ea5u v\u00e0o, Vua l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n vi\u1ebft th\u01b0 tay cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, b\u1ea3o H\u1ea1o mang \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, \u0111\u1ed1c th\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, v\u00e0 ban chi\u1ebfu d\u1ee5 K\u1ebf Trung.<\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"H\u1ecd tuy c\u00f3 thi\u1ec7n \u00fd, nh\u01b0ng qu\u1ed1c gia l\u1ea5y vi\u1ec7c an d\u00e2n ng\u1eebng chi\u1ebfn l\u00e0m tr\u1ecdng, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd v\u1eabn d\u1eabn qu\u00e2n s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t ta, l\u1ea1i th\u00eam s\u00f4ng \u0111\u00f3ng b\u0103ng, ng\u1ef1a gi\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua, c\u0169ng n\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng c\u1ea9n th\u1eadn. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u1ebf ho\u1ea1ch, th\u00e2n chinh ch\u1ec9 huy to\u00e0n qu\u00e2n[footnote] th\u00e2n chinh ch\u1ec9 huy to\u00e0n qu\u00e2n: theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 7\/12 v\u00e0 Phi\u00ean di 1\/30, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Hu\u1ed1ng \u0111\u1ecbch nh\u00e2n tham lam, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c ngh\u0129a' ch\u00edn ch\u1eef.[\/footnote]. N\u1ebfu khi k\u00fd k\u1ebft minh \u01b0\u1edbc, h\u1ecd c\u00f2n \u0111\u00f2i h\u1ecfi th\u00eam, s\u1ebd quy\u1ebft m\u1ed9t tr\u1eadn, ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c n\u00e0y. Tr\u1eddi cao linh thi\u00eang, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd gi\u00fap thu\u1eadn. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169, t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.\"<\/i><\/p>\n<p>H\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thi\u1ec1n Ch\u00e2u. <i>(Th\u1ea9m Qu\u00e1t trong \u300aB\u00fat \u0111\u00e0m\u300b n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p vi\u1ec7c gi\u1ea3ng h\u00f2a, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i kh\u00f4ng r\u00f5, n\u00ean ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o \u0111i l\u1ea1i v\u00e0 b\u00e1o m\u01b0u gi\u1eb7c cho K\u1ebf Long, Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f3 ch\u00e9p, xem n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t. Ch\u1ed7 n\u00f3i Thi\u00ean H\u00f9ng b\u1ecb v\u00e2y, kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u1edf \u0111\u00e2u, tuy\u1ec3n c\u1eed H\u1ea1o v\u00e0 tri\u1ec7u con H\u1ea1o, th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. H\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 t\u1eeb B\u1ed1i Ch\u00e2u c\u1eed \u0111i, b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, m\u1edbi g\u1eb7p Vua, Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, \u0111\u1ed1c th\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng \u0111i[footnote] \u0111\u1ed1c th\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng \u0111i: ch\u1eef 'c\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ec1u', theo Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda.[\/footnote]. Con \u00f4ng ta \u0111ang \u1edf B\u1ed1i Ch\u00e2u, ho\u1eb7c n\u01a1i kh\u00e1c, sao c\u00f3 th\u1ec3 theo H\u1ea1o \u1edf V\u1ec7 Nam \u0111\u01b0\u1ee3c? Qu\u00e1t l\u1ea1i n\u00f3i h\u00f2a ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh xong, m\u1edbi \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. \u0110\u00e2y l\u00e0 do sai l\u1ea7m trong b\u00fat l\u1ee5c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng. \u0110\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0111\u00e3 sai, ch\u1ed7 kh\u00e1c n\u00f3i th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 s\u00e1u, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a K\u1ebf Trung, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. Nay \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng l\u1ea5y. Qu\u00e1t l\u1ea1i vi\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed cho con H\u1ea1o, ch\u00e9p vi\u1ec7c H\u1ea1o r\u1ea5t chi ti\u1ebft, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng tra c\u1ee9u qu\u1ed1c s\u1eed m\u00e0 tin, th\u1ef1c ra l\u00e0 l\u1eddi t\u00f4 v\u1ebd. D\u00f9 nh\u01b0 Qu\u00e1t ch\u00e9p, H\u1ea1o th\u1ef1c s\u1ef1 do Vua c\u1eed \u0111i, th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn qu\u00e2n, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o Thi\u1ec1n, Ng\u1ee5y. H\u1ea1o ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, l\u1ea1i n\u00f3i <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng mang v\u1eadt ch\u1ea5t tr\u1edf v\u1ec1, ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng v\u00e0o B\u1ea1ch C\u00e2u[footnote] B\u1ea1ch C\u00e2u nguy\u00ean l\u00e0 'B\u1ea1ch gi\u1ea3ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTam ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 35<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i><i>(Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u300aTr\u01b0\u1eddng h\u01b0ng t\u1eadp\u300b)<\/i> \u300aTr\u01b0\u01a1ng Trung Do\u00e3n m\u1ed9 ch\u00ed minh\u300b, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda.[\/footnote]\"<\/i>, c\u00e0ng th\u1ea5y ch\u00e9p \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Qu\u00e1t l\u00e0 ch\u00e1u r\u1ec3 c\u1ee7a H\u1ea1o, tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u1ea5y l\u1eddi cha v\u1ee3, l\u1ea1i th\u00eam t\u00f4 v\u1ebd, \u0111\u1ec3 khoe khoang v\u1edbi \u0111\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[79] Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Thanh, h\u00f4m \u0111\u00f3, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ea1i tr\u1eadn, bao v\u00e2y ba m\u1eb7t, k\u1ef5 binh nh\u1eb9 t\u1eeb g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc x\u00f4ng v\u00e0o. L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169 th\u00e0nh h\u00e0ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ed1 tr\u00ed cung n\u1ecf m\u1ea1nh mai ph\u1ee5c, kh\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed then ch\u1ed1t. Th\u1ed1ng qu\u00e2n Thu\u1eadn Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Th\u00e1t L\u00e3m c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, qu\u00e2n l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 tinh nhu\u1ec7, \u0111ang l\u00e0m ti\u00ean phong, c\u1ea7m c\u1edd hi\u1ec7u ri\u00eang, th\u00e2n chinh ra tr\u1eadn \u0111\u1ed1c chi\u1ebfn. \u0110\u1ea7u qu\u00e2n Uy H\u1ed5 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i gi\u1eef cung n\u1ecf s\u00e0ng t\u1eed, cung n\u1ecf b\u1eafn tr\u00fang tr\u00e1n Th\u00e1t L\u00e3m, \u00f4ng ta ng\u00e3 xu\u1ed1ng, b\u1ed9 h\u1ea1 v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi tranh nhau khi\u00eang x\u00e1c v\u1ec1 tr\u1ea1i[footnote]b\u1ed9 h\u1ea1 v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi tranh nhau khi\u00eang x\u00e1c v\u1ec1 tr\u1ea1i, ch\u1eef 'b\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi tam nh\u1ea5t, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, Th\u00e1t L\u00e3m ch\u1ebft. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, r\u00fat lui kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng, ch\u1ec9 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ph\u00e1i k\u1ef5 binh nh\u1eb9 \u0111\u1ebfn do th\u00e1m qu\u00e2n ch\u00e2u. Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ecd Quang.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1t L\u00e3m ch\u1ebft l\u00fac Vua ch\u01b0a \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u. S\u00e1ch truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u1ee7a L\u01b0u Ban v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, trong cung \u0111\u01b0a ra hai b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn, m\u1ed9t b\u1ea3n h\u00e0nh qu\u00e2n, m\u1ed9t b\u1ea3n d\u1eebng l\u1ea1i, giao cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng. C\u1ea5p ph\u00e1t gi\u00e1p tr\u1ee5 cho c\u00e1c qu\u00e2n, v\u00e0 ban ti\u1ec1n l\u1ee5a c\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xa gi\u00e1 t\u1eeb V\u1ec7 Nam xu\u1ea5t ph\u00e1t, L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng sai ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn[footnote]'Ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u1eeda th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc Thi\u1ec1n Ch\u00e2u ch\u1eadt h\u1eb9p, xin t\u1ea1m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh ph\u00eda nam. H\u00f4m \u0111\u00f3, xa gi\u00e1 d\u1eebng \u1edf th\u00e0nh ph\u00eda nam, l\u1ea5y nh\u00e0 d\u1ecbch l\u00e0m h\u00e0nh cung, \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n kh\u1ea9n thi\u1ebft xin Vua \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu kh\u00f4ng qua s\u00f4ng, th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi lo s\u1ee3, kh\u00ed th\u1ebf \u0111\u1ecbch ch\u01b0a b\u1ecb khu\u1ea5t ph\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u1ea5y uy quy\u1ebft th\u1eafng. C\u00e1c tr\u1ea5n t\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng \u0111ang ng\u00e0y \u0111\u00eam k\u00e9o qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, c\u00f2n do d\u1ef1 g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i?\"<\/i> Cao Qu\u1ef3nh c\u0169ng kh\u1ea9n thi\u1ebft xin[footnote]'D\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' b\u1ed5 sung.[\/footnote], l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, tr\u0103m h\u1ecd s\u1ebd nh\u01b0 m\u1ea5t cha m\u1eb9.\"<\/i><\/p>\n<p>Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u1ee9ng b\u00ean qu\u00e1t m\u1eafng, Qu\u1ef3nh t\u1ee9c gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"\u00d4ng nh\u1edd v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng m\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ecb hai ph\u1ee7, nay qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u1ef5 binh \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00f2n tr\u00e1ch ta v\u00f4 l\u1ec5, sao \u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111i?\"<\/i> Li\u1ec1n h\u00f4 v\u1ec7 s\u0129 \u0111\u1ea9y xe, Vua b\u00e8n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc. \u0110\u1ebfn c\u1ea7u phao, xe v\u1eabn d\u1eebng ch\u01b0a ti\u1ebfn, Qu\u1ef3nh li\u1ec1n c\u1ea7m roi \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea9y xe[footnote]'B\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed1i', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] n\u00f3i: <i>\"Sao kh\u00f4ng \u0111i nhanh l\u00ean! \u0110\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y r\u1ed3i, c\u00f2n do d\u1ef1 g\u00ec n\u1eefa?\"<\/i> Vua b\u00e8n ra l\u1ec7nh \u0111\u1ea9y xe ti\u1ebfn l\u00ean. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, l\u00ean l\u1ea7u c\u1eeda th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, treo c\u1edd r\u1ed3ng v\u00e0ng, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf, ti\u1ebfng vang xa m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, kh\u00ed th\u1ebf t\u0103ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch nh\u00ecn nhau c\u00e0ng th\u00eam kinh h\u00e3i. Vua xem x\u00e9t doanh tr\u1ea1i, tri\u1ec7u ki\u1ebfn L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, an \u1ee7i h\u1ed3i l\u00e2u, ban r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n s\u0129.<\/p>\n\n<p>[82] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, d\u1eddi ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh dinh \u1edf th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 26 \u0111\u00e3 qua s\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3. Ng\u00e0y 28 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u1eddi ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh dinh \u1edf th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? Hay l\u00e0 ng\u00e0y 26 l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 ngh\u1ec9 \u1edf ph\u00eda nam th\u00e0nh? C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[83] T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eeb Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an, g\u1eb7p qu\u1ed1c ch\u1ee7, qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0n \u0110\u1ee9c Nh\u01b0\u1ee3ng ng\u1ed3i chung m\u1ed9t xe, qu\u1ea7n th\u1ea7n v\u00e0 qu\u1ed1c ch\u1ee7 ng\u1ed3i ri\u00eang \u1edf hai h\u00e0ng, l\u1ec5 nghi r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. D\u00f9ng g\u1ed7 \u0111\u1eb7t ngang tr\u00ean xe, b\u00e0y \u0111\u1ed3 \u0103n, m\u1eddi L\u1ee3i D\u1ee5ng ng\u1ed3i d\u01b0\u1edbi xe \u0111\u1ec3 d\u00f9ng b\u1eefa. C\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a hi\u1ebfu, nh\u01b0ng ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, b\u00e8n sai T\u1ea3 Phi Long s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef7 mang th\u01b0 c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 c\u00f9ng L\u1ee3i D\u1ee5ng tr\u1edf v\u1ec1. Chi\u1ebfu cho Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n, D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ra ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, m\u1ecdi nghi th\u1ee9c y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111\u1ec1u do An Nh\u00e2n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[84] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00e0n K\u1ec9 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh cung, qu\u1ef3 trao th\u01b0 h\u00e0m cho c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 b\u01b0ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n nh\u1eadn r\u1ed3i m\u1edf ni\u00eam phong, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecdc xong, sai H\u00e0n K\u1ec9 l\u00ean \u0111i\u1ec7n[footnote] 'L\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ngo\u00e0i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 31, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda.[\/footnote], qu\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ed1c m\u1eabu sai th\u1ea7n l\u00ean h\u1ecfi th\u0103m ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.\"<\/i> Th\u01b0 l\u1ea1i xin \u0111\u1ea5t Quan Nam[footnote] Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o b\u1ed5.[\/footnote]. Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"Tr\u1eabm v\u1ed1n lo vi\u1ec7c n\u00e0y, nay qu\u1ea3 nhi\u00ean nh\u01b0 v\u1eady, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?\"<\/i> C\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xin tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0, n\u00f3i: <i>\"Quan Nam t\u1eeb l\u00e2u thu\u1ed9c v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh[footnote] D\u01b0\u1edbi 'Quan Nam' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'c\u1ed1 \u0111\u1ecba', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 31, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an b\u1ecf.[\/footnote], kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e0n c\u00e3i, ho\u1eb7c m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p v\u00e0ng l\u1ee5a, gi\u00fap qu\u00e2n ph\u00ed, \u0111\u1ec3 gi\u1eef h\u00f2a hi\u1ebfu, xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm gi\u1eef c\u01a1 nghi\u1ec7p t\u1ed5 t\u00f4ng, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 m\u1ea5t. Vi\u1ec7c \u0111\u00f2i \u0111\u1ea5t th\u1eadt v\u00f4 l\u00fd, n\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi, Tr\u1eabm s\u1ebd quy\u1ebft chi\u1ebfn! Nh\u01b0ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 B\u1eafc, s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u1ebfu m\u1ed7i n\u0103m l\u1ea5y v\u00e0ng l\u1ee5a gi\u00fap h\u1ecd ch\u1ed7 thi\u1ebfu, th\u1ec3 ch\u1ebf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec. Tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0 kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i r\u00f5, ch\u1ec9 sai T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng H\u00e0n K\u1ec9 kh\u1ea9u truy\u1ec1n vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n duy nh\u1ea5t nh\u1edb th\u1ec3 th\u1ee9c qu\u1ed1c th\u01b0 th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, b\u00e8n sai so\u1ea1n th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi. Ban cho H\u00e0n K\u1ec9 \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a \u0111\u1eb9p, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng. H\u00e0n K\u1ec9 h\u00f4m \u1ea5y v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, b\u00e8n c\u00f9ng L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i. H\u00e0n K\u1ec9 \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u00e1o ban[footnote] Ch\u1eef '\u0111\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t b\u1ed5.[\/footnote], \u0111\u1ebfn khi t\u1eeb bi\u1ec7t, l\u1ea1i m\u1eb7c \u00e1o c\u0169, l\u1ea5y c\u1edb \u00e1o ban h\u01a1i d\u00e0i. Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n n\u00f3i: <i>\"\u00d4ng s\u1eafp l\u00ean \u0111i\u1ec7n nh\u1eadn th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi, m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u1ec9 c\u00e1ch gang t\u1ea5c, kh\u00f4ng m\u1eb7c \u00e1o ban, \u0111\u01b0\u1ee3c sao?\"<\/i> H\u00e0n K\u1ec9 li\u1ec1n thay \u00e1o v\u00e0o. Vua l\u1ea1i d\u1eb7n ri\u00eang L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng th\u1ec3 cho, n\u1ebfu \u0111\u00f2i c\u1ee7a c\u1ea3i th\u00ec n\u00ean thu\u1eadn. L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111i s\u1ee9, bi\u1ebft ti\u1ebfng Khi\u1ebft \u0110an. L\u1ea1i nghe tr\u1ed9m H\u00e0n K\u1ec9, nghe h\u1eafn n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: 'C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i th\u1ea5y qu\u00e2n tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc Thi\u1ec1n Ch\u00e2u ch\u01b0a? Qu\u00e2n m\u1ea1nh kh\u00ed t\u1ed1t, kh\u00e1c h\u1eb3n l\u1eddi \u0111\u1ed3n. \u00d4i, \u0111\u00e1ng s\u1ee3 thay!'. Th\u1ea7n \u0111i l\u1ea7n n\u00e0y s\u1ebd xem x\u00e9t k\u1ef9, n\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u00f4 l\u00fd, xin h\u1ed9i qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[85] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ph\u00e1n quan H\u1ed9 b\u1ed9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd H\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Thi\u1ec1n ch\u00e2u \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb ti\u1ebfp \u0111\u00f3n.<\/p>\n\n<p>[86] An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u V\u1eadn, T\u1ec1 l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 M\u00e3 Ch\u00e2u L\u1eb7c C\u00e1ch, li\u1ec1n ch\u00e9m ngay. Khi tra h\u1ecfi, h\u1eafn khai r\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. Nay xin ghi r\u00f5 h\u00ecnh d\u00e1ng, tu\u1ed5i t\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 truy b\u1eaft.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[87] H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[88] C\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1ee9c, B\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 d\u1eddi doanh tr\u1ea1i \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(T\u1ea5n c\u00f4ng n\u00f3i: N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Thi\u1ec1n Uy\u00ean, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng, xa gi\u00e1 \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng, khi hai b\u00ean \u0111\u1ed1i tr\u1eadn[footnote] '\u0110\u1ed1i tr\u1eadn' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 th\u1ecb B\u00e1ch Xuy\u00ean h\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n Qu\u00fd, t\u1eadp \u300a\u0110inh T\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u00e0m l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbch tr\u1eadn'.[\/footnote], b\u1ed7ng nhi\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi b\u1ecb che khu\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n, Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u1ea5y v\u1eady lo s\u1ee3. Quan Ty thi\u00ean gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng: Theo s\u00e1ch \u300aTinh kinh\u300b n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1m n\u00e0y ch\u1ee7 v\u1ec1 <i>\"hai qu\u00e2n h\u00f2a gi\u1ea3i\"<\/i>[footnote] 'Hai qu\u00e2n h\u00f2a gi\u1ea3i' thi\u1ebfu ch\u1eef 'hai', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ch\u00e2n T\u00f4ng kh\u00f4ng tin, l\u1ea1i tra s\u00e1ch \u300aT\u1ea5n th\u01b0\u300b ph\u1ea7n \u300aThi\u00ean v\u0103n ch\u00ed\u300b, c\u0169ng n\u00f3i l\u00e0 <i>\"h\u00f2a gi\u1ea3i\"<\/i>. M\u1ed9t l\u00fac sau[footnote] 'M\u1ed9t l\u00fac sau' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ed5i gi\u1edd', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ea3 nhi\u00ean t\u1ef1 r\u00fat lui, sau \u0111\u00f3 g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn, xin th\u00f4ng hi\u1ebfu. L\u00fac \u0111\u00f3 T\u1ea5n c\u00f4ng l\u00e0m T\u1eed vi X\u00e1 nh\u00e2n, coi ch\u00e2u V\u1eadn. Vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ea5y trong s\u00e1ch \u300aPhan Nh\u1eef S\u0129 T\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u00e0m l\u1ee5c\u300b. X\u00e9t r\u1eb1ng ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0111\u1ecbch l\u00e0 H\u00e0n K\u1ef7 \u0111\u00e3 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf h\u00e0nh dinh r\u1ed3i, s\u00e1ch \u300a\u0110\u00e0m l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u \u00cdch, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u B\u1ed9c, Thanh, Truy, T\u1ec1, Duy \u0111\u1ec3 an \u1ee7i d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(L\u01b0u \u00cdch, ng\u01b0\u1eddi Tu Th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n\n<p>[90] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho T\u1ea3 Th\u1ea7n V\u0169 qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Vinh, K\u00fd ban Cung ph\u1ee5ng quan Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c d\u1eabn qu\u00e2n Long V\u1ec7, h\u1ed9i v\u1edbi B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Kinh T\u1ef1 \u1edf Thanh, Truy \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng v\u1ec1 ph\u00eda nam.<\/p>\n\n<p>[91] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, tr\u1eeb s\u1ed1 \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1ed1 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 H\u1ee9a Qu\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn \u0111\u00ecnh L\u00e2m H\u00e0 \u1edf ph\u00eda nam th\u00e0nh, ban \u00e1o b\u00f4ng v\u00e0 ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o s\u00f4ng, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[93] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n ven s\u00f4ng \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n thu thu\u1ebf m\u00f9a thu th\u00eam hai th\u00e1ng so v\u1edbi th\u1eddi h\u1ea1n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[94] Long V\u1ec7 t\u1ea3 \u0111\u1ec7 t\u1ee9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u00fd Kha c\u00f9ng s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5, ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng chi\u1ebfn th\u1eafng \u1edf tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[95] H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n huy\u1ec7n L\u00e2m H\u00e0, Quan Th\u00e0nh l\u00e0 Th\u1ea1ch H\u01b0ng c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch tr\u1ed1n v\u1ec1, k\u1ec3 r\u1eb1ng Th\u00e1t L\u00e3m tr\u00fang t\u00ean ch\u1ebft[footnote]B\u1ea3n T\u1ed1ng ghi: 'L\u1ed7 s\u01b0 Th\u00e1t L\u00e3m tr\u00fang t\u00ean ch\u1ebft' <i>(s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, ch\u01b0\u01a1ng 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' ghi l\u00e0 'L\u1ed7 su\u00fd', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang)<\/i>, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ghi l\u00e0 'L\u1ed7 t\u01b0\u1edbng'.[\/footnote]. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, k\u1ef5 binh tu\u1ea7n ti\u1ec5u t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u li\u00ean ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn, gi\u1eb7c nghe tin xa gi\u00e1 kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb V\u1ec7 Nam, \u0111\u1ec1u nh\u00ecn nhau bi\u1ebfn s\u1eafc, l\u1ea1i c\u00f3 k\u1ef5 binh \u0111i l\u1ea1i b\u00e1o tin v\u00e0 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng reo h\u00f2, r\u1ed3i b\u1ecf ch\u1ea1y h\u1ebft. D\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef, n\u00ean h\u1ecd m\u1edbi tr\u1ed1n tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1t L\u00e3m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng h\u1ea1ng v\u1edbi Vu Vi\u1ec7t. Vu Vi\u1ec7t v\u1ed1n th\u00edch \u0111\u00e1nh tr\u1eadn ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3. Th\u00e1t L\u00e3m m\u01b0u tr\u00ed d\u0169ng c\u1ea3m kh\u00f4ng k\u00e9m, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u00fa tr\u1ecdng ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn h\u1eafn kh\u00f4ng b\u1eb1ng. N\u0103m nay x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u do h\u1eafn ch\u1ee7 m\u01b0u. Nghe n\u00f3i t\u1eeb khi x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn nay, li\u00ean ti\u1ebfp th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean h\u1eafn ra l\u1ec7nh cho thu\u1ed9c h\u1ea1, h\u1ec5 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0n \u00f4ng t\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ebft h\u1ebft. Nay h\u1eafn \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i m\u01b0u s\u0129, Tr\u1eabm th\u00e2n chinh d\u1eabn s\u00e1u qu\u00e2n, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau c\u00f9ng ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n l\u1edbn c\u0169ng h\u1ee3p l\u1ef1c ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nam, ch\u00fang thua ch\u1ea1y l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[96] Ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, quan qu\u00e2n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n ban \u0111\u00eam, Khi\u1ebft \u0110an c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang trong th\u00e0nh r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu x\u00e9t t\u1ed9i V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 \u0111\u1ebfn H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, b\u1ecb Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n b\u1eaft tr\u00f3i, gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, giao cho ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t x\u1eed. G\u1eb7p l\u00fac \u00e2n x\u00e1, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m gi\u00e1m s\u00e1t tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c b\u1ea1c, thi\u1ebfc \u1edf ch\u00e2u H\u1ea1.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Long, sai t\u01b0\u1edbng s\u0129 v\u00e0 quan t\u00f9y t\u00f9ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n c\u00f3 sai bi\u1ec7t.<\/p>\n\n<p>[98] Sai C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00e3 H\u1eefu Chi mang s\u1eafc th\u01b0 v\u00e0 b\u1ea3ng c\u00e1o d\u1ee5 hai kinh v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eafp r\u00fat qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[99] T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng H\u00e0n K\u1ef7 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an, Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c \u0111\u1ea5t Quan Nam ra n\u00f3i, L\u1ee3i D\u1ee5ng li\u1ec1n ng\u0103n l\u1ea1i v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e3 kh\u1edfi binh t\u00ecm ki\u1ebfm minh \u01b0\u1edbc, n\u1ebfu m\u1ed7i n\u0103m mong nh\u1eadn ti\u1ec1n b\u1ea1c c\u1ee7a Nam tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n l\u1eef, th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vi\u00ean ti\u1ebfp b\u1ea1n Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 Cao Ch\u00ednh Th\u1ee7y[footnote]Cao Ch\u00ednh Th\u1ee7y, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi tam nh\u1ecb ch\u00e9p l\u00e0 'Cao Ch\u00ednh'. X\u00e9t Cao Ch\u00ednh c\u00f3 truy\u1ec7n trong \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebfp b\u1ea1n Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Cao Ch\u00ednh'.[\/footnote] v\u1ed9i n\u00f3i: <i>\"Nay d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u1ed1n m\u01b0u t\u00ednh \u0111\u1ea5t Quan Nam, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ta s\u1ebd h\u1ed5 th\u1eb9n l\u1eafm.\"<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u00e1p: <i>\"T\u00f4i v\u00e2ng m\u1ec7nh chuy\u00ean tr\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, ch\u1ec9 bi\u1ebft ch\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu B\u1eafc tri\u1ec1u kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u1eadu qu\u1ea3, mu\u1ed1n g\u00ec \u0111\u00f2i n\u1ea5y, th\u00ec \u0111\u1ea5t \u0111ai ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, chi\u1ebfn tranh c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 ch\u1ea5m d\u1ee9t.\"<\/i> Qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u00e0 th\u00e1i h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an nghe v\u1eady, \u00fd \u0111\u1ecbnh h\u01a1i ngu\u00f4i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n m\u1ed7i n\u0103m l\u1ea5y ti\u1ec1n b\u1ea1c. L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed3ng \u00fd c\u1ea5p 20 v\u1ea1n x\u00fac l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, vi\u1ec7c ngh\u1ecb h\u00f2a b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung \u0111\u1ebfn g\u1eb7p L\u1ee3i D\u1ee5ng, n\u00f3i: <i>\"Nam B\u1eafc th\u00f4ng h\u00f2a, th\u1ef1c l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t. Qu\u1ed1c ch\u1ee7 c\u00f2n tr\u1ebb, mu\u1ed1n coi Nam tri\u1ec1u nh\u01b0 anh[footnote]Nguy\u00ean v\u0103n ch\u00e9p l\u00e0 'nguy\u1ec7n huynh \u0111\u1ec7 Nam tri\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 ph\u1ea7n Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i> L\u1ea1i lo r\u1eb1ng Nam tri\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi kh\u01a1i d\u00f2ng s\u00f4ng, \u0111\u00e0o r\u1ed9ng h\u00e0o l\u0169y, c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 kh\u00e1c. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 nh\u1edd L\u1ee3i D\u1ee5ng d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u, xin l\u1eadp th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, v\u00e0 xin c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n cao c\u1ea5p mang th\u1ec7 th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<p>[100] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng v\u1edbi H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Di\u00eau Gi\u1ea3n Chi mang th\u01b0 c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean \u00e1o ng\u1ef1, th\u1ef1c ph\u1ea9m. Vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp v\u00e0 cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u theo nghi l\u1ec5 nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00e0n K\u1ef7, sai Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n ti\u1ebfp \u0111\u00f3n. Khi \u0111\u00e0m lu\u1eadn, Gi\u1ea3n Chi t\u1ecf ra ki\u00eau h\u00e3nh v\u1ec1 vi\u1ec7c binh m\u1ea1nh chi\u1ebfn th\u1eafng. An Nh\u00e2n n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i ng\u00e0i hi\u1ec3u bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 l\u1eddi x\u01b0a. L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i: 'D\u00f9ng binh gi\u1ecfi l\u00e0 kh\u00ed c\u1ee5 kh\u00f4ng t\u1ed1t, th\u00e1nh nh\u00e2n b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn'. Th\u1eafng m\u00e0 kh\u00f4ng cho l\u00e0 \u0111\u1eb9p, m\u00e0 cho l\u00e0 \u0111\u1eb9p, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00edch gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. K\u1ebb th\u00edch gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1eafc ch\u00ed trong thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Gi\u1ea3n Chi kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00e0n lu\u1eadn n\u1eefa. Gi\u1ea3n Chi l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen ng\u1ee3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung. An Nh\u00e2n n\u00f3i: <i>\"K\u1ebf Trung t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1edbm \u1edf ph\u1ee7 phi\u00ean, nghe n\u00f3i \u00f4ng \u1ea5y kh\u00e1 c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec kh\u00e1c.\"<\/i> An Nh\u00e2n \u1ee9ng \u0111\u1ed1i nhanh nh\u1eb9n, \u0111\u1ec1u h\u1ee3p v\u1edbi th\u1eddi c\u01a1, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i \u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[101] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Gi\u1ea3n Chi v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf h\u00e0nh cung, trung s\u1ee9 nh\u1eadn th\u01b0, trong th\u01b0 v\u1eabn n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung. Tuy nhi\u00ean, L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ecfa thu\u1eadn, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5 trong t\u1edd m\u1eadt t\u1ea5u c\u1ee7a K\u1ebf Trung. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u ph\u00eda nam h\u00e0nh cung, ng\u1eafm s\u00f4ng l\u1edbn, m\u1edf ti\u1ec7c cho c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng, tri\u1ec7u Gi\u1ea3n Chi \u0111\u1ebfn d\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Gi\u1ea3n Chi v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, Vua sai T\u00e2y Kinh T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u01b0\u1edfng l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00e0m T\u1ea3 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u1ea7m th\u01b0 th\u1ec1 c\u00f9ng Gi\u1ea3n Chi \u0111i b\u00e1o \u0111\u00e1p s\u1ee9 m\u1ec7nh. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng l\u1ee5a nh\u01b0 L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u00e3 h\u1ee9a, nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00e1c c\u0169ng theo nh\u01b0 K\u1ebf Trung t\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"H\u00e0n K\u1ef7 v\u00e0 Gi\u1ea3n Chi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u n\u00f3i qu\u1ed1c m\u1eabu g\u1eedi l\u1eddi h\u1ecfi th\u0103m, m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00faa c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1eb9 chuy\u00ean quy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u00faa. Tr\u1eabm h\u1ecfi L\u1ee3i D\u1ee5ng, l\u1eddi n\u00f3i c\u0169ng gi\u1ed1ng, l\u1ea1i nghe n\u00f3i ch\u00faa c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng th\u00f4ng minh. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng \u0111i c\u0169ng n\u00ean g\u1eedi th\u01b0 cho m\u1eb9 h\u1ecd. C\u00f3 th\u1ec3 b\u00ed m\u1eadt d\u00f9ng \u00fd n\u00e0y h\u1ecfi Gi\u1ea3n Chi.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i: <i>\"Gi\u1ea3n Chi n\u00f3i qu\u1ed1c m\u1eabu mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0, nh\u01b0ng v\u00ec Nam tri\u1ec1u ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u1ec1 th\u01b0 n\u00ean t\u1ea1m d\u1eebng. N\u1ebfu Nam tri\u1ec1u cho ph\u00e9p g\u1eedi th\u01b0, r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n.\"<\/i> B\u00e8n g\u1eedi c\u1ea3 hai th\u01b0, l\u1ea1i g\u1eedi qu\u1ea7n \u00e1o, tr\u00e0 thu\u1ed1c, \u0111\u1ed3 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec Gi\u1ea3n Chi d\u00e2ng. Gi\u1ea3n Chi l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Thu qu\u00e2n v\u1ec1 b\u1eafc, s\u1ee3 b\u1ecb qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e1nh \u00fap.\"<\/i> Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[103] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng xe d\u00e2n kinh k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1edf c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ec1u cho ch\u1edf \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n. Xe v\u1ec1 kinh, c\u00e1c c\u01a1 quan lo li\u1ec7u ri\u00eang.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[104] Ph\u00e1i Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd Tu\u1ea5n, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u1ee9a \u0110\u1ed9ng \u0111i ph\u1ee7 d\u1ee5 c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i, M\u1ea1nh, Tr\u1ea1ch, L\u1ed9, Ho\u1ea1t, Tr\u1ecbnh, cho d\u00e2n kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/p>\n<p><i>(Tu\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00edn \u0110\u00f4.)<\/i><\/p>\n\n<p>[105] Chi\u1ebfu cho Kinh T\u1ef1 v\u1eabn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ch\u00e2u V\u1eadn, Thanh, Truy, Duy, T\u1ec1, T\u00e0o, \u0110\u01a1n, T\u1ebf, Nghi, Duy\u1ec5n, M\u1eadt, B\u1ea1c, T\u1ed1ng, T\u1eeb v\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m.<\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, sai Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Cao Di Kh\u00e1nh c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, an \u1ee7i d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, ch\u00f4n c\u1ea5t h\u00e0i c\u1ed1t; b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n\n<p>[107] D\u00f9ng vi\u00ean \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Trung Ch\u00e2u. Khi L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea7n th\u1ee9 hai, \u00f4ng \u0111\u00edch th\u00e2n xin ch\u1ec9 th\u1ecb v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng l\u1ee5a h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i c\u1ed1ng n\u1ea1p. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, d\u00f9 tr\u0103m v\u1ea1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eeb bi\u1ec7t ra \u0111i, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n g\u1ecdi \u00f4ng v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng, b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"D\u00f9 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u01b0ng ng\u01b0\u01a1i \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee9a qu\u00e1 ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. N\u1ebfu qu\u00e1 ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, \u0111\u1eebng v\u1ec1 g\u1eb7p ta, ta s\u1ebd ch\u00e9m \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u01a1i.\"<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng qu\u1ea3 nhi\u00ean ch\u1ec9 h\u1ee9a ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n r\u1ed3i k\u00fd k\u1ebft xong tr\u1edf v\u1ec1. Khi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf h\u00e0nh cung, Vua \u0111ang d\u00f9ng b\u1eefa, ch\u01b0a ti\u1ebfp ngay, sai th\u00e1i gi\u00e1m h\u1ecfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1ng n\u1ea1p. L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt n\u00e0y, ph\u1ea3i t\u00e2u m\u1eb7t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t.\"<\/i> Vua l\u1ea1i sai h\u1ecfi, n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y n\u00f3i s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u00f3i, ch\u1ec9 d\u00f9ng ba ng\u00f3n tay g\u00f5 l\u00ean m\u00e1. Th\u00e1i gi\u00e1m v\u00e0o t\u00e2u: <i>\"Ba ng\u00f3n tay g\u00f5 l\u00ean m\u00e1, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ba tr\u0103m v\u1ea1n sao?\"<\/i> Vua k\u00eau l\u00ean: <i>\"Nhi\u1ec1u qu\u00e1!\"<\/i> R\u1ed3i l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u00f4i, xong vi\u1ec7c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Trong cung v\u00e1ch m\u1ecfng, L\u1ee3i D\u1ee5ng nghe r\u00f5 l\u1eddi \u1ea5y. Khi v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua g\u1ea5p h\u1ecfi, L\u1ee3i D\u1ee5ng li\u00ean t\u1ee5c xin t\u1ed9i, n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n h\u1ee9a s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c l\u1ee5a qu\u00e1 nhi\u1ec1u.\"<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>\"Bao nhi\u00eau?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfi vui m\u1eebng, n\u00ean L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u00fat lui r\u1ed3i \u0111\u1ebfn c\u1ea7u h\u00f2a, Vua sai L\u01b0u Nh\u00e2n Ph\u1ea1m \u0111i ngh\u1ecb h\u00f2a, Nh\u00e2n Ph\u1ea1m l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ed1i, b\u00e8n sai T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng. L\u1ee3i D\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc h\u1eb9n c\u1ed1ng n\u1ea1p hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n m\u1ed7i n\u0103m, \u0111\u1ecbch ch\u00ea \u00edt. L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ec1 t\u00e2u l\u1ea1i, Vua cho ph\u00e9p d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n. X\u00e9t ra, l\u00fac \u0111\u1ecbch m\u1edbi c\u1ea7u h\u00f2a, qu\u00e2n ch\u01b0a t\u1eebng r\u00fat. L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i s\u1ee9 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ch\u01b0a n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p h\u00e0ng n\u0103m, l\u1ea7n th\u1ee9 hai li\u1ec1n h\u1ee9a ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n[footnote] L\u1ea7n th\u1ee9 hai li\u1ec1n h\u1ee9a ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ho\u00e0n', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 v\u0103n ngh\u0129a trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec v\u1ec1 t\u00e2u l\u1ea1i m\u1edbi t\u0103ng th\u00eam. S\u00e1ch \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p: Th\u00e1t L\u00e3m ch\u1ebft, gi\u1eb7c m\u1edbi c\u1ea7u h\u00f2a. \u0110\u1ec1u l\u00e0 sai. Nay c\u0103n c\u1ee9 ch\u00ednh s\u1eed m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa, c\u00f2n s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u00e0 l\u1eddi l\u1ebd th\u00ec v\u1eabn d\u1ef1a v\u00e0o hai s\u00e1ch \u1ea5y. L\u1ea1i kh\u00f4ng r\u00f5 L\u01b0u Nh\u00e2n Ph\u1ea1m l\u00e0 ai, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[108] Sai N\u1ed9i th\u1ecb T\u1ea3 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh \u0111\u1ec3 quy ho\u1ea1ch v\u00e0 \u0111o \u0111\u1ea1c vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec[footnote]Sai N\u1ed9i th\u1ecb T\u1ea3 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh \u0111\u1ec3 quy ho\u1ea1ch v\u00e0 \u0111o \u0111\u1ea1c vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec. 'T\u1ea3 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466 truy\u1ec7n Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t r\u1eb1ng N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh tri\u1ec1u T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c T\u1ea3 ban \u0110\u00f4 tri, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri v\u00e0 H\u1eefu ban \u0110\u00f4 tri, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, tham kh\u1ea3o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 36\/1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 166 Ch\u1ee9c quan ch\u00ed.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[109] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua l\u00e0m th\u01a1 <i>\"H\u1ed3i loan\"<\/i>, sai c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n h\u1ecda theo.<\/p>\n\n<p>[110] \u0110\u1ebfn tr\u1ea1i ph\u00eda B\u1eafc th\u0103m h\u1ecfi qu\u00e2n s\u0129, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp B\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ti\u1ec7c b\u1eafn cung \u1edf h\u00e0nh cung, ban cho c\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i n\u00e2ng ch\u00e9n m\u1eddi.<\/p>\n<p>K\u1ebf Long \u0111\u1ec1u u\u1ed1ng c\u1ea1n, r\u1ed3i qu\u1ef3 l\u1ea1y t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an v\u00f4 c\u1edb x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00f3 l\u00e0 do t\u01b0\u1edbng s\u00fay b\u1ea5t t\u00e0i, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i th\u00e2n chinh, ch\u1ecbu kh\u1ed5 s\u1edf trong gi\u00e1 l\u1ea1nh. Khi gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u00e0n n\u00ean c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, \u0111i\u1ec1u h\u1ebft qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 trong c\u1ea5m v\u1ec7 b\u00e0y tr\u1eadn \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, ban cho k\u1ebf s\u00e1ch, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u00e2n \u0111\u1ecbch x\u00f4ng v\u00e0o, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf m\u1ea1nh c\u1ee7a ch\u00fang. L\u1ea1i khi gi\u1eb7c r\u00fat lui, n\u1ebfu h\u1ed9i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, \u1eaft l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng l\u1edbn. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00fang xin gi\u1ea3ng h\u00f2a, cho ph\u00e9p ch\u00fang s\u1eeda sang quan h\u1ec7, y\u00ean d\u00e2n ng\u1eebng chi\u1ebfn, t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu sinh, kh\u00f4ng cho \u0111\u00e1nh \u00fap, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho ch\u00fang v\u1ec1. Ch\u00fang th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat c\u00f4ng lao n\u00e0o.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"B\u1eafc \u0110\u1ecbch t\u1eeb x\u01b0a v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed1i lo, n\u1ebfu c\u1ee9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u1ea3 th\u00f9, b\u00e0n h\u1ebft c\u00e1ch ti\u00eau di\u1ec7t, th\u00ec s\u1ebd ph\u1ea3i ng\u00e0y ng\u00e0y d\u1ea5y binh, n\u0103m n\u0103m hao t\u1ed1n. Nay ch\u00fang bi\u1ebft s\u1ee3 uy ph\u1ee5c ngh\u0129a, ng\u1eebng chi\u1ebfn y\u00ean d\u00e2n, khi\u1ebfn Tr\u1eabm r\u1ea5t vui l\u00f2ng, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c khanh.\"<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea3o C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n v\u00e2ng m\u1ec7nh ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, tuy tr\u00ean nh\u1edd m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng khi gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u00e0o, b\u00e0y tr\u1eadn, ch\u1ec9 huy ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do K\u1ebf Long.\"<\/i><\/p>\n<p>K\u1ebf Long n\u00f3i: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an thua tr\u1eadn, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd th\u00e1nh m\u01b0u. Nh\u01b0ng ra s\u1ee9c d\u1ee5ng t\u00e2m, th\u00e2n d\u1eabn t\u01b0\u1edbng s\u0129, th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1eb1ng B\u1ea3o C\u00e1t.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"T\u01b0\u1edbng s\u00fay h\u00f2a h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f9ng nhau l\u1eadp c\u00f4ng, vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, Tr\u1eabm c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n<p>Trong tr\u1eadn n\u00e0y, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Ng\u1ee5y H\u00e0m T\u00edn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao vi\u1ec7c g\u00ec, b\u00e8n tr\u00e1nh ch\u1ed7 ng\u1ed3i t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ec1 t\u00e0i m\u01b0u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, Vua c\u01b0\u1eddi an \u1ee7i, c\u00f9ng nhau vui v\u1ebb r\u1ed3i th\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[111] C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc t\u00e2u: <i>\"D\u00f2 bi\u1ebft qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, ch\u01b0a ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, th\u01b0\u1eddng cho k\u1ef5 binh \u0111i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 l\u00e0ng m\u1ea1c. D\u00e2n ch\u00fang \u1edf B\u1ed1i Ch\u00e2u v\u00e0 Thi\u00ean H\u00f9ng Qu\u00e2n ho\u1ea3ng s\u1ee3 ch\u1ea1y v\u00e0o th\u00e0nh.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ph\u00f3 B\u1ed1 tr\u00ed Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0 T\u00e0o X\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n theo \u0111\u01b0\u1eddng B\u1ed1i K\u00fd ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u. L\u1ea5y B\u1ed1 tr\u00ed B\u1ea3o Ch\u00e2u L\u1ed9, Ninh Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng l\u00e0m Duy\u00ean bi\u00ean Tu\u1ea7n ki\u1ec3m An ph\u1ee7 s\u1ee9, L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, B\u00ecnh Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a l\u00e0m ph\u00f3. Ch\u1ecdn hai v\u1ea1n k\u1ef5 binh Thi\u00ean H\u00f9ng l\u00e0m qu\u00e2n ti\u1ebfp \u1ee9ng cho T\u00e0o X\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i theo gi\u1eb7c, n\u1ebfu ch\u00fang d\u00e1m c\u01b0\u1edbp b\u00f3c[footnote]Ch\u1eef 't\u1ee9' trong 'c\u1ea3m t\u1ee9 ki\u1ebfp l\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], th\u00ec h\u1ee3p l\u1ef1c ti\u00eau di\u1ec7t. L\u1ea1i sai s\u1ee9 d\u1ee5 Khi\u1ebft \u0110an r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u00f2n ho\u1ea3ng lo\u1ea1n n\u00ean xu\u1ea5t qu\u00e2n tu\u1ea7n ph\u1ee7. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu tay cho V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung, l\u1ec7nh b\u00e1o Khi\u1ebft \u0110an th\u1ea3 h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf b\u1ecb b\u1eaft[footnote]Ch\u1eef 'ph\u00f3ng' trong 'l\u1ec7nh c\u00e1o khi\u1ebft \u0111an t\u1ea5t ph\u00f3ng s\u1edf l\u01b0\u1ee3c l\u00e3o \u1ea5u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ecfng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sai M\u00e3 ph\u1ed1 Ti\u1ec3u hi\u1ec7u \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u l\u00e0 Hoa B\u00e2n mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch.<\/p>\n\n<p>[112] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, mi\u1ec5n cho t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ea7u h\u1ea7u h\u00e0ng ng\u00e0y, v\u00ec mu\u1ed1n d\u1eddi qu\u00e2n v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ch\u1ec9 huy.<\/p>\n\n<p>[113] Ban ti\u1ec1n cho 30 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, r\u1ed3i cho v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i c\u0169.<\/p>\n\n<p>[114] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp thi\u1ebfu tr\u00e2u c\u00e0y, n\u00ean mi\u1ec5n thu\u1ebf cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[115] L\u00fd K\u1ebf Long t\u00e2u r\u1eb1ng Long V\u1ec7 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Ph\u1ed5 d\u1eabn qu\u00e2n c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n xe, tr\u00e2u v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a gi\u1eb7c.<\/p>\n\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00e3 H\u1eefu Chi \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Kinh xem x\u00e9t nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3n gi\u00e1.<\/p>\n\n<p>[117] Ra chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o d\u1eabn qu\u00e2n Phi\u00ean H\u00e1n, sai s\u1ee9 th\u1ea7n v\u1ec1 nguy\u00ean \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n<p>[118] V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng d\u1eabn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, c\u00f3 ba l\u00ednh H\u1ed5 D\u1ef1c t\u1ef1 \u00fd v\u00e0o l\u00e0ng ch\u1eb7t c\u00e2y d\u00e2u, t\u00e1o l\u00e0m c\u1ee7i, \u0111\u00e3 x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n<p>[119] Chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau chia ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00e0 Nam, g\u1ed3m m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t ch\u1ec9 huy. Thi\u00ean H\u00f9ng Qu\u00e2n v\u1eeba nghe tin V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, r\u1ea5t nghi ng\u1edd v\u00e0 lo s\u1ee3. T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng c\u1ed5ng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ebd g\u00e2y ra hi\u1ec1m kh\u00edch, khi\u1ebfn h\u1ecd n\u1ea3y sinh \u00fd ph\u1ea3n lo\u1ea1n.\"<\/i> B\u00e8n ra l\u1ec7nh d\u1ef1ng l\u1ec1u trang tr\u00ed c\u00e1ch th\u00e0nh m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3n ch\u00e0o v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c li\u00ean t\u1ee5c m\u1ea5y ng\u00e0y. Sau khi y\u1ebfn ti\u1ec7c k\u1ebft th\u00fac, c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00e1n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i, qu\u00e2n th\u00e2n t\u00edn c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aK\u00fd V\u0103n\u300b: Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[120] Sai L\u00f4i H\u1eefu Chung d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c do d\u1ef1 kh\u00f4ng l\u1eadp c\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00f4i H\u1eefu Chung k\u1ecbp th\u1eddi \u1ee9ng c\u1ee9u, uy danh vang d\u1ed9i, c\u00e1c th\u00e0nh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1.<\/p>\n\n<p>[121] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, tha t\u1ed9i ch\u1ebft cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp t\u00e0n ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m, con ch\u00e1u c\u1ee7a quan l\u1ea1i t\u1eed tr\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong.<\/p>\n\n<p>[122] Sai n\u0103m s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ed3n tr\u00fa c\u1ee7a T\u00e0o X\u00e1n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u00e0o t\u00e2u b\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[123] L\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf s\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[124] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i y\u1ebfn \u1edf h\u00e0nh cung. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea5t S\u0129 An tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00ec b\u1ec7nh \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, h\u00f4m n\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u00e0ng n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p cho Khi\u1ebft \u0110an ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u00e0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, T\u1ea5t S\u0129 An n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, Khi\u1ebft \u0110an s\u1ebd kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng, vi\u1ec7c h\u00f2a \u0111\u00e0m e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[125] \u1ede \u0110\u00f4ng Kinh c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, b\u1ecb giam \u1edf ng\u1ee5c qu\u00e2n h\u1eefu tu\u1ea7n, t\u00ecnh h\u00ecnh nghi ng\u1edd ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng, sau \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn. Khi ch\u00fang \u0111\u1ebfn, th\u1ea5y \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn b\u1ecb xi\u1ec1ng x\u00edch, b\u00e8n c\u00f9ng \u0111\u00e1nh ng\u1ee5c t\u1ed1t \u0111\u1ec3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 b\u1ecf tr\u1ed1n. Ng\u1ee5c l\u1ea1i kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ed9i b\u00e1o cho l\u01b0u th\u1ee7 Ung V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n li\u1ec1n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i b\u1eaft g\u1eedi v\u1ec1 ph\u1ee7. Ch\u1ee7 l\u1ea1i s\u1ee3 ch\u00fang l\u1ea1i b\u1ecf tr\u1ed1n, v\u1ed9i ch\u1eb7t ch\u00e2n ch\u00fang. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n nghe l\u1eddi khai trong ng\u1ee5c, r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, l\u1ea1i kh\u00f4ng n\u1ee1 d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c, n\u00ean kinh h\u00e3i, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean m\u1eafc b\u1ec7nh. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111i xe tr\u1ea1m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n hai b\u00ean s\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u1eafm gi\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i b\u1ed1n bi\u1ec3n, chi ph\u00ed kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng \u1ee9c v\u1ea1n, xin xu\u1ea5t v\u00e0i ch\u1ee5c v\u1ea1n v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ng\u0103n c\u1ea3n, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y, xem n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n\n<p>[126] D\u00f9ng Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi K\u1ef3 Ch\u00ednh M\u1eabn l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t qu\u00e2n Uy L\u1ed7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, gi\u1eb7c \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh qu\u00e2n, B\u1ed9 th\u1ef1 Ng\u1ee5y N\u0103ng c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111em qu\u00e2n ra ch\u1ed1ng c\u1ef1, thua nh\u1ecf, Ng\u1ee5y N\u0103ng li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u00e1nh lui gi\u1eb7c. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1ee9c gi\u1eadn, tr\u00e1ch m\u00f3c Ng\u1ee5y N\u0103ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng im l\u1eb7ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi, Ng\u01b0ng n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u00e0 k\u1ebb th\u00f4 b\u1ec9, ngoan c\u1ed1, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi dung th\u1ee9, ta l\u1ea1i tr\u00e1ch m\u00f3c, khi\u1ebfn l\u00f2ng h\u1eafn kh\u00f4ng y\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf hay.\"<\/i> Vua nghe v\u1eady khen ng\u1ee3i Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng. Khi chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn U, D\u1ecbch, Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u1ea1i nh\u00fat nh\u00e1t, kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn s\u00e2u, l\u1ea1i kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 h\u1ea1, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gia s\u00fac. Sau \u0111\u00f3 c\u00f9ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng m\u1ed9t m\u00ecnh nh\u1eadn chi\u1ebfu \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c, Ng\u1ee5y N\u0103ng t\u1ef1 x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, l\u1eddi n\u00f3i o\u00e1n h\u1eadn, c\u00f3 \u00fd ph\u1ec9 b\u00e1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng Ng\u1ee5y N\u0103ng c\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, \u00edt ki\u1ec1m ch\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch, n\u00ean sai K\u1ef3 Ch\u00ednh M\u1eabn c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n ch\u00ednh.<\/p>\n\n<p>[127] H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf, lo l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[128] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1p T\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], xa gi\u00e1 r\u1eddi Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1nh, ban \u00e1o \u1ea5m cho d\u00e2n ngh\u00e8o b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[129] Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn B\u1ed1i Ch\u00e2u, K\u00fd Ch\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch th\u1ea5y k\u1ef5 binh c\u1ee7a ta \u0111\u1ec1u t\u1eadp h\u1ee3p r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m. \u0110i\u1ec1u tra \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a h\u1eafn \u0111\u00e3 qua kh\u1ecfi qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n.<\/p>\n\n<p>[130] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n tra tr\u1ea1i qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 M\u1ee5c d\u1eabn qu\u00e2n ch\u00e2u v\u00e0 trai tr\u00e1ng \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh ch\u00fang, trong c\u00f5i \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.\"<\/i> Vua ban chi\u1ebfu cho T\u1ef1 M\u1ee5c l\u00e0m Tri ch\u00e2u s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 M\u1ee5c, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[131] L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 tr\u00fa b\u1ea1c ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0111\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn T\u1eeb Ch\u00e2u, T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[132] Hoa B\u00e2n t\u1eeb tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch tr\u1edf v\u1ec1, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung t\u00e2u r\u00f5 r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u0111\u00e3 nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c ch\u1eb7t c\u1ee7i, l\u1ea1i xin chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1ebfu nghe theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ph\u00e1t \u0111\u1ea1i qu\u00e2n h\u1ed9i v\u1edbi qu\u00e2n c\u1ee7a Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u d\u1ecdc s\u00f4ng, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, d\u00f9ng qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 truy k\u00edch, \u0111\u00e1nh gi\u00e1p c\u00f4ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc sau, th\u00ec ch\u00fang t\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng d\u01b0\u1edbi t\u00ean \u0111\u00e1, s\u00e1t th\u01b0\u01a1ng s\u1ebd nhi\u1ec1u, tuy c\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ebft \u0111\u1ecbch, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc s\u1ebd ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n, d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 S\u00f3c kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c k\u1ebft minh \u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u1ebfu ch\u00fang t\u1ef1 ph\u00e1 v\u1ee1 minh \u01b0\u1edbc, l\u1ea1i d\u1ea5y binh \u0111ao, khi \u0111\u00f3 s\u1ebd th\u1ec1 v\u1edbi qu\u00e2n d\u00e2n, trong ngo\u00e0i c\u00f9ng c\u0103m ph\u1eabn, khi\u1ebfn ch\u00fang b\u1ecb di\u1ec7t vong, c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n. Nay Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m nhi\u1ec5u c\u1ee7a ch\u00fang m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> C\u00e1c quan t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf.<\/p>\n\n<p>Di\u00ean L\u00e3ng t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00f3ng \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, c\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a m\u1ec7t m\u1ecfi, tuy \u0111\u00f4ng nh\u01b0ng d\u1ec5 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ec1u ch\u1ea5t tr\u00ean ng\u1ef1a. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u00e2n ch\u1eb7n c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u00fap, ti\u00eau di\u1ec7t qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, th\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u U, D\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Di\u00ean L\u00e3ng m\u1ed9t m\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ea5t Khi\u1ebft \u0110an, ph\u00e1 th\u00e0nh c\u1ed5, b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00e9m \u0111\u1ea7u r\u1ea5t nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ecbch.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u00ean L\u00e3ng. X\u00e9t chi\u1ebfu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, Di\u00ean L\u00e3ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n b\u1ecf s\u00f3t, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[133] L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, l\u1ec5 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i c\u00e0ng th\u00eam h\u1eadu h\u0129, li\u1ec1n sai T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 \u0110inh Ch\u1ea5n mang th\u1ec7 th\u01b0 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng. Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xa gi\u00e1 d\u1eebng \u1edf Tr\u1ea7n Ki\u1ec1u, Ch\u1ea5n v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i h\u00e0nh t\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn, l\u1ec7nh t\u1eeb bi\u1ec7t tr\u1edf v\u1ec1, sai T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ec5n \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi. K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00e1 tu\u00e2n theo nghi l\u1ec5 nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u01b0ng v\u1eabn pha t\u1ea1p nhi\u1ec1u phong t\u1ee5c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean tuy mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng t\u1ee5c l\u1ec7 kh\u00f4ng d\u1ec5 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n<p>[134] Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 r\u00fat kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, Ng\u01b0ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa.<\/p>\n\n<p>[135] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xa gi\u00e1 t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[136] Ban \u0111\u1ea7u, Vua v\u00ec k\u1ef5 ng\u00e0y gi\u1ed7 c\u1ee7a \u00dd \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, mu\u1ed1n b\u1ecf nghi tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1ea1c c\u1ee5, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c. L\u00fac \u0111\u00f3, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0110\u1ed7 H\u1ea1o \u0111\u00e3 v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng, Vua sai ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, H\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"V\u0169 V\u01b0\u01a1ng mang b\u00e0i v\u1ecb g\u1ed7 \u0111i \u0111\u00e1nh Tr\u1ee5, tr\u01b0\u1edbc ca sau m\u00faa. Xu\u00e2n Thu kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c nh\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c Vua, khi kh\u1ea3i ho\u00e0n d\u00f9ng nh\u1ea1c, theo l\u1ec5 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.\"<\/i> Vua l\u1ea1i tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ed1 xin, Vua b\u00e8n nghe theo.<\/p>\n\n<p>[137] Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, m\u1ed7i t\u1ed1i c\u00f9ng Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say s\u01b0a, ca h\u00e1t \u0111\u00f9a gi\u1ee1n, \u1ed3n \u00e0o \u0111\u1ebfn s\u00e1ng, Vua sai ng\u01b0\u1eddi d\u00f2 x\u00e9t bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, vui m\u1eebng n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 h\u1eafn nh\u01b0 th\u1ebf, ta c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa!\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi so s\u00e1nh \u00f4ng v\u1edbi T\u1ea1 An.<\/p>\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 H\u00e0n K\u1ef7 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a Vua \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a ngh\u1ecb. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n v\u1ea1ch k\u1ebf s\u00e1ch ti\u1ebfn l\u00ean, n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m tr\u0103m n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec. N\u1ebfu kh\u00f4ng, v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m sau, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc s\u1ebd sinh l\u00f2ng kh\u00e1c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"V\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m sau, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1eabm kh\u00f4ng n\u1ee1 \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ecbu kh\u1ed5 c\u1ef1c th\u00eam, t\u1ea1m nghe theo vi\u1ec7c h\u00f2a ngh\u1ecb v\u1eady.\"<\/i> Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, c\u00f3 l\u00fac tr\u00e1i \u00fd Vua, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, t\u1ea1 l\u1ed7i r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0m h\u1ebft theo chi\u1ebfu l\u1ec7nh, vi\u1ec7c n\u00e0y h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c sao!\"<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi v\u00e0 an \u1ee7i \u00f4ng.<\/p>\n\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b c\u1ee7a Tr\u1ea7n O\u00e1nh Trung ch\u00e9p: L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 chia th\u00e0nh Nam B\u1eafc r\u1ed3i. Nh\u01b0ng Kh\u1ea5u L\u1ea1i c\u00f4ng h\u00e1 l\u1ea1i d\u00f9ng k\u1ebf \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1ee3c sao! Xem vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, c\u01b0\u1edbp Uy L\u1ed7, An Thu\u1eadn qu\u00e2n th\u00ec Ng\u1ee5y N\u0103ng, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, \u0111\u00e1nh B\u1eafc B\u00ecnh tr\u1ea1i th\u00ec \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, \u0111\u00e1nh \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u th\u00ec V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau ch\u1ed1ng c\u1ef1 ch\u00fang, v\u00e2y Kh\u1ea3 Lam qu\u00e2n th\u00ec Gi\u1ea3 T\u00f4ng \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, c\u01b0\u1edbp Doanh ch\u00e2u th\u00ec L\u00fd Di\u00ean \u00c1c[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd \u00c1c', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'Di\u00ean'. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n tr\u00ean th\u00e1ng 10 ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Doanh ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u L\u00fd Di\u00ean \u00c1c \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng gi\u1eef, Khi\u1ebft \u0110an thua ch\u1ea1y. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n L\u00fd Di\u00ean \u00c1c ch\u00e9p gi\u1ed1ng v\u1edbi \u0111o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd Di\u00ean \u00c1c' l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote] \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, \u0111\u00e1nh Thi\u00ean H\u00f9ng th\u00ec T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu \u0111\u1ea9y lui ch\u00fang, \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n ch\u00e2u th\u00ec L\u00fd K\u1ebf Long ch\u1ed1ng c\u1ef1 ch\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>Qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec vi\u1ec7c th\u00e2n chinh l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 t\u01b0\u1edbng s\u0129 d\u1ed1c s\u1ee9c. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c th\u00e2n chinh th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u00e0o th\u1eddi T\u0129nh Khang xin d\u00f9ng chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1edfi vi\u1ec7c th\u00e2n chinh, \u1eaft ph\u1ea3i binh m\u1ea1nh, c\u1ee7a c\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng tu ch\u1ec9nh, ph\u00e1p \u0111\u1ed9 ngay th\u1eb3ng. M\u1ed9t khi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec \u0111em vi\u1ec7c nguy hi\u1ec3m giao cho Vua. N\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ed7 thi\u00ean t\u1eed \u1edf, qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eafng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng c\u1ee7a k\u1ebb s\u00e1ch v\u1edf, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f4ng lao c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf ch\u1ed7 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng th\u00e2n chinh, m\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 v\u1ea1ch k\u1ebf s\u00e1ch mu\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec. N\u1ebfu l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 nh\u1ee5c nh\u00e3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ed1i', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t c\u00e2u n\u00e0y ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 2, T\u1ed1ng h\u1ee9a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam 10 v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 trong th\u01b0 th\u1ec1 g\u1ecdi l\u00e0 'n\u1ea1p', ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0169' l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecda T\u0129nh Khang n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n c\u1ee7a T\u1ed1ng l\u00e0 nh\u1edd chi\u1ebfn d\u1ecbch C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. Chi\u1ebfn d\u1ecbch T\u0129nh Khang, c\u0169ng l\u00e0 do chi\u1ebfn d\u1ecbch C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c g\u00e2y ra. Chi\u1ebfn d\u1ecbch C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9ng binh m\u1ed9t l\u1ea7n m\u00e0 gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1t L\u00e3m, Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, khi\u1ebfn T\u0129nh Khang ng\u1ed3i gi\u1eef kinh th\u00e0nh, m\u00e0 d\u00f2 x\u00e9t gi\u1eb7c kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng. C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u00e0 h\u00f2a, mu\u1ed1n h\u00f2a l\u00e0 \u0111\u1ecbch, khi\u1ebfn T\u0129nh Khang ng\u1ed3i nh\u00ecn gi\u1eb7c v\u00e0o s\u00e2u, m\u00e0 ch\u1ec9 ngh\u0129 h\u00f2a h\u1ea3o c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i. C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 h\u00f2a, chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng tin l\u1edbn, khi\u1ebfn T\u0129nh Khang \u0111\u1ecbch nh\u00e2n b\u00e0n c\u1eaft ba tr\u1ea5n c\u1ee7a ta, m\u00e0 c\u00f2n th\u1ea3 ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i. S\u1ef1 ph\u00f2ng th\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u01b0u, s\u1ef1 h\u00f2a ngh\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m tin, s\u1ef1 th\u1ea3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ee9c, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 \u1ee9ng nghi\u1ec7m. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam n\u00f3i: V\u0103n Ch\u00ednh c\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng 20 n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ea5u v\u1ebft y\u00eau gh\u00e9t, thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i nh\u00e3. Kh\u1ea5u L\u1ea1i c\u00f4ng trong chi\u1ebfn d\u1ecbch Thi\u1ec1n ch\u00e2u, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng lay \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 n\u00fai, thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i trung. Khu m\u1eadt s\u1ee9 Ph\u00f9 Phong M\u00e3 C\u00f4ng Tri Ti\u1ebft kh\u1ea3ng kh\u00e1i \u1edf tri\u1ec1u, c\u00f3 g\u00ec n\u00f3i n\u1ea5y, thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc ch\u00ed tr\u1ef1c.)<\/i><p>\n\n<p>[138] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sao ch\u00e9p th\u01b0 th\u1ec1 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, ban b\u1ed1 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u01b0 t\u1eeb trong vi\u1ec7c th\u00f4ng h\u1ea3o \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Nam tri\u1ec1u, B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u1eb7t tr\u00ean qu\u1ed1c hi\u1ec7u. T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 ngang h\u00e0ng v\u1edbi h\u1ecd, m\u1ea5t m\u00e1t c\u00f2n g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n, xin ch\u1ec9 g\u1ecdi qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 \u0111\u1ee7[footnote]Xin ch\u1ec9 g\u1ecdi qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 \u0111\u1ee7: Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, \u0111o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y vi\u1ebft: 'X\u01b0a kia t\u00f4n tr\u1ecdng Trung Qu\u1ed1c, khinh r\u1ebb Di \u0110\u1ecbch, coi nh\u01b0 \u0111\u1ea7u v\u1edbi ch\u00e2n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi H\u00e1n m\u1edbi m\u1ea5t, b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a th\u00e2n, nh\u01b0ng l\u1ec5 c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ngang nhau. Nay nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, l\u00e0 ngang h\u00e0ng v\u1edbi h\u1ecd, \u0111\u1ea7u ch\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u1eb7t, m\u1ea5t m\u00e1t c\u00f2n g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n. Di \u0110\u1ecbch v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u01a1i m\u00e0o, th\u1ea7n e r\u1eb1ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f9ng \u0111\u1eb7t, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, xin ch\u1ec9 g\u1ecdi qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 \u0111\u1ee7.' \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, ph\u1ea7n 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' c\u0169ng ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. B\u1ea3n in nguy\u00ean kh\u1eafc c\u00f3 l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt, c\u00f3 l\u1ebd do ng\u01b0\u1eddi Thanh ki\u00eang k\u1ef5 m\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf.[\/footnote].\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn \u00fd ki\u1ebfn, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m r\u1ed3i, kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.<\/p>\n\n<p><i>(Theo s\u00e1ch th\u1ec7 \u01b0\u1edbc c\u1ee7a hai tri\u1ec1u, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 b\u1ea3n th\u1ec7 \u01b0\u1edbc n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay xin ph\u1ee5 l\u1ee5c nh\u01b0 sau:<\/i><\/p>\n<p><i>\"V\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00ecn, th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t m\u1ed3ng 7, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i T\u1ed1ng k\u00ednh c\u1ea9n g\u1eedi th\u1ec7 th\u01b0 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an: C\u00f9ng tu\u00e2n th\u1ee7 l\u00f2ng th\u00e0nh t\u00edn, k\u00ednh c\u1ea9n gi\u1eef g\u00ecn minh \u01b0\u1edbc, d\u1ef1a v\u00e0o phong th\u1ed5 ph\u00f9 h\u1ee3p, h\u1ed7 tr\u1ee3 chi ph\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p 20 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u[footnote]Ch\u1eef 's\u1ee9' trong c\u00e2u 'kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 20 b\u1ed5 sung.[\/footnote], ch\u1ec9 sai ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Tam ty chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 giao nh\u1eadn. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i b\u00ean gi\u1eef v\u1eefng c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi, d\u00e2n ch\u00fang hai n\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau. N\u1ebfu c\u00f3 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u1ed1n ch\u1ea1y, hai b\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a ch\u1ea5p. Ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng canh t\u00e1c, hai b\u00ean nam b\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y n\u00e1o \u0111\u1ed9ng. T\u1ea5t c\u1ea3 th\u00e0nh tr\u00ec c\u1ee7a hai tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u00e0o h\u00e0o tu s\u1eeda, m\u1ecdi vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam th\u00e0nh l\u0169y, \u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp s\u00f4ng[footnote]C\u00e2u '\u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp s\u00f4ng' trong s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp s\u00f4ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote]. Ngo\u00e0i th\u1ec7 \u01b0\u1edbc n\u00e0y, kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u g\u00ec th\u00eam. Ph\u1ea3i c\u00f9ng nhau h\u1ee3p t\u00e1c, \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i. T\u1eeb nay b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n ch\u00fang, c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, l\u1ea5y tr\u1eddi \u0111\u1ea5t th\u1ea7n linh l\u00e0m ch\u1ee9ng, c\u00e1o v\u1edbi t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, con ch\u00e1u c\u00f9ng gi\u1eef, truy\u1ec1n m\u00e3i kh\u00f4ng d\u1ee9t, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1 n\u00e0y, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c. Tr\u1eddi cao s\u00e1ng su\u1ed1t, s\u1ebd c\u00f9ng tr\u1eebng ph\u1ea1t. K\u00ednh c\u1ea9n tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u1edd \u0111\u1ee3i h\u1ed3i \u00e2m, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i nhi\u1ec1u, k\u00ednh b\u1ea1ch.\"<\/i><p>\n\n<p><i>\"N\u0103m th\u1ee9 22 ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u1ed1ng H\u00f2a[footnote]N\u0103m th\u1ee9 22 ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u1ed1ng H\u00f2a, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'n\u0103m th\u1ee9 20'. Theo s\u00e1ch T\u1ed1ng C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi n\u0103m th\u1ee9 22 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, ch\u1eef 'nh\u1ecb' tr\u00ean ch\u1eef 'ni\u00ean' b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00ecn, th\u00e1ng 12 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, ng\u00e0y 12 T\u00e2n M\u00e3o, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an k\u00ednh c\u1ea9n g\u1eedi th\u01b0 th\u1ec1 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i T\u1ed1ng: C\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c ng\u1eebng binh, l\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00f4ng h\u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan t\u00e2m, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t g\u1eedi th\u01b0 th\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng: \"Do phong th\u1ed5 th\u00edch h\u1ee3p, gi\u00fap chi ph\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i n\u0103m cung n\u1ea1p 20 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u[footnote]Ch\u1eef 'canh' b\u1ecb thi\u1ebfu, tham kh\u1ea3o ph\u1ea7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh trong quy\u1ec3n n\u00e0y; Ch\u1eef 's\u1ee9' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch 'Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed' quy\u1ec3n 20 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], ch\u1ec9 l\u1ec7nh Tam ty c\u1eed ng\u01b0\u1eddi chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 giao nh\u1eadn. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i b\u00ean gi\u1eef v\u1eefng c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi, d\u00e2n hai n\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau. N\u1ebfu c\u00f3 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u1ed1n ch\u1ea1y, hai b\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a ch\u1ea5p. Ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng canh t\u00e1c, nam b\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y n\u00e1o \u0111\u1ed9ng. T\u1ea5t c\u1ea3 th\u00e0nh tr\u00ec c\u1ee7a hai tri\u1ec1u, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u00e0o h\u00e0o s\u1eeda ch\u1eefa, m\u1ecdi vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam th\u00e0nh l\u0169y, \u0111\u00e0o k\u00eanh m\u01b0\u01a1ng. Ngo\u00e0i th\u01b0 th\u1ec1, kh\u00f4ng c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u g\u00ec kh\u00e1c, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i h\u1ee3p t\u00e1c, \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i. T\u1eeb nay b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n ch\u00fang, c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc tr\u1eddi \u0111\u1ea5t th\u1ea7n linh, c\u00e1o v\u1edbi t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, con ch\u00e1u c\u00f9ng gi\u1eef, truy\u1ec1n m\u00e3i kh\u00f4ng d\u1ee9t, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1 n\u00e0y, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c. Tr\u1eddi cao s\u00e1ng su\u1ed1t, s\u1ebd c\u00f9ng tr\u1eebng ph\u1ea1t.\" Tuy ta kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi, nh\u01b0ng d\u00e1m tu\u00e2n theo \u01b0\u1edbc n\u00e0y, k\u00ednh c\u1ea9n c\u00e1o v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, th\u1ec1 v\u1edbi con ch\u00e1u, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1 n\u00e0y, th\u1ea7n minh s\u1ebd tr\u1eebng ph\u1ea1t. Chuy\u00ean g\u1eedi l\u1eddi t\u00e2u, kh\u00f4ng n\u00f3i th\u00eam, k\u00ednh c\u1ea9n b\u1ea1ch.\"<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 2, ph\u1ee5ng ch\u1ec9 l\u1ec7nh kh\u1eafc l\u00ean \u0111\u00e1. L\u1ea1i theo \"Nh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\": Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu th\u00e1ng 9 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 2, ch\u00e9p th\u01b0 th\u1ec1 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, n\u1ed9i dung th\u01b0 th\u1ec1 ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 12 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u01b0 n\u00e0y, ch\u1ec9 kh\u00e1c m\u1ed9t hai ch\u1eef. Th\u01b0 th\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u01b0ng Nam tri\u1ec1u, B\u1eafc tri\u1ec1u, kh\u00f4ng r\u00f5 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00ec sao n\u00f3i \"vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m, kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c\", c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><p>\n\n<p>[139] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh b\u00e1i y\u1ebft th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[140] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00e0 Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i s\u00e1ch \u300aCh\u00ednh T\u1eeb L\u1ee5c\u300b[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00ednh T\u1eeb Duy\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00fac v\u0103n c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 k\u00fd t\u00ean, \u0111\u1ec1u do l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ee7a B\u00ed c\u00e1c ch\u00e9p. Vua xem ch\u00fac v\u0103n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, th\u1ea5y c\u00f3 ch\u1ed7 vi\u1ebft <i>\"Th\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Thang\"<\/i> b\u00e8n h\u1ecfi, T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Trong kinh \u0111i\u1ec3n, c\u00e1c Vua Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, V\u0169, Thang, c\u00f3 khi g\u1ecdi b\u1eb1ng t\u00ean, c\u00f3 khi g\u1ecdi b\u1eb1ng th\u1ee5y hi\u1ec7u. Nay s\u00e1ch \u300aCh\u00ednh T\u1eeb L\u1ee5c\u300b g\u1ecdi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n l\u00e0 \u0110\u00e0o \u0110\u01b0\u1eddng, H\u1eefu Ngu th\u1ecb, n\u1ebfu theo c\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 \u0111\u1ed5i \u0111i, \u0111\u1ee7 t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh. C\u00f2n V\u0169, Thang xin ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ea1 v\u01b0\u01a1ng, Th\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng; Trung T\u00f4ng Th\u00e1i M\u1eadu, Cao T\u00f4ng V\u0169 \u0110inh ch\u1ec9 g\u1ecdi b\u1eb1ng mi\u1ebfu hi\u1ec7u.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n\n<p>[141] Quan B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan H\u00e0 Hi\u1ebfn, con c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 A Di \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho h\u1ecd \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 kinh.<\/p>\n\n<p>[142] Sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban D\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o D\u1ee5ng v\u00e0 ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c chia nhau \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y[footnote]Ch\u1eef 'B\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7, k\u1ef7 Ch\u00e2n T\u00f4ng m\u00e0 b\u1ed5 sung. X\u00e9t r\u1eb1ng \u0111\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9', \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc chia l\u00e0m \u0110\u00f4ng l\u1ed9 v\u00e0 T\u00e2y l\u1ed9, l\u00fac qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111ang \u1edf H\u00e0 B\u1eafc. N\u00ean theo b\u1ea3n k\u1ef7.[\/footnote] \u0111\u1ec3 th\u0103m h\u1ecfi quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng s\u0129, xem x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng. <i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b nh\u1ea7m ghi l\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, nay theo b\u1ea3n k\u1ef7.)<\/i> B\u1ea3o D\u1ee5ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn trong cung, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Xem \u300aV\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung truy\u1ec1n\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[143] H\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 quan l\u1ea1i, qu\u00e2n d\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i Thi\u1ec3m T\u00e2y, Xuy\u00ean H\u1ea1p, b\u00e1o tin vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 k\u1ebft h\u00f2a \u01b0\u1edbc xong, Vua \u0111\u00e3 v\u1ec1 kinh.<\/p>\n\n<p>[144] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"H\u00f4m qua gi\u1eb7c v\u00e0o c\u01b0\u1edbp qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu H\u1ed5 D\u1ef1c l\u00e0 H\u1ed3 Ph\u00fac d\u1eabn qu\u00e2n ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. B\u1ecb th\u01b0\u01a1ng kh\u1eafp ng\u01b0\u1eddi, v\u1eabn c\u1ea7m ki\u1ebfm x\u00f4ng pha, t\u00ean b\u1eafn kh\u00f4ng tr\u01b0\u1ee3t ph\u00e1t n\u00e0o, thu\u1ed9c h\u1ea1 ch\u1ebft h\u1ebft, m\u1ed9t m\u00ecnh c\u1ea7m \u0111ao gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 c\u0169ng d\u00f9ng ch\u00f9y l\u1edbn, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u00e1nh g\u00e3y x\u01b0\u01a1ng s\u01b0\u1eddn c\u1ee7a h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i nhi\u1ec1u, \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn, ti\u1ebft th\u00e1o trung d\u0169ng th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i. Tr\u1eabm sai s\u1ee9 t\u00ecm thi h\u00e0i c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c H\u1ed3 Ph\u00fac, \u0111\u00e3 sai ch\u00f4n c\u1ea5t t\u1eed t\u1ebf, n\u00ean th\u01b0\u1edfng cho con ch\u00e1u h\u1ecd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[145] \u0110\u1ed5i qu\u00e2n Uy L\u1ed7 th\u00e0nh Qu\u1ea3ng T\u00edn, T\u0129nh Nhung th\u00e0nh An T\u00fac, Ph\u00e1 L\u1ed7 th\u00e0nh T\u00edn An, B\u00ecnh Nhung th\u00e0nh B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh, Ninh Bi\u00ean th\u00e0nh V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n th\u00e0nh V\u0129nh T\u0129nh, \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh B\u1ea3o \u0110\u1ee9c, th\u00e0nh B\u00ecnh L\u1ed7 th\u00e0nh T\u00fac Ninh.<\/p>\n\n<p>[146] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n Ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 l\u00e0 T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0m Tri qu\u00e2n ph\u1ee7 s\u1ef1, tri\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 kinh.<\/p>\n\n<p>[147] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, b\u1ecf ch\u1ee9c B\u1ed9 th\u1ee9 \u1edf ch\u00e2u Th\u1ea1ch, ch\u00e2u Th\u1ea5p, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e2u Th\u1ea1ch, ch\u00e2u Th\u1ea5p, l\u1ea1i sai Nh\u1eef Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 l\u00e0 Cao V\u0103n T\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, th\u1ed1ng l\u0129nh qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, \u0111\u1ee3i khi s\u00f4ng \u0111\u00f3ng b\u0103ng th\u00ec \u0111i tu\u1ea7n tra.<\/p>\n\n<p>[148] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua xem t\u1edd t\u1ea5u t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc, c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e0y x\u00e9o, qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ea5t, v\u1ebb m\u1eb7t \u0111au bu\u1ed3n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, cho d\u00e2n ch\u00fang ngh\u1ec9 ng\u01a1i. T\u1ea5t S\u0129 An v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1ecbu t\u1ed9i, Vua ban chi\u1ebfu an \u1ee7i. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n so\u1ea1n chi\u1ebfu \u0111\u00e1p kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd Vua, sai Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n vi\u1ebft l\u1ea1i, r\u1ed3i b\u1ea3o An Nh\u00e2n r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 Chu H\u00e0n bi\u1ebft, s\u1ee3 \u00f4ng \u1ea5y h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00e0 h\u1ed1i h\u1eadn.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[149] D\u1eddi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh T\u00e2y, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, v\u00ec trong l\u00fac gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, \u00f4ng \u0111\u00e3 an \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 h\u1ea1.<\/p>\n\n<p>[150] Chi\u1ebfu cho Ty Th\u1ecb v\u1ec7 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n: T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c quan t\u1eeb Kh\u1ed5ng m\u1ee5c tr\u1edf xu\u1ed1ng n\u1ebfu c\u00f3 khuy\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd chuy\u1ec3n b\u1ed5 ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i t\u00ean, m\u00e0 ph\u1ea3i t\u00e2u xin \u00fd ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong Ty \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3, ch\u1ec9 do b\u1ea3n ty t\u1ef1 t\u0103ng gi\u1ea3m, b\u1ed5 nhi\u1ec7m. \u0110\u1ebfn nay, Vua sai Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. <i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nay ghi v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m)<\/i>.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd: L\u1ea5y Th\u1ee9 s\u1eed Ch\u00e2u T\u1eeb, B\u1ed1 tr\u00ed tr\u00fa b\u1ea1c Ch\u00e2u B\u00e2n l\u00e0 H\u1ee9a Qu\u00e2n ki\u00eam ch\u1ee9c B\u1ed1 tr\u00ed tr\u00fa b\u1ea1c V\u0129nh H\u01b0ng, c\u00f9ng v\u1edbi Tri ph\u1ee7 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c Thi\u1ec3m T\u00e2y. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u00e2n tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf Quan, L\u0169ng ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2y th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb c\u1ea9n th\u1eadn, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[2] Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng t\u1eeb n\u00fai Chung Nam \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 v\u1ec1 n\u00fai l\u00e2u ng\u00e0y, xin kh\u00f4ng nh\u1eadn b\u1ed5ng l\u1ed9c theo th\u00e1ng, nh\u01b0ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho.<\/p>\n<p>[3] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c l\u0103ng m\u1ed9 c\u1ee7a th\u00e1nh hi\u1ec1n c\u00e1c \u0111\u1eddi b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch tu s\u1eeda, nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c ch\u1eb7t c\u1ee7i.<\/p>\n<p>[4] Ch\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng Gi\u00e1m qu\u00e2n L\u00fd L\u00e3ng v\u00ec vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 \u0111\u00e1nh Ti\u1ec3u hi\u1ec7u V\u0169 \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Ph\u00fac \u1edf b\u1ea3n th\u00e0nh. Ph\u00fac t\u1eadp h\u1ee3p s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00eam v\u00e0o nha c\u1ee7a L\u00e3ng, gi\u1ebft L\u00e3ng r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n. Sai s\u1ee9 \u0111\u1ed1c th\u00fac Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, L\u1ea5y D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Ch\u00e2u Phan l\u00e0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ch\u00e2u Anh. Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Th\u1eeba C\u1ee7 bi\u1ebft ch\u1eef, th\u00edch danh ti\u1ebfng, t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, n\u00ean ch\u1ecdn ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u00f3 danh ti\u1ebfng t\u1ed1t \u0111\u1ec3 ban cho.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] L\u1ea5y Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00fa ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Ch\u00e2u H\u1ea1, l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, thay T\u1ea7n H\u00e0n v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[7] L\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn vi\u1ec7c ph\u00f2ng h\u1ecfa, \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[8] Sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf ph\u00eda B\u1eafc, r\u1ed3i t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[9] Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea3 ng\u1ef1a, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n ch\u0103n nu\u00f4i \u0111\u1ec3 canh t\u00e1c, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p nh\u1eefng h\u1ed9 c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u00f3ng thu\u1ebf b\u1ecf ngh\u1ec1 chia nh\u00e0 \u0111\u1ec3 xin chi\u1ebfm. L\u1ea1i v\u00ec h\u1ed9 kh\u00e1ch tr\u00f4i n\u1ed5i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ngh\u00e8o kh\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng m\u1ed9 \u00edt, xin theo l\u1ec7 ru\u1ed9ng ch\u1ee9c, chi\u00eau m\u1ed9 ch\u1ee7 h\u1ed9 v\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt, chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng t\u1ed1t x\u1ea5u \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf. C\u00e1c quan l\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n, theo chi\u1ebfu c\u0169 ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u00e0n Th\u1ee7 Anh v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed, hai vi\u00ean ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1ee7a l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng b\u1ea9m: V\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9, d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 t\u1eeb qu\u00e2n H\u1ecfa S\u01a1n ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u S\u00f3c c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i Lang Th\u1ee7y, gi\u1ebft h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a, tr\u00e2u, d\u00ea c\u00f9ng kh\u00ed gi\u1edbi, \u00e1o gi\u00e1p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, ban cho \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00f3 sai bi\u1ec7t. L\u00fac \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111ang v\u00e2y qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam, nghe tin b\u1ea1i tr\u1eadn li\u1ec1n r\u00fat lui.<\/p>\n<p>[11] Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh, tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n \u0111inh tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec. Vua cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u0111ang \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi m\u00e0 trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba v\u1ed9i v\u00e0ng tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec s\u1ebd l\u00e0m dao \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng d\u00e2n, li\u1ec1n h\u1ea1 l\u1ec7nh d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, c\u00f2n H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7, ch\u1ee9c D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u Anh, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng ch\u00e2u qu\u00e2n n\u01a1i \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn t\u1ea3i qua l\u1ea1i ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Thi\u1ec7u Di\u1ec7p, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai An Th\u1ee7 Trung, ch\u1ee9c Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111i ki\u1ec3m tra c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u Thi\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'Qu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, m\u1ee5c 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-220-1\" href=\"#footnote-220-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[14] L\u1ec7nh cho m\u1ed9t vi\u00ean ki\u1ec1m h\u1ea1t binh m\u00e3 ch\u00e2u Thi\u1ec1n ki\u00eam qu\u1ea3n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i d\u1ecdc s\u00f4ng. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc s\u00f4ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng binh l\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p>[15] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng Th\u1ed5 M\u00f4n \u0111\u1ec3 h\u1ed9i qu\u00e2n. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, v\u00ec qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, uy hi\u1ebfp huy\u1ec7n V\u0169 C\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Tr\u1ea5n.<\/p>\n<p>[16] V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an d\u1eabn qu\u00e2n men theo s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4 ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9nh b\u1ecb binh m\u00e3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam, Uy L\u1ed7, ch\u00e2u B\u1ea3o, tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1n th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<p><i>(C\u00e1c l\u1ed9 ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1n th\u1ebf gi\u1eb7c, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam, nay theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 25 th\u00e1ng n\u00e0y, qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam c\u0169ng t\u00e2u th\u1eafng tr\u1eadn, c\u00f3 l\u1ebd \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b b\u1ecf s\u00f3t vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, \u0111\u01b0a th\u1ea7n ch\u1ee7 c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u1edd ph\u1ee5ng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan b\u00e0n \u0111\u1ecbnh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 l\u1ec5 th\u0103ng ph\u1ee5. C\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Du\u1ec7 T\u00f4ng, hai ho\u00e0ng h\u1eadu Chi\u00eau Th\u00e0nh v\u00e0 T\u00fac Minh, l\u00fac \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 c\u00f3 Chi\u00eau Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Khai Nguy\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0a T\u00fac Minh v\u00e0o th\u1edd ph\u1ee5. \u00d4n Ki\u1ec7u, Phi\u00eau K\u1ef5 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n nh\u00e0 T\u1ea5n, c\u00f3 ba phu nh\u00e2n. Khi Ki\u1ec1u m\u1ea5t, Vua h\u1ecfi h\u1ecdc quan Tr\u1ea7n Th\u01b0, \u00f4ng cho r\u1eb1ng t\u1eeb th\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n tr\u1edf \u0111i, \u0111\u00e3 b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbi ch\u00edn v\u1ee3, v\u1ee3 ch\u1ebft th\u00ec c\u01b0\u1edbi l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n k\u1ebf th\u1ea5t. Khi s\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ec5, khi ch\u1ebft kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng L\u00fd th\u1ecb m\u1ea5t khi Ki\u1ec7u c\u00f2n h\u00e0n vi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng \u0111i\u1ec3n, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb v\u00e0 H\u00e0 th\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee5. Tr\u1ecbnh D\u01b0 Kh\u00e1nh, Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, mu\u1ed1n l\u1eadp gia mi\u1ebfu, t\u1ed5 ti\u00ean c\u00f3 hai phu nh\u00e2n, l\u1ec5 quan Vi C\u00f4ng T\u00fac b\u00e0n ngh\u1ecb gi\u1ed1ng nh\u01b0 Tr\u1ea7n Th\u01b0.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ee7 qu\u00e2n Nam X\u01b0\u01a1ng nh\u00e0 T\u1ea5n c\u00f3 Tu\u00e2n th\u1ecb v\u00e0 Ti\u1ebft th\u1ecb, mi\u1ebfu C\u1ea3nh \u0110\u1ebf c\u00f3 H\u1ea1 H\u1ea7u th\u1ecb v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb, mi\u1ebfu L\u1ed7 c\u00f4ng Nhan Ch\u00e2n Khanh c\u00f3 phu nh\u00e2n Th\u01b0\u01a1ng th\u1ecb v\u00e0 k\u1ebf phu nh\u00e2n Li\u1ec5u th\u1ecb. X\u00e9t qua l\u1ec5 v\u0103n, tham kh\u1ea3o c\u00e1c \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng hai phu nh\u00e2n l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00dd \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu k\u1ebf th\u1eeba danh hi\u1ec7u cao qu\u00fd, c\u0169ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i. Tuy c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, xin c\u00f9ng th\u1edd ph\u1ee5ng \u1edf Th\u00e1i T\u00f4ng th\u1ea5t, theo th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau.&#8221;<\/i> Vua ban chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a l\u1ec5 quan. T\u1eeb \u0111\u00f3, hai ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i.<\/p>\n<p>[18] B\u1ea3o Ch\u00e2u t\u1ea5u tr\u00ecnh c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u00f4n M\u1eadt ph\u00e1 gi\u1eb7c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u coi th\u01b0\u1eddng gi\u1eb7c nh\u01b0 v\u1eady. Ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u00f3 t\u00e0i, th\u00ec ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c kh\u00f4ng kh\u00f3.&#8221;<\/i> Vua ban chi\u1ebfu phong T\u00f4n M\u1eadt l\u00e0m Hi\u1ec7u \u00fay Ch\u1ea5n V\u0169 qu\u00e2n, ban cho \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00e0 th\u0103ng th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111i theo.<\/p>\n<p>[19] Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c \u0111\u1ec3 an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n.<\/p>\n<p>[20] Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Thanh, T\u1ec1 khuy\u00ean b\u1ea3o d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, v\u00ec lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n.<\/p>\n<p>[21] L\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng \u0110inh c\u1ee7a l\u1ed9 Th\u1ea1ch Th\u1ea5p d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u00f3ng \u1edf Hi\u1ebfn Ch\u00e2u, n\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eeb T\u00e2y C\u1ed1c x\u00e2m nh\u1eadp, th\u00ec h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi b\u1ed9 th\u1ef1 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n tr\u00fa b\u1ea1c H\u00e3n Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1; n\u1ebfu t\u1eeb Kh\u1ea3 Lam, Ninh H\u00f3a Qu\u00e2n x\u00e2m nh\u1eadp, th\u00ec l\u1ec7nh cho Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00e2n Ph\u1ee7 H\u00e0n Th\u1ee7 Anh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u1ee9ng ph\u00f3.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9, Tri Thanh Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 Thanh, Truy, Duy; Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri V\u1eadn Ch\u00e2u \u0110inh V\u1ecb ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 V\u1eadn, T\u1ec1, B\u1ed9c, c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 binh m\u00e3. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho T\u1ec1 Hi\u1ec1n v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 h\u00ecnh th\u1ebf s\u00f4ng n\u00fai, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 r\u1ed9ng h\u1eb9p trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u1ef5 binh ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nam, d\u00e2n ch\u00fang ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn b\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng L\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n v\u00ec l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu ch\u1edf ngay. \u0110inh V\u1ecb b\u00e8n l\u1ea5y t\u1ed9i nh\u00e2n t\u1eed h\u00ecnh ch\u00e9m \u1edf b\u1edd s\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n s\u1ee3 h\u00e3i, d\u00e2n ch\u00fang m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c qua s\u00f4ng. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng chia qu\u00e2n, b\u1ed1 tr\u00ed c\u1ea7m c\u1edd hi\u1ec7u d\u1ecdc s\u00f4ng, \u0111\u00e1nh \u0111i\u00eau \u0111\u1ea9u \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u00e2n \u0111\u1ecbch s\u1ee3 h\u00e3i, ti\u1ebfng h\u00f4 vang xa h\u00e0ng tr\u0103m d\u1eb7m. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n r\u00fat lui.<\/p>\n<p>[23] L\u00fac \u0111\u00f3, \u1edf T\u00e0o, B\u1ed9c c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, T\u00e0o l\u1ea1i thi\u1ebfu quan cai tr\u1ecb, chi\u1ebfu cho Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n T\u1ea1 \u0110\u00e0o l\u00e0m Tri ch\u00e2u s\u1ef1. Thu\u1ebf m\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n v\u1ed1n chia g\u1eedi v\u1ec1 kho Th\u01b0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. G\u1eb7p l\u00fac m\u01b0a l\u0169, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 c\u1ef1c v\u00ec vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, T\u1ea1 \u0110\u00e0o b\u00e8n gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng g\u1eedi \u0111i, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u1eadn t\u1ea3i t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i h\u00e0ng ng\u00e0y qua Th\u01b0 D\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Xin gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh s\u01b0 b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng T\u1ebf H\u00e0.&#8221;<\/i> Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u00e0n l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, nh\u01b0ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u1ea1 \u0110\u00e0o.<\/p>\n<p><i>(T\u1ea1 \u0110\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong chi\u1ebfu. X\u00e9t ng\u00e0y th\u00e1ng \u00f4ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u, trong b\u00e0i h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Do\u00e3n Chu vi\u1ebft l\u00e0 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u00e3 m\u00e3n ba n\u0103m nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 v\u1eabn mu\u1ed1n \u1edf l\u1ea1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n<p>[26] L\u1ec7nh cho Tri V\u0129nh H\u01b0ng Qu\u00e2n ph\u1ee7 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung ki\u00eam qu\u1ea3n binh m\u00e3 tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1. Vua s\u1eafp B\u1eafc chinh, lo l\u1eafng v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. M\u1eabn Trung nh\u1eadn chi\u1ebfu, gi\u1ea5u \u0111i kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1ed1, x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. Vua t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ecdng tr\u00e1ch, c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh tr\u1ecdng d\u1ee5ng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho qu\u00e2n s\u0129 theo h\u1ea7u Vua tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng v\u00e0 qu\u00e2n tr\u00fa b\u1ea1c d\u1ecdc s\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n trang b\u1ecb.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Uy L\u1ed7 qu\u00e2n Ng\u1ee5y N\u0103ng, B\u1ea3o Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, B\u1eafc B\u00ecnh tr\u1ea1i \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu cho Ng\u1ee5y N\u0103ng, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, \u0110i\u1ec1n M\u1eabn v\u00e0 Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'duy\u00ean' trong 'Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, ch\u00fa th\u00edch g\u1ed1c c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 272, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Chi\u00eau b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-2\" href=\"#footnote-220-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> chia nhau n\u1eafm gi\u1eef k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7, \u0111\u1ee3i khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ec3 k\u00e9o gi\u00e3n th\u1ebf tr\u1eadn. V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u1eebng xin \u0111\u1ec3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng Vua cho r\u1eb1ng v\u1ed1n \u0111\u1eb7t ra k\u1ef3 binh l\u00e0 \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y r\u1ed1i t\u00e2m ph\u00fac \u0111\u1ecbch, n\u1ebfu l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9 huy th\u00ec b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c d\u1ee5ng, n\u00ean ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng cho h\u1ecd ch\u1ecbu s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau. V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn n\u01a1i h\u00e0nh t\u1ea1i, Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec1n M\u1eabn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng. \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng. X\u00e9t chi\u1ebfu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, Di\u00ean L\u00e3ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n l\u1ea1i b\u1ecf s\u00f3t, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Vua v\u1eeba nghe tin Phan La Chi ch\u1ebft, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng \u00f4ng ta l\u00e0m V\u0169 Uy qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh. Phong T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c l\u00e0m Di\u00eam Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Linh Ch\u00e2u T\u00e2y di\u1ec7n Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, t\u01b0\u1edbc b\u1ed5ng l\u1ed9c n\u1eeda th\u00e1ng c\u1ee7a C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00e3 H\u1eefu Chi, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Chu B\u00e1c ph\u1ea1t th\u1ee5c \u0111\u1ed3ng 40 c\u00e2n, Th\u00e1i b\u1ed9c khanh tr\u1ef1c B\u00ed c\u00e1c Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n v\u00e0 H\u1eefu Ki\u00eau v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u1ec1n Duy T\u1ebf m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1t th\u1ee5c \u0111\u1ed3ng 30 c\u00e2n. \u0110\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y ph\u00e1t d\u1eabn Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, b\u00e1 quan \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, L\u00e3 H\u1eefu Chi \u0111\u1ebfn khi \u0111\u00e3 x\u1ebfp h\u00e0ng xong, Chu B\u00e1c \u0111\u1ebfn khi vi\u1ebfng xong, c\u00f2n Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, n\u00ean b\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban cho con trai c\u1ee7a Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea7n l\u00e0 Nguy\u00ean Nh\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u. V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u00e2n Ch\u00e2u, g\u1eb7p l\u00fac qu\u00e2n \u0111\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m, \u0111\u00e3 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129 gi\u1eef th\u00e0nh c\u00f3 c\u00f4ng, n\u00ean ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao cho con ch\u00e1u \u00f4ng.<\/p>\n<p>[32] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb khi Minh Ch\u00e2u \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ebfn nay, nghe n\u00f3i c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ecf \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c ki\u1ebfm \u0103n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1nh gi\u1eb7c v\u00e0o th\u00e0nh n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p \u0111i ki\u1ebfm c\u1ee7i.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c binh gi\u00e1p v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p: trong \u0111\u00f3 hai l\u1ed9 \u00cdch v\u00e0 L\u1ee3i, giao cho T\u00e2y Xuy\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty \u0111\u1ec1 c\u1eed; hai l\u1ed9 Qu\u1ef3 v\u00e0 T\u1eed, giao cho H\u1ea1p L\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty \u0111\u1ec1 c\u1eed; c\u00e1c Ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m ch\u1ec9 qu\u1ea3n vi\u1ec7c binh gi\u00e1p v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong ch\u00e2u m\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] Sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Nh\u1eadp n\u1ed9i l\u00e0 T\u1ea7n H\u00e1n \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n ch\u00e2u, qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 quan tr\u1ecdng, t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, phong T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m m\u1eb7t t\u00e2y Linh ch\u00e2u, \u0110\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng. Vua cho r\u1eb1ng b\u1ecdn Thi\u00ean \u0110\u1ea3ng ch\u01b0a d\u1eb9p y\u00ean, c\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1eeb ph\u00eda sau \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t, n\u00ean ban cho \u00f4ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 c\u1ee7a La Chi. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c quan ch\u1ee9c ngo\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u do Vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, vi\u1ec7c T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c nh\u1eadn ch\u1ee9c S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00e2y v\u1ec1 sau, m\u1edbi theo l\u1ec7nh c\u1ee7a Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 ban chi\u1ebfu. <i>(Theo \u300aXu\u00e2n Minh L\u1ee5c\u300b)<\/i>.<\/p>\n<p>[36] Ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh T\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea m\u01b0\u1edbn d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i con c\u00e1i cho cha m\u1eb9 h\u1ecd.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, c\u00e1c n\u01a1i B\u1ea3o ch\u00e2u, M\u1ea1c ch\u00e2u, qu\u00e2n Uy L\u1ed7 \u1edf Kh\u1ea3 Lam, tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh \u0111\u1ec1u b\u00e1o tin \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng. Trong tr\u1eadn n\u00e0y, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111\u1ec1u d\u1eabn qu\u00e2n ph\u1ee5 \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam D\u1ecbch ch\u00e2u, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, gia s\u00fac, kh\u00ed gi\u1edbi t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u00e0ng v\u1ea1n, ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ee5y N\u0103ng do d\u1ef1 kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng. <i>(Theo truy\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u01b0ng, M\u1eabn ghi ch\u00e9p th\u00eam. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ebfn ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 12 m\u1edbi ch\u00e9p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Ng\u01b0ng, nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y)<\/i>.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, m\u1edf y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c khanh, gi\u00e1m ng\u1ed3i \u1edf d\u00e3y \u0111\u00f4ng, kh\u00f4ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n. L\u00fac \u0111\u00f3, Quang l\u1ed9c khanh Tr\u1ea7n T\u1ec9nh Hoa \u0111ang quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ng\u1ed3i \u1edf ph\u00eda nam h\u00e0ng ng\u0169 ph\u1ea9m c\u1ee7a L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, b\u1ed1 tr\u00ed ch\u1ed7 ng\u1ed3i ri\u00eang.<\/p>\n<p>[38] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, li\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u k\u00e8m theo th\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n bao v\u00e2y \u0111\u00e1nh ch\u00e2u Doanh, v\u00ec \u0111\u1ea5t Quan Nam v\u1ed1n l\u00e0 l\u00e3nh th\u1ed5 c\u0169 c\u1ee7a h\u1ecd, e r\u1eb1ng kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng, xin s\u1edbm c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i ngh\u1ecb h\u00f2a. Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;Ch\u00e2u Doanh v\u1ed1n c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo l\u1eafng. Mu\u1ed1n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho K\u1ebf Trung, \u0111\u1ed3ng \u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y. Tri\u1ec7u m\u1ed9 qu\u00e2n s\u0129 Th\u1ea7n D\u0169ng l\u00e0 L\u00fd B\u00e2n c\u1ea7m t\u00edn ti\u1ec5n \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an. V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1ef1 xin, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5ng m\u1ec7nh Vua th\u00ec d\u00f9 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf th\u00e0nh \u00fd, c\u1ea7u k\u1ebft h\u00f2a h\u1ea3o, c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 trong l\u00fac binh \u0111ao c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c. Nh\u01b0ng k\u1ebb ti\u1ec3u th\u1ea7n nghe m\u1ec7nh xin \u0111i, \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i> B\u00e8n phong L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m C\u00e1c m\u00f4n Chi h\u1eadu, t\u1ea1m th\u1ee5 ch\u1ee9c S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, mang th\u01b0 c\u1ee7a ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an \u0111i, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho K\u1ebf Trung. L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 con c\u1ee7a Gi\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Tri\u1ec7u.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf h\u00e0nh t\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh ti\u1ebfn c\u1eed. X\u00e9t l\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1eed L\u1ee3i D\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong '\u00e1n s\u01a1 khi\u1ec3n l\u1ee3i d\u1ee5ng th\u1eddi' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-3\" href=\"#footnote-220-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, xa gi\u00e1 ch\u01b0a r\u1eddi kinh s\u01b0, b\u1ea3n truy\u1ec7n nh\u1ea7m, coi l\u1ea7n c\u1eed sau l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, qu\u1ea7n th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1ea5u nh\u1ea1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[40] Phong Ung v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn th\u00eam nhi\u1ec1u t\u00e2n kh\u00e1ch ph\u1ee5 t\u00e1, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u0103ng th\u00eam ba tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, c\u00e1c v\u1eadt kh\u00e1c t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng.<\/p>\n<p>[41] Ph\u00f3 s\u1ee9 Di\u00eam thi\u1ebft L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 Ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u00f4i \u0110oan c\u00f9ng l\u00e0m Ph\u00e1n l\u01b0u ty Tam ty. \u0110\u1eb7c xin theo l\u1ec7 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai c\u1ee7a Ng\u1ee5y V\u0169, kh\u00f4ng ghi v\u00e0o \u0111i\u1ec7p thi\u1ebfp. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ee5y V\u0169 ki\u00eam quy\u1ec1n Tri Khai Phong, n\u00ean kh\u00f4ng ghi v\u00e0o \u0111i\u1ec7p thi\u1ebfp. Nay hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u1ea3n, kh\u00f4ng c\u1ea7n theo l\u1ec7 n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, phong Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u01b0u S\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u00e0m T\u00f9y gi\u00e1 Tam ty s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, phong \u0110\u00f4 quan lang trung, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c \u0110\u1ed7 H\u1ea1o v\u00e0 H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed Th\u00edch Lu\u00e2n l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[44] L\u1ea5y L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u V\u1ec7<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u V\u1ec7 L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd, 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 truy\u1ec7n quy\u1ec3n 279 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-4\" href=\"#footnote-220-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> l\u00e0m \u0110\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed.<\/p>\n<p>[45] Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh \u0110i\u1ec7n, r\u1ed3i men theo s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4 v\u01b0\u1ee3t qua c\u1eeda \u1ea3i ph\u00eda nam. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh ch\u00e2u Doanh. Th\u1ebf l\u1ef1c r\u1ea5t m\u1ea1nh, ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00e0nh, ti\u1ebfng tr\u1ed1ng v\u00e0 ti\u1ebfng \u0111\u1ed1n c\u00e2y vang kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u00eda. H\u1ecd b\u00e0y nhi\u1ec1u c\u00f4ng c\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng, b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 v\u00e1c v\u00e1n c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c, leo l\u00ean t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh. Tri ch\u00e2u, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 T\u00e2y Kinh L\u00fd Di\u00ean \u00c1c ch\u1ec9 huy qu\u00e2n ch\u00e2u v\u00e0 d\u00e2n tr\u00e1ng, l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n c\u1ee7a Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u B\u1ed1i K\u00fd S\u1eed Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7, b\u1eafn \u0111\u00e1 v\u00e0 g\u1ed7 l\u1edbn ra, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u01a1i xu\u1ed1ng li\u00ean t\u1ee5c. H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau, gi\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"'Gi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an', s\u00e1ch Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-5\" href=\"#footnote-220-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 m\u1eb9 \u00f4ng ta \u0111\u00edch th\u00e2n th\u00fac qu\u00e2n t\u1ea5n c\u00f4ng g\u1ea5p, t\u00ean b\u1eafn l\u00ean th\u00e0nh nh\u01b0 m\u01b0a, qu\u00e2n ch\u1ebft h\u01a1n ba v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'H\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-6\" href=\"#footnote-220-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, s\u1ed1 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh, b\u00e8n r\u00fat lui. Qu\u00e2n tri\u1ec1u thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng tr\u0103m v\u1ea1n \u00e1o gi\u00e1p, t\u00ean v\u00e0 khi\u00ean, g\u1eedi th\u01b0 b\u00e1o tin v\u1ec1.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, ban th\u01b0\u1edfng cho Di\u00ean \u00c1c c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, ti\u1ec1n t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc. L\u1ea1i \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng Di\u00ean \u00c1c l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n M\u1ee5c Nguy\u00ean Kh\u1ea3i, Suy quan L\u00fd T\u01b0\u1eddng, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n Th\u00e1i Hanh, Binh m\u00e3 gi\u00e1m \u00e1p V\u01b0\u01a1ng H\u1ed1i v\u00e0 S\u1eed Ph\u1ed5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. S\u1eed Ph\u1ed5 ban \u0111\u1ea7u t\u1eeb B\u1ed1i, K\u00fd \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n Doanh ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u00f4ng, nghe tin Doanh ch\u00e2u \u0111\u00e3 th\u1ea5t th\u1ee7, S\u1eed Ph\u1ed5 c\u0169ng b\u1ecf tr\u1ed1n. Vua tri\u1ec7u N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng h\u1ecfi, \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00fang d\u00f9ng qu\u00e2n nh\u1eb9 \u0111\u00e1nh s\u00e2u, nghe qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i r\u00fat lui. S\u1eed Ph\u1ed5 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec l\u1ea1i ph\u1ea3n b\u1ed9i.&#8221;<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean sau \u0111\u00f3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Di\u00ean \u00c1c l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ebfn Khanh. \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00f4ng Minh.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed Ph\u1ed5, M\u1ee5c Nguy\u00ean Kh\u1ea3i, L\u00fd T\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i Hanh, V\u01b0\u01a1ng H\u1ed1i, ch\u01b0a r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Th\u1ea1ch ch\u00e2u x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n ch\u00e2u, trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng ph\u1ea3i t\u1ef1 th\u00fa s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, v\u1eabn cho nh\u1eadp ng\u1ea1ch nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, sai H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan H\u00e1c Th\u00e1i Xung \u0111\u1ebfn H\u00ecnh, Minh, T\u1eeb, T\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec1n, Ho\u1ea1t, Ho\u00e0i, V\u1ec7, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n \u0111\u1ec3 an ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[49] B\u1eafc di\u1ec7n b\u1ed9 th\u1ef1 t\u1ea5u: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb Doanh ch\u00e2u r\u00fat lui, qu\u00e2n s\u1ed1 v\u1eabn c\u00f2n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. D\u00f2 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ecbnh nh\u00e2n l\u00fac ta s\u01a1 h\u1edf \u0111\u00e1nh v\u00e0o B\u1ed1i, K\u00fd, Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c l\u1ed9 qu\u00e2n v\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Thi\u1ec1n ch\u00e2u h\u1ed9i qu\u00e2n t\u1ea1i Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[50] T\u1eeb khi Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u1ec1u ph\u00f2ng th\u1ee7 trong th\u00e0nh. H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 l\u00e0m Tri ch\u00e2u K\u00fd ch\u00e2u, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u00ed ph\u00e1 \u0111\u1ecbch, ng\u00e0y ng\u00e0y duy\u1ec7t binh, l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p trai tr\u00e1ng luy\u1ec7n t\u1eadp, m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ed1n c\u1ee7i nh\u01b0 ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng. Th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c n\u1ebfu \u0111\u1ebfn, t\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, xin \u0111\u1eebng lo l\u1eafng cho m\u1ed9t qu\u1eadn.&#8221;<\/i> Khi qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn g\u1ea7n th\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[51] \u0110i\u1ec1u qu\u00e2n \u1edf H\u00e3n, \u0110\u1ea1i ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 h\u1ed9i h\u1ee3p.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n, n\u1ebfu gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nam ti\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ed1 th\u1ee7, d\u1eabn qu\u00e2n d\u00e2n trong th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n ch\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Gi\u00e1 ti\u1ec1n b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9 chia qu\u00e2n \u1ee9ng ti\u1ebfp. V\u00ec qu\u00e2n n\u00e0y \u1edf gi\u1eefa Thi\u1ec1n ch\u00e2u v\u00e0 Ng\u1ee5y ch\u00e2u, v\u1ed1n kh\u00f4ng tu b\u1ed5, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u00edt \u1ecfi.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c xe ng\u1ef1a thu\u00ea c\u1ee7a quan l\u1ea1i \u1edf kinh k\u1ef3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i xe \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t ngh\u00ecn ti\u1ec1n, v\u00ec tr\u1eddi l\u1ea1nh c\u00f3 tuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, sai \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Kh\u1ed5ng Qu\u1ef9 \u0111i an \u1ee7y c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n d\u1ecdc s\u00f4ng, x\u00e2m ph\u1ea1m qu\u1ea5y nhi\u1ec5u B\u1ed1i Ch\u00e2u, K\u00fd Ch\u00e2u, d\u00f2m ng\u00f3 Th\u00e2m Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i m\u00e0 r\u00fat lui, v\u00ec c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh l\u0169y, binh gi\u00e1p, n\u1ebfu gi\u1eb7c ti\u1ebfn d\u1ea7n v\u1ec1 ph\u00eda nam, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, th\u00ec H\u00ecnh Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u s\u1ebd \u0111\u00e1ng lo, n\u00ean chia qu\u00e2n t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng b\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[56] H\u01a1n tr\u0103m s\u0129 nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng v\u1ed1n quen v\u00f5 ngh\u1ec7, nguy\u1ec7n xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c v\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n ng\u0169. Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n \u0110i\u1ec7n tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn th\u1eed, ch\u1ec9 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o cung, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n, l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ec9 s\u1eed.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n h\u1ed9 gi\u00e1 t\u1eeb ng\u00e0y mai l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00eda b\u1eafc, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i d\u0169ng, c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o doanh tr\u1ea1i gi\u1eb7c \u0111\u1ed1t tr\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, th\u00ec b\u00e1o t\u00ean l\u00ean, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[59] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an, B\u1ed9t H\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, l\u1eadp t\u1ee9c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, sai ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7, \u0111\u1ee3i gi\u1eb7c r\u00fat lui r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean. V\u00ec lo h\u1ecd gian tr\u00e1, c\u00e1c n\u01a1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[60] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chu O\u00e1nh tri\u1ec7u t\u1eadp 1.500 k\u1ef5 s\u0129 \u1edf Minh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh nhau k\u1ecbch li\u1ec7t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng. O\u00e1nh cho r\u1eb1ng h\u1ecd khinh \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ecbnh gi\u1ebft h\u1ebft. G\u1eb7p l\u00fac s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u0111\u1ebfn b\u00e1o vi\u1ec7c \u1ea5y, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ban v\u1ea3i l\u1ee5a, r\u01b0\u1ee3u thu\u1ed1c, d\u1ee5 O\u00e1nh kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1ecd.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, \u0111\u1ebfn th\u00f4n \u0110inh C\u01b0\u01a1ng, th\u1ea5y nh\u00e0 d\u00e2n c\u00f3 t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5 n\u00e1t, nh\u00e0 c\u1eeda th\u1ea5p h\u00e8n, b\u00e8n \u0111\u1ebfn th\u0103m, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ed9 thu\u1ebf c\u1ee7a Ki\u1ec1u Khi\u00eam. Vua tri\u1ec7u gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, ban m\u1ed9t v\u1ea1n ti\u1ec1n, ba m\u01b0\u01a1i b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o, mi\u1ec5n thu\u1ebf dung \u0111i\u1ec1u ba n\u0103m.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf l\u1ea1i, n\u1ebfu sau khi xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh th\u00e0nh, c\u00f3 k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i g\u00e2y r\u1ed1i nh\u00e2n d\u00e2n, t\u00ecnh l\u00fd kh\u00f3 tha, \u0111\u1ec1u ch\u00e9m r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>[63] Ban b\u1ed1 c\u00e1c vi\u1ec7c do th\u00e1m v\u1ec1 gi\u1eb7c cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng xem.<\/p>\n<p>[64] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf kinh k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t qu\u00e2n m\u00e3, c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y kinh th\u00e0nh v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u00e2n ch\u00fang n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n n\u1ed9p thu\u1ebf m\u00f9a thu th\u00eam m\u1ed9t th\u00e1ng.<\/p>\n<p>[65] Chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n, ng\u0103n xa gi\u00e1, c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, xin \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1 v\u00e0 xung phong l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ec7nh cho ty Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn xong, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u1ee9a \u0110\u1ed9ng, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd V\u1ecb, \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n \u0111\u1ec3 an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n l\u01b0u vong \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169 tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y h\u00f4m nay, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, v\u1eabn ghi v\u00e0o s\u1ed5 qu\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u00eam ti\u1ec1n trang b\u1ecb.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ea5y S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd K\u1ebf Long l\u00e0m Gi\u00e1 ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng di\u1ec7n b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m ph\u00f3, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t. V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t l\u00e0m Gi\u00e1 ti\u1ec1n T\u00e2y di\u1ec7n b\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u1ea8n l\u00e0m ph\u00f3, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e0n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t.<\/p>\n<p>[69] V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf V\u1ecdng \u0110\u00f4, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t h\u00e0nh dinh \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, d\u1eabn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, th\u00e0nh \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n giao chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, b\u1ecb nhi\u1ec1u v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng ki\u00eau c\u0103ng c\u1ee7a \u0111\u1ecbch. \u0110\u1ebfn s\u00e1ng, l\u1ea1i giao chi\u1ebfn, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung b\u1ecb qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft gi\u1eef. Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng thi\u00ean th\u1eddi \u0111ang thu\u1eadn l\u1ee3i cho qu\u00e2n kh\u00e1ch, ai kh\u1edfi binh tr\u01b0\u1edbc s\u1ebd th\u1eafng, n\u00ean \u0111\u1ea1i c\u1eed binh B\u1eafc ph\u1ea1t, v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean ng\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi. Vua h\u1ecfi \u00fd c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1, \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng n\u00ean, n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3, Vua chu\u1ea9n b\u1ecb th\u00e2n chinh, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n \u0111ang tr\u1ea5n th\u1ee7 \u1edf T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n n\u00ean th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i. Vua tri\u1ec7u v\u1ec1, v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00fang v\u00e0o ng\u00e0y khanh xin B\u1eafc ph\u1ea1t, ta h\u1ed1i h\u1eadn v\u00ec kh\u00f4ng nghe theo k\u1ebf c\u1ee7a khanh. Nay c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1eef Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, ch\u1eb7n c\u1ea7u nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n xin \u0111i, Vua m\u1eebng, n\u00ean phong l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t m\u1eb7t \u0111\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'Ki\u1ec1m h\u1ea1t m\u1eb7t \u0111\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ki\u1ec1m h\u1ea1t m\u1eb7t \u0111\u00f4ng t\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-7\" href=\"#footnote-220-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u d\u00f2 x\u00e9t \u0111\u1ecbch xa g\u1ea7n, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u1eadp t\u1ee9c phi ng\u1ef1a \u0111i. T\u1ea7n H\u00e1n v\u1eeba nh\u1eadn m\u1ec7nh, g\u1ea5p r\u00fat \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o h\u00e0o quanh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ng\u0103n qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, c\u00f4ng vi\u1ec7c xong, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch qu\u1ea3 nhi\u00ean \u1eadp \u0111\u1ebfn, T\u1ea7n H\u00e1n kh\u00f4ng c\u1edfi gi\u00e1p tr\u1ee5 su\u1ed1t h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u00e1m ch\u1ec9 huy Long V\u1ec7, V\u00e2n K\u1ecb \u0111\u00f3ng \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc s\u00f4ng thu\u1ed9c Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y l\u1ed9 gia h\u1ea1n thu thu\u1ebf th\u00eam hai th\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c l\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai, s\u1ee3 tr\u00f9ng l\u1eb7p, nay ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t.)<\/i><\/p>\n<p>[72] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua \u0111i tu\u1ea7n th\u00fa ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, quan Thi\u00ean v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 qu\u1ea7ng s\u00e1ng, kh\u00ed v\u00e0ng tr\u00e0n \u0111\u1ea7y, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u00e0 lui, c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng h\u00f2a gi\u1ea3i.<\/p>\n<p>[73] T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu nghi ng\u1edd Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u00e0nh th\u1eadt, khuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i. Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung d\u00e2ng t\u1ea5u xin h\u00f2a h\u1ea3o, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, kh\u00f4ng d\u00e1m c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. K\u1ebf Trung l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 cho C\u00e1t B\u00e1, b\u1ea3o ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng chuy\u1ec3n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua b\u00e8n ban chi\u1ebfu th\u01b0 cho K\u1ebf Trung, n\u00f3i \u0111\u00e3 sai L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i; l\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 th\u00fac gi\u1ee5c L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00e0 giao cho K\u1ebf Trung th\u00f4ng b\u00e1o v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. K\u1ebf Trung nghe tin L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i Thi\u00ean H\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111i, l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u, xin t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00e1c \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ch\u1eadm tr\u1ec5. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n tr\u1ea3 l\u1eddi theo \u00fd tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Vi Th\u00e0nh. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh, tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t, M\u00e3 \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng, tri ch\u00e2u T\u1ec1, v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ecbnh, tri ch\u00e2u B\u1ed9c <i>(ch\u01b0a th\u1ea5y)<\/i>, \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean s\u00f4ng, ch\u1ec9 huy d\u00e2n phu \u0111\u1ee5c b\u0103ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1a gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t qua.<\/p>\n<p>[75] Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n nghe tin gi\u1eb7c s\u1eafp \u0111\u1ebfn, c\u1ea3 th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ho\u1ea3ng h\u1ed1t. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng r\u00fat th\u0103m ph\u00e2n chia gi\u1eef c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh. T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu n\u00f3i: <i>&#8220;To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0 con nh\u00e0 t\u01b0\u1edbng, xin kh\u00f4ng r\u00fat th\u0103m. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ef1 ch\u1ecdn ch\u1ed7 thu\u1eadn ti\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ai nh\u1eadn gi\u1eef c\u1eeda n\u00e0o, To\u00e0n Chi\u1ebfu xin nh\u1eadn gi\u1eef c\u1eeda \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ai ch\u1ecbu gi\u1eef c\u1eeda B\u1eafc, n\u00ean giao cho To\u00e0n Chi\u1ebfu. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u0169ng t\u1ef1 nh\u1eadn gi\u1eef c\u1eeda Nam. To\u00e0n Chi\u1ebfu n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Tham ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee7 so\u00e1i, n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t hi\u1ec7u l\u1ec7nh, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, hai c\u1eeda Nam B\u1eafc c\u00e1ch nhau hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, n\u1ebfu ch\u1edd b\u00e1o c\u00e1o l\u1ea1i s\u1ebd m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i, chi b\u1eb1ng \u1edf gi\u1eefa ph\u1ee7 th\u1ef1, b\u1ea3o v\u1ec7 trung t\u00e2m, ch\u1ec9 huy b\u1ed1n ph\u00eda th\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n.&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nghe theo.<\/p>\n<p>To\u00e0n Chi\u1ebfu v\u1ed1n hu\u1ea5n luy\u1ec7n cung th\u1ee7 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ecba ph\u1eadn, \u0111\u1ec1u c\u1ea7m n\u1ecf s\u01a1n \u0111\u1ecf, b\u1eafn xuy\u00ean ng\u1ef1a ng\u01b0\u1eddi, xuy\u00ean th\u1ee7ng c\u1ea3 \u00e1o gi\u00e1p n\u1eb7ng, theo s\u1ef1 ch\u1ec9 huy, \u1ee9ng bi\u1ebfn linh ho\u1ea1t. B\u00e8n m\u1edf toang c\u1eeda B\u1eafc, h\u1ea1 c\u1ea7u treo \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c v\u1ed1n s\u1ee3 danh ti\u1ebfng c\u1ee7a \u00f4ng, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1ea7n c\u1eeda B\u1eafc, b\u00e8n v\u00f2ng qua \u0111\u00e1nh c\u1eeda \u0110\u00f4ng. M\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u, b\u1ecf c\u1eeda \u0110\u00f4ng ti\u1ebfn v\u1ec1 th\u00e0nh c\u0169. <i>(Th\u00e0nh c\u0169, ch\u01b0a r\u00f5 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m, c\u1ea7n tra c\u1ee9u.)<\/i> \u0110\u00eam \u0111\u00f3, gi\u1eb7c l\u1ea1i t\u1eeb th\u00e0nh c\u0169 l\u00e9n qua ph\u00eda nam th\u00e0nh, \u0111\u1eb7t ph\u1ee5c binh \u1edf \u0111\u1ec1n \u0110\u1ecbch T\u01b0\u1edbng, r\u1ed3i \u0111\u00e1nh v\u1ec1 ph\u00eda nam qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nghe tin, sai t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, ph\u1ee5c binh n\u1ed5i d\u1eady ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng r\u00fat lui, qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn tho\u00e1i. To\u00e0n Chi\u1ebfu th\u1ec9nh c\u1ea7u Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>&#8220;N\u1ebfu m\u1ea5t qu\u00e2n n\u00e0y, l\u00e0 m\u1ea5t Thi\u00ean H\u00f9ng. C\u1eeda B\u1eafc kh\u00f4ng c\u1ea7n gi\u1eef, To\u00e0n Chi\u1ebfu xin \u0111i c\u1ee9u.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng ra c\u1eeda Nam giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t, gi\u1ebft g\u1ea7n h\u1ebft ph\u1ee5c binh, qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat v\u1ec1, c\u00f2n l\u1ea1i ba b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Gi\u1eb7c b\u00e8n h\u00e3m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Thanh, Tri qu\u00e2n, Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng con l\u00e0 Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c L\u1ee3i Thi\u1ec7p, H\u1ed5 D\u1ef1c \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu H\u1ed3 Ph\u00fac v\u00e0 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>[76] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Vua \u0111\u00f3ng, nh\u01b0ng h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. Gi\u1eb7c c\u00e0ng l\u1ea5n s\u00e2u v\u1ec1 ph\u00eda nam, Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh Vi, c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean Vua n\u00ean t\u1ea1m l\u00e1nh n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh th\u1ebf m\u1ea1nh c\u1ee7a gi\u1eb7c. Vua h\u01a1i dao \u0111\u1ed9ng, b\u00e8n tri\u1ec7u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0o h\u1ecfi. Khi Chu\u1ea9n s\u1eafp v\u00e0o, nghe ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u trong cung n\u00f3i v\u1edbi Vua: <i>&#8220;C\u00e1c quan mu\u1ed1n \u0111\u01b0a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111i \u0111\u00e2u? Sao kh\u00f4ng mau v\u1ec1 kinh s\u01b0!&#8221;<\/i> Chu\u1ea9n v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;\u0110i v\u1ec1 ph\u00eda nam th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Chu\u1ea9n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;C\u00e1c quan nh\u00fat nh\u00e1t ngu mu\u1ed9i, ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec l\u1eddi c\u1ee7a b\u00e0 gi\u00e0 th\u00f4n qu\u00ea. Nay gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u00e1p s\u00e1t, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng lo s\u1ee3, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1eebng t\u1ea5c, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00f9i m\u1ed9t ph\u00e2n. Qu\u00e2n s\u0129 H\u00e0 B\u1eafc ng\u00e0y \u0111\u00eam mong xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, s\u0129 kh\u00ed s\u1ebd t\u0103ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n. N\u1ebfu xa gi\u00e1 l\u00f9i v\u00e0i b\u01b0\u1edbc, th\u00ec qu\u00e2n s\u0129 s\u1ebd tan r\u00e3, gi\u1eb7c th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh t\u1edbi, \u0111\u1ebfn Kim L\u0103ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua v\u1eabn ch\u01b0a quy\u1ebft.<\/p>\n<p>Chu\u1ea9n ra, g\u1eb7p \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh \u1edf c\u1eeda, b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i \u00fay \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc \u01a1n s\u00e2u, h\u00f4m nay c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Qu\u1ef3nh \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Qu\u1ef3nh l\u00e0 v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, th\u1eadt l\u00f2ng nguy\u1ec7n hi\u1ebfn th\u00e2n.&#8221;<\/i> Chu\u1ea9n l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, Qu\u1ef3nh theo v\u00e0o, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi s\u00e2n. Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tin l\u1eddi th\u1ea7n, sao kh\u00f4ng th\u1eed h\u1ecfi Qu\u1ef3nh?&#8221;<\/i> R\u1ed3i tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ea1i \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, l\u1eddi l\u1ebd kh\u1ea3ng kh\u00e1i. Qu\u1ef3nh ng\u1ea9ng \u0111\u1ea7u t\u00e2u: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i \u0111\u00fang.&#8221;<\/i> V\u00e0 n\u00f3i th\u00eam: <i>&#8220;Cha m\u1eb9 v\u1ee3 con c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129 h\u1ed9 gi\u00e1 \u0111\u1ec1u \u1edf kinh s\u01b0, h\u1ecd ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ch\u1ecbu b\u1ecf m\u00e0 \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda nam, gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ebd b\u1ecf tr\u1ed1n. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ea5p \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, th\u1ea7n nguy\u1ec7n hi sinh, gi\u1eb7c kh\u00f4ng kh\u00f3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chu\u1ea9n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;C\u01a1 h\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1, n\u00ean g\u1ea5p r\u00fat l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ed9 gi\u00e1 \u0111\u1ee9ng b\u00ean, Vua nh\u00ecn \u00f4ng, \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ee5ng m\u1ec7nh tr\u1eddi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111i \u0111\u00e2u c\u0169ng th\u1eafng, n\u1ebfu ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ti\u1ebfn, e r\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1eb7c c\u00e0ng m\u1ea1nh. Ho\u1eb7c t\u1ea1m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 Nam, ban chi\u1ebfu th\u00fac V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau ti\u1ebfn qu\u00e2n, gi\u1eb7c s\u1ebd t\u1ef1 lui.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, bu\u1ed5i s\u00e1ng kh\u1edfi h\u00e0nh, t\u1ea3 h\u1eefu th\u1ea5y tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1nh, d\u00e2ng \u00e1o l\u00f4ng ch\u1ed3n v\u00e0 m\u0169 b\u00f4ng, Vua t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i ph\u01a1i m\u00ecnh trong gi\u00e1 l\u1ea1nh kh\u1ed5 c\u1ef1c, Tr\u1eabm sao c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng d\u00f9ng nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y?&#8221;<\/i> Bu\u1ed5i t\u1ed1i d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n V\u1ec7 Nam, sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Phan C\u1ea9n Tu \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho t\u01b0\u1edbng s\u00fay tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u Thi\u1ec1n v\u00e0 tri ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi kh\u1ecfi n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n xa gi\u00e1.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u b\u00e0n k\u1ebf \u0111\u1ebfn Kim L\u0103ng. X\u00e9t r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong c\u00e2u '\u00c1n kh\u00e2m nh\u01b0\u1ee3c th\u1eddi d\u0129 t\u1ea1i thi\u00ean h\u00f9ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, m\u1ee5c 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-8\" href=\"#footnote-220-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5u n\u00e0y. Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u1ed1n b\u00e0n n\u00ean \u0111\u1ebfn Th\u1ee5c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u00e3 \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, n\u00ean Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i l\u1ea1i, m\u00e0 \u0111\u1ed5i \u00fd. \u0110\u00e2y h\u1eb3n l\u00e0 do c\u00f3 qu\u1ea7n th\u1ea7n nh\u00fat nh\u00e1t kh\u00e1c xin \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng nam, t\u00ecnh c\u1edd tr\u00f9ng v\u1edbi k\u1ebf tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, n\u00ean b\u1ecb nh\u1ea7m l\u00e0 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u00e1c b\u1ecf hai k\u1ebf s\u00e1ch \u1edf tri\u1ec1u, n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 xa \u0111\u1ebfn S\u1edf, Th\u1ee5c, l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1ec9 n\u00f3i Kim L\u0103ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn, n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Th\u1ee5c. C\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c ch\u00e9p l\u1eddi Chu\u1ea9n nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai l\u1ea7m, v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng Chu\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n \u1edf tri\u1ec1u, sau b\u00e0n \u1edf Vi Th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u1eadu' trong c\u00e2u 'h\u1eadu ngh\u1ecb \u01b0 vi th\u00e0nh' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u1ee5c', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-220-9\" href=\"#footnote-220-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai l\u1ea7n, n\u00ean th\u01b0\u1eddng g\u1ed9p l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng khi Vua \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Uy\u00ean, v\u00ec th\u1ebf \u0111a ph\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. Nay l\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p, s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 l\u00e0m r\u00f5 th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[78] Vua ban chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung, cho ph\u00e9p c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3, K\u1ebf Trung l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u ph\u1ee5 theo Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean. Ph\u1ed5 t\u1eeb B\u1ed1i Ch\u00e2u sai Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, T\u00e1n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung, \u0111i qua tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch, b\u1ecb b\u1eaft. Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 m\u1eb9 \u00f4ng ta d\u1eabn H\u1ea1o \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc xe tr\u01b0\u1edbng, h\u1ecfi han l\u00e2u, r\u1ed3i sai \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, mang chi\u1ebfu th\u00fac gi\u1ee5c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nghi ng\u1edd kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1eed, H\u1ea1o m\u1ed9t m\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1. Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 m\u1eb9 \u00f4ng ta ban cho H\u1ea1o \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, ti\u1ebfp \u0111\u00e3i tr\u1ecdng h\u1eadu, sai K\u1ebf Trung d\u00e2ng t\u1ea5u, xin t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00e1c \u0111\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a hi\u1ebfu. H\u1ea1o mang t\u1ea5u v\u00e0o, Vua l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n vi\u1ebft th\u01b0 tay cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, b\u1ea3o H\u1ea1o mang \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, \u0111\u1ed1c th\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, v\u00e0 ban chi\u1ebfu d\u1ee5 K\u1ebf Trung.<\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;H\u1ecd tuy c\u00f3 thi\u1ec7n \u00fd, nh\u01b0ng qu\u1ed1c gia l\u1ea5y vi\u1ec7c an d\u00e2n ng\u1eebng chi\u1ebfn l\u00e0m tr\u1ecdng, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd v\u1eabn d\u1eabn qu\u00e2n s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t ta, l\u1ea1i th\u00eam s\u00f4ng \u0111\u00f3ng b\u0103ng, ng\u1ef1a gi\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua, c\u0169ng n\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng c\u1ea9n th\u1eadn. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u1ebf ho\u1ea1ch, th\u00e2n chinh ch\u1ec9 huy to\u00e0n qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"th\u00e2n chinh ch\u1ec9 huy to\u00e0n qu\u00e2n: theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 7\/12 v\u00e0 Phi\u00ean di 1\/30, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Hu\u1ed1ng \u0111\u1ecbch nh\u00e2n tham lam, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c ngh\u0129a' ch\u00edn ch\u1eef.\" id=\"return-footnote-220-10\" href=\"#footnote-220-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu khi k\u00fd k\u1ebft minh \u01b0\u1edbc, h\u1ecd c\u00f2n \u0111\u00f2i h\u1ecfi th\u00eam, s\u1ebd quy\u1ebft m\u1ed9t tr\u1eadn, ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c n\u00e0y. Tr\u1eddi cao linh thi\u00eang, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd gi\u00fap thu\u1eadn. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169, t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thi\u1ec1n Ch\u00e2u. <i>(Th\u1ea9m Qu\u00e1t trong \u300aB\u00fat \u0111\u00e0m\u300b n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p vi\u1ec7c gi\u1ea3ng h\u00f2a, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i kh\u00f4ng r\u00f5, n\u00ean ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o \u0111i l\u1ea1i v\u00e0 b\u00e1o m\u01b0u gi\u1eb7c cho K\u1ebf Long, Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f3 ch\u00e9p, xem n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t. Ch\u1ed7 n\u00f3i Thi\u00ean H\u00f9ng b\u1ecb v\u00e2y, kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u1edf \u0111\u00e2u, tuy\u1ec3n c\u1eed H\u1ea1o v\u00e0 tri\u1ec7u con H\u1ea1o, th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. H\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 t\u1eeb B\u1ed1i Ch\u00e2u c\u1eed \u0111i, b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, m\u1edbi g\u1eb7p Vua, Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, \u0111\u1ed1c th\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng \u0111i<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u1ed1c th\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng \u0111i: ch\u1eef 'c\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ec1u', theo Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-220-11\" href=\"#footnote-220-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Con \u00f4ng ta \u0111ang \u1edf B\u1ed1i Ch\u00e2u, ho\u1eb7c n\u01a1i kh\u00e1c, sao c\u00f3 th\u1ec3 theo H\u1ea1o \u1edf V\u1ec7 Nam \u0111\u01b0\u1ee3c? Qu\u00e1t l\u1ea1i n\u00f3i h\u00f2a ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh xong, m\u1edbi \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. \u0110\u00e2y l\u00e0 do sai l\u1ea7m trong b\u00fat l\u1ee5c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng. \u0110\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0111\u00e3 sai, ch\u1ed7 kh\u00e1c n\u00f3i th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 s\u00e1u, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a K\u1ebf Trung, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. Nay \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng l\u1ea5y. Qu\u00e1t l\u1ea1i vi\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed cho con H\u1ea1o, ch\u00e9p vi\u1ec7c H\u1ea1o r\u1ea5t chi ti\u1ebft, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng tra c\u1ee9u qu\u1ed1c s\u1eed m\u00e0 tin, th\u1ef1c ra l\u00e0 l\u1eddi t\u00f4 v\u1ebd. D\u00f9 nh\u01b0 Qu\u00e1t ch\u00e9p, H\u1ea1o th\u1ef1c s\u1ef1 do Vua c\u1eed \u0111i, th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn qu\u00e2n, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o Thi\u1ec1n, Ng\u1ee5y. H\u1ea1o ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, l\u1ea1i n\u00f3i <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng mang v\u1eadt ch\u1ea5t tr\u1edf v\u1ec1, ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng v\u00e0o B\u1ea1ch C\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea1ch C\u00e2u nguy\u00ean l\u00e0 'B\u1ea1ch gi\u1ea3ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTam ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 35\n(Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u300aTr\u01b0\u1eddng h\u01b0ng t\u1eadp\u300b) \u300aTr\u01b0\u01a1ng Trung Do\u00e3n m\u1ed9 ch\u00ed minh\u300b, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-220-12\" href=\"#footnote-220-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>&#8220;<\/i>, c\u00e0ng th\u1ea5y ch\u00e9p \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Qu\u00e1t l\u00e0 ch\u00e1u r\u1ec3 c\u1ee7a H\u1ea1o, tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u1ea5y l\u1eddi cha v\u1ee3, l\u1ea1i th\u00eam t\u00f4 v\u1ebd, \u0111\u1ec3 khoe khoang v\u1edbi \u0111\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n<p>[79] Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Thanh, h\u00f4m \u0111\u00f3, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ea1i tr\u1eadn, bao v\u00e2y ba m\u1eb7t, k\u1ef5 binh nh\u1eb9 t\u1eeb g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc x\u00f4ng v\u00e0o. L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169 th\u00e0nh h\u00e0ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ed1 tr\u00ed cung n\u1ecf m\u1ea1nh mai ph\u1ee5c, kh\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed then ch\u1ed1t. Th\u1ed1ng qu\u00e2n Thu\u1eadn Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Th\u00e1t L\u00e3m c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, qu\u00e2n l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 tinh nhu\u1ec7, \u0111ang l\u00e0m ti\u00ean phong, c\u1ea7m c\u1edd hi\u1ec7u ri\u00eang, th\u00e2n chinh ra tr\u1eadn \u0111\u1ed1c chi\u1ebfn. \u0110\u1ea7u qu\u00e2n Uy H\u1ed5 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i gi\u1eef cung n\u1ecf s\u00e0ng t\u1eed, cung n\u1ecf b\u1eafn tr\u00fang tr\u00e1n Th\u00e1t L\u00e3m, \u00f4ng ta ng\u00e3 xu\u1ed1ng, b\u1ed9 h\u1ea1 v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi tranh nhau khi\u00eang x\u00e1c v\u1ec1 tr\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"b\u1ed9 h\u1ea1 v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi tranh nhau khi\u00eang x\u00e1c v\u1ec1 tr\u1ea1i, ch\u1eef 'b\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi tam nh\u1ea5t, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-13\" href=\"#footnote-220-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, Th\u00e1t L\u00e3m ch\u1ebft. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, r\u00fat lui kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng, ch\u1ec9 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ph\u00e1i k\u1ef5 binh nh\u1eb9 \u0111\u1ebfn do th\u00e1m qu\u00e2n ch\u00e2u. Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ecd Quang.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1t L\u00e3m ch\u1ebft l\u00fac Vua ch\u01b0a \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u. S\u00e1ch truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u1ee7a L\u01b0u Ban v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, trong cung \u0111\u01b0a ra hai b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn, m\u1ed9t b\u1ea3n h\u00e0nh qu\u00e2n, m\u1ed9t b\u1ea3n d\u1eebng l\u1ea1i, giao cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng. C\u1ea5p ph\u00e1t gi\u00e1p tr\u1ee5 cho c\u00e1c qu\u00e2n, v\u00e0 ban ti\u1ec1n l\u1ee5a c\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xa gi\u00e1 t\u1eeb V\u1ec7 Nam xu\u1ea5t ph\u00e1t, L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng sai ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"'Ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-14\" href=\"#footnote-220-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u1eeda th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc Thi\u1ec1n Ch\u00e2u ch\u1eadt h\u1eb9p, xin t\u1ea1m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh ph\u00eda nam. H\u00f4m \u0111\u00f3, xa gi\u00e1 d\u1eebng \u1edf th\u00e0nh ph\u00eda nam, l\u1ea5y nh\u00e0 d\u1ecbch l\u00e0m h\u00e0nh cung, \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n kh\u1ea9n thi\u1ebft xin Vua \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu kh\u00f4ng qua s\u00f4ng, th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi lo s\u1ee3, kh\u00ed th\u1ebf \u0111\u1ecbch ch\u01b0a b\u1ecb khu\u1ea5t ph\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u1ea5y uy quy\u1ebft th\u1eafng. C\u00e1c tr\u1ea5n t\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng \u0111ang ng\u00e0y \u0111\u00eam k\u00e9o qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, c\u00f2n do d\u1ef1 g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i?&#8221;<\/i> Cao Qu\u1ef3nh c\u0169ng kh\u1ea9n thi\u1ebft xin<a class=\"footnote\" title=\"'D\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-15\" href=\"#footnote-220-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, tr\u0103m h\u1ecd s\u1ebd nh\u01b0 m\u1ea5t cha m\u1eb9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u1ee9ng b\u00ean qu\u00e1t m\u1eafng, Qu\u1ef3nh t\u1ee9c gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4ng nh\u1edd v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng m\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ecb hai ph\u1ee7, nay qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u1ef5 binh \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00f2n tr\u00e1ch ta v\u00f4 l\u1ec5, sao \u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111i?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n h\u00f4 v\u1ec7 s\u0129 \u0111\u1ea9y xe, Vua b\u00e8n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc. \u0110\u1ebfn c\u1ea7u phao, xe v\u1eabn d\u1eebng ch\u01b0a ti\u1ebfn, Qu\u1ef3nh li\u1ec1n c\u1ea7m roi \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea9y xe<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed1i', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-16\" href=\"#footnote-220-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> n\u00f3i: <i>&#8220;Sao kh\u00f4ng \u0111i nhanh l\u00ean! \u0110\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y r\u1ed3i, c\u00f2n do d\u1ef1 g\u00ec n\u1eefa?&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n ra l\u1ec7nh \u0111\u1ea9y xe ti\u1ebfn l\u00ean. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, l\u00ean l\u1ea7u c\u1eeda th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, treo c\u1edd r\u1ed3ng v\u00e0ng, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf, ti\u1ebfng vang xa m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, kh\u00ed th\u1ebf t\u0103ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch nh\u00ecn nhau c\u00e0ng th\u00eam kinh h\u00e3i. Vua xem x\u00e9t doanh tr\u1ea1i, tri\u1ec7u ki\u1ebfn L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, an \u1ee7i h\u1ed3i l\u00e2u, ban r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n s\u0129.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, d\u1eddi ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh dinh \u1edf th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 26 \u0111\u00e3 qua s\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3. Ng\u00e0y 28 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u1eddi ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh dinh \u1edf th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? Hay l\u00e0 ng\u00e0y 26 l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 ngh\u1ec9 \u1edf ph\u00eda nam th\u00e0nh? C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[83] T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eeb Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an, g\u1eb7p qu\u1ed1c ch\u1ee7, qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0n \u0110\u1ee9c Nh\u01b0\u1ee3ng ng\u1ed3i chung m\u1ed9t xe, qu\u1ea7n th\u1ea7n v\u00e0 qu\u1ed1c ch\u1ee7 ng\u1ed3i ri\u00eang \u1edf hai h\u00e0ng, l\u1ec5 nghi r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. D\u00f9ng g\u1ed7 \u0111\u1eb7t ngang tr\u00ean xe, b\u00e0y \u0111\u1ed3 \u0103n, m\u1eddi L\u1ee3i D\u1ee5ng ng\u1ed3i d\u01b0\u1edbi xe \u0111\u1ec3 d\u00f9ng b\u1eefa. C\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a hi\u1ebfu, nh\u01b0ng ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, b\u00e8n sai T\u1ea3 Phi Long s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef7 mang th\u01b0 c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 c\u00f9ng L\u1ee3i D\u1ee5ng tr\u1edf v\u1ec1. Chi\u1ebfu cho Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n, D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ra ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, m\u1ecdi nghi th\u1ee9c y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111\u1ec1u do An Nh\u00e2n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[84] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00e0n K\u1ec9 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh cung, qu\u1ef3 trao th\u01b0 h\u00e0m cho c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 b\u01b0ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n nh\u1eadn r\u1ed3i m\u1edf ni\u00eam phong, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecdc xong, sai H\u00e0n K\u1ec9 l\u00ean \u0111i\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"'L\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ngo\u00e0i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 31, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-220-17\" href=\"#footnote-220-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, qu\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ed1c m\u1eabu sai th\u1ea7n l\u00ean h\u1ecfi th\u0103m ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i> Th\u01b0 l\u1ea1i xin \u0111\u1ea5t Quan Nam<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-220-18\" href=\"#footnote-220-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;Tr\u1eabm v\u1ed1n lo vi\u1ec7c n\u00e0y, nay qu\u1ea3 nhi\u00ean nh\u01b0 v\u1eady, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?&#8221;<\/i> C\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xin tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0, n\u00f3i: <i>&#8220;Quan Nam t\u1eeb l\u00e2u thu\u1ed9c v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u1edbi 'Quan Nam' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'c\u1ed1 \u0111\u1ecba', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 31, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-220-19\" href=\"#footnote-220-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e0n c\u00e3i, ho\u1eb7c m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p v\u00e0ng l\u1ee5a, gi\u00fap qu\u00e2n ph\u00ed, \u0111\u1ec3 gi\u1eef h\u00f2a hi\u1ebfu, xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm gi\u1eef c\u01a1 nghi\u1ec7p t\u1ed5 t\u00f4ng, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 m\u1ea5t. Vi\u1ec7c \u0111\u00f2i \u0111\u1ea5t th\u1eadt v\u00f4 l\u00fd, n\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi, Tr\u1eabm s\u1ebd quy\u1ebft chi\u1ebfn! Nh\u01b0ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 B\u1eafc, s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u1ebfu m\u1ed7i n\u0103m l\u1ea5y v\u00e0ng l\u1ee5a gi\u00fap h\u1ecd ch\u1ed7 thi\u1ebfu, th\u1ec3 ch\u1ebf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec. Tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0 kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i r\u00f5, ch\u1ec9 sai T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng H\u00e0n K\u1ec9 kh\u1ea9u truy\u1ec1n vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n duy nh\u1ea5t nh\u1edb th\u1ec3 th\u1ee9c qu\u1ed1c th\u01b0 th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, b\u00e8n sai so\u1ea1n th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi. Ban cho H\u00e0n K\u1ec9 \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a \u0111\u1eb9p, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng. H\u00e0n K\u1ec9 h\u00f4m \u1ea5y v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, b\u00e8n c\u00f9ng L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i. H\u00e0n K\u1ec9 \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u00e1o ban<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-220-20\" href=\"#footnote-220-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn khi t\u1eeb bi\u1ec7t, l\u1ea1i m\u1eb7c \u00e1o c\u0169, l\u1ea5y c\u1edb \u00e1o ban h\u01a1i d\u00e0i. Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4ng s\u1eafp l\u00ean \u0111i\u1ec7n nh\u1eadn th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi, m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u1ec9 c\u00e1ch gang t\u1ea5c, kh\u00f4ng m\u1eb7c \u00e1o ban, \u0111\u01b0\u1ee3c sao?&#8221;<\/i> H\u00e0n K\u1ec9 li\u1ec1n thay \u00e1o v\u00e0o. Vua l\u1ea1i d\u1eb7n ri\u00eang L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng th\u1ec3 cho, n\u1ebfu \u0111\u00f2i c\u1ee7a c\u1ea3i th\u00ec n\u00ean thu\u1eadn. L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111i s\u1ee9, bi\u1ebft ti\u1ebfng Khi\u1ebft \u0110an. L\u1ea1i nghe tr\u1ed9m H\u00e0n K\u1ec9, nghe h\u1eafn n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: &#8216;C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i th\u1ea5y qu\u00e2n tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc Thi\u1ec1n Ch\u00e2u ch\u01b0a? Qu\u00e2n m\u1ea1nh kh\u00ed t\u1ed1t, kh\u00e1c h\u1eb3n l\u1eddi \u0111\u1ed3n. \u00d4i, \u0111\u00e1ng s\u1ee3 thay!&#8217;. Th\u1ea7n \u0111i l\u1ea7n n\u00e0y s\u1ebd xem x\u00e9t k\u1ef9, n\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u00f4 l\u00fd, xin h\u1ed9i qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[85] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ph\u00e1n quan H\u1ed9 b\u1ed9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd H\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Thi\u1ec1n ch\u00e2u \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb ti\u1ebfp \u0111\u00f3n.<\/p>\n<p>[86] An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u V\u1eadn, T\u1ec1 l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 M\u00e3 Ch\u00e2u L\u1eb7c C\u00e1ch, li\u1ec1n ch\u00e9m ngay. Khi tra h\u1ecfi, h\u1eafn khai r\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. Nay xin ghi r\u00f5 h\u00ecnh d\u00e1ng, tu\u1ed5i t\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 truy b\u1eaft.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[87] H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[88] C\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1ee9c, B\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 d\u1eddi doanh tr\u1ea1i \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(T\u1ea5n c\u00f4ng n\u00f3i: N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Thi\u1ec1n Uy\u00ean, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng, xa gi\u00e1 \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng, khi hai b\u00ean \u0111\u1ed1i tr\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ed1i tr\u1eadn' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 th\u1ecb B\u00e1ch Xuy\u00ean h\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n Qu\u00fd, t\u1eadp \u300a\u0110inh T\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u00e0m l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbch tr\u1eadn'.\" id=\"return-footnote-220-21\" href=\"#footnote-220-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, b\u1ed7ng nhi\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi b\u1ecb che khu\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n, Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u1ea5y v\u1eady lo s\u1ee3. Quan Ty thi\u00ean gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng: Theo s\u00e1ch \u300aTinh kinh\u300b n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1m n\u00e0y ch\u1ee7 v\u1ec1 <i>&#8220;hai qu\u00e2n h\u00f2a gi\u1ea3i&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"'Hai qu\u00e2n h\u00f2a gi\u1ea3i' thi\u1ebfu ch\u1eef 'hai', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-22\" href=\"#footnote-220-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. Ch\u00e2n T\u00f4ng kh\u00f4ng tin, l\u1ea1i tra s\u00e1ch \u300aT\u1ea5n th\u01b0\u300b ph\u1ea7n \u300aThi\u00ean v\u0103n ch\u00ed\u300b, c\u0169ng n\u00f3i l\u00e0 <i>&#8220;h\u00f2a gi\u1ea3i&#8221;<\/i>. M\u1ed9t l\u00fac sau<a class=\"footnote\" title=\"'M\u1ed9t l\u00fac sau' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ed5i gi\u1edd', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-23\" href=\"#footnote-220-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ea3 nhi\u00ean t\u1ef1 r\u00fat lui, sau \u0111\u00f3 g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn, xin th\u00f4ng hi\u1ebfu. L\u00fac \u0111\u00f3 T\u1ea5n c\u00f4ng l\u00e0m T\u1eed vi X\u00e1 nh\u00e2n, coi ch\u00e2u V\u1eadn. Vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ea5y trong s\u00e1ch \u300aPhan Nh\u1eef S\u0129 T\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u00e0m l\u1ee5c\u300b. X\u00e9t r\u1eb1ng ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0111\u1ecbch l\u00e0 H\u00e0n K\u1ef7 \u0111\u00e3 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf h\u00e0nh dinh r\u1ed3i, s\u00e1ch \u300a\u0110\u00e0m l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u \u00cdch, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u B\u1ed9c, Thanh, Truy, T\u1ec1, Duy \u0111\u1ec3 an \u1ee7i d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(L\u01b0u \u00cdch, ng\u01b0\u1eddi Tu Th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n<p>[90] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho T\u1ea3 Th\u1ea7n V\u0169 qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Vinh, K\u00fd ban Cung ph\u1ee5ng quan Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c d\u1eabn qu\u00e2n Long V\u1ec7, h\u1ed9i v\u1edbi B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Kinh T\u1ef1 \u1edf Thanh, Truy \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng v\u1ec1 ph\u00eda nam.<\/p>\n<p>[91] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, tr\u1eeb s\u1ed1 \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1ed1 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 H\u1ee9a Qu\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn \u0111\u00ecnh L\u00e2m H\u00e0 \u1edf ph\u00eda nam th\u00e0nh, ban \u00e1o b\u00f4ng v\u00e0 ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o s\u00f4ng, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[93] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n ven s\u00f4ng \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n thu thu\u1ebf m\u00f9a thu th\u00eam hai th\u00e1ng so v\u1edbi th\u1eddi h\u1ea1n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n<p>[94] Long V\u1ec7 t\u1ea3 \u0111\u1ec7 t\u1ee9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u00fd Kha c\u00f9ng s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5, ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng chi\u1ebfn th\u1eafng \u1edf tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p>[95] H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n huy\u1ec7n L\u00e2m H\u00e0, Quan Th\u00e0nh l\u00e0 Th\u1ea1ch H\u01b0ng c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch tr\u1ed1n v\u1ec1, k\u1ec3 r\u1eb1ng Th\u00e1t L\u00e3m tr\u00fang t\u00ean ch\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea3n T\u1ed1ng ghi: 'L\u1ed7 s\u01b0 Th\u00e1t L\u00e3m tr\u00fang t\u00ean ch\u1ebft' (s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, ch\u01b0\u01a1ng 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' ghi l\u00e0 'L\u1ed7 su\u00fd', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang), b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ghi l\u00e0 'L\u1ed7 t\u01b0\u1edbng'.\" id=\"return-footnote-220-24\" href=\"#footnote-220-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, k\u1ef5 binh tu\u1ea7n ti\u1ec5u t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u li\u00ean ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn, gi\u1eb7c nghe tin xa gi\u00e1 kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb V\u1ec7 Nam, \u0111\u1ec1u nh\u00ecn nhau bi\u1ebfn s\u1eafc, l\u1ea1i c\u00f3 k\u1ef5 binh \u0111i l\u1ea1i b\u00e1o tin v\u00e0 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng reo h\u00f2, r\u1ed3i b\u1ecf ch\u1ea1y h\u1ebft. D\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef, n\u00ean h\u1ecd m\u1edbi tr\u1ed1n tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1t L\u00e3m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng h\u1ea1ng v\u1edbi Vu Vi\u1ec7t. Vu Vi\u1ec7t v\u1ed1n th\u00edch \u0111\u00e1nh tr\u1eadn ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3. Th\u00e1t L\u00e3m m\u01b0u tr\u00ed d\u0169ng c\u1ea3m kh\u00f4ng k\u00e9m, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u00fa tr\u1ecdng ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn h\u1eafn kh\u00f4ng b\u1eb1ng. N\u0103m nay x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u do h\u1eafn ch\u1ee7 m\u01b0u. Nghe n\u00f3i t\u1eeb khi x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn nay, li\u00ean ti\u1ebfp th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean h\u1eafn ra l\u1ec7nh cho thu\u1ed9c h\u1ea1, h\u1ec5 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0n \u00f4ng t\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ebft h\u1ebft. Nay h\u1eafn \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i m\u01b0u s\u0129, Tr\u1eabm th\u00e2n chinh d\u1eabn s\u00e1u qu\u00e2n, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau c\u00f9ng ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n l\u1edbn c\u0169ng h\u1ee3p l\u1ef1c ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nam, ch\u00fang thua ch\u1ea1y l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[96] Ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, quan qu\u00e2n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n ban \u0111\u00eam, Khi\u1ebft \u0110an c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang trong th\u00e0nh r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu x\u00e9t t\u1ed9i V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 \u0111\u1ebfn H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, b\u1ecb Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n b\u1eaft tr\u00f3i, gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, giao cho ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t x\u1eed. G\u1eb7p l\u00fac \u00e2n x\u00e1, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m gi\u00e1m s\u00e1t tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c b\u1ea1c, thi\u1ebfc \u1edf ch\u00e2u H\u1ea1.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m tr\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Long, sai t\u01b0\u1edbng s\u0129 v\u00e0 quan t\u00f9y t\u00f9ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n c\u00f3 sai bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[98] Sai C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00e3 H\u1eefu Chi mang s\u1eafc th\u01b0 v\u00e0 b\u1ea3ng c\u00e1o d\u1ee5 hai kinh v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eafp r\u00fat qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[99] T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng H\u00e0n K\u1ef7 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an, Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c \u0111\u1ea5t Quan Nam ra n\u00f3i, L\u1ee3i D\u1ee5ng li\u1ec1n ng\u0103n l\u1ea1i v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e3 kh\u1edfi binh t\u00ecm ki\u1ebfm minh \u01b0\u1edbc, n\u1ebfu m\u1ed7i n\u0103m mong nh\u1eadn ti\u1ec1n b\u1ea1c c\u1ee7a Nam tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n l\u1eef, th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vi\u00ean ti\u1ebfp b\u1ea1n Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 Cao Ch\u00ednh Th\u1ee7y<a class=\"footnote\" title=\"Cao Ch\u00ednh Th\u1ee7y, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi tam nh\u1ecb ch\u00e9p l\u00e0 'Cao Ch\u00ednh'. X\u00e9t Cao Ch\u00ednh c\u00f3 truy\u1ec7n trong \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebfp b\u1ea1n Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Cao Ch\u00ednh'.\" id=\"return-footnote-220-25\" href=\"#footnote-220-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a> v\u1ed9i n\u00f3i: <i>&#8220;Nay d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u1ed1n m\u01b0u t\u00ednh \u0111\u1ea5t Quan Nam, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ta s\u1ebd h\u1ed5 th\u1eb9n l\u1eafm.&#8221;<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u00f4i v\u00e2ng m\u1ec7nh chuy\u00ean tr\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, ch\u1ec9 bi\u1ebft ch\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu B\u1eafc tri\u1ec1u kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u1eadu qu\u1ea3, mu\u1ed1n g\u00ec \u0111\u00f2i n\u1ea5y, th\u00ec \u0111\u1ea5t \u0111ai ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, chi\u1ebfn tranh c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 ch\u1ea5m d\u1ee9t.&#8221;<\/i> Qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u00e0 th\u00e1i h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an nghe v\u1eady, \u00fd \u0111\u1ecbnh h\u01a1i ngu\u00f4i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n m\u1ed7i n\u0103m l\u1ea5y ti\u1ec1n b\u1ea1c. L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed3ng \u00fd c\u1ea5p 20 v\u1ea1n x\u00fac l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, vi\u1ec7c ngh\u1ecb h\u00f2a b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t.<\/p>\n<p>Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung \u0111\u1ebfn g\u1eb7p L\u1ee3i D\u1ee5ng, n\u00f3i: <i>&#8220;Nam B\u1eafc th\u00f4ng h\u00f2a, th\u1ef1c l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t. Qu\u1ed1c ch\u1ee7 c\u00f2n tr\u1ebb, mu\u1ed1n coi Nam tri\u1ec1u nh\u01b0 anh<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n ch\u00e9p l\u00e0 'nguy\u1ec7n huynh \u0111\u1ec7 Nam tri\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 ph\u1ea7n Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-26\" href=\"#footnote-220-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> L\u1ea1i lo r\u1eb1ng Nam tri\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi kh\u01a1i d\u00f2ng s\u00f4ng, \u0111\u00e0o r\u1ed9ng h\u00e0o l\u0169y, c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 kh\u00e1c. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 nh\u1edd L\u1ee3i D\u1ee5ng d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u, xin l\u1eadp th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, v\u00e0 xin c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n cao c\u1ea5p mang th\u1ec7 th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng v\u1edbi H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Di\u00eau Gi\u1ea3n Chi mang th\u01b0 c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean \u00e1o ng\u1ef1, th\u1ef1c ph\u1ea9m. Vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp v\u00e0 cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u theo nghi l\u1ec5 nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00e0n K\u1ef7, sai Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n ti\u1ebfp \u0111\u00f3n. Khi \u0111\u00e0m lu\u1eadn, Gi\u1ea3n Chi t\u1ecf ra ki\u00eau h\u00e3nh v\u1ec1 vi\u1ec7c binh m\u1ea1nh chi\u1ebfn th\u1eafng. An Nh\u00e2n n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i ng\u00e0i hi\u1ec3u bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 l\u1eddi x\u01b0a. L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i: &#8216;D\u00f9ng binh gi\u1ecfi l\u00e0 kh\u00ed c\u1ee5 kh\u00f4ng t\u1ed1t, th\u00e1nh nh\u00e2n b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn&#8217;. Th\u1eafng m\u00e0 kh\u00f4ng cho l\u00e0 \u0111\u1eb9p, m\u00e0 cho l\u00e0 \u0111\u1eb9p, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00edch gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. K\u1ebb th\u00edch gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1eafc ch\u00ed trong thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Gi\u1ea3n Chi kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00e0n lu\u1eadn n\u1eefa. Gi\u1ea3n Chi l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen ng\u1ee3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung. An Nh\u00e2n n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebf Trung t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1edbm \u1edf ph\u1ee7 phi\u00ean, nghe n\u00f3i \u00f4ng \u1ea5y kh\u00e1 c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec kh\u00e1c.&#8221;<\/i> An Nh\u00e2n \u1ee9ng \u0111\u1ed1i nhanh nh\u1eb9n, \u0111\u1ec1u h\u1ee3p v\u1edbi th\u1eddi c\u01a1, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i \u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1ch x\u1eed s\u1ef1.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Gi\u1ea3n Chi v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf h\u00e0nh cung, trung s\u1ee9 nh\u1eadn th\u01b0, trong th\u01b0 v\u1eabn n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung. Tuy nhi\u00ean, L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ecfa thu\u1eadn, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5 trong t\u1edd m\u1eadt t\u1ea5u c\u1ee7a K\u1ebf Trung. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u ph\u00eda nam h\u00e0nh cung, ng\u1eafm s\u00f4ng l\u1edbn, m\u1edf ti\u1ec7c cho c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng, tri\u1ec7u Gi\u1ea3n Chi \u0111\u1ebfn d\u1ef1.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Gi\u1ea3n Chi v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, Vua sai T\u00e2y Kinh T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u01b0\u1edfng l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00e0m T\u1ea3 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u1ea7m th\u01b0 th\u1ec1 c\u00f9ng Gi\u1ea3n Chi \u0111i b\u00e1o \u0111\u00e1p s\u1ee9 m\u1ec7nh. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng l\u1ee5a nh\u01b0 L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u00e3 h\u1ee9a, nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00e1c c\u0169ng theo nh\u01b0 K\u1ebf Trung t\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;H\u00e0n K\u1ef7 v\u00e0 Gi\u1ea3n Chi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u n\u00f3i qu\u1ed1c m\u1eabu g\u1eedi l\u1eddi h\u1ecfi th\u0103m, m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00faa c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1eb9 chuy\u00ean quy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u00faa. Tr\u1eabm h\u1ecfi L\u1ee3i D\u1ee5ng, l\u1eddi n\u00f3i c\u0169ng gi\u1ed1ng, l\u1ea1i nghe n\u00f3i ch\u00faa c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng th\u00f4ng minh. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng \u0111i c\u0169ng n\u00ean g\u1eedi th\u01b0 cho m\u1eb9 h\u1ecd. C\u00f3 th\u1ec3 b\u00ed m\u1eadt d\u00f9ng \u00fd n\u00e0y h\u1ecfi Gi\u1ea3n Chi.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1ea3n Chi n\u00f3i qu\u1ed1c m\u1eabu mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0, nh\u01b0ng v\u00ec Nam tri\u1ec1u ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u1ec1 th\u01b0 n\u00ean t\u1ea1m d\u1eebng. N\u1ebfu Nam tri\u1ec1u cho ph\u00e9p g\u1eedi th\u01b0, r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> B\u00e8n g\u1eedi c\u1ea3 hai th\u01b0, l\u1ea1i g\u1eedi qu\u1ea7n \u00e1o, tr\u00e0 thu\u1ed1c, \u0111\u1ed3 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec Gi\u1ea3n Chi d\u00e2ng. Gi\u1ea3n Chi l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Thu qu\u00e2n v\u1ec1 b\u1eafc, s\u1ee3 b\u1ecb qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e1nh \u00fap.&#8221;<\/i> Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u1ec1.<\/p>\n<p>[103] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng xe d\u00e2n kinh k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1edf c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ec1u cho ch\u1edf \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n. Xe v\u1ec1 kinh, c\u00e1c c\u01a1 quan lo li\u1ec7u ri\u00eang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[104] Ph\u00e1i Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd Tu\u1ea5n, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u1ee9a \u0110\u1ed9ng \u0111i ph\u1ee7 d\u1ee5 c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i, M\u1ea1nh, Tr\u1ea1ch, L\u1ed9, Ho\u1ea1t, Tr\u1ecbnh, cho d\u00e2n kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/p>\n<p><i>(Tu\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00edn \u0110\u00f4.)<\/i><\/p>\n<p>[105] Chi\u1ebfu cho Kinh T\u1ef1 v\u1eabn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ch\u00e2u V\u1eadn, Thanh, Truy, Duy, T\u1ec1, T\u00e0o, \u0110\u01a1n, T\u1ebf, Nghi, Duy\u1ec5n, M\u1eadt, B\u1ea1c, T\u1ed1ng, T\u1eeb v\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, sai Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Cao Di Kh\u00e1nh c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, an \u1ee7i d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, ch\u00f4n c\u1ea5t h\u00e0i c\u1ed1t; b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n<p>[107] D\u00f9ng vi\u00ean \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Trung Ch\u00e2u. Khi L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea7n th\u1ee9 hai, \u00f4ng \u0111\u00edch th\u00e2n xin ch\u1ec9 th\u1ecb v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng l\u1ee5a h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i c\u1ed1ng n\u1ea1p. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, d\u00f9 tr\u0103m v\u1ea1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eeb bi\u1ec7t ra \u0111i, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n g\u1ecdi \u00f4ng v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng, b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00f9 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u01b0ng ng\u01b0\u01a1i \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee9a qu\u00e1 ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. N\u1ebfu qu\u00e1 ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, \u0111\u1eebng v\u1ec1 g\u1eb7p ta, ta s\u1ebd ch\u00e9m \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u01a1i.&#8221;<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng qu\u1ea3 nhi\u00ean ch\u1ec9 h\u1ee9a ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n r\u1ed3i k\u00fd k\u1ebft xong tr\u1edf v\u1ec1. Khi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf h\u00e0nh cung, Vua \u0111ang d\u00f9ng b\u1eefa, ch\u01b0a ti\u1ebfp ngay, sai th\u00e1i gi\u00e1m h\u1ecfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1ng n\u1ea1p. L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt n\u00e0y, ph\u1ea3i t\u00e2u m\u1eb7t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i sai h\u1ecfi, n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y n\u00f3i s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u00f3i, ch\u1ec9 d\u00f9ng ba ng\u00f3n tay g\u00f5 l\u00ean m\u00e1. Th\u00e1i gi\u00e1m v\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;Ba ng\u00f3n tay g\u00f5 l\u00ean m\u00e1, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ba tr\u0103m v\u1ea1n sao?&#8221;<\/i> Vua k\u00eau l\u00ean: <i>&#8220;Nhi\u1ec1u qu\u00e1!&#8221;<\/i> R\u1ed3i l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00f4i, xong vi\u1ec7c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Trong cung v\u00e1ch m\u1ecfng, L\u1ee3i D\u1ee5ng nghe r\u00f5 l\u1eddi \u1ea5y. Khi v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua g\u1ea5p h\u1ecfi, L\u1ee3i D\u1ee5ng li\u00ean t\u1ee5c xin t\u1ed9i, n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n h\u1ee9a s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c l\u1ee5a qu\u00e1 nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Bao nhi\u00eau?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfi vui m\u1eebng, n\u00ean L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u00fat lui r\u1ed3i \u0111\u1ebfn c\u1ea7u h\u00f2a, Vua sai L\u01b0u Nh\u00e2n Ph\u1ea1m \u0111i ngh\u1ecb h\u00f2a, Nh\u00e2n Ph\u1ea1m l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ed1i, b\u00e8n sai T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng. L\u1ee3i D\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc h\u1eb9n c\u1ed1ng n\u1ea1p hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n m\u1ed7i n\u0103m, \u0111\u1ecbch ch\u00ea \u00edt. L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ec1 t\u00e2u l\u1ea1i, Vua cho ph\u00e9p d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n. X\u00e9t ra, l\u00fac \u0111\u1ecbch m\u1edbi c\u1ea7u h\u00f2a, qu\u00e2n ch\u01b0a t\u1eebng r\u00fat. L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i s\u1ee9 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ch\u01b0a n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p h\u00e0ng n\u0103m, l\u1ea7n th\u1ee9 hai li\u1ec1n h\u1ee9a ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea7n th\u1ee9 hai li\u1ec1n h\u1ee9a ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ho\u00e0n', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 v\u0103n ngh\u0129a trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-220-27\" href=\"#footnote-220-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec v\u1ec1 t\u00e2u l\u1ea1i m\u1edbi t\u0103ng th\u00eam. S\u00e1ch \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p: Th\u00e1t L\u00e3m ch\u1ebft, gi\u1eb7c m\u1edbi c\u1ea7u h\u00f2a. \u0110\u1ec1u l\u00e0 sai. Nay c\u0103n c\u1ee9 ch\u00ednh s\u1eed m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa, c\u00f2n s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u00e0 l\u1eddi l\u1ebd th\u00ec v\u1eabn d\u1ef1a v\u00e0o hai s\u00e1ch \u1ea5y. L\u1ea1i kh\u00f4ng r\u00f5 L\u01b0u Nh\u00e2n Ph\u1ea1m l\u00e0 ai, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[108] Sai N\u1ed9i th\u1ecb T\u1ea3 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh \u0111\u1ec3 quy ho\u1ea1ch v\u00e0 \u0111o \u0111\u1ea1c vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec<a class=\"footnote\" title=\"Sai N\u1ed9i th\u1ecb T\u1ea3 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh \u0111\u1ec3 quy ho\u1ea1ch v\u00e0 \u0111o \u0111\u1ea1c vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec. 'T\u1ea3 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466 truy\u1ec7n Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t r\u1eb1ng N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh tri\u1ec1u T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c T\u1ea3 ban \u0110\u00f4 tri, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri v\u00e0 H\u1eefu ban \u0110\u00f4 tri, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, tham kh\u1ea3o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 36\/1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 166 Ch\u1ee9c quan ch\u00ed.\" id=\"return-footnote-220-28\" href=\"#footnote-220-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua l\u00e0m th\u01a1 <i>&#8220;H\u1ed3i loan&#8221;<\/i>, sai c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n h\u1ecda theo.<\/p>\n<p>[110] \u0110\u1ebfn tr\u1ea1i ph\u00eda B\u1eafc th\u0103m h\u1ecfi qu\u00e2n s\u0129, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp B\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ti\u1ec7c b\u1eafn cung \u1edf h\u00e0nh cung, ban cho c\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i n\u00e2ng ch\u00e9n m\u1eddi.<\/p>\n<p>K\u1ebf Long \u0111\u1ec1u u\u1ed1ng c\u1ea1n, r\u1ed3i qu\u1ef3 l\u1ea1y t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an v\u00f4 c\u1edb x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00f3 l\u00e0 do t\u01b0\u1edbng s\u00fay b\u1ea5t t\u00e0i, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i th\u00e2n chinh, ch\u1ecbu kh\u1ed5 s\u1edf trong gi\u00e1 l\u1ea1nh. Khi gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u00e0n n\u00ean c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, \u0111i\u1ec1u h\u1ebft qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 trong c\u1ea5m v\u1ec7 b\u00e0y tr\u1eadn \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, ban cho k\u1ebf s\u00e1ch, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u00e2n \u0111\u1ecbch x\u00f4ng v\u00e0o, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf m\u1ea1nh c\u1ee7a ch\u00fang. L\u1ea1i khi gi\u1eb7c r\u00fat lui, n\u1ebfu h\u1ed9i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, \u1eaft l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng l\u1edbn. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00fang xin gi\u1ea3ng h\u00f2a, cho ph\u00e9p ch\u00fang s\u1eeda sang quan h\u1ec7, y\u00ean d\u00e2n ng\u1eebng chi\u1ebfn, t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu sinh, kh\u00f4ng cho \u0111\u00e1nh \u00fap, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho ch\u00fang v\u1ec1. Ch\u00fang th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat c\u00f4ng lao n\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1eafc \u0110\u1ecbch t\u1eeb x\u01b0a v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed1i lo, n\u1ebfu c\u1ee9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u1ea3 th\u00f9, b\u00e0n h\u1ebft c\u00e1ch ti\u00eau di\u1ec7t, th\u00ec s\u1ebd ph\u1ea3i ng\u00e0y ng\u00e0y d\u1ea5y binh, n\u0103m n\u0103m hao t\u1ed1n. Nay ch\u00fang bi\u1ebft s\u1ee3 uy ph\u1ee5c ngh\u0129a, ng\u1eebng chi\u1ebfn y\u00ean d\u00e2n, khi\u1ebfn Tr\u1eabm r\u1ea5t vui l\u00f2ng, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c khanh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea3o C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u00e2ng m\u1ec7nh ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, tuy tr\u00ean nh\u1edd m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng khi gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u00e0o, b\u00e0y tr\u1eadn, ch\u1ec9 huy ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do K\u1ebf Long.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ebf Long n\u00f3i: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an thua tr\u1eadn, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd th\u00e1nh m\u01b0u. Nh\u01b0ng ra s\u1ee9c d\u1ee5ng t\u00e2m, th\u00e2n d\u1eabn t\u01b0\u1edbng s\u0129, th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1eb1ng B\u1ea3o C\u00e1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbng s\u00fay h\u00f2a h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f9ng nhau l\u1eadp c\u00f4ng, vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, Tr\u1eabm c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Trong tr\u1eadn n\u00e0y, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Ng\u1ee5y H\u00e0m T\u00edn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao vi\u1ec7c g\u00ec, b\u00e8n tr\u00e1nh ch\u1ed7 ng\u1ed3i t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ec1 t\u00e0i m\u01b0u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, Vua c\u01b0\u1eddi an \u1ee7i, c\u00f9ng nhau vui v\u1ebb r\u1ed3i th\u00f4i.<\/p>\n<p>[111] C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00f2 bi\u1ebft qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, ch\u01b0a ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, th\u01b0\u1eddng cho k\u1ef5 binh \u0111i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 l\u00e0ng m\u1ea1c. D\u00e2n ch\u00fang \u1edf B\u1ed1i Ch\u00e2u v\u00e0 Thi\u00ean H\u00f9ng Qu\u00e2n ho\u1ea3ng s\u1ee3 ch\u1ea1y v\u00e0o th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ph\u00f3 B\u1ed1 tr\u00ed Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0 T\u00e0o X\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n theo \u0111\u01b0\u1eddng B\u1ed1i K\u00fd ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u. L\u1ea5y B\u1ed1 tr\u00ed B\u1ea3o Ch\u00e2u L\u1ed9, Ninh Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng l\u00e0m Duy\u00ean bi\u00ean Tu\u1ea7n ki\u1ec3m An ph\u1ee7 s\u1ee9, L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, B\u00ecnh Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a l\u00e0m ph\u00f3. Ch\u1ecdn hai v\u1ea1n k\u1ef5 binh Thi\u00ean H\u00f9ng l\u00e0m qu\u00e2n ti\u1ebfp \u1ee9ng cho T\u00e0o X\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i theo gi\u1eb7c, n\u1ebfu ch\u00fang d\u00e1m c\u01b0\u1edbp b\u00f3c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ee9' trong 'c\u1ea3m t\u1ee9 ki\u1ebfp l\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-29\" href=\"#footnote-220-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, th\u00ec h\u1ee3p l\u1ef1c ti\u00eau di\u1ec7t. L\u1ea1i sai s\u1ee9 d\u1ee5 Khi\u1ebft \u0110an r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u00f2n ho\u1ea3ng lo\u1ea1n n\u00ean xu\u1ea5t qu\u00e2n tu\u1ea7n ph\u1ee7. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu tay cho V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung, l\u1ec7nh b\u00e1o Khi\u1ebft \u0110an th\u1ea3 h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf b\u1ecb b\u1eaft<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u00f3ng' trong 'l\u1ec7nh c\u00e1o khi\u1ebft \u0111an t\u1ea5t ph\u00f3ng s\u1edf l\u01b0\u1ee3c l\u00e3o \u1ea5u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ecfng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-30\" href=\"#footnote-220-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, sai M\u00e3 ph\u1ed1 Ti\u1ec3u hi\u1ec7u \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u l\u00e0 Hoa B\u00e2n mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, mi\u1ec5n cho t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ea7u h\u1ea7u h\u00e0ng ng\u00e0y, v\u00ec mu\u1ed1n d\u1eddi qu\u00e2n v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ch\u1ec9 huy.<\/p>\n<p>[113] Ban ti\u1ec1n cho 30 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, r\u1ed3i cho v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i c\u0169.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp thi\u1ebfu tr\u00e2u c\u00e0y, n\u00ean mi\u1ec5n thu\u1ebf cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e2u.<\/p>\n<p>[115] L\u00fd K\u1ebf Long t\u00e2u r\u1eb1ng Long V\u1ec7 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Ph\u1ed5 d\u1eabn qu\u00e2n c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n xe, tr\u00e2u v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00e3 H\u1eefu Chi \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Kinh xem x\u00e9t nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3n gi\u00e1.<\/p>\n<p>[117] Ra chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o d\u1eabn qu\u00e2n Phi\u00ean H\u00e1n, sai s\u1ee9 th\u1ea7n v\u1ec1 nguy\u00ean \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p>[118] V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng d\u1eabn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng, c\u00f3 ba l\u00ednh H\u1ed5 D\u1ef1c t\u1ef1 \u00fd v\u00e0o l\u00e0ng ch\u1eb7t c\u00e2y d\u00e2u, t\u00e1o l\u00e0m c\u1ee7i, \u0111\u00e3 x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n<p>[119] Chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau chia ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00e0 Nam, g\u1ed3m m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho L\u00fd K\u1ebf Long v\u00e0 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t ch\u1ec9 huy. Thi\u00ean H\u00f9ng Qu\u00e2n v\u1eeba nghe tin V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, r\u1ea5t nghi ng\u1edd v\u00e0 lo s\u1ee3. T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng c\u1ed5ng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ebd g\u00e2y ra hi\u1ec1m kh\u00edch, khi\u1ebfn h\u1ecd n\u1ea3y sinh \u00fd ph\u1ea3n lo\u1ea1n.&#8221;<\/i> B\u00e8n ra l\u1ec7nh d\u1ef1ng l\u1ec1u trang tr\u00ed c\u00e1ch th\u00e0nh m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3n ch\u00e0o v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c li\u00ean t\u1ee5c m\u1ea5y ng\u00e0y. Sau khi y\u1ebfn ti\u1ec7c k\u1ebft th\u00fac, c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00e1n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i, qu\u00e2n th\u00e2n t\u00edn c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aK\u00fd V\u0103n\u300b: Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[120] Sai L\u00f4i H\u1eefu Chung d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c do d\u1ef1 kh\u00f4ng l\u1eadp c\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00f4i H\u1eefu Chung k\u1ecbp th\u1eddi \u1ee9ng c\u1ee9u, uy danh vang d\u1ed9i, c\u00e1c th\u00e0nh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1.<\/p>\n<p>[121] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, tha t\u1ed9i ch\u1ebft cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp t\u00e0n ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m, con ch\u00e1u c\u1ee7a quan l\u1ea1i t\u1eed tr\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong.<\/p>\n<p>[122] Sai n\u0103m s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ed3n tr\u00fa c\u1ee7a T\u00e0o X\u00e1n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u00e0o t\u00e2u b\u00e1o.<\/p>\n<p>[123] L\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i y\u1ebfn \u1edf h\u00e0nh cung. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea5t S\u0129 An tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00ec b\u1ec7nh \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, h\u00f4m n\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u00e0ng n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p cho Khi\u1ebft \u0110an ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u00e0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, T\u1ea5t S\u0129 An n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, Khi\u1ebft \u0110an s\u1ebd kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng, vi\u1ec7c h\u00f2a \u0111\u00e0m e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[125] \u1ede \u0110\u00f4ng Kinh c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, b\u1ecb giam \u1edf ng\u1ee5c qu\u00e2n h\u1eefu tu\u1ea7n, t\u00ecnh h\u00ecnh nghi ng\u1edd ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng, sau \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn. Khi ch\u00fang \u0111\u1ebfn, th\u1ea5y \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn b\u1ecb xi\u1ec1ng x\u00edch, b\u00e8n c\u00f9ng \u0111\u00e1nh ng\u1ee5c t\u1ed1t \u0111\u1ec3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 b\u1ecf tr\u1ed1n. Ng\u1ee5c l\u1ea1i kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ed9i b\u00e1o cho l\u01b0u th\u1ee7 Ung V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n li\u1ec1n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i b\u1eaft g\u1eedi v\u1ec1 ph\u1ee7. Ch\u1ee7 l\u1ea1i s\u1ee3 ch\u00fang l\u1ea1i b\u1ecf tr\u1ed1n, v\u1ed9i ch\u1eb7t ch\u00e2n ch\u00fang. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n nghe l\u1eddi khai trong ng\u1ee5c, r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, l\u1ea1i kh\u00f4ng n\u1ee1 d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c, n\u00ean kinh h\u00e3i, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean m\u1eafc b\u1ec7nh. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111i xe tr\u1ea1m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n hai b\u00ean s\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u1eafm gi\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i b\u1ed1n bi\u1ec3n, chi ph\u00ed kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng \u1ee9c v\u1ea1n, xin xu\u1ea5t v\u00e0i ch\u1ee5c v\u1ea1n v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ng\u0103n c\u1ea3n, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y, xem n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[126] D\u00f9ng Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi K\u1ef3 Ch\u00ednh M\u1eabn l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t qu\u00e2n Uy L\u1ed7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, gi\u1eb7c \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh qu\u00e2n, B\u1ed9 th\u1ef1 Ng\u1ee5y N\u0103ng c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111em qu\u00e2n ra ch\u1ed1ng c\u1ef1, thua nh\u1ecf, Ng\u1ee5y N\u0103ng li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u00e1nh lui gi\u1eb7c. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1ee9c gi\u1eadn, tr\u00e1ch m\u00f3c Ng\u1ee5y N\u0103ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng im l\u1eb7ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi, Ng\u01b0ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u00e0 k\u1ebb th\u00f4 b\u1ec9, ngoan c\u1ed1, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi dung th\u1ee9, ta l\u1ea1i tr\u00e1ch m\u00f3c, khi\u1ebfn l\u00f2ng h\u1eafn kh\u00f4ng y\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf hay.&#8221;<\/i> Vua nghe v\u1eady khen ng\u1ee3i Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng. Khi chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn U, D\u1ecbch, Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u1ea1i nh\u00fat nh\u00e1t, kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn s\u00e2u, l\u1ea1i kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 h\u1ea1, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gia s\u00fac. Sau \u0111\u00f3 c\u00f9ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng m\u1ed9t m\u00ecnh nh\u1eadn chi\u1ebfu \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c, Ng\u1ee5y N\u0103ng t\u1ef1 x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, l\u1eddi n\u00f3i o\u00e1n h\u1eadn, c\u00f3 \u00fd ph\u1ec9 b\u00e1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng Ng\u1ee5y N\u0103ng c\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, \u00edt ki\u1ec1m ch\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch, n\u00ean sai K\u1ef3 Ch\u00ednh M\u1eabn c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[127] H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf, lo l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1p T\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-220-31\" href=\"#footnote-220-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, xa gi\u00e1 r\u1eddi Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1nh, ban \u00e1o \u1ea5m cho d\u00e2n ngh\u00e8o b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[129] Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn B\u1ed1i Ch\u00e2u, K\u00fd Ch\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch th\u1ea5y k\u1ef5 binh c\u1ee7a ta \u0111\u1ec1u t\u1eadp h\u1ee3p r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m. \u0110i\u1ec1u tra \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a h\u1eafn \u0111\u00e3 qua kh\u1ecfi qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[130] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n tra tr\u1ea1i qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 M\u1ee5c d\u1eabn qu\u00e2n ch\u00e2u v\u00e0 trai tr\u00e1ng \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh ch\u00fang, trong c\u00f5i \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.&#8221;<\/i> Vua ban chi\u1ebfu cho T\u1ef1 M\u1ee5c l\u00e0m Tri ch\u00e2u s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 M\u1ee5c, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[131] L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 tr\u00fa b\u1ea1c ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0111\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn T\u1eeb Ch\u00e2u, T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n.<\/p>\n<p>[132] Hoa B\u00e2n t\u1eeb tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch tr\u1edf v\u1ec1, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung t\u00e2u r\u00f5 r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u0111\u00e3 nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c ch\u1eb7t c\u1ee7i, l\u1ea1i xin chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1ebfu nghe theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ph\u00e1t \u0111\u1ea1i qu\u00e2n h\u1ed9i v\u1edbi qu\u00e2n c\u1ee7a Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u d\u1ecdc s\u00f4ng, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, d\u00f9ng qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 truy k\u00edch, \u0111\u00e1nh gi\u00e1p c\u00f4ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc sau, th\u00ec ch\u00fang t\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng d\u01b0\u1edbi t\u00ean \u0111\u00e1, s\u00e1t th\u01b0\u01a1ng s\u1ebd nhi\u1ec1u, tuy c\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ebft \u0111\u1ecbch, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc s\u1ebd ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n, d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 S\u00f3c kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c k\u1ebft minh \u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u1ebfu ch\u00fang t\u1ef1 ph\u00e1 v\u1ee1 minh \u01b0\u1edbc, l\u1ea1i d\u1ea5y binh \u0111ao, khi \u0111\u00f3 s\u1ebd th\u1ec1 v\u1edbi qu\u00e2n d\u00e2n, trong ngo\u00e0i c\u00f9ng c\u0103m ph\u1eabn, khi\u1ebfn ch\u00fang b\u1ecb di\u1ec7t vong, c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n. Nay Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m nhi\u1ec5u c\u1ee7a ch\u00fang m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf.<\/p>\n<p>Di\u00ean L\u00e3ng t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00f3ng \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, c\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a m\u1ec7t m\u1ecfi, tuy \u0111\u00f4ng nh\u01b0ng d\u1ec5 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ec1u ch\u1ea5t tr\u00ean ng\u1ef1a. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u00e2n ch\u1eb7n c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u00fap, ti\u00eau di\u1ec7t qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, th\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u U, D\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Di\u00ean L\u00e3ng m\u1ed9t m\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ea5t Khi\u1ebft \u0110an, ph\u00e1 th\u00e0nh c\u1ed5, b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00e9m \u0111\u1ea7u r\u1ea5t nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ecbch.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u00ean L\u00e3ng. X\u00e9t chi\u1ebfu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, Di\u00ean L\u00e3ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n b\u1ecf s\u00f3t, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[133] L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, l\u1ec5 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i c\u00e0ng th\u00eam h\u1eadu h\u0129, li\u1ec1n sai T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 \u0110inh Ch\u1ea5n mang th\u1ec7 th\u01b0 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng. Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xa gi\u00e1 d\u1eebng \u1edf Tr\u1ea7n Ki\u1ec1u, Ch\u1ea5n v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i h\u00e0nh t\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn, l\u1ec7nh t\u1eeb bi\u1ec7t tr\u1edf v\u1ec1, sai T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ec5n \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi. K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00e1 tu\u00e2n theo nghi l\u1ec5 nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u01b0ng v\u1eabn pha t\u1ea1p nhi\u1ec1u phong t\u1ee5c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean tuy mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng t\u1ee5c l\u1ec7 kh\u00f4ng d\u1ec5 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[134] Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 r\u00fat kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, Ng\u01b0ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa.<\/p>\n<p>[135] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xa gi\u00e1 t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[136] Ban \u0111\u1ea7u, Vua v\u00ec k\u1ef5 ng\u00e0y gi\u1ed7 c\u1ee7a \u00dd \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, mu\u1ed1n b\u1ecf nghi tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1ea1c c\u1ee5, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c. L\u00fac \u0111\u00f3, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0110\u1ed7 H\u1ea1o \u0111\u00e3 v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng, Vua sai ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, H\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0169 V\u01b0\u01a1ng mang b\u00e0i v\u1ecb g\u1ed7 \u0111i \u0111\u00e1nh Tr\u1ee5, tr\u01b0\u1edbc ca sau m\u00faa. Xu\u00e2n Thu kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c nh\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c Vua, khi kh\u1ea3i ho\u00e0n d\u00f9ng nh\u1ea1c, theo l\u1ec5 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ed1 xin, Vua b\u00e8n nghe theo.<\/p>\n<p>[137] Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, m\u1ed7i t\u1ed1i c\u00f9ng Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say s\u01b0a, ca h\u00e1t \u0111\u00f9a gi\u1ee1n, \u1ed3n \u00e0o \u0111\u1ebfn s\u00e1ng, Vua sai ng\u01b0\u1eddi d\u00f2 x\u00e9t bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, vui m\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 h\u1eafn nh\u01b0 th\u1ebf, ta c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa!&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi so s\u00e1nh \u00f4ng v\u1edbi T\u1ea1 An.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 H\u00e0n K\u1ef7 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a Vua \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a ngh\u1ecb. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n v\u1ea1ch k\u1ebf s\u00e1ch ti\u1ebfn l\u00ean, n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m tr\u0103m n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec. N\u1ebfu kh\u00f4ng, v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m sau, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc s\u1ebd sinh l\u00f2ng kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m sau, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1eabm kh\u00f4ng n\u1ee1 \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ecbu kh\u1ed5 c\u1ef1c th\u00eam, t\u1ea1m nghe theo vi\u1ec7c h\u00f2a ngh\u1ecb v\u1eady.&#8221;<\/i> Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, c\u00f3 l\u00fac tr\u00e1i \u00fd Vua, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, t\u1ea1 l\u1ed7i r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0m h\u1ebft theo chi\u1ebfu l\u1ec7nh, vi\u1ec7c n\u00e0y h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c sao!&#8221;<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi v\u00e0 an \u1ee7i \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b c\u1ee7a Tr\u1ea7n O\u00e1nh Trung ch\u00e9p: L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 chia th\u00e0nh Nam B\u1eafc r\u1ed3i. Nh\u01b0ng Kh\u1ea5u L\u1ea1i c\u00f4ng h\u00e1 l\u1ea1i d\u00f9ng k\u1ebf \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1ee3c sao! Xem vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, c\u01b0\u1edbp Uy L\u1ed7, An Thu\u1eadn qu\u00e2n th\u00ec Ng\u1ee5y N\u0103ng, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, \u0111\u00e1nh B\u1eafc B\u00ecnh tr\u1ea1i th\u00ec \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, \u0111\u00e1nh \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u th\u00ec V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau ch\u1ed1ng c\u1ef1 ch\u00fang, v\u00e2y Kh\u1ea3 Lam qu\u00e2n th\u00ec Gi\u1ea3 T\u00f4ng \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, c\u01b0\u1edbp Doanh ch\u00e2u th\u00ec L\u00fd Di\u00ean \u00c1c<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd \u00c1c', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'Di\u00ean'. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n tr\u00ean th\u00e1ng 10 ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Doanh ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u L\u00fd Di\u00ean \u00c1c \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng gi\u1eef, Khi\u1ebft \u0110an thua ch\u1ea1y. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n L\u00fd Di\u00ean \u00c1c ch\u00e9p gi\u1ed1ng v\u1edbi \u0111o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd Di\u00ean \u00c1c' l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-220-32\" href=\"#footnote-220-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a> \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, \u0111\u00e1nh Thi\u00ean H\u00f9ng th\u00ec T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu \u0111\u1ea9y lui ch\u00fang, \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n ch\u00e2u th\u00ec L\u00fd K\u1ebf Long ch\u1ed1ng c\u1ef1 ch\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>Qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec vi\u1ec7c th\u00e2n chinh l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 t\u01b0\u1edbng s\u0129 d\u1ed1c s\u1ee9c. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c th\u00e2n chinh th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u00e0o th\u1eddi T\u0129nh Khang xin d\u00f9ng chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1edfi vi\u1ec7c th\u00e2n chinh, \u1eaft ph\u1ea3i binh m\u1ea1nh, c\u1ee7a c\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng tu ch\u1ec9nh, ph\u00e1p \u0111\u1ed9 ngay th\u1eb3ng. M\u1ed9t khi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec \u0111em vi\u1ec7c nguy hi\u1ec3m giao cho Vua. N\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ed7 thi\u00ean t\u1eed \u1edf, qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eafng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng c\u1ee7a k\u1ebb s\u00e1ch v\u1edf, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f4ng lao c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf ch\u1ed7 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng th\u00e2n chinh, m\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 v\u1ea1ch k\u1ebf s\u00e1ch mu\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec. N\u1ebfu l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 nh\u1ee5c nh\u00e3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ed1i', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t c\u00e2u n\u00e0y ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 2, T\u1ed1ng h\u1ee9a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam 10 v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 trong th\u01b0 th\u1ec1 g\u1ecdi l\u00e0 'n\u1ea1p', ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0169' l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-220-33\" href=\"#footnote-220-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecda T\u0129nh Khang n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n c\u1ee7a T\u1ed1ng l\u00e0 nh\u1edd chi\u1ebfn d\u1ecbch C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. Chi\u1ebfn d\u1ecbch T\u0129nh Khang, c\u0169ng l\u00e0 do chi\u1ebfn d\u1ecbch C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c g\u00e2y ra. Chi\u1ebfn d\u1ecbch C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9ng binh m\u1ed9t l\u1ea7n m\u00e0 gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1t L\u00e3m, Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, khi\u1ebfn T\u0129nh Khang ng\u1ed3i gi\u1eef kinh th\u00e0nh, m\u00e0 d\u00f2 x\u00e9t gi\u1eb7c kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng. C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u00e0 h\u00f2a, mu\u1ed1n h\u00f2a l\u00e0 \u0111\u1ecbch, khi\u1ebfn T\u0129nh Khang ng\u1ed3i nh\u00ecn gi\u1eb7c v\u00e0o s\u00e2u, m\u00e0 ch\u1ec9 ngh\u0129 h\u00f2a h\u1ea3o c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i. C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 h\u00f2a, chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng tin l\u1edbn, khi\u1ebfn T\u0129nh Khang \u0111\u1ecbch nh\u00e2n b\u00e0n c\u1eaft ba tr\u1ea5n c\u1ee7a ta, m\u00e0 c\u00f2n th\u1ea3 ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i. S\u1ef1 ph\u00f2ng th\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u01b0u, s\u1ef1 h\u00f2a ngh\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m tin, s\u1ef1 th\u1ea3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ee9c, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 \u1ee9ng nghi\u1ec7m. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam n\u00f3i: V\u0103n Ch\u00ednh c\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng 20 n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ea5u v\u1ebft y\u00eau gh\u00e9t, thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i nh\u00e3. Kh\u1ea5u L\u1ea1i c\u00f4ng trong chi\u1ebfn d\u1ecbch Thi\u1ec1n ch\u00e2u, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng lay \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 n\u00fai, thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i trung. Khu m\u1eadt s\u1ee9 Ph\u00f9 Phong M\u00e3 C\u00f4ng Tri Ti\u1ebft kh\u1ea3ng kh\u00e1i \u1edf tri\u1ec1u, c\u00f3 g\u00ec n\u00f3i n\u1ea5y, thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc ch\u00ed tr\u1ef1c.)<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[138] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sao ch\u00e9p th\u01b0 th\u1ec1 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, ban b\u1ed1 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u01b0 t\u1eeb trong vi\u1ec7c th\u00f4ng h\u1ea3o \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Nam tri\u1ec1u, B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u1eb7t tr\u00ean qu\u1ed1c hi\u1ec7u. T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 ngang h\u00e0ng v\u1edbi h\u1ecd, m\u1ea5t m\u00e1t c\u00f2n g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n, xin ch\u1ec9 g\u1ecdi qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 \u0111\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Xin ch\u1ec9 g\u1ecdi qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 \u0111\u1ee7: Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, \u0111o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y vi\u1ebft: 'X\u01b0a kia t\u00f4n tr\u1ecdng Trung Qu\u1ed1c, khinh r\u1ebb Di \u0110\u1ecbch, coi nh\u01b0 \u0111\u1ea7u v\u1edbi ch\u00e2n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi H\u00e1n m\u1edbi m\u1ea5t, b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a th\u00e2n, nh\u01b0ng l\u1ec5 c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ngang nhau. Nay nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, l\u00e0 ngang h\u00e0ng v\u1edbi h\u1ecd, \u0111\u1ea7u ch\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u1eb7t, m\u1ea5t m\u00e1t c\u00f2n g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n. Di \u0110\u1ecbch v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u01a1i m\u00e0o, th\u1ea7n e r\u1eb1ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f9ng \u0111\u1eb7t, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, xin ch\u1ec9 g\u1ecdi qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 \u0111\u1ee7.' \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, ph\u1ea7n 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' c\u0169ng ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. B\u1ea3n in nguy\u00ean kh\u1eafc c\u00f3 l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt, c\u00f3 l\u1ebd do ng\u01b0\u1eddi Thanh ki\u00eang k\u1ef5 m\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-220-34\" href=\"#footnote-220-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn \u00fd ki\u1ebfn, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m r\u1ed3i, kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch th\u1ec7 \u01b0\u1edbc c\u1ee7a hai tri\u1ec1u, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 b\u1ea3n th\u1ec7 \u01b0\u1edbc n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay xin ph\u1ee5 l\u1ee5c nh\u01b0 sau:<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;V\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00ecn, th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t m\u1ed3ng 7, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i T\u1ed1ng k\u00ednh c\u1ea9n g\u1eedi th\u1ec7 th\u01b0 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an: C\u00f9ng tu\u00e2n th\u1ee7 l\u00f2ng th\u00e0nh t\u00edn, k\u00ednh c\u1ea9n gi\u1eef g\u00ecn minh \u01b0\u1edbc, d\u1ef1a v\u00e0o phong th\u1ed5 ph\u00f9 h\u1ee3p, h\u1ed7 tr\u1ee3 chi ph\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p 20 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u1ee9' trong c\u00e2u 'kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 20 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-35\" href=\"#footnote-220-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 sai ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Tam ty chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 giao nh\u1eadn. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i b\u00ean gi\u1eef v\u1eefng c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi, d\u00e2n ch\u00fang hai n\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau. N\u1ebfu c\u00f3 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u1ed1n ch\u1ea1y, hai b\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a ch\u1ea5p. Ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng canh t\u00e1c, hai b\u00ean nam b\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y n\u00e1o \u0111\u1ed9ng. T\u1ea5t c\u1ea3 th\u00e0nh tr\u00ec c\u1ee7a hai tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u00e0o h\u00e0o tu s\u1eeda, m\u1ecdi vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam th\u00e0nh l\u0169y, \u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u '\u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp s\u00f4ng' trong s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp s\u00f4ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-220-36\" href=\"#footnote-220-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>. Ngo\u00e0i th\u1ec7 \u01b0\u1edbc n\u00e0y, kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u g\u00ec th\u00eam. Ph\u1ea3i c\u00f9ng nhau h\u1ee3p t\u00e1c, \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i. T\u1eeb nay b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n ch\u00fang, c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, l\u1ea5y tr\u1eddi \u0111\u1ea5t th\u1ea7n linh l\u00e0m ch\u1ee9ng, c\u00e1o v\u1edbi t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, con ch\u00e1u c\u00f9ng gi\u1eef, truy\u1ec1n m\u00e3i kh\u00f4ng d\u1ee9t, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1 n\u00e0y, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c. Tr\u1eddi cao s\u00e1ng su\u1ed1t, s\u1ebd c\u00f9ng tr\u1eebng ph\u1ea1t. K\u00ednh c\u1ea9n tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u1edd \u0111\u1ee3i h\u1ed3i \u00e2m, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i nhi\u1ec1u, k\u00ednh b\u1ea1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>&#8220;N\u0103m th\u1ee9 22 ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u1ed1ng H\u00f2a<a class=\"footnote\" title=\"N\u0103m th\u1ee9 22 ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u1ed1ng H\u00f2a, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'n\u0103m th\u1ee9 20'. Theo s\u00e1ch T\u1ed1ng C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi n\u0103m th\u1ee9 22 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, ch\u1eef 'nh\u1ecb' tr\u00ean ch\u1eef 'ni\u00ean' b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-37\" href=\"#footnote-220-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>, n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00ecn, th\u00e1ng 12 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, ng\u00e0y 12 T\u00e2n M\u00e3o, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an k\u00ednh c\u1ea9n g\u1eedi th\u01b0 th\u1ec1 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i T\u1ed1ng: C\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c ng\u1eebng binh, l\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00f4ng h\u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan t\u00e2m, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t g\u1eedi th\u01b0 th\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8220;Do phong th\u1ed5 th\u00edch h\u1ee3p, gi\u00fap chi ph\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i n\u0103m cung n\u1ea1p 20 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'canh' b\u1ecb thi\u1ebfu, tham kh\u1ea3o ph\u1ea7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh trong quy\u1ec3n n\u00e0y; Ch\u1eef 's\u1ee9' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch 'Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed' quy\u1ec3n 20 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-220-38\" href=\"#footnote-220-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 l\u1ec7nh Tam ty c\u1eed ng\u01b0\u1eddi chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 giao nh\u1eadn. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i b\u00ean gi\u1eef v\u1eefng c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi, d\u00e2n hai n\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau. N\u1ebfu c\u00f3 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u1ed1n ch\u1ea1y, hai b\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a ch\u1ea5p. Ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng canh t\u00e1c, nam b\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y n\u00e1o \u0111\u1ed9ng. T\u1ea5t c\u1ea3 th\u00e0nh tr\u00ec c\u1ee7a hai tri\u1ec1u, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u00e0o h\u00e0o s\u1eeda ch\u1eefa, m\u1ecdi vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam th\u00e0nh l\u0169y, \u0111\u00e0o k\u00eanh m\u01b0\u01a1ng. Ngo\u00e0i th\u01b0 th\u1ec1, kh\u00f4ng c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u g\u00ec kh\u00e1c, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i h\u1ee3p t\u00e1c, \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i. T\u1eeb nay b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n ch\u00fang, c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc tr\u1eddi \u0111\u1ea5t th\u1ea7n linh, c\u00e1o v\u1edbi t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, con ch\u00e1u c\u00f9ng gi\u1eef, truy\u1ec1n m\u00e3i kh\u00f4ng d\u1ee9t, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1 n\u00e0y, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c. Tr\u1eddi cao s\u00e1ng su\u1ed1t, s\u1ebd c\u00f9ng tr\u1eebng ph\u1ea1t.&#8221; Tuy ta kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi, nh\u01b0ng d\u00e1m tu\u00e2n theo \u01b0\u1edbc n\u00e0y, k\u00ednh c\u1ea9n c\u00e1o v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, th\u1ec1 v\u1edbi con ch\u00e1u, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1 n\u00e0y, th\u1ea7n minh s\u1ebd tr\u1eebng ph\u1ea1t. Chuy\u00ean g\u1eedi l\u1eddi t\u00e2u, kh\u00f4ng n\u00f3i th\u00eam, k\u00ednh c\u1ea9n b\u1ea1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 2, ph\u1ee5ng ch\u1ec9 l\u1ec7nh kh\u1eafc l\u00ean \u0111\u00e1. L\u1ea1i theo &#8220;Nh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8221;: Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu th\u00e1ng 9 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 2, ch\u00e9p th\u01b0 th\u1ec1 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, n\u1ed9i dung th\u01b0 th\u1ec1 ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 12 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u01b0 n\u00e0y, ch\u1ec9 kh\u00e1c m\u1ed9t hai ch\u1eef. Th\u01b0 th\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u01b0ng Nam tri\u1ec1u, B\u1eafc tri\u1ec1u, kh\u00f4ng r\u00f5 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00ec sao n\u00f3i &#8220;vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m, kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[139] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh b\u00e1i y\u1ebft th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng.<\/p>\n<p>[140] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00e0 Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i s\u00e1ch \u300aCh\u00ednh T\u1eeb L\u1ee5c\u300b<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00ednh T\u1eeb Duy\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-220-39\" href=\"#footnote-220-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00fac v\u0103n c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 k\u00fd t\u00ean, \u0111\u1ec1u do l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ee7a B\u00ed c\u00e1c ch\u00e9p. Vua xem ch\u00fac v\u0103n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, th\u1ea5y c\u00f3 ch\u1ed7 vi\u1ebft <i>&#8220;Th\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Thang&#8221;<\/i> b\u00e8n h\u1ecfi, T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Trong kinh \u0111i\u1ec3n, c\u00e1c Vua Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, V\u0169, Thang, c\u00f3 khi g\u1ecdi b\u1eb1ng t\u00ean, c\u00f3 khi g\u1ecdi b\u1eb1ng th\u1ee5y hi\u1ec7u. Nay s\u00e1ch \u300aCh\u00ednh T\u1eeb L\u1ee5c\u300b g\u1ecdi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n l\u00e0 \u0110\u00e0o \u0110\u01b0\u1eddng, H\u1eefu Ngu th\u1ecb, n\u1ebfu theo c\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 \u0111\u1ed5i \u0111i, \u0111\u1ee7 t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh. C\u00f2n V\u0169, Thang xin ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ea1 v\u01b0\u01a1ng, Th\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng; Trung T\u00f4ng Th\u00e1i M\u1eadu, Cao T\u00f4ng V\u0169 \u0110inh ch\u1ec9 g\u1ecdi b\u1eb1ng mi\u1ebfu hi\u1ec7u.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[141] Quan B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan H\u00e0 Hi\u1ebfn, con c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 A Di \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho h\u1ecd \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[142] Sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban D\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o D\u1ee5ng v\u00e0 ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c chia nhau \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'B\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7, k\u1ef7 Ch\u00e2n T\u00f4ng m\u00e0 b\u1ed5 sung. X\u00e9t r\u1eb1ng \u0111\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9', \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc chia l\u00e0m \u0110\u00f4ng l\u1ed9 v\u00e0 T\u00e2y l\u1ed9, l\u00fac qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111ang \u1edf H\u00e0 B\u1eafc. N\u00ean theo b\u1ea3n k\u1ef7.\" id=\"return-footnote-220-40\" href=\"#footnote-220-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 th\u0103m h\u1ecfi quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng s\u0129, xem x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng. <i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b nh\u1ea7m ghi l\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, nay theo b\u1ea3n k\u1ef7.)<\/i> B\u1ea3o D\u1ee5ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn trong cung, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Xem \u300aV\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung truy\u1ec1n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[143] H\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 quan l\u1ea1i, qu\u00e2n d\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i Thi\u1ec3m T\u00e2y, Xuy\u00ean H\u1ea1p, b\u00e1o tin vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 k\u1ebft h\u00f2a \u01b0\u1edbc xong, Vua \u0111\u00e3 v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[144] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00f4m qua gi\u1eb7c v\u00e0o c\u01b0\u1edbp qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu H\u1ed5 D\u1ef1c l\u00e0 H\u1ed3 Ph\u00fac d\u1eabn qu\u00e2n ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. B\u1ecb th\u01b0\u01a1ng kh\u1eafp ng\u01b0\u1eddi, v\u1eabn c\u1ea7m ki\u1ebfm x\u00f4ng pha, t\u00ean b\u1eafn kh\u00f4ng tr\u01b0\u1ee3t ph\u00e1t n\u00e0o, thu\u1ed9c h\u1ea1 ch\u1ebft h\u1ebft, m\u1ed9t m\u00ecnh c\u1ea7m \u0111ao gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 c\u0169ng d\u00f9ng ch\u00f9y l\u1edbn, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u00e1nh g\u00e3y x\u01b0\u01a1ng s\u01b0\u1eddn c\u1ee7a h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i nhi\u1ec1u, \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn, ti\u1ebft th\u00e1o trung d\u0169ng th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i. Tr\u1eabm sai s\u1ee9 t\u00ecm thi h\u00e0i c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c H\u1ed3 Ph\u00fac, \u0111\u00e3 sai ch\u00f4n c\u1ea5t t\u1eed t\u1ebf, n\u00ean th\u01b0\u1edfng cho con ch\u00e1u h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[145] \u0110\u1ed5i qu\u00e2n Uy L\u1ed7 th\u00e0nh Qu\u1ea3ng T\u00edn, T\u0129nh Nhung th\u00e0nh An T\u00fac, Ph\u00e1 L\u1ed7 th\u00e0nh T\u00edn An, B\u00ecnh Nhung th\u00e0nh B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh, Ninh Bi\u00ean th\u00e0nh V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n th\u00e0nh V\u0129nh T\u0129nh, \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh B\u1ea3o \u0110\u1ee9c, th\u00e0nh B\u00ecnh L\u1ed7 th\u00e0nh T\u00fac Ninh.<\/p>\n<p>[146] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n Ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 l\u00e0 T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0m Tri qu\u00e2n ph\u1ee7 s\u1ef1, tri\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[147] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, b\u1ecf ch\u1ee9c B\u1ed9 th\u1ee9 \u1edf ch\u00e2u Th\u1ea1ch, ch\u00e2u Th\u1ea5p, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e2u Th\u1ea1ch, ch\u00e2u Th\u1ea5p, l\u1ea1i sai Nh\u1eef Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 l\u00e0 Cao V\u0103n T\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, th\u1ed1ng l\u0129nh qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, \u0111\u1ee3i khi s\u00f4ng \u0111\u00f3ng b\u0103ng th\u00ec \u0111i tu\u1ea7n tra.<\/p>\n<p>[148] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua xem t\u1edd t\u1ea5u t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc, c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e0y x\u00e9o, qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ea5t, v\u1ebb m\u1eb7t \u0111au bu\u1ed3n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, cho d\u00e2n ch\u00fang ngh\u1ec9 ng\u01a1i. T\u1ea5t S\u0129 An v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1ecbu t\u1ed9i, Vua ban chi\u1ebfu an \u1ee7i. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n so\u1ea1n chi\u1ebfu \u0111\u00e1p kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd Vua, sai Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n vi\u1ebft l\u1ea1i, r\u1ed3i b\u1ea3o An Nh\u00e2n r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 Chu H\u00e0n bi\u1ebft, s\u1ee3 \u00f4ng \u1ea5y h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00e0 h\u1ed1i h\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[149] D\u1eddi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh T\u00e2y, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, v\u00ec trong l\u00fac gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, \u00f4ng \u0111\u00e3 an \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 h\u1ea1.<\/p>\n<p>[150] Chi\u1ebfu cho Ty Th\u1ecb v\u1ec7 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n: T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c quan t\u1eeb Kh\u1ed5ng m\u1ee5c tr\u1edf xu\u1ed1ng n\u1ebfu c\u00f3 khuy\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd chuy\u1ec3n b\u1ed5 ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i t\u00ean, m\u00e0 ph\u1ea3i t\u00e2u xin \u00fd ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong Ty \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3, ch\u1ec9 do b\u1ea3n ty t\u1ef1 t\u0103ng gi\u1ea3m, b\u1ed5 nhi\u1ec7m. \u0110\u1ebfn nay, Vua sai Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. <i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nay ghi v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m)<\/i>.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-220-1\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'Qu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, m\u1ee5c 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-220-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-2\">Ch\u1eef 'duy\u00ean' trong 'Duy\u00ean Bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, ch\u00fa th\u00edch g\u1ed1c c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 272, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Chi\u00eau b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-3\"> Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong '\u00e1n s\u01a1 khi\u1ec3n l\u1ee3i d\u1ee5ng th\u1eddi' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-4\"> Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u V\u1ec7 L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd, 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 truy\u1ec7n quy\u1ec3n 279 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-5\"> 'Gi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an', s\u00e1ch Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-6\"> 'H\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-7\">'Ki\u1ec1m h\u1ea1t m\u1eb7t \u0111\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ki\u1ec1m h\u1ea1t m\u1eb7t \u0111\u00f4ng t\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-8\">Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong c\u00e2u '\u00c1n kh\u00e2m nh\u01b0\u1ee3c th\u1eddi d\u0129 t\u1ea1i thi\u00ean h\u00f9ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, m\u1ee5c 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-9\">Ch\u1eef 'h\u1eadu' trong c\u00e2u 'h\u1eadu ngh\u1ecb \u01b0 vi th\u00e0nh' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u1ee5c', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-220-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-10\"> th\u00e2n chinh ch\u1ec9 huy to\u00e0n qu\u00e2n: theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 7\/12 v\u00e0 Phi\u00ean di 1\/30, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Hu\u1ed1ng \u0111\u1ecbch nh\u00e2n tham lam, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c ngh\u0129a' ch\u00edn ch\u1eef. <a href=\"#return-footnote-220-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-11\"> \u0111\u1ed1c th\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng \u0111i: ch\u1eef 'c\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ec1u', theo Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-220-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-12\"> B\u1ea1ch C\u00e2u nguy\u00ean l\u00e0 'B\u1ea1ch gi\u1ea3ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTam ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 35<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i><i>(Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u300aTr\u01b0\u1eddng h\u01b0ng t\u1eadp\u300b)<\/i> \u300aTr\u01b0\u01a1ng Trung Do\u00e3n m\u1ed9 ch\u00ed minh\u300b, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-220-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-13\">b\u1ed9 h\u1ea1 v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi tranh nhau khi\u00eang x\u00e1c v\u1ec1 tr\u1ea1i, ch\u1eef 'b\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi tam nh\u1ea5t, c\u00f9ng Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-14\">'Ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-15\">'D\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-16\">'B\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed1i', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-17\"> 'L\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ngo\u00e0i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 31, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-220-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-18\"> Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng Thi\u1ec1n Uy\u00ean th\u00f4ng h\u1ea3o b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-220-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-19\"> D\u01b0\u1edbi 'Quan Nam' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'c\u1ed1 \u0111\u1ecba', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 31, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 15 Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-220-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-20\"> Ch\u1eef '\u0111\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-220-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-21\"> '\u0110\u1ed1i tr\u1eadn' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 th\u1ecb B\u00e1ch Xuy\u00ean h\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n Qu\u00fd, t\u1eadp \u300a\u0110inh T\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u00e0m l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbch tr\u1eadn'. <a href=\"#return-footnote-220-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-22\"> 'Hai qu\u00e2n h\u00f2a gi\u1ea3i' thi\u1ebfu ch\u1eef 'hai', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-23\"> 'M\u1ed9t l\u00fac sau' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ed5i gi\u1edd', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-24\">B\u1ea3n T\u1ed1ng ghi: 'L\u1ed7 s\u01b0 Th\u00e1t L\u00e3m tr\u00fang t\u00ean ch\u1ebft' <i>(s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, ch\u01b0\u01a1ng 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' ghi l\u00e0 'L\u1ed7 su\u00fd', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang)<\/i>, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ghi l\u00e0 'L\u1ed7 t\u01b0\u1edbng'. <a href=\"#return-footnote-220-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-25\">Cao Ch\u00ednh Th\u1ee7y, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di nh\u1ea5t chi tam nh\u1ecb ch\u00e9p l\u00e0 'Cao Ch\u00ednh'. X\u00e9t Cao Ch\u00ednh c\u00f3 truy\u1ec7n trong \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebfp b\u1ea1n Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Cao Ch\u00ednh'. <a href=\"#return-footnote-220-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-26\">Nguy\u00ean v\u0103n ch\u00e9p l\u00e0 'nguy\u1ec7n huynh \u0111\u1ec7 Nam tri\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 ph\u1ea7n Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-27\"> L\u1ea7n th\u1ee9 hai li\u1ec1n h\u1ee9a ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ho\u00e0n', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 v\u0103n ngh\u0129a trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-220-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-28\">Sai N\u1ed9i th\u1ecb T\u1ea3 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh \u0111\u1ec3 quy ho\u1ea1ch v\u00e0 \u0111o \u0111\u1ea1c vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec. 'T\u1ea3 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466 truy\u1ec7n Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t r\u1eb1ng N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh tri\u1ec1u T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c T\u1ea3 ban \u0110\u00f4 tri, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri v\u00e0 H\u1eefu ban \u0110\u00f4 tri, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, tham kh\u1ea3o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 36\/1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 166 Ch\u1ee9c quan ch\u00ed. <a href=\"#return-footnote-220-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-29\">Ch\u1eef 't\u1ee9' trong 'c\u1ea3m t\u1ee9 ki\u1ebfp l\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-30\">Ch\u1eef 'ph\u00f3ng' trong 'l\u1ec7nh c\u00e1o khi\u1ebft \u0111an t\u1ea5t ph\u00f3ng s\u1edf l\u01b0\u1ee3c l\u00e3o \u1ea5u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ecfng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-31\">Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1p T\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-220-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-32\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd \u00c1c', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'Di\u00ean'. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n tr\u00ean th\u00e1ng 10 ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Doanh ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u L\u00fd Di\u00ean \u00c1c \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng gi\u1eef, Khi\u1ebft \u0110an thua ch\u1ea1y. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n L\u00fd Di\u00ean \u00c1c ch\u00e9p gi\u1ed1ng v\u1edbi \u0111o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd Di\u00ean \u00c1c' l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-220-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-33\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ed1i', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t c\u00e2u n\u00e0y ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 2, T\u1ed1ng h\u1ee9a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam 10 v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 trong th\u01b0 th\u1ec1 g\u1ecdi l\u00e0 'n\u1ea1p', ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0169' l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-220-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-34\">Xin ch\u1ec9 g\u1ecdi qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 \u0111\u1ee7: Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, \u0111o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y vi\u1ebft: 'X\u01b0a kia t\u00f4n tr\u1ecdng Trung Qu\u1ed1c, khinh r\u1ebb Di \u0110\u1ecbch, coi nh\u01b0 \u0111\u1ea7u v\u1edbi ch\u00e2n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi H\u00e1n m\u1edbi m\u1ea5t, b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f2a th\u00e2n, nh\u01b0ng l\u1ec5 c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ngang nhau. Nay nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, l\u00e0 ngang h\u00e0ng v\u1edbi h\u1ecd, \u0111\u1ea7u ch\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u1eb7t, m\u1ea5t m\u00e1t c\u00f2n g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n. Di \u0110\u1ecbch v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u01a1i m\u00e0o, th\u1ea7n e r\u1eb1ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f9ng \u0111\u1eb7t, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, xin ch\u1ec9 g\u1ecdi qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 \u0111\u1ee7.' \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 15, ph\u1ea7n 'Th\u00e2n chinh Khi\u1ebft \u0110an' c\u0169ng ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. B\u1ea3n in nguy\u00ean kh\u1eafc c\u00f3 l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt, c\u00f3 l\u1ebd do ng\u01b0\u1eddi Thanh ki\u00eang k\u1ef5 m\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-220-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-35\">Ch\u1eef 's\u1ee9' trong c\u00e2u 'kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn B\u1eafc tri\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 20 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-36\">C\u00e2u '\u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp s\u00f4ng' trong s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp s\u00f4ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-220-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-37\">N\u0103m th\u1ee9 22 ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u1ed1ng H\u00f2a, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'n\u0103m th\u1ee9 20'. Theo s\u00e1ch T\u1ed1ng C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi n\u0103m th\u1ee9 22 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, ch\u1eef 'nh\u1ecb' tr\u00ean ch\u1eef 'ni\u00ean' b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-38\">Ch\u1eef 'canh' b\u1ecb thi\u1ebfu, tham kh\u1ea3o ph\u1ea7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh trong quy\u1ec3n n\u00e0y; Ch\u1eef 's\u1ee9' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch 'Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed' quy\u1ec3n 20 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-220-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-39\">Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00ednh T\u1eeb Duy\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-220-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-220-40\">Ch\u1eef 'B\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7, k\u1ef7 Ch\u00e2n T\u00f4ng m\u00e0 b\u1ed5 sung. X\u00e9t r\u1eb1ng \u0111\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9', \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc chia l\u00e0m \u0110\u00f4ng l\u1ed9 v\u00e0 T\u00e2y l\u1ed9, l\u00fac qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111ang \u1edf H\u00e0 B\u1eafc. N\u00ean theo b\u1ea3n k\u1ef7. <a href=\"#return-footnote-220-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":16,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-220","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":221,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/220\/revisions\/221"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/220\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=220"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=220"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}