{"id":222,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=222"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-59-nam-canh-duc-thu-2-at-ty-1005","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-59-nam-canh-duc-thu-2-at-ty-1005\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 59: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 2 (\u1ea4T T\u1ef4, 1005)","rendered":"QUY\u1ec2N 59: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 2 (\u1ea4T T\u1ef4, 1005)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, \u0111\u1ea1i x\u00e1.<\/p>\n\n<p>[2] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Phan Th\u1eadn Tu b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi quen l\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean vi\u1ebft di bi\u1ec3u, kh\u00f4ng xin quan ch\u1ee9c cho c\u00e1c con, ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c ch\u01b0a b\u00e1o \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n Vua l\u00e0m \u0111i\u1ec1u h\u1ed1i h\u1eadn. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, b\u1ed5 d\u1ee5ng hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n tu\u1ea5t, sai quan lo vi\u1ec7c thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111\u01b0a linh c\u1eefu v\u1ec1 ch\u00f4n \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc: nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh Doanh Ch\u00e2u, x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u1ea5p b\u1eadc r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, sai quan mua tr\u00e2u c\u00e0y \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ea5y qu\u00e2n c\u1ea5m c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc chia thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng, h\u1ee3p hai l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh l\u00e0m m\u1ed9t. Qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng, c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, H\u00ecnh, B\u1ed1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 6 ch\u1ec9 huy b\u1ed9 binh, c\u00f2n c\u00e1c doanh \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1, b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 hi\u1ec7u h\u00e0nh dinh.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1eeb qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[6] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c b\u1ed5 d\u1ee5ng c\u00e1c hi\u1ec7u \u00fay c\u1ea5m qu\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 hi\u1ec7n c\u00f2n \u1edf ngo\u00e0i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u t\u1ee5 t\u1eadp b\u00e0n t\u00e1n, cho r\u1eb1ng th\u1ea7n che gi\u1ea5u kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1, khi\u1ebfn h\u1ecd b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng t\u1ef1 x\u00e9t m\u00ecnh, ch\u1ec9 c\u1ea7u may m\u1eafn, v\u00ed nh\u01b0 g\u1eb7p d\u1ecbp may, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a, m\u1edbi ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n. Th\u1eddi Ti\u00ean \u0111\u1ebf, c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean T\u00e1n t\u00f2ng quan l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Vinh, t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, sau h\u01a1n 10 n\u0103m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c c\u1ee5c, th\u01b0\u1eddng theo m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 tuy\u1ec3n, Ti\u00ean \u0111\u1ebf th\u1ea5y h\u1ecfi, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 K\u1ebf Vinh. Ch\u1ec9 th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau d\u1ea7n th\u0103ng l\u00ean Ti\u1ec3u hi\u1ec7u. T\u01b0\u1edbc v\u1ecb c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n ban cho sao?\"<\/i><\/p>\n\n<p>[7] Th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i tr\u1ea5n gi\u1eef H\u00e0 B\u1eafc c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5, gi\u1ecfi gi\u1eef y\u00ean, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, sai T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ea5n ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0m Tri ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ph\u00f9ng Kh\u1edfi l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n ch\u00e2u, Minh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ed1i ch\u00e2u, M\u1ea1c ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea3o ch\u00e2u, Tr\u1eeb ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 Khu\u00ea l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ea1ch ch\u00e2u, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Tri\u1ec7u K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00ecnh ch\u00e2u, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ch\u00e2u, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u B\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u00e1 ch\u00e2u. Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 ghi t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd giao cho Trung th\u01b0, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm x\u1eed l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd kh\u00f4ng[footnote] Tr\u1eabm x\u1eed l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd kh\u00f4ng 'X\u1eed l\u00fd' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ea5p ph\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 25 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00e1c khanh h\u00e3y c\u00f9ng xem x\u00e9t.\"<\/i> T\u1ea5t S\u0129 An n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5, xin giao cho b\u00ean ngo\u00e0i thi h\u00e0nh.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[8] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri Ti\u1ebft \u1edf Tr\u1ea5n ch\u00e2u, khi gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00e2n ch\u00fang d\u1eaft nhau v\u00e0o th\u00e0nh, Tri Ti\u1ebft \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh v\u1edbi h\u1ecd, ai tr\u1ed9m m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e9m. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m hai tr\u0103m \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, li\u1ec1n b\u1ecb gi\u1ebft ngay, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ai d\u00e1m ph\u1ea1m ph\u00e1p. M\u1ed7i khi c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 mang chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, Tri Ti\u1ebft lo s\u1ee3 b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i, m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi nhanh nh\u1eb9n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd ch\u1ec9. Khi ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb Thi\u1ec1n, Ng\u1ee5y, H\u00ecnh, Minh s\u00e1u ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn, l\u00fac qu\u00e2n gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi, Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 cung c\u1ea5p cho gi\u1eb7c.\"<\/i> B\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1eadt ph\u1ea9m v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u n\u1ed9p t\u1ea1i ch\u1ed7, gi\u1eb7c mu\u1ed1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u0169ng kh\u00f4ng k\u1ecbp. Khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Uy\u00ean, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau c\u1ea7m m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, d\u1eebng l\u1ea1i kh\u00f4ng ti\u1ebfn, Tri Ti\u1ebft nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean nh\u1ee7, Si\u00eau kh\u00f4ng nghe. L\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 tr\u00e1ch m\u1eafng, Si\u00eau xu\u1ea5t qu\u00e2n, nh\u01b0ng v\u1eabn vi\u1ec7n c\u1edb kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea7u \u1edf Trung \u0110\u1ed9, kh\u00f3 kh\u0103n khi l\u1ed9i qua s\u00f4ng. Tri Ti\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 sai th\u1ee3 \u0111o \u0111\u1ea1c v\u1eadt li\u1ec7u, ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u00e3 xong. Th\u01b0\u1ee3ng nghe tin, vi\u1ebft chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[9] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u, Khang Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 hai l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, tr\u1ea5n gi\u1eef Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, b\u1ed1n vi\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t, chia hai vi\u00ean \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, n\u1ebfu \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u00f3 h\u1ed9i ngh\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1, l\u1ec7nh cho X\u00e1n t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. Vi\u00ean tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00f9ng bi\u00ean D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u, sai \u0111\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111i l\u1ea1i tu\u1ea7n tra, n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, h\u1ed9i qu\u00e2n ti\u00eau di\u1ec7t, li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, Kinh T\u1ef1 c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a X\u00e1n n\u00f3i ki\u00eam tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. X\u00e9t M\u00e3 Tri Ti\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, e r\u1eb1ng b\u1ea3n truy\u1ec7n sai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[10] B\u00e3i b\u1ecf h\u01a1n 290 vi\u00ean B\u1eafc di\u1ec7n b\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, S\u1ee9 th\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[11] L\u1ec7nh cho Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Chu Chuy\u00ean \u0111\u1ebfn \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n thu nh\u1eb7t thi h\u00e0i t\u1eed tr\u1eadn v\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[12] L\u1ec7nh cho H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t h\u1ed9c, m\u1ed7i h\u1ed9 n\u0103m h\u1ed9c.<\/p>\n\n<p>[13] Tri \u00cdch Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh t\u00e2u: <i>\"Th\u1ee9 s\u1eed hai ch\u00e2u Ki mi B\u1ea3o, B\u00e1 l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Trung Ngh\u0129a \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c th\u1ebf t\u1eadp, xin ban cho \u00e1o qu\u1ea7n theo m\u00f9a.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u1ee7 l\u0129nh man di, ban cho ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ee7 l\u0129nh n\u1ed9i \u0111\u1ecba, n\u00ean ban \u00e1o g\u1ea5m, nh\u01b0ng s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi Di kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ee7, xin x\u1ecf m\u00e3i.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu theo l\u1ec7 ch\u00e2u Duy, M\u1eadu, m\u1ed7i n\u0103m ban \u00e1o t\u00eda v\u00e0 \u00e1o g\u1ea5m.<\/p>\n<p><i>(Hai ch\u00e2u B\u1ea3o, B\u00e1 g\u1ea7n ch\u00e2u Duy, M\u1eadu, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Di ph\u00eda t\u00e2y. Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o truy\u1ec7n T\u00e2y Nam Phi\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i T\u00e2y Nam Phi\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u0169 qu\u1eadn T\u1ea1ng Kha. X\u00e9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ea5t c\u0169 T\u1ea1ng Kha th\u1ef1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Di ph\u00eda nam, th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c \u0111\u1ec1u h\u1ecd Long, kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u1ecd \u0110\u1ed5ng, Qu\u1ed1c s\u1eed sai v\u1eady. C\u00e1c h\u1ecd \u0110\u1ed5ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 T\u00e2y Phi\u00ean, c\u00f2n c\u00e1c t\u1ed9c \u1edf \u0111\u1ea5t c\u0169 T\u1ea1ng Kha th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 Nam Phi\u00ean.)<\/i><\/p>\n\n<p>[14] N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, Giang, Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam s\u1ee9 T\u1ea7n Hi d\u00e2ng t\u00e2u xin t\u0103ng thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u m\u1ed7i n\u0103m 18 v\u1ea1n quan, r\u1ea5t phi\u1ec1n ph\u1ee9c. Khi \u1ea5y, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd Ph\u00f2ng \u0111i s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng Giang Nam n\u0103m \u0111\u00f3 m\u1ea5t m\u00f9a, s\u1ed1 thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u t\u0103ng th\u00eam \u0111\u00e3 t\u1ea1m ng\u1eebng, l\u1ea1i xin t\u1ea1m ng\u1eebng \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Hi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd t\u0103ng thu\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1ebf tr\u00ed ty kh\u00f4ng ki\u00eam qu\u1ea3n thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u n\u1eefa. Hi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang Ninh, ch\u00e1u c\u1ee7a Truy\u1ec7n T\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi tu\u00e2n th\u1ee7 l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd qua l\u1ea1i v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u t\u00e0i l\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[16] Chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u B\u1ea3o, H\u00f9ng, M\u1ea1c, B\u00e1, qu\u00e2n Thu\u1eadn An, B\u00ecnh Nhung, T\u00edn An ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ki\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u00e2u H\u00f9ng ki\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c th\u00ec c\u1eed quan kh\u00e1c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf lo ng\u1ea1i sau khi th\u00f4ng h\u1ea3o, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n tr\u1edf n\u00ean l\u01a1 l\u00e0, n\u00ean ban chi\u1ebfu nh\u1eafc nh\u1edf.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, chi\u1ebfu ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i s\u00e1u ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n\n<p>[18] B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u00e1i T\u00e1n vi\u00ean ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u00edn d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 t\u1eadp k\u00edch gi\u1eb7c, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Th\u1ee7y C\u1ed1c, nh\u1ea7m c\u01b0\u1edbp b\u00f2 d\u00ea c\u1ee7a d\u00e2n, x\u00e9t ra s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec7u T\u00edn \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n c\u00f3 th\u00f9 o\u00e1n n\u00ean m\u1edbi c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, tuy \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1, n\u00ean \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh, ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[19] Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem c\u00e1c chi\u1ebfn c\u1ee5 \u0111\u00e1nh th\u00e0nh c\u1ee7a qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf ch\u00e2u Doanh, \u0111\u1ec1u tinh x\u1ea3o, s\u1eafc b\u00e9n, thang, xung, g\u1eady, khi\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecdc s\u1eaft. Tr\u00ean th\u00e0nh treo t\u1ea5m v\u00e1n ch\u1ec9 v\u00e0i t\u1ea5c, b\u1ecb b\u1eafn tr\u00fang h\u01a1n hai tr\u0103m m\u0169i t\u00ean. B\u00e8n sai Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Doanh, x\u00e9t c\u00f4ng lao c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u1ee5c Nguy\u00ean Kh\u1ea3i l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u1eed Ph\u1ed5 l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c ph\u00f3 s\u1ee9. Khi gi\u1eef th\u00e0nh, Nguy\u00ean Kh\u1ea3i b\u1ecb t\u00ean b\u1eafn tr\u00fang m\u1eb7t, S\u1eed Ph\u1ed5 d\u0169ng c\u1ea3m kh\u00f4ng tr\u00e1nh \u0111\u1ecbch. Sau \u0111\u00f3, L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean \u0111\u00e0o h\u00e0o Cao D\u01b0\u01a1ng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n m\u0169i t\u00ean b\u1ecf l\u1ea1i, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh th\u00e0nh kh\u00f4ng ti\u1ebfc s\u1ee9c l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. L\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh H\u00e0 Gian l\u00e0 M\u1ee5c Chi\u00eau C\u1ee7 l\u00e0m H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, T\u01b0 l\u00fd tham qu\u00e2n L\u00fd Ngh\u0129a Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m kinh quan, ph\u00e1n ty, b\u1ea1 \u00fay l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u0103ng l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tuy\u1ec3n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p l\u00e0m quan g\u1ea7n nh\u00e0, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng M\u1ee5c Chi\u00eau C\u1ee7 v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[20] B\u00e3i b\u1ecf \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt ch\u00e9m ngay t\u1ea1i ch\u1ed7 nh\u1eefng k\u1ebb gian \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc nh\u00e2n d\u1ecbp tu\u1ea7n du m\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3 g\u00e2y r\u1ed1i.<\/p>\n\n<p>[21] L\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u K\u1ef3, Ho\u00e0ng c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n\n<p>[22] Mi\u1ec5n cho \u0110o\u00e0n Qu\u1ea3ng, h\u1ecdc c\u1ee9u \u1edf D\u0129nh Xuy\u00ean, kh\u1ecfi ph\u1ea3i gi\u1ea3i v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng m\u00f9a thu t\u1edbi. Qu\u1ea3ng v\u1ed1n ph\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n 120 th\u1ea1ch \u0111\u1eadu theo h\u1ed9 t\u1ecbch \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n, l\u1ea1i hi\u1ebfn th\u00eam 500 th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, truy t\u1eb7ng Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u00e2m ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; con trai l\u00e0 L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00e0m S\u00f9ng nghi Ph\u00f3 s\u1ee9; H\u1ed5 d\u1ef1c \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu H\u1ed3 Ph\u00fac l\u00e0m Minh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 l\u00e0m T\u00e2n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; Tr\u01b0\u01a1ng Du\u1ec7 l\u00e0m Di\u1ec5n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; L\u01b0u Ph\u00fac l\u00e0m L\u00e2m ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u Ph\u1ee5 N\u0103ng c\u00f9ng 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ch\u01b0 v\u1ec7 Su\u1ea5t ph\u1ee7 Ph\u00f3 su\u1ea5t. Ghi c\u00f4ng cho 4 con trai c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan; 15 con trai c\u1ee7a H\u1ed3 Ph\u00fac v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ch\u01b0 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, ban th\u01b0\u1edfng y ph\u1ee5c, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00e0 c\u1ea5p 100 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e0m \u0110an l\u1ec7nh L\u00fd Ch\u00ednh T\u1eeb nh\u1eadm ch\u1ee9c, g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u1eb7n, \u1edf l\u1ea1i \u0110\u1ee9c Thanh c\u00f9ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c; Th\u1ecb c\u1ea5m H\u1ea1 Th\u1eeba H\u1ea1o d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0110\u1ea1i Danh g\u1eb7p \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. Truy t\u1eb7ng L\u00fd Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, H\u1ea1 Th\u1eeba H\u1ea1o l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9. L\u1ea1i truy t\u1eb7ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0 S\u00f3c m\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn: \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u01b0u Si\u00eau l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9; Nh\u1eadp n\u1ed9i Cao ban N\u1ed9i ph\u1ea9m L\u00fd Tri Thu\u1eadn l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch Ph\u00f3 s\u1ee9; Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c H\u1ed3 \u0110\u1ed9 c\u00f9ng 3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, v\u00e0 ghi c\u00f4ng cho con trai h\u1ecd, c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ebft v\u00ec ngh\u0129a, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n h\u1eadu h\u0129 \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch trung th\u1ea7n. B\u00e8n sai H\u1eefu ty ghi ch\u00e9p s\u1eafc ch\u1ec9 truy t\u1eb7ng v\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m con ch\u00e1u h\u1ecd, ban b\u1ed1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n\n<p>[24] H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Giang Nam, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e2u Vi\u00ean c\u00f2n hai t\u00ean tr\u1ed9m ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c qu\u1eadn kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00f9 nh\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam xin tu s\u1eeda ru\u1ed9ng vu\u00f4ng c\u0169, qu\u00e2n H\u1ecfa S\u01a1n xin \u0111\u1eafp \u0111\u00ea h\u00ecnh tr\u0103ng, Vua cho l\u00e0 vi ph\u1ea1m th\u1ec7 \u01b0\u1edbc v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n\n<p>[26] L\u1ec7nh cho H\u1eefu ty ghi ch\u00e9p c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 \u1edf ti\u1ec1n tuy\u1ebfn khi Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ec3 ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, H\u1ea1p l\u1ed9 \u0110\u00f4 gi\u00e1m H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng 700 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf \u0111\u1ed9ng Thi, Ki\u1ec1m \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n, \u0111em h\u1ebft binh kh\u00ed, \u1ea5n \u0111\u1ed3ng, gi\u1ea5y t\u1edd gi\u1ea3 n\u1ed9p l\u00ean quan.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 4 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng tri c\u1ed1ng c\u1eed.<\/p>\n\n<p>[29] H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng xin \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u1ee3 thuy\u1ec1n s\u1eeda ch\u1eefa mi\u1ebfu T\u1ebf \u0110\u1ed9c, Vua lo ng\u1ea1i l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, b\u00e8n sai ph\u00e1t 200 l\u00ednh \u0111\u1ebfn gi\u00fap vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn d\u00e2ng chim tr\u0129, th\u1ecf \u0111\u1ec3 xin r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, th\u00ec sai quan \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea5p cho.<\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o L\u00fd K\u1ebf Long, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Ninh Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy C\u00e1t B\u00e1, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u1ea8n, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong \u1ea5p, ri\u00eang K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gia phong Khai ph\u1ee7 nghi \u0111\u1ed3ng tam t\u01b0.<\/p>\n\n<p>[32] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam d\u00f9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn l\u0103ng Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, m\u1eb7c \u00e1o tang kh\u00f3c l\u00f3c, ban cho ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef l\u0103ng t\u01a1 l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[34] Sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban D\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o D\u1ee5ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea5y l\u1ea1i ki\u1ebfm ng\u1ef1 \u0111\u00e3 ban.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3o D\u1ee5ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[35] B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Thi\u00ean B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m th\u1ed1ng so\u00e1i ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao[footnote]B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m th\u1ed1ng so\u00e1i ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao, 'th\u1ed1ng so\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed5ng so\u00e1i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 kinh, l\u1ea1i vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, tr\u1ec5 h\u1eb9n, d\u00e2ng s\u1edb xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00ec \u00f4ng l\u00e0 b\u1eadc c\u00f4ng th\u1ea7n c\u0169, kh\u00f4ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, phong Si\u00eau l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u00f9ng T\u00edn, b\u00e3i ch\u1ee9c qu\u00e2n, cho \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c ngay. Ban \u0111\u1ea7u, khi Si\u00eau th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, H\u00e0nh doanh \u0111\u00f4 gi\u00e1m L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc khuy\u00ean Si\u00eau m\u1eb7c \u00e1o tang kh\u00f3c l\u00f3c tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c Si\u00eau ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ti\u1ebfn l\u00ean. Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Do\u00e3n T\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00f3i Si\u00eau t\u1eebng th\u1ea5t tr\u1eadn, ch\u1ec9 l\u00e0 do d\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i, hay l\u00e0 s\u1eed quan c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ki\u00eang k\u1ef5? Nay t\u1ea1m theo b\u1ea3n truy\u1ec7n Do\u00e3n T\u1eafc ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u th\u00eam. T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ra ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u00f3n Si\u00eau, c\u00f3 l\u1ebd l\u00fac \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nghi ng\u1edd Si\u00eau ph\u1ea3n b\u1ed9i, nh\u01b0ng d\u1ea5u v\u1ebft \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. N\u1ebfu nh\u01b0 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n Do\u00e3n T\u1eafc, qu\u1ea3 nhi\u00ean qu\u00e2n b\u1ea1i, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng t\u1ea1i sao m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i ph\u1eabn n\u1ed9 m\u00e0 ph\u1ea3i d\u00f9ng \u00e1o tang kh\u00f3c l\u00f3c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa?)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua b\u00e1n c\u1ecf v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf b\u1ea3y ch\u00e2u T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, v.v., gi\u1ea3m b\u1edbt h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t B\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ea1i gi\u1ea3m b\u1edbt n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n ba qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, phong \u1ea5p v\u00e0 th\u1ef1c phong, v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n[footnote]Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u00e2n t\u1ea1', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aXu\u00e2n Minh Tho\u00e1i Tri\u1ec1u L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n h\u1ea1, 'trung t\u1ea1' vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1eadp t\u1ea1'.[\/footnote], l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng v\u00e0 ng\u1ef1a. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng g\u00ec, nh\u01b0ng Vua th\u1ea5y Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef phi\u00ean tr\u1ea5n, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, vi\u1ec7c n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aXu\u00e2n Minh L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[38] T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, T\u1ea7n H\u00e0n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c ki\u1ec3m hi\u1ec7u v\u00e0 phong \u1ea5p do c\u00f3 c\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>C\u00e1c quan l\u1ea1i v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc t\u1eebng d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n\n<p>[39] L\u1ec7nh cho Ty B\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0 B\u1eafc gi\u1eef l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi vi\u00ean Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, s\u1ee9 th\u1ea7n, thi\u00ean v\u0103n v\u00e0 y quan, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1, l\u1ea1i l\u1ec7nh t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, ph\u00e2n binh \u0111\u1ed3n tr\u00fa, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n chuy\u00ean ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[40] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u0103ng th\u00eam \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu Ng\u0169 Nh\u1ea1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.<\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 t\u1eeb B\u1eafc gi\u1edbi, ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 \u00fd ngh\u0129a r\u1ed3i b\u00e1o l\u1ea1i, v\u00e0 \u0111em th\u01b0 \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[42] L\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u ba m\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n, thay cho m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ngh\u00ecn qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[43] \u0110\u00f4 gi\u00e1m T\u00e2n Th\u00e0nh c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an sai l\u1ea1i mang th\u01b0, xin cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn T\u00e2n Th\u00e0nh bu\u00f4n b\u00e1n. H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u l\u00ean. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u, n\u1ebfu th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n B\u1eafc gi\u1edbi mang h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec t\u1ea1m cho bu\u00f4n b\u00e1n, l\u1ea1i d\u1ee5 c\u00e1c quan B\u1eafc gi\u1edbi, t\u1eeb nay n\u00ean g\u1eedi th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i t\u00e2u b\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, truy t\u1eb7ng Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 V\u0169 B\u1ea1ch l\u00e0m Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh. B\u1ea1ch nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p gi\u1eb7c m\u00e0 ch\u1ebft. L\u1ea1i cho con \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang.<\/p>\n<p><i>(V\u0169 B\u1ea1ch, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[45] D\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, phong Cao ph\u1ea9m Chu V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110i\u1ec7n \u0111\u1ea7u Cao ph\u1ea9m. Trong tr\u1eadn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, V\u0103n Ch\u1ea5t ch\u1ec9 huy ph\u00eda t\u00e2y tr\u1ea1i B\u1eafc, g\u1eb7p Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o t\u1eeb Khi\u1ebft \u0110an tr\u1edf v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ecbnh s\u00e1ng s\u1edbm mai s\u1ebd t\u1eadp k\u00edch, V\u0103n Ch\u1ea5t li\u1ec1n b\u00e1o cho L\u00fd K\u1ebf Long, T\u1ea7n H\u00e0n chu\u1ea9n b\u1ecb. Ch\u1ed1c l\u00e1t sau, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1eadp \u0111\u1ebfn, V\u0103n Ch\u1ea5t xu\u1ea5t qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ed9 h\u1ea1 d\u00f9ng n\u1ecf li\u00ean ch\u00e2u b\u1eafn ch\u1ebft Th\u00e1t L\u00e3m, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n r\u00fat lui. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, khen th\u01b0\u1edfng, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c. <i>(Chu V\u0103n Ch\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[47] Ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi mua ng\u1ef1a chi\u1ebfn, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u1ef1a t\u1eeb 3 tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn 17 tu\u1ed5i quan ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u thu mua, t\u1eeb nay ch\u1ec9 mua t\u1eeb 4 tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn 13 tu\u1ed5i, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea5m.<\/p>\n\n<p>[48] L\u1ec7nh cho hai vi\u00ean quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111i \u0111\u1ebfn Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam, xu\u1ea5t th\u00f3c quan n\u1ea5u ch\u00e1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, l\u1ea1i l\u1ec7nh ch\u1ecdn c\u00e1c vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c, S\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ea7n c\u00e1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, quan tr\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra, m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y b\u00e1o s\u1ed1 ch\u00e1o \u0111\u00e3 c\u1ee9u t\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u1ee9u s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[49] Ra chi\u1ebfu cho d\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 H\u00e0 Nam ph\u1ee7 v\u00e0 T\u1eeb Ch\u00e2u chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi thu\u1ebf thu.<\/p>\n\n<p>[50] L\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc xem x\u00e9t c\u00e1c vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n trong b\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea1i l\u1ec7nh L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u1eeb nay ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9, d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n b\u1ecb kinh \u0111\u1ed9ng, b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean, l\u1ea1i ghi v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch.<\/p>\n\n<p>[52] L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u1eeb nay ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc gi\u1edbi mang gi\u1ea5y t\u1edd \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1, c\u1ea5p tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, \u0111\u01b0a ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, tr\u1ea3 l\u1eddi gi\u1ea5y t\u1edd, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh quy th\u1ee9c ban h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[53] Vua cho r\u1eb1ng sau khi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 H\u00e0 S\u00f3c, n\u00f4ng c\u1ee5 thi\u1ebfu th\u1ed1n, tr\u00e2u b\u00f2 ch\u1ebft nhi\u1ec1u, d\u00e2n v\u00f9ng Ho\u00e0i, S\u1edf d\u00f9ng c\u00e0y \u0111\u1ea1p, b\u1ed1n n\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 thay m\u1ed9t con tr\u00e2u, ra chi\u1ebfu l\u1ea5y m\u1eabu giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, l\u1ec7nh h\u1ecfi d\u00e2n gian, n\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ch\u1ebf t\u1ea1o c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n\n<p>[54] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc L\u01b0 Di\u1ec5m t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng hi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ed9t g\u1ea1o, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n ch\u00edn ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m c\u00e2n, Thi\u1ec1n Ch\u00e2u t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n v\u1ea1n hai ngh\u00ecn hai tr\u0103m c\u00e2n, ra chi\u1ebfu c\u1ea5p cho d\u00e2n \u0111\u00f3i hai n\u01a1i.<\/p>\n\n<p>[55] Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u1ea1i d\u00e2n \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eb7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a x\u00e2m ph\u1ea1m, Tri ch\u00e2u, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng H\u00f2a gi\u1eef v\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec, an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang, d\u00e2n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e2n c\u1eadn mang theo con c\u00e1i n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau \u0111\u1ebfn, d\u1ef1 tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ed1n g\u00ec.\"<\/i> Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng D\u1ee5ng H\u00f2a.<\/p>\n\n<p>[56] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u \u00cdch, Cung, Gia, Mi <i>(b\u1ea3n ch\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2u Mi, c\u00f3 ch\u00e2u Nh\u00e3)<\/i> m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac ti\u1ec1n h\u01a1n 50 v\u1ea1n quan. T\u1eeb khi L\u00fd Thu\u1eadn l\u00e0m lo\u1ea1n, vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, ti\u1ec1n trong d\u00e2n gian ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt, ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng gi\u1ea5y giao t\u1eed \u0111\u1ec3 mua b\u00e1n, n\u1ea3y sinh nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, ki\u1ec7n t\u1ee5ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Vua b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho Tri \u00cdch ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0ng Quan b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft l\u1edbn C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u1edf hai ch\u00e2u Gia, Cung, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u00fac Ch\u00e2u, m\u1ed7i quan d\u00f9ng 30 c\u00e2n s\u1eaft, l\u1ea5y 25 c\u00e2n 8 l\u1ea1ng th\u00e0nh ti\u1ec1n, m\u1ed7i \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n n\u00e0y \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c 1 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, 10 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft nh\u1ecf, d\u00f9ng chung v\u1edbi nhau, d\u00e2n r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[57] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, H\u1ee9a, Tr\u1ea7n, Th\u00e1i b\u1ecb \u0111\u00f3i, xin b\u00e1n th\u00f3c trong kho v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, B\u00e1 v\u00e0 qu\u00e2n An T\u00fac l\u1eadp l\u1ea1i ch\u1ee3 khuy\u1ebfn m\u00e3i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi g\u1eedi th\u01b0 sang ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, y\u00eau c\u1ea7u kh\u00f4ng bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[59] Vua nghe n\u00f3i qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf ngo\u00e0i, v\u1ee3 con nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t, ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec7n l\u00ean, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 \u0111i\u1ec1u tra nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[60] Ch\u00e2u Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ed9ng man \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u, b\u1ecb Th\u1ee9 s\u1eed B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 l\u0129nh d\u00e2ng l\u00ean. Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho Nho M\u00e3nh \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c. Nho M\u00e3nh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1eb9 gi\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n, Vua ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch phong th\u00eam \u1ea5p.<\/p>\n\n<p>[61] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o t\u00e2u r\u1eb1ng Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, Tri L\u1ed9 ch\u00e2u H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, cung \u1ee9ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ed1n, Vua \u0111\u1ec1u ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd K\u1ebf Long qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u Trung V\u0169. K\u1ebf Long xu\u1ea5t th\u00e2n qu\u00fd t\u1ed9c, c\u00f3 ch\u00ed t\u1ef1 l\u1eadp, t\u1eebng m\u1ea5t con nh\u1ecf, Vua sai H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n so\u1ea1n chi\u1ebfu an \u1ee7i, trong chi\u1ebfu c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"N\u00ean kh\u00f3c nh\u01b0 B\u1ed1c Th\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 chuy\u1ec7n T\u1eed H\u1ea1 m\u1ea5t con, K\u1ebf Long bi\u1ebft ch\u1eef, \u0111\u1ecdc th\u1ea5y kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> B\u00e8n sai s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u00f4ng, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tin d\u00f9ng, m\u1ed7i l\u1ea7n xu\u1ea5t chinh \u0111\u1ec1u n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u1ef1. Vua v\u00ec l\u00e0 c\u1eadu ru\u1ed9t n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m phi\u1ec1n \u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e2n, cho \u00f4ng an nh\u00e0n \u1edf phi\u00ean tr\u1ea5n g\u1ea7n, \u00e2n l\u1ec5 r\u1ea5t h\u1eadu. K\u1ebf Long c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e0i n\u0103ng, d\u00f9ng s\u1ef1 khi\u00eam t\u1ed1n th\u1eadn tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n th\u00e2n m\u00ecnh. Khi Minh \u0110\u1ee9c l\u00e2m b\u1ec7nh, mu\u1ed1n g\u1eb7p m\u1eb7t, Vua th\u00fac gi\u1ee5c \u00f4ng \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng K\u1ebf Long ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung V\u1ea1n An d\u00e2ng th\u01b0 ch\u00e0o, r\u1ed3i kh\u00f4ng v\u00e0o cung. L\u1ea1i t\u1eebng sai c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u00f4ng th\u0103m h\u1ecfi, K\u1ebf Long kh\u00f4ng b\u00e0y tr\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 m\u01b0\u1ee3n l\u00f2 tr\u00e0 c\u1ee7a ph\u1ee7 v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 pha u\u1ed1ng. Ban \u0111\u1ea7u, K\u1ebf Long b\u1ecb b\u1ec7nh ung th\u01b0, th\u1ea7y thu\u1ed1c n\u00f3i kh\u00f4ng ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua b\u1ea3o c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"K\u1ebf Long n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u00eda t\u00e2y, \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng l\u1ee1 h\u1eb9n, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang Thi\u1ec3m T\u00e2y ch\u1ebft \u0111\u00f3i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, l\u1ea1i th\u00eam v\u1ed9i v\u00e0ng, gi\u1ebft h\u1ea1i qu\u00e1 nhi\u1ec1u, trong \u0111\u00f3 h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 oan khu\u1ea5t sao? \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng r\u0103n.\"<\/i> B\u00e8n ch\u1ecdn 21 v\u1ecb danh t\u0103ng \u1edf hai ph\u1ed1, \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u si\u00eau 49 ng\u00e0y r\u1ed3i th\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[63] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Cao ph\u1ea9m V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u01b0a ba t\u00ean c\u01b0\u1edbp \u1edf qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i v\u1ec1 kinh, xin x\u1eed t\u1ed9i l\u0103ng tr\u00ec n\u01a1i ch\u1ee3, nh\u01b0ng t\u1ed9i c\u1ee7a ch\u00fang ph\u1ea1m tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1, Vua n\u00f3i: <i>\"L\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng tin v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, hu\u1ed1ng chi b\u1ecdn n\u00e0y ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> B\u00e8n tha c\u1ea3, cho nh\u1eadp ng\u0169.<\/p>\n\n<p>[64] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho nh\u1eefng qu\u00e2n s\u0129 \u1edf c\u00e1c doanh tr\u1ea1i Th\u00f4ng L\u1ee3i, \u0110\u1ee9c Thanh b\u1ecb qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft, ban ti\u1ec1n cho cha m\u1eb9 h\u1ecd, ai c\u00f3 v\u1ee3 con th\u00ec c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u01b0\u1edbi h\u1ecfi.<\/p>\n\n<p>[65] Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, sai s\u1ee9 \u0111i c\u00fang t\u1ebf c\u00e1c n\u00fai s\u00f4ng trong v\u00f9ng.<\/p>\n\n<p>[66] Cu\u1ed1i n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, L\u01b0u T\u1ed5ng, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u Th\u00e1c th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n cho r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb l\u00e0 do Vua ban, xu\u1ea5t t\u1eeb mi\u1ec7ng m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ebft, l\u00faa th\u00f3c l\u00e0 do d\u00e2n tr\u1ed3ng, sinh ra t\u1eeb \u0111\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng thi\u1ebfu. N\u1ebfu cho d\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc, th\u00ec th\u00f3c \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd nhi\u1ec1u. V\u0103n \u0110\u1ebf nghe theo, ra l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, ai n\u1ed9p 600 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ea1o, 12.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n ghi trong \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, c\u00f3 l\u1ee3i cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Nay c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc t\u1eadp trung binh l\u00ednh, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1ed1n k\u00e9m, mong thi h\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, H\u1ee9a Huy\u1ec1n B\u00e1o, lang trung b\u1ed9 Th\u1ee7y, l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ven s\u00f4ng mua th\u00f3c bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u00edt, mong cho ph\u00e9p ti\u1ebfn hi\u1ebfn l\u01b0\u01a1ng th\u00f3c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban quan ch\u1ee9c.\"<\/i><\/p>\n<p>Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c, t\u00e2u xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn An T\u00fac qu\u00e2n, B\u1eafc B\u00ecnh tr\u1ea1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, ai n\u1ed9p 1.000 th\u1ea1ch th\u00f3c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o, V\u0103n h\u1ecdc b\u1ea3n ch\u00e2u, 2.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban xu\u1ea5t th\u00e2n, 3.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ea1 u\u00fd, T\u00e1 ch\u1ee9c, 4.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, 5.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1ef1, Gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1, 6.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0, Ch\u00ednh t\u1ef1, 7.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i ch\u00fac, Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, 8.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, 9.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1eeba, Gi\u00e1m th\u1eeba, Th\u1ecb c\u1ea5m, 10.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Cung ph\u1ee5ng quan; c\u00e1c ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, c\u00e1c ch\u00e2u Minh, H\u00ecnh, Tri\u1ec7u, B\u1ed1i, K\u00fd, B\u00e1c, Doanh, M\u1ea1c, H\u00f9ng, B\u00e1, c\u00e1c qu\u00e2n Can Ninh, Thu\u1eadn An, T\u00edn An, V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, V\u0129nh T\u0129nh, ai n\u1ed9p tr\u00ean 1.000 th\u1ea1ch th\u00ec th\u00eam 200 th\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o, V\u0103n h\u1ecdc, tr\u00ean 2.000 th\u1ea1ch th\u00ec c\u1ee9 th\u1ebf t\u0103ng th\u00eam 200 th\u1ea1ch, \u0111\u1ebfn 12.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Cung ph\u1ee5ng quan; ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh, c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i, T\u1eeb, V\u1ec7, T\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec1n, qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, ai n\u1ed9p tr\u00ean 1.000 th\u1ea1ch th\u00ec th\u00eam 500 th\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o, V\u0103n h\u1ecdc, tr\u00ean 2.000 th\u1ea1ch th\u00ec c\u1ee9 th\u1ebf t\u0103ng th\u00eam 500 th\u1ea1ch, \u0111\u1ebfn 15.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n<p>Vua lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, r\u1ea5t ti\u1ebfc vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00f3i \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 v\u1eabn c\u00f2n, thi h\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, b\u00e8n xin c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0n, V\u1ecb, Kinh, Nguy\u00ean, Kh\u00e1nh, qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung, B\u1ea3o An gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, c\u00e1c ch\u00e2u Kinh, Ninh, Ph\u01b0\u1ee3ng, Nghi, B\u00e2n, Phu, T\u1ea7n, L\u0169ng, Ph\u01b0\u1ee3ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Minh ch\u00e2u, ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, H\u00e0 Trung, c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Gi\u1ea3i, Can, Di\u1ec7u, \u0110an, Ph\u01b0\u1eddng, Qu\u1eafc, Th\u00e0nh, Giai gi\u1ed1ng nh\u01b0 Ho\u00e0i ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ea5y Thi\u1ec7u Di\u1ec7p, Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0m Giao Ch\u00e2u an ph\u1ee7 qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u00ea Ho\u00e0n.<\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c thu\u1ed9c T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, sai ch\u00e1u l\u00e0 A T\u00edch \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean c\u00f4ng tr\u1ea1ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Chu T\u01b0 Na Chi, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, c\u00f3 tr\u00ed d\u0169ng, l\u00e2u nay tham gia m\u01b0u ngh\u1ecb, xin cho l\u00e0m L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u, ban cho tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, l\u1ea1i truy t\u1eb7ng Phan La Chi l\u00e0 trung th\u1ea7n, cho con \u00f4ng l\u00e0 Th\u1ea5t C\u00e1t l\u00e0m Quy \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ban nhi\u1ec1u kh\u00ed t\u1ec7. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ea3y t\u1ed9c Gi\u1ea3 Long c\u00f3 c\u00f4ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed7i th\u00e1ng m\u1ed9t ng\u00e0n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p><i>(T\u1eeb Chu T\u01b0 Na Chi tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n\n<p>[69] Tri\u1ec7u Si\u00eau, con c\u1ee7a Tri\u1ec7u H\u1ed1i, H\u1ed5 D\u1ef1c \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u, t\u1eeb nh\u1ecf b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, nay tr\u1ed1n v\u1ec1, cha nghi ng\u1edd Si\u00eau gi\u1ea3 d\u1ed1i, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh. Vua n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m sao c\u00f3 chuy\u1ec7n con v\u1ec1 m\u00e0 cha l\u1ea1i nghi ng\u1edd?\"<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho v\u1ec1 ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u00f3ng \u1edf Th\u0103ng H\u1ed3ng Ch\u00e2u v\u00e0 Kinh Nam ph\u1ee7, m\u1ed7i n\u01a1i hai ch\u1ec9 huy; K\u1ef3 Ch\u00e2u, Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ch\u1ec9 huy.<\/p>\n\n<p>[71] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u00e1c ch\u00e2u Doanh, \u0110\u1ea1i \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 H\u1ec1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u1ec1 kinh, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc th\u00ec theo l\u1ec7 c\u0169 nh\u1eadp v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng sau th\u00ec giao cho B\u1ed9 th\u1ef1 ty tr\u1ea3 v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[72] Sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, l\u1ea5y b\u1ed1n v\u1ea1n th\u1ea1ch th\u00f3c c\u0169 chia ph\u00e1t cho d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111i s\u1ee9 \u1edf L\u0129nh Bi\u1ec3u v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u01a1n V\u0169 T\u00edch, Li\u00eam Ch\u00e2u ph\u00e1n quan, v\u00e0 Chu Nghi\u00eam, Hu\u1ec7 Ch\u00e2u th\u00f4i quan, \u0111\u1ec1u thanh li\u00eam t\u00e0i gi\u1ecfi, xin cho l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4, cai qu\u1ea3n c\u00e1c qu\u1eadn nh\u1ecf. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u0169 T\u00edch l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, tri Nam H\u00f9ng Ch\u00e2u; Nghi\u00eam l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, tri B\u1ea1ch Ch\u00e2u. L\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng huy\u1ec7n L\u1ec7 Ph\u1ed1 thu\u1ed9c Qu\u1ebf Ch\u00e2u v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3i n\u1ed9p m\u1ed9t tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i h\u1ed9c th\u00f3c t\u1eeb th\u1eddi Ng\u1ee5y Qu\u1ea3ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u01a1n V\u0169 T\u00edch, Chu Nghi\u00eam, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[74] \u0110i\u1ec1n H\u00e1n Hi, \u00dd Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, m\u1ea5t. Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, cho con l\u00e0 H\u00e1n N\u0103ng t\u1eadp ch\u1ee9c th\u1ee9 s\u1eed.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a, tr\u00e2u c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an th\u00ec g\u1eedi th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1ea1i; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb b\u1eaft r\u1ed3i tr\u1ed1n v\u1ec1 th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u1ec1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[76] Vua nghe n\u00f3i d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi thi\u1ebfu d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u00f4ng nghi\u1ec7p, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m s\u1eaft.<\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho qu\u00e2n do T\u1ea7n H\u00e0n \u1edf Ch\u00e2u Thi\u1ec1n ch\u1ec9 huy, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ba ch\u1ec9 huy b\u1ed9 binh, c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ec7nh cho H\u00e0n \u0111em v\u1ec1 kinh s\u01b0.<\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Ch\u00e2u Ho\u00e0n b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung x\u00e2m ph\u1ea1m, h\u1ed9 th\u1ee5c t\u1ed9c V\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1eaft s\u1ed1ng qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00fang, ch\u00e9m gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[79] C\u01a1 quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m c\u00e1c \u0111\u1ea1o mua h\u01a1n tr\u0103m v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, sai Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan, Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, Tr\u1ef1c T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u00f4n C\u1eadn l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, H\u1eefu Th\u1ecb C\u1ea5m, C\u00e1c M\u00f4n Chi H\u1eadu Khang T\u00f4ng Nguy\u00ean l\u00e0m ph\u00f3. H\u00e0nh l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p[footnote]H\u00e0nh l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p: ch\u1eef 'Khi\u1ec3m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. L\u00fac b\u00e0n th\u1ea3o so\u1ea1n qu\u1ed1c th\u01b0, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt, H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n t\u00ecm c\u00e1c b\u1ea3n th\u1ea3o c\u0169 c\u1ee7a hai tri\u1ec1u trong N\u1ed9i t\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m t\u1eb7ng \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 m\u00e0 th\u00eam b\u1edbt. Ngo\u00e0i th\u01b0 g\u1eedi Qu\u1ed1c m\u1eabu, c\u00f2n g\u1eedi ri\u00eang th\u01b0 cho Qu\u1ed1c ch\u1ee7, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ecfi th\u0103m m\u00e0 th\u00f4i. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn khi Qu\u1ed1c m\u1eabu m\u1ea5t, l\u1ec5 nghi \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1ea5t Khi\u1ebft \u0110an, c\u00e1c Th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ec1u ra \u0111\u00f3n, l\u1ea1i sai M\u1ea1c ch\u1ee9c, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, Ph\u1ee5 l\u00e3o b\u01b0ng ch\u00e9n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc ng\u1ef1a, d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea7m \u0111\u1ea5u \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng ngh\u00eanh \u0111\u00f3n, b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t ch\u1eadu n\u01b0\u1edbc v\u00e0 g\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n quan s\u00e1t nhu c\u1ea7u c\u1ee7a s\u1ee9 \u0111o\u00e0n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1eadp t\u1ee9c cung \u1ee9ng. Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7 c\u00e1c m\u00f3n \u0103n Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u1ed3 \u0103n H\u00e1n \u0111\u1ec3 trong \u0111\u1ed3 v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 \u0103n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ec3 trong \u0111\u1ed3 g\u1ed7. \u0110\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n l\u1ea5y ti\u1ec1n[footnote]\u0110\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n l\u1ea5y ti\u1ec1n: ch\u1eef 'd\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu Phi\u00ean Di 1-34 b\u1ed5 sung[\/footnote], ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m c\u1ea3 nh\u00e0. Qu\u1ed1c ch\u1ee7 h\u00e0ng n\u0103m tr\u00e1nh n\u00f3ng \u1edf H\u00e0m L\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec7n, nghe tin s\u1ee9 \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n v\u1ec1 U Ch\u00e2u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u1eddi T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, m\u1edf nh\u1ea1c, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 r\u1ea5t h\u1eadu. Khi T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 t\u1eeb bi\u1ec7t v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 h\u01a1n 500 con ng\u1ef1a. T\u1eeb l\u1ec5 \u0111\u00f3n ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u1ebfn ti\u1ec7c ti\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u00e2n t\u00edn, l\u1eddi l\u1ebd cung k\u00ednh, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng tr\u1ecdng h\u1eadu. N\u1ebfu l\u1ec5 nghi qu\u00e1 m\u1ee9c, T\u00f4n C\u1eadn \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c t\u00f9y t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 th\u00eam b\u1edbt, sao cho v\u1eeba ph\u1ea3i. C\u00e1c s\u1ee9 \u0111o\u00e0n sau \u0111\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 \u0111\u1eafc th\u1ec3.<\/p>\n<p><i>(Khang T\u00f4ng Nguy\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt b\u1ecf thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c v\u00e0o b\u00ecnh l\u1ecd, n\u00e9m xu\u1ed1ng gi\u1ebfng, g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n. Qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ec7nh b\u00e1o c\u00e1o kh\u1eafp H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[82] H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00f4 gi\u00e1m T\u00e2n Th\u00e0nh c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an ra l\u1ec7nh cho d\u00e2n ch\u00fang ph\u00eda nam s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3 d\u00e2ng h\u01b0\u01a1u nai, kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p l\u1ec5 b\u1eb1ng r\u01b0\u1ee3u ngon.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ef1 giao thi\u1ec7p v\u1edbi nhau, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u00e1p l\u1ec5 h\u1eadu h\u0129nh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0111i\u1ec1u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Doanh Ch\u00e2u L\u00fd Di\u00ean \u00c1c l\u00e0m Tri Ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m Tri Doanh Ch\u00e2u, D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Hoa Ch\u00e2u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 l\u00e0m Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u. <i>(Vi\u1ec7c Th\u1eeba C\u1ee7 l\u00e0m Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, c\u00f2n vi\u1ec7c L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Doanh Ch\u00e2u, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi, nay g\u1ed9p l\u1ea1i ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i> Do\u00e3n T\u1eafc t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m kh\u1ed5 qu\u00e2n d\u00e2n, n\u00ean \u0111\u00e3 nh\u00fan nh\u00ecnh ngh\u1ecb h\u00f2a. Tuy t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng so v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00f9ng binh, l\u1ee3i \u00edch v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, ai n\u00f3i h\u00f2a h\u1ea3o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, xin h\u00e3y th\u1eb3ng tay lo\u1ea1i b\u1ecf.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm. N\u1ebfu t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf, Tr\u1eabm c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc?\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Do\u00e3n T\u1eafc, l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i sau khi \u00f4ng \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Doanh Ch\u00e2u, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 B\u1ed9 qu\u00e2n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 T\u00e2y Tang T\u00e1n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5, \u0111i l\u00e0m Ph\u00e1n Ch\u00e2u D\u0129nh Ch\u00e2u. T\u00e1n l\u00e0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau, th\u1ed1ng l\u0129nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng do d\u1ef1 kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n ph\u01a1i b\u00e0y l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u1ec9 l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh ch\u00e2n m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[85] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh xin v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, Vua chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua cho tri\u1ec7u ki\u1ebfn, cho ph\u00e9p \u00f4ng ng\u1ed3i ki\u1ec7u \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, sai hai con l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u1eef T\u00f2ng Gi\u1ea3n v\u00e0 Hi\u1ec7u th\u01b0 lang L\u1eef Tri Gi\u1ea3n \u0111\u1ee1 l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Vua h\u1ecfi han \u00e2n c\u1ea7n, Gi\u1ea3n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc xin h\u00f2a, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 cho l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch. Nay ta m\u1edf l\u00f2ng th\u00e0nh, k\u1ebf t\u1ee5c h\u00f2a h\u1ea3o \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, thi\u00ean h\u1ea1 v\u00f4 s\u1ef1, ch\u1ec9 mong B\u1ec7 h\u1ea1 lu\u00f4n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang.\"<\/i> Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i, v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c cho c\u1ea3 hai con \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[86] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb gian t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 tra h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh, r\u1ed3i gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba an tr\u00ed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy \u0111\u00e3 giao h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd, gi\u1ea3m b\u1edbt ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft, vi\u1ec7c gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p trinh s\u00e1t n\u00ean tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. L\u1ea1i lo r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1ecb h\u1ecd b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd quy t\u1ed9i cho ta, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 k\u1ef9, h\u1ecd v\u1ed1n \u0111\u00e3 ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi sang ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t, t\u1eeb nay n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean tha ch\u1ebft, ch\u1ec9 t\u1ea1m giam l\u1ea1i, \u0111\u1ee3i khi h\u1ecd c\u00f3 l\u1eddi ch\u1ea5t v\u1ea5n, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[87] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u00e1n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean. Vua xem x\u00e9t, th\u1ea5y c\u00f3 b\u1ea3n \u00e1n c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1t, nguy\u00ean ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Nhi\u00eau D\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m r\u1ea5t sai l\u1ea7m, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> R\u1ed3i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i b\u1ed1n b\u1eadc ph\u00e1n quy\u1ebft t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, l\u1ec7nh r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7 n\u1ebfu ph\u00e1n quy\u1ebft lo\u1ea1i th\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ph\u00e1n quy\u1ebft lo\u1ea1i trung n\u1ebfu \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u00fd l\u1ecbch v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 thi c\u1eed \u0111\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ed1i. Khi d\u1eabn tuy\u1ec3n nh\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ed1i, m\u1edbi d\u1ef1a v\u00e0o c\u00f4ng tr\u1ea1ng v\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m trong qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y, Vua t\u1ef1 xem x\u00e9t r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u0103ng gi\u00e1ng, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng chu to\u00e0n. Sau \u0111\u00f3, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan v\u00e0 Tam ban c\u0169ng l\u00e0m theo.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd th\u00e1ng 9 r\u1eb1ng l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u1ee7a Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, tr\u00ecnh l\u00fd l\u1ecbch c\u1ee7a tuy\u1ec3n nh\u00e2n tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y, r\u1ed3i d\u1eabn \u0111\u1ed1i v\u00e0o ng\u00e0y h\u00f4m sau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5 l\u1ec7 c\u1ee7a Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u00e0y n\u00e0o. L\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i n\u0103m th\u1ee9 3 r\u1eb1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7 khi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu ph\u00e1n quy\u1ebft lo\u1ea1i th\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ph\u00e1n quy\u1ebft lo\u1ea1i trung n\u1ebfu \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u00fd l\u1ecbch, c\u00f4ng tr\u1ea1ng v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 thi c\u1eed \u0111\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ed1i, \u0111\u1ec1u kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n ch\u00ed, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed.)<\/i><\/p>\n\n<p>[88] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 3, K\u1ef7 D\u1eadu, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, g\u1ed7 l\u00e0m l\u1ec1u ch\u0103n ng\u1ef1a do quan ph\u1ee7 t\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng mua, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[89] Phan Hoa, con c\u1ee7a Phan H\u1ef1u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u1ecfi b\u1ec7nh, d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 trung tr\u1ef1c c\u1ee7a Phan H\u1ef1u, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, h\u1ea1 chi\u1ebfu ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169 cho Phan Hoa.<\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ninh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u[footnote]Ninh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u. 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 60, th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i trong s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 quy\u1ec3n 279, b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sung ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu; \u0110\u01a1n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u; Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ee3p ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n\n<p>[91] V\u0103n ch\u00e2u xin cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n canh gi\u1eef c\u00e1c tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb cung t\u00ean b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n do L\u1ec5 b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u00f9ng 246 ng\u01b0\u1eddi, chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc, b\u1eadc nh\u1ea5t, nh\u00ec, ba \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, b\u1eadc t\u01b0, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. L\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u1ed7 111 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u00e3 thi n\u0103m l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, chia l\u00e0m ba b\u1eadc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129, tam truy\u1ec1n, h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n. H\u00f4m sau, kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 570 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u1eedu kinh tr\u1edf xu\u1ed1ng, chia l\u00e0m ba b\u1eadc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ea3n khoa \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, xu\u1ea5t th\u00e2n, \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. L\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u1ed7 75 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c khoa t\u1eeb tam l\u1ec5 tr\u1edf xu\u1ed1ng, chia l\u00e0m ba b\u1eadc, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, th\u1ee5 ch\u1ee9c th\u1eed h\u00e0m quan.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, s\u1ed1 li\u1ec7u h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. Xem t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Th\u00edch Lu\u00e2n v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y, n\u0103m \u0111\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ea1o c\u00f3 g\u1ea7n ba ngh\u00ecn ti\u1ebfn s\u0129, h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi thi c\u00e1c khoa kh\u00e1c.)<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"H\u00f4m qua Tr\u1eabm xem c\u00e1c quy\u1ec3n thi do quan kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh, th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o b\u1eadc cu\u1ed1i qu\u00e1 nhi\u1ec1u, b\u00e8n sai x\u00e9t l\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch. G\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed nhi\u1ec1u s\u0129 t\u1eed, ph\u1ea3i d\u00e1n t\u00ean ch\u1ea5m l\u1ea1i, c\u1ed1t sao cho tinh \u0111\u00fang, nh\u01b0ng quan kh\u1ea3o kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm, h\u1ea1 b\u1eadc qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, mu\u1ed1n t\u1ecf ra c\u00f4ng minh kh\u00f4ng t\u01b0 v\u1ecb, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a. B\u00e0i c\u1ee7a \u0110\u1ecbch l\u00e0m t\u1ed1t nh\u1ea5t. L\u00fd T\u01b0 c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00e1ng khen, nghe n\u00f3i thu\u1edf nh\u1ecf m\u1eb9 b\u1ecb cha b\u1ecf, v\u1ec1 nh\u00e0 c\u1eadu, T\u01b0 ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f3c l\u00f3c, xin \u0111\u00f3n m\u1eb9 v\u1ec1, th\u1eadm ch\u00ed nh\u1ecbn \u0103n th\u1ecbt c\u00e1, ch\u1ec9 \u0103n chay \u0111\u1ec3 c\u1ea7u kh\u1ea5n; l\u1ea1i ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc h\u00e0nh, t\u1ef1 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t, c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen v\u1eady.\"<\/i> B\u00e8n b\u1ed5 \u0110\u1ecbch l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba, T\u01b0 v\u00e0 H\u1ea1 H\u1ea7u L\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, th\u00f4ng ph\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u. Ti\u1ebfn s\u0129 b\u1eadc nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, tri l\u1ec7nh l\u1ee5c, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0m ph\u00e1n ty, b\u1ea1 u\u00fd. \u0110\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9c Ch\u00e2u; T\u01b0 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n D\u1ee5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ecbch v\u00e0 Gi\u1ea3 Bi\u00ean \u0111\u1ec1u n\u1ed5i ti\u1ebfng trong tr\u01b0\u1eddng thi, \u0111\u1ebfn khi L\u1ec5 b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, quan kh\u1ea3o xem b\u00e0i c\u1ee7a h\u1ecd, th\u1ea5y b\u00e0i ph\u00fa c\u1ee7a \u0110\u1ecbch l\u1ea1c v\u1eadn, Bi\u00ean lu\u1eadn <i>\"\u0110\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n b\u1ea5t nh\u01b0\u1ee3ng \u01b0 s\u01b0\"<\/i>, l\u1ea5y s\u01b0 l\u00e0 ch\u00fang, kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00fa s\u1edb, b\u00e8n \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho v\u00e0o thi \u0111\u00ecnh. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n b\u00e0n r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1c v\u1eadn l\u00e0 do kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9; c\u00f2n b\u1ecf ch\u00fa s\u1edb m\u00e0 l\u1eadp lu\u1eadn kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 cho \u0111\u1ed7, s\u1ee3 s\u0129 t\u1eed t\u1eeb nay bu\u00f4ng th\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u1ea9n m\u1ef1c. B\u00e8n l\u1ea5y \u0110\u1ecbch m\u00e0 b\u1ecf Bi\u00ean. B\u00e0n lu\u1eadn trong tri\u1ec1u l\u00fac \u1ea5y \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[93] Ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi An D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7n Qu\u00e1n th\u00edch b\u00e0n v\u1ec1 binh ph\u00e1p. Trong ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1edbn l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh, V\u01b0\u01a1ng Vinh thua tr\u1eadn, Tr\u1ea7n Qu\u00e1n d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ch\u00e9m Ph\u00f3 Ti\u1ec1m, Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Do\u00e3n[footnote]Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Do\u00e3n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 279 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u00f3 Ti\u1ec1m v\u00e0 quy\u1ec3n 303 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], khi\u1ebfn cho b\u1ecdn Qu\u1ef3nh s\u1ee3 ch\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng nghi\u00eam kh\u1eafc ch\u1ebf \u0111\u1ed9, sau n\u00e0y s\u1ebd c\u00e0ng l\u1ecfng l\u1ebbo. Xin l\u1eadp ph\u00e1p, ph\u00e0m k\u1ebb n\u00e0o b\u1ecf ch\u1ea1y trong tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 hi\u1ec7u \u00fay \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00e9m. T\u01b0\u1edbng l\u1edbn t\u1eed tr\u1eadn, ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, x\u1eed nh\u01b0 qu\u00e2n b\u1ecf ch\u1ea1y. Qu\u00e2n thua, th\u00e0nh b\u1ecb v\u00e2y, b\u1ed9 \u0111\u1ed9i kh\u00e1c \u0111\u1ee7 s\u1ee9c c\u1ee9u m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, x\u1eed t\u1ed9i tr\u00ec ho\u00e3n. Nh\u01b0 v\u1eady, h\u00ecnh ph\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec qu\u00e2n s\u0129 s\u1ebd c\u1ed1 g\u1eafng.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn, \u0111\u1ecbnh tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn thi \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, nh\u01b0ng c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh cho r\u1eb1ng b\u1ecdn Qu\u1ef3nh \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, n\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u1eebng d\u00e2ng ba b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ebf, tuy\u1ec3n t\u01b0\u1edbng, luy\u1ec7n binh, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea5t c\u00f3 s\u00e1u \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i[footnote] '\u0110\u1ea5t c\u00f3 s\u00e1u \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Qu\u00e1n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ed7 y\u1ebfu h\u1ea1i'.[\/footnote], nay bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 m\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a C\u1ed5 B\u1eafc, nh\u01b0ng t\u1eeb th\u00e0nh Uy L\u1ed7 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n d\u00e0i ba tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u1ea5t \u0111ai l\u1ea7y l\u1ed9i, c\u1eb1n c\u1ed7i, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ed7 tr\u1eddi h\u1edf, tr\u1eddi s\u1ee5p, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng ti\u1ebfn v\u00e0o. T\u1eeb Uy L\u1ed7 v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u00fai Lang S\u01a1n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, thu\u1eadn l\u1ee3i cho k\u1ef5 binh x\u00f4ng pha, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t t\u1ea5t ph\u1ea3i tranh, ai chi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc th\u00ec nh\u00e0n, ai \u0111\u1ebfn sau th\u00ec v\u1ea5t v\u1ea3, n\u00ean c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u1ed1i ph\u00f3. X\u01b0a L\u00fd H\u00e1n Si\u00eau gi\u1eef ch\u00e2u Doanh, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u00f2m ng\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea5c \u0111\u1ea5t ph\u00eda nam \u1ea3i, nay t\u01b0\u1edbng s\u00fay ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng nh\u1edd \u00e2n hu\u1ec7, tuy c\u1ea9n tr\u1ecdng \u0111\u00e1ng tin, nh\u01b0ng khi g\u1eb7p \u0111\u1ecbch th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, n\u00ean th\u1ebf \u0111\u1ecbch c\u00e0ng m\u1ea1nh, qu\u00e2n ta thua tr\u1eadn ngo\u00e0i bi\u00ean \u0111\u00e3 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t trong tuy\u1ec3n t\u01b0\u1edbng. Qu\u1ed1c gia thu d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i d\u0169ng trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o c\u1ea5m qu\u00e2n, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o ban th\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng m\u00e0 th\u00f4i, quen ngh\u1ec9 ng\u01a1i, l\u00e2u kh\u00f4ng bi\u1ebft chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 kinh s\u01b0, kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi. Chi b\u1eb1ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, l\u1ea1i bi\u00ean ch\u1ebf d\u00e2n \u0111inh l\u00e0m ph\u1ee7 binh, khi\u1ebfn qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u0110\u1ecbch[footnote] 'khi\u1ebfn qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u0110\u1ecbch', ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], qu\u00e2n ph\u00eda t\u00e2y ch\u1ed1ng gi\u1eb7c Nhung, kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, quen thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00ecnh, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec1u th\u00edch chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e2m ki\u00eau ng\u1ea1o.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Khi\u1ebft \u0110an xin k\u1ebft minh, Qu\u00e1n l\u1ea1i d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u1eb7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean \u1ea3i, b\u1eaft \u0111i h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n d\u00e2n l\u00e0nh, nay nh\u00e2n l\u00fac m\u1edbi th\u00f4ng hi\u1ebfu, n\u00ean xu\u1ea5t v\u00e0ng l\u1ee5a trong n\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c l\u1ea1i, ch\u00fang ham l\u1ee3i, t\u1ea5t s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n ta, t\u1eeb b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 s\u1ebd \u0111\u1ed9i \u01a1n v\u00f4 c\u00f9ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m ti\u1ebfn s\u0129, thi \u1edf \u0111i\u1ec7n \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, Vua nh\u1edb t\u00ean \u00f4ng, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> B\u00e8n th\u0103ng l\u00ean h\u1ea1ng nh\u00ec, ban cho \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129. Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 d\u00e2ng th\u01b0 t\u1ef1 ti\u1ebfn, xin \u0111\u01b0\u1ee3c khoa danh, Vua th\u1ea5y C\u1ee7 t\u1eeb Y\u1ebfn K\u1ebf quy thu\u1eadn, l\u00e0m quan thanh li\u00eam, l\u1ea1i t\u1ef1 g\u1eafng h\u1ecdc h\u00e0nh, b\u00e8n \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, v\u1eabn ghi t\u00ean v\u00e0o b\u1ea3ng m\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 2, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u T\u1ed1ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[94] \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Kh\u1ed5ng Qu\u1ef9 t\u00e2u: <i>\"Ch\u00e2u B\u1ed1i t\u1eeb th\u1eddi Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u1ea1nh Nguy\u00ean K\u1ef7 b\u1eaft d\u00e2n n\u1ed9p thu\u1ebf, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n, l\u1ea5y ph\u1ea7n d\u01b0 th\u1eeba \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u01b0u s\u1ee9, t\u1eadp t\u1ee5c \u1ea5y v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Vua li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n\n<p>[95] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Tr\u1ecbnh l\u00e0 Ng\u1ee5y N\u0103ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m H\u1eefu v\u0169 l\u00e2m t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Khi qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an r\u00fat kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ec1u \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1, t\u1eadp trung \u1edf \u0110\u1ea1i Danh. L\u00fac \u0111\u00f3, N\u0103ng c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, T\u00e0o X\u00e1n c\u00f9ng \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu sai X\u00e1n \u0111em qu\u00e2n t\u1eeb c\u1eeda b\u1eafc chia \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n \u0111\u1ed9i ng\u0169 v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i qu\u00e2n c\u1ee7a N\u0103ng theo sau. N\u0103ng gi\u1eadn To\u00e0n Chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 m\u00ecnh \u0111i sau, li\u1ec1n th\u00fac ng\u1ef1a tranh v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc. To\u00e0n Chi\u1ebfu ng\u1ed3i tr\u00ean l\u1ea7u th\u00e0nh gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn, N\u0103ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i s\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf, li\u1ec1n c\u01b0\u1edbp cung c\u1ee7a To\u00e0n Chi\u1ebfu r\u1ed3i b\u1ecf \u0111i. H\u00f4m sau, N\u0103ng g\u1eb7p Ph\u00e1n ph\u1ee7 s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i vu c\u00e1o To\u00e0n Chi\u1ebfu b\u1eafn b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u00c1p \u0111\u1ed9i, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, l\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t l\u1ed9n x\u1ed9n. To\u00e0n Chi\u1ebfu d\u00e2ng m\u1eadt s\u1edb k\u1ec3 t\u1ed9i N\u0103ng r\u00fat lui ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u00e0 qu\u00e2n v\u1ec1 kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1. Vua l\u00fac \u0111\u1ea7u nghe tin N\u0103ng kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u00fang h\u1eb9n, r\u1ea5t gi\u1eadn, v\u1eeba l\u00fac To\u00e0n Chi\u1ebfu d\u00e2ng t\u1ea5u, b\u00e8n h\u1ecfi Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ee9c N\u0103ng.<\/p>\n\n<p>[96] Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c L\u00fd Y\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u1edf qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, c\u00f3 c\u00f4ng, b\u1ecb tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ch\u1ebft. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng Y\u1ebfn l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, l\u1ea1i \u01b0u \u0111\u00e3i gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 7 n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[97] L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 m\u1edbi \u0111\u1ed7 d\u00f9ng xe ng\u1ef1a, y ph\u1ee5c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 quy \u0111\u1ecbnh, xin ban l\u1ec7nh c\u1ea5m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1ea7m hai d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng, g\u1eb7p quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u th\u00ec ph\u1ea3i d\u1eebng ng\u1ef1a \u0111\u1ee9ng n\u00e9p v\u00e0o b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u1ea5m d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch c\u01b0\u1edbp b\u00f3c gia s\u00fac, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef, t\u1ed9i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec b\u1ed9 ph\u1eadn li\u00ean quan \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh.<\/p>\n\n<p>[99] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng ch\u00faa, c\u1eadn th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec th\u00e2n thu\u1ed9c, kh\u00e1ch kh\u1ee9a m\u00e0 xin ban danh hi\u1ec7u khoa c\u1eed. L\u00fac \u0111\u00f3, T\u1ea5t S\u0129 An v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1u v\u00ec ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n m\u00e0 xin, Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i ch\u1ea5p thu\u1eadn, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[100] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u C\u01a1 nghi ty Tri\u1ec7u Di\u00ean T\u1ed9 l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00e0nh B\u1eafc Khuy\u1ebft, H\u00f9ng Ch\u00e2u[footnote]Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00e0nh B\u1eafc Khuy\u1ebft, H\u00f9ng Ch\u00e2u: S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-122 \u0111\u1ec1u ghi gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00e0nh B\u1eafc Quan, H\u00f9ng Ch\u00e2u'.[\/footnote], ban th\u01b0\u1edfng 300 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim. Di\u00ean T\u1ed9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng h\u1ecd l\u1edbn trong ch\u00e2u, t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u1ecf ti\u1ec1n c\u1ee7a ri\u00eang k\u1ebft giao v\u1edbi h\u00e0o ki\u1ec7t \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, li\u1ec1n b\u00e1o ngay cho t\u01b0\u1edbng ch\u00e2u, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. L\u00fac n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u01a1n 70 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c h\u00f2a h\u1ea3o v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u1ec3 hi\u1ec7n th\u00e0nh \u00fd, qu\u1ed1c gia lu\u00f4n gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, l\u00fd l\u1ebd \u1eaft s\u1ebd l\u00e2u d\u00e0i.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Em g\u00e1i c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu l\u00e0 T\u1ec1 phi, kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn v\u1edbi ch\u1ecb g\u00e1i, nh\u1eefng v\u00e0ng b\u1ea1c qu\u1ed1c gia ban t\u1eb7ng \u0111\u1ec1u v\u1ec1 tay qu\u1ed1c ch\u00faa v\u00e0 m\u1eb9, k\u1ebb d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, mong t\u1eeb nay vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n, th\u00ec k\u1ebb d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, \u1eaft s\u1ebd vui m\u1eebng.\"<\/i> L\u1ea1i k\u1ec3 r\u00f5 phong t\u1ee5c, \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng, kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd, c\u00f9ng nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1eddi T\u1ea5n, H\u00e1n, r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. Vua h\u1ecfi \u00f4ng mu\u1ed1n g\u00ec, \u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>\"Gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng d\u00f9ng n\u1eefa, c\u00f3 gia quy\u1ebfn \u1edf Thanh Ch\u00e2u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i th\u0103m h\u1ecd tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 v\u00ec \u0111\u00e3 th\u00f4ng h\u1ea3o v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1eb7t C\u01a1 nghi ty n\u1eefa, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m.<\/p>\n\n<p>[101] Vua lo ng\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc v\u00ec b\u00e3i binh m\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ea7u \u0111\u1ecbch, chi\u1ebfn b\u1eb1ng n\u1ebfu h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa ngay.<\/p>\n\n<p>[102] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u01b0 t\u1eeb c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec nghi ng\u1edd th\u00ec b\u00e1o ngay, c\u00f2n vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o g\u1ea5p l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 r\u1ed3i m\u1edbi tr\u1ea3 l\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft. L\u00fac \u0111\u00f3, An T\u00fac qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc g\u1eedi th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u t\u00ecm b\u1eaft tr\u00e2u b\u00f2 b\u1ecb m\u1ea5t, qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, l\u1ea1i lo c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i, kh\u00f3 thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng mu\u1ed1n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb tri\u1ec1u ngh\u1ecb, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[103] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng, huy\u1ec7n Dung Th\u00e0nh b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u00e3 \u0111u\u1ed5i ng\u1ef1a v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3 \u0111\u1ec3 th\u1ea3, th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd sai ng\u01b0\u1eddi mang chim tr\u0129 v\u00e0 th\u1ecf \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m, xin m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea5t c\u1ecf. Vua n\u00f3i: <i>\"S\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3 c\u00e1ch H\u00f9ng Ch\u00e2u h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u00e2n hai b\u00ean n\u1ed9p thu\u1ebf, nh\u01b0ng c\u1ea7u s\u00f4ng l\u00e0 do H\u00f9ng Ch\u00e2u x\u00e2y d\u1ef1ng, ranh gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh t\u1eeb l\u00e2u, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng ch\u0103n th\u1ea3? \u0110\u00e2y l\u00e0 do h\u1ecd \u1ef7 v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u00e3 th\u00f4ng h\u00f2a, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u0103n c\u1ea3n, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c sai quan bi\u00ean gi\u1edbi so\u1ea1n th\u01b0, n\u00eau r\u00f5 l\u1eddi th\u1ec1, b\u00e1o cho th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n \u0111e. Hu\u1ed1ng chi nay l\u00e0 l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00f2a hi\u1ebfu, c\u00e0ng ph\u1ea3i gi\u1eef v\u1eefng, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[104] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng g\u1ea5m v\u00f3c l\u1ee5a l\u00e0 \u0111em ra ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi bu\u00f4n b\u00e1n, Vua lo r\u1eb1ng l\u00f2ng tham c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nhung kh\u00f4ng \u0111\u00e1y, n\u1ebfu m\u1edf \u0111\u1ea7u th\u00ec h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u00f2i mua m\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[105] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m vi\u00ean li\u00eau Th\u1ea7n D\u0169ng l\u00e0 L\u01b0u Si\u00eau l\u00e0m \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu c\u1ee7a qu\u00e2n n\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Si\u00eau \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Doanh Ch\u00e2u, khi gi\u1eb7c t\u1ea5n c\u00f4ng g\u1ea5p, Si\u00eau ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ed9t g\u00f3c th\u00e0nh, th\u00e2n ch\u1ecbu \u0111ao ki\u1ebfm, v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u00e1 t\u00ean cho c\u00e1c d\u0169ng s\u0129, ch\u1ec9 huy h\u1ecd ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. Khi gi\u1eb7c r\u00fat lui, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng, th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed9t x\u1ea5p l\u1ee5a, Si\u00eau l\u1ea1y t\u1ea1 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f4ng c\u1ee7a Si\u00eau, m\u00e0 l\u00e0 s\u1ee9c c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, xin chia \u0111\u1ec1u cho h\u1ecd.\"<\/i> Vua nghe tin, khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung d\u0169ng v\u00e0 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u01b0\u1edfng. M\u1ed9t h\u00f4m, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u1eadp c\u00f4ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, ch\u01b0a th\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu c\u1ee7a qu\u00e2n m\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c n\u00e0y, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1eb7t ra, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 khuy\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[106] T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, ban cho \u00e1o \u0111\u1ecf. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, thi v\u0103n ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, X\u00e1 nh\u00e2n, nh\u01b0ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1ed1n bi\u1ebft ti\u1ebfng T\u0103ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn thi \u1edf ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[107] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quan t\u01b0\u1eddng \u0111o\u00e1n \u00e1n \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 v\u00e0 quan t\u01b0\u1eddng ph\u00fac \u00e1n \u1edf H\u00ecnh b\u1ed9 ph\u1ea3i th\u1eed x\u1eed n\u0103m v\u1ee5 \u00e1n, sai quan c\u00f9ng hai ty \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1eabn nhau.<\/p>\n\n<p>[108] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh b\u1ecb \u0111\u00f3i, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty m\u1edf kho ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u \u0111\u00f3i. L\u00fac n\u00e0y, c\u00e1c th\u00e0nh bi\u00ean gi\u1edbi \u0111ang thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00e1c quan xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty lo li\u1ec7u. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u00e3 r\u00fat kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00e2n ch\u00fang v\u1eeba tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n, n\u1ebfu giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho b\u00ean ngo\u00e0i, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c b\u1eaft d\u00e2n v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea5p, l\u00e0m sao h\u1ecd ch\u1ecbu n\u1ed5i?\"<\/i> B\u00e8n sai T\u1eeb b\u1ed9 lang trung L\u1ea1c H\u00f2a \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u00e0n k\u1ebf ho\u1ea1ch. Khi tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u xin theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Tam ty, ai n\u1ed9p c\u1ecf kh\u00f4 cho quan th\u00ec theo l\u1ec7 mua l\u00faa m\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 t\u00e1m ph\u1ea7n ti\u1ec1n, hai ph\u1ea7n ng\u00e0 voi v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u. L\u00faa m\u1ea1ch \u1edf qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac v\u00e0 tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u. Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu xu\u1ea5t h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7 c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y th\u1ef1c ph\u1ea9m, nh\u1eb1m t\u0103ng c\u01b0\u1eddng d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(L\u1ea1c H\u00f2a, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[109] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, cung t\u00ean v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n cho ngo\u1ea1i t\u1ed9c. L\u00fac n\u00e0y, t\u1ed9c D\u1ea1ng \u0110an \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin mua cung t\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng D\u1ea1ng \u0110an c\u00f3 c\u00f4ng lao \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, giao cho h\u1ecd nhi\u1ec7m v\u1ee5 ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u1ec7nh cho ch\u00e2u V\u1ecb c\u1ea5p ph\u00e1t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ban th\u01b0\u1edfng ri\u00eang cho T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng \u01b0u \u00e1i. T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c l\u1ea1i d\u00e2ng ng\u1ef1a, xin \u0111\u1ed5i v\u00e0ng v\u00e0 v\u1ea3i m\u00e0u \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda ch\u00f9a chi\u1ec1n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu theo y\u00eau c\u1ea7u ban th\u01b0\u1edfng, tr\u1ea3 l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb ng\u1ef1a.<\/p>\n\n<p>[110] Th\u00e1ng n\u00e0y, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi h\u00e0ng n\u0103m d\u00e2ng ng\u1ef1a cho Vua, t\u1eeb nay ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 ng\u1ef1a h\u1ea1ng nh\u1ea5t, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh xem x\u00e9t, n\u1ebfu nhi\u1ec1u ng\u1ef1a \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec m\u1edbi lu\u1eadn c\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u mua ng\u1ef1a, ch\u1ecdn tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng con cao l\u1edbn, sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0a v\u1ec1, g\u1ecdi l\u00e0 ng\u1ef1a c\u1ee7a Vua, nh\u01b0ng khi xem x\u00e9t, \u0111a ph\u1ea7n ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ng\u1ef1a m\u01b0\u1ee3n danh ngh\u0129a n\u00e0y, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f2i h\u1ecfi cung c\u1ea5p, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[111] Nha m\u00f4n c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u1edf qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec Thanh Ch\u00e2u xa c\u00e1ch bi\u1ec3n, c\u00f4ng v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, n\u00ean d\u1eddi m\u1ed9t nha m\u00f4n v\u1ec1 Thanh Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[112] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, mi\u1ec5n thu\u1ebf nh\u00e0 hai n\u0103m cho d\u00e2n c\u01b0 \u1edf Doanh Ch\u00e2u, t\u0103ng ni t\u1eebng tham gia gi\u1eef th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[113] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, qu\u00e2n Thu\u1eadn An t\u00e2u r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai nha hi\u1ec7u \u0111\u01b0a b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn gi\u1edbi B\u1eafc \u1edf D\u1ecbch Ch\u00e2u, tri ch\u00e2u \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00e3i b\u1eb1ng l\u1ec5 kh\u00e1ch, cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c r\u1ea5t h\u1eadu, lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng s\u1ebd l\u1ea1i sai t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn qu\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5 l\u1ec5 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i th\u1ebf n\u00e0o. Chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu gi\u1edbi B\u1eafc sai t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ec1u cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, n\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ecb cao th\u00ec ti\u1ebfp \u0111\u00e3i b\u1eb1ng l\u1ec5 kh\u00e1ch.<\/p>\n\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ec7nh cho Ng\u1ea1c Ch\u00e2u m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n c\u1ee9u \u0111\u00f3i cho d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ch\u00e9m Th\u00e2n T\u00f4ng C\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi \u00e1o v\u1ea3i, \u1edf ch\u1ee3 T\u00e2y, v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n \u0110\u0103ng V\u0103n vu c\u00e1o t\u1ec3 th\u1ea7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u00f9ng An V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ki\u1ec7t m\u01b0u ph\u1ea3n.<\/p>\n\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1ea3m b\u1edbt r\u1ea5t nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng sau n\u00e0y kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1eeb hai n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u cho thay phi\u00ean, v\u00e0 d\u00f9ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ee7 s\u1ed1 thay th\u1ebf nh\u1eefng \u0111\u01a1n v\u1ecb thi\u1ebfu qu\u00e2n, nh\u01b0 v\u1eady tuy th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f3 t\u0103ng th\u00eam c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ea1i.\"<\/i> L\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf H\u00e0 S\u00f3c, ph\u00e0m qu\u00e2n s\u0129 thi\u1ebfu s\u1ed1 th\u00ec n\u00ean ra s\u1ee9c chi\u00eau m\u1ed9, \u0111\u1eebng v\u00ec giao h\u1ea3o v\u1edbi n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng m\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[117] Th\u1ee9 s\u1eed Nam \u0110an Ch\u00e2u l\u00e0 M\u1ea1c H\u1ed3ng H\u1ea1o ch\u1ebft, con tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 Ho\u00e0i K\u00ecnh k\u1ebf nhi\u1ec7m cha, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u b\u1ecb em l\u00e0 Ho\u00e0i B\u1ee9c \u0111u\u1ed5i \u0111i, Ho\u00e0i K\u00ecnh d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn. Chi\u1ebfu cho Nghi Ch\u00e2u c\u1ea5p ru\u1ed9ng hoang \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho Ho\u00e0i B\u1ee9c l\u00e0m tri Nam \u0110an Ch\u00e2u, l\u1ea1i d\u1ee5 r\u1eb1ng n\u1ebfu t\u1ecf ra trung thu\u1eadn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[118] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Giang Nh\u1eadt T\u00e2n l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129. Nh\u1eadt T\u00e2n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, \u0111u\u1ed5i theo gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, l\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00e1 tr\u1ea1i gi\u1eb7c ban \u0111\u00eam, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng n\u00e0y. Gi\u00e1m qu\u00e2n L\u01b0u T\u1ef1, qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ki\u00eam ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[119] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u1eaft, l\u1ec7nh gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n th\u00f3c trong kho.<\/p>\n\n<p>[120] Binh l\u00ednh ph\u1ea3i \u0111i ph\u1ee5c d\u1ecbch \u1edf Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u m\u01b0u c\u01b0\u1edbp v\u0169 kh\u00ed trong kho, gi\u1ebft quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ea3n, ch\u01b0a ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng th\u00ec b\u1ecb tri ch\u00e2u L\u00fd T\u1ed1n c\u00f9ng \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m, cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng Vi\u1ec7t \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i T\u1ed1n, Vi\u1ec7t, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(T\u1ed1n, ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u trong s\u00e1ch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng, Vi\u1ec7t, kh\u00f4ng r\u00f5.)<\/i><\/p>\n\n<p>[121] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ty B\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng qu\u00e2n s\u0129 trong qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 gi\u00e0 y\u1ebfu ho\u1eb7c b\u1ec7nh t\u1eadt, c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thay th\u1ebf t\u00ean m\u00ecnh th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a t\u00ean kh\u1ecfi s\u1ed5 qu\u00e2n. Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, d\u00f9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n nh\u01b0ng t\u1ef1 nguy\u1ec7n thay th\u1ebf, c\u0169ng cho ph\u00e9p.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[122] Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"C\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n n\u00f3i r\u1eb1ng khi Hi\u1ebfu Ch\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e2m b\u1ec7nh, t\u1eebng n\u00f3i: 'Ta kh\u00f4ng lo g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 lo sau khi nh\u1eafm m\u1eaft, h\u1ecd h\u00e0ng kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, c\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean r\u0103n d\u1ea1y.' Nay nghe n\u00f3i T\u1ed1ng Nguy\u00ean H\u00e1n qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Kinh \u0110\u00f4 xin chia gia t\u00e0i, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, nh\u01b0ng v\u1eabn d\u1ea1y b\u1ea3o h\u1ecd h\u00e0ng ph\u1ea3i c\u00e0ng th\u00eam hi\u1ebfu thu\u1eadn, c\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo l\u1eddi di hu\u1ea5n c\u1ee7a ti\u00ean h\u1eadu.\"<\/i> Nguy\u00ean H\u00e1n l\u00e0 con \u00fat c\u1ee7a T\u1ed1ng \u1ed0c.<\/p>\n\n<p>[123] Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n \u0110i\u1ec7n, tri\u1ec7u c\u00e1c v\u1ecb ch\u1ee7 tr\u00ec c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn h\u1ecfi han, ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t s\u1eafc \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m t\u0103ng quan \u1edf hai ph\u1ed1 T\u1ea3 v\u00e0 H\u1eefu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, g\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, n\u00ean Vua \u0111\u00edch th\u00e2n xem x\u00e9t v\u00e0 th\u1eed nghi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[124] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u S\u01b0 \u0110\u1ea1o b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Trung V\u0169 h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u01a1n Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, em c\u1ee7a S\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u00e0 K\u1ef7 \u0110\u1ea1o thi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u danh s\u00e1ch l\u00ean \u0111\u1ec3 thi \u0111\u00ecnh. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1ea5t c\u1ea3 b\u00e0i thi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e1n k\u00edn t\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m. Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m gi\u00e1m kh\u1ea3o, \u0111\u00e3 d\u1ea1y K\u1ef7 \u0110\u1ea1o \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u00ed m\u1eadt trong b\u00e0i thi. Khi K\u1ef7 \u0110\u1ea1o \u0111\u1ed7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e3i b\u1ecf t\u00ean kh\u1ecfi danh s\u00e1ch, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi n\u1eefa. Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n bao dung, kh\u00f4ng truy c\u1ee9u s\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng S\u01b0 \u0110\u1ea1o c\u1ed1 xin ph\u00e2n x\u1eed r\u00f5 r\u00e0ng. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, Binh b\u1ed9 lang trung Bi\u00ean T\u00fac, N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ee7 x\u00e9t x\u1eed. V\u00ec t\u1ed9i vu c\u00e1o, c\u1ea3 S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 5 c\u00f9ng v\u1edbi K\u1ef7 \u0110\u1ea1o, c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aV\u01b0\u01a1ng Du Ng\u1ef1 S\u1eed K\u00fd\u300b c\u00f3 ghi v\u1ec1 Tr\u1ea1m, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Sung, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 2, kh\u00f4ng ph\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[125] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111i theo, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng. Vua xem s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, l\u1ea1i xem c\u00e1c b\u1ee9c h\u1ecda trong c\u00e1c g\u00e1c. Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh, ph\u00eda b\u1eafc th\u00f4ng v\u1edbi cung c\u1ea5m. Tr\u00ean g\u00e1c l\u01b0u tr\u1eef 5.115 quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u00e0 cu\u1ed9n s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, ph\u00eda d\u01b0\u1edbi \u0111\u1eb7t s\u00e1u g\u00e1c: Kinh \u0111i\u1ec3n c\u00e1c c\u00f3 3.762 quy\u1ec3n, S\u1eed truy\u1ec7n c\u00e1c c\u00f3 821 quy\u1ec3n, T\u1eed th\u01b0 c\u00e1c c\u00f3 10.362 quy\u1ec3n, V\u0103n t\u1eadp c\u00e1c c\u00f3 8.031 quy\u1ec3n, Thi\u00ean v\u0103n c\u00e1c c\u00f3 2.564 quy\u1ec3n, \u0110\u1ed3 h\u1ecda c\u00e1c c\u00f3 1.421 cu\u1ed9n, quy\u1ec3n v\u00e0 t\u1eadp. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i sau bu\u1ed5i ch\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec l\u00e0m, n\u00ean t\u1eadp h\u1ee3p s\u00e1ch v\u1edf n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1ea3i tr\u00ed.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[126] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc tu s\u1eeda th\u00eam th\u00e0nh tr\u00ec. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"C\u00e1c qu\u00e2n trong ngo\u00e0i \u0111ang thi\u1ebfu c\u00e1c ch\u1ee9c ti\u1ec3u hi\u1ec7u, n\u1ebfu c\u1ee9 theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7. N\u00ean ra l\u1ec7nh cho h\u1ecd x\u00e9t duy\u1ec7t, ch\u1ecdn l\u1ef1a r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[127] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty d\u1eabn \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf ch\u1ed7 ng\u1ed3i ti\u1ec7n nghi, \u0111\u1ec1u l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed quy\u1ebft ho\u1eb7c \u0111\u00e0y \u0111i. N\u1ebfu c\u00f3 nghi v\u1ea5n v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay giao cho b\u1ea3n ty tri\u1ec7u t\u1eadp m\u1ed9t quan ph\u00e1p quan \u0111\u1ec3 th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: B\u1ea3n ty t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong khi d\u1eabn \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn kh\u00f4ng theo \u0111\u00fang lu\u1eadt l\u1ec7, xin \u0111\u01b0a l\u1ea1i cho Ty l\u1ee5c x\u00e9t x\u1eed. Vua lo ng\u1ea1i h\u1ecd b\u1ecb giam l\u00e2u, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[128] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an c\u1ea5m ng\u0169 c\u1ed1c trong n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng d\u00e2n h\u1ecd v\u1eabn li\u1ec1u l\u0129nh mang \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y, thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t \u00edt, e r\u1eb1ng c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[129] C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, t\u1eeb Thi\u00ean H\u00f9ng tr\u1edf v\u1ec1, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn t\u1eadn m\u1eb7t xin. Vua khuy\u00ean nh\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang. Trung th\u01b0 \u0111\u1ecbnh th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a \u00f4ng \u1edf d\u01b0\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, tr\u00ean Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n\n<p>[130] L\u00fac \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ea5t H\u00ecnh Ch\u00e2u li\u00ean t\u1ee5c b\u1ecb \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh \u0111\u1ed5 n\u00e1t, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng th\u1ee7. Khi qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, Binh b\u1ed9 lang trung Bi\u00ean T\u00fac \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Vua ban chi\u1ebfu m\u1eadt cho T\u00fac, n\u1ebfu ch\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda nam b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e0nh kh\u00e1c. T\u00fac gi\u1ea5u chi\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1ed1, ch\u1ec9 huy trai tr\u00e1ng l\u00ean th\u00e0nh, m\u1edf c\u00e1c c\u1ed5ng th\u00e0nh, b\u1ed1 tr\u00ed to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n l\u00ednh d\u00e0n tr\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd \u0111\u1ed3, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ba ng\u00e0y r\u1ed3i r\u00fat \u0111i. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea5n, Ng\u1ee5y, Th\u00e2m, Tri\u1ec7u, T\u1eeb, Minh \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh kh\u00f4ng ra, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y v\u1ec1 H\u00ecnh Ch\u00e2u, T\u00fac \u0111\u1ec1u ti\u1ebfp nh\u1eadn. Vua khen ng\u1ee3i c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng, b\u00e8n phong T\u00fac l\u00e0m Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, c\u00f9ng v\u1edbi Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd Tu\u1ea5n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Tu\u1ea5n \u1edf Hi\u1ebfn ph\u1ee7 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nhanh ch\u00f3ng. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Tu\u1ea5n tuy c\u00f3 t\u00e0i x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c kh\u00f3, nh\u01b0ng m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c g\u1ea7n \u0111\u00e2y, danh v\u1ecdng ch\u01b0a x\u1ee9ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u00e3 h\u1ee9a r\u1ed3i.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1ec9 l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, truy\u1ec7n c\u1ee7a Tu\u1ea5n nh\u1ea7m l\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nay s\u1eeda l\u1ea1i. Th\u00e0nh tr\u00ec H\u00ecnh Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tu b\u1ed5 xong tr\u01b0\u1edbc khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu b\u1ecf th\u00e0nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[131] X\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng b\u00ean c\u1ea1nh ba l\u0103ng t\u1ea9m, d\u1ef1 t\u00ednh chi ph\u00ed h\u01a1n t\u00e1m tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, sai trung s\u1ee9 l\u1ea5y h\u01a1n t\u00e1m ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng t\u1eeb c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3.<\/p>\n\n<p>[132] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ch\u00e2u Ho\u00e0n b\u00e1o c\u00f3 qu\u00e2n Nhung x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, xu\u1ea5t qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c Kh\u00e1nh N\u00f4ng, gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, xin ch\u00e9m \u1edf ph\u1ed1 C\u1ea3o \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c. Vua n\u00f3i: <i>\"H\u1ecd b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec \u0111\u00e2u?\"<\/i> Ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u0111\u00e0y \u0111i Ho\u00e0i Nam.<\/p>\n\n<p>[133] Ch\u00e2u \u0110\u00e0m b\u00e1o c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xin ph\u00e1t th\u00f3c quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[134] Phong B\u1ed1i Ch\u00e2u Ki\u00eau Ti\u1ec7p qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u00e1n l\u00e0m Ng\u1ef1 ti\u1ec1n Trung t\u00e1 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea7n H\u00e0n t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00e1n d\u0169ng c\u1ea3m, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn. T\u00e1n t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 l\u00ednh b\u1ed9 b\u1ed9, nh\u1edd c\u00f4ng lao m\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c qu\u00e2n hi\u1ec7u, th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00f3 \u00fd ch\u00ed hi sinh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd, ban ch\u1ee9c trong c\u1ea5m qu\u00e2n, l\u1ec7nh tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[135] C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng, d\u00e2n \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u, Nam Khang qu\u00e2n l\u00e0 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nguy\u1ec7n hi\u1ebfn g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, xin ban chi\u1ebfu cho h\u1ecd l\u00e0m quan. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i h\u00ecnh s\u1ef1, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ban cho ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, h\u00e3y \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch trong nh\u00e0 thay th\u1ebf theo th\u1ee9 t\u1ef1.\"<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, \u0111\u1ea1i x\u00e1.<\/p>\n<p>[2] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Phan Th\u1eadn Tu b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi quen l\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean vi\u1ebft di bi\u1ec3u, kh\u00f4ng xin quan ch\u1ee9c cho c\u00e1c con, ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c ch\u01b0a b\u00e1o \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n Vua l\u00e0m \u0111i\u1ec1u h\u1ed1i h\u1eadn. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, b\u1ed5 d\u1ee5ng hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n tu\u1ea5t, sai quan lo vi\u1ec7c thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111\u01b0a linh c\u1eefu v\u1ec1 ch\u00f4n \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc: nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh Doanh Ch\u00e2u, x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u1ea5p b\u1eadc r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, sai quan mua tr\u00e2u c\u00e0y \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ea5y qu\u00e2n c\u1ea5m c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc chia thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng, h\u1ee3p hai l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh l\u00e0m m\u1ed9t. Qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng, c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, H\u00ecnh, B\u1ed1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 6 ch\u1ec9 huy b\u1ed9 binh, c\u00f2n c\u00e1c doanh \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1, b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 hi\u1ec7u h\u00e0nh dinh.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1eeb qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[6] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c b\u1ed5 d\u1ee5ng c\u00e1c hi\u1ec7u \u00fay c\u1ea5m qu\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 hi\u1ec7n c\u00f2n \u1edf ngo\u00e0i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u t\u1ee5 t\u1eadp b\u00e0n t\u00e1n, cho r\u1eb1ng th\u1ea7n che gi\u1ea5u kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1, khi\u1ebfn h\u1ecd b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng t\u1ef1 x\u00e9t m\u00ecnh, ch\u1ec9 c\u1ea7u may m\u1eafn, v\u00ed nh\u01b0 g\u1eb7p d\u1ecbp may, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a, m\u1edbi ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n. Th\u1eddi Ti\u00ean \u0111\u1ebf, c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean T\u00e1n t\u00f2ng quan l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Vinh, t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, sau h\u01a1n 10 n\u0103m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c c\u1ee5c, th\u01b0\u1eddng theo m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 tuy\u1ec3n, Ti\u00ean \u0111\u1ebf th\u1ea5y h\u1ecfi, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 K\u1ebf Vinh. Ch\u1ec9 th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau d\u1ea7n th\u0103ng l\u00ean Ti\u1ec3u hi\u1ec7u. T\u01b0\u1edbc v\u1ecb c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n ban cho sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i tr\u1ea5n gi\u1eef H\u00e0 B\u1eafc c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5, gi\u1ecfi gi\u1eef y\u00ean, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, sai T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ea5n ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0m Tri ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ph\u00f9ng Kh\u1edfi l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n ch\u00e2u, Minh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ed1i ch\u00e2u, M\u1ea1c ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea3o ch\u00e2u, Tr\u1eeb ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 Khu\u00ea l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ea1ch ch\u00e2u, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Tri\u1ec7u K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00ecnh ch\u00e2u, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ch\u00e2u, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u B\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u00e1 ch\u00e2u. Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 ghi t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd giao cho Trung th\u01b0, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm x\u1eed l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd kh\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1eabm x\u1eed l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd kh\u00f4ng 'X\u1eed l\u00fd' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ea5p ph\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 25 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-222-1\" href=\"#footnote-222-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, c\u00e1c khanh h\u00e3y c\u00f9ng xem x\u00e9t.&#8221;<\/i> T\u1ea5t S\u0129 An n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5, xin giao cho b\u00ean ngo\u00e0i thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[8] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri Ti\u1ebft \u1edf Tr\u1ea5n ch\u00e2u, khi gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00e2n ch\u00fang d\u1eaft nhau v\u00e0o th\u00e0nh, Tri Ti\u1ebft \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh v\u1edbi h\u1ecd, ai tr\u1ed9m m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e9m. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m hai tr\u0103m \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, li\u1ec1n b\u1ecb gi\u1ebft ngay, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ai d\u00e1m ph\u1ea1m ph\u00e1p. M\u1ed7i khi c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 mang chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, Tri Ti\u1ebft lo s\u1ee3 b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i, m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi nhanh nh\u1eb9n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd ch\u1ec9. Khi ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb Thi\u1ec1n, Ng\u1ee5y, H\u00ecnh, Minh s\u00e1u ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn, l\u00fac qu\u00e2n gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi, Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 cung c\u1ea5p cho gi\u1eb7c.&#8221;<\/i> B\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1eadt ph\u1ea9m v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u n\u1ed9p t\u1ea1i ch\u1ed7, gi\u1eb7c mu\u1ed1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u0169ng kh\u00f4ng k\u1ecbp. Khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Uy\u00ean, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau c\u1ea7m m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, d\u1eebng l\u1ea1i kh\u00f4ng ti\u1ebfn, Tri Ti\u1ebft nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean nh\u1ee7, Si\u00eau kh\u00f4ng nghe. L\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 tr\u00e1ch m\u1eafng, Si\u00eau xu\u1ea5t qu\u00e2n, nh\u01b0ng v\u1eabn vi\u1ec7n c\u1edb kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea7u \u1edf Trung \u0110\u1ed9, kh\u00f3 kh\u0103n khi l\u1ed9i qua s\u00f4ng. Tri Ti\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 sai th\u1ee3 \u0111o \u0111\u1ea1c v\u1eadt li\u1ec7u, ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u00e3 xong. Th\u01b0\u1ee3ng nghe tin, vi\u1ebft chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[9] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u, Khang Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 hai l\u1ed9 Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, tr\u1ea5n gi\u1eef Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, b\u1ed1n vi\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t, chia hai vi\u00ean \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, n\u1ebfu \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u00f3 h\u1ed9i ngh\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1, l\u1ec7nh cho X\u00e1n t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. Vi\u00ean tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00f9ng bi\u00ean D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u, sai \u0111\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111i l\u1ea1i tu\u1ea7n tra, n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, h\u1ed9i qu\u00e2n ti\u00eau di\u1ec7t, li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, Kinh T\u1ef1 c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a X\u00e1n n\u00f3i ki\u00eam tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. X\u00e9t M\u00e3 Tri Ti\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, e r\u1eb1ng b\u1ea3n truy\u1ec7n sai.)<\/i><\/p>\n<p>[10] B\u00e3i b\u1ecf h\u01a1n 290 vi\u00ean B\u1eafc di\u1ec7n b\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, S\u1ee9 th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[11] L\u1ec7nh cho Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Chu Chuy\u00ean \u0111\u1ebfn \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n thu nh\u1eb7t thi h\u00e0i t\u1eed tr\u1eadn v\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[12] L\u1ec7nh cho H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t h\u1ed9c, m\u1ed7i h\u1ed9 n\u0103m h\u1ed9c.<\/p>\n<p>[13] Tri \u00cdch Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ee9 s\u1eed hai ch\u00e2u Ki mi B\u1ea3o, B\u00e1 l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Trung Ngh\u0129a \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c th\u1ebf t\u1eadp, xin ban cho \u00e1o qu\u1ea7n theo m\u00f9a.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ee7 l\u0129nh man di, ban cho ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ee7 l\u0129nh n\u1ed9i \u0111\u1ecba, n\u00ean ban \u00e1o g\u1ea5m, nh\u01b0ng s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi Di kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ee7, xin x\u1ecf m\u00e3i.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu theo l\u1ec7 ch\u00e2u Duy, M\u1eadu, m\u1ed7i n\u0103m ban \u00e1o t\u00eda v\u00e0 \u00e1o g\u1ea5m.<\/p>\n<p><i>(Hai ch\u00e2u B\u1ea3o, B\u00e1 g\u1ea7n ch\u00e2u Duy, M\u1eadu, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Di ph\u00eda t\u00e2y. Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o truy\u1ec7n T\u00e2y Nam Phi\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i T\u00e2y Nam Phi\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u0169 qu\u1eadn T\u1ea1ng Kha. X\u00e9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ea5t c\u0169 T\u1ea1ng Kha th\u1ef1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Di ph\u00eda nam, th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c \u0111\u1ec1u h\u1ecd Long, kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u1ecd \u0110\u1ed5ng, Qu\u1ed1c s\u1eed sai v\u1eady. C\u00e1c h\u1ecd \u0110\u1ed5ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 T\u00e2y Phi\u00ean, c\u00f2n c\u00e1c t\u1ed9c \u1edf \u0111\u1ea5t c\u0169 T\u1ea1ng Kha th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 Nam Phi\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>[14] N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, Giang, Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam s\u1ee9 T\u1ea7n Hi d\u00e2ng t\u00e2u xin t\u0103ng thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u m\u1ed7i n\u0103m 18 v\u1ea1n quan, r\u1ea5t phi\u1ec1n ph\u1ee9c. Khi \u1ea5y, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd Ph\u00f2ng \u0111i s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng Giang Nam n\u0103m \u0111\u00f3 m\u1ea5t m\u00f9a, s\u1ed1 thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u t\u0103ng th\u00eam \u0111\u00e3 t\u1ea1m ng\u1eebng, l\u1ea1i xin t\u1ea1m ng\u1eebng \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Hi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd t\u0103ng thu\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1ebf tr\u00ed ty kh\u00f4ng ki\u00eam qu\u1ea3n thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u n\u1eefa. Hi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang Ninh, ch\u00e1u c\u1ee7a Truy\u1ec7n T\u1ef1.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi tu\u00e2n th\u1ee7 l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd qua l\u1ea1i v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u t\u00e0i l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[16] Chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u B\u1ea3o, H\u00f9ng, M\u1ea1c, B\u00e1, qu\u00e2n Thu\u1eadn An, B\u00ecnh Nhung, T\u00edn An ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ki\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u00e2u H\u00f9ng ki\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c th\u00ec c\u1eed quan kh\u00e1c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf lo ng\u1ea1i sau khi th\u00f4ng h\u1ea3o, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n tr\u1edf n\u00ean l\u01a1 l\u00e0, n\u00ean ban chi\u1ebfu nh\u1eafc nh\u1edf.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, chi\u1ebfu ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i s\u00e1u ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[18] B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u00e1i T\u00e1n vi\u00ean ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u00edn d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 t\u1eadp k\u00edch gi\u1eb7c, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Th\u1ee7y C\u1ed1c, nh\u1ea7m c\u01b0\u1edbp b\u00f2 d\u00ea c\u1ee7a d\u00e2n, x\u00e9t ra s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec7u T\u00edn \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n c\u00f3 th\u00f9 o\u00e1n n\u00ean m\u1edbi c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, tuy \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1, n\u00ean \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh, ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[19] Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem c\u00e1c chi\u1ebfn c\u1ee5 \u0111\u00e1nh th\u00e0nh c\u1ee7a qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf ch\u00e2u Doanh, \u0111\u1ec1u tinh x\u1ea3o, s\u1eafc b\u00e9n, thang, xung, g\u1eady, khi\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecdc s\u1eaft. Tr\u00ean th\u00e0nh treo t\u1ea5m v\u00e1n ch\u1ec9 v\u00e0i t\u1ea5c, b\u1ecb b\u1eafn tr\u00fang h\u01a1n hai tr\u0103m m\u0169i t\u00ean. B\u00e8n sai Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Doanh, x\u00e9t c\u00f4ng lao c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u1ee5c Nguy\u00ean Kh\u1ea3i l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u1eed Ph\u1ed5 l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c ph\u00f3 s\u1ee9. Khi gi\u1eef th\u00e0nh, Nguy\u00ean Kh\u1ea3i b\u1ecb t\u00ean b\u1eafn tr\u00fang m\u1eb7t, S\u1eed Ph\u1ed5 d\u0169ng c\u1ea3m kh\u00f4ng tr\u00e1nh \u0111\u1ecbch. Sau \u0111\u00f3, L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean \u0111\u00e0o h\u00e0o Cao D\u01b0\u01a1ng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n m\u0169i t\u00ean b\u1ecf l\u1ea1i, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh th\u00e0nh kh\u00f4ng ti\u1ebfc s\u1ee9c l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. L\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh H\u00e0 Gian l\u00e0 M\u1ee5c Chi\u00eau C\u1ee7 l\u00e0m H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, T\u01b0 l\u00fd tham qu\u00e2n L\u00fd Ngh\u0129a Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m kinh quan, ph\u00e1n ty, b\u1ea1 \u00fay l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u0103ng l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tuy\u1ec3n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p l\u00e0m quan g\u1ea7n nh\u00e0, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng M\u1ee5c Chi\u00eau C\u1ee7 v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[20] B\u00e3i b\u1ecf \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt ch\u00e9m ngay t\u1ea1i ch\u1ed7 nh\u1eefng k\u1ebb gian \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc nh\u00e2n d\u1ecbp tu\u1ea7n du m\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3 g\u00e2y r\u1ed1i.<\/p>\n<p>[21] L\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u K\u1ef3, Ho\u00e0ng c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[22] Mi\u1ec5n cho \u0110o\u00e0n Qu\u1ea3ng, h\u1ecdc c\u1ee9u \u1edf D\u0129nh Xuy\u00ean, kh\u1ecfi ph\u1ea3i gi\u1ea3i v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng m\u00f9a thu t\u1edbi. Qu\u1ea3ng v\u1ed1n ph\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n 120 th\u1ea1ch \u0111\u1eadu theo h\u1ed9 t\u1ecbch \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n, l\u1ea1i hi\u1ebfn th\u00eam 500 th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, truy t\u1eb7ng Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u00e2m ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; con trai l\u00e0 L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00e0m S\u00f9ng nghi Ph\u00f3 s\u1ee9; H\u1ed5 d\u1ef1c \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu H\u1ed3 Ph\u00fac l\u00e0m Minh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 l\u00e0m T\u00e2n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; Tr\u01b0\u01a1ng Du\u1ec7 l\u00e0m Di\u1ec5n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; L\u01b0u Ph\u00fac l\u00e0m L\u00e2m ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u Ph\u1ee5 N\u0103ng c\u00f9ng 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ch\u01b0 v\u1ec7 Su\u1ea5t ph\u1ee7 Ph\u00f3 su\u1ea5t. Ghi c\u00f4ng cho 4 con trai c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan; 15 con trai c\u1ee7a H\u1ed3 Ph\u00fac v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ch\u01b0 ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, ban th\u01b0\u1edfng y ph\u1ee5c, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00e0 c\u1ea5p 100 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e0m \u0110an l\u1ec7nh L\u00fd Ch\u00ednh T\u1eeb nh\u1eadm ch\u1ee9c, g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u1eb7n, \u1edf l\u1ea1i \u0110\u1ee9c Thanh c\u00f9ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c; Th\u1ecb c\u1ea5m H\u1ea1 Th\u1eeba H\u1ea1o d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0110\u1ea1i Danh g\u1eb7p \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. Truy t\u1eb7ng L\u00fd Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, H\u1ea1 Th\u1eeba H\u1ea1o l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9. L\u1ea1i truy t\u1eb7ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0 S\u00f3c m\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn: \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u01b0u Si\u00eau l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9; Nh\u1eadp n\u1ed9i Cao ban N\u1ed9i ph\u1ea9m L\u00fd Tri Thu\u1eadn l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch Ph\u00f3 s\u1ee9; Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c H\u1ed3 \u0110\u1ed9 c\u00f9ng 3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, v\u00e0 ghi c\u00f4ng cho con trai h\u1ecd, c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ebft v\u00ec ngh\u0129a, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n h\u1eadu h\u0129 \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch trung th\u1ea7n. B\u00e8n sai H\u1eefu ty ghi ch\u00e9p s\u1eafc ch\u1ec9 truy t\u1eb7ng v\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m con ch\u00e1u h\u1ecd, ban b\u1ed1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[24] H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Giang Nam, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e2u Vi\u00ean c\u00f2n hai t\u00ean tr\u1ed9m ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c qu\u1eadn kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00f9 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam xin tu s\u1eeda ru\u1ed9ng vu\u00f4ng c\u0169, qu\u00e2n H\u1ecfa S\u01a1n xin \u0111\u1eafp \u0111\u00ea h\u00ecnh tr\u0103ng, Vua cho l\u00e0 vi ph\u1ea1m th\u1ec7 \u01b0\u1edbc v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[26] L\u1ec7nh cho H\u1eefu ty ghi ch\u00e9p c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 \u1edf ti\u1ec1n tuy\u1ebfn khi Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ec3 ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, H\u1ea1p l\u1ed9 \u0110\u00f4 gi\u00e1m H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng 700 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf \u0111\u1ed9ng Thi, Ki\u1ec1m \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n, \u0111em h\u1ebft binh kh\u00ed, \u1ea5n \u0111\u1ed3ng, gi\u1ea5y t\u1edd gi\u1ea3 n\u1ed9p l\u00ean quan.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 4 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng tri c\u1ed1ng c\u1eed.<\/p>\n<p>[29] H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng xin \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u1ee3 thuy\u1ec1n s\u1eeda ch\u1eefa mi\u1ebfu T\u1ebf \u0110\u1ed9c, Vua lo ng\u1ea1i l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, b\u00e8n sai ph\u00e1t 200 l\u00ednh \u0111\u1ebfn gi\u00fap vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn d\u00e2ng chim tr\u0129, th\u1ecf \u0111\u1ec3 xin r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, th\u00ec sai quan \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea5p cho.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o L\u00fd K\u1ebf Long, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Ninh Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy C\u00e1t B\u00e1, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u1ea8n, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong \u1ea5p, ri\u00eang K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gia phong Khai ph\u1ee7 nghi \u0111\u1ed3ng tam t\u01b0.<\/p>\n<p>[32] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam d\u00f9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn l\u0103ng Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, m\u1eb7c \u00e1o tang kh\u00f3c l\u00f3c, ban cho ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef l\u0103ng t\u01a1 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[34] Sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban D\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o D\u1ee5ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea5y l\u1ea1i ki\u1ebfm ng\u1ef1 \u0111\u00e3 ban.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3o D\u1ee5ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i.)<\/i><\/p>\n<p>[35] B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Thi\u00ean B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m th\u1ed1ng so\u00e1i ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m th\u1ed1ng so\u00e1i ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao, 'th\u1ed1ng so\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed5ng so\u00e1i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-222-2\" href=\"#footnote-222-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 kinh, l\u1ea1i vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, tr\u1ec5 h\u1eb9n, d\u00e2ng s\u1edb xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00ec \u00f4ng l\u00e0 b\u1eadc c\u00f4ng th\u1ea7n c\u0169, kh\u00f4ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, phong Si\u00eau l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u00f9ng T\u00edn, b\u00e3i ch\u1ee9c qu\u00e2n, cho \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c ngay. Ban \u0111\u1ea7u, khi Si\u00eau th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, H\u00e0nh doanh \u0111\u00f4 gi\u00e1m L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc khuy\u00ean Si\u00eau m\u1eb7c \u00e1o tang kh\u00f3c l\u00f3c tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c Si\u00eau ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ti\u1ebfn l\u00ean. Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Do\u00e3n T\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00f3i Si\u00eau t\u1eebng th\u1ea5t tr\u1eadn, ch\u1ec9 l\u00e0 do d\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i, hay l\u00e0 s\u1eed quan c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ki\u00eang k\u1ef5? Nay t\u1ea1m theo b\u1ea3n truy\u1ec7n Do\u00e3n T\u1eafc ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u th\u00eam. T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ra ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u00f3n Si\u00eau, c\u00f3 l\u1ebd l\u00fac \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nghi ng\u1edd Si\u00eau ph\u1ea3n b\u1ed9i, nh\u01b0ng d\u1ea5u v\u1ebft \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. N\u1ebfu nh\u01b0 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n Do\u00e3n T\u1eafc, qu\u1ea3 nhi\u00ean qu\u00e2n b\u1ea1i, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng t\u1ea1i sao m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i ph\u1eabn n\u1ed9 m\u00e0 ph\u1ea3i d\u00f9ng \u00e1o tang kh\u00f3c l\u00f3c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa?)<\/i><\/p>\n<p>[36] B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua b\u00e1n c\u1ecf v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf b\u1ea3y ch\u00e2u T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, v.v., gi\u1ea3m b\u1edbt h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t B\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ea1i gi\u1ea3m b\u1edbt n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n ba qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, phong \u1ea5p v\u00e0 th\u1ef1c phong, v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u00e2n t\u1ea1', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aXu\u00e2n Minh Tho\u00e1i Tri\u1ec1u L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n h\u1ea1, 'trung t\u1ea1' vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1eadp t\u1ea1'.\" id=\"return-footnote-222-3\" href=\"#footnote-222-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng v\u00e0 ng\u1ef1a. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng g\u00ec, nh\u01b0ng Vua th\u1ea5y Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef phi\u00ean tr\u1ea5n, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, vi\u1ec7c n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aXu\u00e2n Minh L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[38] T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, T\u1ea7n H\u00e0n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c ki\u1ec3m hi\u1ec7u v\u00e0 phong \u1ea5p do c\u00f3 c\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan l\u1ea1i v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc t\u1eebng d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n<p>[39] L\u1ec7nh cho Ty B\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0 B\u1eafc gi\u1eef l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi vi\u00ean Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, s\u1ee9 th\u1ea7n, thi\u00ean v\u0103n v\u00e0 y quan, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1, l\u1ea1i l\u1ec7nh t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, ph\u00e2n binh \u0111\u1ed3n tr\u00fa, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n chuy\u00ean ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[40] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u0103ng th\u00eam \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu Ng\u0169 Nh\u1ea1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 t\u1eeb B\u1eafc gi\u1edbi, ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 \u00fd ngh\u0129a r\u1ed3i b\u00e1o l\u1ea1i, v\u00e0 \u0111em th\u01b0 \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[42] L\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u ba m\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n, thay cho m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ngh\u00ecn qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[43] \u0110\u00f4 gi\u00e1m T\u00e2n Th\u00e0nh c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an sai l\u1ea1i mang th\u01b0, xin cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn T\u00e2n Th\u00e0nh bu\u00f4n b\u00e1n. H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u l\u00ean. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u, n\u1ebfu th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n B\u1eafc gi\u1edbi mang h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec t\u1ea1m cho bu\u00f4n b\u00e1n, l\u1ea1i d\u1ee5 c\u00e1c quan B\u1eafc gi\u1edbi, t\u1eeb nay n\u00ean g\u1eedi th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i t\u00e2u b\u00e1o.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, truy t\u1eb7ng Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 V\u0169 B\u1ea1ch l\u00e0m Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh. B\u1ea1ch nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p gi\u1eb7c m\u00e0 ch\u1ebft. L\u1ea1i cho con \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang.<\/p>\n<p><i>(V\u0169 B\u1ea1ch, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[45] D\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, phong Cao ph\u1ea9m Chu V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110i\u1ec7n \u0111\u1ea7u Cao ph\u1ea9m. Trong tr\u1eadn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, V\u0103n Ch\u1ea5t ch\u1ec9 huy ph\u00eda t\u00e2y tr\u1ea1i B\u1eafc, g\u1eb7p Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o t\u1eeb Khi\u1ebft \u0110an tr\u1edf v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ecbnh s\u00e1ng s\u1edbm mai s\u1ebd t\u1eadp k\u00edch, V\u0103n Ch\u1ea5t li\u1ec1n b\u00e1o cho L\u00fd K\u1ebf Long, T\u1ea7n H\u00e0n chu\u1ea9n b\u1ecb. Ch\u1ed1c l\u00e1t sau, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1eadp \u0111\u1ebfn, V\u0103n Ch\u1ea5t xu\u1ea5t qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ed9 h\u1ea1 d\u00f9ng n\u1ecf li\u00ean ch\u00e2u b\u1eafn ch\u1ebft Th\u00e1t L\u00e3m, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n r\u00fat lui. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, khen th\u01b0\u1edfng, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c. <i>(Chu V\u0103n Ch\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i>.<\/p>\n<p>[47] Ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi mua ng\u1ef1a chi\u1ebfn, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u1ef1a t\u1eeb 3 tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn 17 tu\u1ed5i quan ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u thu mua, t\u1eeb nay ch\u1ec9 mua t\u1eeb 4 tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn 13 tu\u1ed5i, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[48] L\u1ec7nh cho hai vi\u00ean quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111i \u0111\u1ebfn Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam, xu\u1ea5t th\u00f3c quan n\u1ea5u ch\u00e1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, l\u1ea1i l\u1ec7nh ch\u1ecdn c\u00e1c vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c, S\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ea7n c\u00e1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, quan tr\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra, m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y b\u00e1o s\u1ed1 ch\u00e1o \u0111\u00e3 c\u1ee9u t\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u1ee9u s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[49] Ra chi\u1ebfu cho d\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 H\u00e0 Nam ph\u1ee7 v\u00e0 T\u1eeb Ch\u00e2u chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi thu\u1ebf thu.<\/p>\n<p>[50] L\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc xem x\u00e9t c\u00e1c vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n trong b\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea1i l\u1ec7nh L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u1eeb nay ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9, d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n b\u1ecb kinh \u0111\u1ed9ng, b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean, l\u1ea1i ghi v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch.<\/p>\n<p>[52] L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u1eeb nay ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc gi\u1edbi mang gi\u1ea5y t\u1edd \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1, c\u1ea5p tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, \u0111\u01b0a ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, tr\u1ea3 l\u1eddi gi\u1ea5y t\u1edd, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh quy th\u1ee9c ban h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[53] Vua cho r\u1eb1ng sau khi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 H\u00e0 S\u00f3c, n\u00f4ng c\u1ee5 thi\u1ebfu th\u1ed1n, tr\u00e2u b\u00f2 ch\u1ebft nhi\u1ec1u, d\u00e2n v\u00f9ng Ho\u00e0i, S\u1edf d\u00f9ng c\u00e0y \u0111\u1ea1p, b\u1ed1n n\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 thay m\u1ed9t con tr\u00e2u, ra chi\u1ebfu l\u1ea5y m\u1eabu giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, l\u1ec7nh h\u1ecfi d\u00e2n gian, n\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ch\u1ebf t\u1ea1o c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n<p>[54] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc L\u01b0 Di\u1ec5m t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng hi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ed9t g\u1ea1o, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n ch\u00edn ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m c\u00e2n, Thi\u1ec1n Ch\u00e2u t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n v\u1ea1n hai ngh\u00ecn hai tr\u0103m c\u00e2n, ra chi\u1ebfu c\u1ea5p cho d\u00e2n \u0111\u00f3i hai n\u01a1i.<\/p>\n<p>[55] Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u1ea1i d\u00e2n \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eb7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a x\u00e2m ph\u1ea1m, Tri ch\u00e2u, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng H\u00f2a gi\u1eef v\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec, an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang, d\u00e2n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e2n c\u1eadn mang theo con c\u00e1i n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau \u0111\u1ebfn, d\u1ef1 tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ed1n g\u00ec.&#8221;<\/i> Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng D\u1ee5ng H\u00f2a.<\/p>\n<p>[56] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u \u00cdch, Cung, Gia, Mi <i>(b\u1ea3n ch\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2u Mi, c\u00f3 ch\u00e2u Nh\u00e3)<\/i> m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac ti\u1ec1n h\u01a1n 50 v\u1ea1n quan. T\u1eeb khi L\u00fd Thu\u1eadn l\u00e0m lo\u1ea1n, vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, ti\u1ec1n trong d\u00e2n gian ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt, ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng gi\u1ea5y giao t\u1eed \u0111\u1ec3 mua b\u00e1n, n\u1ea3y sinh nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, ki\u1ec7n t\u1ee5ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Vua b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho Tri \u00cdch ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0ng Quan b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft l\u1edbn C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u1edf hai ch\u00e2u Gia, Cung, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u00fac Ch\u00e2u, m\u1ed7i quan d\u00f9ng 30 c\u00e2n s\u1eaft, l\u1ea5y 25 c\u00e2n 8 l\u1ea1ng th\u00e0nh ti\u1ec1n, m\u1ed7i \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n n\u00e0y \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c 1 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, 10 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft nh\u1ecf, d\u00f9ng chung v\u1edbi nhau, d\u00e2n r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[57] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, H\u1ee9a, Tr\u1ea7n, Th\u00e1i b\u1ecb \u0111\u00f3i, xin b\u00e1n th\u00f3c trong kho v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, B\u00e1 v\u00e0 qu\u00e2n An T\u00fac l\u1eadp l\u1ea1i ch\u1ee3 khuy\u1ebfn m\u00e3i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi g\u1eedi th\u01b0 sang ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, y\u00eau c\u1ea7u kh\u00f4ng bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[59] Vua nghe n\u00f3i qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf ngo\u00e0i, v\u1ee3 con nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t, ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec7n l\u00ean, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 \u0111i\u1ec1u tra nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y.<\/p>\n<p>[60] Ch\u00e2u Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ed9ng man \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u, b\u1ecb Th\u1ee9 s\u1eed B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 l\u0129nh d\u00e2ng l\u00ean. Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho Nho M\u00e3nh \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c. Nho M\u00e3nh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1eb9 gi\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n, Vua ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch phong th\u00eam \u1ea5p.<\/p>\n<p>[61] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o t\u00e2u r\u1eb1ng Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, Tri L\u1ed9 ch\u00e2u H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, cung \u1ee9ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ed1n, Vua \u0111\u1ec1u ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd K\u1ebf Long qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u Trung V\u0169. K\u1ebf Long xu\u1ea5t th\u00e2n qu\u00fd t\u1ed9c, c\u00f3 ch\u00ed t\u1ef1 l\u1eadp, t\u1eebng m\u1ea5t con nh\u1ecf, Vua sai H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n so\u1ea1n chi\u1ebfu an \u1ee7i, trong chi\u1ebfu c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;N\u00ean kh\u00f3c nh\u01b0 B\u1ed1c Th\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 chuy\u1ec7n T\u1eed H\u1ea1 m\u1ea5t con, K\u1ebf Long bi\u1ebft ch\u1eef, \u0111\u1ecdc th\u1ea5y kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u00f4ng, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tin d\u00f9ng, m\u1ed7i l\u1ea7n xu\u1ea5t chinh \u0111\u1ec1u n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u1ef1. Vua v\u00ec l\u00e0 c\u1eadu ru\u1ed9t n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m phi\u1ec1n \u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e2n, cho \u00f4ng an nh\u00e0n \u1edf phi\u00ean tr\u1ea5n g\u1ea7n, \u00e2n l\u1ec5 r\u1ea5t h\u1eadu. K\u1ebf Long c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e0i n\u0103ng, d\u00f9ng s\u1ef1 khi\u00eam t\u1ed1n th\u1eadn tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n th\u00e2n m\u00ecnh. Khi Minh \u0110\u1ee9c l\u00e2m b\u1ec7nh, mu\u1ed1n g\u1eb7p m\u1eb7t, Vua th\u00fac gi\u1ee5c \u00f4ng \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng K\u1ebf Long ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung V\u1ea1n An d\u00e2ng th\u01b0 ch\u00e0o, r\u1ed3i kh\u00f4ng v\u00e0o cung. L\u1ea1i t\u1eebng sai c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u00f4ng th\u0103m h\u1ecfi, K\u1ebf Long kh\u00f4ng b\u00e0y tr\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 m\u01b0\u1ee3n l\u00f2 tr\u00e0 c\u1ee7a ph\u1ee7 v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 pha u\u1ed1ng. Ban \u0111\u1ea7u, K\u1ebf Long b\u1ecb b\u1ec7nh ung th\u01b0, th\u1ea7y thu\u1ed1c n\u00f3i kh\u00f4ng ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua b\u1ea3o c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;K\u1ebf Long n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u00eda t\u00e2y, \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng l\u1ee1 h\u1eb9n, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang Thi\u1ec3m T\u00e2y ch\u1ebft \u0111\u00f3i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, l\u1ea1i th\u00eam v\u1ed9i v\u00e0ng, gi\u1ebft h\u1ea1i qu\u00e1 nhi\u1ec1u, trong \u0111\u00f3 h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 oan khu\u1ea5t sao? \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng r\u0103n.&#8221;<\/i> B\u00e8n ch\u1ecdn 21 v\u1ecb danh t\u0103ng \u1edf hai ph\u1ed1, \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u si\u00eau 49 ng\u00e0y r\u1ed3i th\u00f4i.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Cao ph\u1ea9m V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u01b0a ba t\u00ean c\u01b0\u1edbp \u1edf qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i v\u1ec1 kinh, xin x\u1eed t\u1ed9i l\u0103ng tr\u00ec n\u01a1i ch\u1ee3, nh\u01b0ng t\u1ed9i c\u1ee7a ch\u00fang ph\u1ea1m tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng tin v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, hu\u1ed1ng chi b\u1ecdn n\u00e0y ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> B\u00e8n tha c\u1ea3, cho nh\u1eadp ng\u0169.<\/p>\n<p>[64] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho nh\u1eefng qu\u00e2n s\u0129 \u1edf c\u00e1c doanh tr\u1ea1i Th\u00f4ng L\u1ee3i, \u0110\u1ee9c Thanh b\u1ecb qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft, ban ti\u1ec1n cho cha m\u1eb9 h\u1ecd, ai c\u00f3 v\u1ee3 con th\u00ec c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u01b0\u1edbi h\u1ecfi.<\/p>\n<p>[65] Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, sai s\u1ee9 \u0111i c\u00fang t\u1ebf c\u00e1c n\u00fai s\u00f4ng trong v\u00f9ng.<\/p>\n<p>[66] Cu\u1ed1i n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, L\u01b0u T\u1ed5ng, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u Th\u00e1c th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n cho r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb l\u00e0 do Vua ban, xu\u1ea5t t\u1eeb mi\u1ec7ng m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ebft, l\u00faa th\u00f3c l\u00e0 do d\u00e2n tr\u1ed3ng, sinh ra t\u1eeb \u0111\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng thi\u1ebfu. N\u1ebfu cho d\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc, th\u00ec th\u00f3c \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd nhi\u1ec1u. V\u0103n \u0110\u1ebf nghe theo, ra l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, ai n\u1ed9p 600 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ea1o, 12.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n ghi trong \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, c\u00f3 l\u1ee3i cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Nay c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc t\u1eadp trung binh l\u00ednh, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1ed1n k\u00e9m, mong thi h\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, H\u1ee9a Huy\u1ec1n B\u00e1o, lang trung b\u1ed9 Th\u1ee7y, l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ven s\u00f4ng mua th\u00f3c bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u00edt, mong cho ph\u00e9p ti\u1ebfn hi\u1ebfn l\u01b0\u01a1ng th\u00f3c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban quan ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c, t\u00e2u xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn An T\u00fac qu\u00e2n, B\u1eafc B\u00ecnh tr\u1ea1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, ai n\u1ed9p 1.000 th\u1ea1ch th\u00f3c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o, V\u0103n h\u1ecdc b\u1ea3n ch\u00e2u, 2.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban xu\u1ea5t th\u00e2n, 3.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ea1 u\u00fd, T\u00e1 ch\u1ee9c, 4.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, 5.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1ef1, Gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1, 6.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0, Ch\u00ednh t\u1ef1, 7.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i ch\u00fac, Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, 8.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, 9.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1eeba, Gi\u00e1m th\u1eeba, Th\u1ecb c\u1ea5m, 10.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Cung ph\u1ee5ng quan; c\u00e1c ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, c\u00e1c ch\u00e2u Minh, H\u00ecnh, Tri\u1ec7u, B\u1ed1i, K\u00fd, B\u00e1c, Doanh, M\u1ea1c, H\u00f9ng, B\u00e1, c\u00e1c qu\u00e2n Can Ninh, Thu\u1eadn An, T\u00edn An, V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, V\u0129nh T\u0129nh, ai n\u1ed9p tr\u00ean 1.000 th\u1ea1ch th\u00ec th\u00eam 200 th\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o, V\u0103n h\u1ecdc, tr\u00ean 2.000 th\u1ea1ch th\u00ec c\u1ee9 th\u1ebf t\u0103ng th\u00eam 200 th\u1ea1ch, \u0111\u1ebfn 12.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Cung ph\u1ee5ng quan; ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh, c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i, T\u1eeb, V\u1ec7, T\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec1n, qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, ai n\u1ed9p tr\u00ean 1.000 th\u1ea1ch th\u00ec th\u00eam 500 th\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o, V\u0103n h\u1ecdc, tr\u00ean 2.000 th\u1ea1ch th\u00ec c\u1ee9 th\u1ebf t\u0103ng th\u00eam 500 th\u1ea1ch, \u0111\u1ebfn 15.000 th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n<p>Vua lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, r\u1ea5t ti\u1ebfc vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00f3i \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 v\u1eabn c\u00f2n, thi h\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, b\u00e8n xin c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0n, V\u1ecb, Kinh, Nguy\u00ean, Kh\u00e1nh, qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung, B\u1ea3o An gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, c\u00e1c ch\u00e2u Kinh, Ninh, Ph\u01b0\u1ee3ng, Nghi, B\u00e2n, Phu, T\u1ea7n, L\u0169ng, Ph\u01b0\u1ee3ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Minh ch\u00e2u, ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, H\u00e0 Trung, c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Gi\u1ea3i, Can, Di\u1ec7u, \u0110an, Ph\u01b0\u1eddng, Qu\u1eafc, Th\u00e0nh, Giai gi\u1ed1ng nh\u01b0 Ho\u00e0i ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ea5y Thi\u1ec7u Di\u1ec7p, Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0m Giao Ch\u00e2u an ph\u1ee7 qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u00ea Ho\u00e0n.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c thu\u1ed9c T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, sai ch\u00e1u l\u00e0 A T\u00edch \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean c\u00f4ng tr\u1ea1ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Chu T\u01b0 Na Chi, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, c\u00f3 tr\u00ed d\u0169ng, l\u00e2u nay tham gia m\u01b0u ngh\u1ecb, xin cho l\u00e0m L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u, ban cho tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, l\u1ea1i truy t\u1eb7ng Phan La Chi l\u00e0 trung th\u1ea7n, cho con \u00f4ng l\u00e0 Th\u1ea5t C\u00e1t l\u00e0m Quy \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ban nhi\u1ec1u kh\u00ed t\u1ec7. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ea3y t\u1ed9c Gi\u1ea3 Long c\u00f3 c\u00f4ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed7i th\u00e1ng m\u1ed9t ng\u00e0n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p><i>(T\u1eeb Chu T\u01b0 Na Chi tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Tri\u1ec7u Si\u00eau, con c\u1ee7a Tri\u1ec7u H\u1ed1i, H\u1ed5 D\u1ef1c \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u, t\u1eeb nh\u1ecf b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, nay tr\u1ed1n v\u1ec1, cha nghi ng\u1edd Si\u00eau gi\u1ea3 d\u1ed1i, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m sao c\u00f3 chuy\u1ec7n con v\u1ec1 m\u00e0 cha l\u1ea1i nghi ng\u1edd?&#8221;<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho v\u1ec1 ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u00f3ng \u1edf Th\u0103ng H\u1ed3ng Ch\u00e2u v\u00e0 Kinh Nam ph\u1ee7, m\u1ed7i n\u01a1i hai ch\u1ec9 huy; K\u1ef3 Ch\u00e2u, Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ch\u1ec9 huy.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u00e1c ch\u00e2u Doanh, \u0110\u1ea1i \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 H\u1ec1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u1ec1 kinh, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc th\u00ec theo l\u1ec7 c\u0169 nh\u1eadp v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng sau th\u00ec giao cho B\u1ed9 th\u1ef1 ty tr\u1ea3 v\u1ec1.<\/p>\n<p>[72] Sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, l\u1ea5y b\u1ed1n v\u1ea1n th\u1ea1ch th\u00f3c c\u0169 chia ph\u00e1t cho d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111i s\u1ee9 \u1edf L\u0129nh Bi\u1ec3u v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u01a1n V\u0169 T\u00edch, Li\u00eam Ch\u00e2u ph\u00e1n quan, v\u00e0 Chu Nghi\u00eam, Hu\u1ec7 Ch\u00e2u th\u00f4i quan, \u0111\u1ec1u thanh li\u00eam t\u00e0i gi\u1ecfi, xin cho l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4, cai qu\u1ea3n c\u00e1c qu\u1eadn nh\u1ecf. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u0169 T\u00edch l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, tri Nam H\u00f9ng Ch\u00e2u; Nghi\u00eam l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, tri B\u1ea1ch Ch\u00e2u. L\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng huy\u1ec7n L\u1ec7 Ph\u1ed1 thu\u1ed9c Qu\u1ebf Ch\u00e2u v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3i n\u1ed9p m\u1ed9t tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i h\u1ed9c th\u00f3c t\u1eeb th\u1eddi Ng\u1ee5y Qu\u1ea3ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u01a1n V\u0169 T\u00edch, Chu Nghi\u00eam, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[74] \u0110i\u1ec1n H\u00e1n Hi, \u00dd Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, m\u1ea5t. Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, cho con l\u00e0 H\u00e1n N\u0103ng t\u1eadp ch\u1ee9c th\u1ee9 s\u1eed.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a, tr\u00e2u c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an th\u00ec g\u1eedi th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1ea1i; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb b\u1eaft r\u1ed3i tr\u1ed1n v\u1ec1 th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u1ec1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[76] Vua nghe n\u00f3i d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi thi\u1ebfu d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u00f4ng nghi\u1ec7p, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m s\u1eaft.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho qu\u00e2n do T\u1ea7n H\u00e0n \u1edf Ch\u00e2u Thi\u1ec1n ch\u1ec9 huy, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ba ch\u1ec9 huy b\u1ed9 binh, c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ec7nh cho H\u00e0n \u0111em v\u1ec1 kinh s\u01b0.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Ch\u00e2u Ho\u00e0n b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung x\u00e2m ph\u1ea1m, h\u1ed9 th\u1ee5c t\u1ed9c V\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1eaft s\u1ed1ng qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00fang, ch\u00e9m gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>[79] C\u01a1 quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m c\u00e1c \u0111\u1ea1o mua h\u01a1n tr\u0103m v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, sai Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan, Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, Tr\u1ef1c T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u00f4n C\u1eadn l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, H\u1eefu Th\u1ecb C\u1ea5m, C\u00e1c M\u00f4n Chi H\u1eadu Khang T\u00f4ng Nguy\u00ean l\u00e0m ph\u00f3. H\u00e0nh l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p<a class=\"footnote\" title=\"H\u00e0nh l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p: ch\u1eef 'Khi\u1ec3m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-222-4\" href=\"#footnote-222-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. L\u00fac b\u00e0n th\u1ea3o so\u1ea1n qu\u1ed1c th\u01b0, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt, H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n t\u00ecm c\u00e1c b\u1ea3n th\u1ea3o c\u0169 c\u1ee7a hai tri\u1ec1u trong N\u1ed9i t\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m t\u1eb7ng \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 m\u00e0 th\u00eam b\u1edbt. Ngo\u00e0i th\u01b0 g\u1eedi Qu\u1ed1c m\u1eabu, c\u00f2n g\u1eedi ri\u00eang th\u01b0 cho Qu\u1ed1c ch\u1ee7, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ecfi th\u0103m m\u00e0 th\u00f4i. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn khi Qu\u1ed1c m\u1eabu m\u1ea5t, l\u1ec5 nghi \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1ea5t Khi\u1ebft \u0110an, c\u00e1c Th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ec1u ra \u0111\u00f3n, l\u1ea1i sai M\u1ea1c ch\u1ee9c, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, Ph\u1ee5 l\u00e3o b\u01b0ng ch\u00e9n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc ng\u1ef1a, d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea7m \u0111\u1ea5u \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng ngh\u00eanh \u0111\u00f3n, b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t ch\u1eadu n\u01b0\u1edbc v\u00e0 g\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n quan s\u00e1t nhu c\u1ea7u c\u1ee7a s\u1ee9 \u0111o\u00e0n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1eadp t\u1ee9c cung \u1ee9ng. Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7 c\u00e1c m\u00f3n \u0103n Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u1ed3 \u0103n H\u00e1n \u0111\u1ec3 trong \u0111\u1ed3 v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 \u0103n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ec3 trong \u0111\u1ed3 g\u1ed7. \u0110\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n l\u1ea5y ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n l\u1ea5y ti\u1ec1n: ch\u1eef 'd\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu Phi\u00ean Di 1-34 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-222-5\" href=\"#footnote-222-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m c\u1ea3 nh\u00e0. Qu\u1ed1c ch\u1ee7 h\u00e0ng n\u0103m tr\u00e1nh n\u00f3ng \u1edf H\u00e0m L\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec7n, nghe tin s\u1ee9 \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n v\u1ec1 U Ch\u00e2u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u1eddi T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, m\u1edf nh\u1ea1c, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 r\u1ea5t h\u1eadu. Khi T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 t\u1eeb bi\u1ec7t v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 h\u01a1n 500 con ng\u1ef1a. T\u1eeb l\u1ec5 \u0111\u00f3n ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u1ebfn ti\u1ec7c ti\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u00e2n t\u00edn, l\u1eddi l\u1ebd cung k\u00ednh, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng tr\u1ecdng h\u1eadu. N\u1ebfu l\u1ec5 nghi qu\u00e1 m\u1ee9c, T\u00f4n C\u1eadn \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c t\u00f9y t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 th\u00eam b\u1edbt, sao cho v\u1eeba ph\u1ea3i. C\u00e1c s\u1ee9 \u0111o\u00e0n sau \u0111\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 \u0111\u1eafc th\u1ec3.<\/p>\n<p><i>(Khang T\u00f4ng Nguy\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt b\u1ecf thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c v\u00e0o b\u00ecnh l\u1ecd, n\u00e9m xu\u1ed1ng gi\u1ebfng, g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n. Qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ec7nh b\u00e1o c\u00e1o kh\u1eafp H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[82] H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00f4 gi\u00e1m T\u00e2n Th\u00e0nh c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an ra l\u1ec7nh cho d\u00e2n ch\u00fang ph\u00eda nam s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3 d\u00e2ng h\u01b0\u01a1u nai, kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p l\u1ec5 b\u1eb1ng r\u01b0\u1ee3u ngon.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ef1 giao thi\u1ec7p v\u1edbi nhau, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u00e1p l\u1ec5 h\u1eadu h\u0129nh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0111i\u1ec1u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Doanh Ch\u00e2u L\u00fd Di\u00ean \u00c1c l\u00e0m Tri Ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m Tri Doanh Ch\u00e2u, D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Hoa Ch\u00e2u H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 l\u00e0m Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u. <i>(Vi\u1ec7c Th\u1eeba C\u1ee7 l\u00e0m Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, c\u00f2n vi\u1ec7c L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Doanh Ch\u00e2u, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi, nay g\u1ed9p l\u1ea1i ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i> Do\u00e3n T\u1eafc t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m kh\u1ed5 qu\u00e2n d\u00e2n, n\u00ean \u0111\u00e3 nh\u00fan nh\u00ecnh ngh\u1ecb h\u00f2a. Tuy t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng so v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00f9ng binh, l\u1ee3i \u00edch v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, ai n\u00f3i h\u00f2a h\u1ea3o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, xin h\u00e3y th\u1eb3ng tay lo\u1ea1i b\u1ecf.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm. N\u1ebfu t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf, Tr\u1eabm c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Do\u00e3n T\u1eafc, l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i sau khi \u00f4ng \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Doanh Ch\u00e2u, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 B\u1ed9 qu\u00e2n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 T\u00e2y Tang T\u00e1n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5, \u0111i l\u00e0m Ph\u00e1n Ch\u00e2u D\u0129nh Ch\u00e2u. T\u00e1n l\u00e0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau, th\u1ed1ng l\u0129nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng do d\u1ef1 kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n ph\u01a1i b\u00e0y l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u1ec9 l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh ch\u00e2n m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[85] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh xin v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, Vua chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua cho tri\u1ec7u ki\u1ebfn, cho ph\u00e9p \u00f4ng ng\u1ed3i ki\u1ec7u \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, sai hai con l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u1eef T\u00f2ng Gi\u1ea3n v\u00e0 Hi\u1ec7u th\u01b0 lang L\u1eef Tri Gi\u1ea3n \u0111\u1ee1 l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Vua h\u1ecfi han \u00e2n c\u1ea7n, Gi\u1ea3n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc xin h\u00f2a, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 cho l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch. Nay ta m\u1edf l\u00f2ng th\u00e0nh, k\u1ebf t\u1ee5c h\u00f2a h\u1ea3o \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, thi\u00ean h\u1ea1 v\u00f4 s\u1ef1, ch\u1ec9 mong B\u1ec7 h\u1ea1 lu\u00f4n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i, v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c cho c\u1ea3 hai con \u00f4ng.<\/p>\n<p>[86] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb gian t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 tra h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh, r\u1ed3i gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba an tr\u00ed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy \u0111\u00e3 giao h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd, gi\u1ea3m b\u1edbt ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft, vi\u1ec7c gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p trinh s\u00e1t n\u00ean tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. L\u1ea1i lo r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1ecb h\u1ecd b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd quy t\u1ed9i cho ta, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 k\u1ef9, h\u1ecd v\u1ed1n \u0111\u00e3 ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi sang ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t, t\u1eeb nay n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean tha ch\u1ebft, ch\u1ec9 t\u1ea1m giam l\u1ea1i, \u0111\u1ee3i khi h\u1ecd c\u00f3 l\u1eddi ch\u1ea5t v\u1ea5n, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[87] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u00e1n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean. Vua xem x\u00e9t, th\u1ea5y c\u00f3 b\u1ea3n \u00e1n c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1t, nguy\u00ean ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Nhi\u00eau D\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m r\u1ea5t sai l\u1ea7m, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> R\u1ed3i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i b\u1ed1n b\u1eadc ph\u00e1n quy\u1ebft t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, l\u1ec7nh r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7 n\u1ebfu ph\u00e1n quy\u1ebft lo\u1ea1i th\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ph\u00e1n quy\u1ebft lo\u1ea1i trung n\u1ebfu \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u00fd l\u1ecbch v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 thi c\u1eed \u0111\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ed1i. Khi d\u1eabn tuy\u1ec3n nh\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ed1i, m\u1edbi d\u1ef1a v\u00e0o c\u00f4ng tr\u1ea1ng v\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m trong qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y, Vua t\u1ef1 xem x\u00e9t r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u0103ng gi\u00e1ng, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng chu to\u00e0n. Sau \u0111\u00f3, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan v\u00e0 Tam ban c\u0169ng l\u00e0m theo.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd th\u00e1ng 9 r\u1eb1ng l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u1ee7a Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, tr\u00ecnh l\u00fd l\u1ecbch c\u1ee7a tuy\u1ec3n nh\u00e2n tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y, r\u1ed3i d\u1eabn \u0111\u1ed1i v\u00e0o ng\u00e0y h\u00f4m sau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5 l\u1ec7 c\u1ee7a Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u00e0y n\u00e0o. L\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i n\u0103m th\u1ee9 3 r\u1eb1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7 khi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu ph\u00e1n quy\u1ebft lo\u1ea1i th\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ph\u00e1n quy\u1ebft lo\u1ea1i trung n\u1ebfu \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u00fd l\u1ecbch, c\u00f4ng tr\u1ea1ng v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 thi c\u1eed \u0111\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ed1i, \u0111\u1ec1u kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n ch\u00ed, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed.)<\/i><\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 3, K\u1ef7 D\u1eadu, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, g\u1ed7 l\u00e0m l\u1ec1u ch\u0103n ng\u1ef1a do quan ph\u1ee7 t\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng mua, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n.<\/p>\n<p>[89] Phan Hoa, con c\u1ee7a Phan H\u1ef1u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u1ecfi b\u1ec7nh, d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 trung tr\u1ef1c c\u1ee7a Phan H\u1ef1u, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, h\u1ea1 chi\u1ebfu ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169 cho Phan Hoa.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ninh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Ninh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u. 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 60, th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i trong s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 quy\u1ec3n 279, b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-222-6\" href=\"#footnote-222-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, sung ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu; \u0110\u01a1n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u; Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ee3p ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n<p>[91] V\u0103n ch\u00e2u xin cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n canh gi\u1eef c\u00e1c tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb cung t\u00ean b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n do L\u1ec5 b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u00f9ng 246 ng\u01b0\u1eddi, chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc, b\u1eadc nh\u1ea5t, nh\u00ec, ba \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, b\u1eadc t\u01b0, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. L\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u1ed7 111 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u00e3 thi n\u0103m l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, chia l\u00e0m ba b\u1eadc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129, tam truy\u1ec1n, h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n. H\u00f4m sau, kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 570 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u1eedu kinh tr\u1edf xu\u1ed1ng, chia l\u00e0m ba b\u1eadc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ea3n khoa \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, xu\u1ea5t th\u00e2n, \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. L\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u1ed7 75 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c khoa t\u1eeb tam l\u1ec5 tr\u1edf xu\u1ed1ng, chia l\u00e0m ba b\u1eadc, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, th\u1ee5 ch\u1ee9c th\u1eed h\u00e0m quan.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, s\u1ed1 li\u1ec7u h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. Xem t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Th\u00edch Lu\u00e2n v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y, n\u0103m \u0111\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ea1o c\u00f3 g\u1ea7n ba ngh\u00ecn ti\u1ebfn s\u0129, h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi thi c\u00e1c khoa kh\u00e1c.)<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00f4m qua Tr\u1eabm xem c\u00e1c quy\u1ec3n thi do quan kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh, th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o b\u1eadc cu\u1ed1i qu\u00e1 nhi\u1ec1u, b\u00e8n sai x\u00e9t l\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch. G\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed nhi\u1ec1u s\u0129 t\u1eed, ph\u1ea3i d\u00e1n t\u00ean ch\u1ea5m l\u1ea1i, c\u1ed1t sao cho tinh \u0111\u00fang, nh\u01b0ng quan kh\u1ea3o kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm, h\u1ea1 b\u1eadc qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, mu\u1ed1n t\u1ecf ra c\u00f4ng minh kh\u00f4ng t\u01b0 v\u1ecb, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a. B\u00e0i c\u1ee7a \u0110\u1ecbch l\u00e0m t\u1ed1t nh\u1ea5t. L\u00fd T\u01b0 c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00e1ng khen, nghe n\u00f3i thu\u1edf nh\u1ecf m\u1eb9 b\u1ecb cha b\u1ecf, v\u1ec1 nh\u00e0 c\u1eadu, T\u01b0 ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f3c l\u00f3c, xin \u0111\u00f3n m\u1eb9 v\u1ec1, th\u1eadm ch\u00ed nh\u1ecbn \u0103n th\u1ecbt c\u00e1, ch\u1ec9 \u0103n chay \u0111\u1ec3 c\u1ea7u kh\u1ea5n; l\u1ea1i ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc h\u00e0nh, t\u1ef1 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t, c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen v\u1eady.&#8221;<\/i> B\u00e8n b\u1ed5 \u0110\u1ecbch l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba, T\u01b0 v\u00e0 H\u1ea1 H\u1ea7u L\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, th\u00f4ng ph\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u. Ti\u1ebfn s\u0129 b\u1eadc nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, tri l\u1ec7nh l\u1ee5c, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0m ph\u00e1n ty, b\u1ea1 u\u00fd. \u0110\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9c Ch\u00e2u; T\u01b0 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n D\u1ee5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ecbch v\u00e0 Gi\u1ea3 Bi\u00ean \u0111\u1ec1u n\u1ed5i ti\u1ebfng trong tr\u01b0\u1eddng thi, \u0111\u1ebfn khi L\u1ec5 b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, quan kh\u1ea3o xem b\u00e0i c\u1ee7a h\u1ecd, th\u1ea5y b\u00e0i ph\u00fa c\u1ee7a \u0110\u1ecbch l\u1ea1c v\u1eadn, Bi\u00ean lu\u1eadn <i>&#8220;\u0110\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n b\u1ea5t nh\u01b0\u1ee3ng \u01b0 s\u01b0&#8221;<\/i>, l\u1ea5y s\u01b0 l\u00e0 ch\u00fang, kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00fa s\u1edb, b\u00e8n \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho v\u00e0o thi \u0111\u00ecnh. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n b\u00e0n r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1c v\u1eadn l\u00e0 do kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9; c\u00f2n b\u1ecf ch\u00fa s\u1edb m\u00e0 l\u1eadp lu\u1eadn kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 cho \u0111\u1ed7, s\u1ee3 s\u0129 t\u1eed t\u1eeb nay bu\u00f4ng th\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u1ea9n m\u1ef1c. B\u00e8n l\u1ea5y \u0110\u1ecbch m\u00e0 b\u1ecf Bi\u00ean. B\u00e0n lu\u1eadn trong tri\u1ec1u l\u00fac \u1ea5y \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[93] Ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi An D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7n Qu\u00e1n th\u00edch b\u00e0n v\u1ec1 binh ph\u00e1p. Trong ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1edbn l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh, V\u01b0\u01a1ng Vinh thua tr\u1eadn, Tr\u1ea7n Qu\u00e1n d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ch\u00e9m Ph\u00f3 Ti\u1ec1m, Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Do\u00e3n<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Do\u00e3n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 279 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u00f3 Ti\u1ec1m v\u00e0 quy\u1ec3n 303 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-222-7\" href=\"#footnote-222-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, khi\u1ebfn cho b\u1ecdn Qu\u1ef3nh s\u1ee3 ch\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng nghi\u00eam kh\u1eafc ch\u1ebf \u0111\u1ed9, sau n\u00e0y s\u1ebd c\u00e0ng l\u1ecfng l\u1ebbo. Xin l\u1eadp ph\u00e1p, ph\u00e0m k\u1ebb n\u00e0o b\u1ecf ch\u1ea1y trong tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 hi\u1ec7u \u00fay \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00e9m. T\u01b0\u1edbng l\u1edbn t\u1eed tr\u1eadn, ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, x\u1eed nh\u01b0 qu\u00e2n b\u1ecf ch\u1ea1y. Qu\u00e2n thua, th\u00e0nh b\u1ecb v\u00e2y, b\u1ed9 \u0111\u1ed9i kh\u00e1c \u0111\u1ee7 s\u1ee9c c\u1ee9u m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, x\u1eed t\u1ed9i tr\u00ec ho\u00e3n. Nh\u01b0 v\u1eady, h\u00ecnh ph\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec qu\u00e2n s\u0129 s\u1ebd c\u1ed1 g\u1eafng.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn, \u0111\u1ecbnh tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn thi \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, nh\u01b0ng c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh cho r\u1eb1ng b\u1ecdn Qu\u1ef3nh \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, n\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u1eebng d\u00e2ng ba b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ebf, tuy\u1ec3n t\u01b0\u1edbng, luy\u1ec7n binh, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t c\u00f3 s\u00e1u \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ea5t c\u00f3 s\u00e1u \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Qu\u00e1n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ed7 y\u1ebfu h\u1ea1i'.\" id=\"return-footnote-222-8\" href=\"#footnote-222-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, nay bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 m\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a C\u1ed5 B\u1eafc, nh\u01b0ng t\u1eeb th\u00e0nh Uy L\u1ed7 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n d\u00e0i ba tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u1ea5t \u0111ai l\u1ea7y l\u1ed9i, c\u1eb1n c\u1ed7i, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ed7 tr\u1eddi h\u1edf, tr\u1eddi s\u1ee5p, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng ti\u1ebfn v\u00e0o. T\u1eeb Uy L\u1ed7 v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u00fai Lang S\u01a1n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, thu\u1eadn l\u1ee3i cho k\u1ef5 binh x\u00f4ng pha, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t t\u1ea5t ph\u1ea3i tranh, ai chi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc th\u00ec nh\u00e0n, ai \u0111\u1ebfn sau th\u00ec v\u1ea5t v\u1ea3, n\u00ean c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u1ed1i ph\u00f3. X\u01b0a L\u00fd H\u00e1n Si\u00eau gi\u1eef ch\u00e2u Doanh, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u00f2m ng\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea5c \u0111\u1ea5t ph\u00eda nam \u1ea3i, nay t\u01b0\u1edbng s\u00fay ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng nh\u1edd \u00e2n hu\u1ec7, tuy c\u1ea9n tr\u1ecdng \u0111\u00e1ng tin, nh\u01b0ng khi g\u1eb7p \u0111\u1ecbch th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, n\u00ean th\u1ebf \u0111\u1ecbch c\u00e0ng m\u1ea1nh, qu\u00e2n ta thua tr\u1eadn ngo\u00e0i bi\u00ean \u0111\u00e3 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t trong tuy\u1ec3n t\u01b0\u1edbng. Qu\u1ed1c gia thu d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i d\u0169ng trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o c\u1ea5m qu\u00e2n, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o ban th\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng m\u00e0 th\u00f4i, quen ngh\u1ec9 ng\u01a1i, l\u00e2u kh\u00f4ng bi\u1ebft chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 kinh s\u01b0, kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi. Chi b\u1eb1ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, l\u1ea1i bi\u00ean ch\u1ebf d\u00e2n \u0111inh l\u00e0m ph\u1ee7 binh, khi\u1ebfn qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u0110\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"'khi\u1ebfn qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u0110\u1ecbch', ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-222-9\" href=\"#footnote-222-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, qu\u00e2n ph\u00eda t\u00e2y ch\u1ed1ng gi\u1eb7c Nhung, kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, quen thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00ecnh, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec1u th\u00edch chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e2m ki\u00eau ng\u1ea1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi\u1ebft \u0110an xin k\u1ebft minh, Qu\u00e1n l\u1ea1i d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u1eb7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean \u1ea3i, b\u1eaft \u0111i h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n d\u00e2n l\u00e0nh, nay nh\u00e2n l\u00fac m\u1edbi th\u00f4ng hi\u1ebfu, n\u00ean xu\u1ea5t v\u00e0ng l\u1ee5a trong n\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c l\u1ea1i, ch\u00fang ham l\u1ee3i, t\u1ea5t s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n ta, t\u1eeb b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 s\u1ebd \u0111\u1ed9i \u01a1n v\u00f4 c\u00f9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m ti\u1ebfn s\u0129, thi \u1edf \u0111i\u1ec7n \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, Vua nh\u1edb t\u00ean \u00f4ng, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> B\u00e8n th\u0103ng l\u00ean h\u1ea1ng nh\u00ec, ban cho \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129. Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 d\u00e2ng th\u01b0 t\u1ef1 ti\u1ebfn, xin \u0111\u01b0\u1ee3c khoa danh, Vua th\u1ea5y C\u1ee7 t\u1eeb Y\u1ebfn K\u1ebf quy thu\u1eadn, l\u00e0m quan thanh li\u00eam, l\u1ea1i t\u1ef1 g\u1eafng h\u1ecdc h\u00e0nh, b\u00e8n \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, v\u1eabn ghi t\u00ean v\u00e0o b\u1ea3ng m\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 2, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u T\u1ed1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[94] \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Kh\u1ed5ng Qu\u1ef9 t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00e2u B\u1ed1i t\u1eeb th\u1eddi Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u1ea1nh Nguy\u00ean K\u1ef7 b\u1eaft d\u00e2n n\u1ed9p thu\u1ebf, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n, l\u1ea5y ph\u1ea7n d\u01b0 th\u1eeba \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u01b0u s\u1ee9, t\u1eadp t\u1ee5c \u1ea5y v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Vua li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Tr\u1ecbnh l\u00e0 Ng\u1ee5y N\u0103ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m H\u1eefu v\u0169 l\u00e2m t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Khi qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an r\u00fat kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ec1u \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1, t\u1eadp trung \u1edf \u0110\u1ea1i Danh. L\u00fac \u0111\u00f3, N\u0103ng c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, T\u00e0o X\u00e1n c\u00f9ng \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu sai X\u00e1n \u0111em qu\u00e2n t\u1eeb c\u1eeda b\u1eafc chia \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n \u0111\u1ed9i ng\u0169 v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i qu\u00e2n c\u1ee7a N\u0103ng theo sau. N\u0103ng gi\u1eadn To\u00e0n Chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 m\u00ecnh \u0111i sau, li\u1ec1n th\u00fac ng\u1ef1a tranh v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc. To\u00e0n Chi\u1ebfu ng\u1ed3i tr\u00ean l\u1ea7u th\u00e0nh gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn, N\u0103ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i s\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf, li\u1ec1n c\u01b0\u1edbp cung c\u1ee7a To\u00e0n Chi\u1ebfu r\u1ed3i b\u1ecf \u0111i. H\u00f4m sau, N\u0103ng g\u1eb7p Ph\u00e1n ph\u1ee7 s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i vu c\u00e1o To\u00e0n Chi\u1ebfu b\u1eafn b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u00c1p \u0111\u1ed9i, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, l\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t l\u1ed9n x\u1ed9n. To\u00e0n Chi\u1ebfu d\u00e2ng m\u1eadt s\u1edb k\u1ec3 t\u1ed9i N\u0103ng r\u00fat lui ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u00e0 qu\u00e2n v\u1ec1 kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1. Vua l\u00fac \u0111\u1ea7u nghe tin N\u0103ng kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u00fang h\u1eb9n, r\u1ea5t gi\u1eadn, v\u1eeba l\u00fac To\u00e0n Chi\u1ebfu d\u00e2ng t\u1ea5u, b\u00e8n h\u1ecfi Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng, B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ee9c N\u0103ng.<\/p>\n<p>[96] Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c L\u00fd Y\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u1edf qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, c\u00f3 c\u00f4ng, b\u1ecb tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ch\u1ebft. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng Y\u1ebfn l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, l\u1ea1i \u01b0u \u0111\u00e3i gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 7 n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[97] L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 m\u1edbi \u0111\u1ed7 d\u00f9ng xe ng\u1ef1a, y ph\u1ee5c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 quy \u0111\u1ecbnh, xin ban l\u1ec7nh c\u1ea5m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1ea7m hai d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng, g\u1eb7p quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u th\u00ec ph\u1ea3i d\u1eebng ng\u1ef1a \u0111\u1ee9ng n\u00e9p v\u00e0o b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u1ea5m d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch c\u01b0\u1edbp b\u00f3c gia s\u00fac, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef, t\u1ed9i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec b\u1ed9 ph\u1eadn li\u00ean quan \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng ch\u00faa, c\u1eadn th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec th\u00e2n thu\u1ed9c, kh\u00e1ch kh\u1ee9a m\u00e0 xin ban danh hi\u1ec7u khoa c\u1eed. L\u00fac \u0111\u00f3, T\u1ea5t S\u0129 An v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1u v\u00ec ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n m\u00e0 xin, Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i ch\u1ea5p thu\u1eadn, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u C\u01a1 nghi ty Tri\u1ec7u Di\u00ean T\u1ed9 l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00e0nh B\u1eafc Khuy\u1ebft, H\u00f9ng Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00e0nh B\u1eafc Khuy\u1ebft, H\u00f9ng Ch\u00e2u: S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-122 \u0111\u1ec1u ghi gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00e0nh B\u1eafc Quan, H\u00f9ng Ch\u00e2u'.\" id=\"return-footnote-222-10\" href=\"#footnote-222-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, ban th\u01b0\u1edfng 300 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim. Di\u00ean T\u1ed9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng h\u1ecd l\u1edbn trong ch\u00e2u, t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u1ecf ti\u1ec1n c\u1ee7a ri\u00eang k\u1ebft giao v\u1edbi h\u00e0o ki\u1ec7t \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, li\u1ec1n b\u00e1o ngay cho t\u01b0\u1edbng ch\u00e2u, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. L\u00fac n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u01a1n 70 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c h\u00f2a h\u1ea3o v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u1ec3 hi\u1ec7n th\u00e0nh \u00fd, qu\u1ed1c gia lu\u00f4n gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, l\u00fd l\u1ebd \u1eaft s\u1ebd l\u00e2u d\u00e0i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Em g\u00e1i c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu l\u00e0 T\u1ec1 phi, kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn v\u1edbi ch\u1ecb g\u00e1i, nh\u1eefng v\u00e0ng b\u1ea1c qu\u1ed1c gia ban t\u1eb7ng \u0111\u1ec1u v\u1ec1 tay qu\u1ed1c ch\u00faa v\u00e0 m\u1eb9, k\u1ebb d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, mong t\u1eeb nay vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n, th\u00ec k\u1ebb d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, \u1eaft s\u1ebd vui m\u1eebng.&#8221;<\/i> L\u1ea1i k\u1ec3 r\u00f5 phong t\u1ee5c, \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng, kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd, c\u00f9ng nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1eddi T\u1ea5n, H\u00e1n, r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. Vua h\u1ecfi \u00f4ng mu\u1ed1n g\u00ec, \u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng d\u00f9ng n\u1eefa, c\u00f3 gia quy\u1ebfn \u1edf Thanh Ch\u00e2u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i th\u0103m h\u1ecd tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 v\u00ec \u0111\u00e3 th\u00f4ng h\u1ea3o v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1eb7t C\u01a1 nghi ty n\u1eefa, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m.<\/p>\n<p>[101] Vua lo ng\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc v\u00ec b\u00e3i binh m\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ea7u \u0111\u1ecbch, chi\u1ebfn b\u1eb1ng n\u1ebfu h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa ngay.<\/p>\n<p>[102] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u01b0 t\u1eeb c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec nghi ng\u1edd th\u00ec b\u00e1o ngay, c\u00f2n vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o g\u1ea5p l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 r\u1ed3i m\u1edbi tr\u1ea3 l\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft. L\u00fac \u0111\u00f3, An T\u00fac qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc g\u1eedi th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u t\u00ecm b\u1eaft tr\u00e2u b\u00f2 b\u1ecb m\u1ea5t, qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, l\u1ea1i lo c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i, kh\u00f3 thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng mu\u1ed1n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb tri\u1ec1u ngh\u1ecb, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng, huy\u1ec7n Dung Th\u00e0nh b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u00e3 \u0111u\u1ed5i ng\u1ef1a v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3 \u0111\u1ec3 th\u1ea3, th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd sai ng\u01b0\u1eddi mang chim tr\u0129 v\u00e0 th\u1ecf \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m, xin m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea5t c\u1ecf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3 c\u00e1ch H\u00f9ng Ch\u00e2u h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u00e2n hai b\u00ean n\u1ed9p thu\u1ebf, nh\u01b0ng c\u1ea7u s\u00f4ng l\u00e0 do H\u00f9ng Ch\u00e2u x\u00e2y d\u1ef1ng, ranh gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh t\u1eeb l\u00e2u, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng ch\u0103n th\u1ea3? \u0110\u00e2y l\u00e0 do h\u1ecd \u1ef7 v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u00e3 th\u00f4ng h\u00f2a, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u0103n c\u1ea3n, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c sai quan bi\u00ean gi\u1edbi so\u1ea1n th\u01b0, n\u00eau r\u00f5 l\u1eddi th\u1ec1, b\u00e1o cho th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n \u0111e. Hu\u1ed1ng chi nay l\u00e0 l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00f2a hi\u1ebfu, c\u00e0ng ph\u1ea3i gi\u1eef v\u1eefng, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng g\u1ea5m v\u00f3c l\u1ee5a l\u00e0 \u0111em ra ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi bu\u00f4n b\u00e1n, Vua lo r\u1eb1ng l\u00f2ng tham c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nhung kh\u00f4ng \u0111\u00e1y, n\u1ebfu m\u1edf \u0111\u1ea7u th\u00ec h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u00f2i mua m\u00e3i.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m vi\u00ean li\u00eau Th\u1ea7n D\u0169ng l\u00e0 L\u01b0u Si\u00eau l\u00e0m \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu c\u1ee7a qu\u00e2n n\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Si\u00eau \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Doanh Ch\u00e2u, khi gi\u1eb7c t\u1ea5n c\u00f4ng g\u1ea5p, Si\u00eau ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ed9t g\u00f3c th\u00e0nh, th\u00e2n ch\u1ecbu \u0111ao ki\u1ebfm, v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u00e1 t\u00ean cho c\u00e1c d\u0169ng s\u0129, ch\u1ec9 huy h\u1ecd ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. Khi gi\u1eb7c r\u00fat lui, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng, th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed9t x\u1ea5p l\u1ee5a, Si\u00eau l\u1ea1y t\u1ea1 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f4ng c\u1ee7a Si\u00eau, m\u00e0 l\u00e0 s\u1ee9c c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, xin chia \u0111\u1ec1u cho h\u1ecd.&#8221;<\/i> Vua nghe tin, khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung d\u0169ng v\u00e0 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u01b0\u1edfng. M\u1ed9t h\u00f4m, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u1eadp c\u00f4ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, ch\u01b0a th\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu c\u1ee7a qu\u00e2n m\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c n\u00e0y, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1eb7t ra, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 khuy\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[106] T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, ban cho \u00e1o \u0111\u1ecf. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, thi v\u0103n ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, X\u00e1 nh\u00e2n, nh\u01b0ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1ed1n bi\u1ebft ti\u1ebfng T\u0103ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn thi \u1edf ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[107] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quan t\u01b0\u1eddng \u0111o\u00e1n \u00e1n \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 v\u00e0 quan t\u01b0\u1eddng ph\u00fac \u00e1n \u1edf H\u00ecnh b\u1ed9 ph\u1ea3i th\u1eed x\u1eed n\u0103m v\u1ee5 \u00e1n, sai quan c\u00f9ng hai ty \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1eabn nhau.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh b\u1ecb \u0111\u00f3i, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty m\u1edf kho ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u \u0111\u00f3i. L\u00fac n\u00e0y, c\u00e1c th\u00e0nh bi\u00ean gi\u1edbi \u0111ang thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00e1c quan xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty lo li\u1ec7u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u00e3 r\u00fat kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00e2n ch\u00fang v\u1eeba tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n, n\u1ebfu giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho b\u00ean ngo\u00e0i, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c b\u1eaft d\u00e2n v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea5p, l\u00e0m sao h\u1ecd ch\u1ecbu n\u1ed5i?&#8221;<\/i> B\u00e8n sai T\u1eeb b\u1ed9 lang trung L\u1ea1c H\u00f2a \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u00e0n k\u1ebf ho\u1ea1ch. Khi tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u xin theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Tam ty, ai n\u1ed9p c\u1ecf kh\u00f4 cho quan th\u00ec theo l\u1ec7 mua l\u00faa m\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 t\u00e1m ph\u1ea7n ti\u1ec1n, hai ph\u1ea7n ng\u00e0 voi v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u. L\u00faa m\u1ea1ch \u1edf qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac v\u00e0 tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u. Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu xu\u1ea5t h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7 c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y th\u1ef1c ph\u1ea9m, nh\u1eb1m t\u0103ng c\u01b0\u1eddng d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(L\u1ea1c H\u00f2a, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[109] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, cung t\u00ean v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n cho ngo\u1ea1i t\u1ed9c. L\u00fac n\u00e0y, t\u1ed9c D\u1ea1ng \u0110an \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin mua cung t\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng D\u1ea1ng \u0110an c\u00f3 c\u00f4ng lao \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, giao cho h\u1ecd nhi\u1ec7m v\u1ee5 ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u1ec7nh cho ch\u00e2u V\u1ecb c\u1ea5p ph\u00e1t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ban th\u01b0\u1edfng ri\u00eang cho T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng \u01b0u \u00e1i. T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c l\u1ea1i d\u00e2ng ng\u1ef1a, xin \u0111\u1ed5i v\u00e0ng v\u00e0 v\u1ea3i m\u00e0u \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda ch\u00f9a chi\u1ec1n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu theo y\u00eau c\u1ea7u ban th\u01b0\u1edfng, tr\u1ea3 l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[110] Th\u00e1ng n\u00e0y, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi h\u00e0ng n\u0103m d\u00e2ng ng\u1ef1a cho Vua, t\u1eeb nay ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 ng\u1ef1a h\u1ea1ng nh\u1ea5t, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh xem x\u00e9t, n\u1ebfu nhi\u1ec1u ng\u1ef1a \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec m\u1edbi lu\u1eadn c\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u mua ng\u1ef1a, ch\u1ecdn tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng con cao l\u1edbn, sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0a v\u1ec1, g\u1ecdi l\u00e0 ng\u1ef1a c\u1ee7a Vua, nh\u01b0ng khi xem x\u00e9t, \u0111a ph\u1ea7n ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ng\u1ef1a m\u01b0\u1ee3n danh ngh\u0129a n\u00e0y, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f2i h\u1ecfi cung c\u1ea5p, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[111] Nha m\u00f4n c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u1edf qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec Thanh Ch\u00e2u xa c\u00e1ch bi\u1ec3n, c\u00f4ng v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, n\u00ean d\u1eddi m\u1ed9t nha m\u00f4n v\u1ec1 Thanh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[112] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, mi\u1ec5n thu\u1ebf nh\u00e0 hai n\u0103m cho d\u00e2n c\u01b0 \u1edf Doanh Ch\u00e2u, t\u0103ng ni t\u1eebng tham gia gi\u1eef th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, qu\u00e2n Thu\u1eadn An t\u00e2u r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai nha hi\u1ec7u \u0111\u01b0a b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn gi\u1edbi B\u1eafc \u1edf D\u1ecbch Ch\u00e2u, tri ch\u00e2u \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00e3i b\u1eb1ng l\u1ec5 kh\u00e1ch, cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c r\u1ea5t h\u1eadu, lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng s\u1ebd l\u1ea1i sai t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn qu\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5 l\u1ec5 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i th\u1ebf n\u00e0o. Chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu gi\u1edbi B\u1eafc sai t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ec1u cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, n\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ecb cao th\u00ec ti\u1ebfp \u0111\u00e3i b\u1eb1ng l\u1ec5 kh\u00e1ch.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ec7nh cho Ng\u1ea1c Ch\u00e2u m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n c\u1ee9u \u0111\u00f3i cho d\u00e2n.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ch\u00e9m Th\u00e2n T\u00f4ng C\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi \u00e1o v\u1ea3i, \u1edf ch\u1ee3 T\u00e2y, v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n \u0110\u0103ng V\u0103n vu c\u00e1o t\u1ec3 th\u1ea7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u00f9ng An V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ki\u1ec7t m\u01b0u ph\u1ea3n.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1ea3m b\u1edbt r\u1ea5t nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng sau n\u00e0y kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1eeb hai n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u cho thay phi\u00ean, v\u00e0 d\u00f9ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ee7 s\u1ed1 thay th\u1ebf nh\u1eefng \u0111\u01a1n v\u1ecb thi\u1ebfu qu\u00e2n, nh\u01b0 v\u1eady tuy th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f3 t\u0103ng th\u00eam c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ea1i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf H\u00e0 S\u00f3c, ph\u00e0m qu\u00e2n s\u0129 thi\u1ebfu s\u1ed1 th\u00ec n\u00ean ra s\u1ee9c chi\u00eau m\u1ed9, \u0111\u1eebng v\u00ec giao h\u1ea3o v\u1edbi n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng m\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[117] Th\u1ee9 s\u1eed Nam \u0110an Ch\u00e2u l\u00e0 M\u1ea1c H\u1ed3ng H\u1ea1o ch\u1ebft, con tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 Ho\u00e0i K\u00ecnh k\u1ebf nhi\u1ec7m cha, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u b\u1ecb em l\u00e0 Ho\u00e0i B\u1ee9c \u0111u\u1ed5i \u0111i, Ho\u00e0i K\u00ecnh d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn. Chi\u1ebfu cho Nghi Ch\u00e2u c\u1ea5p ru\u1ed9ng hoang \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho Ho\u00e0i B\u1ee9c l\u00e0m tri Nam \u0110an Ch\u00e2u, l\u1ea1i d\u1ee5 r\u1eb1ng n\u1ebfu t\u1ecf ra trung thu\u1eadn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Giang Nh\u1eadt T\u00e2n l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129. Nh\u1eadt T\u00e2n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, \u0111u\u1ed5i theo gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, l\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00e1 tr\u1ea1i gi\u1eb7c ban \u0111\u00eam, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng n\u00e0y. Gi\u00e1m qu\u00e2n L\u01b0u T\u1ef1, qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ki\u00eam ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u1eaft, l\u1ec7nh gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n th\u00f3c trong kho.<\/p>\n<p>[120] Binh l\u00ednh ph\u1ea3i \u0111i ph\u1ee5c d\u1ecbch \u1edf Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u m\u01b0u c\u01b0\u1edbp v\u0169 kh\u00ed trong kho, gi\u1ebft quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ea3n, ch\u01b0a ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng th\u00ec b\u1ecb tri ch\u00e2u L\u00fd T\u1ed1n c\u00f9ng \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m, cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng Vi\u1ec7t \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i T\u1ed1n, Vi\u1ec7t, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(T\u1ed1n, ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u trong s\u00e1ch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng, Vi\u1ec7t, kh\u00f4ng r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[121] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ty B\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng qu\u00e2n s\u0129 trong qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 gi\u00e0 y\u1ebfu ho\u1eb7c b\u1ec7nh t\u1eadt, c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thay th\u1ebf t\u00ean m\u00ecnh th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a t\u00ean kh\u1ecfi s\u1ed5 qu\u00e2n. Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, d\u00f9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n nh\u01b0ng t\u1ef1 nguy\u1ec7n thay th\u1ebf, c\u0169ng cho ph\u00e9p.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[122] Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;C\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n n\u00f3i r\u1eb1ng khi Hi\u1ebfu Ch\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e2m b\u1ec7nh, t\u1eebng n\u00f3i: &#8216;Ta kh\u00f4ng lo g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 lo sau khi nh\u1eafm m\u1eaft, h\u1ecd h\u00e0ng kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, c\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean r\u0103n d\u1ea1y.&#8217; Nay nghe n\u00f3i T\u1ed1ng Nguy\u00ean H\u00e1n qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Kinh \u0110\u00f4 xin chia gia t\u00e0i, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, nh\u01b0ng v\u1eabn d\u1ea1y b\u1ea3o h\u1ecd h\u00e0ng ph\u1ea3i c\u00e0ng th\u00eam hi\u1ebfu thu\u1eadn, c\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo l\u1eddi di hu\u1ea5n c\u1ee7a ti\u00ean h\u1eadu.&#8221;<\/i> Nguy\u00ean H\u00e1n l\u00e0 con \u00fat c\u1ee7a T\u1ed1ng \u1ed0c.<\/p>\n<p>[123] Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n \u0110i\u1ec7n, tri\u1ec7u c\u00e1c v\u1ecb ch\u1ee7 tr\u00ec c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn h\u1ecfi han, ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t s\u1eafc \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m t\u0103ng quan \u1edf hai ph\u1ed1 T\u1ea3 v\u00e0 H\u1eefu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, g\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, n\u00ean Vua \u0111\u00edch th\u00e2n xem x\u00e9t v\u00e0 th\u1eed nghi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u S\u01b0 \u0110\u1ea1o b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Trung V\u0169 h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u01a1n Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, em c\u1ee7a S\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u00e0 K\u1ef7 \u0110\u1ea1o thi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u danh s\u00e1ch l\u00ean \u0111\u1ec3 thi \u0111\u00ecnh. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1ea5t c\u1ea3 b\u00e0i thi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e1n k\u00edn t\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m. Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m gi\u00e1m kh\u1ea3o, \u0111\u00e3 d\u1ea1y K\u1ef7 \u0110\u1ea1o \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u00ed m\u1eadt trong b\u00e0i thi. Khi K\u1ef7 \u0110\u1ea1o \u0111\u1ed7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e3i b\u1ecf t\u00ean kh\u1ecfi danh s\u00e1ch, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi n\u1eefa. Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n bao dung, kh\u00f4ng truy c\u1ee9u s\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng S\u01b0 \u0110\u1ea1o c\u1ed1 xin ph\u00e2n x\u1eed r\u00f5 r\u00e0ng. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, Binh b\u1ed9 lang trung Bi\u00ean T\u00fac, N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ee7 x\u00e9t x\u1eed. V\u00ec t\u1ed9i vu c\u00e1o, c\u1ea3 S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 5 c\u00f9ng v\u1edbi K\u1ef7 \u0110\u1ea1o, c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aV\u01b0\u01a1ng Du Ng\u1ef1 S\u1eed K\u00fd\u300b c\u00f3 ghi v\u1ec1 Tr\u1ea1m, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Sung, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 2, kh\u00f4ng ph\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[125] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111i theo, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng. Vua xem s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, l\u1ea1i xem c\u00e1c b\u1ee9c h\u1ecda trong c\u00e1c g\u00e1c. Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh, ph\u00eda b\u1eafc th\u00f4ng v\u1edbi cung c\u1ea5m. Tr\u00ean g\u00e1c l\u01b0u tr\u1eef 5.115 quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u00e0 cu\u1ed9n s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, ph\u00eda d\u01b0\u1edbi \u0111\u1eb7t s\u00e1u g\u00e1c: Kinh \u0111i\u1ec3n c\u00e1c c\u00f3 3.762 quy\u1ec3n, S\u1eed truy\u1ec7n c\u00e1c c\u00f3 821 quy\u1ec3n, T\u1eed th\u01b0 c\u00e1c c\u00f3 10.362 quy\u1ec3n, V\u0103n t\u1eadp c\u00e1c c\u00f3 8.031 quy\u1ec3n, Thi\u00ean v\u0103n c\u00e1c c\u00f3 2.564 quy\u1ec3n, \u0110\u1ed3 h\u1ecda c\u00e1c c\u00f3 1.421 cu\u1ed9n, quy\u1ec3n v\u00e0 t\u1eadp. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i sau bu\u1ed5i ch\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec l\u00e0m, n\u00ean t\u1eadp h\u1ee3p s\u00e1ch v\u1edf n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1ea3i tr\u00ed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[126] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc tu s\u1eeda th\u00eam th\u00e0nh tr\u00ec. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;C\u00e1c qu\u00e2n trong ngo\u00e0i \u0111ang thi\u1ebfu c\u00e1c ch\u1ee9c ti\u1ec3u hi\u1ec7u, n\u1ebfu c\u1ee9 theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7. N\u00ean ra l\u1ec7nh cho h\u1ecd x\u00e9t duy\u1ec7t, ch\u1ecdn l\u1ef1a r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[127] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty d\u1eabn \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf ch\u1ed7 ng\u1ed3i ti\u1ec7n nghi, \u0111\u1ec1u l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed quy\u1ebft ho\u1eb7c \u0111\u00e0y \u0111i. N\u1ebfu c\u00f3 nghi v\u1ea5n v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay giao cho b\u1ea3n ty tri\u1ec7u t\u1eadp m\u1ed9t quan ph\u00e1p quan \u0111\u1ec3 th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: B\u1ea3n ty t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong khi d\u1eabn \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn kh\u00f4ng theo \u0111\u00fang lu\u1eadt l\u1ec7, xin \u0111\u01b0a l\u1ea1i cho Ty l\u1ee5c x\u00e9t x\u1eed. Vua lo ng\u1ea1i h\u1ecd b\u1ecb giam l\u00e2u, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[128] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an c\u1ea5m ng\u0169 c\u1ed1c trong n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng d\u00e2n h\u1ecd v\u1eabn li\u1ec1u l\u0129nh mang \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y, thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t \u00edt, e r\u1eb1ng c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[129] C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, t\u1eeb Thi\u00ean H\u00f9ng tr\u1edf v\u1ec1, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn t\u1eadn m\u1eb7t xin. Vua khuy\u00ean nh\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang. Trung th\u01b0 \u0111\u1ecbnh th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a \u00f4ng \u1edf d\u01b0\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, tr\u00ean Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[130] L\u00fac \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ea5t H\u00ecnh Ch\u00e2u li\u00ean t\u1ee5c b\u1ecb \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh \u0111\u1ed5 n\u00e1t, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng th\u1ee7. Khi qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, Binh b\u1ed9 lang trung Bi\u00ean T\u00fac \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Vua ban chi\u1ebfu m\u1eadt cho T\u00fac, n\u1ebfu ch\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda nam b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e0nh kh\u00e1c. T\u00fac gi\u1ea5u chi\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1ed1, ch\u1ec9 huy trai tr\u00e1ng l\u00ean th\u00e0nh, m\u1edf c\u00e1c c\u1ed5ng th\u00e0nh, b\u1ed1 tr\u00ed to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n l\u00ednh d\u00e0n tr\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd \u0111\u1ed3, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ba ng\u00e0y r\u1ed3i r\u00fat \u0111i. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea5n, Ng\u1ee5y, Th\u00e2m, Tri\u1ec7u, T\u1eeb, Minh \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh kh\u00f4ng ra, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y v\u1ec1 H\u00ecnh Ch\u00e2u, T\u00fac \u0111\u1ec1u ti\u1ebfp nh\u1eadn. Vua khen ng\u1ee3i c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng, b\u00e8n phong T\u00fac l\u00e0m Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, c\u00f9ng v\u1edbi Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd Tu\u1ea5n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Tu\u1ea5n \u1edf Hi\u1ebfn ph\u1ee7 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nhanh ch\u00f3ng. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Tu\u1ea5n tuy c\u00f3 t\u00e0i x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c kh\u00f3, nh\u01b0ng m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c g\u1ea7n \u0111\u00e2y, danh v\u1ecdng ch\u01b0a x\u1ee9ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u00e3 h\u1ee9a r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1ec9 l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, truy\u1ec7n c\u1ee7a Tu\u1ea5n nh\u1ea7m l\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nay s\u1eeda l\u1ea1i. Th\u00e0nh tr\u00ec H\u00ecnh Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tu b\u1ed5 xong tr\u01b0\u1edbc khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu b\u1ecf th\u00e0nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[131] X\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng b\u00ean c\u1ea1nh ba l\u0103ng t\u1ea9m, d\u1ef1 t\u00ednh chi ph\u00ed h\u01a1n t\u00e1m tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, sai trung s\u1ee9 l\u1ea5y h\u01a1n t\u00e1m ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng t\u1eeb c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3.<\/p>\n<p>[132] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ch\u00e2u Ho\u00e0n b\u00e1o c\u00f3 qu\u00e2n Nhung x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, xu\u1ea5t qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c Kh\u00e1nh N\u00f4ng, gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, xin ch\u00e9m \u1edf ph\u1ed1 C\u1ea3o \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecd b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i> Ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u0111\u00e0y \u0111i Ho\u00e0i Nam.<\/p>\n<p>[133] Ch\u00e2u \u0110\u00e0m b\u00e1o c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xin ph\u00e1t th\u00f3c quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[134] Phong B\u1ed1i Ch\u00e2u Ki\u00eau Ti\u1ec7p qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u00e1n l\u00e0m Ng\u1ef1 ti\u1ec1n Trung t\u00e1 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea7n H\u00e0n t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00e1n d\u0169ng c\u1ea3m, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn. T\u00e1n t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 l\u00ednh b\u1ed9 b\u1ed9, nh\u1edd c\u00f4ng lao m\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c qu\u00e2n hi\u1ec7u, th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00f3 \u00fd ch\u00ed hi sinh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd, ban ch\u1ee9c trong c\u1ea5m qu\u00e2n, l\u1ec7nh tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<\/p>\n<p>[135] C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng, d\u00e2n \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u, Nam Khang qu\u00e2n l\u00e0 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nguy\u1ec7n hi\u1ebfn g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, xin ban chi\u1ebfu cho h\u1ecd l\u00e0m quan. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i h\u00ecnh s\u1ef1, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ban cho ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, h\u00e3y \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch trong nh\u00e0 thay th\u1ebf theo th\u1ee9 t\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-222-1\"> Tr\u1eabm x\u1eed l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd kh\u00f4ng 'X\u1eed l\u00fd' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ea5p ph\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 25 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-222-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-2\">B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m th\u1ed1ng so\u00e1i ba \u0111\u1ea1o qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao, 'th\u1ed1ng so\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed5ng so\u00e1i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-222-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-3\">Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u00e2n t\u1ea1', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aXu\u00e2n Minh Tho\u00e1i Tri\u1ec1u L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n h\u1ea1, 'trung t\u1ea1' vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1eadp t\u1ea1'. <a href=\"#return-footnote-222-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-4\">H\u00e0nh l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p: ch\u1eef 'Khi\u1ec3m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-222-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-5\">\u0110\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n l\u1ea5y ti\u1ec1n: ch\u1eef 'd\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu Phi\u00ean Di 1-34 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-222-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-6\">Ninh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u. 'Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 60, th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i trong s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 quy\u1ec3n 279, b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-222-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-7\">Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Do\u00e3n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 279 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u00f3 Ti\u1ec1m v\u00e0 quy\u1ec3n 303 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-222-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-8\"> '\u0110\u1ea5t c\u00f3 s\u00e1u \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Qu\u00e1n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ed7 y\u1ebfu h\u1ea1i'. <a href=\"#return-footnote-222-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-9\"> 'khi\u1ebfn qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u0110\u1ecbch', ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-222-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-222-10\">Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00e0nh B\u1eafc Khuy\u1ebft, H\u00f9ng Ch\u00e2u: S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-122 \u0111\u1ec1u ghi gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 25 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00e0nh B\u1eafc Quan, H\u00f9ng Ch\u00e2u'. <a href=\"#return-footnote-222-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":17,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-222","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":223,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/222\/revisions\/223"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/222\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=222"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=222"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}