{"id":226,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=226"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-61-nam-canh-duc-thu-2-at-ty-1005","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-61-nam-canh-duc-thu-2-at-ty-1005\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 61: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 2 (\u1ea4T T\u1ef4, 1005)","rendered":"QUY\u1ec2N 61: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 2 (\u1ea4T T\u1ef4, 1005)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u00e0 T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh c\u00f9ng l\u00e0m Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, l\u1ea1i sai n\u1ed9i th\u1ea7n gi\u00e1m tu nh\u1ea1c kh\u00ed. L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u1ea3i Tr\u1ecdng Nh\u1ee5 d\u00e2ng t\u00e2u: <i>\"M\u1ed7i l\u1ea7n gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, th\u1ea5y nh\u1ea1c kh\u00ed c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, \u00e2m lu\u1eadt kh\u00f4ng chu\u1ea9n. L\u1ec5 t\u1ebf giao s\u1eafp \u0111\u1ebfn, xin sai s\u1ee9 tu s\u1eeda, v\u00e0 ch\u1ecdn c\u1eadn th\u1ea7n l\u00e0m Ph\u00e1n t\u1ef1.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi sai T\u00f4ng Ng\u1ea1c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn. T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u1ed1n th\u00f4ng hi\u1ec3u \u00e2m lu\u1eadt, b\u00e8n l\u1ec7nh cho c\u00e1c nh\u1ea1c c\u00f4ng c\u1ee7a hai ty Th\u00e1i nh\u1ea1c v\u00e0 C\u1ed5 xuy so s\u00e1nh t\u00e0i n\u0103ng, lo\u1ea1i b\u1ecf h\u01a1n 50 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i k\u00e9m. T\u00f4ng Ng\u1ea1c nh\u00e2n \u0111\u00f3 bi\u00ean so\u1ea1n lu\u1eadt l\u1eef, ph\u00e1p \u0111\u1ed9, danh s\u1ed1 nh\u1ea1c kh\u00ed, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u1ea3n\u300b, l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 thi tuy\u1ec3n v\u00e0 luy\u1ec7n t\u1eadp cho nh\u1ea1c c\u00f4ng hai ty, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin sau l\u1ec5 t\u1ebf giao \u0111\u01b0\u1ee3c nghe nh\u1ea1c nh\u01b0 c\u0169. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u00e0n b\u1ea1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng Vua kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, V\u0129nh H\u01b0ng Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u00e1i ph\u00f3, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh Ung v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, truy phong V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 Cung T\u0129nh. Vua r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd Nguy\u00ean Ph\u1ea7n, khi \u00f4ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua \u0111ang \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, nghe tin r\u1ea5t lo l\u1eafng, li\u1ec1n sai th\u00e1i y v\u00e0 trung s\u1ee9 \u0111i l\u1ea1i t\u1ea5t b\u1eadt tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Khi v\u1ec1 kinh, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m, lo thu\u1ed1c thang v\u00e0 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. M\u1eb9 Nguy\u00ean Ph\u1ea7n l\u00e0 Nh\u00e2m th\u1ecb m\u1ea5t s\u1edbm, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eb7ng Th\u00e1i nghi \u0111\u1ec3 an \u1ee7i l\u00f2ng \u00f4ng. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua kh\u00f3c r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, c\u00f3 l\u1ea7n n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u00f4ng, Vua kh\u00f3c \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, m\u1eb9 c\u1ee7a th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Th\u00e1i phi, m\u1eb9 c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 Th\u00e1i nghi, l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u phi, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eb7ng Th\u00e1i nghi.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ra chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c \u00e1n tr\u01b0\u1edbng, v\u0103n th\u01b0 quan tr\u1ecdng, sao b\u1ea3ng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, giao cho quan l\u1ea1i l\u1eadp s\u1ed5 thu gi\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n hay h\u1ee7y b\u1ecf. L\u1ea1i sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ki\u1ec3m tra, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, Ph\u00e1n quan Ch\u00e2u Ng\u1ee5y l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng v\u00ec b\u00e1n \u00e1n tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 v\u0103n sao, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ra l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i theo \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy.<\/p>\n\n<p>[6] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u1ee3i Ch\u00e2u x\u01b0ng r\u1eb1ng L\u00e3ng Ch\u00e2u v\u1ed1n s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ed3 g\u1ed1m, xin \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 b\u00e1n, thu thu\u1ebf, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0ng Quan t\u00e2u r\u1eb1ng quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u00cdch Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u xin gi\u1eef l\u1ea1i Tri ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Ban \u0111\u1ea7u, khi xa gi\u00e1 \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng dao \u0111\u1ed9ng, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c xa x\u00f4i s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i g\u00e2y bi\u1ebfn, mu\u1ed1n d\u00f9ng k\u1ebf l\u1ea1 \u0111\u1ec3 th\u1eafng, b\u00e8n b\u1eaft nh\u1eefng t\u00ean tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp t\u00e0n \u00e1c nh\u1ea5t, x\u00e9 x\u00e1c \u1edf ch\u1ee3, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u s\u1ee3 ph\u1ee5c, t\u1eeb \u0111\u00f3 y\u00ean \u1ed5n. M\u1ed7i khi x\u00e9t \u00e1n, v\u0103n b\u1ea3n k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u kh\u00f4ng x\u1eed, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh t\u00f9y \u00fd k\u00fd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. Ng\u01b0\u1eddi th\u00edch vi\u1ec7c \u1edf Th\u1ee5c b\u00e0n lu\u1eadn s\u1eafp x\u1ebfp l\u1eddi l\u1ebd c\u1ee7a \u00f4ng, t\u1ed5ng h\u1ee3p th\u00e0nh s\u00e1ch \u300aGi\u1edbi D\u00e2n T\u1eadp\u300b, kh\u1eafc b\u1ea3n l\u01b0u truy\u1ec1n[footnote]Ch\u1eef 'b\u1ed1' trong 'l\u01b0u truy\u1ec1n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Vua t\u1eebng sai s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n ph\u1ee7 T\u00e2y Xuy\u00ean, nh\u00e2n \u0111\u00f3 truy\u1ec1n ch\u1ec9 r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f3 khanh \u1edf \u0111\u00f3, Tr\u1eabm kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Ban chi\u1ebfu \u0111\u01b0a ph\u00e9p c\u00e2n \u0111o m\u1edbi \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0o s\u00e1ch \u300aBi\u00ean S\u1eafc\u300b.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u n\u00f3i ban chi\u1ebfu \u0111\u01b0a ph\u00e9p c\u00e2n \u0111o m\u1edbi \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0o \u300aBi\u00ean S\u1eafc\u300b, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ban h\u00e0nh. X\u00e9t ph\u00e9p m\u1edbi c\u1ee7a Th\u1eeba Khu\u00ea, t\u1eeb n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e1p n\u00e0y kh\u00f4ng ban h\u00e0nh l\u00e0 ph\u00e1p g\u00ec. \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b n\u00f3i n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, Th\u1eeba Khu\u00ea l\u1ea1i tham gia \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, ph\u00e9p c\u00e0ng tinh vi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00f4ng ban h\u00e0nh c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ph\u00e1p n\u00e0y ch\u0103ng? K\u1ef3 th\u1ef1c kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec ph\u00e9p d\u00f9ng n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng n\u00ean kh\u00f4ng ban h\u00e0nh n\u1eefa, m\u00e0 ph\u00e9p m\u1edbi c\u1ee7a Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o \u300aBi\u00ean S\u1eafc\u300b. N\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 ty Lang trung, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. Ban \u0111\u1ea7u, Hu\u00fdnh c\u00f9ng C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ph\u00f9ng Kh\u1edfi v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m thu\u1ed9c quan c\u1ee7a V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n khi Vua \u0111i tu\u1ea7n. V\u01b0\u01a1ng v\u00ec t\u00f9 nh\u00e2n v\u01b0\u1ee3t ng\u1ee5c, kinh s\u1ee3 m\u00e0 b\u1ec7nh r\u1ed3i ch\u1ebft, Hu\u00fdnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia b\u1ecb t\u1ed9i ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng chu to\u00e0n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[10] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh ti\u1ebfp theo sau khi bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh \u1edf H\u00e0m B\u00ecnh, c\u00e1c n\u01a1i ph\u1ea3i bi\u00ean ch\u00e9p th\u00e0nh hai b\u1ea3n, m\u1ed9t b\u1ea3n do quan tr\u01b0\u1edfng qu\u1ea3n l\u00fd, m\u1ed9t b\u1ea3n do c\u01a1 quan ph\u00e1p lu\u1eadt s\u1eed d\u1ee5ng, quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ki\u1ec3m tra, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 s\u00f3t.<\/p>\n\n<p>[11] L\u1ec7nh cho L\u01b0u T\u1ed5ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u, Kh\u1ed5ng Qu\u1ef9 c\u00f9ng c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u00ecnh gi\u00e1 h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf. V\u00ec l\u00fac m\u1edbi h\u00f2a h\u1ea3o, c\u1ea7n thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Tam ty t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, B\u1ea1ch Ba, huy\u1ec7n C\u1ee7ng v\u00e0 c\u00e1c kho d\u1ecdc s\u00f4ng n\u1ed9p th\u00f3c \u0111\u1ec3 mua b\u00e1n. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Chu Th\u1ef1c, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Kinh Tri\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n gi\u1eef trong doanh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft gi\u1eef tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf th\u00f4n qu\u00ea, nh\u1eadn \u0111\u01a1n ki\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[14] V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n To\u00e0n Ti\u00eau, quy\u1ec1n tri huy\u1ec7n s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ec7nh huy\u1ec7n H\u1ea5p. Hi\u1ebfn \u1edf To\u00e0n Ti\u00eau c\u00f3 ch\u00ednh s\u1ef1 thanh li\u00eam, quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 li\u00ean ti\u1ebfp ti\u1ebfn c\u1eed t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn tr\u1ecb nh\u1eadm n\u01a1i quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n<p>[15] Mi\u1ec5n cho T\u1ea7n Ch\u00e2u s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u00f2n n\u1ee3 do mua b\u00e1n l\u00e0 8.690 th\u1ea1ch.<\/p>\n\n<p>[16] V\u01b0\u01a1ng Vi B\u1ea3o, Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, xin \u0111\u1eb7t s\u1edf thu\u1ebf tr\u00e0 \u1edf ph\u1ee7 H\u01b0ng Nguy\u00ean, Vua cho l\u00e0 l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n\n<p>[17] Khi Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u lo ng\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u1ef5 binh x\u00e2m ph\u1ea1m, b\u00e8n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho ph\u00e1 h\u1ee7y c\u1ea7u c\u1ed1ng v\u00e0 thuy\u1ec1n b\u00e8 d\u1ecdc theo s\u00f4ng, ai ch\u1eadm tr\u1ec5 s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. C\u00e1c n\u01a1i H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, H\u00e0 Trung, Thi\u1ec3m Ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m quan \u1edf H\u00e0 Trung, m\u1ed9t m\u00ecnh gi\u1eef l\u1ea1i chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u00f3 quan \u1ea3i ng\u0103n c\u00e1ch, thuy\u1ec1n b\u00e8 n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u00edch tr\u1eef h\u00e0ng v\u1ea1n, sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u \u0111\u00e1nh ch\u00ecm h\u1ebft? H\u01a1n n\u1eefa s\u1ebd l\u00e0m dao \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng d\u00e2n.\"<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng m\u1eadt s\u1edb xin d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i, sai s\u1ee9 ban khen. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1, ban cho \u00e1o t\u00eda \u0111ai v\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf r\u1eb1ng: Th\u00f4ng ph\u00e1n Thi\u1ec3m Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u0111i c\u00f4ng v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i, trong ch\u00e2u \u0111\u00e3 ph\u00e1 c\u1ea7u phao. T\u00edch nghe tin H\u00e0 Trung kh\u00f4ng ph\u00e1, b\u00e8n cho tu s\u1eeda l\u1ea1i. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, T\u00edch c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ty ph\u00e1n quan, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. X\u00e9t th\u00e1ng 12 n\u0103m \u0111\u00f3, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c ban cho \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u00e1o \u0111\u1ecf, l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m quy\u1ec1n Tam ty di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan. Th\u00e1ng 3 n\u0103m sau, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u1ea1i ch\u00e9p \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan. \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, c\u00f2n \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam, ho\u1eb7c ghi ch\u00fa v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng 9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[18] Ban \u0111\u1ea7u, V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n c\u01b0\u1edbi con g\u00e1i c\u1ee7a S\u00f9ng nghi s\u1ee9 L\u00fd H\u00e1n U\u00e2n, t\u00ednh t\u00ecnh hung d\u1eef, ghen tu\u00f4ng v\u00e0 t\u00e0n \u00e1c. Trong cung, c\u00e1c n\u1eef s\u1ee9 n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n b\u1ecb ch\u1ebft. M\u1ed7i khi Vua ban \u00e2n t\u1ee9, chi\u1ebfu l\u1ec7nh chia \u0111\u1ec1u cho cung m\u00ecnh, nh\u01b0ng L\u00fd th\u1ecb \u0111\u1ec1u l\u1ea5y h\u1ebft, \u00edt khi chia cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb1m li\u1ec7t gi\u01b0\u1eddng, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u0103m, th\u1ea5y b\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u h\u1ea1, b\u00e8n \u0111i\u1ec1u cung nh\u00e2n \u0111\u1ebfn ph\u1ee5 tr\u00e1ch n\u1ea5u thu\u1ed1c. C\u00e1c n\u1eef s\u1ee9 b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, m\u1ed9t h\u00f4m b\u00e8n m\u01b0u \u0111\u1ed1t ch\u00e1y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean kh\u00f4ng th\u00e0nh. L\u00fac Th\u00e1i T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0, th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn cung \u0111\u1ec3 kh\u00f3c l\u1ec5 s\u00e1ng chi\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd th\u1ecb th\u01b0\u1eddng c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 b\u00e0 ta l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho d\u1ef1ng m\u00e0n ri\u00eang \u1edf g\u00f3c \u0111i\u1ec7n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tri\u1ec7u m\u1edbi v\u00e0o. L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y sinh th\u1ea7n c\u1ee7a Nguy\u00ean Ph\u1ea7n, L\u00fd th\u1ecb d\u00e2ng qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u00fac th\u1ecd, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed h\u00ecnh r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n m\u1ea5t, L\u00fd th\u1ecb kh\u00f4ng t\u1ecf ra \u0111au bu\u1ed3n, l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f3 l\u1eddi ph\u1ec9 b\u00e1ng Vua. Vua \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5 m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u00e0 ta, nh\u01b0ng v\u00ec Nguy\u00ean Ph\u1ea7n n\u00ean khoan dung. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, l\u1ea1i kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u01b0\u1edbc phong, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 lang trung Bi\u00ean T\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Tuy\u00ean ch\u00e2u, v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 qua l\u1ea1i v\u1edbi Tri\u1ec7u Gi\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1 th\u00ec x\u1eed ch\u00e9m, ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1 th\u00ec gi\u1ea3m t\u1ed9i theo lu\u1eadt. Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ef1 th\u00fa trong th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1 th\u00ec x\u1eed n\u1eb7ng, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ef1 th\u00fa xa th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1 th\u00ec x\u1eed nh\u1eb9.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 v\u00e0 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd; ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1, k\u1ebb c\u01b0\u1edbp th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt. Binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u00ec \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t, l\u01b0u \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd; t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 trong hay ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu: T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, tang v\u1eadt c\u1ee7a b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, giao cho Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, Th\u00f4ng ph\u00e1n quan \u0111\u00edch th\u00e2n trao tr\u1ea3 cho ch\u1ee7, v\u00ec s\u1ee3 b\u1ecdn l\u1ea1i nh\u1ecf l\u1eeba d\u1ed1i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u1eed \u00e1n sai s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[22] H\u1ea1 chi\u1ebfu: Ph\u1ee7 ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf l\u1eabn l\u1ed9n, n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 kh\u00f3 tr\u1ecb, n\u00ean l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, Thuy\u00ean ty ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf \u0111\u00f2 \u1edf b\u1ebfn \u0110\u1ed9t Nho, ch\u00e2u Nhung.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Tam ty xin l\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng d\u00f9ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin ph\u00e2n ph\u1ed1i c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng trong b\u1ed9 n\u1ed9i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[25] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1ng xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 kh\u00ed ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u00f4ng ph\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 x\u1eed l\u00fd v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[26] C\u00f3 sao ch\u1ed5i xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ch\u00f2m sao T\u1eed Vi.<\/p>\n\n<p>[27] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ph\u00f9ng Li\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Quang Ch\u00e2u. Li\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam, nh\u01b0ng k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nhi\u00eau Ch\u00e2u, v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 qua l\u1ea1i v\u1edbi Tri\u1ec7u Gi\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[29] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 Nam nh\u01b0ng n\u1eb1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, thu\u1ebf thu n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p t\u1ea1i \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[30] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng tr\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 mua ng\u1ef1a c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Kinh, Nguy\u00ean, Nghi, V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[31] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n D\u1ecbch ki\u00eam nhi\u1ec7m Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u0111\u1ecf. L\u00fac \u0111\u00f3, An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn c\u00f4ng Duy C\u00e1t l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n, thi\u1ebfu Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Duy C\u00e1t bi\u1ebft ch\u1eef, n\u00ean ch\u1ecdn trong tri\u1ec1u th\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 li\u00eam ch\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u00e0m.\"<\/i> Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u1ea7n D\u1ecbch, Vua l\u1ec7nh Trung th\u01b0 tri\u1ec7u ki\u1ebfn. T\u1ea5t S\u0129 An n\u00f3i D\u1ecbch \u0111\u00fang nh\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed, b\u00e8n tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, r\u1ed3i ban m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua th\u1ea5y Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh l\u1eddi th\u1ec1, b\u00e8n l\u1ec7nh H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean, ki\u00eam Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 kinh l\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ea7n v\u1ecb v\u00e0 th\u1ea7n b\u1ea3n \u1edf Giao Kh\u00e2u \u0111\u1ec1u do c\u00e1c ty t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ec1 t\u00ean, kh\u00f4ng nghi\u00eam t\u00fac, chi\u1ebfu l\u1ec7nh L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i t\u1ea1o. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c b\u1ea3n v\u1ecb Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf nh\u01b0 Linh Uy Ng\u01b0\u1ee1ng, X\u00edch Phi\u00eau N\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean \u0111\u1ebf, n\u00ean tr\u00e1nh, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho L\u1ec5 quan ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> L\u1ec5 quan n\u00f3i: <i>\"Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5 Ngh\u0129a To\u1ea3n\u300b, Linh Uy Ng\u01b0\u1ee1ng, X\u00edch Phi\u00eau N\u1ed9, H\u00e0m Xu N\u1eefu, B\u1ea1ch Chi\u00eau C\u1ef1, Di\u1ec7p Quang K\u1ef7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 hi\u1ec7u c\u1ee7a Ng\u0169 \u0111\u1ebf, ch\u00fa th\u00edch trong \u300aH\u00e1n Th\u01b0\u300b n\u00f3i Ng\u0169 \u0111\u1ebf c\u00f3 t\u00ean ri\u00eang, nh\u01b0 Linh Ph\u00f9, V\u0103n T\u1ed5. \u0110\u00e3 l\u00e0 m\u1ef9 x\u01b0ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u00e1nh.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"S\u01a1 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n t\u1ebf v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed c\u00e1c th\u1ea7n, vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp th\u0103ng gi\u00e1ng ch\u01b0a thu\u1eadn ti\u1ec7n. S\u00e1ch \u300aH\u00e1n th\u01b0 - Giao t\u1ef1 ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ng\u0169 \u0110\u1ebf l\u00e0 ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ee7a Thi\u00ean Th\u1ea7n. Nay Ng\u0169 \u0110\u1ebf \u1edf gian th\u1ee9 nh\u1ea5t, Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf \u1edf gian th\u1ee9 hai, c\u00f9ng v\u1edbi L\u1ee5c Gi\u00e1p, Nh\u1ea1c, \u0110\u1ed9c v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c \u1edf chung m\u1ed9t ch\u1ed7. B\u1eafc C\u1ef1c l\u00e0 n\u01a1i c\u00e1c ng\u00f4i sao ch\u1ea7u v\u1ec1, nay l\u1ea1i ng\u1ed3i c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, \u0110\u1ea1i L\u00fd v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c. \u0110\u1ebf T\u1ecda l\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ec3 c\u1ee7a Thi\u00ean Th\u1ecb, nay l\u1ea1i c\u00f9ng v\u1edbi Nh\u1ecb Th\u1eadp B\u00e1t T\u00fa, T\u00edch T\u00e2n, \u0110\u1eb1ng X\u00e0, X\u1eed C\u1eefu v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c \u1edf gian th\u1ee9 ba. K\u1ebb d\u01b0\u1edbi l\u00e0m ch\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean l\u00e0m t\u00f4i, r\u1ea5t kh\u00f4ng thu\u1eadn ti\u1ec7n. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng B\u1eafc C\u1ef1c, \u0110\u1ebf T\u1ecda v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Thi\u00ean \u0110\u1ebf, m\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i Thi\u00ean \u0110\u1ebf ng\u1ef1 tr\u1ecb, th\u00ec B\u1eafc C\u1ef1c \u1edf gian th\u1ee9 hai, \u0110\u1ebf T\u1ecda \u1edf gian th\u1ee9 ba, c\u0169ng ch\u01b0a ph\u00e2n bi\u1ec7t cao th\u1ea5p. L\u1ea1i n\u1eefa, trong cung Th\u00e1i Vi thi\u1ebfu hai sao T\u1ea3 H\u1eefu Ch\u1ea5p Ph\u00e1p, trong d\u00e3y sao T\u1eed thi\u1ebfu sao T\u00f4n, sao Thi\u00ean B\u1ee9c n\u00ean l\u00e0 Thi\u00ean Ph\u00fac, sao Thi\u00ean K\u00fd n\u00ean l\u00e0 Thi\u00ean K\u1ef7. Mong l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan Ty Thi\u00ean Gi\u00e1m tham kh\u1ea3o v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n, Ty Thi\u00ean Gi\u00e1m c\u00f9ng xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i cho r\u00f5 r\u00e0ng. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"V\u1ed1n l\u00e0 do th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1i c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, L\u1ec5 nghi s\u1ee9 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Ki\u1ec3m th\u1ea3o \u0110\u1ed7 H\u1ea1o v\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u1edf S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n: Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b, nguy\u00ean kh\u00ed r\u1ed9ng l\u1edbn th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ea1o Thi\u00ean, nh\u00ecn t\u1eeb xa th\u1ea5y m\u00e0u xanh th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean. \u0110i\u1ec1u con ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n k\u00ednh nh\u1ea5t kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n \u0110\u1ebf, g\u1eedi g\u1eafm v\u00e0o Tr\u1eddi n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf. Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf ch\u00ednh l\u00e0 sao B\u1eafc Th\u1ea7n Di\u1ec7u Ph\u00e1ch B\u1ea3o, l\u00e0 ng\u00f4i sao t\u00f4n qu\u00fd nh\u1ea5t. Kinh D\u1ecbch vi\u1ebft: 'M\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng t\u1ecfa s\u00e1ng tr\u00ean tr\u1eddi, tr\u0103m lo\u00e0i ng\u0169 c\u1ed1c c\u1ecf c\u00e2y sinh s\u00f4i tr\u00ean \u0111\u1ea5t.' L\u1ea1i vi\u1ebft: '\u1ede tr\u00ean tr\u1eddi th\u00e0nh h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, \u1edf d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t th\u00e0nh h\u00ecnh th\u1ec3.' \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf sao v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Tr\u1eddi, c\u1ecf c\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea5t, v\u1eady Tr\u1eddi l\u1ea5y m\u00e0u xanh l\u00e0m th\u1ec3, kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169 c\u00e1c sao.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo \u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b: 'T\u1ea7ng th\u1ee9 hai c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf th\u1edd Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf, B\u1eafc \u0110\u1ea9u, Thi\u00ean Nh\u1ea5t, Th\u00e1i \u1ea4t, T\u1eed Vi, Ng\u0169 \u0110\u1ebf t\u1ecda, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp \u1edf h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ed9i quan c\u00f9ng Ng\u0169 Tinh, Th\u1eadp Nh\u1ecb Th\u1ea7n, H\u00e0 H\u00e1n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 49 t\u1ecda x\u1ebfp h\u00e0ng ngang, \u0111\u1ec1u \u1edf gi\u1eefa 12 b\u1eadc thang.' N\u0103m Ki\u1ebfn Trung th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u00f4ng quan ch\u00ednh c\u1ee7a Ty Thi\u00ean l\u00e0 Qu\u00e1ch Hi\u1ebfn Chi t\u1ea5u r\u1eb1ng, Thi\u00ean Ho\u00e0ng, B\u1eafc C\u1ef1c, Thi\u00ean Nh\u1ea5t, Th\u00e1i Nh\u1ea5t, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u1eddi Thi\u00ean B\u1ea3o, \u0111\u1ec1u n\u00ean th\u0103ng l\u00ean t\u1ea7ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u0103m Trinh Nguy\u00ean th\u1ee9 hai, khi nh\u00e0 Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf giao, l\u1ec7nh cho quan L\u1ec5 xem x\u00e9t quy \u0111\u1ecbnh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh H\u00e1n Trung qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Ngung v\u00e0 B\u00e1c s\u0129 Li\u1ec5u Mi\u1ec5n t\u1ea5u r\u1eb1ng, l\u1ec5 \u0111\u1ecbnh th\u1eddi Khai Nguy\u00ean l\u00e0 b\u1ea5t di b\u1ea5t d\u1ecbch, c\u00f2n s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u1eddi Thi\u00ean B\u1ea3o l\u00e0 do quy\u1ec1n nghi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i sai l\u1ea7m c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng s\u0129, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u0103n hi\u1ebfn \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, xin theo l\u1ec5 m\u00e0 \u0111\u1ecbnh. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ee5c theo l\u1ec5 Khai Nguy\u00ean, v\u1eabn l\u00e0m th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b l\u1ea1i vi\u1ebft: 'T\u1ea7ng th\u1ee9 ba c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf c\u00f3 Trung quan, Th\u1ecb vi\u00ean, \u0110\u1ebf t\u1ecda, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 t\u1ecda[footnote]T\u1ea7ng th\u1ee9 ba c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf c\u00f3 Trung quan, Th\u1ecb vi\u00ean, \u0110\u1ebf t\u1ecda, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 t\u1ecda. '\u0110\u1ebf t\u1ecda' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u1ec7 t\u1ecda', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 1, \u300aNg\u1ecdc H\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 93 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec1u \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc.' \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5 Ngh\u0129a La\u300b vi\u1ebft: '\u0110\u1ebf t\u1ecda c\u00f3 n\u0103m, m\u1ed9t \u1edf T\u1eed Vi cung, m\u1ed9t \u1edf \u0110\u1ea1i Gi\u00e1c, m\u1ed9t \u1edf Th\u00e1i Vi cung, m\u1ed9t \u1edf T\u00e2m, m\u1ed9t \u1edf Thi\u00ean Th\u1ecb vi\u00ean.' V\u1eady \u0110\u1ebf t\u1ecda kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 th\u1eb3ng v\u00e0o Thi\u00ean \u0110\u1ebf. L\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Ph\u00e1n Ty Thi\u00ean gi\u00e1m S\u1eed T\u1ef1: Sao Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf \u1edf trong ch\u00f2m T\u1eed Vi C\u00e2u Tr\u1ea7n, th\u1ea7n c\u1ee7a n\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 Di\u1ec7u Ph\u00e1ch B\u1ea3o, t\u1ee9c Thi\u00ean Ho\u00e0ng l\u00e0 sao, c\u00f2n Ng\u0169 \u0110\u1ebf m\u1edbi l\u00e0 Thi\u00ean \u0110\u1ebf. N\u0103m sao B\u1eafc C\u1ef1c \u1edf trong ch\u00f2m T\u1eed Vi, sao \u1edf gi\u1eefa g\u1ecdi l\u00e0 B\u1eafc Th\u1ea7n, sao th\u1ee9 nh\u1ea5t ch\u1ee7 v\u1ec1 m\u1eb7t tr\u0103ng l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed, sao th\u1ee9 hai ch\u1ee7 v\u1ec1 m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, sao th\u1ee9 ba l\u00e0 Th\u1ee9 t\u1eed, sao th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 \u0110\u00edch t\u1eed, sao th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 tr\u1ee5c c\u1ee7a Tr\u1eddi. B\u1eafc Th\u1ea7n ch\u1ee7 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi \u0110\u1ebf t\u1ecda. Ch\u00f2m Th\u00e1i Vi c\u00f3 m\u01b0\u1eddi sao, c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 T\u1ea3 H\u1eefu Ch\u1ea5p ph\u00e1p, Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng, Th\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00e1i Vi vi\u00ean. \u300aTinh Kinh\u300b x\u01b0a ch\u00e9p sao T\u00f4n, nh\u01b0ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n t\u1ebf ch\u1ec9 c\u00f3 sao T\u1eed, ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00f4n ty, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng v\u1ecb tr\u00ed.<\/i><\/p>\n<p><i>Sao Thi\u00ean B\u1ee9c ch\u1ee7 v\u1ec1 xe ki\u1ec7u, kh\u00f4ng n\u00ean vi\u1ebft th\u00e0nh ch\u1eef Ph\u00fac. Sao Thi\u00ean K\u1ef7 \u1edf b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Ng\u1ecd giai, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u00edn sao Thi\u00ean K\u1ef7 \u1edf b\u1eadc th\u1ee9 ba c\u1ee7a D\u1ea7n giai, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n t\u1ebf \u0111\u1ec1u ch\u00e9p, kh\u00f4ng n\u00ean h\u1ee3p l\u00e0m m\u1ed9t. Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n t\u1ebf x\u01b0a ch\u00e9p \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 r\u00f5 r\u00e0ng, v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103ng l\u00ean, mong theo \u300aTinh Kinh\u300b, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u1ec5 c\u0169 l\u00e0m chu\u1ea9n.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 theo l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan.<\/p>\n\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"S\u00e1ch s\u1eed c\u0169 ch\u00e9p trong thi\u00ean v\u0103n ch\u00ed \u0111\u1ec1u n\u00f3i, sao B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 sao B\u1eafc Th\u1ea7n l\u00e0 t\u00f4n qu\u00fd nh\u1ea5t. L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i sao trong mi\u1ec7ng ch\u00f2m C\u00e2u Tr\u1ea7n, g\u1ecdi l\u00e0 Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf. L\u1ea1i c\u00f3 Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aChu L\u1ec5\u300b r\u1eb1ng: 'L\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed t\u1ebf Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u1edf B\u1eafc C\u1ef1c.' \u0110\u1eddi H\u1eadu Ng\u1ee5y, Hi\u1ebfu V\u0103n \u0110\u1ebf t\u1ebf l\u1ee5c t\u00f4ng, c\u0169ng \u0111\u01b0a Thi\u00ean Ho\u00e0ng l\u00ean tr\u00ean c\u1ea3 Ng\u0169 \u0110\u1ebf. \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c s\u1eed gia gi\u1ecfi v\u00e0 nho s\u0129 uy\u00ean b\u00e1c ghi ch\u00e9p, h\u00e1 l\u1ea1i l\u00e0 l\u1eddi b\u1ecba \u0111\u1eb7t c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 sao? L\u1ec5 ch\u1ebf th\u1eddi x\u01b0a ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang, nh\u01b0 vi\u1ec7c t\u1ebf C\u1eedu Cung Qu\u00fd Th\u1ea7n, \u0111\u1eddi Thi\u00ean B\u1ea3o \u0111\u1eb7t l\u1ec5 t\u1ebf tr\u00ean c\u1ea3 t\u00f4ng mi\u1ebfu, \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi V\u0103n T\u00f4ng, Th\u01b0 Nguy\u00ean D\u01b0 t\u1ef1 ti\u1ec7n theo \u00fd ri\u00eang, h\u1ea1 xu\u1ed1ng l\u00e0m trung t\u1ef1, sau \u0111\u00f3 li\u1ec1n x\u1ea3y ra l\u0169 l\u1ee5t h\u1ea1n h\u00e1n, Nguy\u00ean D\u01b0 qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1ecb di\u1ec7t t\u1ed9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu minh, l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u1ef1, l\u00f2ng th\u00e0nh h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi c\u1ea7u, ph\u00fac l\u00e0nh c\u00f9ng \u0111\u1ebfn. Nay n\u1ebfu cho r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 l\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t, th\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf C\u1eedu Cung c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c sao?<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n nh\u01b0 sao Thi\u00ean Th\u1ecb, sao \u0110\u1ebf T\u1ecda, tuy c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, nh\u01b0ng xem \u300aT\u1ea5n Th\u01b0\u300b thi\u00ean v\u0103n ch\u00ed ch\u00e9p: 'Sao \u0110\u1ebf T\u1ecda s\u00e1ng v\u00e0 t\u01b0\u01a1i nhu\u1eadn, thi\u00ean t\u1eed t\u1ed1t l\u00e0nh, uy l\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.' \u0110\u00e3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ebf T\u1ecda, th\u00ec l\u00e0 ch\u1ed7 thi\u00ean t\u1eed chi\u1ebfm gi\u1eef, \u0111\u1eb7t \u1edf h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi, th\u1ea5y kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. L\u1ea1i nh\u01b0 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a An Nh\u00e2n cho r\u1eb1ng hai sao T\u1eed v\u00e0 T\u00f4n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang h\u01b0\u1edfng l\u1ec5 Cao M\u00f4i, \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng c\u01a1 nghi\u1ec7p Duy Th\u00e0nh, n\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc thi\u1ebfu ghi ch\u00e9p m\u00e0 cho l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5, e r\u1eb1ng \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00edch \u0111\u00e1ng. H\u00e1 l\u1ea1i tin v\u00e0o l\u1eddi b\u00e0n c\u1ea1n c\u1ee3t c\u1ee7a k\u1ebb h\u1ecdc m\u1ecdn \u0111\u1eddi Trinh Qu\u00e1n, b\u1ecf qua l\u1eddi b\u00e0n ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u1ee7a c\u00e1c nho s\u0129 th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u1eed? Ngo\u1ea1i tr\u1eeb ba sao Ch\u1ea5p Ph\u00e1p, Thi\u00ean B\u1ee9c, Thi\u00ean K\u1ef7, An Nh\u00e2n \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, xin v\u1eabn gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169. C\u00f2n b\u1ed1n v\u1ecb tr\u00ed Thi\u00ean Ho\u00e0ng, B\u1eafc C\u1ef1c, \u0110\u1ebf T\u1ecda, T\u00f4n Tinh, th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1edbi b\u1ea3n v\u1ecb, xin ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho Thi\u00ean Ho\u00e0ng, B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u0103ng l\u00ean h\u00e0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t v\u1ecb tr\u00ed sao T\u00f4n Tinh b\u00ean c\u1ea1nh sao T\u1eed Tinh, sao \u0110\u1ebf T\u1ecda v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Sao \u0110\u1ebf T\u1ecda ch\u1ec9 c\u00f3 ba, \u1edf T\u1eed Vi, Th\u00e1i Vi \u0111\u00e3 x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng th\u1ee9 hai, ch\u1ec9 c\u00f3 sao Thi\u00ean Th\u1ecb \u1edf h\u00e0ng th\u1ee9 ba, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng y\u00ean. L\u1ea1i xem \u300aT\u1ea5n Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p v\u1ec1 sao \u0110\u1ea1i Gi\u00e1c v\u00e0 sao T\u00e2m Trung, ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u1ecda, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi \u0110\u1ebf T\u1ecda.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u0103ng l\u00ean h\u00e0ng th\u1ee9 hai.<\/p>\n\n<p>[34] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1ea1i nhi\u1ec7m li\u00eam ch\u00ednh, cho ph\u00e9p c\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 t\u00e1 trong ch\u00e2u ti\u1ebfn c\u1eed, c\u00e1c quan trong m\u1ea1c ph\u1ee7 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p do tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 kh\u1ea3o s\u00e1t, n\u1ebfu sau n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 nhau, n\u1ebfu t\u1ea1i nhi\u1ec7m m\u00e0 ph\u1ea1m ph\u00e1p c\u0169ng x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[35] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc L\u01b0u T\u1ed1ng xin cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n li\u00ean \u0111\u1edbi ti\u1ebfn c\u1eed trong s\u1ed1 c\u00e1c quan m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c kinh quan v\u00e0 tri huy\u1ec7n, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ecdng y\u1ebfu trong khu v\u1ef1c Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ch\u1ee9c quan \u1edf H\u00e0 S\u00f3c c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ch\u1eadm tr\u1ec5, n\u00ean \u0111\u1ee3i khi Ty tuy\u1ec3n d\u1eabn c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n v\u00e0o ch\u1ea7u, xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 ch\u1ecdn.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi th\u00e1ng 9, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Vua Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean B\u00e1ch Man l\u00e0 A T\u00f9 sai 192 v\u1ecb t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n l\u00e0 con ch\u00e1u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu phong A T\u00f9 l\u00e0m An Vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ch\u00fa c\u1ee7a A T\u00f9 l\u00e0 Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n A H\u1ef1u l\u00e0m Quy \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Du D\u1ecbch t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ly Quy l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0110\u1ea1i ph\u00e1n quan Ho\u00e0i H\u00f3a ty h\u1eadu Nh\u1eadm Ng\u1ea1n \u0110\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n con ch\u00e1u \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a lang t\u01b0\u1edbng, ph\u00e1n quan Nh\u1eadm Duy Kh\u00e1nh l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a ty h\u1eadu.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c A T\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong An Vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u ghi v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng Thanh N\u00ea \u1edf H\u01b0ng Ch\u00e2u v\u1eabn \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m d\u1ecbch nh\u01b0 c\u0169[footnote]Chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng Thanh N\u00ea \u1edf H\u01b0ng Ch\u00e2u v\u1eabn \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m d\u1ecbch nh\u01b0 c\u0169, 'H\u01b0ng Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Thi\u1ec7u H\u01b0ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 10-13 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 135, ph\u1ea7n H\u01b0ng Ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng C\u1eed huy\u1ec7n c\u00f3 ghi: 'N\u00fai Thanh N\u00ea \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Ti\u1ebfp Kh\u00ea, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng h\u00e0nh hi\u1ec7n nay.' C\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.[\/footnote], \u0111\u01b0\u1eddng B\u1ea1ch Th\u1ee7y m\u1edbi m\u1edf c\u0169ng cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n qua l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, v\u00ec H\u00e0 Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n m\u1ea5t m\u00f9a, chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan trong c\u00e1c ty \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 theo th\u1ee9 t\u1ef1, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p tr\u00e1i v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo Ty tuy\u1ec3n n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m, thi h\u00e0nh theo s\u1eafc l\u1ec7nh v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[40] B\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf n\u0103m c\u1ee7a b\u1ed1n b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u0110\u00f4ng, T\u00e2y huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n c\u00f9ng Thanh \u00d4, Gia L\u0103ng[footnote]B\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf n\u0103m c\u1ee7a b\u1ed1n b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u0110\u00f4ng, T\u00e2y huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n c\u00f9ng Thanh \u00d4, Gia L\u0103ng. 'T\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00e2y', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 13\/4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng d\u00e2n trong b\u1ed9 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o \u0111\u00f2.<\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c n\u00ean \u0111\u1ec3 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u1ee9 b\u1eadc r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i gi\u1eef nghi\u00eam trang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ed3n \u00e0o. Ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m, \u1edf tr\u00ean \u0111i\u1ec7n th\u00ec giao cho \u0110\u1ea1i phu, Trung th\u1eeba, \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf th\u00ec giao cho Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed, \u1edf h\u00e0nh lang th\u00ec giao cho T\u1ea3 h\u1eefu tu\u1ea7n s\u00e1t x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 t\u1ea5u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sai \u0110\u00f4 tri binh m\u00e3 s\u1ee9 B\u1ea1ch V\u0103n Th\u1ecd \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, mi\u1ec5n ch\u1ee9c K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n ph\u1ee7 Ung v\u01b0\u01a1ng, Binh b\u1ed9 lang trung D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec7t b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai nhi\u1ec7m, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Chu Hi\u1ec7p b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t nhi\u1ec7m, v\u00ec h\u1ecd ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng t\u1ed1t, ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u00f3 k\u1ebb v\u01b0\u1ee3t quy c\u1ee7 m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean v\u01b0\u01a1ng[footnote]Ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean v\u01b0\u01a1ng. 'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u00fac n\u00e0y, anh c\u1ee7a Hi\u1ec7p l\u00e0 Ngang \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u h\u01a1n n\u0103m n\u0103m, v\u1eabn kh\u1ecfe m\u1ea1nh, b\u00e8n vi\u1ebft th\u01b0 g\u1ecdi Hi\u1ec7p, Hi\u1ec7p c\u0169ng xin v\u1ec1 h\u01b0u, hai anh em \u0111\u1ec1u s\u1ed1ng l\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi so s\u00e1nh h\u1ecd v\u1edbi Nh\u1ecb S\u01a1 \u0111\u1eddi H\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n v\u00ec Ngang v\u1ec1 h\u01b0u n\u00ean ch\u00e9p ngay vi\u1ec7c \u00f4ng vi\u1ebft th\u01b0 g\u1ecdi Hi\u1ec7p, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00e1ch nhau \u0111\u1ebfn n\u0103m n\u0103m sau, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i cho h\u1ee3p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[44] Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o xin t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 c\u1ea5p tr\u00e0 \u0110\u1ea1i Ph\u01b0\u01a1ng, v\u1ea3i T\u1ea5n, Ch\u00e2u R\u00e1ng, theo l\u1ec7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng. Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 xin ph\u00e2n lo\u1ea1i mua l\u01b0\u01a1ng, Vua cho l\u00e0 l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n d\u1ef1 tr\u1eef th\u00ec l\u1ec7nh cho Tam ty l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[45] Ban chi\u1ebfu cho vay ti\u1ec1n l\u1ea5y l\u00e3i, l\u1ea5y l\u1ee3i l\u00e0m g\u1ed1c, k\u1ebb gi\u1ea3 m\u1ea1o v\u0103n t\u1ef1 vay m\u01b0\u1ee3n th\u00ec theo t\u1ed9i n\u1eb7ng m\u00e0 x\u1eed.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Th\u00f4i H\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n ph\u1ee7 T\u00e0o Qu\u1ed1c c\u00f4ng, ban cho \u00e1o t\u00eda th\u00eau v\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m c\u00f2n tr\u1ebb, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 b\u1ea3o, nh\u01b0ng D\u1ef1c thi\u1ec7n Th\u00edch Duy th\u00ec nhu nh\u01b0\u1ee3c, im l\u1eb7ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n. Th\u00f4i H\u1ed9 t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u1eadu, c\u1ea9n th\u1eadn, d\u00f9ng thay Th\u00edch Duy, c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd c\u00f3 \u00edch.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Th\u00f4i H\u1ed9 l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u00f4i T\u1ee5ng.<\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho ch\u00f9a Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng \u1edf Vi\u1ec7t Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Ti\u1ec1n D\u1ecbch t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, hai ban kh\u00f4ng qu\u00e1 ba b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi. M\u00f9a thu tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec nhi\u1ec1u quan tri\u1ec1u \u0111i s\u1ee9, t\u1ea1m m\u01b0\u1ee3n quan \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c tham gia th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang n\u1eafm ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn d\u1ef1 kh\u1edfi c\u01b0 n\u0103m ng\u00e0y, tr\u00e1i v\u1edbi quy ch\u1ebf c\u0169. Xin cho h\u1ecd \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan \u1edf Tam qu\u00e1n, B\u00ed c\u00e1c, hai m\u01b0\u01a1i t\u01b0 ty Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, c\u00e1c ty, t\u1ef1, gi\u00e1m, ngo\u00e0i vi\u1ec7c d\u1ef1 kh\u1edfi c\u01b0 \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c. C\u00f2n c\u00e1c quan tr\u1ef1c \u1edf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, quan ph\u00e1n \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, T\u01b0 l\u1ee5c, l\u1ec7nh hai huy\u1ec7n, quan thi\u00ean v\u0103n \u1edf Ty thi\u00ean gi\u00e1m, H\u00e0n l\u00e2m, v\u00e0 c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t kho t\u00e0ng, tr\u01b0\u1eddng, kh\u1ed1 v\u1ee5[footnote]Ch\u1eef 'kh\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 2-8 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[49] D\u1ecbch th\u01b0\u1eddng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n K\u1ef3 Ch\u00e2u, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Vua Nghi\u00eau \u0111\u00e0y b\u1ed1n t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i gi\u1ebft, b\u1ed1n k\u1ebb hung \u00e1c kia c\u00f2n gh\u00e9t n\u00f3i gi\u1ebft, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00e2n t\u1eeb t\u1ed9t b\u1eadc c\u1ee7a Nghi\u00eau sao? X\u00e9t \u0111i\u1ec1u qu\u1ed1c gia c\u1ea9n tr\u1ecdng, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n h\u00ecnh ph\u1ea1t, h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e1p lu\u1eadt, kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 hung \u00e1c[footnote]kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 hung \u00e1c, 'ch\u00ednh' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda.[\/footnote], h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 hung \u00e1c, th\u00ec k\u1ebb d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao. H\u00ecnh ph\u1ea1t x\u01b0a nh\u01b0 c\u1eaft m\u0169i, ch\u1eb7t ch\u00e2n, x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eed h\u00ecnh, c\u00f2n cho l\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 b\u1ecf \u0111i. T\u1eeb \u0111\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u00ecnh ph\u1ea1t phi ph\u00e1p, ch\u1eb7t tay ch\u00e2n, m\u00f3c l\u01b0ng, \u0111\u1ed1t th\u00e2n, th\u1ea5y x\u01b0\u01a1ng tr\u1eafng m\u00e0 mi\u1ec7ng m\u1eaft c\u00f2n \u0111\u1ed9ng, t\u1ee9 chi r\u1eddi r\u1ea1c m\u00e0 \u0111au \u0111\u1edbn ch\u01b0a d\u1ee9t. L\u1ea5y \u0111\u00f3 ra r\u0103n ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean c\u00e1c quan l\u1ea1i b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00e0ng th\u00eam t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f4ng th\u00f4i[footnote]n\u00ean c\u00e1c quan l\u1ea1i b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00e0ng th\u00eam t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f4ng th\u00f4i, 'b\u1ea1o' nguy\u00ean l\u00e0 'ng\u01b0\u1ee3c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317 truy\u1ec7n Ti\u1ec1n D\u1ecbch s\u1eeda.[\/footnote]. L\u1ea1i nh\u01b0 \u1edf V\u1ee5 Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc ch\u1eb7t tay ch\u00e2n gi\u1eb7c, r\u1ed3i m\u1edbi ch\u00e9m \u0111\u1ea7u b\u00e1o l\u00ean. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Th\u1ecd Ch\u00e2u x\u00e9 x\u00e1c gi\u1eb7c gi\u1eefa ch\u1ee3, b\u00ean c\u1ea1nh v\u1eabn c\u00f2n k\u1ebb tr\u1ed9m c\u1eafp. N\u1ebfu h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 r\u0103n \u0111e thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec \u0111\u1eddi T\u1ea7n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1n d\u00e2n \u0111en n\u00e0o n\u1eefa. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t phi ph\u00e1p, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch gi\u00fap tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, mong b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecf \u0111i.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 nghe theo l\u1eddi \u1ea5y.<\/p>\n\n<p>[50] C\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Ph\u00fac Ki\u1ebfn kh\u00f4ng cho \u0111\u1ed3ng t\u1eed trong ch\u00f9a vi\u1ec7n theo h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng ni m\u00e0 xu\u1ea5t gia.<\/p>\n\n<p>[51] Ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 chi\u1ebfu x\u00e1 t\u1ed9i ban xu\u1ed1ng, xin sai quan l\u1ea1i c\u1ee7a Tam ty, Qu\u00e1n c\u00e1c, Quan c\u00e1o vi\u1ec7n l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ch\u1eef kh\u00e9o v\u00e0 th\u1ea1o vi\u1ec7c, m\u1ed7i b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi t\u00ean h\u1ecd, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan Th\u1ea9m h\u00ecnh t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u \u0111\u1ecdc, n\u1ebfu c\u00f3 sai s\u00f3t th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i, v\u00e0 xin cho Trung s\u1ee9 gi\u00e1m s\u00e1t.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p><i>(Qu\u1ed1c gia ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n tu s\u1eeda l\u1ec5 Giao, t\u1ea5t c\u00f3 x\u00e1 t\u1ed9i, Kh\u1ea5u Lai C\u00f4ng t\u1eebng b\u00e0n vi\u1ec7c in \u1ea5n \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1 kh\u1eafp n\u01a1i, nh\u01b0ng b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ng\u0103n tr\u1edf n\u00ean th\u00f4i. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c qu\u1eadn ngo\u00e0i t\u00e2u l\u00ean r\u1eb1ng s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i c\u00f3 ch\u1eef vi\u1ebft sai, Nghi C\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u1ea1i \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Kh\u1ea5u T\u01b0\u1edbng, l\u1ec7nh cho H\u00ecnh b\u1ed9 giam gi\u1eef th\u1ee3 kh\u1eafc ch\u1eef \u0111\u1ec3 in \u1ea5n ban h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3, quan coi l\u1ecbch xin m\u1ed7i n\u0103m in l\u1ecbch c\u0169ng b\u1eb1ng c\u00e1ch kh\u1eafc b\u1ea3n. Tr\u01b0\u1edbc kia m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft, t\u1ed1n ba tr\u0103m ng\u00e0n, nay in \u1ea5n ch\u1ec9 t\u1ed1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n. V\u1eabn c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ng\u0103n tr\u1edf, n\u00f3i: <i>\"M\u1ed9t b\u1ea3n sai th\u00ec c\u1ea3 ng\u00e0n b\u1ea3n sai.\"<\/i> Nghi C\u00f4ng b\u1ea3o: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ch\u1eef n\u00e0o sai l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0m theo kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aB\u00e1ch Nh\u1ea5t Bi\u00ean\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o, n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o th\u1eddi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 xin t\u1eeb nay b\u1ed1n m\u00f9a c\u1eed hai vi\u00ean Th\u00e1i ch\u00fac, Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang \u0111i tu\u1ea7n kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf b\u1ed1n giao, n\u1ebfu trai cung c\u00f3 h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec b\u00e1o l\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, quan Ph\u00e1n t\u1ef1 m\u1ed7i n\u0103m xu\u00e2n thu ph\u1ea3i th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t. \u0110\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n y.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn tr\u00ec mu\u1ed1i Gi\u1ea3i Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>\"M\u01b0a l\u1edbn v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 thu, l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c l\u00e0m mu\u1ed1i, theo l\u1eddi truy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ed7i khi g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t, t\u1ea5t sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ebf, th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ef1 vi\u1ebft ch\u00fac v\u0103n \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 xem ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng ch\u00edn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb d\u00e2ng l\u00ean 15 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u300aTam Ty T\u00e2n Bi\u00ean S\u1eafc\u300b, chi\u1ebfu cho kh\u1eafc in ban h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[55] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 H\u1ea1 Lan Th\u00ea Ch\u00e2n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n \u1edf \u0111\u00e2u, l\u00e0m \u0111\u1ea1o s\u0129, t\u1ef1 x\u01b0ng h\u01a1n tr\u0103m tu\u1ed5i. \u00d4ng gi\u1ecfi v\u1ec1 ph\u00e9p d\u01b0\u1ee1ng kh\u00ed, kh\u00f4ng s\u1ee3 n\u00f3ng l\u1ea1nh, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0103n, c\u00f3 l\u00fac u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say r\u1ed3i \u0111i ch\u01a1i ngo\u00e0i ch\u1ee3, c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i c\u00e2n th\u1ecbt[footnote]ch\u1eef 'th\u1ecbt' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'h\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n H\u1ea1 Lan Th\u00ea Ch\u00e2n trong quy\u1ec3n 462 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed m\u00e0 b\u1ecf \u0111i[\/footnote]. Ban \u0111\u1ea7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00f9a T\u1eed H\u01b0 \u1edf n\u00fai Tung S\u01a1n, sau d\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ph\u1ee5ng Ti\u00ean \u1edf T\u1ebf Nguy\u00ean. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi \u00f4ng. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua sai trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu tri\u1ec7u \u00f4ng v\u00e0o cung, khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Vua l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 hai v\u1ea7n ban cho \u00f4ng, phong hi\u1ec7u l\u00e0 T\u00f4ng Huy\u1ec1n \u0110\u1ea1i S\u01b0, ban cho \u00e1o t\u00eda, b\u1ea1c tr\u1eafng, tr\u00e0, l\u1ee5a, h\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed1c, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho ch\u00f9a, v\u00e0 cho ph\u00e9p \u00f4ng tuy\u1ec3n th\u00eam ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, \u00f4ng xin tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i \u1edf c\u0169. N\u0103m n\u0103m sau, \u00f4ng m\u1ea5t, l\u00fac \u0111\u00f3 tr\u1eddi \u0111\u1ed5 tuy\u1ebft l\u1edbn, ba ng\u00e0y sau \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u v\u1eabn c\u00f2n \u1ea5m, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung mang \u0111\u1ed3 s\u1eaft qua s\u00f4ng, b\u00e1n \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn l\u00e2n c\u1eadn, nh\u01b0ng v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn c\u1ea5m nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[57] L\u1ea5y T\u00e2y Kinh T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u01b0\u1edfng l\u00e0 Tri\u1ec7u Di\u00ean T\u00edn l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Tr\u1eeb. Di\u00ean T\u00edn c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0169 v\u1edbi Tuy\u00ean T\u1ed5, tr\u1ea3i qua ba tri\u1ec1u Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 si\u00eang n\u0103ng c\u1ea7n m\u1eabn. L\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f2a, khi v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Di\u00ean T\u00edn, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ec7nh cho T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch ghi ch\u00e9p s\u1ef1 t\u00edch c\u00e1c b\u1eadc qu\u00e2n th\u1ea7n qua c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin l\u1ea5y Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng bi\u00ean so\u1ea1n. Ban \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh cho Duy Di\u1ec5n v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n c\u00e1c \u0111\u1ec1 m\u1ee5c, g\u1eedi cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c tham kh\u1ea3o, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i t\u1ef1 so\u1ea1n t\u1eadp d\u00e2ng l\u00ean. Chi\u1ebfu l\u1ea5y b\u1ea3n so\u1ea1n c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m chu\u1ea9n, nh\u1eefng ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u00ec theo ch\u1ec9 d\u1ee5 b\u1ed5 sung. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Th\u1eafng ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, N\u1ed9i th\u1ecb cao ph\u1ea9m Gi\u00e1m tam qu\u00e1n B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ed3 th\u01b0 L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y. C\u00e1c quan bi\u00ean so\u1ea1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng d\u1ef1 tri\u1ec1u n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u1ef1c t\u1ebf th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p cho[footnote]Ch\u1eef 'th\u1ef1c' trong c\u00e2u 'phi \u0111\u00e1i ch\u1ee9c b\u1ea5t \u0111\u00e1ng c\u1ea5p th\u1ef1c b\u1ed5ng gi\u1ea3 \u0111\u1eb7c c\u1ea5p chi' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16 chuy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n \u300aS\u00e1ch ph\u1ee7 nguy\u00ean quy\u300b b\u1ed5 sung[\/footnote]. C\u00e1c kho\u1ea3n cung c\u1ea5p l\u1ec1u tr\u1ea1i, \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u1ec1u kh\u00e1c v\u1edbi th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[59] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u1ecd M\u1ea1nh chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c, d\u1eddi ch\u00e2u Khu\u00ea v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft Nhan t\u00e2u xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i th\u00e0nh c\u0169, l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng hoang \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Thi, Ki\u1ec1m. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Nhan t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m nay thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ea1ch th\u00f3c.<\/p>\n\n<p>[60] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd H\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Gi\u00e1m Lang ch\u00e2u t\u1eedu thu\u1ebf. H\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n c\u00f4ng minh thanh li\u00eam, nh\u01b0ng khi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1ea1i c\u1ed1 ch\u1ea5p, c\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch v\u00ec s\u1ed5 s\u00e1ch ch\u1eadm tr\u1ec5 m\u00e0 ki\u1ec7n c\u00e1o, x\u00e9t h\u1ecfi ra s\u1ef1 th\u1eadt, c\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, c\u00f2n H\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng th\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i, nh\u01b0ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, sai Trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n th\u0103m h\u1ecfi Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng.<\/p>\n\n<p>[62] Vua xem s\u1ed5 t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong, m\u1ed7i ng\u00e0y giam h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t h\u1ecd b\u1ecb giam c\u1ea7m kh\u1eafc nghi\u1ec7t. L\u1ec7nh cho C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0110\u1ed5ng Nghi\u1ec5m, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa c\u00f9ng Tri ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng Ung x\u00e9t h\u1ecfi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec x\u1eed ngay, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n ch\u1ee9ng c\u1ee9 th\u00ec th\u00fac gi\u1ee5c ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kinh H\u1ed3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Man c\u01b0\u1edbp b\u00f3c r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, kh\u00f4ng h\u1ea1n th\u1eddi gian, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u00e0i s\u1ea3n c\u0169.<\/p>\n\n<p>[64] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, qu\u1ea7n th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, xin th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 \u1ee8ng Can T\u00f4n \u0110\u1ea1o Th\u00e1nh Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[65] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n m\u00e0 c\u00f3 b\u1ec7nh, \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ed1i, th\u00ec theo th\u1ee9 b\u1eadc h\u1ee3p l\u1ec7 m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ed1i th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ch\u1ed7 khuy\u1ebft, \u0111\u1ee3i khi kh\u1ecfi b\u1ec7nh s\u1ebd thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[66] D\u1eddi Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ph\u1ee7 qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng, \u0111\u1ebfn gi\u1eef ch\u00e2u Tr\u1ea5n; Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u L\u1ea1c, \u0111ang gi\u1eef ch\u00e2u Tr\u1ea5n, \u0111\u1ed5i gi\u1eef ch\u00e2u L\u1ed9. Ch\u00ednh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf qu\u1eadn nh\u1ecf, nh\u01b0\u1eddng l\u1ea1i c\u00f4ng ph\u00ed, Vua ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lao c\u0169 c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u00ec v\u1eady, ban cho \u00f4ng ch\u1ee9c \u1edf phi\u00ean g\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng k\u1ebb \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y c\u00f3 h\u00e0nh vi \u0111\u1ed1t nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, t\u00ecnh ti\u1ebft hung \u00e1c, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, sau \u0111\u00f3 th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh c\u00e1ch xa 500 d\u1eb7m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n L\u00f4 C\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(L\u00f4 C\u00e1n, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[68] Th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, \u0110\u1ed7 M\u1ed9ng Ch\u1ee9ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, quy\u1ec1n ph\u00e1n Tam ty C\u00e2u vi\u1ec7n, v\u00e0 Khang T\u00f4ng Nguy\u00ean, Th\u1ecb c\u1ea5m C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu, ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, v\u00e0 khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec5n \u0111\u01b0a.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 ghi \u1edf cu\u1ed1i th\u00e1ng 5, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan l\u1ea1i d\u1ecdc theo s\u00f4ng, d\u00f9 \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi n\u01b0\u1edbc r\u00fat m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n m\u1ed7i th\u00e1ng ph\u1ea3i tu\u1ea7n tra \u0111\u00ea m\u1ed9t l\u1ea7n, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e1 thay nhau tu\u1ea7n tra, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao ki\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c. L\u1ea1i nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c ch\u1eb7t tr\u1ed9m c\u00e2y du li\u1ec5u ven s\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 3, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n tu\u1ea7n tra \u0111\u00ea v\u00e0 vi\u1ec7c nghi\u00eam c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u00e2y, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed m\u00e0 ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[70] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9, l\u1ea5y c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 thu\u1ebf h\u1ed9 v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 n\u00f4ng nghi\u1ec7p m\u00e0 th\u1ea7n d\u00e2n \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch. V\u1ecb b\u00e8n c\u00f9ng v\u1edbi Th\u00f4i \u0110oan, Ph\u00f3 s\u1ee9 B\u1ed9 H\u1ed9, Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, Ph\u00e1n quan Di\u00eam thi\u1ebft, Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c, Ph\u00e1n quan \u0110\u1ed9 chi, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Ph\u00e1n quan B\u1ed9 H\u1ed9, th\u1ea3o lu\u1eadn, san \u0111\u1ecbnh, so\u1ea1n th\u00e0nh 5 quy\u1ec3n \u300aC\u1ea3nh \u0110\u1ee9c N\u00f4ng \u0110i\u1ec1n S\u1eafc\u300b, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ec7nh kh\u1eafc in ban h\u00e0nh, d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c thi h\u00e0nh \u300aN\u00f4ng \u0110i\u1ec1n S\u1eafc\u300b, d\u00e2n gian cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, theo \u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b[footnote]\u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'K\u00ea C\u1ed1 L\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam chi ti\u1ebft. Th\u00f4i Th\u1ef1, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[71] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, l\u1ec7nh huy\u1ec7n Du thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u00e0m l\u00e0 H\u1ed7 Duy H\u00e0n v\u00ec l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, ch\u1eadm ch\u1ea1p n\u00ean b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 h\u1eb7c t\u1ea5u v\u00e0 b\u1ecb thay th\u1ebf. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 ng\u00e0y Nguy\u00ean \u0110\u00e1n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn. C\u00e1c quan n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c. Vua th\u00e2n x\u00e9t kh\u00f3a tr\u1ea1ng, th\u1ea5y \u00f4ng gi\u00e0 y\u1ebfu, m\u1eaft m\u1edd, b\u00e8n b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng[footnote]'Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Th\u1ecb lang L\u1ea1i b\u1ed9, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 T\u1ea5t S\u0129 An v\u00e0o tri\u1ec1u s\u1edbm, \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00ec b\u1ec7nh ph\u00e1t \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t. Vua nghe tin, v\u1ed9i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. S\u1ee9 v\u1ec1 t\u00e2u b\u1ec7nh \u0111\u00e3 n\u1eb7ng, Vua li\u1ec1n b\u01b0\u1edbc ra xem, l\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho th\u00e1i y \u0111\u1ebfn ch\u1ea9n tr\u1ecb, n\u1ed9i th\u1ecb \u0110\u1eadu Th\u1ea7n B\u1ea3o d\u00f9ng ki\u1ec7u \u0111\u01b0a \u00f4ng v\u1ec1 nh\u00e0 r\u1ed3i m\u1ea5t. Xa gi\u00e1 li\u1ec1n \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng kh\u00f3c, n\u00f3i v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n r\u1eb1ng: <i>\"S\u0129 An l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, ph\u1ee5ng s\u1ef1 Tr\u1eabm t\u1eeb Nam ph\u1ee7, \u0110\u00f4ng cung cho \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, lu\u00f4n c\u1ea9n th\u1eadn, gi\u1eef m\u00ecnh, c\u00f3 phong c\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. Nay \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng Th\u00e1i ph\u00f3, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n Gi\u1ea3n, cho con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, sai trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang, c\u1ea5p l\u1ed7 b\u1ed9 \u0111\u1ec3 ch\u00f4n c\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, c\u1eed \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Chu Ti\u1ec7m l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu Khi\u1ebft \u0110an, Y kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. <i>(Do\u00e3n Chu ch\u00ed m\u1ed9 c\u1ee7a Qu\u1ed1c Hoa ch\u00e9p: <i>\"Vua l\u1ec7nh Chu Ti\u1ec7m, Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, ph\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i h\u1ecfi Qu\u1ed1c Hoa.\"<\/i> S\u1ee3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i khoa tr\u01b0\u01a1ng, nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i> Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch Do\u00e3n Cung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec1u l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. Ti\u1ec7m l\u00e0 anh c\u1ee7a Th\u1ef1c, Do\u00e3n Cung l\u00e0 ch\u00e1u h\u1ecd. Ph\u00e0m ng\u00e0y sinh c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eb7ng 37 m\u00f3n \u0111\u1ed3 v\u00e0ng, r\u01b0\u1ee3u, th\u1ee9c \u0103n, tr\u00e0 kh\u00ed, 5 b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o, 2 \u0111ai v\u00e0ng ng\u1ecdc, 2 \u0111\u00f4i gi\u00e0y da \u0111en v\u00e0 da tr\u1eafng, s\u00e1o \u0111\u1ecf, k\u00e8n, ph\u00e1ch b\u1ea3n, 2 con ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, roi c\u00f3 tua, 30 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c kh\u1eafc hoa v\u00e0ng, 20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c' l\u00e0 '30 m\u00f3n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 1-37 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], 2000 t\u1ea5m l\u1ee5a, sa, l\u0103ng, h\u1ed9c, quy\u00ean c\u00e1c m\u00e0u, 2000 t\u1ea5m v\u1ea3i m\u00e0u, 30 b\u00ecnh r\u01b0\u1ee3u ph\u00e1p, 10 c\u00e2n tr\u00e0 s\u1eefa, 5 c\u00e2n tr\u00e0 Nh\u1ea1c L\u1ed9c, 30 h\u0169 tr\u00e1i c\u00e2y ng\u00e2m mu\u1ed1i m\u1eadt, 30 gi\u1ecf tr\u00e1i c\u00e2y kh\u00f4[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '30 gi\u1ecf tr\u00e1i c\u00e2y kh\u00f4' l\u00e0 'hoa qu\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Ng\u00e0y sinh c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu c\u0169ng t\u1eb7ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Ng\u00e0y ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, t\u1eb7ng 20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c kh\u1eafc hoa v\u00e0ng v\u00e0 20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c tr\u1eafng[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu 3 ch\u1eef 'b\u1ea1ch ng\u00e2n kh\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n ch\u00e9p t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], 2000 t\u1ea5m l\u1ee5a, sa, l\u0103ng, h\u1ed9c, quy\u00ean c\u00e1c m\u00e0u, 2000 t\u1ea5m v\u1ea3i m\u00e0u.<\/p>\n\n<p>[74] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb l\u1ee5t, b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[75] Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t th\u1ec9nh g\u1eb7p kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac, n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u Tr\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Gi\u1ea3n qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang, c\u00f3 h\u00e0nh vi tham \u00f4, mong \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eebng tr\u1ecb n\u1eb7ng. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec khanh m\u00e0 th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t ngo\u00e0i ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i> B\u1ea3o C\u00e1t l\u1ea1i xin x\u1eed ph\u1ea1t t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. B\u1ea3o C\u00e1t th\u00edch kinh doanh ki\u1ebfm l\u1ee3i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t keo ki\u1ec7t, th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u mua kim ch\u1ec9, d\u1ea7u m\u1ee1, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u1eb7t v\u00e3nh, \u0111\u1eb7t qu\u1ea7y h\u00e0ng trong nh\u00e0, ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 c\u1ea7n g\u00ec th\u00ec b\u1ea3o ra ch\u1ee3 mua, hy v\u1ecdng ti\u1ec1n kh\u00f4ng ch\u1ea3y ra ngo\u00e0i. T\u00ednh c\u00e1ch h\u1eb9p h\u00f2i c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[76] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p mua c\u1ecf kh\u00f4 trong khu v\u1ef1c kinh \u0111\u00f4 \u0110\u00f4ng Kinh, gi\u00e1 c\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, n\u00ean t\u0103ng th\u00eam n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[77] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00f9a mi\u1ebfu thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ea3i m\u1ed7i qu\u00fd \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra m\u1ed9t l\u1ea7n, n\u1ebfu c\u00f3 h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c s\u1eeda ch\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng c\u00e1c kho t\u00e0ng d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 h\u01a1n 130 n\u01a1i, vi\u1ec7c xu\u1ea5t nh\u1eadp c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, s\u1ed5 s\u00e1ch c\u1ee7a Tam ty qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m tra h\u1ebft. V\u00ec v\u1eady \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef v\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t[footnote]Chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef v\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t 'quan gi\u00e1m s\u00e1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Gi\u00e1m sinh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 27-41 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f9ng vi\u1ec7c x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n d\u00f9ng c\u1ee7a Tam ty.<\/p>\n\n<p>[79] Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Tra \u0110\u1ea1o, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 Do\u00e3n <i>(?)<\/i>, quy\u1ec1n \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh Ph\u00f3 L\u01b0\u01a1ng, Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan L\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i v\u1edbi m\u1ee9c kh\u00e1c nhau; s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan C\u1eebu T\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, v\u00ec x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, b\u1ecb c\u00e1c qu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i ph\u00fac t\u1ea5u m\u00e0 b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Ph\u00f3 L\u01b0\u01a1ng, L\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng, C\u1eebu T\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i><\/p>\n\n<p>[80] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed \u00e1o t\u00eda v\u00e0 hi\u1ec7u s\u01b0 trong d\u1ecbp Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, ph\u1ea3i k\u00e8m theo b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1ec1 h\u00e0nh nghi\u1ec7p v\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m. L\u00fac \u0111\u00f3 v\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eeba b\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, trong d\u1ecbp t\u1ebf giao v\u00e0 Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1ecd h\u00e0ng g\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[82] V\u01b0\u1eddn tr\u00e0 \u1edf tr\u01b0\u1eddng t\u1ea1p li\u1ec7u ch\u00e2u Ki\u1ec1n, b\u1eaft d\u00e2n h\u00e1i tr\u00e0, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eeb ch\u00e2u H\u00f9ng v\u00e0o t\u00e2u, n\u00f3i r\u1eb1ng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1edf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi[footnote]ch\u1eef 'l\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ed9c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, em trai c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Long Kh\u00e1nh, nh\u1eadn qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ee7 gi\u00e1 tr\u1ecb, l\u1ea1i b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u khao \u0111\u00e3i, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng nay \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Trung Qu\u1ed1c, coi nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0, \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ee9 s\u1ebd m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng n\u1eefa. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"T\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u00e0ng n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1ecdn quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, tu\u00e2n th\u1ee7 nghi\u00eam ch\u1ec9nh chi\u1ebfu l\u1ec7nh.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"T\u00f4n C\u1eadn t\u1eebng n\u00f3i qu\u1ed1c ch\u1ee7 kh\u00ed ch\u1ea5t \u0111\u1ee5c m\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 b\u00e9o, Long Kh\u00e1nh g\u1ea7y m\u00e0 c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc ph\u1ea7n nhi\u1ec1u theo v\u1ec1 \u00f4ng ta. Long Kh\u00e1nh th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 t\u1eb7ng ph\u1ea9m, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean ban th\u01b0\u1edfng trong n\u01b0\u1edbc, \u00fd mu\u1ed1n k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng d\u00e2n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y \u0111i lao th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i ngh\u00ecn d\u1eb7m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u00e0o.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, cho con trai c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng c\u0169 tr\u1ea5n Long \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Lai Ho\u00e0i Thu\u1eadn l\u00e0 Nhu\u1eadn H\u1ec9 b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, con trai c\u1ee7a Lai Tu\u00e2n l\u00e0 Th\u1ee7 T\u00edn b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i khi Nhu\u1eadn H\u1ec9 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, s\u1ebd cho thay cha gi\u1eef ch\u1ee9c, v\u00e0 l\u1ec7nh cho ch\u00fa c\u1ee7a h\u1eafn l\u00e0 Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee7 b\u1ea1 s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[86] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1c quan h\u00e0nh l\u1ec5 \u1edf \u0111\u00e0n Nam Giao, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt, tr\u1ebb con. Ch\u00ednh t\u1ef1 B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh l\u00e0 Y\u1ebfn Th\u00f9 d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c xem \u0111\u1ea1i l\u1ec5, Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh, cho ph\u00e9p, nh\u00e2n \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1c quan kinh th\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi l\u0103m tu\u1ed5i, n\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn Nam Giao d\u1ef1 l\u1ec5 th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n\n<p>[87] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea7n v\u1ecb l\u00ean \u0111i\u1ec7n. Tr\u00ean \u0111\u00e0n, b\u1ed1n v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1n son ch\u1eef v\u00e0ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u s\u01a1n \u0111en, b\u1eadc th\u1ee9 nh\u1ea5t ch\u1eef v\u00e0ng, b\u1eadc th\u1ee9 hai ch\u1eef v\u00e0ng, b\u1eadc th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng ch\u1eef \u0111\u1ecf, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p s\u01a1n, ph\u1ee7 b\u1eb1ng l\u1ee5a v\u00e0ng. Vua xu\u1ed1ng b\u1eadc xem x\u00e9t, r\u1ed3i giao cho quan h\u1eefu ty, d\u1eb7n d\u00f2 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn. L\u1ec5 nghi s\u1ee9 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n m\u1edbi \u0111\u1ecbnh, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u0169 ghi Ng\u0169 \u0111\u1ebf, Ng\u0169 nh\u1ea1c, Tr\u1ea5n trung, H\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec1u \u1edf b\u1eadc th\u1ee9 ba, x\u00e9t k\u1ef9 nghi ch\u00fa, n\u00ean \u1edf b\u1eadc th\u1ee9 hai, xin s\u1eeda l\u1ea1i.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n\n<p>[88] Chi\u1ebfu ban th\u1ecbt t\u1ebf cho c\u00e1c quan d\u1ef1 l\u1ec5, t\u1eeb \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 khanh \u0111\u01b0\u1ee3c 16 ph\u1ea7n, d\u00f9ng th\u1ecbt d\u00ea v\u00e0 b\u00ea; t\u1eeb S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c 52 ph\u1ea7n, d\u00f9ng th\u1ecbt d\u00ea v\u00e0 l\u1ee3n.<\/p>\n\n<p>[89] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aL\u1ed7 b\u1ea1 k\u00fd\u300b 3 quy\u1ec3n, chi\u1ebfu giao cho S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n v\u00e0o ch\u1ea7u, xin cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh x\u01b0ng phi\u00ean, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u1ed9p con tin, ch\u1ec9 c\u1ea7n ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1. L\u1ea1i xin th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i xanh \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y c\u1ee7a Hi\u1ec3n c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u1ea1m ghi \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[91] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, d\u00e2n b\u00e1n th\u00f3c cho quan, ti\u1ec1n tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p mang ra kh\u1ecfi th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, sai H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Ung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 Th\u1ecb gi\u1ea3ng T\u00f4n Th\u00edch, trong s\u1ed1 c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n, ti\u1ebfn c\u1eed 10 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng, h\u1ea1nh t\u1ed1t, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m quan gi\u00e1o d\u1ee5c.<\/p>\n\n<p>[93] H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Trung ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng[footnote]\u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Trung ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, 'Trung ch\u00e2u' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00f4ng ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290 B\u1ea3n truy\u1ec1n s\u1eeda.[\/footnote], \u1edf kinh \u0111\u00f4 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1, t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t v\u00e0 r\u1eb1m d\u00e2ng l\u1ec5, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do ng\u1ef1 tr\u00f9 ch\u1ebf bi\u1ebfn, th\u1ee9c \u0103n ph\u1ea3i c\u1ef1c k\u1ef3 tinh khi\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[95] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n<p>[96] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u. \u0110\u1ea1i x\u00e1. Vua t\u1eeb khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00e1n trai \u0111\u00e3 d\u00f9ng rau qu\u1ea3, khi l\u1ec5 xong l\u00ean l\u1ea7u, m\u1edbi u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ebf giao c\u00f3 sai s\u00f3t, b\u1ea5t k\u00ednh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u1ec3 tha t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, ki\u00eam C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0; S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0, H\u1eefu v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; B\u00e0nh Th\u00e0nh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m T\u0129nh Nan, Ch\u01b0\u01a1ng H\u00f3a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong Ninh v\u01b0\u01a1ng; An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c, B\u1ea3o Ninh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng; T\u00e0o qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m ti\u1ebfn phong Qu\u1ea3ng L\u0103ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, V\u0169 T\u00edn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9; An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; Khu m\u1eadt s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3; Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba; C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, c\u00f9ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang. C\u00e1c quan c\u00f2n l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u theo th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ch\u1ee9c, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c gia ph\u1ea9m h\u00e0m, t\u01b0\u1edbc \u1ea5p kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, sai Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, gi\u1ea3 ch\u1ee9c Khai Phong ph\u1ee7 Suy quan, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung, \u0111\u1ee3i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn, c\u1ea7m th\u01b0 l\u1ec5 c\u1ee7a Tri ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng Ung, ra ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u00f3n ti\u1ebfp.<\/p>\n\n<p>[100] N\u0103m \u0111\u00f3, Giang, Chi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, gi\u00e1 l\u00faa r\u1ea5t r\u1ebb, thuy\u1ec1n b\u00e8 n\u1ed1i \u0111u\u00f4i nhau, ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng v\u00e0o kinh \u0111\u00f4. G\u1eb7p l\u00fac s\u00f4ng Bi\u1ec7n c\u1ea1n, n\u00ean l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ec7nh gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n g\u1ea1o quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[101] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Ti\u1ec1n Chi\u00eau Th\u1ecbnh l\u00e0m S\u00f9ng nghi Ph\u00f3 s\u1ee9. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u0111\u00f3, Chi\u00eau Th\u1ecbnh t\u00ednh to\u00e1n gi\u1ea3m v\u1eadt li\u1ec7u tu s\u1eeda s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f2n d\u01b0, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ph\u00e1n Tam ty C\u00e2u vi\u1ec7n \u0110\u1ed7 M\u1ed9ng Ch\u1ee9ng, gi\u1ea3 ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u B\u00ed th\u01b0 Thi\u1ebfu gi\u00e1m, Khai Phong Thi\u1ebfu do\u00e3n, ti\u1ec5n s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u1edf c\u1ea7u Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ee9c. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Ph\u1ee7 ph\u00e1n quan gi\u1ea3 ch\u1ee9c Thi\u1ebfu do\u00e3n \u0111\u1ec3 ti\u1ec5n \u0111\u01b0a, Suy quan gi\u1ea3 ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan, Lang trung \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, kh\u00f4ng c\u1eed quan kh\u00e1c n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 5 c\u00f3 ghi t\u1ed5ng l\u1ec7, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[103] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 B\u00e0o Trung H\u00f2a t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00e2u Lam, b\u1ebfn H\u1ee3p H\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 280 quan ti\u1ec1n qua s\u00f4ng. T\u1eeb khi b\u1ecf tr\u1ea1i Tr\u1ecdc Lu\u00e2n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u1ec9 \u0111i qua c\u00e1c b\u1ebfn Sa C\u1ed1c, \u0110\u1ea1i B\u1ea3o \u1edf B\u1ea3o \u0110\u1ee9c, xin thu thu\u1ebf theo nh\u01b0 b\u1ebfn H\u1ee3p H\u00e0.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ebfn H\u1ee3p H\u00e0, Sa C\u1ed1c, \u0110\u1ea1i B\u1ea3o \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thu ti\u1ec1n qua s\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[104] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ea3 Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt L\u01b0u Ninh, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 S\u00f9ng L\u1ed9c khanh L\u01b0u Kinh; qu\u1ed1c ch\u1ee7 sai s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt \u1ee6y Di\u1ec5n, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00day khanh Tr\u01b0\u01a1ng T\u00fac \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean, v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. L\u01b0u Ninh s\u1eafp v\u00e0o ch\u1ea7u, qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1ee9 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c d\u1eabn theo l\u1ec7nh th\u1ee9c kh\u00f4ng cho \u0111eo dao, \u0111\u1ebfn c\u1eeda Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p, L\u01b0u Ninh vui v\u1ebb c\u1edfi dao. Vua nghe vi\u1ec7c \u1ea5y, n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111eo dao l\u00e0 l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ea5m theo l\u1ec7nh th\u1ee9c.\"<\/i> Li\u1ec1n truy\u1ec1n chi\u1ebfu cho t\u00f9y ti\u1ec7n. L\u01b0u Ninh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, n\u00f3i v\u1edbi T\u00f4ng Ng\u1ea1c: <i>\"Th\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u1eb7t l\u00f2ng tin v\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean m\u1edbi t\u1ecf l\u00f2ng tin v\u1edbi n\u01a1i xa g\u1ea7n.\"<\/i> L\u1ea1i theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo X\u00e1 L\u1ee3i ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1eadc th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng l\u1ea1y ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n. Vua \u0111\u1ec1u cho v\u00e0o ch\u1ea7u. Ng\u00e0y l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd, \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi c\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, tr\u00ean c\u00e1c \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[105] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, sai Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf c\u00f9ng v\u1edbi ty Th\u00f4i Khi\u1ebfm c\u1ee7a Tam ty x\u00f3a b\u1ecf c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 \u0111\u1ecdng.<\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac th\u1ecd \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, v\u0103n v\u0169 b\u00e1ch li\u00eau, n\u1ed9i ch\u1ee9c sau khi ch\u00fac th\u1ecd, \u0111\u1ebfn ch\u00f9a \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, m\u1edf h\u1ed9i \u1edf g\u00e1c T\u01b0 Th\u00e1nh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, t\u1eeb Khu m\u1eadt s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng, ng\u00e0y h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc b\u00e3i \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 d\u1ef1 h\u1ed9i, ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 Khu m\u1eadt c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ecdc s\u0129, Tam ty s\u1ee9 ph\u00f3 l\u1ea1i t\u1ee5 h\u1ecdp. T\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u1ec3 xem l\u1ec5 v\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt ti\u1ebfn c\u1ed1ng t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 ti\u00ean. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u1ee5a l\u00e0 ban cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f2n hoa qu\u1ea3, th\u1ecbt kh\u00f4 th\u00ec ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 Tam qu\u00e1n. M\u1ed7i d\u1ecbp l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean, ti\u1ebfn c\u1ed1ng b\u1ea3y ho\u1eb7c n\u0103m b\u1ed9 y ph\u1ee5c hoa v\u0103n ch\u1ea1m l\u1ee5a, l\u1ee5a hoa, ki\u1ec3u d\u00e1ng ho\u00e0ng gia, l\u01b0ng th\u00eau, b\u1ea3y b\u1ed9 \u00e1o cho\u00e0ng l\u00f4ng ch\u1ed3n \u0111en ho\u1eb7c l\u00f4ng s\u00f3c b\u1ea1c, c\u1ed5 ng\u1ed7ng, \u0111\u1ea7u v\u1ecbt, h\u1ed9p s\u01a1n v\u00e0ng b\u1ea1c, \u0111ai th\u1ee7y tinh r\u1ed3ng v\u00e0ng, \u0111ai b\u1ea1c ph\u1ee5, hia da nh\u0103n vi\u1ec1n g\u1ea5m[footnote] 'vi\u1ec1n g\u1ea5m' nguy\u00ean l\u00e0 'vi\u1ec1n \u0111en', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 36 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], hia da tr\u1eafng \u0111en th\u1eaft v\u00e0ng, ba tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a hoa v\u0103n tinh x\u1ea3o, ki\u1ec3u d\u00e1ng ho\u00e0ng gia, th\u00eau ch\u1ec9 k\u1ebft h\u1ee3p, y\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng b\u1ea1c ch\u1ea1m r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng, hai b\u1ed9 y\u00ean \u0111\u1ecf th\u00eau ch\u1ec9 v\u00e0ng, hai b\u1ed9 y\u00ean da tr\u1eafng b\u1ea1c \u0111en, hai b\u1ed9 y\u00ean da h\u1ea3i c\u1ea9u, hai chi\u1ebfc roi da tr\u1eafng b\u1ecdc g\u00e2n, m\u1ed9t b\u1ed9 v\u0169 kh\u00ed g\u1ea5m \u0111\u1ecf th\u00eau m\u00e2y r\u1ed3ng ch\u1ec9 v\u00e0ng b\u1ea1c, m\u1ed9t c\u00e2y cung da v\u00e0ng b\u1ecdc da tr\u1eafng, t\u00fai g\u1ea5m \u0111\u1ecf, m\u0169i t\u00ean l\u00f4ng chim \u01b0u \u0111en, m\u01b0\u1eddi t\u00e1m m\u0169i t\u00ean l\u00f4ng chim \u01b0u xanh v\u00e0ng, hai m\u01b0\u01a1i b\u00ecnh r\u01b0\u1ee3u ph\u00e1p t\u00fd ph\u00e1p kh\u00fac, m\u01b0\u1eddi b\u00e1t hoa qu\u1ea3 s\u1ea5y m\u1eadt[footnote] 'm\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], m\u01b0\u1eddi b\u00e1t hoa qu\u1ea3 ng\u00e2m m\u1eadt[footnote] 'm\u1eadt' s\u1eeda nh\u01b0 tr\u00ean[\/footnote], b\u1ed1n b\u00e1t l\u00ea n\u00fai, h\u1ed3ng, hai m\u01b0\u01a1i h\u1ed9p h\u1ea1t d\u1ebb, h\u1ea1t th\u00f4ng, m\u1eadn \u0111en, m\u1eadn \u0111en \u0111en, t\u00e1o kh\u00f4, l\u00ea d\u1ea1i, l\u00ea \u0111\u01b0\u1eddng, m\u01b0\u1eddi b\u00e1t l\u00ea g\u1ea1o, m\u01b0\u1eddi b\u00e1t mu\u1ed1i tr\u1eafng, m\u01b0\u1eddi h\u1ed9p mu\u1ed1i xanh, hai m\u01b0\u01a1i hai h\u1ed9p th\u1ecbt b\u00f2, d\u00ea, l\u1ee3n r\u1eebng, c\u00e1, th\u1ecbt h\u01b0\u01a1u kh\u00f4, s\u00e1u con ng\u1ef1a ho\u00e0ng gia, hai tr\u0103m con ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y T\u1ebft Nguy\u00ean \u0110\u00e1n, ba b\u1ed9 y ph\u1ee5c ho\u00e0ng gia, hai con ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t tr\u0103m con ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>M\u1eb9 Vua c\u00f2n t\u1eb7ng \u00e1o ho\u00e0ng gia l\u00f4ng ch\u1ed3n \u0111\u00ednh ng\u1ecdc trai[footnote] 'c\u00f2n' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nh\u1ea5t chi 36 b\u1ed5 sung[\/footnote], l\u1ee5a hoa v\u0103n tinh x\u1ea3o, ki\u1ec3u d\u00e1ng ho\u00e0ng gia, th\u00eau ch\u1ec9 k\u1ebft h\u1ee3p, l\u1ee5a hoa, sa, the, hoa qu\u1ea3, gi\u00e0y d\u00e9p, th\u1ecbt kh\u00f4 t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u0103m lo\u1ea1i, y\u00ean c\u01b0\u01a1ng th\u1ee7y tinh, r\u01b0\u1ee3u T\u00e2n La, mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng. Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4i khi t\u1eb7ng v\u0169 kh\u00ed nh\u01b0 dao s\u1eaft tinh luy\u1ec7n[footnote] '\u0111\u00f4i khi' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote], chim s\u0103n nh\u01b0 chim \u01b0ng bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. D\u1ecbp l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean, c\u1eed \u0111\u1ea7u b\u1ebfp mang theo \u0111\u1eb7c s\u1ea3n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh, m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o cung ch\u1ebf bi\u1ebfn \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean Vua.<\/p>\n\n<p>[108] L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem x\u00e9t c\u00e1c c\u00f4ng quy\u1ec3n m\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 n\u1ed9p, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u01b0\u1ee3n v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ho\u1eb7c d\u00f9ng quy\u1ec3n c\u0169 trang s\u1ee9c l\u1ea1i, ho\u1eb7c thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft thay \u0111\u1ed5i v\u0103n b\u1ea3n, khi\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u1ea9n m\u1ef1c. Xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i b\u1eaft bu\u1ed9c c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh n\u1ed9p quy\u1ec3n, v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi thi ph\u1ea3i t\u1ef1 vi\u1ebft gia tr\u1ea1ng, n\u1ebfu sau n\u00e0y b\u00e0i thi kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi c\u00f4ng quy\u1ec3n, ho\u1eb7c ch\u1eef vi\u1ebft trong b\u00e0i thi kh\u00e1c v\u1edbi ch\u1eef vi\u1ebft trong gia tr\u1ea1ng, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf. N\u1ebfu ph\u00e1t hi\u1ec7n d\u00f9ng v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng thi, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi. C\u00e1c quan ch\u1ee7 kh\u1ea3o c\u0169ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed v\u00e0o C\u1ed1ng vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t th\u00e1ng \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00f4ng quy\u1ec3n, ph\u00e2n th\u00e0nh c\u00e1c b\u1eadc, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y thi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n. Mong r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, k\u1ebb h\u1ea5p t\u1ea5p ti\u1ebfn th\u00e2n kh\u00f3 l\u00f2ng gian l\u1eadn.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"M\u00f4n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u00e0 Chu D\u1ecbch h\u1ecdc c\u1ee9u nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y g\u1ed9p l\u00e0m m\u1ed9t khoa, xin khi thi v\u1ec1 kinh n\u00e0y, m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi, hai kinh m\u1ed7i kinh h\u1ecfi hai c\u00e2u, v\u00e0 xen k\u1ebd h\u1ecfi n\u0103m c\u00e2u v\u1ec1 s\u1edb ngh\u0129a, n\u0103m c\u00e2u v\u1ec1 kinh ch\u00fa, l\u00e0m th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00f4n Minh ph\u00e1p ch\u1ec9 thi s\u00e1u tr\u01b0\u1eddng, nay xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 thi b\u1ea3y tr\u01b0\u1eddng: tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 th\u1ee9 hai thi v\u1ec1 lu\u1eadt, tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 ba thi v\u1ec1 l\u1ec7nh, tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 th\u1ee9 n\u0103m thi v\u1ec1 ti\u1ec3u kinh, tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 s\u00e1u thi v\u1ec1 l\u1ec7nh, tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 b\u1ea3y thi v\u1ec1 lu\u1eadt, v\u00e0 trong ng\u00e0y thi lu\u1eadt xen k\u1ebd h\u1ecfi n\u0103m c\u00e2u v\u1ec1 s\u1edb ngh\u0129a. M\u00f4n Tam l\u1ec5 v\u00e0 Tam truy\u1ec1n kinh nghi\u1ec7p h\u01a1i r\u1ed9ng, kh\u00f3 n\u1eafm v\u1eefng, xin trong m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi, h\u1ecfi s\u00e1u c\u00e2u v\u1ec1 kinh ch\u00fa, b\u1ed1n c\u00e2u v\u1ec1 s\u1edb ngh\u0129a, \u0111\u1ea1t s\u00e1u c\u00e2u \u0111\u00fang v\u00e0 hai c\u00e2u s\u1edb ngh\u0129a \u0111\u00fang, ba c\u00e2u kinh ch\u00fa \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111\u1ed7.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh c\u00f9ng c\u00e1c quan Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m b\u00e0n xem c\u00f3 n\u00ean l\u00e0m theo kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>B\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"M\u00f4n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Chu D\u1ecbch h\u1ecdc c\u1ee9u v\u00e0 Minh ph\u00e1p, kinh s\u00e1ch kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, xin m\u1ed7i m\u00f4n h\u1ecfi s\u00e1u c\u00e2u v\u1ec1 s\u1edb ngh\u0129a, b\u1ed1n c\u00e2u v\u1ec1 kinh ch\u00fa, \u0111\u1ea1t s\u00e1u c\u00e2u \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111\u1ed7. C\u00f2n m\u00f4n Tam l\u1ec5 v\u00e0 Tam truy\u1ec1n xin l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a C\u1ed1ng vi\u1ec7n.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a C\u1ed1ng vi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 12, c\u00f3 ph\u1ea7n tr\u00f9ng v\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng 8, b\u1ea3n ch\u00ed \u0111\u00e3 ch\u00e9p c\u1ea3 hai, nay c\u0169ng theo b\u1ea3n ch\u00ed l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[109] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129[footnote]L\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. 'T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 7-20, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3, b\u1ecf ch\u1eef '\u0110\u1ea1i'.[\/footnote], x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi V\u0103n minh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, tr\u00ean H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9. Vua ban \u0111\u1ea7u th\u1ea5y Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, h\u1ecfi t\u1ea3 h\u1eefu, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u00e1p theo l\u1ec7 c\u0169. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e8n t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1[footnote]Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Ch\u1eef 't\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i m\u00e0 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, nay l\u1ea1i x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi ch\u1ee9c c\u0169 m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u1eady.\"<\/i> Vua hi\u1ec3u ra, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gi\u1ecfi chi\u1ec1u \u00fd Vua, Vua m\u1ed7i khi th\u1ea5y \u00f4ng \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, m\u1ed7i l\u1ea7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, ng\u00e0y v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, Vua th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi: <i>\"Ch\u1ee9c n\u00e0y c\u00f3 v\u1eeba \u00fd kh\u00f4ng?\"<\/i> \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 v\u00e0o th\u00e1ng 4 ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, hai ng\u00e0y sau c\u00f3 chi\u1ebfu x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ed5i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh, t\u1ef1 t\u00e2u xin. E r\u1eb1ng sai, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do Vua h\u1ecfi n\u00ean m\u1edbi ti\u1ebfn l\u1eddi th\u00f4i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[110] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, C\u1ea3m \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5 v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 b\u1ec7nh t\u1eadt. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, B\u00e1 t\u1ea1m quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c B\u1ed9 qu\u00e2n ty, g\u1eb7p l\u00fac b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, n\u00ean l\u1ec7nh cho Qu\u1ef3nh ki\u00eam qu\u1ea3n c\u1ea3 hai ty. Qu\u1ef3nh thong th\u1ea3 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n gi\u00e0 y\u1ebfu, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may l\u1ea1i m\u1eafc b\u1ec7nh, th\u00ec m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng s\u1ebd ki\u00eam c\u1ea3 ba ch\u1ee9c. Khi th\u1ea7n ph\u1ee5ng s\u1ef1 tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ee9c Th\u1ecb v\u1ec7 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9c v\u1ecb g\u1ea7n nhau, d\u1ec5 thay \u0111\u1ed5i, l\u1ea1i khi\u1ebfn qu\u00e2n ng\u0169 quen thu\u1ed9c v\u1edbi danh ti\u1ebfng c\u1ee7a h\u1ecd, khi bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tuy\u1ec3n d\u1ee5ng.\"<\/i> Vua r\u1ea5t cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Th\u01b0\u1eddng x\u00e9t ch\u1ecdn binh l\u00ednh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1c ban tr\u1ef1c \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec ra ngo\u00e0i b\u1ed5 l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u[footnote]C\u00e1c ban tr\u1ef1c \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec ra ngo\u00e0i b\u1ed5 l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u, ch\u1eef 'tr\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 289, truy\u1ec7n Cao Qu\u1ef3nh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 th\u00ec lui v\u1ec1 l\u00e0m th\u1eb7ng vi\u00ean trong ban. Qu\u1ef3nh n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch kh\u00edch l\u1ec7, vi\u1ec7c t\u00fac v\u1ec7 h\u00e1 ch\u1eb3ng v\u1ea5t v\u1ea3 sao?\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00e1m n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t b\u1ed5.<\/p>\n\n<p>[111] Vua nghe n\u00f3i c\u00f3 ty c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o cho c\u00e1c ban \u0111\u1ec1u th\u00f4 x\u1ea5u, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1eabu c\u0169, b\u00e8n d\u1ee5 cho quy\u1ec1n \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u Khi\u00eam l\u1ec7nh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kho \u0111\u1ed5i l\u1ea5y. C\u00e1c ch\u1ec9 huy s\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ban \u0111\u1ec1u n\u00f3i g\u1ea1o tuy c\u0169 k\u1ef9, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 ti\u00eau ph\u00ed nhi\u1ec1u, xin kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i n\u1eefa. B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed7i ban m\u1ed9t h\u1ed9c g\u1ea1o, quan l\u1ea1i c\u1ee7a kho ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00e1c nhau. Khi\u00eam tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, T\u1ea7m Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u0129nh ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, trong l\u00f2ng mong \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, B\u1ea1c Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t ba l\u1ed9 h\u00e0nh dinh Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1i l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Khang Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Khi\u00eam than th\u1edf l\u1ed9 ra n\u00e9t m\u1eb7t. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, th\u0103ng Khi\u00eam l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111i\u1ec1u X\u00e1n l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Khi\u00eam l\u0129nh ch\u1ee9c Ch\u1ea5n V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, X\u00e1n l\u0129nh ch\u1ee9c Thi\u00ean \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[112] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Chi\u00eau Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3, v\u00ec giao du v\u1edbi Tri\u1ec7u Gi\u00e1n, nh\u1eadn v\u00e0ng c\u1ee7a h\u1eafn, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin ti\u1ebfn c\u1eed \u1edf L\u1ea1i b\u1ed9, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, L\u1ed9 Ch\u00e2u binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m. K\u1ef3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau ba th\u00e1ng, s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169. Vua th\u1ea5y K\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i ki\u1ec1m h\u1ea1t, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, b\u00e8n m\u1ed9t h\u00f4m tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f2a, h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a Th\u00e1i Nguy\u00ean. K\u1ef3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 h\u00ecnh th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"B\u1ed1n qu\u1eadn V\u00e2n, \u1ee8ng, U\u1ea5t, S\u00f3c th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi mang v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t h\u01b0 th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 mu\u1ed1n quen thu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i. N\u00ean b\u1ecbt h\u1ebft c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1 qua thung l\u0169ng, \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 hi\u1ec3m tr\u1edf.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[113] Vua ban chi\u1ebfu cho V\u0169 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00fa Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, nh\u01b0ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 c\u0169. K\u1ef3 \u0111\u00e3 h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, n\u0103m ngo\u00e1i v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n v\u00e0o n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n ch\u1ea7u Vua, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng b\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c, bu\u1ed9c ph\u1ea3i v\u00e0o ch\u1ea7u nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 chi\u1ebfu c\u0169, Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh n\u00ean ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 B\u00e0o Trung H\u00f2a d\u00e2ng bi\u1ec3u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y cung c\u1ea5p qu\u00e2n nhu bi\u00ean gi\u1edbi, xin cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c quan ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n d\u01b0\u1edbi s\u00e1u m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng, gi\u1ecfi giang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu: C\u00e1c tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m tri huy\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a huy\u1ec7n l\u1ec7nh; n\u1ebfu ki\u00eam ch\u1ee9c binh m\u00e3 gi\u00e1m \u00e1p, th\u00ec ngo\u00e0i b\u1ed5ng l\u1ed9c b\u1ea3n quan, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam theo l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[116] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu: C\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, tu\u1ea7n ki\u1ec3m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[117] Mi\u1ec5n cho d\u00e2n huy\u1ec7n Nguy\u00ean L\u0103ng, Ch\u00e2u Th\u1ea7n m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p g\u1ed7 nam.<\/p>\n\n<p>[118] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng t\u1eeb n\u00fai Tung S\u01a1n v\u00e0o tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua ti\u1ebfp \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[119] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang quy\u1ec1n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Cao K\u1ebf Trung, Th\u1ecb K\u1ef3 Ch\u1ea5n, ph\u00e2n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c. K\u1ebf Trung l\u00e0 con c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh, t\u1eebng nh\u00e2n l\u00fac \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ty l\u1ee5c ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gi\u1ea3n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a c\u1ea3i, kh\u00f4ng r\u00f5 do ai ti\u1ebfn c\u1eed m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf kinh th\u00e0nh.\"<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"Gi\u1ea3n kh\u00f4ng do ai ti\u1ebfn c\u1eed, Tr\u1eabm th\u1ea5y h\u1eafn t\u1eebng x\u1eed \u00e1n Th\u1ecbnh L\u01b0\u01a1ng n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y.\"<\/i> K\u1ebf Trung n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng quen bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ai xui b\u1ea3o, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i h\u1eafn tham nh\u0169ng r\u1ea5t n\u1eb7ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng nh\u01b0 v\u1eady, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i> H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, Gi\u1ea3n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. X\u00e9t s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00ec th\u00e1ng 12 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi, d\u00f9ng v\u00f5 th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng K\u1ebf Trung nh\u00e2n l\u00fac \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p t\u00e2u vi\u1ec7c ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac n\u00e0y, khi \u0111ang l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c. Nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Ho\u1eb7c c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 vi\u1ec7c cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[120] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf T\u1ecbnh ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 vi\u00ean quan trong tri\u1ec1u thu\u1ed9c quy\u1ec1n B\u00e1, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u qu\u00e2n d\u00e2n, B\u00e1 gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, v\u1ed9i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tri\u1ec7u v\u1ec1, l\u1ec7nh cho B\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin \u0111i theo n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[121] Mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u1ee3 t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i v\u00e0 thu\u1ebf mu\u1ed1i g\u1ea1o c\u1ee7a d\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n C\u00f9 S\u01a1n, \u0110\u00f4ng H\u1ea3i thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u1ea3i.<\/p>\n\n<p>[122] M\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf Kinh k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, ban cho l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u, tuy kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng l\u1ea7n n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[123] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u: <i>\"Kh\u00ea \u0111\u1ed9ng \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 B\u00e0nh V\u0103n Uy\u1ec3n \u0111\u01b0a 50 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u L\u1ec5, L\u00e3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb b\u1eaft \u1edf H\u00e1n Kh\u1ea9u v\u1ec1 quy thu\u1eadn, xin ban \u00e2n m\u1ec7nh, c\u1ea5p b\u00e0i \u1ea5n v\u00e0 cho ph\u00e9p h\u1ecd h\u00e0ng n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p \u0111\u1eb7c s\u1ea3n.\"<\/i> Chi\u1ebfu phong cho V\u0103n Uy\u1ec3n ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, coi vi\u1ec7c \u1edf Trung B\u00e0nh ch\u00e2u[footnote]Chi\u1ebfu phong cho V\u0103n Uy\u1ec3n ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan coi vi\u1ec7c \u1edf Trung B\u00e0nh ch\u00e2u, 'Trung B\u00e0nh ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u01b0\u01a1ng Trung ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 5-76, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 ph\u1ea7n T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng ch\u01b0 Man th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Trung B\u00e0nh ch\u00e2u'.[\/footnote], c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n<p>[124] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 l\u00e0 B\u1ea3o T\u0129nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Can Ninh, T\u1ea3 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt X\u01b0\u01a1ng Ch\u1ee7, Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Cao Ch\u00ednh, H\u1eefu Kim Ng\u00f4 V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u00e0n S\u00e1p mang th\u01b0 l\u1ec5 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[125] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1eefu ty \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a l\u1ec5 Nam Giao \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 cho V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Danh v\u00e0 kh\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ecba v\u1ecb kh\u00e1c nhau th\u00ec l\u1ec5 nghi c\u0169ng kh\u00e1c. Th\u00e1i lao d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5, k\u1ebb b\u00ecnh d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng; ph\u00f9 anh d\u00f9ng trong tri\u1ec1u, th\u00e1nh nh\u00e2n c\u0169ng ti\u1ebfc. Hu\u1ed1ng chi ph\u00e1p gi\u00e1 l\u1ed7 b\u1ea1 v\u1ed1n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1eadc t\u00f4n qu\u00fd, l\u1ec5 t\u1ebf giao mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nghi l\u1ec5 c\u00e1t t\u01b0\u1eddng trong tang l\u1ec5 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n? Nh\u01b0 v\u1eady v\u1eeba l\u00e0m nh\u1ee5c t\u00f4n ti, v\u1eeba tr\u00e1i v\u1edbi \u0111i\u1ec3n ph\u00e1p. Xin l\u1ec7nh cho H\u1eefu ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b l\u1ec7nh th\u1ee9c, chu\u1ea9n b\u1ecb ri\u00eang xe c\u1ed9 v\u00e0 nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 x\u00fay cho v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, d\u00f9ng trong vi\u1ec7c b\u00e1i quan, tri\u1ec1u h\u1ed9i, h\u00f4n l\u1ec5, tang l\u1ec5.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n<p>[126] Th\u00e1ng n\u00e0y, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i ph\u00e1i Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u00e1c Qu\u00fd \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[127] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u1edf Giang, Ho\u00e0i, Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc l\u1ed9, t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 d\u01b0 th\u1eeba l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u00e0ng n\u0103m, th\u00ec ghi v\u00e0o l\u1ecbch t\u1eed c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, coi l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u00e0 T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh c\u00f9ng l\u00e0m Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, l\u1ea1i sai n\u1ed9i th\u1ea7n gi\u00e1m tu nh\u1ea1c kh\u00ed. L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u1ea3i Tr\u1ecdng Nh\u1ee5 d\u00e2ng t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1ed7i l\u1ea7n gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, th\u1ea5y nh\u1ea1c kh\u00ed c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, \u00e2m lu\u1eadt kh\u00f4ng chu\u1ea9n. L\u1ec5 t\u1ebf giao s\u1eafp \u0111\u1ebfn, xin sai s\u1ee9 tu s\u1eeda, v\u00e0 ch\u1ecdn c\u1eadn th\u1ea7n l\u00e0m Ph\u00e1n t\u1ef1.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi sai T\u00f4ng Ng\u1ea1c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn. T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u1ed1n th\u00f4ng hi\u1ec3u \u00e2m lu\u1eadt, b\u00e8n l\u1ec7nh cho c\u00e1c nh\u1ea1c c\u00f4ng c\u1ee7a hai ty Th\u00e1i nh\u1ea1c v\u00e0 C\u1ed5 xuy so s\u00e1nh t\u00e0i n\u0103ng, lo\u1ea1i b\u1ecf h\u01a1n 50 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i k\u00e9m. T\u00f4ng Ng\u1ea1c nh\u00e2n \u0111\u00f3 bi\u00ean so\u1ea1n lu\u1eadt l\u1eef, ph\u00e1p \u0111\u1ed9, danh s\u1ed1 nh\u1ea1c kh\u00ed, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u1ea3n\u300b, l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 thi tuy\u1ec3n v\u00e0 luy\u1ec7n t\u1eadp cho nh\u1ea1c c\u00f4ng hai ty, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin sau l\u1ec5 t\u1ebf giao \u0111\u01b0\u1ee3c nghe nh\u1ea1c nh\u01b0 c\u0169. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u00e0n b\u1ea1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng Vua kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, V\u0129nh H\u01b0ng Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u00e1i ph\u00f3, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh Ung v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, truy phong V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 Cung T\u0129nh. Vua r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd Nguy\u00ean Ph\u1ea7n, khi \u00f4ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua \u0111ang \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, nghe tin r\u1ea5t lo l\u1eafng, li\u1ec1n sai th\u00e1i y v\u00e0 trung s\u1ee9 \u0111i l\u1ea1i t\u1ea5t b\u1eadt tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Khi v\u1ec1 kinh, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m, lo thu\u1ed1c thang v\u00e0 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. M\u1eb9 Nguy\u00ean Ph\u1ea7n l\u00e0 Nh\u00e2m th\u1ecb m\u1ea5t s\u1edbm, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eb7ng Th\u00e1i nghi \u0111\u1ec3 an \u1ee7i l\u00f2ng \u00f4ng. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua kh\u00f3c r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, c\u00f3 l\u1ea7n n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u00f4ng, Vua kh\u00f3c \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, m\u1eb9 c\u1ee7a th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Th\u00e1i phi, m\u1eb9 c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 Th\u00e1i nghi, l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u phi, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eb7ng Th\u00e1i nghi.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c \u00e1n tr\u01b0\u1edbng, v\u0103n th\u01b0 quan tr\u1ecdng, sao b\u1ea3ng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, giao cho quan l\u1ea1i l\u1eadp s\u1ed5 thu gi\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n hay h\u1ee7y b\u1ecf. L\u1ea1i sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ki\u1ec3m tra, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, Ph\u00e1n quan Ch\u00e2u Ng\u1ee5y l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng v\u00ec b\u00e1n \u00e1n tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 v\u0103n sao, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ra l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i theo \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy.<\/p>\n<p>[6] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u1ee3i Ch\u00e2u x\u01b0ng r\u1eb1ng L\u00e3ng Ch\u00e2u v\u1ed1n s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ed3 g\u1ed1m, xin \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 b\u00e1n, thu thu\u1ebf, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0ng Quan t\u00e2u r\u1eb1ng quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u00cdch Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u xin gi\u1eef l\u1ea1i Tri ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Ban \u0111\u1ea7u, khi xa gi\u00e1 \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng dao \u0111\u1ed9ng, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c xa x\u00f4i s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i g\u00e2y bi\u1ebfn, mu\u1ed1n d\u00f9ng k\u1ebf l\u1ea1 \u0111\u1ec3 th\u1eafng, b\u00e8n b\u1eaft nh\u1eefng t\u00ean tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp t\u00e0n \u00e1c nh\u1ea5t, x\u00e9 x\u00e1c \u1edf ch\u1ee3, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u s\u1ee3 ph\u1ee5c, t\u1eeb \u0111\u00f3 y\u00ean \u1ed5n. M\u1ed7i khi x\u00e9t \u00e1n, v\u0103n b\u1ea3n k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u kh\u00f4ng x\u1eed, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh t\u00f9y \u00fd k\u00fd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. Ng\u01b0\u1eddi th\u00edch vi\u1ec7c \u1edf Th\u1ee5c b\u00e0n lu\u1eadn s\u1eafp x\u1ebfp l\u1eddi l\u1ebd c\u1ee7a \u00f4ng, t\u1ed5ng h\u1ee3p th\u00e0nh s\u00e1ch \u300aGi\u1edbi D\u00e2n T\u1eadp\u300b, kh\u1eafc b\u1ea3n l\u01b0u truy\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'b\u1ed1' trong 'l\u01b0u truy\u1ec1n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-1\" href=\"#footnote-226-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. Vua t\u1eebng sai s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n ph\u1ee7 T\u00e2y Xuy\u00ean, nh\u00e2n \u0111\u00f3 truy\u1ec1n ch\u1ec9 r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f3 khanh \u1edf \u0111\u00f3, Tr\u1eabm kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] Ban chi\u1ebfu \u0111\u01b0a ph\u00e9p c\u00e2n \u0111o m\u1edbi \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0o s\u00e1ch \u300aBi\u00ean S\u1eafc\u300b.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u n\u00f3i ban chi\u1ebfu \u0111\u01b0a ph\u00e9p c\u00e2n \u0111o m\u1edbi \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0o \u300aBi\u00ean S\u1eafc\u300b, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ban h\u00e0nh. X\u00e9t ph\u00e9p m\u1edbi c\u1ee7a Th\u1eeba Khu\u00ea, t\u1eeb n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e1p n\u00e0y kh\u00f4ng ban h\u00e0nh l\u00e0 ph\u00e1p g\u00ec. \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b n\u00f3i n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, Th\u1eeba Khu\u00ea l\u1ea1i tham gia \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, ph\u00e9p c\u00e0ng tinh vi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00f4ng ban h\u00e0nh c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ph\u00e1p n\u00e0y ch\u0103ng? K\u1ef3 th\u1ef1c kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec ph\u00e9p d\u00f9ng n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng n\u00ean kh\u00f4ng ban h\u00e0nh n\u1eefa, m\u00e0 ph\u00e9p m\u1edbi c\u1ee7a Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o \u300aBi\u00ean S\u1eafc\u300b. N\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 ty Lang trung, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. Ban \u0111\u1ea7u, Hu\u00fdnh c\u00f9ng C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ph\u00f9ng Kh\u1edfi v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m thu\u1ed9c quan c\u1ee7a V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n khi Vua \u0111i tu\u1ea7n. V\u01b0\u01a1ng v\u00ec t\u00f9 nh\u00e2n v\u01b0\u1ee3t ng\u1ee5c, kinh s\u1ee3 m\u00e0 b\u1ec7nh r\u1ed3i ch\u1ebft, Hu\u00fdnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia b\u1ecb t\u1ed9i ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng chu to\u00e0n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh ti\u1ebfp theo sau khi bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh \u1edf H\u00e0m B\u00ecnh, c\u00e1c n\u01a1i ph\u1ea3i bi\u00ean ch\u00e9p th\u00e0nh hai b\u1ea3n, m\u1ed9t b\u1ea3n do quan tr\u01b0\u1edfng qu\u1ea3n l\u00fd, m\u1ed9t b\u1ea3n do c\u01a1 quan ph\u00e1p lu\u1eadt s\u1eed d\u1ee5ng, quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ki\u1ec3m tra, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 s\u00f3t.<\/p>\n<p>[11] L\u1ec7nh cho L\u01b0u T\u1ed5ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u, Kh\u1ed5ng Qu\u1ef9 c\u00f9ng c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u00ecnh gi\u00e1 h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf. V\u00ec l\u00fac m\u1edbi h\u00f2a h\u1ea3o, c\u1ea7n thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Tam ty t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, B\u1ea1ch Ba, huy\u1ec7n C\u1ee7ng v\u00e0 c\u00e1c kho d\u1ecdc s\u00f4ng n\u1ed9p th\u00f3c \u0111\u1ec3 mua b\u00e1n. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Chu Th\u1ef1c, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Kinh Tri\u1ec7u.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n gi\u1eef trong doanh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft gi\u1eef tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf th\u00f4n qu\u00ea, nh\u1eadn \u0111\u01a1n ki\u1ec7n.<\/p>\n<p>[14] V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n To\u00e0n Ti\u00eau, quy\u1ec1n tri huy\u1ec7n s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ec7nh huy\u1ec7n H\u1ea5p. Hi\u1ebfn \u1edf To\u00e0n Ti\u00eau c\u00f3 ch\u00ednh s\u1ef1 thanh li\u00eam, quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 li\u00ean ti\u1ebfp ti\u1ebfn c\u1eed t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn tr\u1ecb nh\u1eadm n\u01a1i quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>[15] Mi\u1ec5n cho T\u1ea7n Ch\u00e2u s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u00f2n n\u1ee3 do mua b\u00e1n l\u00e0 8.690 th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[16] V\u01b0\u01a1ng Vi B\u1ea3o, Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, xin \u0111\u1eb7t s\u1edf thu\u1ebf tr\u00e0 \u1edf ph\u1ee7 H\u01b0ng Nguy\u00ean, Vua cho l\u00e0 l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[17] Khi Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u lo ng\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u1ef5 binh x\u00e2m ph\u1ea1m, b\u00e8n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho ph\u00e1 h\u1ee7y c\u1ea7u c\u1ed1ng v\u00e0 thuy\u1ec1n b\u00e8 d\u1ecdc theo s\u00f4ng, ai ch\u1eadm tr\u1ec5 s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. C\u00e1c n\u01a1i H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, H\u00e0 Trung, Thi\u1ec3m Ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m quan \u1edf H\u00e0 Trung, m\u1ed9t m\u00ecnh gi\u1eef l\u1ea1i chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u00f3 quan \u1ea3i ng\u0103n c\u00e1ch, thuy\u1ec1n b\u00e8 n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u00edch tr\u1eef h\u00e0ng v\u1ea1n, sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u \u0111\u00e1nh ch\u00ecm h\u1ebft? H\u01a1n n\u1eefa s\u1ebd l\u00e0m dao \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng d\u00e2n.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng m\u1eadt s\u1edb xin d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i, sai s\u1ee9 ban khen. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1, ban cho \u00e1o t\u00eda \u0111ai v\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf r\u1eb1ng: Th\u00f4ng ph\u00e1n Thi\u1ec3m Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u0111i c\u00f4ng v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i, trong ch\u00e2u \u0111\u00e3 ph\u00e1 c\u1ea7u phao. T\u00edch nghe tin H\u00e0 Trung kh\u00f4ng ph\u00e1, b\u00e8n cho tu s\u1eeda l\u1ea1i. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, T\u00edch c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ty ph\u00e1n quan, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. X\u00e9t th\u00e1ng 12 n\u0103m \u0111\u00f3, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c ban cho \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u00e1o \u0111\u1ecf, l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m quy\u1ec1n Tam ty di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan. Th\u00e1ng 3 n\u0103m sau, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u1ea1i ch\u00e9p \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan. \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, c\u00f2n \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam, ho\u1eb7c ghi ch\u00fa v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng 9.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Ban \u0111\u1ea7u, V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n c\u01b0\u1edbi con g\u00e1i c\u1ee7a S\u00f9ng nghi s\u1ee9 L\u00fd H\u00e1n U\u00e2n, t\u00ednh t\u00ecnh hung d\u1eef, ghen tu\u00f4ng v\u00e0 t\u00e0n \u00e1c. Trong cung, c\u00e1c n\u1eef s\u1ee9 n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n b\u1ecb ch\u1ebft. M\u1ed7i khi Vua ban \u00e2n t\u1ee9, chi\u1ebfu l\u1ec7nh chia \u0111\u1ec1u cho cung m\u00ecnh, nh\u01b0ng L\u00fd th\u1ecb \u0111\u1ec1u l\u1ea5y h\u1ebft, \u00edt khi chia cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb1m li\u1ec7t gi\u01b0\u1eddng, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u0103m, th\u1ea5y b\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u h\u1ea1, b\u00e8n \u0111i\u1ec1u cung nh\u00e2n \u0111\u1ebfn ph\u1ee5 tr\u00e1ch n\u1ea5u thu\u1ed1c. C\u00e1c n\u1eef s\u1ee9 b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, m\u1ed9t h\u00f4m b\u00e8n m\u01b0u \u0111\u1ed1t ch\u00e1y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean kh\u00f4ng th\u00e0nh. L\u00fac Th\u00e1i T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0, th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn cung \u0111\u1ec3 kh\u00f3c l\u1ec5 s\u00e1ng chi\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd th\u1ecb th\u01b0\u1eddng c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 b\u00e0 ta l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho d\u1ef1ng m\u00e0n ri\u00eang \u1edf g\u00f3c \u0111i\u1ec7n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tri\u1ec7u m\u1edbi v\u00e0o. L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y sinh th\u1ea7n c\u1ee7a Nguy\u00ean Ph\u1ea7n, L\u00fd th\u1ecb d\u00e2ng qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u00fac th\u1ecd, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed h\u00ecnh r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng. Nguy\u00ean Ph\u1ea7n m\u1ea5t, L\u00fd th\u1ecb kh\u00f4ng t\u1ecf ra \u0111au bu\u1ed3n, l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f3 l\u1eddi ph\u1ec9 b\u00e1ng Vua. Vua \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5 m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u00e0 ta, nh\u01b0ng v\u00ec Nguy\u00ean Ph\u1ea7n n\u00ean khoan dung. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, l\u1ea1i kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u01b0\u1edbc phong, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 lang trung Bi\u00ean T\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Tuy\u00ean ch\u00e2u, v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 qua l\u1ea1i v\u1edbi Tri\u1ec7u Gi\u00e1n.<\/p>\n<p>[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1 th\u00ec x\u1eed ch\u00e9m, ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1 th\u00ec gi\u1ea3m t\u1ed9i theo lu\u1eadt. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ef1 th\u00fa trong th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1 th\u00ec x\u1eed n\u1eb7ng, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ef1 th\u00fa xa th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1 th\u00ec x\u1eed nh\u1eb9.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 v\u00e0 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd; ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1, k\u1ebb c\u01b0\u1edbp th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt. Binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u00ec \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t, l\u01b0u \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd; t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 trong hay ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u00e2n x\u00e1, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu: T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, tang v\u1eadt c\u1ee7a b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, giao cho Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, Th\u00f4ng ph\u00e1n quan \u0111\u00edch th\u00e2n trao tr\u1ea3 cho ch\u1ee7, v\u00ec s\u1ee3 b\u1ecdn l\u1ea1i nh\u1ecf l\u1eeba d\u1ed1i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u1eed \u00e1n sai s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n<p>[22] H\u1ea1 chi\u1ebfu: Ph\u1ee7 ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf l\u1eabn l\u1ed9n, n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 kh\u00f3 tr\u1ecb, n\u00ean l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, Thuy\u00ean ty ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf \u0111\u00f2 \u1edf b\u1ebfn \u0110\u1ed9t Nho, ch\u00e2u Nhung.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Tam ty xin l\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng d\u00f9ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin ph\u00e2n ph\u1ed1i c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng trong b\u1ed9 n\u1ed9i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[25] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1ng xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 kh\u00ed ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u00f4ng ph\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 x\u1eed l\u00fd v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[26] C\u00f3 sao ch\u1ed5i xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ch\u00f2m sao T\u1eed Vi.<\/p>\n<p>[27] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ph\u00f9ng Li\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Quang Ch\u00e2u. Li\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam, nh\u01b0ng k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nhi\u00eau Ch\u00e2u, v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 qua l\u1ea1i v\u1edbi Tri\u1ec7u Gi\u00e1n.<\/p>\n<p>[29] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 Nam nh\u01b0ng n\u1eb1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, thu\u1ebf thu n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p t\u1ea1i \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[30] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng tr\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 mua ng\u1ef1a c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Kinh, Nguy\u00ean, Nghi, V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[31] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n D\u1ecbch ki\u00eam nhi\u1ec7m Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u0111\u1ecf. L\u00fac \u0111\u00f3, An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn c\u00f4ng Duy C\u00e1t l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n, thi\u1ebfu Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Duy C\u00e1t bi\u1ebft ch\u1eef, n\u00ean ch\u1ecdn trong tri\u1ec1u th\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 li\u00eam ch\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u00e0m.&#8221;<\/i> Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u1ea7n D\u1ecbch, Vua l\u1ec7nh Trung th\u01b0 tri\u1ec7u ki\u1ebfn. T\u1ea5t S\u0129 An n\u00f3i D\u1ecbch \u0111\u00fang nh\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed, b\u00e8n tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, r\u1ed3i ban m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua th\u1ea5y Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh l\u1eddi th\u1ec1, b\u00e8n l\u1ec7nh H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean, ki\u00eam Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 kinh l\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[33] Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ea7n v\u1ecb v\u00e0 th\u1ea7n b\u1ea3n \u1edf Giao Kh\u00e2u \u0111\u1ec1u do c\u00e1c ty t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ec1 t\u00ean, kh\u00f4ng nghi\u00eam t\u00fac, chi\u1ebfu l\u1ec7nh L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i t\u1ea1o. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1ea3n v\u1ecb Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf nh\u01b0 Linh Uy Ng\u01b0\u1ee1ng, X\u00edch Phi\u00eau N\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean \u0111\u1ebf, n\u00ean tr\u00e1nh, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho L\u1ec5 quan ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> L\u1ec5 quan n\u00f3i: <i>&#8220;Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5 Ngh\u0129a To\u1ea3n\u300b, Linh Uy Ng\u01b0\u1ee1ng, X\u00edch Phi\u00eau N\u1ed9, H\u00e0m Xu N\u1eefu, B\u1ea1ch Chi\u00eau C\u1ef1, Di\u1ec7p Quang K\u1ef7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 hi\u1ec7u c\u1ee7a Ng\u0169 \u0111\u1ebf, ch\u00fa th\u00edch trong \u300aH\u00e1n Th\u01b0\u300b n\u00f3i Ng\u0169 \u0111\u1ebf c\u00f3 t\u00ean ri\u00eang, nh\u01b0 Linh Ph\u00f9, V\u0103n T\u1ed5. \u0110\u00e3 l\u00e0 m\u1ef9 x\u01b0ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u00e1nh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;S\u01a1 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n t\u1ebf v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed c\u00e1c th\u1ea7n, vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp th\u0103ng gi\u00e1ng ch\u01b0a thu\u1eadn ti\u1ec7n. S\u00e1ch \u300aH\u00e1n th\u01b0 &#8211; Giao t\u1ef1 ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ng\u0169 \u0110\u1ebf l\u00e0 ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ee7a Thi\u00ean Th\u1ea7n. Nay Ng\u0169 \u0110\u1ebf \u1edf gian th\u1ee9 nh\u1ea5t, Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf \u1edf gian th\u1ee9 hai, c\u00f9ng v\u1edbi L\u1ee5c Gi\u00e1p, Nh\u1ea1c, \u0110\u1ed9c v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c \u1edf chung m\u1ed9t ch\u1ed7. B\u1eafc C\u1ef1c l\u00e0 n\u01a1i c\u00e1c ng\u00f4i sao ch\u1ea7u v\u1ec1, nay l\u1ea1i ng\u1ed3i c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, \u0110\u1ea1i L\u00fd v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c. \u0110\u1ebf T\u1ecda l\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ec3 c\u1ee7a Thi\u00ean Th\u1ecb, nay l\u1ea1i c\u00f9ng v\u1edbi Nh\u1ecb Th\u1eadp B\u00e1t T\u00fa, T\u00edch T\u00e2n, \u0110\u1eb1ng X\u00e0, X\u1eed C\u1eefu v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c \u1edf gian th\u1ee9 ba. K\u1ebb d\u01b0\u1edbi l\u00e0m ch\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean l\u00e0m t\u00f4i, r\u1ea5t kh\u00f4ng thu\u1eadn ti\u1ec7n. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng B\u1eafc C\u1ef1c, \u0110\u1ebf T\u1ecda v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Thi\u00ean \u0110\u1ebf, m\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i Thi\u00ean \u0110\u1ebf ng\u1ef1 tr\u1ecb, th\u00ec B\u1eafc C\u1ef1c \u1edf gian th\u1ee9 hai, \u0110\u1ebf T\u1ecda \u1edf gian th\u1ee9 ba, c\u0169ng ch\u01b0a ph\u00e2n bi\u1ec7t cao th\u1ea5p. L\u1ea1i n\u1eefa, trong cung Th\u00e1i Vi thi\u1ebfu hai sao T\u1ea3 H\u1eefu Ch\u1ea5p Ph\u00e1p, trong d\u00e3y sao T\u1eed thi\u1ebfu sao T\u00f4n, sao Thi\u00ean B\u1ee9c n\u00ean l\u00e0 Thi\u00ean Ph\u00fac, sao Thi\u00ean K\u00fd n\u00ean l\u00e0 Thi\u00ean K\u1ef7. Mong l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan Ty Thi\u00ean Gi\u00e1m tham kh\u1ea3o v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n, Ty Thi\u00ean Gi\u00e1m c\u00f9ng xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i cho r\u00f5 r\u00e0ng. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1ed1n l\u00e0 do th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1i c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, L\u1ec5 nghi s\u1ee9 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Ki\u1ec3m th\u1ea3o \u0110\u1ed7 H\u1ea1o v\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u1edf S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n: Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b, nguy\u00ean kh\u00ed r\u1ed9ng l\u1edbn th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ea1o Thi\u00ean, nh\u00ecn t\u1eeb xa th\u1ea5y m\u00e0u xanh th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean. \u0110i\u1ec1u con ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n k\u00ednh nh\u1ea5t kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n \u0110\u1ebf, g\u1eedi g\u1eafm v\u00e0o Tr\u1eddi n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf. Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf ch\u00ednh l\u00e0 sao B\u1eafc Th\u1ea7n Di\u1ec7u Ph\u00e1ch B\u1ea3o, l\u00e0 ng\u00f4i sao t\u00f4n qu\u00fd nh\u1ea5t. Kinh D\u1ecbch vi\u1ebft: &#8216;M\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng t\u1ecfa s\u00e1ng tr\u00ean tr\u1eddi, tr\u0103m lo\u00e0i ng\u0169 c\u1ed1c c\u1ecf c\u00e2y sinh s\u00f4i tr\u00ean \u0111\u1ea5t.&#8217; L\u1ea1i vi\u1ebft: &#8216;\u1ede tr\u00ean tr\u1eddi th\u00e0nh h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, \u1edf d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t th\u00e0nh h\u00ecnh th\u1ec3.&#8217; \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf sao v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Tr\u1eddi, c\u1ecf c\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea5t, v\u1eady Tr\u1eddi l\u1ea5y m\u00e0u xanh l\u00e0m th\u1ec3, kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169 c\u00e1c sao.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo \u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b: &#8216;T\u1ea7ng th\u1ee9 hai c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf th\u1edd Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf, B\u1eafc \u0110\u1ea9u, Thi\u00ean Nh\u1ea5t, Th\u00e1i \u1ea4t, T\u1eed Vi, Ng\u0169 \u0110\u1ebf t\u1ecda, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp \u1edf h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ed9i quan c\u00f9ng Ng\u0169 Tinh, Th\u1eadp Nh\u1ecb Th\u1ea7n, H\u00e0 H\u00e1n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 49 t\u1ecda x\u1ebfp h\u00e0ng ngang, \u0111\u1ec1u \u1edf gi\u1eefa 12 b\u1eadc thang.&#8217; N\u0103m Ki\u1ebfn Trung th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u00f4ng quan ch\u00ednh c\u1ee7a Ty Thi\u00ean l\u00e0 Qu\u00e1ch Hi\u1ebfn Chi t\u1ea5u r\u1eb1ng, Thi\u00ean Ho\u00e0ng, B\u1eafc C\u1ef1c, Thi\u00ean Nh\u1ea5t, Th\u00e1i Nh\u1ea5t, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u1eddi Thi\u00ean B\u1ea3o, \u0111\u1ec1u n\u00ean th\u0103ng l\u00ean t\u1ea7ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u0103m Trinh Nguy\u00ean th\u1ee9 hai, khi nh\u00e0 Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf giao, l\u1ec7nh cho quan L\u1ec5 xem x\u00e9t quy \u0111\u1ecbnh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh H\u00e1n Trung qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Ngung v\u00e0 B\u00e1c s\u0129 Li\u1ec5u Mi\u1ec5n t\u1ea5u r\u1eb1ng, l\u1ec5 \u0111\u1ecbnh th\u1eddi Khai Nguy\u00ean l\u00e0 b\u1ea5t di b\u1ea5t d\u1ecbch, c\u00f2n s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u1eddi Thi\u00ean B\u1ea3o l\u00e0 do quy\u1ec1n nghi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i sai l\u1ea7m c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng s\u0129, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u0103n hi\u1ebfn \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, xin theo l\u1ec5 m\u00e0 \u0111\u1ecbnh. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ee5c theo l\u1ec5 Khai Nguy\u00ean, v\u1eabn l\u00e0m th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b l\u1ea1i vi\u1ebft: &#8216;T\u1ea7ng th\u1ee9 ba c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf c\u00f3 Trung quan, Th\u1ecb vi\u00ean, \u0110\u1ebf t\u1ecda, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 t\u1ecda<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ea7ng th\u1ee9 ba c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf c\u00f3 Trung quan, Th\u1ecb vi\u00ean, \u0110\u1ebf t\u1ecda, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 t\u1ecda. '\u0110\u1ebf t\u1ecda' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u1ec7 t\u1ecda', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 1, \u300aNg\u1ecdc H\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 93 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-2\" href=\"#footnote-226-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc.&#8217; \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5 Ngh\u0129a La\u300b vi\u1ebft: &#8216;\u0110\u1ebf t\u1ecda c\u00f3 n\u0103m, m\u1ed9t \u1edf T\u1eed Vi cung, m\u1ed9t \u1edf \u0110\u1ea1i Gi\u00e1c, m\u1ed9t \u1edf Th\u00e1i Vi cung, m\u1ed9t \u1edf T\u00e2m, m\u1ed9t \u1edf Thi\u00ean Th\u1ecb vi\u00ean.&#8217; V\u1eady \u0110\u1ebf t\u1ecda kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 th\u1eb3ng v\u00e0o Thi\u00ean \u0110\u1ebf. L\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Ph\u00e1n Ty Thi\u00ean gi\u00e1m S\u1eed T\u1ef1: Sao Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf \u1edf trong ch\u00f2m T\u1eed Vi C\u00e2u Tr\u1ea7n, th\u1ea7n c\u1ee7a n\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 Di\u1ec7u Ph\u00e1ch B\u1ea3o, t\u1ee9c Thi\u00ean Ho\u00e0ng l\u00e0 sao, c\u00f2n Ng\u0169 \u0110\u1ebf m\u1edbi l\u00e0 Thi\u00ean \u0110\u1ebf. N\u0103m sao B\u1eafc C\u1ef1c \u1edf trong ch\u00f2m T\u1eed Vi, sao \u1edf gi\u1eefa g\u1ecdi l\u00e0 B\u1eafc Th\u1ea7n, sao th\u1ee9 nh\u1ea5t ch\u1ee7 v\u1ec1 m\u1eb7t tr\u0103ng l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed, sao th\u1ee9 hai ch\u1ee7 v\u1ec1 m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 \u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, sao th\u1ee9 ba l\u00e0 Th\u1ee9 t\u1eed, sao th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 \u0110\u00edch t\u1eed, sao th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 tr\u1ee5c c\u1ee7a Tr\u1eddi. B\u1eafc Th\u1ea7n ch\u1ee7 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi \u0110\u1ebf t\u1ecda. Ch\u00f2m Th\u00e1i Vi c\u00f3 m\u01b0\u1eddi sao, c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 T\u1ea3 H\u1eefu Ch\u1ea5p ph\u00e1p, Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng, Th\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00e1i Vi vi\u00ean. \u300aTinh Kinh\u300b x\u01b0a ch\u00e9p sao T\u00f4n, nh\u01b0ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n t\u1ebf ch\u1ec9 c\u00f3 sao T\u1eed, ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00f4n ty, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng v\u1ecb tr\u00ed.<\/i><\/p>\n<p><i>Sao Thi\u00ean B\u1ee9c ch\u1ee7 v\u1ec1 xe ki\u1ec7u, kh\u00f4ng n\u00ean vi\u1ebft th\u00e0nh ch\u1eef Ph\u00fac. Sao Thi\u00ean K\u1ef7 \u1edf b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Ng\u1ecd giai, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u00edn sao Thi\u00ean K\u1ef7 \u1edf b\u1eadc th\u1ee9 ba c\u1ee7a D\u1ea7n giai, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n t\u1ebf \u0111\u1ec1u ch\u00e9p, kh\u00f4ng n\u00ean h\u1ee3p l\u00e0m m\u1ed9t. Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n t\u1ebf x\u01b0a ch\u00e9p \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 r\u00f5 r\u00e0ng, v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103ng l\u00ean, mong theo \u300aTinh Kinh\u300b, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u1ec5 c\u0169 l\u00e0m chu\u1ea9n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 theo l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan.<\/p>\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;S\u00e1ch s\u1eed c\u0169 ch\u00e9p trong thi\u00ean v\u0103n ch\u00ed \u0111\u1ec1u n\u00f3i, sao B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 sao B\u1eafc Th\u1ea7n l\u00e0 t\u00f4n qu\u00fd nh\u1ea5t. L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i sao trong mi\u1ec7ng ch\u00f2m C\u00e2u Tr\u1ea7n, g\u1ecdi l\u00e0 Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf. L\u1ea1i c\u00f3 Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aChu L\u1ec5\u300b r\u1eb1ng: &#8216;L\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed t\u1ebf Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u1edf B\u1eafc C\u1ef1c.&#8217; \u0110\u1eddi H\u1eadu Ng\u1ee5y, Hi\u1ebfu V\u0103n \u0110\u1ebf t\u1ebf l\u1ee5c t\u00f4ng, c\u0169ng \u0111\u01b0a Thi\u00ean Ho\u00e0ng l\u00ean tr\u00ean c\u1ea3 Ng\u0169 \u0110\u1ebf. \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c s\u1eed gia gi\u1ecfi v\u00e0 nho s\u0129 uy\u00ean b\u00e1c ghi ch\u00e9p, h\u00e1 l\u1ea1i l\u00e0 l\u1eddi b\u1ecba \u0111\u1eb7t c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 sao? L\u1ec5 ch\u1ebf th\u1eddi x\u01b0a ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang, nh\u01b0 vi\u1ec7c t\u1ebf C\u1eedu Cung Qu\u00fd Th\u1ea7n, \u0111\u1eddi Thi\u00ean B\u1ea3o \u0111\u1eb7t l\u1ec5 t\u1ebf tr\u00ean c\u1ea3 t\u00f4ng mi\u1ebfu, \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi V\u0103n T\u00f4ng, Th\u01b0 Nguy\u00ean D\u01b0 t\u1ef1 ti\u1ec7n theo \u00fd ri\u00eang, h\u1ea1 xu\u1ed1ng l\u00e0m trung t\u1ef1, sau \u0111\u00f3 li\u1ec1n x\u1ea3y ra l\u0169 l\u1ee5t h\u1ea1n h\u00e1n, Nguy\u00ean D\u01b0 qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1ecb di\u1ec7t t\u1ed9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu minh, l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u1ef1, l\u00f2ng th\u00e0nh h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi c\u1ea7u, ph\u00fac l\u00e0nh c\u00f9ng \u0111\u1ebfn. Nay n\u1ebfu cho r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 l\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t, th\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf C\u1eedu Cung c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c sao?<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n nh\u01b0 sao Thi\u00ean Th\u1ecb, sao \u0110\u1ebf T\u1ecda, tuy c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, nh\u01b0ng xem \u300aT\u1ea5n Th\u01b0\u300b thi\u00ean v\u0103n ch\u00ed ch\u00e9p: &#8216;Sao \u0110\u1ebf T\u1ecda s\u00e1ng v\u00e0 t\u01b0\u01a1i nhu\u1eadn, thi\u00ean t\u1eed t\u1ed1t l\u00e0nh, uy l\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.&#8217; \u0110\u00e3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ebf T\u1ecda, th\u00ec l\u00e0 ch\u1ed7 thi\u00ean t\u1eed chi\u1ebfm gi\u1eef, \u0111\u1eb7t \u1edf h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi, th\u1ea5y kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. L\u1ea1i nh\u01b0 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a An Nh\u00e2n cho r\u1eb1ng hai sao T\u1eed v\u00e0 T\u00f4n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang h\u01b0\u1edfng l\u1ec5 Cao M\u00f4i, \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng c\u01a1 nghi\u1ec7p Duy Th\u00e0nh, n\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc thi\u1ebfu ghi ch\u00e9p m\u00e0 cho l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5, e r\u1eb1ng \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00edch \u0111\u00e1ng. H\u00e1 l\u1ea1i tin v\u00e0o l\u1eddi b\u00e0n c\u1ea1n c\u1ee3t c\u1ee7a k\u1ebb h\u1ecdc m\u1ecdn \u0111\u1eddi Trinh Qu\u00e1n, b\u1ecf qua l\u1eddi b\u00e0n ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u1ee7a c\u00e1c nho s\u0129 th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u1eed? Ngo\u1ea1i tr\u1eeb ba sao Ch\u1ea5p Ph\u00e1p, Thi\u00ean B\u1ee9c, Thi\u00ean K\u1ef7, An Nh\u00e2n \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, xin v\u1eabn gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169. C\u00f2n b\u1ed1n v\u1ecb tr\u00ed Thi\u00ean Ho\u00e0ng, B\u1eafc C\u1ef1c, \u0110\u1ebf T\u1ecda, T\u00f4n Tinh, th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1edbi b\u1ea3n v\u1ecb, xin ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho Thi\u00ean Ho\u00e0ng, B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u0103ng l\u00ean h\u00e0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t v\u1ecb tr\u00ed sao T\u00f4n Tinh b\u00ean c\u1ea1nh sao T\u1eed Tinh, sao \u0110\u1ebf T\u1ecda v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Sao \u0110\u1ebf T\u1ecda ch\u1ec9 c\u00f3 ba, \u1edf T\u1eed Vi, Th\u00e1i Vi \u0111\u00e3 x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng th\u1ee9 hai, ch\u1ec9 c\u00f3 sao Thi\u00ean Th\u1ecb \u1edf h\u00e0ng th\u1ee9 ba, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng y\u00ean. L\u1ea1i xem \u300aT\u1ea5n Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p v\u1ec1 sao \u0110\u1ea1i Gi\u00e1c v\u00e0 sao T\u00e2m Trung, ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u1ecda, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi \u0110\u1ebf T\u1ecda.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u0103ng l\u00ean h\u00e0ng th\u1ee9 hai.<\/p>\n<p>[34] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1ea1i nhi\u1ec7m li\u00eam ch\u00ednh, cho ph\u00e9p c\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 t\u00e1 trong ch\u00e2u ti\u1ebfn c\u1eed, c\u00e1c quan trong m\u1ea1c ph\u1ee7 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p do tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 kh\u1ea3o s\u00e1t, n\u1ebfu sau n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 nhau, n\u1ebfu t\u1ea1i nhi\u1ec7m m\u00e0 ph\u1ea1m ph\u00e1p c\u0169ng x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[35] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc L\u01b0u T\u1ed1ng xin cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n li\u00ean \u0111\u1edbi ti\u1ebfn c\u1eed trong s\u1ed1 c\u00e1c quan m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c kinh quan v\u00e0 tri huy\u1ec7n, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ecdng y\u1ebfu trong khu v\u1ef1c Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u1ee9c quan \u1edf H\u00e0 S\u00f3c c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ch\u1eadm tr\u1ec5, n\u00ean \u0111\u1ee3i khi Ty tuy\u1ec3n d\u1eabn c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n v\u00e0o ch\u1ea7u, xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 ch\u1ecdn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi th\u00e1ng 9, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Vua Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean B\u00e1ch Man l\u00e0 A T\u00f9 sai 192 v\u1ecb t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n l\u00e0 con ch\u00e1u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu phong A T\u00f9 l\u00e0m An Vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ch\u00fa c\u1ee7a A T\u00f9 l\u00e0 Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n A H\u1ef1u l\u00e0m Quy \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Du D\u1ecbch t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ly Quy l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0110\u1ea1i ph\u00e1n quan Ho\u00e0i H\u00f3a ty h\u1eadu Nh\u1eadm Ng\u1ea1n \u0110\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n con ch\u00e1u \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a lang t\u01b0\u1edbng, ph\u00e1n quan Nh\u1eadm Duy Kh\u00e1nh l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a ty h\u1eadu.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c A T\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong An Vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u ghi v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng Thanh N\u00ea \u1edf H\u01b0ng Ch\u00e2u v\u1eabn \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m d\u1ecbch nh\u01b0 c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng Thanh N\u00ea \u1edf H\u01b0ng Ch\u00e2u v\u1eabn \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m d\u1ecbch nh\u01b0 c\u0169, 'H\u01b0ng Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Thi\u1ec7u H\u01b0ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 10-13 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 135, ph\u1ea7n H\u01b0ng Ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng C\u1eed huy\u1ec7n c\u00f3 ghi: 'N\u00fai Thanh N\u00ea \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Ti\u1ebfp Kh\u00ea, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng h\u00e0nh hi\u1ec7n nay.' C\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.\" id=\"return-footnote-226-3\" href=\"#footnote-226-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1eddng B\u1ea1ch Th\u1ee7y m\u1edbi m\u1edf c\u0169ng cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n qua l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, v\u00ec H\u00e0 Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n m\u1ea5t m\u00f9a, chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan trong c\u00e1c ty \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 theo th\u1ee9 t\u1ef1, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p tr\u00e1i v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo Ty tuy\u1ec3n n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m, thi h\u00e0nh theo s\u1eafc l\u1ec7nh v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[40] B\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf n\u0103m c\u1ee7a b\u1ed1n b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u0110\u00f4ng, T\u00e2y huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n c\u00f9ng Thanh \u00d4, Gia L\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf n\u0103m c\u1ee7a b\u1ed1n b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u0110\u00f4ng, T\u00e2y huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n c\u00f9ng Thanh \u00d4, Gia L\u0103ng. 'T\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00e2y', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 13\/4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-4\" href=\"#footnote-226-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng d\u00e2n trong b\u1ed9 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o \u0111\u00f2.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c n\u00ean \u0111\u1ec3 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u1ee9 b\u1eadc r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i gi\u1eef nghi\u00eam trang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ed3n \u00e0o. Ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m, \u1edf tr\u00ean \u0111i\u1ec7n th\u00ec giao cho \u0110\u1ea1i phu, Trung th\u1eeba, \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf th\u00ec giao cho Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed, \u1edf h\u00e0nh lang th\u00ec giao cho T\u1ea3 h\u1eefu tu\u1ea7n s\u00e1t x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 t\u1ea5u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sai \u0110\u00f4 tri binh m\u00e3 s\u1ee9 B\u1ea1ch V\u0103n Th\u1ecd \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, mi\u1ec5n ch\u1ee9c K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n ph\u1ee7 Ung v\u01b0\u01a1ng, Binh b\u1ed9 lang trung D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec7t b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai nhi\u1ec7m, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Chu Hi\u1ec7p b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t nhi\u1ec7m, v\u00ec h\u1ecd ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng t\u1ed1t, ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u00f3 k\u1ebb v\u01b0\u1ee3t quy c\u1ee7 m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean v\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean v\u01b0\u01a1ng. 'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-5\" href=\"#footnote-226-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. L\u00fac n\u00e0y, anh c\u1ee7a Hi\u1ec7p l\u00e0 Ngang \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u h\u01a1n n\u0103m n\u0103m, v\u1eabn kh\u1ecfe m\u1ea1nh, b\u00e8n vi\u1ebft th\u01b0 g\u1ecdi Hi\u1ec7p, Hi\u1ec7p c\u0169ng xin v\u1ec1 h\u01b0u, hai anh em \u0111\u1ec1u s\u1ed1ng l\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi so s\u00e1nh h\u1ecd v\u1edbi Nh\u1ecb S\u01a1 \u0111\u1eddi H\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n v\u00ec Ngang v\u1ec1 h\u01b0u n\u00ean ch\u00e9p ngay vi\u1ec7c \u00f4ng vi\u1ebft th\u01b0 g\u1ecdi Hi\u1ec7p, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00e1ch nhau \u0111\u1ebfn n\u0103m n\u0103m sau, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i cho h\u1ee3p.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o xin t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 c\u1ea5p tr\u00e0 \u0110\u1ea1i Ph\u01b0\u01a1ng, v\u1ea3i T\u1ea5n, Ch\u00e2u R\u00e1ng, theo l\u1ec7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng. Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 xin ph\u00e2n lo\u1ea1i mua l\u01b0\u01a1ng, Vua cho l\u00e0 l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n d\u1ef1 tr\u1eef th\u00ec l\u1ec7nh cho Tam ty l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[45] Ban chi\u1ebfu cho vay ti\u1ec1n l\u1ea5y l\u00e3i, l\u1ea5y l\u1ee3i l\u00e0m g\u1ed1c, k\u1ebb gi\u1ea3 m\u1ea1o v\u0103n t\u1ef1 vay m\u01b0\u1ee3n th\u00ec theo t\u1ed9i n\u1eb7ng m\u00e0 x\u1eed.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Th\u00f4i H\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n ph\u1ee7 T\u00e0o Qu\u1ed1c c\u00f4ng, ban cho \u00e1o t\u00eda th\u00eau v\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m c\u00f2n tr\u1ebb, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 b\u1ea3o, nh\u01b0ng D\u1ef1c thi\u1ec7n Th\u00edch Duy th\u00ec nhu nh\u01b0\u1ee3c, im l\u1eb7ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n. Th\u00f4i H\u1ed9 t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u1eadu, c\u1ea9n th\u1eadn, d\u00f9ng thay Th\u00edch Duy, c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd c\u00f3 \u00edch.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Th\u00f4i H\u1ed9 l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u00f4i T\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho ch\u00f9a Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng \u1edf Vi\u1ec7t Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Ti\u1ec1n D\u1ecbch t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, hai ban kh\u00f4ng qu\u00e1 ba b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi. M\u00f9a thu tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec nhi\u1ec1u quan tri\u1ec1u \u0111i s\u1ee9, t\u1ea1m m\u01b0\u1ee3n quan \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c tham gia th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang n\u1eafm ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn d\u1ef1 kh\u1edfi c\u01b0 n\u0103m ng\u00e0y, tr\u00e1i v\u1edbi quy ch\u1ebf c\u0169. Xin cho h\u1ecd \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan \u1edf Tam qu\u00e1n, B\u00ed c\u00e1c, hai m\u01b0\u01a1i t\u01b0 ty Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, c\u00e1c ty, t\u1ef1, gi\u00e1m, ngo\u00e0i vi\u1ec7c d\u1ef1 kh\u1edfi c\u01b0 \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c. C\u00f2n c\u00e1c quan tr\u1ef1c \u1edf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, quan ph\u00e1n \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, T\u01b0 l\u1ee5c, l\u1ec7nh hai huy\u1ec7n, quan thi\u00ean v\u0103n \u1edf Ty thi\u00ean gi\u00e1m, H\u00e0n l\u00e2m, v\u00e0 c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t kho t\u00e0ng, tr\u01b0\u1eddng, kh\u1ed1 v\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'kh\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 2-8 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-6\" href=\"#footnote-226-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[49] D\u1ecbch th\u01b0\u1eddng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n K\u1ef3 Ch\u00e2u, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Vua Nghi\u00eau \u0111\u00e0y b\u1ed1n t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i gi\u1ebft, b\u1ed1n k\u1ebb hung \u00e1c kia c\u00f2n gh\u00e9t n\u00f3i gi\u1ebft, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00e2n t\u1eeb t\u1ed9t b\u1eadc c\u1ee7a Nghi\u00eau sao? X\u00e9t \u0111i\u1ec1u qu\u1ed1c gia c\u1ea9n tr\u1ecdng, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n h\u00ecnh ph\u1ea1t, h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e1p lu\u1eadt, kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 hung \u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 hung \u00e1c, 'ch\u00ednh' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-226-7\" href=\"#footnote-226-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 hung \u00e1c, th\u00ec k\u1ebb d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao. H\u00ecnh ph\u1ea1t x\u01b0a nh\u01b0 c\u1eaft m\u0169i, ch\u1eb7t ch\u00e2n, x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eed h\u00ecnh, c\u00f2n cho l\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 b\u1ecf \u0111i. T\u1eeb \u0111\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u00ecnh ph\u1ea1t phi ph\u00e1p, ch\u1eb7t tay ch\u00e2n, m\u00f3c l\u01b0ng, \u0111\u1ed1t th\u00e2n, th\u1ea5y x\u01b0\u01a1ng tr\u1eafng m\u00e0 mi\u1ec7ng m\u1eaft c\u00f2n \u0111\u1ed9ng, t\u1ee9 chi r\u1eddi r\u1ea1c m\u00e0 \u0111au \u0111\u1edbn ch\u01b0a d\u1ee9t. L\u1ea5y \u0111\u00f3 ra r\u0103n ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean c\u00e1c quan l\u1ea1i b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00e0ng th\u00eam t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f4ng th\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"n\u00ean c\u00e1c quan l\u1ea1i b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00e0ng th\u00eam t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f4ng th\u00f4i, 'b\u1ea1o' nguy\u00ean l\u00e0 'ng\u01b0\u1ee3c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317 truy\u1ec7n Ti\u1ec1n D\u1ecbch s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-226-8\" href=\"#footnote-226-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i nh\u01b0 \u1edf V\u1ee5 Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc ch\u1eb7t tay ch\u00e2n gi\u1eb7c, r\u1ed3i m\u1edbi ch\u00e9m \u0111\u1ea7u b\u00e1o l\u00ean. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Th\u1ecd Ch\u00e2u x\u00e9 x\u00e1c gi\u1eb7c gi\u1eefa ch\u1ee3, b\u00ean c\u1ea1nh v\u1eabn c\u00f2n k\u1ebb tr\u1ed9m c\u1eafp. N\u1ebfu h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 r\u0103n \u0111e thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec \u0111\u1eddi T\u1ea7n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1n d\u00e2n \u0111en n\u00e0o n\u1eefa. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t phi ph\u00e1p, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch gi\u00fap tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, mong b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecf \u0111i.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 nghe theo l\u1eddi \u1ea5y.<\/p>\n<p>[50] C\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Ph\u00fac Ki\u1ebfn kh\u00f4ng cho \u0111\u1ed3ng t\u1eed trong ch\u00f9a vi\u1ec7n theo h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng ni m\u00e0 xu\u1ea5t gia.<\/p>\n<p>[51] Ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 chi\u1ebfu x\u00e1 t\u1ed9i ban xu\u1ed1ng, xin sai quan l\u1ea1i c\u1ee7a Tam ty, Qu\u00e1n c\u00e1c, Quan c\u00e1o vi\u1ec7n l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ch\u1eef kh\u00e9o v\u00e0 th\u1ea1o vi\u1ec7c, m\u1ed7i b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi t\u00ean h\u1ecd, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan Th\u1ea9m h\u00ecnh t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u \u0111\u1ecdc, n\u1ebfu c\u00f3 sai s\u00f3t th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i, v\u00e0 xin cho Trung s\u1ee9 gi\u00e1m s\u00e1t.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p><i>(Qu\u1ed1c gia ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n tu s\u1eeda l\u1ec5 Giao, t\u1ea5t c\u00f3 x\u00e1 t\u1ed9i, Kh\u1ea5u Lai C\u00f4ng t\u1eebng b\u00e0n vi\u1ec7c in \u1ea5n \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1 kh\u1eafp n\u01a1i, nh\u01b0ng b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ng\u0103n tr\u1edf n\u00ean th\u00f4i. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c qu\u1eadn ngo\u00e0i t\u00e2u l\u00ean r\u1eb1ng s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i c\u00f3 ch\u1eef vi\u1ebft sai, Nghi C\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u1ea1i \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Kh\u1ea5u T\u01b0\u1edbng, l\u1ec7nh cho H\u00ecnh b\u1ed9 giam gi\u1eef th\u1ee3 kh\u1eafc ch\u1eef \u0111\u1ec3 in \u1ea5n ban h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3, quan coi l\u1ecbch xin m\u1ed7i n\u0103m in l\u1ecbch c\u0169ng b\u1eb1ng c\u00e1ch kh\u1eafc b\u1ea3n. Tr\u01b0\u1edbc kia m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft, t\u1ed1n ba tr\u0103m ng\u00e0n, nay in \u1ea5n ch\u1ec9 t\u1ed1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n. V\u1eabn c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ng\u0103n tr\u1edf, n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ed9t b\u1ea3n sai th\u00ec c\u1ea3 ng\u00e0n b\u1ea3n sai.&#8221;<\/i> Nghi C\u00f4ng b\u1ea3o: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ch\u1eef n\u00e0o sai l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0m theo kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aB\u00e1ch Nh\u1ea5t Bi\u00ean\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o, n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o th\u1eddi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 xin t\u1eeb nay b\u1ed1n m\u00f9a c\u1eed hai vi\u00ean Th\u00e1i ch\u00fac, Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang \u0111i tu\u1ea7n kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf b\u1ed1n giao, n\u1ebfu trai cung c\u00f3 h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec b\u00e1o l\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, quan Ph\u00e1n t\u1ef1 m\u1ed7i n\u0103m xu\u00e2n thu ph\u1ea3i th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t. \u0110\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn tr\u00ec mu\u1ed1i Gi\u1ea3i Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>&#8220;M\u01b0a l\u1edbn v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 thu, l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c l\u00e0m mu\u1ed1i, theo l\u1eddi truy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ed7i khi g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t, t\u1ea5t sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ebf, th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ef1 vi\u1ebft ch\u00fac v\u0103n \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 xem ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng ch\u00edn.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb d\u00e2ng l\u00ean 15 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u300aTam Ty T\u00e2n Bi\u00ean S\u1eafc\u300b, chi\u1ebfu cho kh\u1eafc in ban h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[55] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 H\u1ea1 Lan Th\u00ea Ch\u00e2n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n \u1edf \u0111\u00e2u, l\u00e0m \u0111\u1ea1o s\u0129, t\u1ef1 x\u01b0ng h\u01a1n tr\u0103m tu\u1ed5i. \u00d4ng gi\u1ecfi v\u1ec1 ph\u00e9p d\u01b0\u1ee1ng kh\u00ed, kh\u00f4ng s\u1ee3 n\u00f3ng l\u1ea1nh, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0103n, c\u00f3 l\u00fac u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say r\u1ed3i \u0111i ch\u01a1i ngo\u00e0i ch\u1ee3, c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i c\u00e2n th\u1ecbt<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'th\u1ecbt' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'h\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n H\u1ea1 Lan Th\u00ea Ch\u00e2n trong quy\u1ec3n 462 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed m\u00e0 b\u1ecf \u0111i\" id=\"return-footnote-226-9\" href=\"#footnote-226-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Ban \u0111\u1ea7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00f9a T\u1eed H\u01b0 \u1edf n\u00fai Tung S\u01a1n, sau d\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ph\u1ee5ng Ti\u00ean \u1edf T\u1ebf Nguy\u00ean. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi \u00f4ng. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua sai trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu tri\u1ec7u \u00f4ng v\u00e0o cung, khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Vua l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 hai v\u1ea7n ban cho \u00f4ng, phong hi\u1ec7u l\u00e0 T\u00f4ng Huy\u1ec1n \u0110\u1ea1i S\u01b0, ban cho \u00e1o t\u00eda, b\u1ea1c tr\u1eafng, tr\u00e0, l\u1ee5a, h\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed1c, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho ch\u00f9a, v\u00e0 cho ph\u00e9p \u00f4ng tuy\u1ec3n th\u00eam ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, \u00f4ng xin tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i \u1edf c\u0169. N\u0103m n\u0103m sau, \u00f4ng m\u1ea5t, l\u00fac \u0111\u00f3 tr\u1eddi \u0111\u1ed5 tuy\u1ebft l\u1edbn, ba ng\u00e0y sau \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u v\u1eabn c\u00f2n \u1ea5m, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung mang \u0111\u1ed3 s\u1eaft qua s\u00f4ng, b\u00e1n \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn l\u00e2n c\u1eadn, nh\u01b0ng v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn c\u1ea5m nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[57] L\u1ea5y T\u00e2y Kinh T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u01b0\u1edfng l\u00e0 Tri\u1ec7u Di\u00ean T\u00edn l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Tr\u1eeb. Di\u00ean T\u00edn c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0169 v\u1edbi Tuy\u00ean T\u1ed5, tr\u1ea3i qua ba tri\u1ec1u Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 si\u00eang n\u0103ng c\u1ea7n m\u1eabn. L\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f2a, khi v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Di\u00ean T\u00edn, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ec7nh cho T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch ghi ch\u00e9p s\u1ef1 t\u00edch c\u00e1c b\u1eadc qu\u00e2n th\u1ea7n qua c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin l\u1ea5y Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng bi\u00ean so\u1ea1n. Ban \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh cho Duy Di\u1ec5n v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n c\u00e1c \u0111\u1ec1 m\u1ee5c, g\u1eedi cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c tham kh\u1ea3o, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i t\u1ef1 so\u1ea1n t\u1eadp d\u00e2ng l\u00ean. Chi\u1ebfu l\u1ea5y b\u1ea3n so\u1ea1n c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m chu\u1ea9n, nh\u1eefng ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u00ec theo ch\u1ec9 d\u1ee5 b\u1ed5 sung. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Th\u1eafng ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, N\u1ed9i th\u1ecb cao ph\u1ea9m Gi\u00e1m tam qu\u00e1n B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ed3 th\u01b0 L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y. C\u00e1c quan bi\u00ean so\u1ea1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng d\u1ef1 tri\u1ec1u n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u1ef1c t\u1ebf th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p cho<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1ef1c' trong c\u00e2u 'phi \u0111\u00e1i ch\u1ee9c b\u1ea5t \u0111\u00e1ng c\u1ea5p th\u1ef1c b\u1ed5ng gi\u1ea3 \u0111\u1eb7c c\u1ea5p chi' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16 chuy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n \u300aS\u00e1ch ph\u1ee7 nguy\u00ean quy\u300b b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-226-10\" href=\"#footnote-226-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. C\u00e1c kho\u1ea3n cung c\u1ea5p l\u1ec1u tr\u1ea1i, \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u1ec1u kh\u00e1c v\u1edbi th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n<p>[59] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u1ecd M\u1ea1nh chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c, d\u1eddi ch\u00e2u Khu\u00ea v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft Nhan t\u00e2u xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i th\u00e0nh c\u0169, l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng hoang \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Thi, Ki\u1ec1m. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Nhan t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m nay thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ea1ch th\u00f3c.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd H\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Gi\u00e1m Lang ch\u00e2u t\u1eedu thu\u1ebf. H\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n c\u00f4ng minh thanh li\u00eam, nh\u01b0ng khi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1ea1i c\u1ed1 ch\u1ea5p, c\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch v\u00ec s\u1ed5 s\u00e1ch ch\u1eadm tr\u1ec5 m\u00e0 ki\u1ec7n c\u00e1o, x\u00e9t h\u1ecfi ra s\u1ef1 th\u1eadt, c\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, c\u00f2n H\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng th\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i, nh\u01b0ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, sai Trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n th\u0103m h\u1ecfi Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng.<\/p>\n<p>[62] Vua xem s\u1ed5 t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong, m\u1ed7i ng\u00e0y giam h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t h\u1ecd b\u1ecb giam c\u1ea7m kh\u1eafc nghi\u1ec7t. L\u1ec7nh cho C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0110\u1ed5ng Nghi\u1ec5m, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa c\u00f9ng Tri ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng Ung x\u00e9t h\u1ecfi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec x\u1eed ngay, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n ch\u1ee9ng c\u1ee9 th\u00ec th\u00fac gi\u1ee5c ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kinh H\u1ed3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Man c\u01b0\u1edbp b\u00f3c r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, kh\u00f4ng h\u1ea1n th\u1eddi gian, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u00e0i s\u1ea3n c\u0169.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, qu\u1ea7n th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, xin th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 \u1ee8ng Can T\u00f4n \u0110\u1ea1o Th\u00e1nh Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[65] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n m\u00e0 c\u00f3 b\u1ec7nh, \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ed1i, th\u00ec theo th\u1ee9 b\u1eadc h\u1ee3p l\u1ec7 m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ed1i th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ch\u1ed7 khuy\u1ebft, \u0111\u1ee3i khi kh\u1ecfi b\u1ec7nh s\u1ebd thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[66] D\u1eddi Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ph\u1ee7 qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng, \u0111\u1ebfn gi\u1eef ch\u00e2u Tr\u1ea5n; Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u L\u1ea1c, \u0111ang gi\u1eef ch\u00e2u Tr\u1ea5n, \u0111\u1ed5i gi\u1eef ch\u00e2u L\u1ed9. Ch\u00ednh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf qu\u1eadn nh\u1ecf, nh\u01b0\u1eddng l\u1ea1i c\u00f4ng ph\u00ed, Vua ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lao c\u0169 c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u00ec v\u1eady, ban cho \u00f4ng ch\u1ee9c \u1edf phi\u00ean g\u1ea7n.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng k\u1ebb \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y c\u00f3 h\u00e0nh vi \u0111\u1ed1t nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, t\u00ecnh ti\u1ebft hung \u00e1c, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, sau \u0111\u00f3 th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh c\u00e1ch xa 500 d\u1eb7m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n L\u00f4 C\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(L\u00f4 C\u00e1n, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, \u0110\u1ed7 M\u1ed9ng Ch\u1ee9ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, quy\u1ec1n ph\u00e1n Tam ty C\u00e2u vi\u1ec7n, v\u00e0 Khang T\u00f4ng Nguy\u00ean, Th\u1ecb c\u1ea5m C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu, ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, v\u00e0 khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec5n \u0111\u01b0a.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 ghi \u1edf cu\u1ed1i th\u00e1ng 5, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan l\u1ea1i d\u1ecdc theo s\u00f4ng, d\u00f9 \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi n\u01b0\u1edbc r\u00fat m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n m\u1ed7i th\u00e1ng ph\u1ea3i tu\u1ea7n tra \u0111\u00ea m\u1ed9t l\u1ea7n, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e1 thay nhau tu\u1ea7n tra, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao ki\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c. L\u1ea1i nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c ch\u1eb7t tr\u1ed9m c\u00e2y du li\u1ec5u ven s\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 3, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n tu\u1ea7n tra \u0111\u00ea v\u00e0 vi\u1ec7c nghi\u00eam c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u00e2y, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed m\u00e0 ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9, l\u1ea5y c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 thu\u1ebf h\u1ed9 v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 n\u00f4ng nghi\u1ec7p m\u00e0 th\u1ea7n d\u00e2n \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch. V\u1ecb b\u00e8n c\u00f9ng v\u1edbi Th\u00f4i \u0110oan, Ph\u00f3 s\u1ee9 B\u1ed9 H\u1ed9, Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, Ph\u00e1n quan Di\u00eam thi\u1ebft, Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c, Ph\u00e1n quan \u0110\u1ed9 chi, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Ph\u00e1n quan B\u1ed9 H\u1ed9, th\u1ea3o lu\u1eadn, san \u0111\u1ecbnh, so\u1ea1n th\u00e0nh 5 quy\u1ec3n \u300aC\u1ea3nh \u0110\u1ee9c N\u00f4ng \u0110i\u1ec1n S\u1eafc\u300b, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ec7nh kh\u1eafc in ban h\u00e0nh, d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c thi h\u00e0nh \u300aN\u00f4ng \u0110i\u1ec1n S\u1eafc\u300b, d\u00e2n gian cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, theo \u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b<a class=\"footnote\" title=\"\u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'K\u00ea C\u1ed1 L\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-226-11\" href=\"#footnote-226-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam chi ti\u1ebft. Th\u00f4i Th\u1ef1, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, l\u1ec7nh huy\u1ec7n Du thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u00e0m l\u00e0 H\u1ed7 Duy H\u00e0n v\u00ec l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, ch\u1eadm ch\u1ea1p n\u00ean b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 h\u1eb7c t\u1ea5u v\u00e0 b\u1ecb thay th\u1ebf. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 ng\u00e0y Nguy\u00ean \u0110\u00e1n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn. C\u00e1c quan n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c. Vua th\u00e2n x\u00e9t kh\u00f3a tr\u1ea1ng, th\u1ea5y \u00f4ng gi\u00e0 y\u1ebfu, m\u1eaft m\u1edd, b\u00e8n b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-226-12\" href=\"#footnote-226-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Th\u1ecb lang L\u1ea1i b\u1ed9, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 T\u1ea5t S\u0129 An v\u00e0o tri\u1ec1u s\u1edbm, \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00ec b\u1ec7nh ph\u00e1t \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t. Vua nghe tin, v\u1ed9i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. S\u1ee9 v\u1ec1 t\u00e2u b\u1ec7nh \u0111\u00e3 n\u1eb7ng, Vua li\u1ec1n b\u01b0\u1edbc ra xem, l\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho th\u00e1i y \u0111\u1ebfn ch\u1ea9n tr\u1ecb, n\u1ed9i th\u1ecb \u0110\u1eadu Th\u1ea7n B\u1ea3o d\u00f9ng ki\u1ec7u \u0111\u01b0a \u00f4ng v\u1ec1 nh\u00e0 r\u1ed3i m\u1ea5t. Xa gi\u00e1 li\u1ec1n \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng kh\u00f3c, n\u00f3i v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u0129 An l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, ph\u1ee5ng s\u1ef1 Tr\u1eabm t\u1eeb Nam ph\u1ee7, \u0110\u00f4ng cung cho \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, lu\u00f4n c\u1ea9n th\u1eadn, gi\u1eef m\u00ecnh, c\u00f3 phong c\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. Nay \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng Th\u00e1i ph\u00f3, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n Gi\u1ea3n, cho con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, sai trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang, c\u1ea5p l\u1ed7 b\u1ed9 \u0111\u1ec3 ch\u00f4n c\u1ea5t.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, c\u1eed \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Chu Ti\u1ec7m l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu Khi\u1ebft \u0110an, Y kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. <i>(Do\u00e3n Chu ch\u00ed m\u1ed9 c\u1ee7a Qu\u1ed1c Hoa ch\u00e9p: <i>&#8220;Vua l\u1ec7nh Chu Ti\u1ec7m, Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, ph\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i h\u1ecfi Qu\u1ed1c Hoa.&#8221;<\/i> S\u1ee3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i khoa tr\u01b0\u01a1ng, nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i> Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch Do\u00e3n Cung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec1u l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. Ti\u1ec7m l\u00e0 anh c\u1ee7a Th\u1ef1c, Do\u00e3n Cung l\u00e0 ch\u00e1u h\u1ecd. Ph\u00e0m ng\u00e0y sinh c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eb7ng 37 m\u00f3n \u0111\u1ed3 v\u00e0ng, r\u01b0\u1ee3u, th\u1ee9c \u0103n, tr\u00e0 kh\u00ed, 5 b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o, 2 \u0111ai v\u00e0ng ng\u1ecdc, 2 \u0111\u00f4i gi\u00e0y da \u0111en v\u00e0 da tr\u1eafng, s\u00e1o \u0111\u1ecf, k\u00e8n, ph\u00e1ch b\u1ea3n, 2 con ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, roi c\u00f3 tua, 30 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c kh\u1eafc hoa v\u00e0ng, 20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c' l\u00e0 '30 m\u00f3n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 1-37 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-13\" href=\"#footnote-226-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, 2000 t\u1ea5m l\u1ee5a, sa, l\u0103ng, h\u1ed9c, quy\u00ean c\u00e1c m\u00e0u, 2000 t\u1ea5m v\u1ea3i m\u00e0u, 30 b\u00ecnh r\u01b0\u1ee3u ph\u00e1p, 10 c\u00e2n tr\u00e0 s\u1eefa, 5 c\u00e2n tr\u00e0 Nh\u1ea1c L\u1ed9c, 30 h\u0169 tr\u00e1i c\u00e2y ng\u00e2m mu\u1ed1i m\u1eadt, 30 gi\u1ecf tr\u00e1i c\u00e2y kh\u00f4<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '30 gi\u1ecf tr\u00e1i c\u00e2y kh\u00f4' l\u00e0 'hoa qu\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-14\" href=\"#footnote-226-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. Ng\u00e0y sinh c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu c\u0169ng t\u1eb7ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Ng\u00e0y ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, t\u1eb7ng 20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c kh\u1eafc hoa v\u00e0ng v\u00e0 20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c tr\u1eafng<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu 3 ch\u1eef 'b\u1ea1ch ng\u00e2n kh\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n ch\u00e9p t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-15\" href=\"#footnote-226-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, 2000 t\u1ea5m l\u1ee5a, sa, l\u0103ng, h\u1ed9c, quy\u00ean c\u00e1c m\u00e0u, 2000 t\u1ea5m v\u1ea3i m\u00e0u.<\/p>\n<p>[74] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb l\u1ee5t, b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n<p>[75] Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t th\u1ec9nh g\u1eb7p kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac, n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u Tr\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Gi\u1ea3n qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang, c\u00f3 h\u00e0nh vi tham \u00f4, mong \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eebng tr\u1ecb n\u1eb7ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec khanh m\u00e0 th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t ngo\u00e0i ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i> B\u1ea3o C\u00e1t l\u1ea1i xin x\u1eed ph\u1ea1t t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. B\u1ea3o C\u00e1t th\u00edch kinh doanh ki\u1ebfm l\u1ee3i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t keo ki\u1ec7t, th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u mua kim ch\u1ec9, d\u1ea7u m\u1ee1, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u1eb7t v\u00e3nh, \u0111\u1eb7t qu\u1ea7y h\u00e0ng trong nh\u00e0, ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 c\u1ea7n g\u00ec th\u00ec b\u1ea3o ra ch\u1ee3 mua, hy v\u1ecdng ti\u1ec1n kh\u00f4ng ch\u1ea3y ra ngo\u00e0i. T\u00ednh c\u00e1ch h\u1eb9p h\u00f2i c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p mua c\u1ecf kh\u00f4 trong khu v\u1ef1c kinh \u0111\u00f4 \u0110\u00f4ng Kinh, gi\u00e1 c\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, n\u00ean t\u0103ng th\u00eam n\u1eefa.<\/p>\n<p>[77] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00f9a mi\u1ebfu thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ea3i m\u1ed7i qu\u00fd \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra m\u1ed9t l\u1ea7n, n\u1ebfu c\u00f3 h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c s\u1eeda ch\u1eefa.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng c\u00e1c kho t\u00e0ng d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 h\u01a1n 130 n\u01a1i, vi\u1ec7c xu\u1ea5t nh\u1eadp c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, s\u1ed5 s\u00e1ch c\u1ee7a Tam ty qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m tra h\u1ebft. V\u00ec v\u1eady \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef v\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"Chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef v\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t 'quan gi\u00e1m s\u00e1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Gi\u00e1m sinh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 27-41 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-16\" href=\"#footnote-226-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng vi\u1ec7c x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n d\u00f9ng c\u1ee7a Tam ty.<\/p>\n<p>[79] Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Tra \u0110\u1ea1o, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 Do\u00e3n <i>(?)<\/i>, quy\u1ec1n \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh Ph\u00f3 L\u01b0\u01a1ng, Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan L\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i v\u1edbi m\u1ee9c kh\u00e1c nhau; s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan C\u1eebu T\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, v\u00ec x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, b\u1ecb c\u00e1c qu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i ph\u00fac t\u1ea5u m\u00e0 b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Ph\u00f3 L\u01b0\u01a1ng, L\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng, C\u1eebu T\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed \u00e1o t\u00eda v\u00e0 hi\u1ec7u s\u01b0 trong d\u1ecbp Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, ph\u1ea3i k\u00e8m theo b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1ec1 h\u00e0nh nghi\u1ec7p v\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m. L\u00fac \u0111\u00f3 v\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eeba b\u00e3i.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, trong d\u1ecbp t\u1ebf giao v\u00e0 Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1ecd h\u00e0ng g\u1ea7n.<\/p>\n<p>[82] V\u01b0\u1eddn tr\u00e0 \u1edf tr\u01b0\u1eddng t\u1ea1p li\u1ec7u ch\u00e2u Ki\u1ec1n, b\u1eaft d\u00e2n h\u00e1i tr\u00e0, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eeb ch\u00e2u H\u00f9ng v\u00e0o t\u00e2u, n\u00f3i r\u1eb1ng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1edf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'l\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ed9c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-226-17\" href=\"#footnote-226-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, em trai c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Long Kh\u00e1nh, nh\u1eadn qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ee7 gi\u00e1 tr\u1ecb, l\u1ea1i b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u khao \u0111\u00e3i, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng nay \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Trung Qu\u1ed1c, coi nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0, \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ee9 s\u1ebd m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng n\u1eefa. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u00e0ng n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1ecdn quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, tu\u00e2n th\u1ee7 nghi\u00eam ch\u1ec9nh chi\u1ebfu l\u1ec7nh.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4n C\u1eadn t\u1eebng n\u00f3i qu\u1ed1c ch\u1ee7 kh\u00ed ch\u1ea5t \u0111\u1ee5c m\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 b\u00e9o, Long Kh\u00e1nh g\u1ea7y m\u00e0 c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc ph\u1ea7n nhi\u1ec1u theo v\u1ec1 \u00f4ng ta. Long Kh\u00e1nh th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 t\u1eb7ng ph\u1ea9m, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean ban th\u01b0\u1edfng trong n\u01b0\u1edbc, \u00fd mu\u1ed1n k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y \u0111i lao th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i ngh\u00ecn d\u1eb7m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u00e0o.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, cho con trai c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng c\u0169 tr\u1ea5n Long \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Lai Ho\u00e0i Thu\u1eadn l\u00e0 Nhu\u1eadn H\u1ec9 b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, con trai c\u1ee7a Lai Tu\u00e2n l\u00e0 Th\u1ee7 T\u00edn b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i khi Nhu\u1eadn H\u1ec9 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, s\u1ebd cho thay cha gi\u1eef ch\u1ee9c, v\u00e0 l\u1ec7nh cho ch\u00fa c\u1ee7a h\u1eafn l\u00e0 Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee7 b\u1ea1 s\u1ef1.<\/p>\n<p>[86] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1c quan h\u00e0nh l\u1ec5 \u1edf \u0111\u00e0n Nam Giao, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt, tr\u1ebb con. Ch\u00ednh t\u1ef1 B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh l\u00e0 Y\u1ebfn Th\u00f9 d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c xem \u0111\u1ea1i l\u1ec5, Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh, cho ph\u00e9p, nh\u00e2n \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1c quan kinh th\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi l\u0103m tu\u1ed5i, n\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn Nam Giao d\u1ef1 l\u1ec5 th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[87] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea7n v\u1ecb l\u00ean \u0111i\u1ec7n. Tr\u00ean \u0111\u00e0n, b\u1ed1n v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1n son ch\u1eef v\u00e0ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u s\u01a1n \u0111en, b\u1eadc th\u1ee9 nh\u1ea5t ch\u1eef v\u00e0ng, b\u1eadc th\u1ee9 hai ch\u1eef v\u00e0ng, b\u1eadc th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng ch\u1eef \u0111\u1ecf, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p s\u01a1n, ph\u1ee7 b\u1eb1ng l\u1ee5a v\u00e0ng. Vua xu\u1ed1ng b\u1eadc xem x\u00e9t, r\u1ed3i giao cho quan h\u1eefu ty, d\u1eb7n d\u00f2 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn. L\u1ec5 nghi s\u1ee9 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n m\u1edbi \u0111\u1ecbnh, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u0169 ghi Ng\u0169 \u0111\u1ebf, Ng\u0169 nh\u1ea1c, Tr\u1ea5n trung, H\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec1u \u1edf b\u1eadc th\u1ee9 ba, x\u00e9t k\u1ef9 nghi ch\u00fa, n\u00ean \u1edf b\u1eadc th\u1ee9 hai, xin s\u1eeda l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[88] Chi\u1ebfu ban th\u1ecbt t\u1ebf cho c\u00e1c quan d\u1ef1 l\u1ec5, t\u1eeb \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 khanh \u0111\u01b0\u1ee3c 16 ph\u1ea7n, d\u00f9ng th\u1ecbt d\u00ea v\u00e0 b\u00ea; t\u1eeb S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c 52 ph\u1ea7n, d\u00f9ng th\u1ecbt d\u00ea v\u00e0 l\u1ee3n.<\/p>\n<p>[89] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aL\u1ed7 b\u1ea1 k\u00fd\u300b 3 quy\u1ec3n, chi\u1ebfu giao cho S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n v\u00e0o ch\u1ea7u, xin cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh x\u01b0ng phi\u00ean, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u1ed9p con tin, ch\u1ec9 c\u1ea7n ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1. L\u1ea1i xin th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i xanh \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y c\u1ee7a Hi\u1ec3n c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u1ea1m ghi \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[91] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, d\u00e2n b\u00e1n th\u00f3c cho quan, ti\u1ec1n tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p mang ra kh\u1ecfi th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, sai H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Ung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 Th\u1ecb gi\u1ea3ng T\u00f4n Th\u00edch, trong s\u1ed1 c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n, ti\u1ebfn c\u1eed 10 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng, h\u1ea1nh t\u1ed1t, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m quan gi\u00e1o d\u1ee5c.<\/p>\n<p>[93] H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Trung ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Trung ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, 'Trung ch\u00e2u' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00f4ng ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290 B\u1ea3n truy\u1ec1n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-226-18\" href=\"#footnote-226-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, \u1edf kinh \u0111\u00f4 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1, t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t v\u00e0 r\u1eb1m d\u00e2ng l\u1ec5, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do ng\u1ef1 tr\u00f9 ch\u1ebf bi\u1ebfn, th\u1ee9c \u0103n ph\u1ea3i c\u1ef1c k\u1ef3 tinh khi\u1ebft.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u. \u0110\u1ea1i x\u00e1. Vua t\u1eeb khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00e1n trai \u0111\u00e3 d\u00f9ng rau qu\u1ea3, khi l\u1ec5 xong l\u00ean l\u1ea7u, m\u1edbi u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ebf giao c\u00f3 sai s\u00f3t, b\u1ea5t k\u00ednh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u1ec3 tha t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, ki\u00eam C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0; S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0, H\u1eefu v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; B\u00e0nh Th\u00e0nh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m T\u0129nh Nan, Ch\u01b0\u01a1ng H\u00f3a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong Ninh v\u01b0\u01a1ng; An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c, B\u1ea3o Ninh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng; T\u00e0o qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m ti\u1ebfn phong Qu\u1ea3ng L\u0103ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, V\u0169 T\u00edn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9; An \u0110\u1ecbnh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; Khu m\u1eadt s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3; Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba; C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, c\u00f9ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang. C\u00e1c quan c\u00f2n l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u theo th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ch\u1ee9c, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c gia ph\u1ea9m h\u00e0m, t\u01b0\u1edbc \u1ea5p kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, sai Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, gi\u1ea3 ch\u1ee9c Khai Phong ph\u1ee7 Suy quan, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung, \u0111\u1ee3i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn, c\u1ea7m th\u01b0 l\u1ec5 c\u1ee7a Tri ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng Ung, ra ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u00f3n ti\u1ebfp.<\/p>\n<p>[100] N\u0103m \u0111\u00f3, Giang, Chi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, gi\u00e1 l\u00faa r\u1ea5t r\u1ebb, thuy\u1ec1n b\u00e8 n\u1ed1i \u0111u\u00f4i nhau, ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng v\u00e0o kinh \u0111\u00f4. G\u1eb7p l\u00fac s\u00f4ng Bi\u1ec7n c\u1ea1n, n\u00ean l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ec7nh gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n g\u1ea1o quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Ti\u1ec1n Chi\u00eau Th\u1ecbnh l\u00e0m S\u00f9ng nghi Ph\u00f3 s\u1ee9. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u0111\u00f3, Chi\u00eau Th\u1ecbnh t\u00ednh to\u00e1n gi\u1ea3m v\u1eadt li\u1ec7u tu s\u1eeda s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f2n d\u01b0, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ph\u00e1n Tam ty C\u00e2u vi\u1ec7n \u0110\u1ed7 M\u1ed9ng Ch\u1ee9ng, gi\u1ea3 ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u B\u00ed th\u01b0 Thi\u1ebfu gi\u00e1m, Khai Phong Thi\u1ebfu do\u00e3n, ti\u1ec5n s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u1edf c\u1ea7u Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ee9c. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Ph\u1ee7 ph\u00e1n quan gi\u1ea3 ch\u1ee9c Thi\u1ebfu do\u00e3n \u0111\u1ec3 ti\u1ec5n \u0111\u01b0a, Suy quan gi\u1ea3 ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan, Lang trung \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, kh\u00f4ng c\u1eed quan kh\u00e1c n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i th\u00e1ng 5 c\u00f3 ghi t\u1ed5ng l\u1ec7, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 B\u00e0o Trung H\u00f2a t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00e2u Lam, b\u1ebfn H\u1ee3p H\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 280 quan ti\u1ec1n qua s\u00f4ng. T\u1eeb khi b\u1ecf tr\u1ea1i Tr\u1ecdc Lu\u00e2n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u1ec9 \u0111i qua c\u00e1c b\u1ebfn Sa C\u1ed1c, \u0110\u1ea1i B\u1ea3o \u1edf B\u1ea3o \u0110\u1ee9c, xin thu thu\u1ebf theo nh\u01b0 b\u1ebfn H\u1ee3p H\u00e0.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ebfn H\u1ee3p H\u00e0, Sa C\u1ed1c, \u0110\u1ea1i B\u1ea3o \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thu ti\u1ec1n qua s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ea3 Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt L\u01b0u Ninh, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 S\u00f9ng L\u1ed9c khanh L\u01b0u Kinh; qu\u1ed1c ch\u1ee7 sai s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt \u1ee6y Di\u1ec5n, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00day khanh Tr\u01b0\u01a1ng T\u00fac \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean, v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. L\u01b0u Ninh s\u1eafp v\u00e0o ch\u1ea7u, qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1ee9 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c d\u1eabn theo l\u1ec7nh th\u1ee9c kh\u00f4ng cho \u0111eo dao, \u0111\u1ebfn c\u1eeda Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p, L\u01b0u Ninh vui v\u1ebb c\u1edfi dao. Vua nghe vi\u1ec7c \u1ea5y, n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111eo dao l\u00e0 l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ea5m theo l\u1ec7nh th\u1ee9c.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n truy\u1ec1n chi\u1ebfu cho t\u00f9y ti\u1ec7n. L\u01b0u Ninh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, n\u00f3i v\u1edbi T\u00f4ng Ng\u1ea1c: <i>&#8220;Th\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u1eb7t l\u00f2ng tin v\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean m\u1edbi t\u1ecf l\u00f2ng tin v\u1edbi n\u01a1i xa g\u1ea7n.&#8221;<\/i> L\u1ea1i theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo X\u00e1 L\u1ee3i ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1eadc th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng l\u1ea1y ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n. Vua \u0111\u1ec1u cho v\u00e0o ch\u1ea7u. Ng\u00e0y l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd, \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi c\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, tr\u00ean c\u00e1c \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[105] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, sai Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf c\u00f9ng v\u1edbi ty Th\u00f4i Khi\u1ebfm c\u1ee7a Tam ty x\u00f3a b\u1ecf c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 \u0111\u1ecdng.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac th\u1ecd \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, v\u0103n v\u0169 b\u00e1ch li\u00eau, n\u1ed9i ch\u1ee9c sau khi ch\u00fac th\u1ecd, \u0111\u1ebfn ch\u00f9a \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, m\u1edf h\u1ed9i \u1edf g\u00e1c T\u01b0 Th\u00e1nh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, t\u1eeb Khu m\u1eadt s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng, ng\u00e0y h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc b\u00e3i \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 d\u1ef1 h\u1ed9i, ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 Khu m\u1eadt c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ecdc s\u0129, Tam ty s\u1ee9 ph\u00f3 l\u1ea1i t\u1ee5 h\u1ecdp. T\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u1ec3 xem l\u1ec5 v\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt ti\u1ebfn c\u1ed1ng t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 ti\u00ean. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u1ee5a l\u00e0 ban cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f2n hoa qu\u1ea3, th\u1ecbt kh\u00f4 th\u00ec ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 Tam qu\u00e1n. M\u1ed7i d\u1ecbp l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean, ti\u1ebfn c\u1ed1ng b\u1ea3y ho\u1eb7c n\u0103m b\u1ed9 y ph\u1ee5c hoa v\u0103n ch\u1ea1m l\u1ee5a, l\u1ee5a hoa, ki\u1ec3u d\u00e1ng ho\u00e0ng gia, l\u01b0ng th\u00eau, b\u1ea3y b\u1ed9 \u00e1o cho\u00e0ng l\u00f4ng ch\u1ed3n \u0111en ho\u1eb7c l\u00f4ng s\u00f3c b\u1ea1c, c\u1ed5 ng\u1ed7ng, \u0111\u1ea7u v\u1ecbt, h\u1ed9p s\u01a1n v\u00e0ng b\u1ea1c, \u0111ai th\u1ee7y tinh r\u1ed3ng v\u00e0ng, \u0111ai b\u1ea1c ph\u1ee5, hia da nh\u0103n vi\u1ec1n g\u1ea5m<a class=\"footnote\" title=\"'vi\u1ec1n g\u1ea5m' nguy\u00ean l\u00e0 'vi\u1ec1n \u0111en', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 36 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-226-19\" href=\"#footnote-226-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, hia da tr\u1eafng \u0111en th\u1eaft v\u00e0ng, ba tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a hoa v\u0103n tinh x\u1ea3o, ki\u1ec3u d\u00e1ng ho\u00e0ng gia, th\u00eau ch\u1ec9 k\u1ebft h\u1ee3p, y\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng b\u1ea1c ch\u1ea1m r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng, hai b\u1ed9 y\u00ean \u0111\u1ecf th\u00eau ch\u1ec9 v\u00e0ng, hai b\u1ed9 y\u00ean da tr\u1eafng b\u1ea1c \u0111en, hai b\u1ed9 y\u00ean da h\u1ea3i c\u1ea9u, hai chi\u1ebfc roi da tr\u1eafng b\u1ecdc g\u00e2n, m\u1ed9t b\u1ed9 v\u0169 kh\u00ed g\u1ea5m \u0111\u1ecf th\u00eau m\u00e2y r\u1ed3ng ch\u1ec9 v\u00e0ng b\u1ea1c, m\u1ed9t c\u00e2y cung da v\u00e0ng b\u1ecdc da tr\u1eafng, t\u00fai g\u1ea5m \u0111\u1ecf, m\u0169i t\u00ean l\u00f4ng chim \u01b0u \u0111en, m\u01b0\u1eddi t\u00e1m m\u0169i t\u00ean l\u00f4ng chim \u01b0u xanh v\u00e0ng, hai m\u01b0\u01a1i b\u00ecnh r\u01b0\u1ee3u ph\u00e1p t\u00fd ph\u00e1p kh\u00fac, m\u01b0\u1eddi b\u00e1t hoa qu\u1ea3 s\u1ea5y m\u1eadt<a class=\"footnote\" title=\"'m\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-226-20\" href=\"#footnote-226-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, m\u01b0\u1eddi b\u00e1t hoa qu\u1ea3 ng\u00e2m m\u1eadt<a class=\"footnote\" title=\"'m\u1eadt' s\u1eeda nh\u01b0 tr\u00ean\" id=\"return-footnote-226-21\" href=\"#footnote-226-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, b\u1ed1n b\u00e1t l\u00ea n\u00fai, h\u1ed3ng, hai m\u01b0\u01a1i h\u1ed9p h\u1ea1t d\u1ebb, h\u1ea1t th\u00f4ng, m\u1eadn \u0111en, m\u1eadn \u0111en \u0111en, t\u00e1o kh\u00f4, l\u00ea d\u1ea1i, l\u00ea \u0111\u01b0\u1eddng, m\u01b0\u1eddi b\u00e1t l\u00ea g\u1ea1o, m\u01b0\u1eddi b\u00e1t mu\u1ed1i tr\u1eafng, m\u01b0\u1eddi h\u1ed9p mu\u1ed1i xanh, hai m\u01b0\u01a1i hai h\u1ed9p th\u1ecbt b\u00f2, d\u00ea, l\u1ee3n r\u1eebng, c\u00e1, th\u1ecbt h\u01b0\u01a1u kh\u00f4, s\u00e1u con ng\u1ef1a ho\u00e0ng gia, hai tr\u0103m con ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y T\u1ebft Nguy\u00ean \u0110\u00e1n, ba b\u1ed9 y ph\u1ee5c ho\u00e0ng gia, hai con ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t tr\u0103m con ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>M\u1eb9 Vua c\u00f2n t\u1eb7ng \u00e1o ho\u00e0ng gia l\u00f4ng ch\u1ed3n \u0111\u00ednh ng\u1ecdc trai<a class=\"footnote\" title=\"'c\u00f2n' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nh\u1ea5t chi 36 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-226-22\" href=\"#footnote-226-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, l\u1ee5a hoa v\u0103n tinh x\u1ea3o, ki\u1ec3u d\u00e1ng ho\u00e0ng gia, th\u00eau ch\u1ec9 k\u1ebft h\u1ee3p, l\u1ee5a hoa, sa, the, hoa qu\u1ea3, gi\u00e0y d\u00e9p, th\u1ecbt kh\u00f4 t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u0103m lo\u1ea1i, y\u00ean c\u01b0\u01a1ng th\u1ee7y tinh, r\u01b0\u1ee3u T\u00e2n La, mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng. Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4i khi t\u1eb7ng v\u0169 kh\u00ed nh\u01b0 dao s\u1eaft tinh luy\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u00f4i khi' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-226-23\" href=\"#footnote-226-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, chim s\u0103n nh\u01b0 chim \u01b0ng bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. D\u1ecbp l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean, c\u1eed \u0111\u1ea7u b\u1ebfp mang theo \u0111\u1eb7c s\u1ea3n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh, m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o cung ch\u1ebf bi\u1ebfn \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean Vua.<\/p>\n<p>[108] L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem x\u00e9t c\u00e1c c\u00f4ng quy\u1ec3n m\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 n\u1ed9p, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u01b0\u1ee3n v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ho\u1eb7c d\u00f9ng quy\u1ec3n c\u0169 trang s\u1ee9c l\u1ea1i, ho\u1eb7c thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft thay \u0111\u1ed5i v\u0103n b\u1ea3n, khi\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u1ea9n m\u1ef1c. Xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i b\u1eaft bu\u1ed9c c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh n\u1ed9p quy\u1ec3n, v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi thi ph\u1ea3i t\u1ef1 vi\u1ebft gia tr\u1ea1ng, n\u1ebfu sau n\u00e0y b\u00e0i thi kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi c\u00f4ng quy\u1ec3n, ho\u1eb7c ch\u1eef vi\u1ebft trong b\u00e0i thi kh\u00e1c v\u1edbi ch\u1eef vi\u1ebft trong gia tr\u1ea1ng, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf. N\u1ebfu ph\u00e1t hi\u1ec7n d\u00f9ng v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng thi, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi. C\u00e1c quan ch\u1ee7 kh\u1ea3o c\u0169ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed v\u00e0o C\u1ed1ng vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t th\u00e1ng \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00f4ng quy\u1ec3n, ph\u00e2n th\u00e0nh c\u00e1c b\u1eadc, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y thi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n. Mong r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, k\u1ebb h\u1ea5p t\u1ea5p ti\u1ebfn th\u00e2n kh\u00f3 l\u00f2ng gian l\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;M\u00f4n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u00e0 Chu D\u1ecbch h\u1ecdc c\u1ee9u nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y g\u1ed9p l\u00e0m m\u1ed9t khoa, xin khi thi v\u1ec1 kinh n\u00e0y, m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi, hai kinh m\u1ed7i kinh h\u1ecfi hai c\u00e2u, v\u00e0 xen k\u1ebd h\u1ecfi n\u0103m c\u00e2u v\u1ec1 s\u1edb ngh\u0129a, n\u0103m c\u00e2u v\u1ec1 kinh ch\u00fa, l\u00e0m th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00f4n Minh ph\u00e1p ch\u1ec9 thi s\u00e1u tr\u01b0\u1eddng, nay xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 thi b\u1ea3y tr\u01b0\u1eddng: tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 th\u1ee9 hai thi v\u1ec1 lu\u1eadt, tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 ba thi v\u1ec1 l\u1ec7nh, tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 th\u1ee9 n\u0103m thi v\u1ec1 ti\u1ec3u kinh, tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 s\u00e1u thi v\u1ec1 l\u1ec7nh, tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 b\u1ea3y thi v\u1ec1 lu\u1eadt, v\u00e0 trong ng\u00e0y thi lu\u1eadt xen k\u1ebd h\u1ecfi n\u0103m c\u00e2u v\u1ec1 s\u1edb ngh\u0129a. M\u00f4n Tam l\u1ec5 v\u00e0 Tam truy\u1ec1n kinh nghi\u1ec7p h\u01a1i r\u1ed9ng, kh\u00f3 n\u1eafm v\u1eefng, xin trong m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi, h\u1ecfi s\u00e1u c\u00e2u v\u1ec1 kinh ch\u00fa, b\u1ed1n c\u00e2u v\u1ec1 s\u1edb ngh\u0129a, \u0111\u1ea1t s\u00e1u c\u00e2u \u0111\u00fang v\u00e0 hai c\u00e2u s\u1edb ngh\u0129a \u0111\u00fang, ba c\u00e2u kinh ch\u00fa \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111\u1ed7.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh c\u00f9ng c\u00e1c quan Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m b\u00e0n xem c\u00f3 n\u00ean l\u00e0m theo kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>B\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;M\u00f4n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Chu D\u1ecbch h\u1ecdc c\u1ee9u v\u00e0 Minh ph\u00e1p, kinh s\u00e1ch kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, xin m\u1ed7i m\u00f4n h\u1ecfi s\u00e1u c\u00e2u v\u1ec1 s\u1edb ngh\u0129a, b\u1ed1n c\u00e2u v\u1ec1 kinh ch\u00fa, \u0111\u1ea1t s\u00e1u c\u00e2u \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111\u1ed7. C\u00f2n m\u00f4n Tam l\u1ec5 v\u00e0 Tam truy\u1ec1n xin l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a C\u1ed1ng vi\u1ec7n.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a C\u1ed1ng vi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 12, c\u00f3 ph\u1ea7n tr\u00f9ng v\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng 8, b\u1ea3n ch\u00ed \u0111\u00e3 ch\u00e9p c\u1ea3 hai, nay c\u0169ng theo b\u1ea3n ch\u00ed l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. 'T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 7-20, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3, b\u1ecf ch\u1eef '\u0110\u1ea1i'.\" id=\"return-footnote-226-24\" href=\"#footnote-226-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi V\u0103n minh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, tr\u00ean H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9. Vua ban \u0111\u1ea7u th\u1ea5y Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, h\u1ecfi t\u1ea3 h\u1eefu, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u00e1p theo l\u1ec7 c\u0169. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e8n t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Ch\u1eef 't\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-25\" href=\"#footnote-226-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i m\u00e0 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, nay l\u1ea1i x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi ch\u1ee9c c\u0169 m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua hi\u1ec3u ra, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gi\u1ecfi chi\u1ec1u \u00fd Vua, Vua m\u1ed7i khi th\u1ea5y \u00f4ng \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, m\u1ed7i l\u1ea7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, ng\u00e0y v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, Vua th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi: <i>&#8220;Ch\u1ee9c n\u00e0y c\u00f3 v\u1eeba \u00fd kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 v\u00e0o th\u00e1ng 4 ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, hai ng\u00e0y sau c\u00f3 chi\u1ebfu x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ed5i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh, t\u1ef1 t\u00e2u xin. E r\u1eb1ng sai, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do Vua h\u1ecfi n\u00ean m\u1edbi ti\u1ebfn l\u1eddi th\u00f4i.)<\/i><\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, C\u1ea3m \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5 v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 b\u1ec7nh t\u1eadt. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, B\u00e1 t\u1ea1m quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c B\u1ed9 qu\u00e2n ty, g\u1eb7p l\u00fac b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, n\u00ean l\u1ec7nh cho Qu\u1ef3nh ki\u00eam qu\u1ea3n c\u1ea3 hai ty. Qu\u1ef3nh thong th\u1ea3 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n gi\u00e0 y\u1ebfu, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may l\u1ea1i m\u1eafc b\u1ec7nh, th\u00ec m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng s\u1ebd ki\u00eam c\u1ea3 ba ch\u1ee9c. Khi th\u1ea7n ph\u1ee5ng s\u1ef1 tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ee9c Th\u1ecb v\u1ec7 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9c v\u1ecb g\u1ea7n nhau, d\u1ec5 thay \u0111\u1ed5i, l\u1ea1i khi\u1ebfn qu\u00e2n ng\u0169 quen thu\u1ed9c v\u1edbi danh ti\u1ebfng c\u1ee7a h\u1ecd, khi bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tuy\u1ec3n d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Th\u01b0\u1eddng x\u00e9t ch\u1ecdn binh l\u00ednh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1c ban tr\u1ef1c \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec ra ngo\u00e0i b\u1ed5 l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c ban tr\u1ef1c \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec ra ngo\u00e0i b\u1ed5 l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u, ch\u1eef 'tr\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 289, truy\u1ec7n Cao Qu\u1ef3nh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-226-26\" href=\"#footnote-226-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 th\u00ec lui v\u1ec1 l\u00e0m th\u1eb7ng vi\u00ean trong ban. Qu\u1ef3nh n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch kh\u00edch l\u1ec7, vi\u1ec7c t\u00fac v\u1ec7 h\u00e1 ch\u1eb3ng v\u1ea5t v\u1ea3 sao?&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00e1m n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t b\u1ed5.<\/p>\n<p>[111] Vua nghe n\u00f3i c\u00f3 ty c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o cho c\u00e1c ban \u0111\u1ec1u th\u00f4 x\u1ea5u, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1eabu c\u0169, b\u00e8n d\u1ee5 cho quy\u1ec1n \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u Khi\u00eam l\u1ec7nh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kho \u0111\u1ed5i l\u1ea5y. C\u00e1c ch\u1ec9 huy s\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ban \u0111\u1ec1u n\u00f3i g\u1ea1o tuy c\u0169 k\u1ef9, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 ti\u00eau ph\u00ed nhi\u1ec1u, xin kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i n\u1eefa. B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed7i ban m\u1ed9t h\u1ed9c g\u1ea1o, quan l\u1ea1i c\u1ee7a kho ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00e1c nhau. Khi\u00eam tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, T\u1ea7m Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u0129nh ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, trong l\u00f2ng mong \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, B\u1ea1c Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t ba l\u1ed9 h\u00e0nh dinh Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, Cao D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1i l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Khang Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Khi\u00eam than th\u1edf l\u1ed9 ra n\u00e9t m\u1eb7t. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, th\u0103ng Khi\u00eam l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111i\u1ec1u X\u00e1n l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Khi\u00eam l\u0129nh ch\u1ee9c Ch\u1ea5n V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, X\u00e1n l\u0129nh ch\u1ee9c Thi\u00ean \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[112] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Chi\u00eau Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3, v\u00ec giao du v\u1edbi Tri\u1ec7u Gi\u00e1n, nh\u1eadn v\u00e0ng c\u1ee7a h\u1eafn, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin ti\u1ebfn c\u1eed \u1edf L\u1ea1i b\u1ed9, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, L\u1ed9 Ch\u00e2u binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m. K\u1ef3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau ba th\u00e1ng, s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169. Vua th\u1ea5y K\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i ki\u1ec1m h\u1ea1t, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, b\u00e8n m\u1ed9t h\u00f4m tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f2a, h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a Th\u00e1i Nguy\u00ean. K\u1ef3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 h\u00ecnh th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ed1n qu\u1eadn V\u00e2n, \u1ee8ng, U\u1ea5t, S\u00f3c th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi mang v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t h\u01b0 th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 mu\u1ed1n quen thu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i. N\u00ean b\u1ecbt h\u1ebft c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1 qua thung l\u0169ng, \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 hi\u1ec3m tr\u1edf.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[113] Vua ban chi\u1ebfu cho V\u0169 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00fa Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, nh\u01b0ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 c\u0169. K\u1ef3 \u0111\u00e3 h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, n\u0103m ngo\u00e1i v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n v\u00e0o n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n ch\u1ea7u Vua, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng b\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c, bu\u1ed9c ph\u1ea3i v\u00e0o ch\u1ea7u nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 chi\u1ebfu c\u0169, Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh n\u00ean ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 B\u00e0o Trung H\u00f2a d\u00e2ng bi\u1ec3u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y cung c\u1ea5p qu\u00e2n nhu bi\u00ean gi\u1edbi, xin cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c quan ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n d\u01b0\u1edbi s\u00e1u m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng, gi\u1ecfi giang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu: C\u00e1c tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m tri huy\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a huy\u1ec7n l\u1ec7nh; n\u1ebfu ki\u00eam ch\u1ee9c binh m\u00e3 gi\u00e1m \u00e1p, th\u00ec ngo\u00e0i b\u1ed5ng l\u1ed9c b\u1ea3n quan, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam theo l\u1ec7.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu: C\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, tu\u1ea7n ki\u1ec3m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u T\u00f4ng.<\/p>\n<p>[117] Mi\u1ec5n cho d\u00e2n huy\u1ec7n Nguy\u00ean L\u0103ng, Ch\u00e2u Th\u1ea7n m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p g\u1ed7 nam.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng t\u1eeb n\u00fai Tung S\u01a1n v\u00e0o tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua ti\u1ebfp \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang quy\u1ec1n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Cao K\u1ebf Trung, Th\u1ecb K\u1ef3 Ch\u1ea5n, ph\u00e2n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c. K\u1ebf Trung l\u00e0 con c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh, t\u1eebng nh\u00e2n l\u00fac \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ty l\u1ee5c ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gi\u1ea3n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a c\u1ea3i, kh\u00f4ng r\u00f5 do ai ti\u1ebfn c\u1eed m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf kinh th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1ea3n kh\u00f4ng do ai ti\u1ebfn c\u1eed, Tr\u1eabm th\u1ea5y h\u1eafn t\u1eebng x\u1eed \u00e1n Th\u1ecbnh L\u01b0\u01a1ng n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y.&#8221;<\/i> K\u1ebf Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng quen bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ai xui b\u1ea3o, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i h\u1eafn tham nh\u0169ng r\u1ea5t n\u1eb7ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng nh\u01b0 v\u1eady, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i> H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, Gi\u1ea3n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. X\u00e9t s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00ec th\u00e1ng 12 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi, d\u00f9ng v\u00f5 th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng K\u1ebf Trung nh\u00e2n l\u00fac \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p t\u00e2u vi\u1ec7c ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac n\u00e0y, khi \u0111ang l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c. Nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Ho\u1eb7c c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 vi\u1ec7c cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf T\u1ecbnh ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 vi\u00ean quan trong tri\u1ec1u thu\u1ed9c quy\u1ec1n B\u00e1, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u qu\u00e2n d\u00e2n, B\u00e1 gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, v\u1ed9i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tri\u1ec7u v\u1ec1, l\u1ec7nh cho B\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin \u0111i theo n\u1eefa.<\/p>\n<p>[121] Mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u1ee3 t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i v\u00e0 thu\u1ebf mu\u1ed1i g\u1ea1o c\u1ee7a d\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n C\u00f9 S\u01a1n, \u0110\u00f4ng H\u1ea3i thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u1ea3i.<\/p>\n<p>[122] M\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf Kinh k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, ban cho l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u, tuy kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng l\u1ea7n n\u00e0y.<\/p>\n<p>[123] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u: <i>&#8220;Kh\u00ea \u0111\u1ed9ng \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 B\u00e0nh V\u0103n Uy\u1ec3n \u0111\u01b0a 50 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u L\u1ec5, L\u00e3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb b\u1eaft \u1edf H\u00e1n Kh\u1ea9u v\u1ec1 quy thu\u1eadn, xin ban \u00e2n m\u1ec7nh, c\u1ea5p b\u00e0i \u1ea5n v\u00e0 cho ph\u00e9p h\u1ecd h\u00e0ng n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p \u0111\u1eb7c s\u1ea3n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu phong cho V\u0103n Uy\u1ec3n ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, coi vi\u1ec7c \u1edf Trung B\u00e0nh ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu phong cho V\u0103n Uy\u1ec3n ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan coi vi\u1ec7c \u1edf Trung B\u00e0nh ch\u00e2u, 'Trung B\u00e0nh ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u01b0\u01a1ng Trung ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 5-76, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 ph\u1ea7n T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng ch\u01b0 Man th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Trung B\u00e0nh ch\u00e2u'.\" id=\"return-footnote-226-27\" href=\"#footnote-226-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 l\u00e0 B\u1ea3o T\u0129nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Can Ninh, T\u1ea3 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt X\u01b0\u01a1ng Ch\u1ee7, Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Cao Ch\u00ednh, H\u1eefu Kim Ng\u00f4 V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u00e0n S\u00e1p mang th\u01b0 l\u1ec5 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[125] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1eefu ty \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a l\u1ec5 Nam Giao \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 cho V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Danh v\u00e0 kh\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ecba v\u1ecb kh\u00e1c nhau th\u00ec l\u1ec5 nghi c\u0169ng kh\u00e1c. Th\u00e1i lao d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5, k\u1ebb b\u00ecnh d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng; ph\u00f9 anh d\u00f9ng trong tri\u1ec1u, th\u00e1nh nh\u00e2n c\u0169ng ti\u1ebfc. Hu\u1ed1ng chi ph\u00e1p gi\u00e1 l\u1ed7 b\u1ea1 v\u1ed1n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1eadc t\u00f4n qu\u00fd, l\u1ec5 t\u1ebf giao mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nghi l\u1ec5 c\u00e1t t\u01b0\u1eddng trong tang l\u1ec5 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n? Nh\u01b0 v\u1eady v\u1eeba l\u00e0m nh\u1ee5c t\u00f4n ti, v\u1eeba tr\u00e1i v\u1edbi \u0111i\u1ec3n ph\u00e1p. Xin l\u1ec7nh cho H\u1eefu ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b l\u1ec7nh th\u1ee9c, chu\u1ea9n b\u1ecb ri\u00eang xe c\u1ed9 v\u00e0 nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 x\u00fay cho v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, d\u00f9ng trong vi\u1ec7c b\u00e1i quan, tri\u1ec1u h\u1ed9i, h\u00f4n l\u1ec5, tang l\u1ec5.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[126] Th\u00e1ng n\u00e0y, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i ph\u00e1i Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u00e1c Qu\u00fd \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[127] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u1edf Giang, Ho\u00e0i, Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc l\u1ed9, t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 d\u01b0 th\u1eeba l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u00e0ng n\u0103m, th\u00ec ghi v\u00e0o l\u1ecbch t\u1eed c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, coi l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-226-1\">Ch\u1eef 'b\u1ed1' trong 'l\u01b0u truy\u1ec1n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-2\">T\u1ea7ng th\u1ee9 ba c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf c\u00f3 Trung quan, Th\u1ecb vi\u00ean, \u0110\u1ebf t\u1ecda, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 t\u1ecda. '\u0110\u1ebf t\u1ecda' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u1ec7 t\u1ecda', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 1, \u300aNg\u1ecdc H\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 93 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-3\">Chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng Thanh N\u00ea \u1edf H\u01b0ng Ch\u00e2u v\u1eabn \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m d\u1ecbch nh\u01b0 c\u0169, 'H\u01b0ng Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Thi\u1ec7u H\u01b0ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 10-13 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 135, ph\u1ea7n H\u01b0ng Ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng C\u1eed huy\u1ec7n c\u00f3 ghi: 'N\u00fai Thanh N\u00ea \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Ti\u1ebfp Kh\u00ea, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng h\u00e0nh hi\u1ec7n nay.' C\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. <a href=\"#return-footnote-226-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-4\">B\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf n\u0103m c\u1ee7a b\u1ed1n b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u0110\u00f4ng, T\u00e2y huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n c\u00f9ng Thanh \u00d4, Gia L\u0103ng. 'T\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00e2y', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 13\/4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-5\">Ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean v\u01b0\u01a1ng. 'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-6\">Ch\u1eef 'kh\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 2-8 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-7\">kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 hung \u00e1c, 'ch\u00ednh' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-226-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-8\">n\u00ean c\u00e1c quan l\u1ea1i b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00e0ng th\u00eam t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f4ng th\u00f4i, 'b\u1ea1o' nguy\u00ean l\u00e0 'ng\u01b0\u1ee3c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317 truy\u1ec7n Ti\u1ec1n D\u1ecbch s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-226-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-9\">ch\u1eef 'th\u1ecbt' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'h\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n H\u1ea1 Lan Th\u00ea Ch\u00e2n trong quy\u1ec3n 462 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed m\u00e0 b\u1ecf \u0111i <a href=\"#return-footnote-226-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-10\">Ch\u1eef 'th\u1ef1c' trong c\u00e2u 'phi \u0111\u00e1i ch\u1ee9c b\u1ea5t \u0111\u00e1ng c\u1ea5p th\u1ef1c b\u1ed5ng gi\u1ea3 \u0111\u1eb7c c\u1ea5p chi' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16 chuy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n \u300aS\u00e1ch ph\u1ee7 nguy\u00ean quy\u300b b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-226-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-11\">\u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'K\u00ea C\u1ed1 L\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-226-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-12\">'Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-226-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-13\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '20 m\u00f3n \u0111\u1ed3 b\u1ea1c' l\u00e0 '30 m\u00f3n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 1-37 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-14\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '30 gi\u1ecf tr\u00e1i c\u00e2y kh\u00f4' l\u00e0 'hoa qu\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-15\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu 3 ch\u1eef 'b\u1ea1ch ng\u00e2n kh\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n ch\u00e9p t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-16\">Chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef v\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t 'quan gi\u00e1m s\u00e1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Gi\u00e1m sinh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 27-41 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-17\">ch\u1eef 'l\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ed9c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-226-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-18\">\u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Trung ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, 'Trung ch\u00e2u' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00f4ng ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290 B\u1ea3n truy\u1ec1n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-226-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-19\"> 'vi\u1ec1n g\u1ea5m' nguy\u00ean l\u00e0 'vi\u1ec1n \u0111en', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ea5t chi 36 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-226-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-20\"> 'm\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-226-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-21\"> 'm\u1eadt' s\u1eeda nh\u01b0 tr\u00ean <a href=\"#return-footnote-226-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-22\"> 'c\u00f2n' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nh\u1ea5t chi 36 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-226-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-23\"> '\u0111\u00f4i khi' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-226-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-24\">L\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. 'T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 7-20, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3, b\u1ecf ch\u1eef '\u0110\u1ea1i'. <a href=\"#return-footnote-226-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-25\">Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Ch\u1eef 't\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-26\">C\u00e1c ban tr\u1ef1c \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u00ec ra ngo\u00e0i b\u1ed5 l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u, ch\u1eef 'tr\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 289, truy\u1ec7n Cao Qu\u1ef3nh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-226-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-226-27\">Chi\u1ebfu phong cho V\u0103n Uy\u1ec3n ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan coi vi\u1ec7c \u1edf Trung B\u00e0nh ch\u00e2u, 'Trung B\u00e0nh ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u01b0\u01a1ng Trung ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 5-76, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 ph\u1ea7n T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng ch\u01b0 Man th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Trung B\u00e0nh ch\u00e2u'. <a href=\"#return-footnote-226-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":19,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-226","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":227,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/226\/revisions\/227"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/226\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=226"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=226"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}