{"id":230,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=230"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-63-nam-canh-duc-thu-3-nam-binh-ngo-1006","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-63-nam-canh-duc-thu-3-nam-binh-ngo-1006\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 63: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 3 (B\u00cdNH NG\u1ecc, 1006)","rendered":"QUY\u1ec2N 63: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 3 (B\u00cdNH NG\u1ecc, 1006)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 8 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c. Vua tr\u00e1nh ra kh\u1ecfi ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh. Sau \u0111\u00f3, tr\u1eddi \u00e2m u n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ea5y nh\u1eadt th\u1ef1c. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Tr\u1eabm, nh\u01b0ng vui m\u1eebng v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang trong v\u00f9ng kh\u00f4ng b\u1ecb tai h\u1ecda.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng sao Chu B\u00e1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Sao l\u00e0nh th\u1ef1c s\u1ef1 \u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c th\u00e1nh, nh\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng coi vi\u1ec7c nh\u00e0 nh\u00e0 no \u0111\u1ee7, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh l\u1edbn nh\u1ea5t. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1eadn tr\u1ecdng, \u1edf y\u00ean lo nguy, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 4 sao Chu B\u00e1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y Ty thi\u00ean m\u1edbi t\u00e2u, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng 4 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9 c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[3] T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c sai An h\u00f3a Lang t\u01b0\u1edbng L\u1ed9 L\u00ea N\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. L\u1ed9 L\u00ea N\u00f4 b\u1ecb b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0 kh\u00e1ch, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb. Khi \u00f4ng ta qua \u0111\u1eddi, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, ban t\u1eb7ng nhi\u1ec1u.\r\n\r\n[4] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai Binh m\u00e3 s\u1ee9 H\u1ea1 V\u0129nh Tr\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i sai Binh m\u00e3 s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 V\u0103n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd b\u00e0n v\u1edbi L\u00fd \u0110\u1ee9c Minh v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u1eadp th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng l\u00e2u ng\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ee9c Minh tuy nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tu\u1ebf c\u1ed1ng, nh\u01b0ng v\u1ec1 b\u1ea3y vi\u1ec7c v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ecbu thu\u1eadn theo, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1ec9 xin ban \u00e2n m\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i s\u1ebd b\u00e0n sau. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho ph\u00e9p \u0110\u1ee9c Minh kh\u00f4ng n\u1ed9p Linh ch\u00e2u, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan, d\u1ee5 \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ec9 c\u1ea7n sai con em v\u00e0o l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7[footnote] D\u1ee5 \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ec9 sai con em v\u00e0o l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7: Ch\u1eef 'v\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf T\u00e2y H\u1ea1 b\u1ed5 sung.[\/footnote], v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c \u1edf ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng, n\u1ebfu c\u00f3 tranh ch\u1ea5p th\u00ec \u0111\u1ec1u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e2n x\u1eed, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p bu\u00f4n b\u00e1n qua l\u1ea1i v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh. Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng n\u1ebfu hai vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng theo \u01b0\u1edbc, e r\u1eb1ng tr\u00e1i v\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, xin \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p. Vua cho r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh x\u1ea3o tr\u00e1 kh\u00f3 tin, n\u1ebfu c\u1ee9 nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ec3 l\u1ea1i h\u1eadu h\u1ecda, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan, b\u1ea3o h\u1ecd c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u1ea1i.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, sai Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f9ng bi\u00ean so\u1ea1n \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, m\u1ed7i th\u00e1ng v\u00e0o ng\u00e0y 15 \u0111\u1ec7 l\u00ean Trung th\u01b0.\r\n\r\n[6] \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb khi Quan H\u1eefu kh\u00f4ng c\u1ea5m mu\u1ed1i gi\u1ea3i, c\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n \u0111em ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c b\u00e1n mu\u1ed1i h\u00e0ng n\u0103m ph\u00e2n b\u1ed5 cho b\u1ed1n ch\u00e2u qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Di\u1ec7u[footnote] C\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n \u0111em ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c b\u00e1n mu\u1ed1i h\u00e0ng n\u0103m ph\u00e2n b\u1ed5 cho b\u1ed1n ch\u00e2u qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Di\u1ec7u: Ch\u1eef 'mu\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u00e1m', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 23-29, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], trong \u0111\u00f3 V\u0129nh H\u01b0ng nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho d\u00e2n, xin gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft.\r\n\r\n[7] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kho n\u1ed9i ph\u1ee7 h\u00e0ng n\u0103m xu\u1ea5t ra 30 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n ph\u00ed Thi\u1ec3m T\u00e2y. \u0110\u1ebfn khi L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 lo li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean vi\u1ec7c c\u1ea5p ti\u1ec1n b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Khi Vua s\u1eafp \u0111i \u0111\u1ebfn L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, S\u0129 Ho\u00e0nh d\u00e2ng 50 v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c, l\u1ea1i \u0111\u00f3ng g\u00f3p th\u00eam 30 v\u1ea1n h\u1ed9c cho Kinh T\u00e2y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i, n\u00ean tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m ph\u1ee5 t\u00e1 Tam ty.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh ch\u00e9p: Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft l\u0103ng t\u1ea9m, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111i \u0111\u1ebfn L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. S\u0129 Ho\u00e0nh d\u00e2ng 50 v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c, l\u1ea1i \u0111\u00f3ng g\u00f3p 30 v\u1ea1n h\u1ed9c cho Kinh T\u00e2y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9. X\u00e9t vi\u1ec7c S\u0129 Ho\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 3 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, c\u00f2n vi\u1ec7c y\u1ebft l\u0103ng t\u1ea9m v\u00e0 \u0111i \u0111\u1ebfn L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 4. B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p sai. Nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i>\r\n\r\n[8] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i Xung, ban \u0111\u1ea7u nh\u1edd chuy\u00ean v\u1ec1 kinh h\u1ecdc m\u00e0 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Nghi Ho\u00e0ng, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ee7 s\u1ef1 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, r\u1ed3i th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ki\u00eam qu\u1ea3n Th\u00f4ng ti\u1ebfn ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty v\u00e0 M\u00f4n h\u1ea1 phong b\u00e1c s\u1ef1, li\u1ec1n phong tr\u1ea3 l\u1ea1i chi\u1ebfu th\u01b0, cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c th\u1eeba s\u1eed l\u00e0 ch\u1ee9c nh\u1ecf, kh\u00f4ng n\u00ean giao cho ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng nghe. Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i Xung gi\u1eef ch\u1ee9c nhi\u1ec1u n\u0103m m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, b\u1ecb \u0111\u01b0a v\u1ec1 Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, l\u1ec7nh ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ch\u00e2u ngo\u00e0i.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u00e1i Xung h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c, nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda.)<\/i>\r\n\r\n[9] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ee3 d\u1ec7t l\u1ee5a \u1edf Nhu\u1eadn Ch\u00e2u b\u1ecb h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh 12 ng\u00e0y ph\u1ea3i d\u1ec7t xong m\u1ed9t t\u1ea5m. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0 l\u00e0m Giang, Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, \u00e9p gi\u1ea3m xu\u1ed1ng c\u00f2n 11 ng\u00e0y. Th\u1eddi h\u1ea1n g\u1ea5p g\u00e1p, th\u1ee3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, cu\u1ed1i n\u0103m b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp nhi\u1ec1u. Vua nghe tin, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"Nh\u1eefng k\u1ebb tham c\u00f4ng danh, c\u1ea7u ti\u1ebfn b\u1ed9, g\u00e2y vi\u1ec7c cho n\u01b0\u1edbc, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i th\u1eddi h\u1ea1n c\u0169. L\u1ea1i sai L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111i\u1ec1u tra c\u00e1c kho \u1edf kinh s\u01b0, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[10] Ph\u00e1n quan \u1edf Gi\u00e1m Lai Vu l\u00e0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec7n xin \u1ee9ng c\u1eed hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, l\u1ea1i t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eb1ng l\u1eddi l\u1ebd khoa tr\u01b0\u01a1ng, so s\u00e1nh m\u00ecnh v\u1edbi C\u01a1 \u0110\u00e1n, Cao Dao, Khu\u00ea, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 cho th\u1ea7n th\u1eed m\u1ed9t ng\u00e0y vi\u1ebft v\u1ea1n ch\u1eef, th\u1ea7n s\u1ebd kh\u00f4ng s\u1eeda m\u1ed9t ch\u1eef, m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u1ecdc ng\u00e0n ch\u1eef, th\u1ea7n s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t m\u1ed9t c\u00e2u.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, Vua v\u1ed9i tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, sai Trung th\u01b0 th\u1eed n\u0103m b\u00e0i lu\u1eadn, ba b\u00e0i t\u1ee5ng, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u00e0i th\u01a1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u1ea1n m\u1ed9t v\u1ea1n ch\u1eef. \u0110\u1ec1 ra xong, Mi\u1ec7n ho\u1ea3ng s\u1ee3, t\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ec9 xin \u1ee9ng c\u1eed hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng xin vi\u1ebft v\u1ea1n ch\u1eef, mong \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9. Vua b\u00e8n \u0111\u01b0a t\u1edd bi\u1ec3u \u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean cho xem. Mi\u1ec7n kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i g\u00ec n\u1eefa, \u0111\u1ebfn chi\u1ec1u ch\u1ec9 l\u00e0m xong n\u0103m b\u00e0i lu\u1eadn, m\u1ed9t b\u00e0i t\u1ee5ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ng\u00e0n ch\u1eef. T\u00e2u l\u00ean Vua xong, Vua sai h\u1ecfi v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n trong t\u1edd bi\u1ec3u, Mi\u1ec7n nh\u1eadn t\u1ed9i n\u00f3ng n\u1ea3y ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tham qu\u00e2n Ty h\u1ed9 \u1edf Li\u00ean Ch\u00e2u. Mi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u01b0 L\u0103ng.\r\n\r\n[11] T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n T\u1ec9nh Hoa m\u1ea5t. T\u1ec9nh Hoa c\u00f3 t\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c l\u00e0m quan, v\u1ee3 l\u00e0 Ph\u00f9ng th\u1ecb t\u00ednh nghi\u00eam kh\u1eafc, d\u1ea1y d\u1ed7 c\u00e1c con r\u1ea5t nghi\u00eam. Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u00e3 l\u00e0m quan to, v\u1eabn gi\u1eef l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ea9n th\u1eadn kh\u00f4ng suy gi\u1ea3m. V\u1ed1n l\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e0u, b\u1ed5ng l\u1ed9c l\u1ea1i nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p c\u00e1c con s\u1ed1ng xa hoa. Khi Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, em l\u00e0 Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, c\u00f9ng v\u1edbi T\u1ec9nh Hoa \u0111\u1ec1u l\u00e0m quan \u1edf B\u1eafc t\u1ec9nh, c\u00e1c ch\u00e1u l\u00e0m quan c\u00f3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, h\u1ecd h\u00e0ng \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t c\u0169ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, vinh hi\u1ec3n kh\u00f4ng ai s\u00e1nh b\u1eb1ng. Kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn ch\u01a1i, Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u b\u00ean c\u1ea1nh, kh\u00e1ch th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u00e1m ng\u1ed3i l\u00e2u, c\u00e1o t\u1eeb ra v\u1ec1. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong Qu\u1eadn phu nh\u00e2n. Khi Nghi\u00eau T\u1ea9u m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c, v\u00ec cha c\u00f2n l\u00e0m quan, ch\u1ec9 phong cho v\u1ee3, c\u00f2n m\u1eb9 th\u00ec theo t\u01b0\u1edbc phong c\u1ee7a ch\u1ed3ng. Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng bi\u1ec3u xin nh\u01b0\u1eddng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho l\u00e0 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng nghe. T\u1ec9nh Hoa m\u1ea5t \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, Vua mu\u1ed1n phong t\u1eb7ng m\u1eb9 \u00f4ng, h\u1ecfi \u00fd V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Tuy l\u1ec5 ch\u1ebf trong nh\u00e0 ch\u01b0a h\u1ebft tang, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban m\u1ec7nh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u1ea1i.\"<\/i> B\u00e8n phong l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea3ng qu\u1eadn Th\u00e1i phu nh\u00e2n, sau ti\u1ebfn phong l\u00e0m \u0110\u1eb1ng qu\u1ed1c, b\u00e0 s\u1ed1ng h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i v\u1eabn kh\u1ecfe m\u1ea1nh.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, m\u1ed7i khi c\u00f3 chi\u1ebfu s\u1eafc li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho ti\u1ec3u l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb l\u1ed9 ra ngo\u00e0i.\r\n\r\n[13] Qu\u00e2n s\u1ee9 H\u1ed5 D\u1ef1c l\u00e0 L\u00fd T\u1ef1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Thanh Ch\u00e2u, v\u1ed1n nghi\u00eam kh\u1eafc trong vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd thu\u1ed9c h\u1ea1. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u00e0 B\u00e0ng \u0110\u1ee9c t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ed7i l\u1ea7m, s\u1ee3 b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng, b\u00e8n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 vu c\u00e1o L\u00fd T\u1ef1 b\u1ea3o ti\u1ec3u hi\u1ec7u s\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed, d\u00f2 x\u00e9t \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 l\u00e0m ph\u1ea3n. Vua nghi ng\u1edd vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i, sai C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu Th\u1ecb K\u1ef3 H\u00fac \u00e1p gi\u1ea3i B\u00e0ng \u0110\u1ee9c v\u1ec1 Thanh Ch\u00e2u, c\u00f9ng v\u1edbi Th\u00f4ng ph\u00e1n Ng\u1ee5y Th\u0103ng tra x\u00e9t, v\u00e0 d\u1eb7n H\u00fac n\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ch\u00e9m B\u00e0ng \u0110\u1ee9c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, B\u00e0ng \u0110\u1ee9c khai nh\u1eadn \u0111\u00e3 b\u1ecba \u0111\u1eb7t, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng v\u1ed1n t\u01b0\u1edfng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng truy c\u1ee9u k\u1ef9. L\u00fd T\u1ef1 c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ed9i danh m\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o r\u1ea5t n\u1eb7ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng minh x\u00e9t, cho ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec7n b\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh m\u1ea1ng, c\u1ea3m kh\u00e1i r\u01a1i l\u1ec7. H\u00fac t\u00e2u h\u1ebft s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00ean, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"Ph\u00e0m c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng, d\u00f9 l\u1edbn hay nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u00e9t r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh oan khu\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i.\"<\/i> L\u1ea1i th\u1ea5y L\u00fd T\u1ef1 qu\u1ea3n qu\u00e2n nghi\u00eam ch\u1ec9nh, li\u1ec1n th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u00f3. Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng H\u00fac t\u1ef1 \u00fd gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1o.\"<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u1ea5u s\u1ef1, m\u1ed7i ng\u00e0y kh\u00f4ng qu\u00e1 n\u0103m ban, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p th\u00ec \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi T\u00e2y B\u1eafc, Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00ean \u0111i\u1ec7n, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u00e1c th\u00ec ph\u1ea3i ni\u00eam phong r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu c\u1ee7a C\u00e1p m\u00f4n ban ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[15] \u1ede Kinh \u0110\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai s\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n. Sai s\u1ee9 c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n, chia l\u00e0m n\u0103m l\u1ed9, m\u1ed7i l\u1ed9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, l\u1ec7nh cho h\u1ecd \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eef.\r\n\r\n[16] Ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed9c Ng\u1ed9t N\u00ea l\u00e0 Danh Nhai, theo cha l\u00e0 Th\u1ecbnh C\u00e1t t\u1ed9c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1eaft gi\u1eef[footnote]Th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed9c Ng\u1ed9t N\u00ea l\u00e0 Danh Nhai, theo cha l\u00e0 Th\u1ecbnh C\u00e1t t\u1ed9c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1eaft gi\u1eef. 'B\u1eaft gi\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi\u1ebfm c\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. 'Th\u1ecbnh C\u00e1t t\u1ed9c', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, ph\u1ea7n truy\u1ec7n v\u1ec1 \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecbnh C\u00e1t', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 v\u1eady.[\/footnote], \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m ch\u1ee7 qu\u00e2n B\u1ea1ch Tr\u00ec. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Danh Nhai b\u00ed m\u1eadt nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u1ee5 d\u1ed7, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh tuy b\u1ec1 ngo\u00e0i gi\u1ea3 v\u1edd tu\u00e2n ph\u1ee5c tri\u1ec1u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec3m duy\u1ec7t binh m\u00e3 l\u1ea1i r\u1ea5t g\u1ea5p, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi. Danh Nhai b\u00e1o l\u00ean. Vua khen ng\u1ee3i, ban chi\u1ebfu an \u1ee7i, ban t\u1eb7ng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c[footnote]Ban t\u1eb7ng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c. '\u0110ai b\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111ai g\u1ea5m', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ea1i l\u1ec7nh cho quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng b\u1ecb.\r\n\r\n[17] \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean Nghi V\u1ecb l\u00e0 T\u1ea7n H\u00e0n, Tri tr\u1ea5n nhung qu\u00e2n l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 \u0111\u1ec1u xin xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. Vua cho r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 tu\u00e2n ph\u1ee5c tri\u1ec1u c\u1ed1ng, s\u1ee3 m\u1ea5t l\u00f2ng tin, n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Khi \u0110\u1ee9c Minh m\u1edbi xin quy ph\u1ee5c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>\"K\u1ebf Thi\u00ean chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t H\u00e0 Nam hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng ng\u1eebng binh \u0111ao, khi\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c lo l\u1eafng h\u01b0\u1edbng T\u00e2y. Nay n\u01b0\u1edbc h\u1eafn nguy ng\u1eadp, con c\u00e1i y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1eef ti\u00eau di\u1ec7t, sau n\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh s\u1ebd kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. Xin ban cho th\u1ea7n tinh binh, b\u1ea5t ng\u1edd t\u1ea5n c\u00f4ng, b\u1eaft \u0110\u1ee9c Minh gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, kh\u00f4i ph\u1ee5c H\u00e0 Nam th\u00e0nh qu\u1eadn huy\u1ec7n, th\u1eddi c\u01a1 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang mu\u1ed1n d\u00f9ng \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c \u0110\u1ee9c Minh, n\u00ean b\u1ecf qua th\u01b0 n\u00e0y kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eeb nay l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng c\u1ee7a h\u1ecdc quan Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c quan tri huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh, X\u00edch, K\u1ef3 ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n th\u1eadn, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n[20] Ban chi\u1ebfu \u0111em ph\u00e9p v\u1ebd r\u1ed3ng c\u1ea7u m\u01b0a giao cho H\u1eefu ty kh\u1eafc b\u1ea3n ban h\u00e0nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay m\u1ed7i khi c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p h\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng t\u1eeb Nam H\u1ea3i \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ea5p h\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169. Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u1ec3 tang \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[22] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 d\u0169ng, t\u00e2m l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t, xin kh\u00f4ng d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb v\u0103n ch\u1ee9c \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Kinh H\u1ed3, Giang, Chi\u1ebft, Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f9ng Nha ti\u1ec1n, T\u1ec9nh ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>\"S\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m hay nh\u00fat nh\u00e1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e2u ph\u1ea3i do n\u01a1i ch\u1ed1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> <i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 17)<\/i>.\r\n\r\n[23] Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Ho\u00e0nh, L\u1ea1c B\u00ecnh qu\u1eadn c\u00f4ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Cung b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m, th\u1ea5y \u00f4ng g\u1ea7y y\u1ebfu, n\u00e9t m\u1eb7t lo l\u1eafng. Con \u00f4ng l\u00e0 Tri\u1ec7u Th\u1eeba Kh\u00e1nh c\u1eaft th\u1ecbt \u0111\u00f9i m\u00ecnh \u0111\u1ec3 cho cha \u0103n. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, \u0110\u1ee9c Cung m\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn kh\u00f3c r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c B\u1ea3o T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, phong t\u01b0\u1edbc Th\u00e2n qu\u1ed1c c\u00f4ng.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, m\u01b0\u1eddi t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Kham C\u1ed1c, L\u00e3n Gia, T\u00f4ng Gia, Gi\u1ea3 Long, \u0110\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng, Ch\u01b0\u01a1ng M\u00ea \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[25] H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ee9c Minh r\u1ed1t cu\u1ed9c v\u1eabn ch\u01b0a t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1eadt, e r\u1eb1ng kh\u00f3 khi\u1ebfn h\u1eafn ho\u00e0n to\u00e0n tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ec9 n\u00ean b\u1ea3o h\u1eafn c\u1eed con tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 em ru\u1ed9t v\u00e0o kinh \u0111\u00f4 l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, c\u00f9ng d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c n\u1ed9i \u0111\u1ecba, d\u00f9 c\u00f3 tranh ch\u1ea5p c\u0169ng ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t x\u1eed. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u chi\u1ebfu th\u01b0 ch\u1ec9 ra ba vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. \u0110\u1ee3i khi em ru\u1ed9t h\u1eafn \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y \u0111\u1ed3ng \u00fd n\u0103m vi\u1ec7c m\u00e0 h\u1eafn mu\u1ed1n, t\u1ea1m th\u1eddi d\u00f9ng c\u00e1ch v\u1ed7 v\u1ec1 \u0111\u1ec3 tr\u00ec ho\u00e3n chi\u1ebfn tranh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng l\u1ea1i lo \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ec9 ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00e2ng c\u1ed1ng \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u00ec, c\u00f2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1ea7n m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i, n\u00ean l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, b\u1ea3o ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng t\u00ednh to\u00e1n; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi giao cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a bi\u00ean th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Minh li\u00ean ti\u1ebfp g\u00e2y h\u1ea5n v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean thu\u1ed9c b\u1ecb b\u1eaft \u0111i d\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1ea1i, c\u0169ng ph\u1ea3i l\u1eadp \u01b0\u1edbc th\u00fac nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c t\u00e1i ph\u1ea1m. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 th\u00fac gi\u1ee5c H\u1ea1 Th\u1ee7 V\u0103n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111\u1ebfn g\u1eb7p H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u1ec3 nh\u1eadn chi\u1ebfu th\u01b0, r\u1ed3i v\u1ec1 d\u1ee5 \u0110\u1ee9c Minh.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ph\u1ee7 Ch\u00e2u d\u00e2ng chim \u00f4 tr\u1eafng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1ea1i v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n ph\u00ed \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb theo l\u00e0m gi\u1eb7c, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u ho\u1eb7c t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u nguy hi\u1ec3m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t x\u1eed.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n b\u1ecb nhi\u1ec1u b\u1ec7nh t\u1eadt, xin ban cho long n\u00e3o tr\u1eafng[footnote]ch\u1eef 'n\u00e3o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-22 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung[\/footnote], t\u00ea gi\u00e1c, l\u01b0u hu\u1ef3nh, an t\u1ee9c h\u01b0\u01a1ng, th\u1ea1ch anh tr\u1eafng v\u00e0 t\u00edm c\u00f9ng c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c kh\u00e1c, l\u1ea1i xin cung t\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. C\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0ng t\u00ean kh\u00e1c nhau, sai ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea1m d\u1ecbch gi\u1ea3i th\u00edch r\u1ed3i c\u1ea5p ph\u00e1t, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng vui m\u1eebng m\u00e0 v\u1ec1. Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ea1i phong cho 49 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c do T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0 L\u00fd Ba B\u1ed3 v.v... l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, sung ch\u1ee9c Th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c v\u00e0 Lang t\u01b0\u1edbng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i mua l\u00faa g\u1ea1o gi\u00e1 r\u1ebb, chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, ng\u1ed3i h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i l\u1edbn, xin nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc mua l\u1ea1i m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[30] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u1edf Tam qu\u00e1n ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c k\u1ecbp th\u1eddi, \u0111\u1ebfn khi Vua l\u00ean ng\u00f4i, ch\u1ec9 th\u00eam c\u1ea5p b\u1eadc v\u00e0 hu\u00e2n ch\u1ee9c trong l\u1ec5 t\u1ebf giao, n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf Tam qu\u00e1n, t\u1eeb n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 m\u1eb7c \u00e1o xanh \u0111\u00e3 20 n\u0103m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean. Do \u0111\u00f3, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Cao \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u0111\u1ecf v\u00e0 c\u00e1, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Tr\u1ea7n Sung, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Qu\u00fd Ki\u1ebfn Trung v\u00e0 Th\u1ea1ch Trung L\u1eadp \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00e2u n\u0103m. Cao l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh C\u1ee9c, cha c\u1ee7a Th\u1ee5. Sung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh \u0110\u00f4. Ki\u1ebfn Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[31] Ch\u00e2u V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Di\u1ec7u Nga, Di\u00ean Gia, Th\u1ee5c Ng\u00f4i v.v... d\u1eabn h\u01a1n 3.000 l\u1ec1u tr\u1ea1i, h\u01a1n 17.000 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1ea1n tr\u00e2u ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn xin quy ph\u1ee5. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i, ban cho \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, tr\u00e0, l\u1ee5a, l\u1ea1i phong cho Th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c Chi\u1ebft B\u00ecnh l\u00e0 T\u00e1t B\u1ed3 C\u00e1ch l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn, sung ch\u1ee9c \u0110\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ed9 l\u1ea1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c l\u1edbn \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung c\u1ea7u vi\u1ec7n, \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0a d\u00e2n ch\u00fang v\u1ec1 quy ph\u1ee5, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u do d\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn, Tri qu\u00e2n T\u00e0o V\u0129 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ee9c Minh c\u00f3 d\u00e3 t\u00e2m, nay kh\u00f4ng ch\u1eb7t c\u00e1nh m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, \u1eaft s\u1ebd bay cao.\"<\/i> Ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 d\u1eabn k\u1ef5 binh ra kh\u1ecfi Th\u1ea1ch M\u00f4n, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Thi\u00ean \u0110\u00f4 S\u01a1n, ch\u1ec9 qua hai \u0111\u00eam, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ec1u tr\u1ea1i v\u1ec1. \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ea7n H\u00e0n d\u00e2ng s\u1edb khen c\u00f4ng c\u1ee7a V\u0129, c\u00f3 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, An ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi t\u1eeb khi h\u00f2a h\u1ea3o \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n, l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 ty chi\u00eau d\u1ee5 h\u1ecd. Th\u1ea7n lo ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nghi ng\u1edd, cho r\u1eb1ng chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 r\u01a1i v\u00e0o tay \u0111\u1ecbch, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n th\u00eam v\u00e0o nh\u1eefng c\u00e2u nh\u01b0 tr\u1ed1n tr\u00e1nh thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, \u0111\u1ec3 h\u1ecd kh\u00f4ng nghi ng\u1edd.\"<\/i> Vua xem xong, b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o Th\u1eeba C\u1ee7 r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu tuy\u00ean s\u1eafc c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch, th\u00ec n\u00ean t\u00e2u tr\u00ecnh vi\u1ec7c \u0111\u00f3 ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eeba \u0111\u1eb7t An ph\u1ee7 ty, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m n\u00f4ng. Nh\u01b0ng Th\u1eeba C\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda \u0111\u1ed5i chi\u1ebfu ch\u1ec9, vi\u1ec7n d\u1eabn chuy\u1ec7n Th\u00e1i th\u00fa Nh\u1eef Nam \u0111\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 Tr\u00f9ng Ho\u00e0ng Nhu v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Chu Tr\u1ecdng C\u01b0 kh\u00f4ng thu ti\u1ec1n X\u00edch Tr\u1eafc, xin tr\u1ecb t\u1ed9i Th\u1eeba C\u1ee7.\"<\/i> Vua cho r\u1eb1ng Th\u1eeba C\u1ee7 c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khoan h\u1ed3ng.\r\n\r\n[33] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng d\u00e2n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u1ecb ph\u00e1t ph\u1ed1i l\u00e0m l\u00ednh, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y ho\u1eb7c t\u00ecnh ti\u1ebft kh\u00f3 tha th\u1ee9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00e1t ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e0m l\u00ednh lao th\u00e0nh.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c L\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1 ty r\u1eb1ng binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 b\u1ecb b\u1eaft ho\u1eb7c t\u1ef1 th\u00fa, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n n\u01a1i \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n x\u1eed l\u00fd, m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 ty \u0111\u00f3.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Ti\u1ebft Nhan d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ebfn, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u00f4ng[footnote]Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Ti\u1ebft Nhan d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u00f4ng. 'D\u1eddi' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ed3', 'n\u00f3i', 'd\u00e2n' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 89, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b: Qu\u1ef3 Ch\u00e2u 'Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t \u1edf th\u00e0nh B\u1ea1ch \u0110\u1ebf, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 d\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh'.[\/footnote], xin l\u1ec7nh cho h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf \u0111\u1ea5t h\u00e0ng n\u0103m l\u00e0 23.000 quan; l\u1ea1i n\u00f3i trong th\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng quan x\u00e1 c\u00f3 l\u1ea5n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t d\u00e2n. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u1ea5t 10.000 quan, s\u1ed1 \u0111\u1ea5t l\u1ea5n chi\u1ebfm ph\u1ea3i k\u00ea r\u00f5 s\u1ed1 m\u1eabu t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e0 tr\u1ea3 ti\u1ec1n.\r\n\r\n[36] C\u1ea5m c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng quan k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi thu\u1ed9c quan trong b\u1ed9, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng sao Chu B\u00e1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh do \u0111\u1ee9c th\u00e1nh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi m\u00e0 thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec3n l\u1ed9. Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 c\u1ea9n tr\u1ecdng, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00e0ng ph\u1ea3i khi\u00eam t\u1ed1n lo s\u1ee3. V\u00ec k\u1ebb s\u1ee3 lo\u1ea1n th\u00ec tr\u1ecb \u1eaft h\u01b0ng th\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi lo nguy th\u00ec an \u1eaft l\u00e2u d\u00e0i. X\u01b0a kia nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, lo kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh, xa x\u1ec9 v\u00f4 \u0111\u1ed9, s\u0103n b\u1eafn v\u00f4 ch\u1eebng, \u00e2m nh\u1ea1c kh\u00f4ng ti\u1ebft ch\u1ebf, ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u0103m lo, b\u01b0ng b\u00edt kh\u00f4ng tr\u1eeb, can gi\u00e1n kh\u00f4ng nghe. T\u00e1m \u0111i\u1ec1u lo \u1ea5y, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, th\u1eadt \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t xa tr\u0103m \u0111\u1eddi. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed7i ng\u00e0y l\u00e0m m\u1edbi \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, d\u00f9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u0169ng kh\u00f4ng ki\u00eau ng\u1ea1o, th\u00ec d\u00f9 sao l\u00e0nh kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u1ea7n c\u0169ng xin ch\u00fac m\u1eebng v\u1eadn n\u01b0\u1edbc c\u00e0ng h\u01b0ng th\u1ecbnh, s\u1eed xanh th\u00eam r\u1ea1ng r\u1ee1. N\u1ebfu kh\u00e1c v\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, th\u00ec d\u00f9 sao l\u00e0nh c\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, d\u1ef1a v\u00e0o c\u01a1 \u0111\u1ed3 gi\u00e0u m\u1ea1nh, \u1edf trong v\u1eadn h\u1ed9i h\u01b0ng th\u1ecbnh, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng ch\u00ednh s\u1ef1 m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nguy lo\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft. Hu\u1ed1ng chi nay hai ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y b\u1eafc tuy \u0111\u00e3 ng\u1eebng chi\u1ebfn tranh, nh\u01b0ng so v\u1edbi vi\u1ec7c x\u01b0a kia qu\u1ef3 g\u1ed1i x\u01b0ng th\u1ea7n, quy ph\u1ee5 trong l\u00f2ng, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00e1c m\u00e0 l\u1ec5 kh\u00e1c, h\u00e1 ch\u1eb3ng n\u00ean lo l\u1eafng sao?\"<\/i> Vua xem s\u1edb khen ng\u1ee3i, b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Tri B\u1ea1ch l\u00e0m quan can gi\u00e1n \u1edf ngo\u00e0i m\u00e0 l\u00f2ng v\u1eabn h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1eadt l\u00e0 bi\u1ebft r\u00f5 ch\u1ee9c ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh.\"<\/i> \u0110\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[38] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i sai T\u1ea3 \u0111\u00f4 \u00e1p nha H\u1ea1 V\u0129nh Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng thu\u1ebf bu\u00f4n b\u00e1n v\u00e0 l\u1ee3i t\u1ee9c mu\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u \u1edf hai x\u1ee9 \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean n\u1ed9p hai ph\u1ea7n v\u00e0ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf[footnote]Vi\u1ec7c n\u1ed9p hai ph\u1ea7n v\u00e0ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, 'hai ph\u1ea7n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'm\u1ed9t ph\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 17-14 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2u 'hai ph\u1ea7n n\u1ed9p v\u00e0ng'.[\/footnote], ai mu\u1ed1n n\u1ed9p th\u00ec t\u00f9y \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n xin cho n\u1ed9p m\u1ed9t n\u1eeda b\u1eb1ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, c\u00f2n hai ph\u1ea7n b\u1eb1ng v\u00e0ng, Vua nghe n\u00f3i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u01a1i kh\u00f4ng s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0ng, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[40] T\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho c\u00e1c quan Ty l\u1ee5c v\u00e0 L\u1ee5c t\u00e0o \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111ang s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ngh\u1ec9 ng\u01a1i, v\u00ec tr\u1eddi qu\u00e1 n\u00f3ng.\r\n\r\n[42] L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o th\u00ec ki\u1ec3m tra binh l\u00ednh c\u00e1c ch\u00e2u gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt, ghi ch\u00e9p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, b\u00e3i b\u1ecf kho\u1ea3n thu\u1ebf ti\u1ec1n \u0111\u00f3ng h\u00e0ng n\u0103m v\u1ec1 v\u1ecbt ngan c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"D\u00e2y \u0111ai b\u1eb1ng ng\u1ecdc v\u00e0ng v\u00e0 s\u1eebng t\u00ea gi\u00e1c, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quan ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111eo v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng. C\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1eeb Ch\u01b0 ty s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng, khi ra v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u \u0111en, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n. T\u1eeb nay, nh\u1eefng ai tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i, thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf, xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft giao cho H\u1eefu ty b\u00e0n x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, n\u1ebfu l\u00e2u d\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00ec thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ph\u1ea3i tr\u00e1i, ban b\u1ed1 t\u1ea5t c\u1ea3, e r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i \u0111\u1ea1o c\u1ea9n tr\u1ecdng.\"<\/i> Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u00e1c khanh h\u00e3y ghi nh\u1edb. V\u1ea3 l\u1ea1i, vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 hay kh\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ch\u00ednh n\u00ean n\u00f3i h\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.\"<\/i>\r\n\r\n[46] Chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n v\u1edbi th\u1eddi h\u1ea1n b\u1ea3y n\u0103m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, t\u1eeb sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 th\u00ec t\u00ednh l\u1ea1i th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng H\u00fac l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 Nam t\u00e0o. H\u00fac l\u00e0 em c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n. T\u1eeb khi \u0110\u00e1n n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, H\u00fac tr\u00e1nh hi\u1ec1m nghi, kh\u00f4ng c\u00f2n tham gia x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng H\u00fac tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri huy\u1ec7n C\u00e2u Th\u1ecb, thanh li\u00eam v\u00e0 c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb[footnote] 'Th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00ednh t\u1ee5c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng v\u00ec anh trai gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng.\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, Vua n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u00e1n: <i>\"T\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 s\u1ef1 nhanh nh\u1eb9n c\u1ee7a H\u00fac, Tr\u1eabm v\u1ed1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft, v\u00e0 c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n nghe n\u00f3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 li\u00eau t\u00e1 \u1edf kinh ph\u1ee7.\"<\/i> \u0110\u00e1n v\u00ec tr\u00e1nh hi\u1ec1m nghi n\u00ean kh\u1ea9n kho\u1ea3n t\u1eeb ch\u1ed1i, Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, anh em c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u0169ng nhi\u1ec1u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec khanh m\u00e0 khi\u1ebfn h\u1ecd b\u1ecb ch\u00ecm n\u1ed5i.\"<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, xin h\u00e3y cho \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m ch\u1ee7 ph\u00e1n \u1edf Nam t\u1ec9nh, m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u00e0n nh\u00e3[footnote] 'Xin h\u00e3y' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'nguy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i mu\u1ed1n phong cho H\u00fac l\u00e0m Tam ty ph\u00e1n quan, nh\u01b0ng \u0110\u00e1n v\u1eabn c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u00e1i \u00fd \u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. V\u00e0i ng\u00e0y sau, H\u00fac d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, Vua ban cho \u00e1o t\u00eda v\u00e0 \u0111ai ng\u1ecdc h\u00ecnh c\u00e1, n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u00e1n: <i>\"Tr\u1eabm s\u01a1 su\u1ea5t, kh\u00f4ng bi\u1ebft em khanh v\u1eabn c\u00f2n m\u1eb7c \u00e1o xanh.\"<\/i>\r\n\r\n[48] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u l\u00e0 L\u0103ng S\u00e1ch c\u00f9ng v\u1edbi Duy\u00ean h\u1ea3i an ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u00e0 Thi\u1ec7u Di\u1ec7p b\u00e0n b\u1ea1c ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, lo li\u1ec7u vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, S\u00e1ch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c con c\u1ee7a L\u00ea Ho\u00e0n tranh nhau k\u1ebf v\u1ecb, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng, b\u1ed1 tr\u00ed tr\u1ea1i s\u00e1ch, quan thu\u1ed9c ly t\u00e1n[footnote] Quan thu\u1ed9c ly t\u00e1n: 'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 27-4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], d\u00e2n ch\u00fang nghi ng\u1edd s\u1ee3 h\u00e3i. Th\u1ee7 l\u0129nh Ho\u00e0ng Kh\u00e1nh T\u1eadp, Ho\u00e0ng T\u00fa Loan c\u00f9ng h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec kh\u00f4ng theo l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, b\u1ecb gi\u1ebft c\u1ea3 th\u00e2n t\u1ed9c, ch\u1ea1y sang Li\u00eam Ch\u00e2u, xin ph\u00e1i qu\u00e2n m\u00e3, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giao Ch\u1ec9, Kh\u00e1nh T\u1eadp nguy\u1ec7n l\u00e0m ti\u00ean phong, h\u1eb9n ng\u00e0y ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. B\u1ecdn th\u1ea7n b\u00e0n r\u1eb1ng, n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi xin, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa b\u1ea3n \u0111\u1ea1o, th\u00eam hai ba ngh\u00ecn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 Kinh H\u1ed3, th\u1ee7y b\u1ed9 c\u00f9ng ti\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ngay.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"L\u00ea Ho\u00e0n ti\u1ebfp t\u1ee5c tu\u00e2n theo ch\u1ee9c c\u1ed1ng, t\u1eebng sai con v\u00e0o ch\u1ea7u, bi\u1ec3n c\u1ea3 y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng m\u1ea5t l\u00f2ng trung thu\u1eadn. Nay nghe tin \u00f4ng ta ch\u1ebft, ch\u01b0a k\u1ecbp vi\u1ebfng th\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 v\u1ed9i \u0111\u00e1nh k\u1ebb m\u1ea5t, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3?\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho S\u00e1ch an \u1ee7i h\u1ecd[footnote] B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho S\u00e1ch an \u1ee7i h\u1ecd: 'B\u00e8n' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u1ef1c', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 4-27 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Kh\u00e1nh T\u1eadp v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p y th\u1ef1c theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, ban ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129. Di\u1ec7p v\u00e2ng chi\u1ebfu, b\u00e8n g\u1eedi th\u01b0 cho Giao Ch\u1ec9, r\u0103n b\u1ea3o uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu c\u00f2n t\u00e0n h\u1ea1i l\u1eabn nhau, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t, s\u1ebd ph\u00e1i qu\u00e2n h\u1ecfi t\u1ed9i, h\u1ecd L\u00ea s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai. Minh H\u1ed9 s\u1ee3 h\u00e3i, li\u1ec1n t\u00f4n Long \u0110\u00ecnh l\u00e0m ch\u1ee7 qu\u00e2n s\u1ef1. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Di\u1ec7p \u0111em l\u1ec5 v\u1eadt c\u1ee7a L\u00ea Ho\u00e0n ban cho t\u00e2n ch\u1ee7. Di\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"V\u1ed7 v\u1ec1 ngo\u1ea1i di, n\u00ean t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh t\u00edn, chi b\u1eb1ng \u0111\u1ee3i Long \u0110\u00ecnh c\u1ed1ng ph\u1ee5ng, r\u1ed3i gia phong t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 ban \u00e2n s\u1ee7ng.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 nghe theo.\r\n\r\n[49] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n gi\u1ea3m nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u1ea5t, sau \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf ch\u00fang, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu quan c\u00f3 khi v\u00ec l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u00e0ng n\u0103m kinh k\u1ef3 thu nh\u1eadn thu\u1ebf l\u1ee5a t\u1eeb d\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ri\u00eang m\u1ed9t n\u01a1i, c\u1eed quan c\u00f9ng v\u1edbi Tham qu\u00e2n Ty l\u1ee5c c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y, khi xong vi\u1ec7c n\u1ebfu c\u00f3 d\u01b0 th\u1eeba th\u00ec chia \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c quan \u1edf kinh ph\u1ee7, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 thu nhi\u1ec1u c\u1ee7a d\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Vua t\u1eebng l\u00e0m Do\u00e3n \u1edf kinh ph\u1ee7, bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3.\r\n\r\n[50] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c d\u1ef1a tr\u00ean th\u00e2m ni\u00ean, ch\u01b0a t\u1eebng x\u00e9t \u0111\u1ebfn t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Ch\u1ee7 s\u1ef1 m\u00e0 v\u1eabn m\u01a1 h\u1ed3 v\u1ec1 ch\u1ee9c tr\u00e1ch. H\u00f4m \u0111\u00f3, trong cung \u0111\u01b0a ra ba vi\u1ec7c c\u00f4ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c Ch\u1ee7 s\u1ef1 tr\u1edf xu\u1ed1ng xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t c\u00f9ng Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u1ec5 ph\u00f2ng l\u00e0 Do\u00e3n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn \u1edf l\u1ea1i Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t. H\u00f4m sau, Vua th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t. H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Ch\u1ee7 s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u00e1c ph\u00f2ng, t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, ba m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0 l\u1ec7nh s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u1ee7 khuy\u1ebft Ch\u1ee7 s\u1ef1, m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec7nh s\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban y ph\u1ee5c v\u00e0 b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Ch\u1ee7 s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi L\u1ec7nh s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u1eb7t h\u00e0ng ng\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c sai ph\u00e1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t con ng\u1ef1a. Phong Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t l\u00e0m T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169; Do\u00e3n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn l\u00e0m T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u00e1c ph\u00f2ng.\r\n\r\n<i>(Do\u00e3n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[51] N\u0103m \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 ty t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan tr\u1edf xu\u1ed1ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5, Vua c\u0169ng l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t b\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u00f4ng, ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u00e2ng cao \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, sai Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n Ph\u00fac, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n, B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u1ea8n \u0111i tu\u1ea7n tra b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00ea. N\u1eeda \u0111\u00eam, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng tr\u00e0n v\u00e0o ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh, ph\u00e1 h\u1ee7y \u0111\u00ea ngo\u00e0i, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda, l\u1eadp t\u1ee9c s\u1eeda ch\u1eefa ng\u0103n ch\u1eb7n. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, tr\u1eddi v\u1eeba s\u00e1ng, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, khen ng\u1ee3i v\u00e0 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia s\u1eeda \u0111\u00ea, ban ti\u1ec1n.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea ph\u00eda nam, ch\u1ea3y v\u00e0o ch\u00e2u B\u1ea1c[footnote]Ch\u1eef 'B\u1ea1c ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0o ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16 t\u1edd 2 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng L\u00e3ng \u0110\u00e3ng ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0o s\u00f4ng Ho\u00e0i. L\u1eadp t\u1ee9c sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u00c2m, \u0111\u1ed1c th\u00fac \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ti\u1ec1n Chi\u00eau Th\u1ecbnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecbt c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1eb7c t\u1ed9i Chi\u00eau Th\u1ecbnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, gi\u00e1ng ch\u1ee9c h\u1ecd. L\u1ea1i sai N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n H\u1eefu \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u c\u00f4ng tr\u00ecnh, ra l\u1ec7nh cho quan huy\u1ec7n cung c\u1ea5p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean, m\u1edf kho, chu\u1ea9n b\u1ecb thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, thu nh\u1eb7t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, \u0111\u1ee3i khi s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169 m\u1edbi v\u1ec1.\r\n\r\n[54] Th\u01b0\u1ee3ng \u0111ang \u0111\u1ec3 tang Minh \u0110\u1ee9c th\u00e1i h\u1eadu, b\u00ean ngo\u00e0i tuy theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tang m\u1ed9t th\u00e1ng, nh\u01b0ng trong cung v\u1eabn m\u1eb7c \u0111\u1ed3 tang tr\u1eafng ba n\u0103m, tr\u1eeb khi c\u00f3 l\u1ec5 kh\u1ea3i ho\u00e0n ho\u1eb7c t\u1ebf giao mi\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, qu\u1ea7n th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin. Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, m\u1edbi cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[55] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng c\u1ed1ng, li\u1ec1n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi gi\u1eef \u0111\u00fang \u0111\u1ecba ph\u1eadn. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00f3 b\u1ed1n t\u1ed9c Di\u1ec7p Th\u1ecb, Phan, B\u1ea3o, Ti\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung, T\u1ea7n H\u00e0n xu\u1ea5t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n. \u0110\u1ee9c Minh t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xin x\u1eed theo h\u00ecnh lu\u1eadt. T\u1ea7n H\u00e0n n\u00f3i b\u1ed1n t\u1ed9c n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 th\u1ee5c h\u1ed9, nay tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 c\u0169, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1edbi chi\u00eau n\u1ea1p. B\u00e8n ra chi\u1ebfu cho T\u1ea7n H\u00e0n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e1o cho \u0110\u1ee9c Minh, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n[56] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u1ea7n nhi\u1ec1u v\u00ec th\u00f9 ri\u00eang, vu c\u00e1o ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, quan l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. L\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecb giam n\u1eb7ng th\u00ec tr\u00f3i tay, b\u1eaft tr\u1ebb con cho \u0103n, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00f3i kh\u00e1t; kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9, c\u00f9ng giam chung m\u1ed9t ng\u1ee5c.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9, ch\u00e2u, ph\u1ee7 khi x\u00e9t h\u1ecfi gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ch\u00fang vu c\u00e1o \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn, ph\u1ea3i cho \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u00fang gi\u1edd, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1ec7nh th\u00ec ch\u1eefa tr\u1ecb, l\u1ea1i ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 giam ri\u00eang ph\u00f2ng.\r\n\r\n[57] Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh thay th\u1ebf. Trung Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u, v\u1eeba m\u1edbi \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an tr\u1edf v\u1ec1, Vua s\u1ee3 \u00f4ng ng\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng xa, b\u00e8n l\u1ec7nh Trung th\u01b0 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. Trung Ch\u00e1nh n\u00f3i: <i>\"\u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 \u0111\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, qu\u1ed1c gia giao ph\u00f3, d\u00e1m kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng b\u00e1o \u0111\u00e1p.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u. Vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd r\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y giao cho nha hi\u1ec7u, nh\u01b0ng Tam ty cho ph\u00e9p c\u00e1c h\u00e0o t\u1ed9c \u1edf Ch\u00e2u t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh quy\u1ec1n, Trung Ch\u00e1nh b\u00e8n t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i vi\u1ec7c giao cho nha hi\u1ec7u nh\u01b0 c\u0169, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai s\u1ee9 truy\u1ec1n ch\u1ec9. \u00d4ng \u1edf qu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m n\u0103m, tu\u00e2n theo quy ch\u1ebf c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n l\u1ee3i. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Trung Ch\u00e1nh thay Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n kh\u00f4ng n\u00ean, Vua c\u0169ng h\u1ecfi \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i Trung Ch\u00e1nh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c quy c\u1ee7 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng hay t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, l\u00e2u sau m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi ph\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n bi\u1ebft d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(Theo \u300a\u0110\u00f4ng Trai K\u00fd\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n.)<\/i>\r\n\r\n[58] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u binh l\u00ednh \u1edf Ch\u00e2u Phu Ch\u00e2u v\u1ec1 doanh c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111i tr\u1ea5n th\u1ee7 \u1edf l\u1ed9 Phu Di\u00ean th\u00ec d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Phu Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i l\u00e2n c\u1eadn c\u00f3 c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. V\u00ec Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5c, bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y t\u1ea1m y\u00ean.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"Kinh ph\u1ee7 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, quan l\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang x\u1ea3o quy\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan c\u00e0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Khi Tr\u1eabm c\u00f2n l\u00e0m do\u00e3n kinh th\u00e0nh, c\u00f3 k\u1ebb say r\u01b0\u1ee3u ph\u1ea1m l\u1ec7nh gi\u1edbi nghi\u00eam, h\u1ecfi ra th\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thu\u00ea cho nh\u00e0 gi\u00e0u. Tr\u1eabm cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u00e0 th\u00f3i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a d\u00e2n gi\u00e0u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thu\u00ea g\u00e2y ra, tuy h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u1ed9i, nh\u01b0ng Tr\u1eabm b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra, chuy\u1ec3n sang ty kh\u00e1c x\u00e9t h\u1ecfi, th\u00ec k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i qu\u1ea3 l\u00e0 ch\u1ee7 nh\u00e2n. L\u1ea1i n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ty \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c ch\u1ec9 chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu s\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i, Tr\u1eabm b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh m\u1ed7i qu\u00fd thay m\u1ed9t l\u1ea7n, v\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u1ecd l\u00e0m l\u00e2u m\u00e0 sinh ra gian tr\u00e1.\"<\/i>\r\n\r\n[60] H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1ed1ng B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan ti\u1ebfn c\u1eed Th\u1eeba th\u1ee5 s\u1ee9 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t qu\u00e2n ch\u00ednh, th\u0103m d\u00f2 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, hu\u1ed1ng chi h\u1ecd th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00e0o t\u00e2u b\u00e1o, \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 h\u00e0nh vi c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed Th\u1eeba th\u1ee5 s\u1ee9 th\u1ea7n.\r\n\r\n[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Ph\u1ee7 Th\u1ee7y m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 n\u0103m l\u1ea7n, n\u1ed9p kh\u00ed gi\u00e1p, th\u1ec1 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 v\u1eabn x\u00e2m l\u1ea5n nh\u01b0 c\u0169. B\u1ea5y gi\u1edd, M\u00f4ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u, t\u1ef1 xin v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i tr\u01b0\u1edbc. Nghi Ch\u00e2u t\u00e2u l\u00ean. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu cho quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng d\u1ee5 M\u00f4ng \u0110i\u1ec1n, n\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1ea1i h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 gia s\u00fac \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a d\u00e2n, th\u00ec s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1eafn.\r\n\r\n[62] Sau khi Giao Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, L\u00ea Long \u0110\u00ecnh t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Khai Minh V\u01b0\u01a1ng, g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam, mu\u1ed1n c\u1eed em trai v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn c\u1ed1ng. Thi\u1ec7u Di\u1ec7p v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u01b0a danh hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1eafn, kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u00e0 ch\u1ec9 t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u01a1i hoang d\u00e3 xa x\u00f4i, phong t\u1ee5c kh\u00e1c l\u1ea1, kh\u00f4ng hi\u1ec3u l\u1ec5 nghi, c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1 \u0111\u00e2u.\"<\/i> Li\u1ec1n ban chi\u1ebfu cho Thi\u1ec7u Di\u1ec7p v\u00e0 c\u00e1c quan truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd ch\u1ec9, b\u1ea3o h\u1eafn b\u1ecf danh hi\u1ec7u ng\u1ee5y th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o c\u1ed1ng.\r\n\r\n[63] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ed1ng 150 con ng\u1ef1a, t\u1ea1 \u01a1n v\u00ec nh\u1eefng v\u1eadt ban t\u1eb7ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Vua ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng c\u00f9ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ec5. R\u1ed3i ban chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd d\u1ee5 s\u1ee9 gi\u1ea3, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ea1 \u01a1n n\u1eefa.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho V\u1ecb Ch\u00e2u v\u00e0 Tr\u1ea5n Nhung Qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng tr\u00e2u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u1ec3 khao th\u01b0\u1edfng, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau d\u00f9ng l\u1ee3n v\u00e0 d\u00ea thay th\u1ebf, c\u00f2n tr\u00e2u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean th\u00ec \u0111\u01b0a h\u1ebft v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba c\u1ea5p cho n\u00f4ng d\u00e2n.\r\n\r\n[66] Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>\"Qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i ch\u1ed7, nhi\u1ec1u t\u01b0\u1edbng l\u0129nh n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 c\u00f4ng lao gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng khi ch\u1ee9c v\u1ee5 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i khuy\u1ebft th\u00ec l\u1ea1i t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1eeb trong qu\u00e2n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n.\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay ph\u00f3 binh m\u00e3 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 th\u00ec do qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn.\r\n\r\n[67] Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n M\u00e3 b\u1ed9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thi\u1ebfu h\u1ee5t ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Nay tuy th\u1eddi b\u00ecnh, nh\u01b0ng vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trai tr\u00e1ng \u1edf v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, nh\u01b0ng Tr\u1eabm ngh\u0129 l\u1ea5y n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung qu\u00e2n ng\u0169 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 con em, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n n\u1ed1i nghi\u1ec7p cha anh \u0111i l\u00ednh, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng cha anh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c m\u1ed9t qu\u00e2n kh\u00e1c nhau, n\u00ean ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t, v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng d\u00e1m \u1ee9ng m\u1ed9. Nay c\u00f3 th\u1ec3 ra l\u1ec7nh cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp ng\u0169 v\u00e0o qu\u00e2n c\u1ee7a cha anh.\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u01b0\u1eddng theo cha anh \u0111i chinh chi\u1ebfn, quen thu\u1ed9c v\u1edbi binh gi\u00e1p v\u00e0 \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1ea1i tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 l\u1ea5y \u0111i nh\u00e2n l\u1ef1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u00fang l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, sai Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean quan kinh th\u00e0nh l\u00e0m ch\u1ee9c Tri ph\u00e1n s\u1ef1 L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh, \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111i tu\u1ea7n tra c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Bi\u00ean T\u00fac, ch\u1ee9c Tri s\u1ef1 L\u01b0u th\u1ee7 ty.\r\n\r\n[69] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Trung V\u0169 l\u00e0 Cao Qu\u1ef3nh b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn th\u0103m nh\u00e0 \u00f4ng. Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n gh\u00e9t Cao Qu\u1ef3nh v\u00ec \u00f4ng theo phe Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0 c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng lao c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean[footnote]c\u00e2u 'c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng lao c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean' thi\u1ebfu ch\u1eef 'Chu\u1ea9n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung[\/footnote], b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Cao Qu\u1ef3nh tuy l\u00e2u n\u0103m n\u1eafm gi\u1eef c\u1ea5m binh, lo vi\u1ec7c t\u00fac v\u1ec7, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng l\u1eadp c\u00f4ng ph\u00e1 \u0111\u1ecbch. Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi[footnote]c\u00e2u 'Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi' ch\u1eef 'v\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'm\u00f4n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 s\u1eeda[\/footnote], v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 s\u1ee7ng \u00e1i c\u00f4ng th\u1ea7n, n\u1ebfu d\u00f9ng cho Cao Qu\u1ef3nh th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i> Vua b\u00e8n th\u00f4i. Khi Cao Qu\u1ef3nh m\u1ea5t, H\u1eefu ty t\u00e2u n\u00ean b\u00e3i tri\u1ec1u m\u1ed9t ng\u00e0y, nh\u01b0ng Vua cho r\u1eb1ng Cao Qu\u1ef3nh ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u00e3i tri\u1ec1u hai ng\u00e0y.\r\n\r\nVua b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u00fa tr\u1ecdng h\u00f2a thu\u1eadn c\u00f4ng b\u1eb1ng. Cao Qu\u1ef3nh n\u1eafm c\u1ea5m qu\u00e2n, ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e0n vi\u1ec7c qu\u00e2n v\u1edbi ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng. Qu\u1ef3nh tuy hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd, nh\u01b0ng c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u00fac t\u00f9y h\u1ee9ng. C\u00f3 l\u1ea7n m\u1ed9t qu\u00e2n l\u00ednh thu\u1ed9c quy\u1ec1n B\u1ea3n s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00e1c, nh\u01b0ng B\u1ea3n s\u01b0\u01a1ng gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng cho \u0111i, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t kh\u00f4ng ph\u1ee5c, c\u00f9ng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Cao Qu\u1ef3nh. Qu\u1ef3nh h\u1ecfi xong, qu\u00e1t r\u1eb1ng: 'Ngay h\u00f4m nay ph\u1ea3i \u0111i l\u00e0m.' Tuy kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t, nh\u01b0ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i. M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Qu\u1ef3nh b\u1ea5t ng\u1edd tri\u1ec7u ch\u1ee7 l\u1ea1i B\u1ea3n s\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, truy\u1ec1n ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec \u0111\u00e3 chi\u1ec1u theo \u00fd c\u1ee7a B\u1ea3n s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 hi\u1ec7u. L\u1ea1i c\u00f3 l\u1ea7n nh\u00e2n vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111i ngang qua doanh tr\u1ea1i, ti\u1ec3u hi\u1ec7u kh\u00f4ng k\u1ecbp ra \u0111\u00f3n, li\u1ec1n b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp. Nh\u01b0 th\u1eddi V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau n\u1eafm qu\u00e2n, c\u0169ng c\u00f3 ti\u1ec3u hi\u1ec7u kh\u00f4ng k\u1ecbp ra \u0111\u00f3n ngo\u00e0i doanh, t\u1ea3 h\u1eefu xin tr\u1ecb t\u1ed9i, Si\u00eau n\u00f3i: 'N\u1ebfu l\u00e0 l\u00fac t\u1eadp luy\u1ec7n, tu\u1ea7n tra m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00fang gi\u1edd th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng nay l\u00e0 l\u00fac ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u0111i vi\u1ec7c ri\u00eang, sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi ta?' Nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd nh\u1ea5t.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gh\u00e9t Cao Qu\u1ef3nh v\u00ec theo phe Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bia c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh do V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea so\u1ea1n, nh\u01b0ng Khu\u00ea c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean Vua \u0111i tu\u1ea7n ph\u00eda nam, b\u1ecb Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n qu\u00e1t n\u00ean th\u00f4i. \u0110\u00e3 t\u1eebng bi\u1ec7n lu\u1eadn r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u00e2u thu\u1eabn.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh ch\u00e9p r\u1eb1ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ng\u0103n Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m b\u1ec7nh. X\u00e9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, B\u1ea3n truy\u1ec7n sai, c\u00f3 l\u1ebd s\u1eed quan \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ng\u1ea7m che gi\u1ea5u cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban cho Qu\u1ea3ng Nam ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c Th\u00e1nh Hu\u1ec7, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p n\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh cho d\u00e2n.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Ph\u00fac Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng L\u1ea1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng X\u00e1n v\u00e0 M\u1ea1c Chinh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi hai t\u00ean c\u01b0\u1edbp. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, s\u1ebd b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n. Vua cho r\u1eb1ng phong t\u1ee5c v\u00f9ng xa kh\u00f4ng th\u1ec3 xem nh\u1eb9, b\u00e8n ban t\u01b0\u1edbc C\u00f4ng S\u0129 cho c\u1ea3 hai, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng hai v\u1ea1n ti\u1ec1n v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf ba n\u0103m.\r\n\r\n[72] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0a t\u1ed9i nh\u00e2n v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty d\u1eabn ra \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t r\u1ea5t phi\u1ec1n ph\u1ee9c, xin ch\u1ec9 cho b\u1ea3n ty theo l\u1ec7 gi\u00e1ng c\u1ea5p v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm lo r\u1eb1ng trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty t\u1eeb nay l\u1ea5y l\u1eddi khai g\u1eedi l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean, giao cho c\u00e1c ty thi h\u00e0nh. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan \u1ee9c, l\u1eadp t\u1ee9c cho d\u1eabn ra g\u1eb7p.\"<\/i>\r\n\r\n[73] Vua \u0111\u00e3 d\u00f9ng ph\u00e9p m\u1edbi do L\u00fd Ph\u1ed5, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, nh\u01b0ng v\u1eabn lo ch\u01b0a n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft y\u1ebfu l\u0129nh, b\u00e8n sai Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Tu\u1ea5n, L\u01b0u T\u1ed1ng v\u00e0 Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf c\u00f9ng v\u1edbi Tam ty xem x\u00e9t l\u1ea1i ph\u00e9p c\u0169, so s\u00e1nh l\u1ee3i h\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3 ph\u00e9p m\u1edbi v\u1eeba thi h\u00e0nh, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u00f2n nghi ng\u1ea1i, kh\u00f4ng d\u00e1m mua b\u00e1n k\u1ecbp th\u1eddi, nh\u01b0ng s\u1ed1 v\u00e0ng l\u1ee5a n\u1ed9p \u1edf c\u00e1c s\u1edf thu\u1ebf \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c so s\u00e1nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin kh\u00f4ng b\u00e0n th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0o th\u00e1ng M\u1ea1nh thu, c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c cung c\u1ea5p ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c chu \u0111\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef ng\u1ee7 ngay tr\u00ean \u0111i\u1ec7n, g\u00e2y \u1ed3n \u00e0o b\u1ea5t k\u00ednh. Vua ra chi\u1ebfu cho l\u00e0m ri\u00eang m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong mi\u1ebfu, giao cho T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 qu\u1ea3n l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ee7 \u1edf h\u00e0nh lang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[75] C\u00f3 tin b\u00e1o r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh t\u1eadp h\u1ee3p binh m\u00e3 c\u00e1c t\u1ed9c, mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi Nhung n\u1ed9i thu\u1ed9c \u1edf ch\u00e2u L\u00e2n, ph\u1ee7 Ph\u1ee7, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu nh\u1ea5t, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa l\u1ea1i \u0111\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc kia ch\u1ec9 c\u00f3 hai ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, b\u1ed5 sung th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c Tr\u00fa b\u1ea1c Ki\u1ec1m h\u1ea1t, c\u1eed L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Phong l\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. M\u1eabn Trung c\u00f9ng v\u1edbi B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c n\u00f3i Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh \u01b0\u1edbc h\u1eb9n, \u0111ang \u0111i\u1ec3m t\u1eadp c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, thu thu\u1ebf kh\u00ed gi\u1edbi. M\u1eabn Trung xin ch\u1ecdn quan t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n gi\u1eef c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, Ph\u1ed5 xin v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i, T\u00e0o V\u0129, T\u1ea7n H\u00e0n c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf s\u00e1ch th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba x\u00e2m l\u1ea5n, c\u00e1c vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb qu\u00e2n nhu, giao cho m\u1ed9t vi\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 lo li\u1ec7u. L\u1ea1i sai T\u1ea7n H\u00e0n truy\u1ec1n \u00fd ch\u1ec9 cho T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng r\u0103n c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra ph\u00f2ng b\u1ecb.\r\n\r\n[76] Duy\u00ean h\u1ea3i An ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec7u Di\u1ec7p d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y b\u1ed9 t\u1eeb ch\u00e2u Ung \u0111\u1ebfn Giao Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c n\u00fai s\u00f4ng c\u1ea7n kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u1edf ch\u00e2u Nghi. Vua \u0111\u01b0a cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Giao Ch\u00e2u nhi\u1ec1u lam ch\u01b0\u1edbng, ch\u00e2u Nghi hi\u1ec3m tr\u1edf, t\u1ed5 ti\u00ean m\u1edf mang b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng l\u1edbn, nay ch\u1ec9 n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn, kh\u00f4ng c\u1ea7n hao t\u1ed5n binh l\u1ef1c \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t v\u00f4 d\u1ee5ng. N\u1ebfu trong c\u00f5i c\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea3n lo\u1ea1n th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1eeb h\u1ea1i cho d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u g\u1ecdi Thi\u1ec7u Di\u1ec7p l\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ch\u1ec9 c\u00f3 \u300aK\u1ef7 c\u1ed5 l\u1ee5c\u300b g\u1ecdi l\u00e0 Duy\u00ean h\u1ea3i An ph\u1ee7 s\u1ee9. X\u00e9t b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u1ec7p c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nay theo \u300aK\u1ef7 c\u1ed5 l\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[77] L\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00fac \u1ea5n Xu\u1ea5t n\u1ea1p c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 n\u1ed9i t\u1ec9nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong cung mua v\u1eadt ph\u1ea9m th\u01b0\u1eddng c\u1ea5p ti\u1ec1n, d\u00f9ng \u1ea5n c\u1ee7a ty \u0110\u00f4 tri N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, d\u1ea7n th\u00e0nh t\u1ec7 n\u1ea1n, n\u00ean \u0111\u1ed5i d\u00f9ng \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o. \u0110\u1ebfn nay, Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ho\u00e0ng Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c xu\u1ea5t n\u1ea1p nh\u1ecf nh\u1eb7t kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o, b\u00e8n \u0111\u00fac \u1ea5n m\u1edbi.\r\n\r\n<i>(Ho\u00e0ng Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 Ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u1eeb nay thay nhau \u0111i tu\u1ea7n tra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, quan bi\u00ean gi\u1edbi lo ng\u1ea1i h\u1ecd \u0111\u1ebfn qu\u00e1 nhi\u1ec1u, c\u00f3 khi c\u1ea3 hai vi\u00ean c\u00f9ng \u0111\u1ebfn, n\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i tu\u1ea7n tra l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ecd thay nhau \u0111i l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn, Vua s\u1ee3 h\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng, sai th\u00e1i gi\u00e1m \u0111i xem, t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i.\r\n\r\n[80] Ban th\u01b0\u1edfng cho H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh m\u1ed9t ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 L\u1ea1c th\u1ecb v\u00e0o cung, ban t\u1eb7ng m\u0169 b\u1ea3o quan v\u00e0 \u00e1o xi\u00eam. Theo l\u1ec7 c\u0169, ph\u1ee5 n\u1eef b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, ch\u1ec9 c\u00f3 Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng nh\u01b0 v\u1eady. B\u00ednh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng gi\u1ea3ng h\u1ecdc \u1edf \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, Vua n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng r\u1ea5t l\u00e2u. Vua than th\u1edf r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 m\u1ea5t g\u1ea7n h\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f2n B\u00ednh l\u00e0 c\u00f2n s\u1ed1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng. B\u00ednh c\u0169ng d\u1ef1a v\u00e0o \u00e2n t\u00ecnh c\u0169, th\u01b0\u1eddng xin x\u1ecf nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, t\u1eebng xin truy phong cho v\u1ee3 \u0111\u00e3 m\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[81] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u1ed9i th\u1ecb Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng chia nh\u00e1nh s\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf t\u1eeb \u0110\u1ecbnh \u0110\u00e0o \u0111\u1ebfn T\u1eeb Ch\u00e2u \u0111\u1ed5 v\u00e0o s\u00f4ng Thanh H\u00e0, \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb Giang H\u1ed3. C\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. Vua th\u1ea5y \u0111\u1ea5t c\u00f3 n\u00fai Long Ph\u1ee5, n\u01b0\u1edbc l\u1ea1i qu\u00e1 c\u1ea1n, d\u00f9 \u0111\u1eb7t \u0111\u1eadp ng\u0103n, nh\u01b0ng l\u1ea1i qua v\u00f9ng \u0111\u00e1 ng\u1ea7m hi\u1ec3m tr\u1edf \u1edf L\u00e3 L\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y.\r\n\r\n[82] Tam ty xin theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ch\u1ebf tr\u00ed ty, t\u0103ng gi\u00e1 tr\u00e0 \u0103n \u1edf Giang Nam, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[83] B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, thay b\u1eb1ng m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy qu\u00e2n l\u00ednh t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, giao c\u00e1c b\u00e0i thi c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed ch\u1ebf khoa cho Trung th\u01b0 xem x\u00e9t k\u1ef9. Ban \u0111\u1ea7u, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh, l\u1ea1i sai Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u00e3 V\u0103n Tr\u1ecdng, L\u00e3 H\u1eefu Chi, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i. Vua v\u1eabn lo b\u1ecf s\u00f3t nh\u00e2n t\u00e0i, n\u00ean l\u1ea1i giao cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ef1a ch\u1ecdn. Sau \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u T\u00f4ng C\u1ed5, Tr\u1ea7n Cao, Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u01a1ng, L\u1ec7nh H\u1ed3 T\u1ee5ng, Tr\u1ea7n Ti\u1ec7m, Tr\u1ea7n Qu\u00e1n \u0111\u1ebfn thi \u1edf Trung th\u01b0. Tu\u1ea5n Nghi \u00fay S\u01a1 Ph\u00f2ng ch\u01b0a k\u1ecbp thi \u0111\u00e3 m\u1ea5t, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea5p n\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(Tri\u1ec7u T\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thi \u1edf Trung th\u01b0, l\u1ebd ra ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ea5u b\u00e1o, nh\u01b0ng trong Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ea5y, c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu.)<\/i>\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ea5y T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m s\u1ee9 ph\u1ee5ng s\u1ef1 l\u0103ng m\u1ed9 Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu.\r\n\r\n[86] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, khi tu s\u1eeda \u0111\u00ea s\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng.\r\n\r\n[87] Vua nghe n\u00f3i L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1eb7t ra quy ch\u1ebf v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u00e0 qu\u00e1 nghi\u00eam ng\u1eb7t v\u00e0 g\u1ea5p g\u00e1p, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn h\u00e1i tr\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng g\u00ec l\u00e0m ra \u0111\u1ea1t ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec tr\u1ea3 gi\u00e1, c\u00f2n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec kh\u00f4ng cho ph\u00e9p b\u00e1n ri\u00eang, m\u00e0 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p cho quan. N\u1ebfu b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u tinh t\u1ebf, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn sao? H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thu\u00ea \u0111a ph\u1ea7n l\u00e0 d\u00e2n ngh\u00e8o, n\u1ebfu \u0111u\u1ed5i h\u1ecd \u0111i, bi\u1ebft \u0111\u00e2u h\u1ecd s\u1ebd t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp? Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt ngay, c\u1ed1t sao cho ti\u1ec7n l\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\n[88] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p g\u1ecdi kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n[footnote]Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p g\u1ecdi kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n 'ch\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 58-3 s\u1eeda.[\/footnote], <i>(X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang kh\u00f4ng th\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a, theo l\u1ec7 ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n chi\u00eau m\u1ed9 ch\u1ee7 h\u1ed9 v\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ebfn tr\u1ed3ng tr\u1ecdt. Ch\u1ed7 n\u00e0y ch\u00e9p c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu s\u00f3t.)<\/i> N\u1ebfu c\u00f3 thi\u00ean tai, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 mi\u1ec5n thu\u1ebf.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 7.)<\/i>\r\n\r\n[89] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, c\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu m\u1edbi d\u00f9ng nh\u1ea1c, khi Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 th\u00ec d\u00f9ng nh\u1ea1c cung \u0111\u00ecnh, c\u00f2n quan l\u1ea1i thay m\u1eb7t t\u1ebf l\u1ec5 ch\u1ec9 d\u00f9ng nh\u1ea1c \u0111\u0103ng ca, c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn kh\u00e1c ch\u01b0a k\u1ecbp chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c. Vua \u0111\u00e3 ng\u1eebng chi\u1ebfn tranh, ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn l\u1ec5 nghi, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng 14 l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn \u0111\u1ec1u d\u00f9ng nh\u1ea1c.\r\n\r\n[90] Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"L\u1ec5 t\u1ebf Th\u1ecd tinh b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi Khai Nguy\u00ean, th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea1o l\u1edbn, s\u1eafp x\u1ebfp c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf, nh\u01b0ng l\u1ec5 t\u1ebf Th\u1ecd tinh l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf qua, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t. H\u01a1n n\u1eefa, sao Chu B\u00e1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u1ef1c s\u1ef1 n\u1eb1m gi\u1eefa sao Gi\u00e1c, tr\u1eddi \u0111\u00e3 ban \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, l\u1ec5 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p l\u1ea1i. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan l\u1ec5, \u0111\u1ec3 t\u00f4n s\u00f9ng vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5.\"<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9. Sau \u0111\u00f3 xin l\u1ea5y ng\u00e0y thu ph\u00e2n t\u1ebf Th\u1ecd tinh v\u00e0 7 sao Gi\u00e1c, Khang, \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n \u1edf ph\u00eda nam giao, l\u1ec5 nghi \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 t\u1ebf Linh tinh. T\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ee9c v\u00e0 ch\u00e2u B\u00e1c c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh tai h\u1ea1i.\r\n\r\n[92] Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 Chung Nam, d\u1ea1y h\u1ecdc trong n\u00fai, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin s\u00e1ch ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kinh s\u1eed c\u00f3 ch\u00fa \u00e2m, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban cho t\u1ea5t c\u1ea3[footnote]Chi\u1ebfu ban cho t\u1ea5t c\u1ea3: ch\u1eef 'chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 22 ph\u1ea7n 'Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng xu\u1ea5t x\u1ee9' b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf nh\u00e0 tranh, ch\u1ec9 \u0103n rau d\u1ea1i v\u00e0 m\u00ec ki\u1ec1u m\u1ea1ch m\u00e0 th\u00f4i[footnote]Ch\u1ec9 \u0103n rau d\u1ea1i v\u00e0 m\u00ec ki\u1ec1u m\u1ea1ch m\u00e0 th\u00f4i: 'ki\u1ec1u m\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ki\u1ec1u m\u1ea1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. S\u1ed1ng thanh \u0111\u1ea1m nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng.\"<\/i>\r\n\r\n[93] Khi\u1ebft \u0110an g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh y\u00eau c\u1ea7u b\u1eaft k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, tr\u1ea1i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi t\u1eeb nay n\u00ean t\u1ef1 b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 giao n\u1ed9p, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i c\u1ea3nh c\u00f9ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3.\r\n\r\n[94] Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, b\u00e0y nh\u1ea1c c\u1ee5 cung \u0111\u00ecnh, xem th\u1eed nh\u1ea1c nh\u00e3 m\u1edbi do L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eadp luy\u1ec7n, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn xem. T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u1ea7m b\u1ea3n nh\u1ea1c \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng chu\u00f4ng kh\u00e1nh \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra \u00e2m lu\u1eadt, sau \u0111\u00f3 l\u1ec7nh cho ca c\u00f4ng h\u00e1t, chu\u00f4ng, kh\u00e1nh, hu\u00e2n, tr\u00ec, \u0111\u00e0n c\u1ea7m, \u0111\u00e0n nguy\u1ec5n, s\u00e1o, ti\u00eau m\u1ed7i lo\u1ea1i hai c\u00e1i c\u00f9ng t\u1ea5u, \u0111\u00e0n tranh, \u0111\u00e0n s\u1eaft, \u0111\u00e0n tr\u00fac ba lo\u1ea1i c\u00f9ng t\u1ea5u, xen k\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3n nh\u1ea1c. L\u1ea1i \u0111\u00e1nh chu\u00f4ng b\u00e1c l\u00e0m s\u00e1u bi\u1ebfn, ch\u00edn bi\u1ebfn, r\u1ed3i t\u1ea5u nh\u1ea1c ch\u00fac th\u1ecd trong tri\u1ec1u h\u1ed9i v\u00e0 hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa v\u0103n v\u0169, nh\u1ea1c c\u1ed5 x\u00fay d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ea3nh gi\u1edbi ban \u0111\u00eam s\u00e1u v\u00f2ng. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, m\u1ed7i khi chuy\u1ec3n cung, \u1ed1ng s\u00e1o s\u00e0o sanh ph\u1ea3i thay \u1ed1ng ngh\u0129a, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay. Nh\u1ea1c c\u00f4ng \u0110\u01a1n Tr\u1ecdng T\u00e2n \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i n\u1eefa, h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec7u cung kh\u00e1c[footnote]H\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec7u cung kh\u00e1c: ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 130 ph\u1ea7n 'Nh\u1ea1c kh\u1ea3o', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 126 ph\u1ea7n 'Nh\u1ea1c ch\u00ed' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Vua r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng, ban th\u01b0\u1edfng cho T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00e1c nhau. T\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u1ea1c ph\u1ee7 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 quy c\u1ee7. Vua th\u1ea5y l\u1eddi nh\u1ea1c hi\u1ec7n d\u00f9ng \u1edf hai ty kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t nh\u00e3, b\u00e8n sai hai ch\u1ebf c\u00e1o so\u1ea1n l\u1ea1i.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e2ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng v\u1ee5 qua l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o t\u1ea1i ch\u00e2u n\u00e0y. Nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda t\u00e2y Khi\u1ebft \u0110an c\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00e1 xa, theo v\u0103n th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Ninh H\u00f3a, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng nh\u01b0 l\u1ec7 c\u0169.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ch\u00e2u Nguy\u00ean V\u1ecb v\u00e0 qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ru\u1ed9ng vu\u00f4ng m\u1edbi khai kh\u1ea9n, v\u00e0 t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c an c\u01b0. Vua \u0111\u01b0a cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0m t\u1ed1t ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e0m x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. Tr\u1eabm m\u1ed7i khi b\u00e0n vi\u1ec7c v\u1edbi qu\u1ea7n th\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u1ed1t nghe theo \u00fd ki\u1ebfn d\u00e0i l\u00e2u, d\u00f9 l\u1eddi n\u00f3i ch\u01b0a h\u1ebft l\u00fd, c\u0169ng khoan dung \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u00e0y t\u1ecf h\u1ebft t\u00ecnh. N\u1ebfu quy\u1ebft \u0111o\u00e1n l\u00e0m vi\u1ec7c, h\u00e1 c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3. Chu Th\u1ebf T\u00f4ng v\u1ed1n l\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7, nh\u01b0ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t qu\u00e1 g\u1ea5p, gi\u1ebft ch\u00f3c qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, n\u00ean h\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng l\u00e2u, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u0111\u00f3 sao!\"<\/i>\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh tr\u1ea5n th\u1ee7 \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p \u0111\u00e3 h\u01a1n hai n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thay v\u1ec1.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi chi\u1ebfu th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[99] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp sang ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, n\u1ebfu tang v\u1eadt thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, ch\u1ec9 truy thu nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f2n l\u1ea1i, nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00e3 ti\u00eau d\u00f9ng th\u00ec kh\u00f4ng truy thu.\r\n\r\n[100] C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Nghi\u1ec5m t\u00ednh tham lam n\u00f3ng n\u1ea3y, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh ch\u00f3ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 C\u00f4ng l\u00e0 Ho\u00e0ng Qu\u00e1n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch Ch\u00e2u, tr\u1edf v\u1ec1 kinh, Nghi\u1ec5m h\u1ecfi Qu\u00e1n: <i>\"B\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Qu\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u00e3 \u0111\u1ee1 h\u01a1n.\"<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"V\u1ecbnh c\u00f3 xin thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng?\"<\/i> Qu\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi \u00cdch Ch\u00e2u \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng Th\u1ecb lang \u0110\u1ed5ng ho\u1eb7c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110inh s\u1ebd \u0111\u1ebfn, ch\u01b0a nghe V\u1ecbnh xin thay ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> Ch\u00e1u trai c\u1ee7a Nghi\u1ec5m l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf, Nghi\u1ec5m nh\u1edd T\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi Qu\u00e1n, xin ti\u1ebfn c\u1eed m\u00ecnh l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u. \u00cdt l\u00e2u sau, Qu\u00e1n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, Nghi\u1ec5m cho r\u1eb1ng Qu\u00e1n ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd ti\u1ebfn c\u1eed m\u00ecnh.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m v\u00e0o ch\u1ea7u, Nghi\u1ec5m v\u1ed9i v\u00e0ng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00ednh m\u00ecnh v\u1ed1n c\u00f4 tr\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c quy\u1ec1n th\u1ea7n dung n\u1ea1p, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ho\u00e0ng Qu\u00e1n tri th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 ki\u1ebfn, e r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh s\u1ebd sai \u00f4ng ta ti\u1ebfn c\u1eed th\u1ea7n, khi\u1ebfn th\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i xa, mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i> L\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t tha thi\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng Qu\u00e1n ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i g\u00ec. Vua kh\u00f4ng h\u1ecfi l\u1ea1i.\r\n\r\nM\u1ea5y ng\u00e0y sau, T\u1ebf v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, n\u00f3i r\u1eb1ng Nghi\u1ec5m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, xin tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Nghi\u1ec5m. R\u1ed3i k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c Nghi\u1ec5m t\u1eebng nh\u1edd v\u1ea3 ri\u00eang, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"T\u00ednh Nghi\u1ec5m gi\u1ea3o ho\u1ea1t, th\u1ea7n \u0111\u00e3 b\u1ea3o Qu\u00e1n kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m l\u1ed9 vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1ec9 b\u1ed5 Nghi\u1ec5m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u. <i>(Th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0111\u00f3, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t.)<\/i> Nghi\u1ec5m t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u1ea1i xin v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed7ng nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u00e0i, lo b\u1ecb quy\u1ec1n th\u1ea7n gi\u00e8m pha. Vua ch\u1ec9 an \u1ee7i r\u1ed3i cho v\u1ec1, Nghi\u1ec5m l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111i, Vua b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i t\u1ef1 nh\u1edd Ho\u00e0ng Qu\u00e1n xin l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u, c\u00f2n c\u00f3 ai b\u00e0i x\u00edch ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng?\"<\/i> Nghi\u1ec5m gi\u1eadt m\u00ecnh, n\u01b0\u1edbc m\u1eaft n\u01b0\u1edbc m\u0169i ch\u1ea3y d\u00e0i, n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e1n v\u00e0 T\u1ebf t\u1eebng b\u00e0n r\u1eb1ng \u00cdch Ch\u00e2u c\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p.\"<\/i> Vua l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 v\u00ec l\u1eddi l\u1ebd kh\u00f4ng gi\u1ed1ng, b\u00e8n b\u1ea3o tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Li\u1ec1n sai s\u1ee9 h\u1ecfi Qu\u00e1n, Qu\u00e1n k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c Nghi\u1ec5m nh\u1edd T\u1ebf xin ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 T\u1ebf d\u1eb7n m\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Nghi\u1ec5m v\u1ed1n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi th\u1ea7n kh\u00f4ng h\u1eadu, th\u1ea7n c\u0169ng bi\u1ebft Nghi\u1ec5m tham lam b\u1eeba b\u00e3i, h\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng \u00fd cho h\u1eafn tr\u1ea5n \u00e1p phi\u00ean tr\u1ea5n?\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u1ea7u, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a, Nghi\u1ec5m l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n l\u00e0m Ph\u00e1n quan. Nghi\u1ec5m bi\u1ebft Qu\u00e1n kh\u00f4ng u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u01b0\u1ee3u, m\u1ed9t h\u00f4m c\u00f9ng \u0103n, t\u1ef1 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u m\u1eddi Qu\u00e1n, Qu\u00e1n \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i u\u1ed1ng. M\u1ed9t l\u00e1t sau, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tri\u1ec7u T\u00e1n g\u1ecdi Qu\u00e1n b\u00e0n vi\u1ec7c, Qu\u00e1n li\u1ec1n \u0111i. T\u00e1n nh\u00ecn k\u1ef9 r\u1ed3i h\u1ecfi: <i>\"\u00d4ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u00e0?\"<\/i> Qu\u00e1n \u0111\u00e1p th\u1eadt. H\u00f4m sau, Nghi\u1ec5m c\u00f9ng T\u00e1n d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u n\u00f3i Qu\u00e1n ham r\u01b0\u1ee3u b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c, v\u00ec th\u1ebf Qu\u00e1n b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y. B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u T\u1ed1ng c\u00f9ng Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t h\u1ecfi, Nghi\u1ec5m nh\u1eadn t\u1ed9i. Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o H\u00e0nh qu\u00e2n T\u01b0 m\u00e3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia vi\u1ec7c ch\u00e2u.\r\n\r\nNghi\u1ec5m c\u00f3 t\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ecdc h\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 nhi\u1ec1u. T\u1eebng sai l\u1ea1i d\u1ecbch s\u1eeda \u00e1o \u0111\u1ecf, m\u1ed7i t\u1ed1i \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u00e0 Nghi\u1ec5m, r\u1ed3i l\u00e9n \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng v\u1ea3i m\u1ecfng. Sai l\u1ea1i mua \u0111\u1ed3, \u0111\u1ebfn khi h\u1ecfi gi\u00e1 th\u00ec qu\u00e1t m\u1eafng. Nu\u00f4i nhi\u1ec1u th\u00ea thi\u1ebfp, s\u1ed1ng xa hoa, d\u00f9ng th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n gian x\u1ea3o \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u \u0111\u1ecba v\u1ecb, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i, s\u0129 phu \u0111\u1ec1u khinh b\u1ec9.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua man Phong Ba l\u00e0 Nang Thang l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u00d4 B\u00e1ch \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, v\u00e0 n\u00f3i t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ch\u1ee9c, nay mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i ph\u1ea9m tr\u1eadt. B\u00e8n phong Nang Thang l\u00e0m Quy \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u00d4 B\u00e1ch c\u00f9ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u0103ng l\u00e0m Lang t\u01b0\u1edbng, Ty giai, Ty qua.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sang n\u0103m m\u00f9a xu\u00e2n s\u1ebd \u0111\u1ebfn y\u1ebft l\u0103ng c\u00e1c ti\u00ean \u0111\u1ebf. L\u00fac \u0111\u1ea7u, Ty thi\u00ean n\u00f3i n\u0103m D\u1eadu ho\u1eb7c Tu\u1ea5t m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, \u00fd \u0111\u00e3 quy\u1ebft r\u1ed3i.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"M\u00f9a xu\u00e2n th\u1eddi ti\u1ebft \u1ea5m \u00e1p, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i, ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00e0nh cung h\u01b0 h\u1ecfng, c\u1ea7n ph\u1ea3i tu s\u1eeda.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n.\"<\/i> B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda sang qu\u00e1n d\u1ecbch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y th\u00eam h\u00e0nh cung. C\u00e1c quan theo h\u1ea7u c\u00f9ng c\u00e1c c\u01a1 quan chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m cung \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt.\r\n\r\n[103] C\u1ea5m d\u00e2n v\u00e0 qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 Nam v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u1edf s\u00f4ng Gi\u1edbi. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 d\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u1edf s\u00f4ng Gi\u1edbi, Khi\u1ebft \u0110an b\u00e8n x\u00e9t t\u1ed9i, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho An ph\u1ee7 ty, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, T\u00f4n Th\u00edch, th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng quan l\u1ea1i cai tr\u1ecb d\u00e2n kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c h\u1eadu thu\u1eabn. L\u1ea1i xin gi\u1ea3m vi\u1ec7c x\u00e2y ch\u00f9a v\u00e0 \u0111\u1ed9 t\u0103ng. Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, n\u1ebfu c\u00f3 t\u00e0i th\u00ec d\u00f9ng, h\u00e1 l\u1ea1i h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00ec xu\u1ea5t th\u00e2n! N\u1ebfu h\u1ecd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c ho\u1eb7c b\u1ecf b\u00ea ch\u1ee9c tr\u00e1ch, \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e1p lu\u1eadt x\u1eed l\u00fd. C\u00f2n \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ea1o L\u00e3o \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00edch cho gi\u00e1o h\u00f3a, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi c\u00f3 k\u1ebb thi\u00ean ki\u1ebfn, th\u01b0\u1eddng hay ch\u00ea bai. Gi\u1ea3 s\u1eed t\u0103ng \u0111\u1ea1o c\u00f3 l\u00fac kh\u00f4ng gi\u1eef g\u00ecn, sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf c\u1ea3 \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Th\u00edch l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, khi khanh \u0111\u1ea1i phu m\u1ea5t, th\u00e1i s\u1eed ban th\u1ee5y v\u00e0 \u0111\u1ecdc v\u0103n t\u1ebf \u0111\u1ec1u l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y ch\u00f4n c\u1ea5t. Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y sau khi ch\u00f4n l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch suy lo\u1ea1n t\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1ec3 th\u1ea7n T\u1ea5t S\u0129 An, xu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ecb th\u1ee5y sau khi ch\u00f4n, kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf, xin l\u00e0m theo \u300aChu L\u1ec5\u300b.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n b\u1ed9 v\u00e0 k\u1ef5 binh c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i g\u1ea7n kinh th\u00e0nh: H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec1n Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i 2.000 ng\u01b0\u1eddi; T\u00e0o, Ho\u1ea1t, T\u1eeb, H\u1ee9a, Thi\u1ec3m Ch\u00e2u v\u00e0 B\u1ea1ch Ba m\u1ed7i n\u01a1i 2.000 ng\u01b0\u1eddi; Tr\u1ea7n, Nh\u1eef, Ho\u00e0i, Qu\u1eafc Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i 1.000 ng\u01b0\u1eddi. L\u1ea1i ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m gi\u00e1m \u00e1p, l\u1ec7nh cho ng\u1ef1 ti\u1ec1n trung t\u00e1 c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd.\r\n\r\n[106] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a tr\u0103m quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u ch\u1edf b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n xe d\u00e2n.\r\n\r\n[107] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"Qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an nh\u1eadn s\u00e1ch phong v\u00e0o th\u00e1ng 10 \u1edf U Ch\u00e2u, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111em v\u00e0i ngh\u00ecn qu\u00e2n gi\u1ea3 l\u00e0m h\u1ed9 t\u1ed1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00f2ng b\u1ecb gi\u1eef tr\u1ea1i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m th\u1ebf th\u00ec t\u1ef1 sinh chuy\u1ec7n.\"<\/i> Kh\u00f4ng cho.\r\n\r\n[108] Ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng bi\u00ean gi\u1edbi Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9, t\u1eeb nay ai t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c Phi\u00ean \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi b\u1ed9 th\u1ef1 ty r\u1ed3i c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, \u0111\u1ec1 c\u1eed tu t\u1ea1o ty xin d\u00f9ng nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a Ti\u1ec1n Th\u1ee5c l\u00e0m ty Thi\u00ean gi\u00e1m. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u1eadt Th\u00e1i T\u00f4ng ban cho, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t b\u00e0n lu\u1eadn.\"<\/i> Kh\u00f4ng cho.\r\n\r\n[110] H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00f9ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban xu\u1ed1ng. \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o v\u1edbi M\u1eabn Trung r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c c\u1eed em th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 n\u00e0y, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c xin tu\u00e2n theo.\"<\/i> L\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00e2ng c\u1ed1ng ng\u1ef1a t\u1ed1t v\u00e0 l\u1ea1c \u0111\u00e0 h\u00e0ng ngh\u00ecn con, l\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t kh\u1ea9n thi\u1ebft. Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, M\u1eabn Trung t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m xin phong t\u01b0\u1edbc.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Phong t\u1ee5c ph\u01b0\u01a1ng xa, v\u1ed1n qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 r\u00e0ng bu\u1ed9c l\u1ecfng l\u1ebbo m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 M\u1eabn Trung r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn, qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho em th\u00e2n l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, th\u00ec nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u xin v\u1ec1 vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n qua l\u1ea1i v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n ch\u00ed h\u01b0\u1edbng quy thu\u1eadn c\u1ee7a h\u1eafn.\"<\/i> Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u: <i>\"Mu\u1ed1i xanh n\u1ebfu \u0111\u1eb7t ch\u1ee3 quan, quan c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec mu\u1ed1i xanh \u1edf B\u00ecnh H\u1ea1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u1ebfu quan mua t\u1ea5t ph\u1ea3i quan b\u00e1n, nh\u01b0 v\u1eady v\u1eeba l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e1p c\u1ea5m, v\u1eeba khi\u1ebfn mu\u1ed1i \u1edf hai tr\u00ec t\u1ea1i Gi\u1ea3i Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f2n l\u01b0u th\u00f4ng n\u1eefa[footnote] 'Tr\u00ec' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ecba', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 23-29 m\u00e0 s\u1eeda. X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng, mu\u1ed1i h\u1ea1t xu\u1ea5t t\u1eeb hai tr\u00ec t\u1ea1i An \u1ea4p v\u00e0 Gi\u1ea3i Huy\u1ec7n thu\u1ed9c Gi\u1ea3i Ch\u00e2u, ch\u1ed7 n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u00ec' l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu \u0110\u1ee9c Minh c\u1eed con em l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, th\u00ec cho ph\u00e9p th\u00f4ng h\u00e0nh mu\u1ed1i xanh, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e1p c\u1ea5m sao? Nay ch\u1ee3 quan \u0111\u00e3 kh\u00f4ng mua, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 b\u00e1o cho h\u1eafn bi\u1ebft, n\u1ebfu sau n\u00e0y \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi xin kh\u1ea9n thi\u1ebft, th\u00ec s\u1ebd l\u1ec7nh cho ch\u1ee3 quan \u1ea5n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thu mua.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(X\u00e9t chi\u1ebfu ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5, giao ba \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc cho M\u1eabn Trung, l\u1ec7nh b\u00e0n v\u1edbi \u0110\u1ee9c Minh. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y, M\u1eabn Trung m\u1edbi t\u00e2u l\u1ea1i, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i t\u1ed5ng c\u1ed9ng 90 ng\u00e0y, v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ea5t ph\u1ea3i qua l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c M\u1eabn Trung t\u00e2u n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 7, kh\u00e1c v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, nh\u01b0ng s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00ec kh\u00f4ng kh\u00e1c, e r\u1eb1ng \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nh\u1ea7m. \u0110\u1ee9c Minh sau \u0111\u00f3 40 ng\u00e0y m\u1edbi d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, th\u1ef1c l\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 9, m\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b cho l\u00e0 ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 7. N\u1ebfu ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 7 \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 10 m\u1edbi phong t\u01b0\u1edbc? \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nh\u1ea7m, nay \u0111\u1ec1u theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129.\r\n\r\n[112] Vua nghe n\u00f3i qu\u00e2n Hi\u1ec7u Thu\u1eadn \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111i tr\u1ea5n th\u1ee7 xa, ch\u1ecbu nhi\u1ec1u v\u1ea5t v\u1ea3, mu\u1ed1n th\u0103ng th\u01b0\u1edfng cho h\u1ecd. B\u00e8n \u0111i\u1ec1u h\u1ecd v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft c\u1ee7a qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c.\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa h\u1ecd b\u1ecb b\u1eaft sang Khi\u1ebft \u0110an, hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y v\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n th\u00fac, xin cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 kinh, xin l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i m\u00e0 b\u1ed5 d\u1ee5ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"H\u1ecd sinh ra \u1edf bi\u00ean qu\u1eadn, m\u1ed9t s\u1edbm xa r\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, h\u00e1 ch\u1eb3ng l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng? N\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y.\"<\/i> R\u1ed3i ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh v\u00e0 cho h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ec7nh cho c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1t \u0111\u1ed3ng c\u1ecf ch\u0103n ng\u1ef1a n\u1eefa.\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 k\u1ebb ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean l\u00e0m lo\u1ea1n, vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng s\u1ebd h\u1ea1i \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i. Tr\u1eabm ngh\u0129, c\u00e1c n\u01a1i tuy \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch, nh\u01b0ng h\u00e1 \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra vi\u1ec7c oan u\u1ed5ng! Tuy nhi\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u, n\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng c\u1ea9n th\u1eadn.\"<\/i> B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay ai ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean, ph\u1ea3i tra h\u1ecfi r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu \u0111\u00fang l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u00e1ng gi\u1ebft th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang, s\u1ebd x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.\r\n\r\n[116] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p \u1edf \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, Th\u1ecb v\u1ec7 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i. V\u00ec h\u1ecd n\u1eafm gi\u1eef s\u1ed5 s\u00e1ch qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, s\u1ee3 c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\r\n\r\n[117] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c do n\u1ed9i gi\u00e1ng ho\u1eb7c Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1eedi xu\u1ed1ng, n\u1ebfu t\u1ed9i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>\"Khai Phong ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e9t v\u1ee5 t\u0103ng Kh\u1ebf Nh\u01b0 \u1edf ch\u00f9a Thi\u00ean Thanh v\u00e0 ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a c\u1ed1 T\u1ea3 th\u1eeba L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh l\u00e0 Quy Ch\u00ednh, ch\u1ec9 t\u00f3m t\u1eaft trong tr\u00e1t t\u1eed t\u00e2u l\u00ean, khi\u1ebfn vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng kh\u00f4ng d\u1ee9t. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn chia c\u1eaft ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u0103ng nh\u00e2n ho\u00e0n t\u1ee5c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i k\u1ebft \u00e1n v\u00e0 tra h\u1ecfi, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00e1 ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c t\u0103ng nh\u00e2n ho\u00e0n t\u1ee5c v\u00e0 chia t\u00e0i s\u1ea3n t\u01b0 gia sao?\"<\/i> B\u00e8n c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 8 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c. Vua tr\u00e1nh ra kh\u1ecfi ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh. Sau \u0111\u00f3, tr\u1eddi \u00e2m u n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ea5y nh\u1eadt th\u1ef1c. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Tr\u1eabm, nh\u01b0ng vui m\u1eebng v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang trong v\u00f9ng kh\u00f4ng b\u1ecb tai h\u1ecda.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng sao Chu B\u00e1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Sao l\u00e0nh th\u1ef1c s\u1ef1 \u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c th\u00e1nh, nh\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng coi vi\u1ec7c nh\u00e0 nh\u00e0 no \u0111\u1ee7, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh l\u1edbn nh\u1ea5t. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1eadn tr\u1ecdng, \u1edf y\u00ean lo nguy, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 4 sao Chu B\u00e1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y Ty thi\u00ean m\u1edbi t\u00e2u, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng 4 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9 c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[3] T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c sai An h\u00f3a Lang t\u01b0\u1edbng L\u1ed9 L\u00ea N\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. L\u1ed9 L\u00ea N\u00f4 b\u1ecb b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0 kh\u00e1ch, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb. Khi \u00f4ng ta qua \u0111\u1eddi, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, ban t\u1eb7ng nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>[4] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai Binh m\u00e3 s\u1ee9 H\u1ea1 V\u0129nh Tr\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i sai Binh m\u00e3 s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 V\u0103n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd b\u00e0n v\u1edbi L\u00fd \u0110\u1ee9c Minh v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u1eadp th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng l\u00e2u ng\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ee9c Minh tuy nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tu\u1ebf c\u1ed1ng, nh\u01b0ng v\u1ec1 b\u1ea3y vi\u1ec7c v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ecbu thu\u1eadn theo, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1ec9 xin ban \u00e2n m\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i s\u1ebd b\u00e0n sau. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho ph\u00e9p \u0110\u1ee9c Minh kh\u00f4ng n\u1ed9p Linh ch\u00e2u, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan, d\u1ee5 \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ec9 c\u1ea7n sai con em v\u00e0o l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7<a class=\"footnote\" title=\"D\u1ee5 \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ec9 sai con em v\u00e0o l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7: Ch\u1eef 'v\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf T\u00e2y H\u1ea1 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-230-1\" href=\"#footnote-230-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c \u1edf ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng, n\u1ebfu c\u00f3 tranh ch\u1ea5p th\u00ec \u0111\u1ec1u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e2n x\u1eed, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p bu\u00f4n b\u00e1n qua l\u1ea1i v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh. Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng n\u1ebfu hai vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng theo \u01b0\u1edbc, e r\u1eb1ng tr\u00e1i v\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, xin \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p. Vua cho r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh x\u1ea3o tr\u00e1 kh\u00f3 tin, n\u1ebfu c\u1ee9 nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ec3 l\u1ea1i h\u1eadu h\u1ecda, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan, b\u1ea3o h\u1ecd c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, sai Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f9ng bi\u00ean so\u1ea1n \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, m\u1ed7i th\u00e1ng v\u00e0o ng\u00e0y 15 \u0111\u1ec7 l\u00ean Trung th\u01b0.<\/p>\n<p>[6] \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb khi Quan H\u1eefu kh\u00f4ng c\u1ea5m mu\u1ed1i gi\u1ea3i, c\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n \u0111em ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c b\u00e1n mu\u1ed1i h\u00e0ng n\u0103m ph\u00e2n b\u1ed5 cho b\u1ed1n ch\u00e2u qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Di\u1ec7u<a class=\"footnote\" title=\"C\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n \u0111em ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c b\u00e1n mu\u1ed1i h\u00e0ng n\u0103m ph\u00e2n b\u1ed5 cho b\u1ed1n ch\u00e2u qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Di\u1ec7u: Ch\u1eef 'mu\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u00e1m', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 23-29, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-230-2\" href=\"#footnote-230-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, trong \u0111\u00f3 V\u0129nh H\u01b0ng nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho d\u00e2n, xin gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft.<\/p>\n<p>[7] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kho n\u1ed9i ph\u1ee7 h\u00e0ng n\u0103m xu\u1ea5t ra 30 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n ph\u00ed Thi\u1ec3m T\u00e2y. \u0110\u1ebfn khi L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 lo li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean vi\u1ec7c c\u1ea5p ti\u1ec1n b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Khi Vua s\u1eafp \u0111i \u0111\u1ebfn L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, S\u0129 Ho\u00e0nh d\u00e2ng 50 v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c, l\u1ea1i \u0111\u00f3ng g\u00f3p th\u00eam 30 v\u1ea1n h\u1ed9c cho Kinh T\u00e2y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i, n\u00ean tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m ph\u1ee5 t\u00e1 Tam ty.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh ch\u00e9p: Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft l\u0103ng t\u1ea9m, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111i \u0111\u1ebfn L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. S\u0129 Ho\u00e0nh d\u00e2ng 50 v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c, l\u1ea1i \u0111\u00f3ng g\u00f3p 30 v\u1ea1n h\u1ed9c cho Kinh T\u00e2y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9. X\u00e9t vi\u1ec7c S\u0129 Ho\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 3 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, c\u00f2n vi\u1ec7c y\u1ebft l\u0103ng t\u1ea9m v\u00e0 \u0111i \u0111\u1ebfn L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 4. B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p sai. Nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i><\/p>\n<p>[8] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i Xung, ban \u0111\u1ea7u nh\u1edd chuy\u00ean v\u1ec1 kinh h\u1ecdc m\u00e0 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Nghi Ho\u00e0ng, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ee7 s\u1ef1 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, r\u1ed3i th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ki\u00eam qu\u1ea3n Th\u00f4ng ti\u1ebfn ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty v\u00e0 M\u00f4n h\u1ea1 phong b\u00e1c s\u1ef1, li\u1ec1n phong tr\u1ea3 l\u1ea1i chi\u1ebfu th\u01b0, cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c th\u1eeba s\u1eed l\u00e0 ch\u1ee9c nh\u1ecf, kh\u00f4ng n\u00ean giao cho ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng nghe. Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i Xung gi\u1eef ch\u1ee9c nhi\u1ec1u n\u0103m m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, b\u1ecb \u0111\u01b0a v\u1ec1 Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, l\u1ec7nh ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ch\u00e2u ngo\u00e0i.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u00e1i Xung h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c, nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ee3 d\u1ec7t l\u1ee5a \u1edf Nhu\u1eadn Ch\u00e2u b\u1ecb h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh 12 ng\u00e0y ph\u1ea3i d\u1ec7t xong m\u1ed9t t\u1ea5m. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0 l\u00e0m Giang, Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, \u00e9p gi\u1ea3m xu\u1ed1ng c\u00f2n 11 ng\u00e0y. Th\u1eddi h\u1ea1n g\u1ea5p g\u00e1p, th\u1ee3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, cu\u1ed1i n\u0103m b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp nhi\u1ec1u. Vua nghe tin, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;Nh\u1eefng k\u1ebb tham c\u00f4ng danh, c\u1ea7u ti\u1ebfn b\u1ed9, g\u00e2y vi\u1ec7c cho n\u01b0\u1edbc, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i th\u1eddi h\u1ea1n c\u0169. L\u1ea1i sai L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111i\u1ec1u tra c\u00e1c kho \u1edf kinh s\u01b0, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[10] Ph\u00e1n quan \u1edf Gi\u00e1m Lai Vu l\u00e0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec7n xin \u1ee9ng c\u1eed hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, l\u1ea1i t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eb1ng l\u1eddi l\u1ebd khoa tr\u01b0\u01a1ng, so s\u00e1nh m\u00ecnh v\u1edbi C\u01a1 \u0110\u00e1n, Cao Dao, Khu\u00ea, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 cho th\u1ea7n th\u1eed m\u1ed9t ng\u00e0y vi\u1ebft v\u1ea1n ch\u1eef, th\u1ea7n s\u1ebd kh\u00f4ng s\u1eeda m\u1ed9t ch\u1eef, m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u1ecdc ng\u00e0n ch\u1eef, th\u1ea7n s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t m\u1ed9t c\u00e2u.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, Vua v\u1ed9i tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, sai Trung th\u01b0 th\u1eed n\u0103m b\u00e0i lu\u1eadn, ba b\u00e0i t\u1ee5ng, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u00e0i th\u01a1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u1ea1n m\u1ed9t v\u1ea1n ch\u1eef. \u0110\u1ec1 ra xong, Mi\u1ec7n ho\u1ea3ng s\u1ee3, t\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ec9 xin \u1ee9ng c\u1eed hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng xin vi\u1ebft v\u1ea1n ch\u1eef, mong \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9. Vua b\u00e8n \u0111\u01b0a t\u1edd bi\u1ec3u \u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean cho xem. Mi\u1ec7n kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i g\u00ec n\u1eefa, \u0111\u1ebfn chi\u1ec1u ch\u1ec9 l\u00e0m xong n\u0103m b\u00e0i lu\u1eadn, m\u1ed9t b\u00e0i t\u1ee5ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ng\u00e0n ch\u1eef. T\u00e2u l\u00ean Vua xong, Vua sai h\u1ecfi v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n trong t\u1edd bi\u1ec3u, Mi\u1ec7n nh\u1eadn t\u1ed9i n\u00f3ng n\u1ea3y ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tham qu\u00e2n Ty h\u1ed9 \u1edf Li\u00ean Ch\u00e2u. Mi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u01b0 L\u0103ng.<\/p>\n<p>[11] T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n T\u1ec9nh Hoa m\u1ea5t. T\u1ec9nh Hoa c\u00f3 t\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c l\u00e0m quan, v\u1ee3 l\u00e0 Ph\u00f9ng th\u1ecb t\u00ednh nghi\u00eam kh\u1eafc, d\u1ea1y d\u1ed7 c\u00e1c con r\u1ea5t nghi\u00eam. Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u00e3 l\u00e0m quan to, v\u1eabn gi\u1eef l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ea9n th\u1eadn kh\u00f4ng suy gi\u1ea3m. V\u1ed1n l\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e0u, b\u1ed5ng l\u1ed9c l\u1ea1i nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p c\u00e1c con s\u1ed1ng xa hoa. Khi Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, em l\u00e0 Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, c\u00f9ng v\u1edbi T\u1ec9nh Hoa \u0111\u1ec1u l\u00e0m quan \u1edf B\u1eafc t\u1ec9nh, c\u00e1c ch\u00e1u l\u00e0m quan c\u00f3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, h\u1ecd h\u00e0ng \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t c\u0169ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, vinh hi\u1ec3n kh\u00f4ng ai s\u00e1nh b\u1eb1ng. Kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn ch\u01a1i, Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u b\u00ean c\u1ea1nh, kh\u00e1ch th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u00e1m ng\u1ed3i l\u00e2u, c\u00e1o t\u1eeb ra v\u1ec1. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong Qu\u1eadn phu nh\u00e2n. Khi Nghi\u00eau T\u1ea9u m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c, v\u00ec cha c\u00f2n l\u00e0m quan, ch\u1ec9 phong cho v\u1ee3, c\u00f2n m\u1eb9 th\u00ec theo t\u01b0\u1edbc phong c\u1ee7a ch\u1ed3ng. Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng bi\u1ec3u xin nh\u01b0\u1eddng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho l\u00e0 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng nghe. T\u1ec9nh Hoa m\u1ea5t \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, Vua mu\u1ed1n phong t\u1eb7ng m\u1eb9 \u00f4ng, h\u1ecfi \u00fd V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Tuy l\u1ec5 ch\u1ebf trong nh\u00e0 ch\u01b0a h\u1ebft tang, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban m\u1ec7nh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u1ea1i.&#8221;<\/i> B\u00e8n phong l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea3ng qu\u1eadn Th\u00e1i phu nh\u00e2n, sau ti\u1ebfn phong l\u00e0m \u0110\u1eb1ng qu\u1ed1c, b\u00e0 s\u1ed1ng h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i v\u1eabn kh\u1ecfe m\u1ea1nh.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, m\u1ed7i khi c\u00f3 chi\u1ebfu s\u1eafc li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho ti\u1ec3u l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb l\u1ed9 ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[13] Qu\u00e2n s\u1ee9 H\u1ed5 D\u1ef1c l\u00e0 L\u00fd T\u1ef1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Thanh Ch\u00e2u, v\u1ed1n nghi\u00eam kh\u1eafc trong vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd thu\u1ed9c h\u1ea1. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u00e0 B\u00e0ng \u0110\u1ee9c t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ed7i l\u1ea7m, s\u1ee3 b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng, b\u00e8n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 vu c\u00e1o L\u00fd T\u1ef1 b\u1ea3o ti\u1ec3u hi\u1ec7u s\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed, d\u00f2 x\u00e9t \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 l\u00e0m ph\u1ea3n. Vua nghi ng\u1edd vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i, sai C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu Th\u1ecb K\u1ef3 H\u00fac \u00e1p gi\u1ea3i B\u00e0ng \u0110\u1ee9c v\u1ec1 Thanh Ch\u00e2u, c\u00f9ng v\u1edbi Th\u00f4ng ph\u00e1n Ng\u1ee5y Th\u0103ng tra x\u00e9t, v\u00e0 d\u1eb7n H\u00fac n\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ch\u00e9m B\u00e0ng \u0110\u1ee9c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, B\u00e0ng \u0110\u1ee9c khai nh\u1eadn \u0111\u00e3 b\u1ecba \u0111\u1eb7t, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng v\u1ed1n t\u01b0\u1edfng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng truy c\u1ee9u k\u1ef9. L\u00fd T\u1ef1 c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ed9i danh m\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o r\u1ea5t n\u1eb7ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng minh x\u00e9t, cho ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec7n b\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh m\u1ea1ng, c\u1ea3m kh\u00e1i r\u01a1i l\u1ec7. H\u00fac t\u00e2u h\u1ebft s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00ean, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;Ph\u00e0m c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng, d\u00f9 l\u1edbn hay nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u00e9t r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh oan khu\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i th\u1ea5y L\u00fd T\u1ef1 qu\u1ea3n qu\u00e2n nghi\u00eam ch\u1ec9nh, li\u1ec1n th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u00f3. Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng H\u00fac t\u1ef1 \u00fd gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u1ea5u s\u1ef1, m\u1ed7i ng\u00e0y kh\u00f4ng qu\u00e1 n\u0103m ban, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p th\u00ec \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi T\u00e2y B\u1eafc, Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00ean \u0111i\u1ec7n, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u00e1c th\u00ec ph\u1ea3i ni\u00eam phong r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu c\u1ee7a C\u00e1p m\u00f4n ban ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[15] \u1ede Kinh \u0110\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai s\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n. Sai s\u1ee9 c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n, chia l\u00e0m n\u0103m l\u1ed9, m\u1ed7i l\u1ed9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, l\u1ec7nh cho h\u1ecd \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n<p>[16] Ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed9c Ng\u1ed9t N\u00ea l\u00e0 Danh Nhai, theo cha l\u00e0 Th\u1ecbnh C\u00e1t t\u1ed9c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1eaft gi\u1eef<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed9c Ng\u1ed9t N\u00ea l\u00e0 Danh Nhai, theo cha l\u00e0 Th\u1ecbnh C\u00e1t t\u1ed9c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1eaft gi\u1eef. 'B\u1eaft gi\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi\u1ebfm c\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. 'Th\u1ecbnh C\u00e1t t\u1ed9c', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, ph\u1ea7n truy\u1ec7n v\u1ec1 \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecbnh C\u00e1t', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 v\u1eady.\" id=\"return-footnote-230-3\" href=\"#footnote-230-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m ch\u1ee7 qu\u00e2n B\u1ea1ch Tr\u00ec. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Danh Nhai b\u00ed m\u1eadt nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u1ee5 d\u1ed7, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh tuy b\u1ec1 ngo\u00e0i gi\u1ea3 v\u1edd tu\u00e2n ph\u1ee5c tri\u1ec1u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec3m duy\u1ec7t binh m\u00e3 l\u1ea1i r\u1ea5t g\u1ea5p, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi. Danh Nhai b\u00e1o l\u00ean. Vua khen ng\u1ee3i, ban chi\u1ebfu an \u1ee7i, ban t\u1eb7ng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Ban t\u1eb7ng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c. '\u0110ai b\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111ai g\u1ea5m', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-230-4\" href=\"#footnote-230-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng b\u1ecb.<\/p>\n<p>[17] \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean Nghi V\u1ecb l\u00e0 T\u1ea7n H\u00e0n, Tri tr\u1ea5n nhung qu\u00e2n l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 \u0111\u1ec1u xin xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. Vua cho r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 tu\u00e2n ph\u1ee5c tri\u1ec1u c\u1ed1ng, s\u1ee3 m\u1ea5t l\u00f2ng tin, n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Khi \u0110\u1ee9c Minh m\u1edbi xin quy ph\u1ee5c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>&#8220;K\u1ebf Thi\u00ean chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t H\u00e0 Nam hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng ng\u1eebng binh \u0111ao, khi\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c lo l\u1eafng h\u01b0\u1edbng T\u00e2y. Nay n\u01b0\u1edbc h\u1eafn nguy ng\u1eadp, con c\u00e1i y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1eef ti\u00eau di\u1ec7t, sau n\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh s\u1ebd kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. Xin ban cho th\u1ea7n tinh binh, b\u1ea5t ng\u1edd t\u1ea5n c\u00f4ng, b\u1eaft \u0110\u1ee9c Minh gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, kh\u00f4i ph\u1ee5c H\u00e0 Nam th\u00e0nh qu\u1eadn huy\u1ec7n, th\u1eddi c\u01a1 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang mu\u1ed1n d\u00f9ng \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c \u0110\u1ee9c Minh, n\u00ean b\u1ecf qua th\u01b0 n\u00e0y kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eeb nay l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng c\u1ee7a h\u1ecdc quan Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c quan tri huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh, X\u00edch, K\u1ef3 ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n th\u1eadn, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[20] Ban chi\u1ebfu \u0111em ph\u00e9p v\u1ebd r\u1ed3ng c\u1ea7u m\u01b0a giao cho H\u1eefu ty kh\u1eafc b\u1ea3n ban h\u00e0nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay m\u1ed7i khi c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p h\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng t\u1eeb Nam H\u1ea3i \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ea5p h\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169. Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u1ec3 tang \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[22] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 d\u0169ng, t\u00e2m l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t, xin kh\u00f4ng d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb v\u0103n ch\u1ee9c \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Kinh H\u1ed3, Giang, Chi\u1ebft, Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f9ng Nha ti\u1ec1n, T\u1ec9nh ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>&#8220;S\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m hay nh\u00fat nh\u00e1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e2u ph\u1ea3i do n\u01a1i ch\u1ed1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> <i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 17)<\/i>.<\/p>\n<p>[23] Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Ho\u00e0nh, L\u1ea1c B\u00ecnh qu\u1eadn c\u00f4ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Cung b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m, th\u1ea5y \u00f4ng g\u1ea7y y\u1ebfu, n\u00e9t m\u1eb7t lo l\u1eafng. Con \u00f4ng l\u00e0 Tri\u1ec7u Th\u1eeba Kh\u00e1nh c\u1eaft th\u1ecbt \u0111\u00f9i m\u00ecnh \u0111\u1ec3 cho cha \u0103n. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, \u0110\u1ee9c Cung m\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn kh\u00f3c r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c B\u1ea3o T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, phong t\u01b0\u1edbc Th\u00e2n qu\u1ed1c c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, m\u01b0\u1eddi t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Kham C\u1ed1c, L\u00e3n Gia, T\u00f4ng Gia, Gi\u1ea3 Long, \u0110\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng, Ch\u01b0\u01a1ng M\u00ea \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[25] H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ee9c Minh r\u1ed1t cu\u1ed9c v\u1eabn ch\u01b0a t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1eadt, e r\u1eb1ng kh\u00f3 khi\u1ebfn h\u1eafn ho\u00e0n to\u00e0n tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ec9 n\u00ean b\u1ea3o h\u1eafn c\u1eed con tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 em ru\u1ed9t v\u00e0o kinh \u0111\u00f4 l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, c\u00f9ng d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c n\u1ed9i \u0111\u1ecba, d\u00f9 c\u00f3 tranh ch\u1ea5p c\u0169ng ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t x\u1eed. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u chi\u1ebfu th\u01b0 ch\u1ec9 ra ba vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. \u0110\u1ee3i khi em ru\u1ed9t h\u1eafn \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y \u0111\u1ed3ng \u00fd n\u0103m vi\u1ec7c m\u00e0 h\u1eafn mu\u1ed1n, t\u1ea1m th\u1eddi d\u00f9ng c\u00e1ch v\u1ed7 v\u1ec1 \u0111\u1ec3 tr\u00ec ho\u00e3n chi\u1ebfn tranh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng l\u1ea1i lo \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ec9 ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00e2ng c\u1ed1ng \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u00ec, c\u00f2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1ea7n m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i, n\u00ean l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, b\u1ea3o ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng t\u00ednh to\u00e1n; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi giao cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a bi\u00ean th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Minh li\u00ean ti\u1ebfp g\u00e2y h\u1ea5n v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean thu\u1ed9c b\u1ecb b\u1eaft \u0111i d\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1ea1i, c\u0169ng ph\u1ea3i l\u1eadp \u01b0\u1edbc th\u00fac nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c t\u00e1i ph\u1ea1m. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 th\u00fac gi\u1ee5c H\u1ea1 Th\u1ee7 V\u0103n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111\u1ebfn g\u1eb7p H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u1ec3 nh\u1eadn chi\u1ebfu th\u01b0, r\u1ed3i v\u1ec1 d\u1ee5 \u0110\u1ee9c Minh.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ph\u1ee7 Ch\u00e2u d\u00e2ng chim \u00f4 tr\u1eafng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1ea1i v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n ph\u00ed \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb theo l\u00e0m gi\u1eb7c, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u ho\u1eb7c t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u nguy hi\u1ec3m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n b\u1ecb nhi\u1ec1u b\u1ec7nh t\u1eadt, xin ban cho long n\u00e3o tr\u1eafng<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'n\u00e3o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-22 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-230-5\" href=\"#footnote-230-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, t\u00ea gi\u00e1c, l\u01b0u hu\u1ef3nh, an t\u1ee9c h\u01b0\u01a1ng, th\u1ea1ch anh tr\u1eafng v\u00e0 t\u00edm c\u00f9ng c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c kh\u00e1c, l\u1ea1i xin cung t\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. C\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0ng t\u00ean kh\u00e1c nhau, sai ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea1m d\u1ecbch gi\u1ea3i th\u00edch r\u1ed3i c\u1ea5p ph\u00e1t, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng vui m\u1eebng m\u00e0 v\u1ec1. Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ea1i phong cho 49 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c do T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0 L\u00fd Ba B\u1ed3 v.v&#8230; l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, sung ch\u1ee9c Th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c v\u00e0 Lang t\u01b0\u1edbng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i mua l\u00faa g\u1ea1o gi\u00e1 r\u1ebb, chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, ng\u1ed3i h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i l\u1edbn, xin nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc mua l\u1ea1i m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[30] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u1edf Tam qu\u00e1n ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c k\u1ecbp th\u1eddi, \u0111\u1ebfn khi Vua l\u00ean ng\u00f4i, ch\u1ec9 th\u00eam c\u1ea5p b\u1eadc v\u00e0 hu\u00e2n ch\u1ee9c trong l\u1ec5 t\u1ebf giao, n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf Tam qu\u00e1n, t\u1eeb n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 m\u1eb7c \u00e1o xanh \u0111\u00e3 20 n\u0103m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean. Do \u0111\u00f3, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Cao \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u0111\u1ecf v\u00e0 c\u00e1, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Tr\u1ea7n Sung, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Qu\u00fd Ki\u1ebfn Trung v\u00e0 Th\u1ea1ch Trung L\u1eadp \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00e2u n\u0103m. Cao l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh C\u1ee9c, cha c\u1ee7a Th\u1ee5. Sung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh \u0110\u00f4. Ki\u1ebfn Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[31] Ch\u00e2u V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Di\u1ec7u Nga, Di\u00ean Gia, Th\u1ee5c Ng\u00f4i v.v&#8230; d\u1eabn h\u01a1n 3.000 l\u1ec1u tr\u1ea1i, h\u01a1n 17.000 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1ea1n tr\u00e2u ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn xin quy ph\u1ee5. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i, ban cho \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, tr\u00e0, l\u1ee5a, l\u1ea1i phong cho Th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c Chi\u1ebft B\u00ecnh l\u00e0 T\u00e1t B\u1ed3 C\u00e1ch l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn, sung ch\u1ee9c \u0110\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ed9 l\u1ea1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c l\u1edbn \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung c\u1ea7u vi\u1ec7n, \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0a d\u00e2n ch\u00fang v\u1ec1 quy ph\u1ee5, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u do d\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn, Tri qu\u00e2n T\u00e0o V\u0129 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ee9c Minh c\u00f3 d\u00e3 t\u00e2m, nay kh\u00f4ng ch\u1eb7t c\u00e1nh m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, \u1eaft s\u1ebd bay cao.&#8221;<\/i> Ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 d\u1eabn k\u1ef5 binh ra kh\u1ecfi Th\u1ea1ch M\u00f4n, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Thi\u00ean \u0110\u00f4 S\u01a1n, ch\u1ec9 qua hai \u0111\u00eam, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ec1u tr\u1ea1i v\u1ec1. \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ea7n H\u00e0n d\u00e2ng s\u1edb khen c\u00f4ng c\u1ee7a V\u0129, c\u00f3 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, An ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi t\u1eeb khi h\u00f2a h\u1ea3o \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n, l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 ty chi\u00eau d\u1ee5 h\u1ecd. Th\u1ea7n lo ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nghi ng\u1edd, cho r\u1eb1ng chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 r\u01a1i v\u00e0o tay \u0111\u1ecbch, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n th\u00eam v\u00e0o nh\u1eefng c\u00e2u nh\u01b0 tr\u1ed1n tr\u00e1nh thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, \u0111\u1ec3 h\u1ecd kh\u00f4ng nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i> Vua xem xong, b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o Th\u1eeba C\u1ee7 r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu tuy\u00ean s\u1eafc c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch, th\u00ec n\u00ean t\u00e2u tr\u00ecnh vi\u1ec7c \u0111\u00f3 ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eeba \u0111\u1eb7t An ph\u1ee7 ty, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m n\u00f4ng. Nh\u01b0ng Th\u1eeba C\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda \u0111\u1ed5i chi\u1ebfu ch\u1ec9, vi\u1ec7n d\u1eabn chuy\u1ec7n Th\u00e1i th\u00fa Nh\u1eef Nam \u0111\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 Tr\u00f9ng Ho\u00e0ng Nhu v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Chu Tr\u1ecdng C\u01b0 kh\u00f4ng thu ti\u1ec1n X\u00edch Tr\u1eafc, xin tr\u1ecb t\u1ed9i Th\u1eeba C\u1ee7.&#8221;<\/i> Vua cho r\u1eb1ng Th\u1eeba C\u1ee7 c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khoan h\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[33] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng d\u00e2n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u1ecb ph\u00e1t ph\u1ed1i l\u00e0m l\u00ednh, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y ho\u1eb7c t\u00ecnh ti\u1ebft kh\u00f3 tha th\u1ee9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00e1t ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e0m l\u00ednh lao th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c L\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1 ty r\u1eb1ng binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 b\u1ecb b\u1eaft ho\u1eb7c t\u1ef1 th\u00fa, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n n\u01a1i \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n x\u1eed l\u00fd, m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 ty \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Ti\u1ebft Nhan d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ebfn, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Ti\u1ebft Nhan d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u00f4ng. 'D\u1eddi' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ed3', 'n\u00f3i', 'd\u00e2n' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 89, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b: Qu\u1ef3 Ch\u00e2u 'Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t \u1edf th\u00e0nh B\u1ea1ch \u0110\u1ebf, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 d\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh'.\" id=\"return-footnote-230-6\" href=\"#footnote-230-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, xin l\u1ec7nh cho h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf \u0111\u1ea5t h\u00e0ng n\u0103m l\u00e0 23.000 quan; l\u1ea1i n\u00f3i trong th\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng quan x\u00e1 c\u00f3 l\u1ea5n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t d\u00e2n. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u1ea5t 10.000 quan, s\u1ed1 \u0111\u1ea5t l\u1ea5n chi\u1ebfm ph\u1ea3i k\u00ea r\u00f5 s\u1ed1 m\u1eabu t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e0 tr\u1ea3 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[36] C\u1ea5m c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng quan k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi thu\u1ed9c quan trong b\u1ed9, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng sao Chu B\u00e1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh do \u0111\u1ee9c th\u00e1nh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi m\u00e0 thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec3n l\u1ed9. Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 c\u1ea9n tr\u1ecdng, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00e0ng ph\u1ea3i khi\u00eam t\u1ed1n lo s\u1ee3. V\u00ec k\u1ebb s\u1ee3 lo\u1ea1n th\u00ec tr\u1ecb \u1eaft h\u01b0ng th\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi lo nguy th\u00ec an \u1eaft l\u00e2u d\u00e0i. X\u01b0a kia nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, lo kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh, xa x\u1ec9 v\u00f4 \u0111\u1ed9, s\u0103n b\u1eafn v\u00f4 ch\u1eebng, \u00e2m nh\u1ea1c kh\u00f4ng ti\u1ebft ch\u1ebf, ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u0103m lo, b\u01b0ng b\u00edt kh\u00f4ng tr\u1eeb, can gi\u00e1n kh\u00f4ng nghe. T\u00e1m \u0111i\u1ec1u lo \u1ea5y, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, th\u1eadt \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t xa tr\u0103m \u0111\u1eddi. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed7i ng\u00e0y l\u00e0m m\u1edbi \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, d\u00f9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u0169ng kh\u00f4ng ki\u00eau ng\u1ea1o, th\u00ec d\u00f9 sao l\u00e0nh kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u1ea7n c\u0169ng xin ch\u00fac m\u1eebng v\u1eadn n\u01b0\u1edbc c\u00e0ng h\u01b0ng th\u1ecbnh, s\u1eed xanh th\u00eam r\u1ea1ng r\u1ee1. N\u1ebfu kh\u00e1c v\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, th\u00ec d\u00f9 sao l\u00e0nh c\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, d\u1ef1a v\u00e0o c\u01a1 \u0111\u1ed3 gi\u00e0u m\u1ea1nh, \u1edf trong v\u1eadn h\u1ed9i h\u01b0ng th\u1ecbnh, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng ch\u00ednh s\u1ef1 m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nguy lo\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft. Hu\u1ed1ng chi nay hai ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y b\u1eafc tuy \u0111\u00e3 ng\u1eebng chi\u1ebfn tranh, nh\u01b0ng so v\u1edbi vi\u1ec7c x\u01b0a kia qu\u1ef3 g\u1ed1i x\u01b0ng th\u1ea7n, quy ph\u1ee5 trong l\u00f2ng, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00e1c m\u00e0 l\u1ec5 kh\u00e1c, h\u00e1 ch\u1eb3ng n\u00ean lo l\u1eafng sao?&#8221;<\/i> Vua xem s\u1edb khen ng\u1ee3i, b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri B\u1ea1ch l\u00e0m quan can gi\u00e1n \u1edf ngo\u00e0i m\u00e0 l\u00f2ng v\u1eabn h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1eadt l\u00e0 bi\u1ebft r\u00f5 ch\u1ee9c ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh.&#8221;<\/i> \u0110\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[38] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i sai T\u1ea3 \u0111\u00f4 \u00e1p nha H\u1ea1 V\u0129nh Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng thu\u1ebf bu\u00f4n b\u00e1n v\u00e0 l\u1ee3i t\u1ee9c mu\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u \u1edf hai x\u1ee9 \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean n\u1ed9p hai ph\u1ea7n v\u00e0ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c n\u1ed9p hai ph\u1ea7n v\u00e0ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, 'hai ph\u1ea7n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'm\u1ed9t ph\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 17-14 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2u 'hai ph\u1ea7n n\u1ed9p v\u00e0ng'.\" id=\"return-footnote-230-7\" href=\"#footnote-230-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, ai mu\u1ed1n n\u1ed9p th\u00ec t\u00f9y \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n xin cho n\u1ed9p m\u1ed9t n\u1eeda b\u1eb1ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, c\u00f2n hai ph\u1ea7n b\u1eb1ng v\u00e0ng, Vua nghe n\u00f3i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u01a1i kh\u00f4ng s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0ng, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[40] T\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho c\u00e1c quan Ty l\u1ee5c v\u00e0 L\u1ee5c t\u00e0o \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111ang s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ngh\u1ec9 ng\u01a1i, v\u00ec tr\u1eddi qu\u00e1 n\u00f3ng.<\/p>\n<p>[42] L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o th\u00ec ki\u1ec3m tra binh l\u00ednh c\u00e1c ch\u00e2u gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt, ghi ch\u00e9p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, b\u00e3i b\u1ecf kho\u1ea3n thu\u1ebf ti\u1ec1n \u0111\u00f3ng h\u00e0ng n\u0103m v\u1ec1 v\u1ecbt ngan c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00e2y \u0111ai b\u1eb1ng ng\u1ecdc v\u00e0ng v\u00e0 s\u1eebng t\u00ea gi\u00e1c, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quan ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111eo v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng. C\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1eeb Ch\u01b0 ty s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng, khi ra v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u \u0111en, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n. T\u1eeb nay, nh\u1eefng ai tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i, thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf, xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft giao cho H\u1eefu ty b\u00e0n x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, n\u1ebfu l\u00e2u d\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00ec thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ph\u1ea3i tr\u00e1i, ban b\u1ed1 t\u1ea5t c\u1ea3, e r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i \u0111\u1ea1o c\u1ea9n tr\u1ecdng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u00e1c khanh h\u00e3y ghi nh\u1edb. V\u1ea3 l\u1ea1i, vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 hay kh\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ch\u00ednh n\u00ean n\u00f3i h\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[46] Chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n v\u1edbi th\u1eddi h\u1ea1n b\u1ea3y n\u0103m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, t\u1eeb sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 th\u00ec t\u00ednh l\u1ea1i th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng H\u00fac l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 Nam t\u00e0o. H\u00fac l\u00e0 em c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n. T\u1eeb khi \u0110\u00e1n n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, H\u00fac tr\u00e1nh hi\u1ec1m nghi, kh\u00f4ng c\u00f2n tham gia x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng H\u00fac tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri huy\u1ec7n C\u00e2u Th\u1ecb, thanh li\u00eam v\u00e0 c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00ednh t\u1ee5c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-230-8\" href=\"#footnote-230-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng v\u00ec anh trai gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Vua n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u00e1n: <i>&#8220;T\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 s\u1ef1 nhanh nh\u1eb9n c\u1ee7a H\u00fac, Tr\u1eabm v\u1ed1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft, v\u00e0 c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n nghe n\u00f3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 li\u00eau t\u00e1 \u1edf kinh ph\u1ee7.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n v\u00ec tr\u00e1nh hi\u1ec1m nghi n\u00ean kh\u1ea9n kho\u1ea3n t\u1eeb ch\u1ed1i, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, anh em c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u0169ng nhi\u1ec1u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec khanh m\u00e0 khi\u1ebfn h\u1ecd b\u1ecb ch\u00ecm n\u1ed5i.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, xin h\u00e3y cho \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m ch\u1ee7 ph\u00e1n \u1edf Nam t\u1ec9nh, m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u00e0n nh\u00e3<a class=\"footnote\" title=\"'Xin h\u00e3y' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'nguy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-230-9\" href=\"#footnote-230-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i mu\u1ed1n phong cho H\u00fac l\u00e0m Tam ty ph\u00e1n quan, nh\u01b0ng \u0110\u00e1n v\u1eabn c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u00e1i \u00fd \u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. V\u00e0i ng\u00e0y sau, H\u00fac d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, Vua ban cho \u00e1o t\u00eda v\u00e0 \u0111ai ng\u1ecdc h\u00ecnh c\u00e1, n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u00e1n: <i>&#8220;Tr\u1eabm s\u01a1 su\u1ea5t, kh\u00f4ng bi\u1ebft em khanh v\u1eabn c\u00f2n m\u1eb7c \u00e1o xanh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u l\u00e0 L\u0103ng S\u00e1ch c\u00f9ng v\u1edbi Duy\u00ean h\u1ea3i an ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u00e0 Thi\u1ec7u Di\u1ec7p b\u00e0n b\u1ea1c ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, lo li\u1ec7u vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, S\u00e1ch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c con c\u1ee7a L\u00ea Ho\u00e0n tranh nhau k\u1ebf v\u1ecb, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng, b\u1ed1 tr\u00ed tr\u1ea1i s\u00e1ch, quan thu\u1ed9c ly t\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"Quan thu\u1ed9c ly t\u00e1n: 'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 27-4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-230-10\" href=\"#footnote-230-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, d\u00e2n ch\u00fang nghi ng\u1edd s\u1ee3 h\u00e3i. Th\u1ee7 l\u0129nh Ho\u00e0ng Kh\u00e1nh T\u1eadp, Ho\u00e0ng T\u00fa Loan c\u00f9ng h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec kh\u00f4ng theo l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, b\u1ecb gi\u1ebft c\u1ea3 th\u00e2n t\u1ed9c, ch\u1ea1y sang Li\u00eam Ch\u00e2u, xin ph\u00e1i qu\u00e2n m\u00e3, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giao Ch\u1ec9, Kh\u00e1nh T\u1eadp nguy\u1ec7n l\u00e0m ti\u00ean phong, h\u1eb9n ng\u00e0y ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. B\u1ecdn th\u1ea7n b\u00e0n r\u1eb1ng, n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi xin, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa b\u1ea3n \u0111\u1ea1o, th\u00eam hai ba ngh\u00ecn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 Kinh H\u1ed3, th\u1ee7y b\u1ed9 c\u00f9ng ti\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ngay.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00ea Ho\u00e0n ti\u1ebfp t\u1ee5c tu\u00e2n theo ch\u1ee9c c\u1ed1ng, t\u1eebng sai con v\u00e0o ch\u1ea7u, bi\u1ec3n c\u1ea3 y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng m\u1ea5t l\u00f2ng trung thu\u1eadn. Nay nghe tin \u00f4ng ta ch\u1ebft, ch\u01b0a k\u1ecbp vi\u1ebfng th\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 v\u1ed9i \u0111\u00e1nh k\u1ebb m\u1ea5t, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3?&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho S\u00e1ch an \u1ee7i h\u1ecd<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho S\u00e1ch an \u1ee7i h\u1ecd: 'B\u00e8n' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u1ef1c', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 4-27 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-230-11\" href=\"#footnote-230-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Kh\u00e1nh T\u1eadp v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p y th\u1ef1c theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, ban ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129. Di\u1ec7p v\u00e2ng chi\u1ebfu, b\u00e8n g\u1eedi th\u01b0 cho Giao Ch\u1ec9, r\u0103n b\u1ea3o uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu c\u00f2n t\u00e0n h\u1ea1i l\u1eabn nhau, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t, s\u1ebd ph\u00e1i qu\u00e2n h\u1ecfi t\u1ed9i, h\u1ecd L\u00ea s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai. Minh H\u1ed9 s\u1ee3 h\u00e3i, li\u1ec1n t\u00f4n Long \u0110\u00ecnh l\u00e0m ch\u1ee7 qu\u00e2n s\u1ef1. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Di\u1ec7p \u0111em l\u1ec5 v\u1eadt c\u1ee7a L\u00ea Ho\u00e0n ban cho t\u00e2n ch\u1ee7. Di\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u1ed7 v\u1ec1 ngo\u1ea1i di, n\u00ean t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh t\u00edn, chi b\u1eb1ng \u0111\u1ee3i Long \u0110\u00ecnh c\u1ed1ng ph\u1ee5ng, r\u1ed3i gia phong t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 ban \u00e2n s\u1ee7ng.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 nghe theo.<\/p>\n<p>[49] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n gi\u1ea3m nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u1ea5t, sau \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf ch\u00fang, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu quan c\u00f3 khi v\u00ec l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u00e0ng n\u0103m kinh k\u1ef3 thu nh\u1eadn thu\u1ebf l\u1ee5a t\u1eeb d\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ri\u00eang m\u1ed9t n\u01a1i, c\u1eed quan c\u00f9ng v\u1edbi Tham qu\u00e2n Ty l\u1ee5c c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y, khi xong vi\u1ec7c n\u1ebfu c\u00f3 d\u01b0 th\u1eeba th\u00ec chia \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c quan \u1edf kinh ph\u1ee7, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 thu nhi\u1ec1u c\u1ee7a d\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Vua t\u1eebng l\u00e0m Do\u00e3n \u1edf kinh ph\u1ee7, bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3.<\/p>\n<p>[50] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c d\u1ef1a tr\u00ean th\u00e2m ni\u00ean, ch\u01b0a t\u1eebng x\u00e9t \u0111\u1ebfn t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Ch\u1ee7 s\u1ef1 m\u00e0 v\u1eabn m\u01a1 h\u1ed3 v\u1ec1 ch\u1ee9c tr\u00e1ch. H\u00f4m \u0111\u00f3, trong cung \u0111\u01b0a ra ba vi\u1ec7c c\u00f4ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c Ch\u1ee7 s\u1ef1 tr\u1edf xu\u1ed1ng xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t c\u00f9ng Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u1ec5 ph\u00f2ng l\u00e0 Do\u00e3n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn \u1edf l\u1ea1i Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t. H\u00f4m sau, Vua th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t. H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Ch\u1ee7 s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u00e1c ph\u00f2ng, t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, ba m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0 l\u1ec7nh s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u1ee7 khuy\u1ebft Ch\u1ee7 s\u1ef1, m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec7nh s\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban y ph\u1ee5c v\u00e0 b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Ch\u1ee7 s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi L\u1ec7nh s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u1eb7t h\u00e0ng ng\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c sai ph\u00e1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t con ng\u1ef1a. Phong Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t l\u00e0m T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169; Do\u00e3n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn l\u00e0m T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u00e1c ph\u00f2ng.<\/p>\n<p><i>(Do\u00e3n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[51] N\u0103m \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 ty t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan tr\u1edf xu\u1ed1ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5, Vua c\u0169ng l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t b\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u00f4ng, ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u00e2ng cao \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, sai Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n Ph\u00fac, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n, B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u1ea8n \u0111i tu\u1ea7n tra b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00ea. N\u1eeda \u0111\u00eam, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng tr\u00e0n v\u00e0o ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh, ph\u00e1 h\u1ee7y \u0111\u00ea ngo\u00e0i, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda, l\u1eadp t\u1ee9c s\u1eeda ch\u1eefa ng\u0103n ch\u1eb7n. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, tr\u1eddi v\u1eeba s\u00e1ng, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, khen ng\u1ee3i v\u00e0 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia s\u1eeda \u0111\u00ea, ban ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea ph\u00eda nam, ch\u1ea3y v\u00e0o ch\u00e2u B\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'B\u1ea1c ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0o ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16 t\u1edd 2 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-230-12\" href=\"#footnote-230-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng L\u00e3ng \u0110\u00e3ng ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0o s\u00f4ng Ho\u00e0i. L\u1eadp t\u1ee9c sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u00c2m, \u0111\u1ed1c th\u00fac \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ti\u1ec1n Chi\u00eau Th\u1ecbnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecbt c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1eb7c t\u1ed9i Chi\u00eau Th\u1ecbnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, gi\u00e1ng ch\u1ee9c h\u1ecd. L\u1ea1i sai N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n H\u1eefu \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u c\u00f4ng tr\u00ecnh, ra l\u1ec7nh cho quan huy\u1ec7n cung c\u1ea5p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean, m\u1edf kho, chu\u1ea9n b\u1ecb thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, thu nh\u1eb7t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, \u0111\u1ee3i khi s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169 m\u1edbi v\u1ec1.<\/p>\n<p>[54] Th\u01b0\u1ee3ng \u0111ang \u0111\u1ec3 tang Minh \u0110\u1ee9c th\u00e1i h\u1eadu, b\u00ean ngo\u00e0i tuy theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tang m\u1ed9t th\u00e1ng, nh\u01b0ng trong cung v\u1eabn m\u1eb7c \u0111\u1ed3 tang tr\u1eafng ba n\u0103m, tr\u1eeb khi c\u00f3 l\u1ec5 kh\u1ea3i ho\u00e0n ho\u1eb7c t\u1ebf giao mi\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, qu\u1ea7n th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin. Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, m\u1edbi cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[55] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng c\u1ed1ng, li\u1ec1n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi gi\u1eef \u0111\u00fang \u0111\u1ecba ph\u1eadn. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00f3 b\u1ed1n t\u1ed9c Di\u1ec7p Th\u1ecb, Phan, B\u1ea3o, Ti\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung, T\u1ea7n H\u00e0n xu\u1ea5t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n. \u0110\u1ee9c Minh t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xin x\u1eed theo h\u00ecnh lu\u1eadt. T\u1ea7n H\u00e0n n\u00f3i b\u1ed1n t\u1ed9c n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 th\u1ee5c h\u1ed9, nay tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 c\u0169, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1edbi chi\u00eau n\u1ea1p. B\u00e8n ra chi\u1ebfu cho T\u1ea7n H\u00e0n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e1o cho \u0110\u1ee9c Minh, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[56] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u1ea7n nhi\u1ec1u v\u00ec th\u00f9 ri\u00eang, vu c\u00e1o ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, quan l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. L\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecb giam n\u1eb7ng th\u00ec tr\u00f3i tay, b\u1eaft tr\u1ebb con cho \u0103n, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00f3i kh\u00e1t; kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9, c\u00f9ng giam chung m\u1ed9t ng\u1ee5c.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9, ch\u00e2u, ph\u1ee7 khi x\u00e9t h\u1ecfi gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ch\u00fang vu c\u00e1o \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn, ph\u1ea3i cho \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u00fang gi\u1edd, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1ec7nh th\u00ec ch\u1eefa tr\u1ecb, l\u1ea1i ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 giam ri\u00eang ph\u00f2ng.<\/p>\n<p>[57] Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh thay th\u1ebf. Trung Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u, v\u1eeba m\u1edbi \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an tr\u1edf v\u1ec1, Vua s\u1ee3 \u00f4ng ng\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng xa, b\u00e8n l\u1ec7nh Trung th\u01b0 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. Trung Ch\u00e1nh n\u00f3i: <i>&#8220;\u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 \u0111\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, qu\u1ed1c gia giao ph\u00f3, d\u00e1m kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng b\u00e1o \u0111\u00e1p.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u. Vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd r\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y giao cho nha hi\u1ec7u, nh\u01b0ng Tam ty cho ph\u00e9p c\u00e1c h\u00e0o t\u1ed9c \u1edf Ch\u00e2u t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh quy\u1ec1n, Trung Ch\u00e1nh b\u00e8n t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i vi\u1ec7c giao cho nha hi\u1ec7u nh\u01b0 c\u0169, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai s\u1ee9 truy\u1ec1n ch\u1ec9. \u00d4ng \u1edf qu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m n\u0103m, tu\u00e2n theo quy ch\u1ebf c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n l\u1ee3i. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Trung Ch\u00e1nh thay Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n kh\u00f4ng n\u00ean, Vua c\u0169ng h\u1ecfi \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i Trung Ch\u00e1nh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c quy c\u1ee7 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng hay t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, l\u00e2u sau m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi ph\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n bi\u1ebft d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300a\u0110\u00f4ng Trai K\u00fd\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n.)<\/i><\/p>\n<p>[58] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u binh l\u00ednh \u1edf Ch\u00e2u Phu Ch\u00e2u v\u1ec1 doanh c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111i tr\u1ea5n th\u1ee7 \u1edf l\u1ed9 Phu Di\u00ean th\u00ec d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Phu Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i l\u00e2n c\u1eadn c\u00f3 c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. V\u00ec Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5c, bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y t\u1ea1m y\u00ean.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;Kinh ph\u1ee7 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, quan l\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang x\u1ea3o quy\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan c\u00e0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Khi Tr\u1eabm c\u00f2n l\u00e0m do\u00e3n kinh th\u00e0nh, c\u00f3 k\u1ebb say r\u01b0\u1ee3u ph\u1ea1m l\u1ec7nh gi\u1edbi nghi\u00eam, h\u1ecfi ra th\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thu\u00ea cho nh\u00e0 gi\u00e0u. Tr\u1eabm cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u00e0 th\u00f3i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a d\u00e2n gi\u00e0u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thu\u00ea g\u00e2y ra, tuy h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u1ed9i, nh\u01b0ng Tr\u1eabm b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra, chuy\u1ec3n sang ty kh\u00e1c x\u00e9t h\u1ecfi, th\u00ec k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i qu\u1ea3 l\u00e0 ch\u1ee7 nh\u00e2n. L\u1ea1i n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ty \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c ch\u1ec9 chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu s\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i, Tr\u1eabm b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh m\u1ed7i qu\u00fd thay m\u1ed9t l\u1ea7n, v\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u1ecd l\u00e0m l\u00e2u m\u00e0 sinh ra gian tr\u00e1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[60] H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1ed1ng B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan ti\u1ebfn c\u1eed Th\u1eeba th\u1ee5 s\u1ee9 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t qu\u00e2n ch\u00ednh, th\u0103m d\u00f2 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, hu\u1ed1ng chi h\u1ecd th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00e0o t\u00e2u b\u00e1o, \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 h\u00e0nh vi c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed Th\u1eeba th\u1ee5 s\u1ee9 th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Ph\u1ee7 Th\u1ee7y m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 n\u0103m l\u1ea7n, n\u1ed9p kh\u00ed gi\u00e1p, th\u1ec1 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 v\u1eabn x\u00e2m l\u1ea5n nh\u01b0 c\u0169. B\u1ea5y gi\u1edd, M\u00f4ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u, t\u1ef1 xin v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i tr\u01b0\u1edbc. Nghi Ch\u00e2u t\u00e2u l\u00ean. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu cho quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng d\u1ee5 M\u00f4ng \u0110i\u1ec1n, n\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1ea1i h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 gia s\u00fac \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a d\u00e2n, th\u00ec s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1eafn.<\/p>\n<p>[62] Sau khi Giao Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, L\u00ea Long \u0110\u00ecnh t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Khai Minh V\u01b0\u01a1ng, g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam, mu\u1ed1n c\u1eed em trai v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn c\u1ed1ng. Thi\u1ec7u Di\u1ec7p v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u01b0a danh hi\u1ec7u c\u1ee7a h\u1eafn, kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u00e0 ch\u1ec9 t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01a1i hoang d\u00e3 xa x\u00f4i, phong t\u1ee5c kh\u00e1c l\u1ea1, kh\u00f4ng hi\u1ec3u l\u1ec5 nghi, c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1 \u0111\u00e2u.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n ban chi\u1ebfu cho Thi\u1ec7u Di\u1ec7p v\u00e0 c\u00e1c quan truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd ch\u1ec9, b\u1ea3o h\u1eafn b\u1ecf danh hi\u1ec7u ng\u1ee5y th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[63] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ed1ng 150 con ng\u1ef1a, t\u1ea1 \u01a1n v\u00ec nh\u1eefng v\u1eadt ban t\u1eb7ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Vua ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng c\u00f9ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ec5. R\u1ed3i ban chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd d\u1ee5 s\u1ee9 gi\u1ea3, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ea1 \u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho V\u1ecb Ch\u00e2u v\u00e0 Tr\u1ea5n Nhung Qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng tr\u00e2u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u1ec3 khao th\u01b0\u1edfng, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau d\u00f9ng l\u1ee3n v\u00e0 d\u00ea thay th\u1ebf, c\u00f2n tr\u00e2u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean th\u00ec \u0111\u01b0a h\u1ebft v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba c\u1ea5p cho n\u00f4ng d\u00e2n.<\/p>\n<p>[66] Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>&#8220;Qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i ch\u1ed7, nhi\u1ec1u t\u01b0\u1edbng l\u0129nh n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 c\u00f4ng lao gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng khi ch\u1ee9c v\u1ee5 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i khuy\u1ebft th\u00ec l\u1ea1i t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1eeb trong qu\u00e2n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay ph\u00f3 binh m\u00e3 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 th\u00ec do qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn.<\/p>\n<p>[67] Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n M\u00e3 b\u1ed9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thi\u1ebfu h\u1ee5t ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Nay tuy th\u1eddi b\u00ecnh, nh\u01b0ng vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trai tr\u00e1ng \u1edf v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, nh\u01b0ng Tr\u1eabm ngh\u0129 l\u1ea5y n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung qu\u00e2n ng\u0169 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 con em, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n n\u1ed1i nghi\u1ec7p cha anh \u0111i l\u00ednh, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng cha anh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c m\u1ed9t qu\u00e2n kh\u00e1c nhau, n\u00ean ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t, v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng d\u00e1m \u1ee9ng m\u1ed9. Nay c\u00f3 th\u1ec3 ra l\u1ec7nh cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp ng\u0169 v\u00e0o qu\u00e2n c\u1ee7a cha anh.&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u01b0\u1eddng theo cha anh \u0111i chinh chi\u1ebfn, quen thu\u1ed9c v\u1edbi binh gi\u00e1p v\u00e0 \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1ea1i tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 l\u1ea5y \u0111i nh\u00e2n l\u1ef1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u00fang l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, sai Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean quan kinh th\u00e0nh l\u00e0m ch\u1ee9c Tri ph\u00e1n s\u1ef1 L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh, \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111i tu\u1ea7n tra c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Bi\u00ean T\u00fac, ch\u1ee9c Tri s\u1ef1 L\u01b0u th\u1ee7 ty.<\/p>\n<p>[69] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Trung V\u0169 l\u00e0 Cao Qu\u1ef3nh b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn th\u0103m nh\u00e0 \u00f4ng. Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n gh\u00e9t Cao Qu\u1ef3nh v\u00ec \u00f4ng theo phe Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0 c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng lao c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e2u 'c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng lao c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean' thi\u1ebfu ch\u1eef 'Chu\u1ea9n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-230-13\" href=\"#footnote-230-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Cao Qu\u1ef3nh tuy l\u00e2u n\u0103m n\u1eafm gi\u1eef c\u1ea5m binh, lo vi\u1ec7c t\u00fac v\u1ec7, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng l\u1eadp c\u00f4ng ph\u00e1 \u0111\u1ecbch. Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e2u 'Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi' ch\u1eef 'v\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'm\u00f4n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-230-14\" href=\"#footnote-230-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 s\u1ee7ng \u00e1i c\u00f4ng th\u1ea7n, n\u1ebfu d\u00f9ng cho Cao Qu\u1ef3nh th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n th\u00f4i. Khi Cao Qu\u1ef3nh m\u1ea5t, H\u1eefu ty t\u00e2u n\u00ean b\u00e3i tri\u1ec1u m\u1ed9t ng\u00e0y, nh\u01b0ng Vua cho r\u1eb1ng Cao Qu\u1ef3nh ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u00e3i tri\u1ec1u hai ng\u00e0y.<\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u00fa tr\u1ecdng h\u00f2a thu\u1eadn c\u00f4ng b\u1eb1ng. Cao Qu\u1ef3nh n\u1eafm c\u1ea5m qu\u00e2n, ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e0n vi\u1ec7c qu\u00e2n v\u1edbi ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng. Qu\u1ef3nh tuy hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd, nh\u01b0ng c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u00fac t\u00f9y h\u1ee9ng. C\u00f3 l\u1ea7n m\u1ed9t qu\u00e2n l\u00ednh thu\u1ed9c quy\u1ec1n B\u1ea3n s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00e1c, nh\u01b0ng B\u1ea3n s\u01b0\u01a1ng gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng cho \u0111i, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t kh\u00f4ng ph\u1ee5c, c\u00f9ng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Cao Qu\u1ef3nh. Qu\u1ef3nh h\u1ecfi xong, qu\u00e1t r\u1eb1ng: &#8216;Ngay h\u00f4m nay ph\u1ea3i \u0111i l\u00e0m.&#8217; Tuy kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t, nh\u01b0ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i. M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Qu\u1ef3nh b\u1ea5t ng\u1edd tri\u1ec7u ch\u1ee7 l\u1ea1i B\u1ea3n s\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, truy\u1ec1n ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec \u0111\u00e3 chi\u1ec1u theo \u00fd c\u1ee7a B\u1ea3n s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 hi\u1ec7u. L\u1ea1i c\u00f3 l\u1ea7n nh\u00e2n vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111i ngang qua doanh tr\u1ea1i, ti\u1ec3u hi\u1ec7u kh\u00f4ng k\u1ecbp ra \u0111\u00f3n, li\u1ec1n b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp. Nh\u01b0 th\u1eddi V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau n\u1eafm qu\u00e2n, c\u0169ng c\u00f3 ti\u1ec3u hi\u1ec7u kh\u00f4ng k\u1ecbp ra \u0111\u00f3n ngo\u00e0i doanh, t\u1ea3 h\u1eefu xin tr\u1ecb t\u1ed9i, Si\u00eau n\u00f3i: &#8216;N\u1ebfu l\u00e0 l\u00fac t\u1eadp luy\u1ec7n, tu\u1ea7n tra m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00fang gi\u1edd th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng nay l\u00e0 l\u00fac ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u0111i vi\u1ec7c ri\u00eang, sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi ta?&#8217; Nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd nh\u1ea5t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gh\u00e9t Cao Qu\u1ef3nh v\u00ec theo phe Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bia c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh do V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea so\u1ea1n, nh\u01b0ng Khu\u00ea c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean Vua \u0111i tu\u1ea7n ph\u00eda nam, b\u1ecb Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n qu\u00e1t n\u00ean th\u00f4i. \u0110\u00e3 t\u1eebng bi\u1ec7n lu\u1eadn r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u00e2u thu\u1eabn.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh ch\u00e9p r\u1eb1ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ng\u0103n Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m b\u1ec7nh. X\u00e9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, B\u1ea3n truy\u1ec7n sai, c\u00f3 l\u1ebd s\u1eed quan \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ng\u1ea7m che gi\u1ea5u cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban cho Qu\u1ea3ng Nam ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c Th\u00e1nh Hu\u1ec7, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p n\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh cho d\u00e2n.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Ph\u00fac Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng L\u1ea1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng X\u00e1n v\u00e0 M\u1ea1c Chinh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi hai t\u00ean c\u01b0\u1edbp. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, s\u1ebd b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n. Vua cho r\u1eb1ng phong t\u1ee5c v\u00f9ng xa kh\u00f4ng th\u1ec3 xem nh\u1eb9, b\u00e8n ban t\u01b0\u1edbc C\u00f4ng S\u0129 cho c\u1ea3 hai, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng hai v\u1ea1n ti\u1ec1n v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf ba n\u0103m.<\/p>\n<p>[72] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0a t\u1ed9i nh\u00e2n v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty d\u1eabn ra \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t r\u1ea5t phi\u1ec1n ph\u1ee9c, xin ch\u1ec9 cho b\u1ea3n ty theo l\u1ec7 gi\u00e1ng c\u1ea5p v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm lo r\u1eb1ng trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty t\u1eeb nay l\u1ea5y l\u1eddi khai g\u1eedi l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean, giao cho c\u00e1c ty thi h\u00e0nh. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan \u1ee9c, l\u1eadp t\u1ee9c cho d\u1eabn ra g\u1eb7p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] Vua \u0111\u00e3 d\u00f9ng ph\u00e9p m\u1edbi do L\u00fd Ph\u1ed5, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, nh\u01b0ng v\u1eabn lo ch\u01b0a n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft y\u1ebfu l\u0129nh, b\u00e8n sai Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Tu\u1ea5n, L\u01b0u T\u1ed1ng v\u00e0 Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf c\u00f9ng v\u1edbi Tam ty xem x\u00e9t l\u1ea1i ph\u00e9p c\u0169, so s\u00e1nh l\u1ee3i h\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3 ph\u00e9p m\u1edbi v\u1eeba thi h\u00e0nh, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u00f2n nghi ng\u1ea1i, kh\u00f4ng d\u00e1m mua b\u00e1n k\u1ecbp th\u1eddi, nh\u01b0ng s\u1ed1 v\u00e0ng l\u1ee5a n\u1ed9p \u1edf c\u00e1c s\u1edf thu\u1ebf \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c so s\u00e1nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin kh\u00f4ng b\u00e0n th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0o th\u00e1ng M\u1ea1nh thu, c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c cung c\u1ea5p ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c chu \u0111\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef ng\u1ee7 ngay tr\u00ean \u0111i\u1ec7n, g\u00e2y \u1ed3n \u00e0o b\u1ea5t k\u00ednh. Vua ra chi\u1ebfu cho l\u00e0m ri\u00eang m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong mi\u1ebfu, giao cho T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 qu\u1ea3n l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ee7 \u1edf h\u00e0nh lang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[75] C\u00f3 tin b\u00e1o r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh t\u1eadp h\u1ee3p binh m\u00e3 c\u00e1c t\u1ed9c, mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi Nhung n\u1ed9i thu\u1ed9c \u1edf ch\u00e2u L\u00e2n, ph\u1ee7 Ph\u1ee7, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu nh\u1ea5t, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa l\u1ea1i \u0111\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc kia ch\u1ec9 c\u00f3 hai ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, b\u1ed5 sung th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c Tr\u00fa b\u1ea1c Ki\u1ec1m h\u1ea1t, c\u1eed L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Phong l\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. M\u1eabn Trung c\u00f9ng v\u1edbi B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c n\u00f3i Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh \u01b0\u1edbc h\u1eb9n, \u0111ang \u0111i\u1ec3m t\u1eadp c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, thu thu\u1ebf kh\u00ed gi\u1edbi. M\u1eabn Trung xin ch\u1ecdn quan t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n gi\u1eef c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, Ph\u1ed5 xin v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u00fd Tr\u1ecdng H\u1ed1i, T\u00e0o V\u0129, T\u1ea7n H\u00e0n c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf s\u00e1ch th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba x\u00e2m l\u1ea5n, c\u00e1c vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb qu\u00e2n nhu, giao cho m\u1ed9t vi\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 lo li\u1ec7u. L\u1ea1i sai T\u1ea7n H\u00e0n truy\u1ec1n \u00fd ch\u1ec9 cho T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng r\u0103n c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra ph\u00f2ng b\u1ecb.<\/p>\n<p>[76] Duy\u00ean h\u1ea3i An ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec7u Di\u1ec7p d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y b\u1ed9 t\u1eeb ch\u00e2u Ung \u0111\u1ebfn Giao Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c n\u00fai s\u00f4ng c\u1ea7n kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u1edf ch\u00e2u Nghi. Vua \u0111\u01b0a cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Giao Ch\u00e2u nhi\u1ec1u lam ch\u01b0\u1edbng, ch\u00e2u Nghi hi\u1ec3m tr\u1edf, t\u1ed5 ti\u00ean m\u1edf mang b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng l\u1edbn, nay ch\u1ec9 n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn, kh\u00f4ng c\u1ea7n hao t\u1ed5n binh l\u1ef1c \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t v\u00f4 d\u1ee5ng. N\u1ebfu trong c\u00f5i c\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea3n lo\u1ea1n th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1eeb h\u1ea1i cho d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u g\u1ecdi Thi\u1ec7u Di\u1ec7p l\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ch\u1ec9 c\u00f3 \u300aK\u1ef7 c\u1ed5 l\u1ee5c\u300b g\u1ecdi l\u00e0 Duy\u00ean h\u1ea3i An ph\u1ee7 s\u1ee9. X\u00e9t b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u1ec7p c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nay theo \u300aK\u1ef7 c\u1ed5 l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[77] L\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00fac \u1ea5n Xu\u1ea5t n\u1ea1p c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 n\u1ed9i t\u1ec9nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong cung mua v\u1eadt ph\u1ea9m th\u01b0\u1eddng c\u1ea5p ti\u1ec1n, d\u00f9ng \u1ea5n c\u1ee7a ty \u0110\u00f4 tri N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, d\u1ea7n th\u00e0nh t\u1ec7 n\u1ea1n, n\u00ean \u0111\u1ed5i d\u00f9ng \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o. \u0110\u1ebfn nay, Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ho\u00e0ng Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c xu\u1ea5t n\u1ea1p nh\u1ecf nh\u1eb7t kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o, b\u00e8n \u0111\u00fac \u1ea5n m\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Ho\u00e0ng Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 Ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u1eeb nay thay nhau \u0111i tu\u1ea7n tra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, quan bi\u00ean gi\u1edbi lo ng\u1ea1i h\u1ecd \u0111\u1ebfn qu\u00e1 nhi\u1ec1u, c\u00f3 khi c\u1ea3 hai vi\u00ean c\u00f9ng \u0111\u1ebfn, n\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i tu\u1ea7n tra l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ecd thay nhau \u0111i l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn, Vua s\u1ee3 h\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng, sai th\u00e1i gi\u00e1m \u0111i xem, t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i.<\/p>\n<p>[80] Ban th\u01b0\u1edfng cho H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh m\u1ed9t ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 L\u1ea1c th\u1ecb v\u00e0o cung, ban t\u1eb7ng m\u0169 b\u1ea3o quan v\u00e0 \u00e1o xi\u00eam. Theo l\u1ec7 c\u0169, ph\u1ee5 n\u1eef b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, ch\u1ec9 c\u00f3 Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng nh\u01b0 v\u1eady. B\u00ednh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng gi\u1ea3ng h\u1ecdc \u1edf \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, Vua n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng r\u1ea5t l\u00e2u. Vua than th\u1edf r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 m\u1ea5t g\u1ea7n h\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f2n B\u00ednh l\u00e0 c\u00f2n s\u1ed1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng. B\u00ednh c\u0169ng d\u1ef1a v\u00e0o \u00e2n t\u00ecnh c\u0169, th\u01b0\u1eddng xin x\u1ecf nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, t\u1eebng xin truy phong cho v\u1ee3 \u0111\u00e3 m\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[81] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u1ed9i th\u1ecb Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng chia nh\u00e1nh s\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf t\u1eeb \u0110\u1ecbnh \u0110\u00e0o \u0111\u1ebfn T\u1eeb Ch\u00e2u \u0111\u1ed5 v\u00e0o s\u00f4ng Thanh H\u00e0, \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb Giang H\u1ed3. C\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. Vua th\u1ea5y \u0111\u1ea5t c\u00f3 n\u00fai Long Ph\u1ee5, n\u01b0\u1edbc l\u1ea1i qu\u00e1 c\u1ea1n, d\u00f9 \u0111\u1eb7t \u0111\u1eadp ng\u0103n, nh\u01b0ng l\u1ea1i qua v\u00f9ng \u0111\u00e1 ng\u1ea7m hi\u1ec3m tr\u1edf \u1edf L\u00e3 L\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[82] Tam ty xin theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ch\u1ebf tr\u00ed ty, t\u0103ng gi\u00e1 tr\u00e0 \u0103n \u1edf Giang Nam, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[83] B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, thay b\u1eb1ng m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy qu\u00e2n l\u00ednh t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, giao c\u00e1c b\u00e0i thi c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed ch\u1ebf khoa cho Trung th\u01b0 xem x\u00e9t k\u1ef9. Ban \u0111\u1ea7u, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh, l\u1ea1i sai Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u00e3 V\u0103n Tr\u1ecdng, L\u00e3 H\u1eefu Chi, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i. Vua v\u1eabn lo b\u1ecf s\u00f3t nh\u00e2n t\u00e0i, n\u00ean l\u1ea1i giao cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ef1a ch\u1ecdn. Sau \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u T\u00f4ng C\u1ed5, Tr\u1ea7n Cao, Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u01a1ng, L\u1ec7nh H\u1ed3 T\u1ee5ng, Tr\u1ea7n Ti\u1ec7m, Tr\u1ea7n Qu\u00e1n \u0111\u1ebfn thi \u1edf Trung th\u01b0. Tu\u1ea5n Nghi \u00fay S\u01a1 Ph\u00f2ng ch\u01b0a k\u1ecbp thi \u0111\u00e3 m\u1ea5t, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea5p n\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Tri\u1ec7u T\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thi \u1edf Trung th\u01b0, l\u1ebd ra ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ea5u b\u00e1o, nh\u01b0ng trong Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ea5y, c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu.)<\/i><\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ea5y T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m s\u1ee9 ph\u1ee5ng s\u1ef1 l\u0103ng m\u1ed9 Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n<p>[86] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, khi tu s\u1eeda \u0111\u00ea s\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[87] Vua nghe n\u00f3i L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1eb7t ra quy ch\u1ebf v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u00e0 qu\u00e1 nghi\u00eam ng\u1eb7t v\u00e0 g\u1ea5p g\u00e1p, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn h\u00e1i tr\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng g\u00ec l\u00e0m ra \u0111\u1ea1t ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec tr\u1ea3 gi\u00e1, c\u00f2n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec kh\u00f4ng cho ph\u00e9p b\u00e1n ri\u00eang, m\u00e0 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p cho quan. N\u1ebfu b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u tinh t\u1ebf, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn sao? H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thu\u00ea \u0111a ph\u1ea7n l\u00e0 d\u00e2n ngh\u00e8o, n\u1ebfu \u0111u\u1ed5i h\u1ecd \u0111i, bi\u1ebft \u0111\u00e2u h\u1ecd s\u1ebd t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp? Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt ngay, c\u1ed1t sao cho ti\u1ec7n l\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[88] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p g\u1ecdi kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p g\u1ecdi kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n 'ch\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 58-3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-230-15\" href=\"#footnote-230-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, <i>(X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang kh\u00f4ng th\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a, theo l\u1ec7 ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n chi\u00eau m\u1ed9 ch\u1ee7 h\u1ed9 v\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ebfn tr\u1ed3ng tr\u1ecdt. Ch\u1ed7 n\u00e0y ch\u00e9p c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu s\u00f3t.)<\/i> N\u1ebfu c\u00f3 thi\u00ean tai, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 7.)<\/i><\/p>\n<p>[89] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, c\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu m\u1edbi d\u00f9ng nh\u1ea1c, khi Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 th\u00ec d\u00f9ng nh\u1ea1c cung \u0111\u00ecnh, c\u00f2n quan l\u1ea1i thay m\u1eb7t t\u1ebf l\u1ec5 ch\u1ec9 d\u00f9ng nh\u1ea1c \u0111\u0103ng ca, c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn kh\u00e1c ch\u01b0a k\u1ecbp chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c. Vua \u0111\u00e3 ng\u1eebng chi\u1ebfn tranh, ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn l\u1ec5 nghi, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng 14 l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn \u0111\u1ec1u d\u00f9ng nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>[90] Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ec5 t\u1ebf Th\u1ecd tinh b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi Khai Nguy\u00ean, th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea1o l\u1edbn, s\u1eafp x\u1ebfp c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf, nh\u01b0ng l\u1ec5 t\u1ebf Th\u1ecd tinh l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf qua, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t. H\u01a1n n\u1eefa, sao Chu B\u00e1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u1ef1c s\u1ef1 n\u1eb1m gi\u1eefa sao Gi\u00e1c, tr\u1eddi \u0111\u00e3 ban \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, l\u1ec5 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p l\u1ea1i. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan l\u1ec5, \u0111\u1ec3 t\u00f4n s\u00f9ng vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9. Sau \u0111\u00f3 xin l\u1ea5y ng\u00e0y thu ph\u00e2n t\u1ebf Th\u1ecd tinh v\u00e0 7 sao Gi\u00e1c, Khang, \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n \u1edf ph\u00eda nam giao, l\u1ec5 nghi \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 t\u1ebf Linh tinh. T\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ee9c v\u00e0 ch\u00e2u B\u00e1c c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh tai h\u1ea1i.<\/p>\n<p>[92] Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 Chung Nam, d\u1ea1y h\u1ecdc trong n\u00fai, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin s\u00e1ch ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kinh s\u1eed c\u00f3 ch\u00fa \u00e2m, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban cho t\u1ea5t c\u1ea3<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu ban cho t\u1ea5t c\u1ea3: ch\u1eef 'chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 22 ph\u1ea7n 'Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng xu\u1ea5t x\u1ee9' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-230-16\" href=\"#footnote-230-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf nh\u00e0 tranh, ch\u1ec9 \u0103n rau d\u1ea1i v\u00e0 m\u00ec ki\u1ec1u m\u1ea1ch m\u00e0 th\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ec9 \u0103n rau d\u1ea1i v\u00e0 m\u00ec ki\u1ec1u m\u1ea1ch m\u00e0 th\u00f4i: 'ki\u1ec1u m\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ki\u1ec1u m\u1ea1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-230-17\" href=\"#footnote-230-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. S\u1ed1ng thanh \u0111\u1ea1m nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[93] Khi\u1ebft \u0110an g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i B\u1eafc B\u00ecnh y\u00eau c\u1ea7u b\u1eaft k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, tr\u1ea1i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi t\u1eeb nay n\u00ean t\u1ef1 b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 giao n\u1ed9p, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i c\u1ea3nh c\u00f9ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3.<\/p>\n<p>[94] Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, b\u00e0y nh\u1ea1c c\u1ee5 cung \u0111\u00ecnh, xem th\u1eed nh\u1ea1c nh\u00e3 m\u1edbi do L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eadp luy\u1ec7n, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn xem. T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u1ea7m b\u1ea3n nh\u1ea1c \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng chu\u00f4ng kh\u00e1nh \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra \u00e2m lu\u1eadt, sau \u0111\u00f3 l\u1ec7nh cho ca c\u00f4ng h\u00e1t, chu\u00f4ng, kh\u00e1nh, hu\u00e2n, tr\u00ec, \u0111\u00e0n c\u1ea7m, \u0111\u00e0n nguy\u1ec5n, s\u00e1o, ti\u00eau m\u1ed7i lo\u1ea1i hai c\u00e1i c\u00f9ng t\u1ea5u, \u0111\u00e0n tranh, \u0111\u00e0n s\u1eaft, \u0111\u00e0n tr\u00fac ba lo\u1ea1i c\u00f9ng t\u1ea5u, xen k\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3n nh\u1ea1c. L\u1ea1i \u0111\u00e1nh chu\u00f4ng b\u00e1c l\u00e0m s\u00e1u bi\u1ebfn, ch\u00edn bi\u1ebfn, r\u1ed3i t\u1ea5u nh\u1ea1c ch\u00fac th\u1ecd trong tri\u1ec1u h\u1ed9i v\u00e0 hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa v\u0103n v\u0169, nh\u1ea1c c\u1ed5 x\u00fay d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ea3nh gi\u1edbi ban \u0111\u00eam s\u00e1u v\u00f2ng. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, m\u1ed7i khi chuy\u1ec3n cung, \u1ed1ng s\u00e1o s\u00e0o sanh ph\u1ea3i thay \u1ed1ng ngh\u0129a, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay. Nh\u1ea1c c\u00f4ng \u0110\u01a1n Tr\u1ecdng T\u00e2n \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i n\u1eefa, h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec7u cung kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"H\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec7u cung kh\u00e1c: ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 130 ph\u1ea7n 'Nh\u1ea1c kh\u1ea3o', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 126 ph\u1ea7n 'Nh\u1ea1c ch\u00ed' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-230-18\" href=\"#footnote-230-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. Vua r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng, ban th\u01b0\u1edfng cho T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00e1c nhau. T\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u1ea1c ph\u1ee7 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 quy c\u1ee7. Vua th\u1ea5y l\u1eddi nh\u1ea1c hi\u1ec7n d\u00f9ng \u1edf hai ty kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t nh\u00e3, b\u00e8n sai hai ch\u1ebf c\u00e1o so\u1ea1n l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e2ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng v\u1ee5 qua l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o t\u1ea1i ch\u00e2u n\u00e0y. Nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda t\u00e2y Khi\u1ebft \u0110an c\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00e1 xa, theo v\u0103n th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Ninh H\u00f3a, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng nh\u01b0 l\u1ec7 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ch\u00e2u Nguy\u00ean V\u1ecb v\u00e0 qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ru\u1ed9ng vu\u00f4ng m\u1edbi khai kh\u1ea9n, v\u00e0 t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c an c\u01b0. Vua \u0111\u01b0a cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0m t\u1ed1t ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e0m x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. Tr\u1eabm m\u1ed7i khi b\u00e0n vi\u1ec7c v\u1edbi qu\u1ea7n th\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u1ed1t nghe theo \u00fd ki\u1ebfn d\u00e0i l\u00e2u, d\u00f9 l\u1eddi n\u00f3i ch\u01b0a h\u1ebft l\u00fd, c\u0169ng khoan dung \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u00e0y t\u1ecf h\u1ebft t\u00ecnh. N\u1ebfu quy\u1ebft \u0111o\u00e1n l\u00e0m vi\u1ec7c, h\u00e1 c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3. Chu Th\u1ebf T\u00f4ng v\u1ed1n l\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7, nh\u01b0ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t qu\u00e1 g\u1ea5p, gi\u1ebft ch\u00f3c qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, n\u00ean h\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng l\u00e2u, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u0111\u00f3 sao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh tr\u1ea5n th\u1ee7 \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p \u0111\u00e3 h\u01a1n hai n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thay v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi chi\u1ebfu th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[99] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp sang ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, n\u1ebfu tang v\u1eadt thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, ch\u1ec9 truy thu nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f2n l\u1ea1i, nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00e3 ti\u00eau d\u00f9ng th\u00ec kh\u00f4ng truy thu.<\/p>\n<p>[100] C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Nghi\u1ec5m t\u00ednh tham lam n\u00f3ng n\u1ea3y, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh ch\u00f3ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 C\u00f4ng l\u00e0 Ho\u00e0ng Qu\u00e1n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch Ch\u00e2u, tr\u1edf v\u1ec1 kinh, Nghi\u1ec5m h\u1ecfi Qu\u00e1n: <i>&#8220;B\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Qu\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00e3 \u0111\u1ee1 h\u01a1n.&#8221;<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;V\u1ecbnh c\u00f3 xin thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Qu\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi \u00cdch Ch\u00e2u \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng Th\u1ecb lang \u0110\u1ed5ng ho\u1eb7c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110inh s\u1ebd \u0111\u1ebfn, ch\u01b0a nghe V\u1ecbnh xin thay ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> Ch\u00e1u trai c\u1ee7a Nghi\u1ec5m l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf, Nghi\u1ec5m nh\u1edd T\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi Qu\u00e1n, xin ti\u1ebfn c\u1eed m\u00ecnh l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u. \u00cdt l\u00e2u sau, Qu\u00e1n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, Nghi\u1ec5m cho r\u1eb1ng Qu\u00e1n ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd ti\u1ebfn c\u1eed m\u00ecnh.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m v\u00e0o ch\u1ea7u, Nghi\u1ec5m v\u1ed9i v\u00e0ng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00ednh m\u00ecnh v\u1ed1n c\u00f4 tr\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c quy\u1ec1n th\u1ea7n dung n\u1ea1p, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u00e0ng Qu\u00e1n tri th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 ki\u1ebfn, e r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh s\u1ebd sai \u00f4ng ta ti\u1ebfn c\u1eed th\u1ea7n, khi\u1ebfn th\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i xa, mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i> L\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t tha thi\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng Qu\u00e1n ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i g\u00ec. Vua kh\u00f4ng h\u1ecfi l\u1ea1i.<\/p>\n<p>M\u1ea5y ng\u00e0y sau, T\u1ebf v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, n\u00f3i r\u1eb1ng Nghi\u1ec5m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, xin tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Nghi\u1ec5m. R\u1ed3i k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c Nghi\u1ec5m t\u1eebng nh\u1edd v\u1ea3 ri\u00eang, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ednh Nghi\u1ec5m gi\u1ea3o ho\u1ea1t, th\u1ea7n \u0111\u00e3 b\u1ea3o Qu\u00e1n kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m l\u1ed9 vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1ec9 b\u1ed5 Nghi\u1ec5m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u. <i>(Th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0111\u00f3, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t.)<\/i> Nghi\u1ec5m t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u1ea1i xin v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed7ng nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u00e0i, lo b\u1ecb quy\u1ec1n th\u1ea7n gi\u00e8m pha. Vua ch\u1ec9 an \u1ee7i r\u1ed3i cho v\u1ec1, Nghi\u1ec5m l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111i, Vua b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i t\u1ef1 nh\u1edd Ho\u00e0ng Qu\u00e1n xin l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u, c\u00f2n c\u00f3 ai b\u00e0i x\u00edch ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Nghi\u1ec5m gi\u1eadt m\u00ecnh, n\u01b0\u1edbc m\u1eaft n\u01b0\u1edbc m\u0169i ch\u1ea3y d\u00e0i, n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e1n v\u00e0 T\u1ebf t\u1eebng b\u00e0n r\u1eb1ng \u00cdch Ch\u00e2u c\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 v\u00ec l\u1eddi l\u1ebd kh\u00f4ng gi\u1ed1ng, b\u00e8n b\u1ea3o tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Li\u1ec1n sai s\u1ee9 h\u1ecfi Qu\u00e1n, Qu\u00e1n k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c Nghi\u1ec5m nh\u1edd T\u1ebf xin ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 T\u1ebf d\u1eb7n m\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u1ec5m v\u1ed1n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi th\u1ea7n kh\u00f4ng h\u1eadu, th\u1ea7n c\u0169ng bi\u1ebft Nghi\u1ec5m tham lam b\u1eeba b\u00e3i, h\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng \u00fd cho h\u1eafn tr\u1ea5n \u00e1p phi\u00ean tr\u1ea5n?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a, Nghi\u1ec5m l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n l\u00e0m Ph\u00e1n quan. Nghi\u1ec5m bi\u1ebft Qu\u00e1n kh\u00f4ng u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u01b0\u1ee3u, m\u1ed9t h\u00f4m c\u00f9ng \u0103n, t\u1ef1 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u m\u1eddi Qu\u00e1n, Qu\u00e1n \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i u\u1ed1ng. M\u1ed9t l\u00e1t sau, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tri\u1ec7u T\u00e1n g\u1ecdi Qu\u00e1n b\u00e0n vi\u1ec7c, Qu\u00e1n li\u1ec1n \u0111i. T\u00e1n nh\u00ecn k\u1ef9 r\u1ed3i h\u1ecfi: <i>&#8220;\u00d4ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u00e0?&#8221;<\/i> Qu\u00e1n \u0111\u00e1p th\u1eadt. H\u00f4m sau, Nghi\u1ec5m c\u00f9ng T\u00e1n d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u n\u00f3i Qu\u00e1n ham r\u01b0\u1ee3u b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c, v\u00ec th\u1ebf Qu\u00e1n b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y. B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u T\u1ed1ng c\u00f9ng Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t h\u1ecfi, Nghi\u1ec5m nh\u1eadn t\u1ed9i. Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o H\u00e0nh qu\u00e2n T\u01b0 m\u00e3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia vi\u1ec7c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Nghi\u1ec5m c\u00f3 t\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ecdc h\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 nhi\u1ec1u. T\u1eebng sai l\u1ea1i d\u1ecbch s\u1eeda \u00e1o \u0111\u1ecf, m\u1ed7i t\u1ed1i \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u00e0 Nghi\u1ec5m, r\u1ed3i l\u00e9n \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng v\u1ea3i m\u1ecfng. Sai l\u1ea1i mua \u0111\u1ed3, \u0111\u1ebfn khi h\u1ecfi gi\u00e1 th\u00ec qu\u00e1t m\u1eafng. Nu\u00f4i nhi\u1ec1u th\u00ea thi\u1ebfp, s\u1ed1ng xa hoa, d\u00f9ng th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n gian x\u1ea3o \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u \u0111\u1ecba v\u1ecb, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i, s\u0129 phu \u0111\u1ec1u khinh b\u1ec9.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua man Phong Ba l\u00e0 Nang Thang l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u00d4 B\u00e1ch \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, v\u00e0 n\u00f3i t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ch\u1ee9c, nay mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i ph\u1ea9m tr\u1eadt. B\u00e8n phong Nang Thang l\u00e0m Quy \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u00d4 B\u00e1ch c\u00f9ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u0103ng l\u00e0m Lang t\u01b0\u1edbng, Ty giai, Ty qua.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sang n\u0103m m\u00f9a xu\u00e2n s\u1ebd \u0111\u1ebfn y\u1ebft l\u0103ng c\u00e1c ti\u00ean \u0111\u1ebf. L\u00fac \u0111\u1ea7u, Ty thi\u00ean n\u00f3i n\u0103m D\u1eadu ho\u1eb7c Tu\u1ea5t m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, \u00fd \u0111\u00e3 quy\u1ebft r\u1ed3i.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;M\u00f9a xu\u00e2n th\u1eddi ti\u1ebft \u1ea5m \u00e1p, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i, ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00e0nh cung h\u01b0 h\u1ecfng, c\u1ea7n ph\u1ea3i tu s\u1eeda.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n.&#8221;<\/i> B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda sang qu\u00e1n d\u1ecbch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y th\u00eam h\u00e0nh cung. C\u00e1c quan theo h\u1ea7u c\u00f9ng c\u00e1c c\u01a1 quan chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m cung \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt.<\/p>\n<p>[103] C\u1ea5m d\u00e2n v\u00e0 qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 Nam v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u1edf s\u00f4ng Gi\u1edbi. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 d\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u1edf s\u00f4ng Gi\u1edbi, Khi\u1ebft \u0110an b\u00e8n x\u00e9t t\u1ed9i, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho An ph\u1ee7 ty, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, T\u00f4n Th\u00edch, th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng quan l\u1ea1i cai tr\u1ecb d\u00e2n kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c h\u1eadu thu\u1eabn. L\u1ea1i xin gi\u1ea3m vi\u1ec7c x\u00e2y ch\u00f9a v\u00e0 \u0111\u1ed9 t\u0103ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, n\u1ebfu c\u00f3 t\u00e0i th\u00ec d\u00f9ng, h\u00e1 l\u1ea1i h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00ec xu\u1ea5t th\u00e2n! N\u1ebfu h\u1ecd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c ho\u1eb7c b\u1ecf b\u00ea ch\u1ee9c tr\u00e1ch, \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e1p lu\u1eadt x\u1eed l\u00fd. C\u00f2n \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ea1o L\u00e3o \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00edch cho gi\u00e1o h\u00f3a, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi c\u00f3 k\u1ebb thi\u00ean ki\u1ebfn, th\u01b0\u1eddng hay ch\u00ea bai. Gi\u1ea3 s\u1eed t\u0103ng \u0111\u1ea1o c\u00f3 l\u00fac kh\u00f4ng gi\u1eef g\u00ecn, sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf c\u1ea3 \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Th\u00edch l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, khi khanh \u0111\u1ea1i phu m\u1ea5t, th\u00e1i s\u1eed ban th\u1ee5y v\u00e0 \u0111\u1ecdc v\u0103n t\u1ebf \u0111\u1ec1u l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y ch\u00f4n c\u1ea5t. Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y sau khi ch\u00f4n l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch suy lo\u1ea1n t\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1ec3 th\u1ea7n T\u1ea5t S\u0129 An, xu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ecb th\u1ee5y sau khi ch\u00f4n, kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf, xin l\u00e0m theo \u300aChu L\u1ec5\u300b.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n b\u1ed9 v\u00e0 k\u1ef5 binh c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i g\u1ea7n kinh th\u00e0nh: H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec1n Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i 2.000 ng\u01b0\u1eddi; T\u00e0o, Ho\u1ea1t, T\u1eeb, H\u1ee9a, Thi\u1ec3m Ch\u00e2u v\u00e0 B\u1ea1ch Ba m\u1ed7i n\u01a1i 2.000 ng\u01b0\u1eddi; Tr\u1ea7n, Nh\u1eef, Ho\u00e0i, Qu\u1eafc Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i 1.000 ng\u01b0\u1eddi. L\u1ea1i ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m gi\u00e1m \u00e1p, l\u1ec7nh cho ng\u1ef1 ti\u1ec1n trung t\u00e1 c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>[106] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a tr\u0103m quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u ch\u1edf b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n xe d\u00e2n.<\/p>\n<p>[107] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an nh\u1eadn s\u00e1ch phong v\u00e0o th\u00e1ng 10 \u1edf U Ch\u00e2u, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111em v\u00e0i ngh\u00ecn qu\u00e2n gi\u1ea3 l\u00e0m h\u1ed9 t\u1ed1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00f2ng b\u1ecb gi\u1eef tr\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m th\u1ebf th\u00ec t\u1ef1 sinh chuy\u1ec7n.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[108] Ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng bi\u00ean gi\u1edbi Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9, t\u1eeb nay ai t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c Phi\u00ean \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi b\u1ed9 th\u1ef1 ty r\u1ed3i c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, \u0111\u1ec1 c\u1eed tu t\u1ea1o ty xin d\u00f9ng nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a Ti\u1ec1n Th\u1ee5c l\u00e0m ty Thi\u00ean gi\u00e1m. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u1eadt Th\u00e1i T\u00f4ng ban cho, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t b\u00e0n lu\u1eadn.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[110] H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00f9ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban xu\u1ed1ng. \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o v\u1edbi M\u1eabn Trung r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c c\u1eed em th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 n\u00e0y, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c xin tu\u00e2n theo.&#8221;<\/i> L\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00e2ng c\u1ed1ng ng\u1ef1a t\u1ed1t v\u00e0 l\u1ea1c \u0111\u00e0 h\u00e0ng ngh\u00ecn con, l\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t kh\u1ea9n thi\u1ebft. Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, M\u1eabn Trung t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m xin phong t\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Phong t\u1ee5c ph\u01b0\u01a1ng xa, v\u1ed1n qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 r\u00e0ng bu\u1ed9c l\u1ecfng l\u1ebbo m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 M\u1eabn Trung r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn, qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho em th\u00e2n l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, th\u00ec nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u xin v\u1ec1 vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n qua l\u1ea1i v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n ch\u00ed h\u01b0\u1edbng quy thu\u1eadn c\u1ee7a h\u1eafn.&#8221;<\/i> Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u: <i>&#8220;Mu\u1ed1i xanh n\u1ebfu \u0111\u1eb7t ch\u1ee3 quan, quan c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec mu\u1ed1i xanh \u1edf B\u00ecnh H\u1ea1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u1ebfu quan mua t\u1ea5t ph\u1ea3i quan b\u00e1n, nh\u01b0 v\u1eady v\u1eeba l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e1p c\u1ea5m, v\u1eeba khi\u1ebfn mu\u1ed1i \u1edf hai tr\u00ec t\u1ea1i Gi\u1ea3i Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f2n l\u01b0u th\u00f4ng n\u1eefa<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u00ec' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ecba', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 23-29 m\u00e0 s\u1eeda. X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng, mu\u1ed1i h\u1ea1t xu\u1ea5t t\u1eeb hai tr\u00ec t\u1ea1i An \u1ea4p v\u00e0 Gi\u1ea3i Huy\u1ec7n thu\u1ed9c Gi\u1ea3i Ch\u00e2u, ch\u1ed7 n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u00ec' l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-230-19\" href=\"#footnote-230-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0110\u1ee9c Minh c\u1eed con em l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, th\u00ec cho ph\u00e9p th\u00f4ng h\u00e0nh mu\u1ed1i xanh, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e1p c\u1ea5m sao? Nay ch\u1ee3 quan \u0111\u00e3 kh\u00f4ng mua, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 b\u00e1o cho h\u1eafn bi\u1ebft, n\u1ebfu sau n\u00e0y \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi xin kh\u1ea9n thi\u1ebft, th\u00ec s\u1ebd l\u1ec7nh cho ch\u1ee3 quan \u1ea5n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thu mua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(X\u00e9t chi\u1ebfu ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5, giao ba \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc cho M\u1eabn Trung, l\u1ec7nh b\u00e0n v\u1edbi \u0110\u1ee9c Minh. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y, M\u1eabn Trung m\u1edbi t\u00e2u l\u1ea1i, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i t\u1ed5ng c\u1ed9ng 90 ng\u00e0y, v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ea5t ph\u1ea3i qua l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c M\u1eabn Trung t\u00e2u n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 7, kh\u00e1c v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, nh\u01b0ng s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00ec kh\u00f4ng kh\u00e1c, e r\u1eb1ng \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nh\u1ea7m. \u0110\u1ee9c Minh sau \u0111\u00f3 40 ng\u00e0y m\u1edbi d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, th\u1ef1c l\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 9, m\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b cho l\u00e0 ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 7. N\u1ebfu ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 7 \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 10 m\u1edbi phong t\u01b0\u1edbc? \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nh\u1ea7m, nay \u0111\u1ec1u theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129.<\/p>\n<p>[112] Vua nghe n\u00f3i qu\u00e2n Hi\u1ec7u Thu\u1eadn \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111i tr\u1ea5n th\u1ee7 xa, ch\u1ecbu nhi\u1ec1u v\u1ea5t v\u1ea3, mu\u1ed1n th\u0103ng th\u01b0\u1edfng cho h\u1ecd. B\u00e8n \u0111i\u1ec1u h\u1ecd v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft c\u1ee7a qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa h\u1ecd b\u1ecb b\u1eaft sang Khi\u1ebft \u0110an, hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y v\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n th\u00fac, xin cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 kinh, xin l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i m\u00e0 b\u1ed5 d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecd sinh ra \u1edf bi\u00ean qu\u1eadn, m\u1ed9t s\u1edbm xa r\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, h\u00e1 ch\u1eb3ng l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng? N\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y.&#8221;<\/i> R\u1ed3i ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh v\u00e0 cho h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ec7nh cho c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1t \u0111\u1ed3ng c\u1ecf ch\u0103n ng\u1ef1a n\u1eefa.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 k\u1ebb ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean l\u00e0m lo\u1ea1n, vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng s\u1ebd h\u1ea1i \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i. Tr\u1eabm ngh\u0129, c\u00e1c n\u01a1i tuy \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch, nh\u01b0ng h\u00e1 \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra vi\u1ec7c oan u\u1ed5ng! Tuy nhi\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u, n\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng c\u1ea9n th\u1eadn.&#8221;<\/i> B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay ai ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean, ph\u1ea3i tra h\u1ecfi r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu \u0111\u00fang l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u00e1ng gi\u1ebft th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang, s\u1ebd x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p \u1edf \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, Th\u1ecb v\u1ec7 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i. V\u00ec h\u1ecd n\u1eafm gi\u1eef s\u1ed5 s\u00e1ch qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, s\u1ee3 c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t kh\u00f4ng ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>[117] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c do n\u1ed9i gi\u00e1ng ho\u1eb7c Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1eedi xu\u1ed1ng, n\u1ebfu t\u1ed9i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>&#8220;Khai Phong ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e9t v\u1ee5 t\u0103ng Kh\u1ebf Nh\u01b0 \u1edf ch\u00f9a Thi\u00ean Thanh v\u00e0 ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a c\u1ed1 T\u1ea3 th\u1eeba L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh l\u00e0 Quy Ch\u00ednh, ch\u1ec9 t\u00f3m t\u1eaft trong tr\u00e1t t\u1eed t\u00e2u l\u00ean, khi\u1ebfn vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng kh\u00f4ng d\u1ee9t. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn chia c\u1eaft ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u0103ng nh\u00e2n ho\u00e0n t\u1ee5c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i k\u1ebft \u00e1n v\u00e0 tra h\u1ecfi, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e1 ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c t\u0103ng nh\u00e2n ho\u00e0n t\u1ee5c v\u00e0 chia t\u00e0i s\u1ea3n t\u01b0 gia sao?&#8221;<\/i> B\u00e8n c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-230-1\"> D\u1ee5 \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ec9 sai con em v\u00e0o l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7: Ch\u1eef 'v\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng kinh ch\u1ebf T\u00e2y H\u1ea1 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-230-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-2\"> C\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n \u0111em ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c b\u00e1n mu\u1ed1i h\u00e0ng n\u0103m ph\u00e2n b\u1ed5 cho b\u1ed1n ch\u00e2u qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Di\u1ec7u: Ch\u1eef 'mu\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u00e1m', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 23-29, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-230-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-3\">Th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed9c Ng\u1ed9t N\u00ea l\u00e0 Danh Nhai, theo cha l\u00e0 Th\u1ecbnh C\u00e1t t\u1ed9c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean b\u1eaft gi\u1eef. 'B\u1eaft gi\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi\u1ebfm c\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. 'Th\u1ecbnh C\u00e1t t\u1ed9c', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, ph\u1ea7n truy\u1ec7n v\u1ec1 \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecbnh C\u00e1t', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-230-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-4\">Ban t\u1eb7ng \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c. '\u0110ai b\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111ai g\u1ea5m', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-230-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-5\">ch\u1eef 'n\u00e3o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-22 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 492, Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-230-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-6\">Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Ti\u1ebft Nhan d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u00f4ng. 'D\u1eddi' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ed3', 'n\u00f3i', 'd\u00e2n' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 89, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b: Qu\u1ef3 Ch\u00e2u 'Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t \u1edf th\u00e0nh B\u1ea1ch \u0110\u1ebf, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 d\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh'. <a href=\"#return-footnote-230-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-7\">Vi\u1ec7c n\u1ed9p hai ph\u1ea7n v\u00e0ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, 'hai ph\u1ea7n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'm\u1ed9t ph\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 17-14 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2u 'hai ph\u1ea7n n\u1ed9p v\u00e0ng'. <a href=\"#return-footnote-230-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-8\"> 'Th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00ednh t\u1ee5c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-230-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-9\"> 'Xin h\u00e3y' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'nguy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-230-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-10\"> Quan thu\u1ed9c ly t\u00e1n: 'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 27-4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-230-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-11\"> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho S\u00e1ch an \u1ee7i h\u1ecd: 'B\u00e8n' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u1ef1c', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 4-27 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-230-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-12\">Ch\u1eef 'B\u1ea1c ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0o ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16 t\u1edd 2 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-230-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-13\">c\u00e2u 'c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng lao c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean' thi\u1ebfu ch\u1eef 'Chu\u1ea9n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-230-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-14\">c\u00e2u 'Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi' ch\u1eef 'v\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'm\u00f4n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-230-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-15\">Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p g\u1ecdi kh\u00e1ch h\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n 'ch\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 58-3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-230-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-16\">Chi\u1ebfu ban cho t\u1ea5t c\u1ea3: ch\u1eef 'chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 22 ph\u1ea7n 'Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng xu\u1ea5t x\u1ee9' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-230-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-17\">Ch\u1ec9 \u0103n rau d\u1ea1i v\u00e0 m\u00ec ki\u1ec1u m\u1ea1ch m\u00e0 th\u00f4i: 'ki\u1ec1u m\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ki\u1ec1u m\u1ea1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-230-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-18\">H\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec7u cung kh\u00e1c: ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 130 ph\u1ea7n 'Nh\u1ea1c kh\u1ea3o', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 126 ph\u1ea7n 'Nh\u1ea1c ch\u00ed' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-230-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-230-19\"> 'Tr\u00ec' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ecba', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 23-29 m\u00e0 s\u1eeda. X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng, mu\u1ed1i h\u1ea1t xu\u1ea5t t\u1eeb hai tr\u00ec t\u1ea1i An \u1ea4p v\u00e0 Gi\u1ea3i Huy\u1ec7n thu\u1ed9c Gi\u1ea3i Ch\u00e2u, ch\u1ed7 n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u00ec' l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-230-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":21,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-230","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":270,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/230\/revisions\/270"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/230\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=230"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=230"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}