{"id":232,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=232"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-64-nam-canh-duc-thu-3-nam-binh-ngo-1006","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-64-nam-canh-duc-thu-3-nam-binh-ngo-1006\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 64: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 3 (B\u00cdNH NG\u1ecc, 1006)","rendered":"QUY\u1ec2N 64: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 3 (B\u00cdNH NG\u1ecc, 1006)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Canh T\u00fd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, ch\u00e9m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m T\u1ee9 Ch\u00e2u l\u00e0 V\u0103n D\u1ee5ng. V\u0103n D\u1ee5ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 t\u1eeb cha c\u1ee7a t\u00ean gi\u1eb7c, r\u1ed3i vu c\u00e1o cha h\u1eafn l\u00e0 ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, tr\u00ecnh l\u00ean ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 lo s\u1ee3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, b\u00e8n x\u00fai gi\u1ee5c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, m\u01b0u \u0111\u1ed3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Khi tra h\u1ecfi, s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng x\u1eed gi\u1ea3o, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. L\u1ea1i c\u00e1ch ch\u1ee9c cha c\u1ee7a V\u0103n D\u1ee5ng l\u00e0 H\u1eefu L\u0129nh Qu\u00e2n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ed9i Ch\u00e2u l\u00e0 Khi\u00eam, gi\u00e1ng l\u00e0m Trung Ch\u00ednh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia vi\u1ec7c ch\u00e2u. Vua xem \u00e1n, th\u1ea5y V\u0103n D\u1ee5ng m\u1edbi 20 tu\u1ed5i, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam Ban vi\u1ec7n r\u1eb1ng: t\u1eeb nay, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 30 tu\u1ed5i v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m.\r\n\r\n[2] C\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00f2 r\u00e8n \u0110\u1ea1i Th\u00fac \u1edf Lai Vu Gi\u00e1m s\u1ea3n xu\u1ea5t s\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[3] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tr\u1eebng ph\u1ea1t qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169, trong \u0111\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 200 ti\u1ec1n mua t\u01b0\u01a1ng rau, n\u1ebfu b\u1ecf tr\u1ed1n khi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf h\u00e0o tr\u1ea1i, xin x\u1eed theo l\u1ec7 qu\u00e2n c\u1ea5m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng. Vua n\u00f3i: <i>\"L\u01b0\u01a1ng \u00edt m\u00e0 ph\u00e1p n\u1eb7ng, l\u00e0 lu\u1eadt qu\u00e1 kh\u1eaft khe.\"<\/i> L\u1ec7nh t\u1eeb nay, qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m h\u00e0o tr\u1ea1i, \u0111\u1ec1u t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng l\u00ean 300 ti\u1ec1n, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00f2n l\u1ea1i theo nh\u01b0 t\u1ea5u tr\u00ecnh.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin quy thu\u1eadn, l\u1eddi l\u1ebd ch\u00e2n th\u00e0nh, xin ban chi\u1ebfu an \u1ee7i. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[5] Ph\u00f3 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 t\u00e2u r\u1eb1ng H\u1ea1 Ch\u00e2u xin k\u1ebft minh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u01a1n, xin kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u00c1p Phi\u00ean L\u1ea1c s\u1ee9. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf. Tuy nhi\u00ean, \u00fd c\u1ee7a Ph\u1ed5 c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00e1ng tham kh\u1ea3o, n\u00ean l\u1ec7nh ch\u1ec9 ki\u00eam qu\u1ea3n n\u1ed9i \u00c1p Phi\u00ean L\u1ea1c s\u1ee9.\"<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, d\u00e2n l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, khi c\u1ea7n th\u00ec l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u l\u00e0ng x\u00f3m. N\u00ean l\u1ec7nh c\u00e1c n\u01a1i tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea1i chi\u1ebfu c\u0169, nghi\u00eam c\u1ea5m.\"<\/i>\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: V\u00ec m\u00f9a m\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, c\u00f4ng vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh nh\u00e0n r\u1ed7i, t\u1eeb nay c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p vui ch\u01a1i y\u1ebfn ti\u1ec7c, ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t h\u1ecfi. C\u00e1c ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ef5, Nh\u1ecb X\u00e3, \u0110oan Ng\u1ecd, Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0y ngh\u1ec9 trong th\u00e1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 m\u1ed9t ng\u00e0y. Khi tr\u1eddi r\u00e9t \u0111\u1eadm, n\u1eafng n\u00f3ng, m\u01b0a to tuy\u1ebft l\u1edbn th\u00ec b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c ngh\u1ec9 ch\u1ea7u. Ghi th\u00e0nh l\u1ec7nh.\r\n\r\n[8] Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng: Th\u1ee7 l\u0129nh ba t\u1ed9c Y Ph\u1ed5, T\u00e0i, \u0110i\u1ec7p d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, xin ph\u00e1t binh \u1ee9ng ti\u1ebfp. Vua cho r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 d\u00e2ng c\u1ed1ng t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh, b\u00e0n vi\u1ec7c gia phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho T\u00e0o V\u0129 r\u1eb1ng: N\u1ebfu nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 thu\u1ed9c h\u1ed9 khai h\u00f3a th\u00ec y theo l\u1ec7 an tr\u00ed, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t binh.\r\n\r\n[9] Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u0103ng t\u1ea9m cho Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, nghe n\u00f3i c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00f2i h\u1ecfi nhi\u1ec1u, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho n\u1ed9i th\u1ecb l\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong cung v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng giao cho Ng\u1ef1 tr\u00f9, H\u00e0n l\u00e2m, Nghi Loan ty, ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea7n d\u00f9ng cho b\u1ea3n ty, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00e1c ph\u1ea3i li\u1ec7t k\u00ea r\u00f5 r\u00e0ng t\u00e2u l\u00ean, r\u1ed3i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n cung c\u1ea5p. L\u1ea1i d\u1ee5 r\u1eb1ng: N\u01a1i n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cung \u1ee9ng, d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb cho d\u00e2n bi\u1ebft.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"D\u00e2n \u0111em s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u00e1ch ch\u00fa gi\u1ea3i C\u1eedu Kinh th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. Ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, s\u00e1ch b\u1ecb t\u1ecbch thu.\"<\/i>\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, xin cho Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 t\u1ed9c S\u1eafc M\u1ed9c K\u1ebft Giai tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n \u0111\u1ea1o. Nay S\u1eafc M\u1ed9c K\u1ebft Giai \u0111\u00e3 thu\u1ed9c v\u1ec1 Ph\u1ee7 Ch\u00e2u, t\u00ednh ra vi\u1ec7c quy ph\u1ee5 c\u1ee7a h\u1eafn l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, xin h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Ph\u1ee7 Ch\u00e2u tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 d\u1ee5 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n. Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba l\u00e0 Ti\u1ec1n D\u1ecbch, Ph\u00e1n quan qu\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Th\u1ea1ch \u0110\u00e3i V\u1ea5n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed7 v\u00e0o h\u1ea1ng t\u01b0. B\u00e8n b\u1ed5 Ti\u1ec1n D\u1ecbch l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Th\u1ea1ch \u0110\u00e3i V\u1ea5n l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba. Th\u1ea1ch \u0110\u00e3i V\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Mi S\u01a1n.\r\n\r\n[13] Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"Nay bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, kh\u00ed h\u1eadu \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 nh\u00e2n t\u00ecnh h\u00f2a thu\u1eadn, thi\u00ean \u0111\u1ea1o thu\u1eadn l\u1ee3i v\u1eady.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 h\u01b0 t\u00e2m c\u1ea7u tr\u1ecb, khu\u1ea5t m\u00ecnh v\u00ec d\u00e2n, xa x\u00f4i \u0111\u1ec1u quy ph\u1ee5c, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a d\u00e2n vui v\u1ebb, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u1ee7a th\u00e1i b\u00ecnh v\u1eady.\"<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1 ch\u00fac m\u1eebng. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c khanh. Tr\u1eabm xem vi\u1ec7c x\u01b0a nay, n\u1ebfu qu\u00e2n th\u1ea7n h\u1ee3p \u0111\u1ea1o, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, th\u00ec lo g\u00ec kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, c\u00e1c khanh n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn ph\u00e9p t\u1eafc, th\u1eadn tr\u1ecdng khi ban b\u1ed1 m\u1ec7nh l\u1ec7nh. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c quan th\u1ee7 ch\u00e2u qu\u1eadn c\u00e0ng ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng v\u00ec chuy\u1ec7n nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1, t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng v\u00f4 th\u1ee9c, th\u00edch \u0111\u1ee9ng tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u theo l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1ec1 L\u01b0u \u0110\u00ecnh H\u00e1n coi qu\u00e2n c\u1ea5m, l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1eady th\u1ebf quy\u1ec1n, b\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ec3u hi\u1ec7u, c\u00f3 l\u1ea7n v\u00e0o c\u1eeda ho\u00e0ng th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1eeda kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 ng\u0103n l\u1ea1i, \u0110\u00ecnh H\u00e1n li\u1ec1n \u0111i c\u1eeda kh\u00e1c v\u00e0o, r\u1ed1t cu\u1ed9c c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u1ecdn hai vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p m\u1ed9t tr\u0103m qu\u00e2n, chia \u0111\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra. V\u00ec d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng mang v\u1eadt c\u1ea5m v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n tr\u1ed9m ng\u1ef1a sang ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bv\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[15] Th\u01b0\u1ee3ng nghe n\u00f3i quan l\u1ea1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc mua v\u1eadt c\u1ee7a d\u00e2n, tr\u1ea3 gi\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, li\u1ec1n sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 d\u00e1n b\u1ea3ng y\u1ebft th\u1ecb \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n l\u00e0m vi\u1ec7c d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, t\u1eeb nay ngo\u00e0i l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam kh\u1ea9u ph\u1ea7n.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf than \u1edf kinh th\u00e0nh, t\u1eeb nay gi\u1ea3m thu\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[18] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t Trai cung cho c\u00e1c quan h\u00e0nh s\u1ef1 tri\u1ec1u b\u00e1i \u1edf c\u00e1c l\u0103ng.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi r\u1ee3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y Nam \u0111ang b\u1ecb giam gi\u1eef l\u00e0m con tin. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c c\u00f3 h\u00e0nh vi c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, t\u1eebng b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, s\u1ee3 sau n\u00e0y l\u1ea1i ph\u1ea3n lo\u1ea1n, n\u00ean b\u1eaft con em h\u1ecd l\u00e0m con tin, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam c\u1ea7m su\u1ed1t \u0111\u1eddi. Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t m\u00e0 tha, b\u1ed9 t\u1ed9c h\u1ecd c\u1ea3m \u01a1n, \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1 th\u1ec1 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n[20] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i quan l\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1eadn tranh c\u00e3i, th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 l\u00e0m vi\u1ec7c, n\u00ean k\u1ebb hi\u1ebfu th\u1eafng kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i. B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i x\u00e9t h\u1ecfi, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00fang sai \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh k\u1ef7 lu\u1eadt.\r\n\r\n[21] H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7, v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. Vua sai \u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, Th\u1eeba C\u1ee7 ti\u1ebfn c\u1eed An ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, li\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u, ki\u00eam An ph\u1ee7 s\u1ee9, \u0111\u1ed5i phong Th\u1eeba C\u1ee7 l\u00e0m T\u1ec1 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, cho \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft. Th\u1eeba C\u1ee7 \u0111\u1ebfn T\u1ec1 Ch\u00e2u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ng\u00e0y th\u00ec m\u1ea5t. D\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u00e1c, D\u1ecbch nghe tin Th\u1eeba C\u1ee7 m\u1ea5t, \u0111\u1ec1u kh\u00f3c l\u00f3c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 v\u00e0 c\u00fang d\u01b0\u1eddng ch\u01b0 t\u0103ng.\r\n\r\nTh\u1eeba C\u1ee7 quen thu\u1ed9c vi\u1ec7c qu\u00e2n, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, bi\u1ebft v\u1ed7 v\u1ec1 c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Sau n\u00e0y, s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec1u k\u00ednh s\u1ee3 danh ti\u1ebfng c\u1ee7a Th\u1eeba C\u1ee7. \u00d4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t y\u00eau th\u00edch Nho h\u1ecdc, k\u00ednh tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u00e3i ng\u1ed9 c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n s\u0129. \u00d4ng t\u1eebng l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, L\u00fd H\u00e3ng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng, Th\u1eeba C\u1ee7 coi h\u1ecd nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c c\u00f4ng, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c truy\u1ec7n v\u1ec1 Th\u1eeba C\u1ee7\u300b ch\u00e9p: Th\u1eeba C\u1ee7 v\u1ec1 gi\u00e0 t\u1ef1 ph\u1ee5 c\u00f4ng lao, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i l\u1ec5, \u00f4ng th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi, mong \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch. X\u00e9t Th\u1eeba C\u1ee7 m\u1ea5t n\u0103m 61 tu\u1ed5i, n\u00f3i v\u1ec1 gi\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sau 50 tu\u1ed5i. T\u1eeb n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 ba, Ch\u00e2n T\u00f4ng ba l\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 Giao, Th\u1eeba C\u1ee7 \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u00fac n\u00e0y ch\u0103ng? Tuy nhi\u00ean, Th\u1eeba C\u1ee7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t vi\u1ec7c m\u1edf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi, th\u01b0\u1eddng mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, e r\u1eb1ng nh\u1eefng g\u00ec \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u00e1ng tin. \u300aCh\u00ednh s\u1eed truy\u1ec7n\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, nay c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea5y. Th\u1eeba C\u1ee7 ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n t\u1eeb H\u1ed7n N\u00ea Th\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u, tr\u00e1i \u00fd chi\u1ebfu ch\u1ec9, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y[footnote] 'd\u1ecbch' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo b\u1ea3n C\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], m\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b nh\u1ea7m l\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi mong \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng. N\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[22] Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u1ed1n sang bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc, n\u01a1i n\u00e0o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c gi\u1ea3i giao. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u1ed1n sang ph\u00eda B\u1eafc, b\u00ean kia b\u1eaft giao l\u1ea1i cho t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Khi\u00eam h\u1ea1t Phu Di\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd v\u00e0o t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai Nha hi\u1ec7u L\u01b0u Nh\u00e2n H\u00fac \u0111\u1ebfn d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, xin l\u01b0u gi\u1eef \u1edf Minh ph\u1ee7, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00fac l\u00e2m chung \u0111\u00e3 d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng quy ph\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu m\u1ed9t hai bi\u1ec3u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, th\u00ec c\u1ee9 d\u00e2ng bi\u1ec3u li\u00ean t\u1ee5c, xin \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1edbi th\u00f4i.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c xin \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u00f4n b\u00e1n v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh, tuy tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a cho ph\u00e9p, nh\u01b0ng v\u1eabn th\u1ec1 s\u1ebd l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng sau n\u00e0y. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[24] Tri T\u1ea7n ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung t\u00e2u r\u1eb1ng[footnote]'T\u1ea7n ch\u00e2u' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00e1i ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, \u300a\u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t c\u00e2u sau n\u00f3i 'D\u00e3 Nhi H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ed9c phi\u00ean l\u1ea1c r\u1ea5t l\u1edbn', T\u1ed1ng Th\u00e1i ch\u00e2u thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam l\u1ed9, kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y. 'Th\u00e1i' v\u00e0 'T\u1ea7n' do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng n\u00ean nh\u1ea7m l\u1eabn.[\/footnote], D\u00e3 Nhi H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ed9c phi\u00ean l\u1ea1c r\u1ea5t l\u1edbn, bi\u1ebft tu\u00e2n theo m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, h\u1ec5 c\u00f3 t\u1ed9c n\u00e0o l\u00e0m c\u01b0\u1edbp th\u00ec \u0111\u1ec1u ng\u0103n ch\u1eb7n, xin ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t. Vua ban chi\u1ebfu b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ee7 l\u0129nh ba tr\u1ea1i[footnote]'Ba tr\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'Ba ban', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n[25] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd l\u00e2u n\u0103m \u1edf Di\u00ean ch\u00e2u, hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 ph\u1ee5c. H\u1ec5 \u0110\u1ee9c Minh c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u00e0n lu\u1eadn ho\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u giao cho S\u00f9ng Qu\u00fd x\u1eed l\u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1eeb H\u1ea1 ch\u00e2u \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 hai con \u0111\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u v\u00e0 c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a H\u1ea1 ch\u00e2u, m\u00e0 ph\u1ea3i n\u1ed9p v\u1ec1 Di\u00ean ch\u00e2u, vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 qua l\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i qua ch\u00e2u kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u v\u00ec S\u00f9ng Qu\u00fd.\r\n\r\n[26] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, phong Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0m \u0110\u1ecbnh Nan ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc T\u00e2y B\u00ecnh v\u01b0\u01a1ng, c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba. L\u1ea1i sao l\u1ee5c bi\u1ec3u th\u1ec1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em \u0111\u1ebfn T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, d\u1ee5 c\u00e1c t\u1ed9c phi\u00ean chuy\u1ec3n l\u1eddi cho th\u1ee7 l\u0129nh Cam ch\u00e2u v\u00e0 Sa ch\u00e2u.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, phong L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, T\u01b0\u1edfng ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh H\u1eefu ban \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Th\u00e0nh ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh T\u1ea3 h\u1eefu ban \u0111\u00f4 tri, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c c\u1ee7a th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ng\u1eebng quy ph\u1ee5c Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, c\u00f3 l\u1ebd do T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1eabn \u0111ang chi\u00eau d\u1ee5. V\u00ec th\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xin ban chi\u1ebfu d\u1ee5 b\u1ea3o.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ea5y bi\u1ec3u th\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh ban b\u1ed1 kh\u1eafp c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Cao Duy Trung[footnote] Cao Duy Trung, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Cao K\u1ebf Trung'. X\u00e9t Cao K\u1ebf Trung l\u00e0 con c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh, xem truy\u1ec7n Cao Qu\u1ef3nh trong quy\u1ec3n 289 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b. Nghi ng\u1edd 'Cao Duy Trung' kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, nghi l\u00e0 n\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Cao K\u1ebf Trung'.[\/footnote] l\u00e0m ph\u00f3. H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n L\u00fd Duy l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu, S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Nh\u00e3 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00e0m ph\u00f3. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7[footnote] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'qu\u1ed1c m\u1eabu', nh\u1ea7m theo tr\u00ean, c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m ph\u00f3. Khi L\u00fd Duy v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an khi ti\u1ebfp s\u1ee9 nh\u00e0 H\u00e1n th\u00ec m\u1eb7c y ph\u1ee5c ch\u1ec9nh t\u1ec1, vi\u1ec7c xong li\u1ec1n \u0111\u1ed9i kh\u0103n v\u1ea3i, c\u00f9ng c\u00e1c k\u1ef5 binh phi\u00ean \u0111i s\u0103n b\u1eafn. C\u00e1c quan thu\u1ed9c \u0111i theo tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Ban \u0111\u1ea7u, khi T\u00f4n C\u1eadn \u0111i s\u1ee9, c\u00e1c quan thu\u1ed9c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u b\u00ean tr\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng[footnote] C\u00e1c quan thu\u1ed9c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u b\u00ean tr\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ebfn khi L\u00fd Duy \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi s\u1ee9 nh\u00e0 H\u00e1n c\u00e0ng h\u1eadu h\u01a1n. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean r\u1ea5t nghi\u00eam kh\u1eafc, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft ch\u1eafc ch\u1eafn b\u1ecb x\u1eed t\u1eed t\u00e0n kh\u1ed1c, qu\u1ed1c ch\u1ee7 t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 lo\u00e0i c\u1ea7m th\u00fa, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng v\u0103n ph\u00e1p \u0111\u1ec3 tr\u1ecb.\r\n\r\n<i>(T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb, kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, l\u1ea5y N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu ban \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd l\u00e0m s\u1ee9 ban c\u00e1o tinh ti\u1ebft cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00f3. Ban cho \u0110\u1ee9c Minh \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng, m\u1ed9t v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, m\u1ed9t v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, hai v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, hai v\u1ea1n c\u00e2n tr\u00e0.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi vi\u1ec7c tu s\u1eeda l\u0103ng t\u1ea9m b\u1eaft \u0111\u1ea7u, Tr\u1eabm lo r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban h\u00e0nh c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh. Nghe n\u00f3i \u1edf Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb ti\u1ebfp \u0111\u00f3n \u0111\u00f2i h\u1ecfi r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9, li\u1ec1n l\u1ec7nh l\u1ea5y v\u0103n b\u1ea3n xem, th\u00ec ra l\u00e0 do \u0110\u1ed7 B\u1ea3o, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan c\u1ee7a Trung V\u0169, do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1eed \u0111\u1ebfn, l\u1ea1i ng\u1ea7m b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i cung c\u1ea5p g\u1ea1o xay, c\u00e2y ng\u00f4 \u0111\u1ed3i, \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t tr\u1eafng, c\u00e1 s\u1ed1ng, h\u1ed3 ti\u00eau, v.v. Hu\u1ed1ng chi c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf xa, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7 nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y? H\u01a1n n\u1eefa, cung \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111ang lo vi\u1ec7c \u0111\u01b0a linh c\u1eefu, sao c\u00f3 th\u1eddi gian \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y? Quan l\u1ea1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean x\u00e9t t\u1ed9i h\u1ecd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi treo b\u1ea3ng th\u00f4ng b\u00e1o \u0111\u1ec3 d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i cung c\u1ea5p n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y: <i>\"\u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ed9 binh tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 Trung ph\u1ee7, Phu Ch\u00e2u, v\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.\"<\/i>\r\n\r\n[33] L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u, t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi hai n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt d\u00ea, n\u1ebfu t\u1eeb ch\u1ed1i th\u00ec ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd nghi ng\u1edd, xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn r\u1ed3i \u0111\u00e1p l\u1ea1i b\u1eb1ng tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, b\u00e0y ti\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ec5.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, L\u00f4 Uy\u1ec3n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng Khi\u1ebft \u0110an mu\u1ed1n d\u1ecdc theo s\u00f4ng bi\u00ean gi\u1edbi s\u0103n b\u1eafn v\u00e0 m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ed3ng c\u1ecf \u1edf T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u1ec3 v\u00e2y b\u1eaft.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, ch\u01b0a t\u1eebng vi ph\u1ea1m, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n tin nh\u1ea7m l\u1eabn.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 sang ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, y\u00eau c\u1ea7u tu\u00e2n theo l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c t\u1ed9c \u0111i s\u0103n, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf thu\u1ed9c h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, nay \u0111\u00e3 r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc.\"\r\n\r\n[35] H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0, t\u1eb7ng l\u1ea1c \u0111\u00e0, ng\u1ef1a v\u00e0 \u0111\u1eb7c s\u1ea3n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi v\u00e0 t\u1eb7ng l\u1ea1i l\u1ec5 v\u1eadt.\r\n\r\n[36] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y Ty thi\u00ean \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 10 gi\u1edd Gi\u00e1p \u0111\u1ec3 ph\u00e1t d\u1eabn linh gi\u00e1 c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u1ebfn l\u00e2m \u0111i\u1ec7n v\u00e0o l\u00fac tr\u1eddi ch\u01b0a s\u00e1ng ng\u00e0y \u0111\u00f3. Th\u1ea7n x\u00e9t t\u1eeb c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i th\u00e1nh hi\u1ec7n nay, vi\u1ec7c vi\u00ean l\u0103ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh ban \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i hoang d\u00e3 xa x\u00f4i. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 tu\u00e2n th\u1ee7 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nghi\u00eam ng\u1eb7t, k\u00ecm n\u00e9n n\u1ed7i \u0111au s\u01b0\u01a1ng l\u1ea1nh, sai L\u1ec5 quan b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ph\u00f9 h\u1ee3p. Ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ebfn to\u00e0n cung d\u00e2ng l\u1ec5, ho\u1eb7c sau khi ph\u00e1t d\u1eabn v\u00e0o l\u00fac b\u00ecnh minh, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ebfn bi\u1ec7t th\u1ee9 t\u1eeb bi\u1ec7t, tuy c\u00f3 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh c\u1ea3m, nh\u01b0ng r\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi l\u00f2ng d\u00e2n.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, \u0111\u1ed5i sang gi\u1edd B\u00ednh.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua \u0111\u1ebfn to\u00e0n cung d\u00e2ng l\u1ec5. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn to\u00e0n cung. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ph\u00e1t d\u1eabn, Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn to\u00e0n cung, t\u1eeb ngo\u1ea1i th\u1ee9 thay \u00e1o tang h\u00e0nh l\u1ec5 kh\u1ea3i \u0111i\u1ec7n, khi\u1ec3n \u0111i\u1ec7n, kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft, ra ngo\u1ea1i th\u1ee9 nh\u00ecn linh gi\u00e1 \u0111i xa r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ec1 cung. T\u1eeb ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n \u0111\u1ebfn ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t trong th\u00e1ng n\u00e0y, Vua \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u1ebfn khi c\u00e1t tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf v\u1ec1, l\u1ea1i b\u00e3i tri\u1ec1u.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, sai trung s\u1ee9 ch\u1ea1y tr\u1ea1m truy\u1ec1n chi\u1ebfu cho vi\u00ean l\u0103ng \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9, l\u1ec7nh cho n\u01a1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7t l\u1ec5 tang c\u1ee7a V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, An v\u01b0\u01a1ng, Chu v\u01b0\u01a1ng \u1edf hai d\u00e3y \u0111\u00f4ng t\u00e2y, v\u00e0 v\u1ebd \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 d\u1eabn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed1n tr\u00ed linh gi\u00e1, n\u01a1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u00e1c \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a ba v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam. Vua nghe tin r\u1ea5t kinh h\u00e3i, cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00f4n ti, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 t\u1ed9i, Vua ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf Gi\u1ea3i ch\u00e2u. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec b\u1ecf ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u00fac n\u00e0y s\u1ed1 h\u1ed9 trong ch\u00e2u \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 m\u1ed9t v\u1ea1n. Ru\u1ed9ng mu\u1ed1i nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng, mu\u1ed1i kh\u00f4ng k\u1ebft tinh \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111i\u1ec7n trung th\u1eeba Ph\u1ea1m H\u00e0ng \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Ph\u1ea1m H\u00e0ng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u0103ng \u1edf V\u0129nh An v\u00e0 T\u00e2y Kinh, l\u1ec7nh cho h\u1ecd ngh\u1ec9 ng\u01a1i khi g\u1eb7p gi\u00f3 tuy\u1ebft.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn t\u1ea1i nhi\u1ec7m giao du nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea9n th\u1eadn, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u tra r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"M\u1eabn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, v\u00ec quen vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 ch\u00fat d\u0169ng c\u1ea3m, sai \u00f4ng ta ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, c\u0169ng \u0111\u00e3 ra s\u1ee9c. N\u1ebfu b\u1eaft \u00f4ng ta ph\u1ea3i nghi\u00eam t\u00fac, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1edf tr\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111i\u1ec1u tra, h\u00e1 ch\u1eb3ng khi\u1ebfn \u00f4ng ta lo s\u1ee3? Nay qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 gi\u1ea3m, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u0169ng nhi\u1ec1u, c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh.\"<\/i>\r\n\r\n[42] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri H\u00e0ng Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u1ebft \u00c1nh x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, trong ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ed3n \u0111\u1ecdng. L\u00fac \u0111\u00f3, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 Di\u00eau Huy\u1ec1n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c quy\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean. \u00c1nh li\u1ec1n t\u00e2u: <i>\"T\u1ed9i \u0111\u1ed3, l\u01b0u, tr\u01b0\u1ee3ng, si \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu t\u00ecnh ti\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i giam gi\u1eef, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i kh\u00ed h\u00f2a? Xin h\u1ea1 chi\u1ebfu cho thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3, l\u01b0u, n\u1ebfu \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t tr\u01b0\u1edfng quan m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t[footnote]'tr\u01b0\u1edfng quan' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 305, \u300aTi\u1ebft \u00c1nh truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec cho ph\u00e9p x\u1eed l\u00fd ngay.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng l\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y, Huy\u1ec1n v\u00e0 \u00c1nh c\u00e0ng th\u00eam b\u1ea5t h\u00f2a. \u00c1nh b\u00e8n t\u1ed1 c\u00e1o Huy\u1ec1n nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 n\u1eef nh\u00e2n trong b\u1ed9, b\u00e1n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng l\u1ea5y gi\u00e1 cao, mua nhi\u1ec1u l\u1ee5a l\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf, chi\u1ebfm d\u1ee5ng th\u01b0 l\u1ea1i trong ch\u00e2u, t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda sang nha m\u00f4n. Vua sai Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i suy kh\u00e1m quan l\u00e0 Tr\u1eef C\u1ee7ng \u0111i\u1ec1u tra Huy\u1ec1n, x\u00e1c th\u1ef1c c\u00f3 t\u1ed9i, Ph\u00e1p t\u1ef1 ngh\u1ecb t\u1ed9i n\u00ean c\u00e1ch m\u1ed9t ch\u1ee9c, \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu c\u00e1ch h\u1ebft ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, gi\u00e1ng l\u00e0m Li\u00ean Ch\u00e2u v\u0103n h\u1ecdc. C\u1ee7ng c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u00c1nh t\u1eebng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y l\u1eddi khai t\u1ed1 c\u00e1o Huy\u1ec1n, ph\u1ea1t 9 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c x\u00e1. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Tr\u1eef C\u1ee7ng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, an t\u00e1ng Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf V\u0129nh Hi l\u0103ng.\r\n\r\n[44] N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111\u1ec1 h\u1ea1t Tam ty nha ty, \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u c\u00f4ng vi\u1ec7c. C\u00f3 vi\u00ean \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng thu\u1ed9c quy\u1ec1n n\u1ed9i th\u1ecb qu\u1ea3n kho, n\u1ed9i th\u1ecb t\u00e2u xin gi\u1eef l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc. \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n mang t\u1edd t\u00e2u tr\u00ecnh l\u00ean Vua, h\u1ebft l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 may m\u1eafn c\u1ee7a h\u1ecd. Vua khen \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n gi\u1eef v\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc, l\u1ea1i sai \u00f4ng \u0111\u1ec1 h\u1ea1t t\u1ed5ng qu\u1ea3n b\u1ed1n b\u1ebfn s\u00f4ng \u1edf kinh th\u00e0nh, ki\u00eam qu\u1ea3n s\u00f4ng Bi\u1ec7n, ki\u00eam \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m huy \u0111\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n phu n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u00e0m qua loa, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng v\u1eefng ch\u1eafc, ch\u1ec9 v\u00e9t c\u00e1t \u0111\u1eafp v\u00e0o ch\u00e2n \u0111\u00ea, khi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean, gi\u1eefa d\u00f2ng l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p. \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i v\u00e9t \u0111\u1ebfn khi h\u1ebft c\u00e1t, ch\u1ea1m t\u1edbi \u0111\u1ea5t m\u1edbi th\u00f4i, \u0111\u1ed5 c\u00e1t ra ngo\u00e0i \u0111\u00ea, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 Tam ty ph\u00e2n chia khu v\u1ef1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng vi\u1ec7c. L\u1ea1i l\u00e0m c\u00e1i d\u00f9i l\u1edbn \u0111\u1ec3 th\u1eed \u0111\u1ed9 ch\u1eafc c\u1ee7a \u0111\u00ea, ch\u1ed7 n\u00e0o d\u00f9i \u0111\u00e2m v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch khu v\u1ef1c \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch ho\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ee9c. Tr\u1ed3ng m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n c\u00e2y \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u. L\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf kinh th\u00e0nh, c\u00f2n nhi\u1ec1u vi\u1ec7c l\u1ee3i \u00edch kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng quy ho\u1ea1ch.\r\n\r\n<i>(\u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111\u1ec1 h\u1ea1t nha ty, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian n\u00e0o, theo s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u1ee5c th\u1ee7y v\u1eadn, th\u00e1ng 10 n\u0103m n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n v\u1edbi ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho thuy\u1ec1n h\u00ecnh th\u1ebf h\u1ea1 bu\u1ed3m[footnote] \u0110\u1ec1 ngh\u1ecb cho thuy\u1ec1n h\u00ecnh th\u1ebf h\u1ea1 bu\u1ed3m, ch\u1eef 'cho' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nay', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean th\u1ef1c h\u00f3a 46-3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nay tuy kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng t\u1ea1m ghi v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[45] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Canh T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gi\u1ea3m b\u1edbt ch\u1ec9 huy s\u1ee9, s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u00ec bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tri tr\u1ea5n nhung qu\u00e2n T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 T\u00f4 Th\u01b0\u1ee3ng N\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n, nay l\u1ea1i xin quy ph\u1ee5. Chi\u1ebfu b\u1ea3o V\u0129 r\u1eb1ng: <i>\"T\u00f4 Th\u01b0\u1ee3ng N\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n ph\u00fac v\u00f4 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 thu nh\u1eadn. N\u1ebfu qu\u00e2n ta d\u1ee5 d\u1ed7 m\u00e0 \u0111\u1ebfn, \u0110\u1ee9c Minh t\u1ea5t l\u1ea5y c\u1edb \u0111\u00f3, l\u1ea1i s\u1ee3 m\u01b0u m\u1eb9o l\u1eeba g\u1ea1t g\u00e2y r\u1ed1i bi\u00ean gi\u1edbi. C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Vua, ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 c\u0169, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba.\"<\/i>\r\n\r\n[47] B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu xin l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n \u0111e \u0110\u1ee9c Minh, t\u1eeb nay c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c quy thu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e2u th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o trong bi\u00ean gi\u1edbi \u0111u\u1ed5i b\u1eaft. Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1ed9c tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn, \u0110\u1ee9c Minh tuy sai ng\u01b0\u1eddi \u0111u\u1ed5i b\u1eaft nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e1m v\u00e0o trong bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a To\u00e0n Chi\u1ebfu, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y nguy hi\u1ec3m v\u00e0 nghi ng\u1edd.\"<\/i> B\u00e8n d\u1ee5 To\u00e0n Chi\u1ebfu r\u1eb1ng, n\u1ebfu \u0110\u1ee9c Minh qu\u1ea3 th\u1eadt sai k\u1ef5 binh v\u00e0o trong bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 11, n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o sau l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00e0o V\u0129.)<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn l\u0103ng vi\u00ean c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u1ea3i b\u1ed1 tr\u00ed tr\u1ea1m d\u1ecbch, mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 ni\u00ean, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i l\u0103ng.\r\n\r\n[49] T\u0103ng ti\u1ec1n v\u00e0 g\u1ea1o h\u00e0ng th\u00e1ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf gi\u00e1m L\u0103ng T\u1ec9nh thu\u1ed9c ch\u00e2u L\u0103ng, v\u00ec nghe n\u00f3i h\u1ecd v\u1ea5t v\u1ea3.\r\n\r\n[50] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, nh\u01b0ng l\u1eddi l\u1ebd c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft th\u00f4 thi\u1ec3n, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, sai Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u00f4n C\u1eadn thay th\u1ebf. Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft hay n\u00f3i kho\u00e1c, \u00edt h\u1ecdc, tuy \u0111\u1ed7 th\u1ee9 ba nh\u01b0ng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng[footnote]Ch\u1eef 'nhi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung[\/footnote]. X\u01b0a g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 th\u1ee9 ba l\u00e0 <i>\"b\u1ea3ng nh\u00e3n\"<\/i>, n\u00ean g\u1ecdi Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft l\u00e0 <i>\"b\u1ea3ng m\u00f9\"<\/i>.\r\n\r\n[51] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 100 ng\u01b0\u1eddi. Vua cho r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, lo vi\u1ec7c th\u1ec3 th\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, m\u1ed7i khi sai s\u1ee9 \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan d\u1ee5 theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, b\u1eaft h\u1ecd tu\u00e2n theo, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i. Nh\u1eefng th\u01b0 t\u1eeb c\u00f3 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1eedi \u0111\u1ebfn H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n xem x\u00e9t, ph\u1ea3i h\u1ee3p l\u1ec5 m\u1edbi d\u00f9ng.\r\n\r\nDi\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai ban qu\u1ed1c th\u01b0 cho Khi\u1ebft \u0110an, s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 binh s\u0129 \u0111i theo \u0111\u00e3 sai m\u1ed9t vi\u00ean m\u00e3 qu\u00e2n qu\u1ea3n l\u00fd, mong th\u00eam s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu th\u00eam s\u1ee9 th\u1ea7n th\u00ec n\u01b0\u1edbc h\u1ecd e r\u1eb1ng kh\u00f3 x\u1eed.\"<\/i> Ch\u1ec9 sai th\u00eam vi\u00ean qu\u00e2n.\r\n\r\nVua l\u1ea1i b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i Khi\u1ebft \u0110an c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea9n tr\u1ecdng, \u00edt n\u00f3i, ch\u1ec9 c\u1ea7n ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi ho\u00e0n h\u1ea3o. M\u1ed7i khi c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3, Tr\u1eabm \u0111\u1ec1u c\u0103n d\u1eb7n ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn l\u1ec5 nghi. V\u00ec l\u1ec5 ph\u00e1p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t, khi mang m\u1ec7nh l\u1ec7nh ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u00ecn v\u00e0o, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat sai s\u00f3t s\u1ebd b\u1ecb ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u c\u1ea9n th\u1eadn. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3, c\u00e1c khanh n\u00ean truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm cho h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[52] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ed1ng ng\u1ef1a 25 con, ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng 700 con, l\u1ea1c \u0111\u00e0 300 con \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ra chi\u1ebfu c\u1ea5m vi\u1ec7c treo tranh c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng qua c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 \u0111\u1ec3 thu h\u00fat ng\u01b0\u1eddi xem.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7, V\u0129nh Thanh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u00e2u O\u00e1nh l\u00e0m B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0m T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ec7nh cho h\u1ecd \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf g\u1ea7n h\u01a1n. To\u00e0n Chi\u1ebfu cho r\u1eb1ng bi\u00ean ph\u00f2ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, n\u00ean ch\u01b0a v\u1ed9i thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9. Vua n\u00f3i: <i>\"To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00edch ganh \u0111ua v\u00e0 hay n\u00f3i nhi\u1ec1u, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa!\"<\/i> V\u00ec v\u1eady sai Ch\u00e2u O\u00e1nh thay th\u1ebf.\r\n\r\n[55] L\u1ea1i cho r\u1eb1ng Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n T\u00e0o V\u0129 \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng lao, mu\u1ed1n th\u0103ng ch\u1ee9c, b\u00e8n tri\u1ec7u v\u1ec1 tri\u1ec1u.\r\n\r\n[56] Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf T\u00e2y Th\u1ee5c \u0111\u00e3 h\u1ebft h\u1ea1n ph\u1ea3i thay th\u1ebf. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u1eed ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 th\u00ec khi c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p s\u1ebd l\u1ee1 vi\u1ec7c, c\u00f2n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi tinh nhu\u1ec7 th\u00ec kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i hi\u1ec3m tr\u1edf. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng h\u01b0\u01a1ng binh Ch\u1ea5n V\u0169 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang, nay bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eed h\u1ecd thay th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[57] Ra l\u1ec7nh cho hai kinh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec m\u1ed7i vi\u1ec7n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ean trong s\u1ed5 v\u00e0 c\u01b0 tr\u00fa l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng c\u1ea7n thi kinh nghi\u1ec7p. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u mua ng\u1ef1a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, gi\u00e1 c\u1ea3 ng\u00e0y c\u00e0ng cao, nguy\u00ean do l\u00e0 c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u mong t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp th\u00e0nh t\u00edch. Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u00e3 y\u00ean, vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a c\u0169ng d\u1ea7n nhi\u1ec1u, n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ti\u1ebft ch\u1ebf. Xin ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i \u0111i\u1ec1u tra t\u1ed9i t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc ng\u1eebng chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n s\u0129 c\u1ee7a Ch\u1ea5n V\u0169 qu\u00e2n, ai c\u00f3 nguy\u1ec7n gia nh\u1eadp qu\u00e2n ng\u0169 th\u00ec \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh th\u00e0nh, thu\u1ed9c v\u00e0o H\u1ed5 D\u1ef1c qu\u00e2n.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, phong Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u00c2n l\u00e0 T\u1ea7n H\u00e0n l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, \u0110\u00f4 tri c\u1ee7a N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh. H\u00e0n l\u00e2u n\u0103m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, ra s\u1ee9c c\u1ea7n m\u1eabn, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng s\u1ee7ng \u00e1i.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u00e0n, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p l\u00e0 l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9.)<\/i>\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Tam ty xin \u0111\u01b0a thu\u1ebf ch\u00ednh v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a ba ch\u00e2u Thi\u1ec3m, M\u1ea1nh, Nh\u1eef \u0111\u1ebfn T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c tri\u1ec1u l\u0103ng, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho, ch\u1ec9 l\u1ec7nh l\u1ea5y t\u1eeb c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"N\u01a1i ch\u1ea5p ch\u00ednh, tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u nh\u00ecn v\u00e0o, vi\u1ec7c b\u00ecnh ph\u1ea9m v\u00e0 so s\u00e1nh n\u00ean l\u00e0m c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u1ebfu khinh su\u1ea5t h\u1ee9a h\u1eb9n m\u00e0 \u00edt gi\u1eef l\u1eddi, o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd sinh ra, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3nh gi\u00e1c. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n khi \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, b\u1ecb nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u0111i\u1ec1u n\u00e0y sao?\"<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>\"L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1eebng n\u00f3i: 'Chu\u1ea9n khinh su\u1ea5t, th\u00edch l\u1ea5y ti\u1ebfng khen, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t.'\"<\/i> Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"M\u00f4ng Ch\u00ednh t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u1eadu. L\u00fd H\u00e3ng \u00f4n h\u00f2a \u00edt n\u00f3i, th\u01b0\u1eddng b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u1ea1i kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, H\u00e3ng b\u00e8n n\u00f3i: 'M\u1eabn Trung v\u1ed1n c\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y, sao l\u1ea1i im l\u1eb7ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua?' C\u0169ng \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ee7a H\u00e3ng.\"<\/i>\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i ph\u00e1i s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[64] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ed7i khi tuy\u00ean s\u1eafc xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t, h\u1ed9i h\u1ecfi c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, kh\u00f4ng k\u1ebft th\u00fac ngay, khi\u1ebfn ph\u1ea3i th\u00fac gi\u1ee5c nhi\u1ec1u l\u1ea7n. Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c tr\u00ec ho\u00e3n ch\u1ebf th\u01b0 \u0111\u00e3 c\u00f3 lu\u1eadt c\u1ea5m r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean b\u1ea3o c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00f4ng b\u00e1o, t\u1eeb nay ph\u00e0m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean s\u1eafc, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thi h\u00e0nh ngay trong ng\u00e0y, v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac trong th\u1eddi h\u1ea1n lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu c\u1ea7n h\u1ed9i h\u1ecfi th\u00eam s\u1ef1 th\u1eadt, m\u00e0 trong th\u1eddi h\u1ea1n ch\u01b0a xong, c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u1ebft h\u1ea1n tr\u00ecnh b\u00e0y l\u00fd do l\u00ean \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 th\u1ecb. N\u1ebfu d\u00e1m tr\u00ec ho\u00e3n nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra, x\u1eed ph\u1ea1t theo lu\u1eadt. V\u1eabn giao cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1eadp s\u1ed5 theo d\u00f5i.\"<\/i>\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt A Qu\u00e1t, Kh\u1ea3i Th\u00e1nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Nghi\u00eau Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh Th\u1ea1ch D\u1ee5ng Trung, B\u00ed th\u01b0 Thi\u1ebfu gi\u00e1m M\u00e3 B\u1ea3o T\u00e1 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean. A Qu\u00e1t b\u1ecb b\u1ec7nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua sai quan y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Quan y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 kh\u00e1m b\u1ec7nh. Vi\u1ec7c pha ch\u1ebf thu\u1ed1c men, n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 l\u00e0m. H\u1ecd tuy nh\u1eadn thu\u1ed1c r\u1ed3i u\u1ed1ng ngay, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng tin t\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng sau n\u00e0y n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec s\u1ebd b\u1ea5t ti\u1ec7n. T\u1eeb nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i, n\u00ean cho quan y \u0111i theo, h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0a th\u1ea7y thu\u1ed1c c\u00f9ng \u0111\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\n[66] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Cao Ch\u00e2u, Kh\u00ea Ch\u00e2u g\u1ed3m 106 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c g\u1ea7n c\u1ee7a v\u1ee3 th\u1ea7n l\u00e0 L\u00f4 Tr\u1eebng T\u1ed1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan \u1edf kinh \u0111\u00f4.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i Tr\u1eebng T\u1ed1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc, e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn ch\u00ea tr\u00e1ch.\"<\/i> Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Tri ch\u00e2u B\u1ea3o Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u B\u00e2n xin m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc ch\u00e2u th\u00e0nh, d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u0111\u00e3 h\u00f2a hi\u1ebfu, bi\u00ean gi\u1edbi d\u1eb9p b\u1ecf c\u1ea3nh gi\u00e1c, n\u00ean khuy\u1ebfn kh\u00edch n\u00f4ng d\u00e2n, khi\u1ebfn ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n, kh\u00f4ng n\u00ean chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t ru\u1ed9ng, c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c canh t\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\n[69] Khi Vua \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh, \u0111\u00e3 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf s\u00f4ng, c\u00f3 linh \u1ee9ng. Khi \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh, nh\u01b0ng s\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng b\u0103ng, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u1ea5y c\u00f3 \u00e2m binh tr\u1ee3 chi\u1ebfn. V\u00ec th\u1ebf, l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, H\u00e0 Nam l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd H\u00e0 \u0110\u1ed9c, xu\u00e2n thu c\u00fang t\u1ebf.\r\n\r\n[70] Ph\u1ee5 l\u00e3o T\u00e2y Kinh l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft, xin xa gi\u00e1 sau khi tri\u1ec1u l\u0103ng xong th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u0103m, Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn an \u1ee7i ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f3 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, \u0111\u1eb7t Ho\u00e0i Vi\u1ec5n d\u1ecbch \u1edf ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1ed9m th\u1ea5y chi\u1ebfu th\u01b0, n\u0103m sau ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t m\u1edbi l\u1eadp xu\u00e2n. K\u00ednh x\u00e9t s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd - Nguy\u1ec7t l\u1ec7nh\u300b ch\u00e9p: 'Thi\u00ean t\u1eed d\u00f9ng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.' Ch\u00fa gi\u1ea3i r\u1eb1ng: 'L\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng, t\u1ebf giao Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean.' \u300aXu\u00e2n thu truy\u1ec7n\u300b n\u00f3i: 'S\u00e2u n\u1edf th\u00ec t\u1ebf giao, t\u1ebf giao xong r\u1ed3i m\u1edbi c\u00e0y.' V\u00ec kh\u00ed xu\u00e2n v\u1eeba \u0111\u1ebfn, vi\u1ec7c n\u00f4ng \u0111ang b\u1eaft \u0111\u1ea7u, t\u1ebf giao Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t, n\u00ean ph\u1ea3i \u1edf th\u00e1ng D\u1ea7n, sau l\u1ec5 ngh\u00eanh xu\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb n\u0103m Th\u00e1i Th\u1ee7y th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi T\u1ea5n m\u1edbi d\u00f9ng ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, kh\u00f4ng ch\u1ecdn tr\u01b0\u1edbc hay sau l\u1eadp xu\u00e2n. N\u0103m V\u0129nh Minh th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi T\u1ec1, t\u1ebf giao tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n, c\u00e1c ngh\u1ecb s\u0129 mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i ng\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7m t\u00e2u r\u1eb1ng: 'N\u0103m C\u1ea3nh B\u00ecnh th\u1ee9 1 v\u00e0 n\u0103m Nguy\u00ean Gia th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi T\u1ed1ng \u0111\u1ec1u t\u1ebf giao tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n.' B\u00e8n kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i ng\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, Ng\u00f4 Thao l\u1ea1i n\u00f3i: 'N\u00ean \u1edf tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n[footnote]N\u00ean \u1edf tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n: C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 100, \u300aL\u1ec5 ch\u00ed\u300b gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-66, \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 33, 'tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'sau l\u1eadp xu\u00e2n'.[\/footnote].' Nh\u01b0 v\u1eady, s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p 's\u00e2u n\u1edf th\u00ec t\u1ebf giao' l\u00e0 \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7m t\u00e2u 't\u1ebf giao tr\u01b0\u1edbc xu\u00e2n' l\u00e0 l\u1ec5 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi sau.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m sau, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang l\u1eadp xu\u00e2n, ng\u00e0y m\u00f9ng 3 ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 theo ngh\u1ecb b\u00e0n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7m, tr\u00e1i v\u1edbi v\u0103n r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b, l\u00fd ch\u01b0a \u1ed5n, vi\u1ec7c n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u1ed5 l\u1ec5. Tr\u1ed9m mong noi theo \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng Tam \u0111\u1ea1i, l\u1ea5y ph\u00e9p t\u1eafc L\u1ee5c kinh, n\u00ean d\u00f9ng ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sau l\u1eadp xu\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ec3 h\u00e0nh l\u1ec5 c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng[footnote]N\u00ean d\u00f9ng ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sau l\u1eadp xu\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ec3 h\u00e0nh l\u1ec5 c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng: 'T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ea1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i> Vua nghe theo. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, c\u00e1c quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo \u300aNguy\u1ec7t l\u1ec7nh\u300b: 'V\u00e0o ng\u00e0y L\u1eadp h\u1ea1, thi\u00ean t\u1eed ngh\u00eanh h\u1ea1 \u1edf Nam giao.' Ch\u00fa th\u00edch n\u00f3i: 'Ngh\u00eanh h\u1ea1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ebf X\u00edch \u0110\u1ebf \u1edf Nam giao.' L\u1ea1i n\u00f3i: 'Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u1ea1i Vu.' Ch\u00fa th\u00edch n\u00f3i: '\u300aXu\u00e2n Thu truy\u1ec7n\u300b n\u00f3i: R\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u00ec l\u00e0m l\u1ec5 Vu. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ng Ki\u1ebfn T\u1ef5, d\u01b0\u01a1ng kh\u00ed th\u1ecbnh m\u00e0 th\u01b0\u1eddng h\u1ea1n h\u00e1n, v\u1ea1n v\u1eadt \u0111\u1ee3i m\u01b0a \u0111\u1ec3 sinh tr\u01b0\u1edfng, n\u00ean t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a. Sao R\u1ed3ng l\u00e0 sao Gi\u00e1c v\u00e0 sao Kh\u00e1ng, sau L\u1eadp h\u1ea1 th\u00ec xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0o l\u00fac ho\u00e0ng h\u00f4n.' L\u1ea1i theo \u300aNg\u0169 l\u1ec5 tinh ngh\u0129a\u300b: 'T\u1eeb th\u1eddi Chu \u0111\u1ebfn nay, sao Tu\u1ebf c\u00f3 sai l\u1ec7ch, nay sao R\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f3 khi v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m.' N\u1ebfu c\u1ea7u m\u01b0a v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u00e3 mu\u1ed9n, ch\u1ec9 n\u00ean b\u00f3i ng\u00e0y v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng t\u01b0. Nay ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t m\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ti\u1ebft kh\u00ed, t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc L\u1eadp h\u1ea1, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1ec5 c\u0169. N\u1ebfu sao R\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o gi\u1eefa m\u00f9a h\u1ea1 m\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5 Vu v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a xu\u00e2n[footnote]L\u1ec5 Vu v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a xu\u00e2n, ch\u1eef 'ti\u1ebft' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-68 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec kho\u1ea3ng c\u00e1ch qu\u00e1 xa, ch\u01b0a h\u1ee3p l\u1ec5. Xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, sau L\u1eadp h\u1ea1 m\u1edbi b\u00f3i ng\u00e0y, n\u1ebfu L\u1eadp h\u1ea1 v\u00e0o th\u00e1ng ba th\u00ec \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t m\u1edbi, \u0111\u1ec3 ti\u1ebft kh\u00ed h\u1ee3p v\u1edbi thu\u1ea7n d\u01b0\u01a1ng, l\u1ec5 \u0111i\u1ec3n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi s\u1eed c\u0169.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo \u300aNguy\u1ec7t l\u1ec7nh\u300b: 'Th\u00e1ng cu\u1ed1i m\u00f9a thu, l\u1ec7nh cho Tr\u1ee7ng t\u1ec3 lo vi\u1ec7c n\u00f4ng, thu ho\u1ea1ch l\u00faa \u1edf Th\u1ea7n th\u01b0\u01a1ng. Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng \u0110\u1ebf.' \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ng cu\u1ed1i m\u00f9a thu, vi\u1ec7c n\u00f4ng \u0111\u00e3 xong, l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u01a1n l\u00faa t\u1ed1t, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ti\u1ebft kh\u00ed m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n th\u00e1ng Ki\u1ebfn D\u1eadu, th\u00ec b\u00f3i ng\u00e0y, c\u00f3 khi c\u00f2n s\u1edbm. Mong t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, \u0111\u1ee3i qua H\u00e0n l\u1ed9, n\u1ebfu H\u00e0n l\u1ed9 v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u00edn m\u1edbi b\u00f3i[footnote]N\u1ebfu H\u00e0n l\u1ed9 v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u00edn m\u1edbi b\u00f3i, ch\u1eef 't\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e1o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-68, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 77 Giao x\u00e3 kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 36, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u00e1ng t\u00e1m' c\u00f3 ch\u1eef 'm\u1ea1t'.[\/footnote]. C\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf kh\u00e1c \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ec7 l\u1ec7nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> L\u1eddi t\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[73] T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Ph\u1ed5 An b\u00e1i y\u1ebft th\u00e1nh dung c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u1ea7n H\u00e0n, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean Nghi V\u1ecb, t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng b\u1ed9 l\u1ea1c Di\u1ec7p Ng\u1ea1ch Th\u1ef1c Kh\u00e1ch Th\u00f4ng c\u1ee7a t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Ph\u01b0\u01a1ng, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng Kham C\u1ed1c, L\u00e3n Gia l\u00e0 Ti\u1ec7n Ch\u00fac, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng. Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng m\u00e0 h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t?\"<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng, th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00e2u l\u00ean, r\u1ed3i m\u1edbi c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu c\u00f3 gia s\u00fac sinh s\u1ea3n, th\u00ec th\u1ea3 ch\u0103n nu\u00f4i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft.\r\n\r\n[77] Ty An ph\u1ee7 H\u00e0 B\u1eafc t\u1ea5u r\u1eb1ng xe tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Gi\u1edbi \u0111\u00e1nh c\u00e1. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u00e2u H\u00f9ng \u0111\u1ee3i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, th\u00ec b\u1ea3o h\u1ecd bi\u1ebft.\r\n\r\n[78] Ch\u00e2u H\u00f9ng t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00fac d\u00f9ng binh, b\u1ea3n ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 l\u1ed9, n\u00ean ch\u1ecdn l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, g\u1ecdi l\u00e0 ty C\u01a1 Nghi. Nay Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng h\u00f2a, xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ty Qu\u1ed1c T\u00edn.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 tri\u1ec1u b\u00e1i c\u00e1c l\u0103ng.\r\n\r\n[80] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m nh\u1ea1c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i tri\u1ec1u b\u00e1i l\u0103ng, \u0111\u1ebfn khi l\u1ec5 xong th\u00ec th\u00f4i.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Ti\u1ebft Nhan, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, ph\u00e1i s\u1ee9 \u00e1p gi\u1ea3i 89 t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Man m\u1edbi quy ph\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u Cao \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tr\u01b0\u1edbc ch\u00e9p vi\u1ec7c 89 ng\u01b0\u1eddi Man m\u1edbi quy ph\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u Cao \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p l\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ed1ng nhau, nghi l\u00e0 ch\u00e9p tr\u00f9ng, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ch\u1ec9 ch\u00e9p m\u1ed9t l\u1ea7n.)<\/i>\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 Ti\u00eau H\u00e1n Ninh, H\u1eefu uy v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Gia Lu\u1eadt L\u01b0u Ninh, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Kh\u1eafc X\u01b0\u01a1ng, T\u00f4ng ch\u00ednh Thi\u1ebfu khanh, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee9c, H\u1eefu kim ng\u00f4 v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.\r\n\r\n[83] Thi\u1ec7u Di\u1ec7p v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"L\u00ea Long \u0110\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u1eed em trai \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc. C\u00f2n Ho\u00e0ng Kh\u00e1nh T\u1eadp v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tr\u00e1nh lo\u1ea1n m\u00e0 quy thu\u1eadn, d\u00f2ng h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00e1 \u0111\u00f4ng, n\u1ebfu l\u1ea1i \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n.\"<\/i> Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Kh\u00e1nh T\u1eadp l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c mu\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u[footnote]Gi\u00e1m s\u00e1t mu\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u: 'Li\u1ec5u Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n Ch\u00e2u', nh\u01b0ng th\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'B\u00e2n Ch\u00e2u'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9 vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n Ch\u00e2u', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t B\u00e2n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9, c\u00e1ch bi\u1ec7t v\u1edbi Giao Ch\u1ec9. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 4, t\u1edd 28 vi\u1ebft l\u00e0 'Li\u1ec5u Ch\u00e2u gi\u00e1m thu\u1ebf', Li\u1ec5u Ch\u00e2u th\u1eddi T\u1ed1ng thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi Giao Ch\u1ec9, n\u00ean l\u1ea5y Li\u1ec5u Ch\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang. C\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef 'Li\u1ec5u' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u00e2n', sau l\u1ea1i vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u00e2n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n[84] \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 c\u00e1c quan, nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, \u0111\u1ec1u xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai m\u00ecnh. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u1eb7p d\u1ecbp t\u1ebf giao, th\u00ec \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ec7 c\u1ee7a ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 tri vi\u1ec7n s\u1ef1.\r\n\r\n[85] M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 ty t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111ang thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f5 quan, vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u00ednh n\u1eb7ng n\u1ec1, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, lao \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, l\u00e0 do kh\u00f4ng ch\u1ecdn l\u1ecdc k\u1ef9 c\u00e0ng thu\u1ed9c h\u1ea1, khi\u1ebfn h\u1ecd l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, l\u1eeba g\u1ea1t c\u00f4ng. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1eadn vi\u1ec7c binh \u0111ao, kh\u00f4ng r\u1ea3nh \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t, nay c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tri\u1ec7u t\u1eadp h\u1ecd, y\u00eau c\u1ea7u tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u1ea1ng, d\u00f9ng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 th\u1eed th\u00e1ch, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ai n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i, ai n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c, r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o t\u00ean tu\u1ed5i.\"<\/i> M\u1ed9t h\u00f4m kh\u00e1c, Vua xem x\u00e9t th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a h\u1ecd, n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 th\u00ec gi\u1eef l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00ec b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0o c\u00e1c tr\u1ea5n th\u00fa. C\u00f2n c\u00e1c \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0 B\u1eafc, c\u0169ng nghe n\u00f3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf bi\u00ean qu\u1eadn, th\u00e2n thu\u1ed9c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1edf ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, h\u00e0ng n\u0103m qua l\u1ea1i, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn n\u1ed9i \u0111\u1ecba b\u1ed5 nhi\u1ec7m thay th\u1ebf.\"<\/i> <i>(C\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 8)<\/i>.\r\n\r\n[86] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4 h\u00e0ng n\u0103m ch\u01b0a c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3[footnote]'c\u00f3' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung[\/footnote]. N\u0103m nay, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c 6 tri\u1ec7u th\u1ea1ch l\u00e0m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng n\u0103m, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00e1t v\u1eadn L\u00fd Ph\u1ed5.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: \"Vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 c\u00f3 3,5 tri\u1ec7u h\u1ed9c, L\u00fd Ph\u1ed5 t\u0103ng l\u00ean 6 tri\u1ec7u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00e1t v\u1eadn. X\u00e9t vi\u1ec7c Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Ph\u1ed5 xin \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c h\u00e0ng n\u0103m, v\u1eady Ph\u1ed5 \u0111\u00e3 l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 r\u1ed3i. E r\u1eb1ng b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e1ng tin, nay theo H\u1ed9i y\u1ebfu. B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 c\u00f3 3,5 tri\u1ec7u h\u1ed9c, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 t\u00ednh ri\u00eang g\u1ea1o v\u00e0 g\u1ea1o v\u00e0ng, kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1eadu v\u00e0 th\u00f3c. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng g\u1ea1o xem \u1edf th\u00e1ng 9 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o nguy\u00ean ni\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 6 tri\u1ec7u th\u1ea1ch \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00ednh c\u1ea3 \u0111\u1eadu th\u00f3c, hay ch\u1ec9 ri\u00eang g\u1ea1o[footnote]'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'truy\u1ec1n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda[\/footnote]. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[87] \u0110\u1eb7t kho v\u0103n th\u01b0 \u1edf Kim Di\u1ec7u M\u00f4n, qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c v\u0103n \u00e1n t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u n\u0103m c\u1ee7a Tam ty, c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean Tam ban \u0111\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t.\r\n\r\n[88] B\u00e3i b\u1ecf Ty \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Ty \u0111\u00fac <i>(Kim t\u1ea3)<\/i>, chuy\u00ean \u0111\u00fac c\u00e1c \u0111\u1ed3 v\u1eadt b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, s\u1eaft, thau v\u00e0 c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[89] Khi\u1ebft \u0110an t\u00f4n hi\u1ec7u cho Qu\u1ed1c m\u1eabu Ti\u00eau th\u1ecb Y\u1ebfn Y\u1ebfn l\u00e0 Du\u1ec7 \u0110\u1ee9c Th\u1ea7n L\u01b0\u1ee3c \u1ee8ng V\u1eadn Kh\u1ea3i H\u00f3a Ph\u00e1p \u0110\u1ea1o H\u1ed3ng Nh\u00e2n Th\u00e1nh V\u0169 Khai Th\u1ed1ng Th\u1eeba Thi\u00ean Ho\u00e0ng Th\u00e1i h\u1eadu, ch\u00faa c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Long T\u1ef1 l\u00e0 H\u1ed3ng V\u0103n Tuy\u00ean V\u0169[footnote]'Tuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00f9ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 26 s\u1eeda[\/footnote] Ch\u00ed \u0110\u1ee9c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ea1o Chi\u00eau Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. \u0110\u1eb7t Trung Kinh \u1edf d\u01b0\u1edbi n\u00fai Th\u1ea5t Kim[footnote]'Th\u1ea5t Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ea5t Kinh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39 \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda[\/footnote], n\u01a1i \u0111\u00f3 v\u1ed1n l\u00e0 nha tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Vua n\u01b0\u1edbc H\u1ec1.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Canh T\u00fd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, ch\u00e9m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m T\u1ee9 Ch\u00e2u l\u00e0 V\u0103n D\u1ee5ng. V\u0103n D\u1ee5ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 t\u1eeb cha c\u1ee7a t\u00ean gi\u1eb7c, r\u1ed3i vu c\u00e1o cha h\u1eafn l\u00e0 ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, tr\u00ecnh l\u00ean ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 lo s\u1ee3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, b\u00e8n x\u00fai gi\u1ee5c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, m\u01b0u \u0111\u1ed3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Khi tra h\u1ecfi, s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng x\u1eed gi\u1ea3o, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. L\u1ea1i c\u00e1ch ch\u1ee9c cha c\u1ee7a V\u0103n D\u1ee5ng l\u00e0 H\u1eefu L\u0129nh Qu\u00e2n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ed9i Ch\u00e2u l\u00e0 Khi\u00eam, gi\u00e1ng l\u00e0m Trung Ch\u00ednh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia vi\u1ec7c ch\u00e2u. Vua xem \u00e1n, th\u1ea5y V\u0103n D\u1ee5ng m\u1edbi 20 tu\u1ed5i, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam Ban vi\u1ec7n r\u1eb1ng: t\u1eeb nay, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 30 tu\u1ed5i v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m.<\/p>\n<p>[2] C\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00f2 r\u00e8n \u0110\u1ea1i Th\u00fac \u1edf Lai Vu Gi\u00e1m s\u1ea3n xu\u1ea5t s\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[3] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tr\u1eebng ph\u1ea1t qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169, trong \u0111\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 200 ti\u1ec1n mua t\u01b0\u01a1ng rau, n\u1ebfu b\u1ecf tr\u1ed1n khi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf h\u00e0o tr\u1ea1i, xin x\u1eed theo l\u1ec7 qu\u00e2n c\u1ea5m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u01b0\u01a1ng \u00edt m\u00e0 ph\u00e1p n\u1eb7ng, l\u00e0 lu\u1eadt qu\u00e1 kh\u1eaft khe.&#8221;<\/i> L\u1ec7nh t\u1eeb nay, qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m h\u00e0o tr\u1ea1i, \u0111\u1ec1u t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng l\u00ean 300 ti\u1ec1n, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00f2n l\u1ea1i theo nh\u01b0 t\u1ea5u tr\u00ecnh.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin quy thu\u1eadn, l\u1eddi l\u1ebd ch\u00e2n th\u00e0nh, xin ban chi\u1ebfu an \u1ee7i. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[5] Ph\u00f3 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 t\u00e2u r\u1eb1ng H\u1ea1 Ch\u00e2u xin k\u1ebft minh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u01a1n, xin kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u00c1p Phi\u00ean L\u1ea1c s\u1ee9. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf. Tuy nhi\u00ean, \u00fd c\u1ee7a Ph\u1ed5 c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00e1ng tham kh\u1ea3o, n\u00ean l\u1ec7nh ch\u1ec9 ki\u00eam qu\u1ea3n n\u1ed9i \u00c1p Phi\u00ean L\u1ea1c s\u1ee9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, d\u00e2n l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, khi c\u1ea7n th\u00ec l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u l\u00e0ng x\u00f3m. N\u00ean l\u1ec7nh c\u00e1c n\u01a1i tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea1i chi\u1ebfu c\u0169, nghi\u00eam c\u1ea5m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: V\u00ec m\u00f9a m\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, c\u00f4ng vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh nh\u00e0n r\u1ed7i, t\u1eeb nay c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p vui ch\u01a1i y\u1ebfn ti\u1ec7c, ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t h\u1ecfi. C\u00e1c ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ef5, Nh\u1ecb X\u00e3, \u0110oan Ng\u1ecd, Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0y ngh\u1ec9 trong th\u00e1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 m\u1ed9t ng\u00e0y. Khi tr\u1eddi r\u00e9t \u0111\u1eadm, n\u1eafng n\u00f3ng, m\u01b0a to tuy\u1ebft l\u1edbn th\u00ec b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c ngh\u1ec9 ch\u1ea7u. Ghi th\u00e0nh l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[8] Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng: Th\u1ee7 l\u0129nh ba t\u1ed9c Y Ph\u1ed5, T\u00e0i, \u0110i\u1ec7p d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, xin ph\u00e1t binh \u1ee9ng ti\u1ebfp. Vua cho r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 d\u00e2ng c\u1ed1ng t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh, b\u00e0n vi\u1ec7c gia phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho T\u00e0o V\u0129 r\u1eb1ng: N\u1ebfu nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 thu\u1ed9c h\u1ed9 khai h\u00f3a th\u00ec y theo l\u1ec7 an tr\u00ed, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t binh.<\/p>\n<p>[9] Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u0103ng t\u1ea9m cho Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, nghe n\u00f3i c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00f2i h\u1ecfi nhi\u1ec1u, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho n\u1ed9i th\u1ecb l\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong cung v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng giao cho Ng\u1ef1 tr\u00f9, H\u00e0n l\u00e2m, Nghi Loan ty, ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea7n d\u00f9ng cho b\u1ea3n ty, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00e1c ph\u1ea3i li\u1ec7t k\u00ea r\u00f5 r\u00e0ng t\u00e2u l\u00ean, r\u1ed3i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n cung c\u1ea5p. L\u1ea1i d\u1ee5 r\u1eb1ng: N\u01a1i n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cung \u1ee9ng, d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb cho d\u00e2n bi\u1ebft.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00e2n \u0111em s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u00e1ch ch\u00fa gi\u1ea3i C\u1eedu Kinh th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. Ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, s\u00e1ch b\u1ecb t\u1ecbch thu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, xin cho Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 t\u1ed9c S\u1eafc M\u1ed9c K\u1ebft Giai tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n \u0111\u1ea1o. Nay S\u1eafc M\u1ed9c K\u1ebft Giai \u0111\u00e3 thu\u1ed9c v\u1ec1 Ph\u1ee7 Ch\u00e2u, t\u00ednh ra vi\u1ec7c quy ph\u1ee5 c\u1ee7a h\u1eafn l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, xin h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Ph\u1ee7 Ch\u00e2u tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 d\u1ee5 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n. Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba l\u00e0 Ti\u1ec1n D\u1ecbch, Ph\u00e1n quan qu\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Th\u1ea1ch \u0110\u00e3i V\u1ea5n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed7 v\u00e0o h\u1ea1ng t\u01b0. B\u00e8n b\u1ed5 Ti\u1ec1n D\u1ecbch l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Th\u1ea1ch \u0110\u00e3i V\u1ea5n l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba. Th\u1ea1ch \u0110\u00e3i V\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Mi S\u01a1n.<\/p>\n<p>[13] Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, kh\u00ed h\u1eadu \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 nh\u00e2n t\u00ecnh h\u00f2a thu\u1eadn, thi\u00ean \u0111\u1ea1o thu\u1eadn l\u1ee3i v\u1eady.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 h\u01b0 t\u00e2m c\u1ea7u tr\u1ecb, khu\u1ea5t m\u00ecnh v\u00ec d\u00e2n, xa x\u00f4i \u0111\u1ec1u quy ph\u1ee5c, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a d\u00e2n vui v\u1ebb, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u1ee7a th\u00e1i b\u00ecnh v\u1eady.&#8221;<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1 ch\u00fac m\u1eebng. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c khanh. Tr\u1eabm xem vi\u1ec7c x\u01b0a nay, n\u1ebfu qu\u00e2n th\u1ea7n h\u1ee3p \u0111\u1ea1o, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, th\u00ec lo g\u00ec kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, c\u00e1c khanh n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn ph\u00e9p t\u1eafc, th\u1eadn tr\u1ecdng khi ban b\u1ed1 m\u1ec7nh l\u1ec7nh. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c quan th\u1ee7 ch\u00e2u qu\u1eadn c\u00e0ng ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng v\u00ec chuy\u1ec7n nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1, t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng v\u00f4 th\u1ee9c, th\u00edch \u0111\u1ee9ng tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u theo l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1ec1 L\u01b0u \u0110\u00ecnh H\u00e1n coi qu\u00e2n c\u1ea5m, l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1eady th\u1ebf quy\u1ec1n, b\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ec3u hi\u1ec7u, c\u00f3 l\u1ea7n v\u00e0o c\u1eeda ho\u00e0ng th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1eeda kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 ng\u0103n l\u1ea1i, \u0110\u00ecnh H\u00e1n li\u1ec1n \u0111i c\u1eeda kh\u00e1c v\u00e0o, r\u1ed1t cu\u1ed9c c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u1ecdn hai vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p m\u1ed9t tr\u0103m qu\u00e2n, chia \u0111\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra. V\u00ec d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng mang v\u1eadt c\u1ea5m v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n tr\u1ed9m ng\u1ef1a sang ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bv\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Th\u01b0\u1ee3ng nghe n\u00f3i quan l\u1ea1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc mua v\u1eadt c\u1ee7a d\u00e2n, tr\u1ea3 gi\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, li\u1ec1n sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 d\u00e1n b\u1ea3ng y\u1ebft th\u1ecb \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n l\u00e0m vi\u1ec7c d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, t\u1eeb nay ngo\u00e0i l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam kh\u1ea9u ph\u1ea7n.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf than \u1edf kinh th\u00e0nh, t\u1eeb nay gi\u1ea3m thu\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[18] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t Trai cung cho c\u00e1c quan h\u00e0nh s\u1ef1 tri\u1ec1u b\u00e1i \u1edf c\u00e1c l\u0103ng.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi r\u1ee3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y Nam \u0111ang b\u1ecb giam gi\u1eef l\u00e0m con tin. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c c\u00f3 h\u00e0nh vi c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, t\u1eebng b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, s\u1ee3 sau n\u00e0y l\u1ea1i ph\u1ea3n lo\u1ea1n, n\u00ean b\u1eaft con em h\u1ecd l\u00e0m con tin, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam c\u1ea7m su\u1ed1t \u0111\u1eddi. Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t m\u00e0 tha, b\u1ed9 t\u1ed9c h\u1ecd c\u1ea3m \u01a1n, \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1 th\u1ec1 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[20] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i quan l\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1eadn tranh c\u00e3i, th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 l\u00e0m vi\u1ec7c, n\u00ean k\u1ebb hi\u1ebfu th\u1eafng kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i. B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i x\u00e9t h\u1ecfi, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00fang sai \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh k\u1ef7 lu\u1eadt.<\/p>\n<p>[21] H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7, v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. Vua sai \u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, Th\u1eeba C\u1ee7 ti\u1ebfn c\u1eed An ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, li\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u, ki\u00eam An ph\u1ee7 s\u1ee9, \u0111\u1ed5i phong Th\u1eeba C\u1ee7 l\u00e0m T\u1ec1 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, cho \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft. Th\u1eeba C\u1ee7 \u0111\u1ebfn T\u1ec1 Ch\u00e2u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ng\u00e0y th\u00ec m\u1ea5t. D\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u00e1c, D\u1ecbch nghe tin Th\u1eeba C\u1ee7 m\u1ea5t, \u0111\u1ec1u kh\u00f3c l\u00f3c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 v\u00e0 c\u00fang d\u01b0\u1eddng ch\u01b0 t\u0103ng.<\/p>\n<p>Th\u1eeba C\u1ee7 quen thu\u1ed9c vi\u1ec7c qu\u00e2n, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, bi\u1ebft v\u1ed7 v\u1ec1 c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Sau n\u00e0y, s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec1u k\u00ednh s\u1ee3 danh ti\u1ebfng c\u1ee7a Th\u1eeba C\u1ee7. \u00d4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t y\u00eau th\u00edch Nho h\u1ecdc, k\u00ednh tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u00e3i ng\u1ed9 c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n s\u0129. \u00d4ng t\u1eebng l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, L\u00fd H\u00e3ng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng, Th\u1eeba C\u1ee7 coi h\u1ecd nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c c\u00f4ng, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c truy\u1ec7n v\u1ec1 Th\u1eeba C\u1ee7\u300b ch\u00e9p: Th\u1eeba C\u1ee7 v\u1ec1 gi\u00e0 t\u1ef1 ph\u1ee5 c\u00f4ng lao, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i l\u1ec5, \u00f4ng th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi, mong \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch. X\u00e9t Th\u1eeba C\u1ee7 m\u1ea5t n\u0103m 61 tu\u1ed5i, n\u00f3i v\u1ec1 gi\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sau 50 tu\u1ed5i. T\u1eeb n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 ba, Ch\u00e2n T\u00f4ng ba l\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 Giao, Th\u1eeba C\u1ee7 \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u00fac n\u00e0y ch\u0103ng? Tuy nhi\u00ean, Th\u1eeba C\u1ee7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t vi\u1ec7c m\u1edf ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi, th\u01b0\u1eddng mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, e r\u1eb1ng nh\u1eefng g\u00ec \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u00e1ng tin. \u300aCh\u00ednh s\u1eed truy\u1ec7n\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, nay c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea5y. Th\u1eeba C\u1ee7 ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n t\u1eeb H\u1ed7n N\u00ea Th\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u, tr\u00e1i \u00fd chi\u1ebfu ch\u1ec9, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'d\u1ecbch' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo b\u1ea3n C\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-232-1\" href=\"#footnote-232-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, m\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b nh\u1ea7m l\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi mong \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng. N\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u1ed1n sang bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc, n\u01a1i n\u00e0o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c gi\u1ea3i giao. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u1ed1n sang ph\u00eda B\u1eafc, b\u00ean kia b\u1eaft giao l\u1ea1i cho t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Khi\u00eam h\u1ea1t Phu Di\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd v\u00e0o t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai Nha hi\u1ec7u L\u01b0u Nh\u00e2n H\u00fac \u0111\u1ebfn d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, xin l\u01b0u gi\u1eef \u1edf Minh ph\u1ee7, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean l\u00fac l\u00e2m chung \u0111\u00e3 d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng quy ph\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu m\u1ed9t hai bi\u1ec3u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, th\u00ec c\u1ee9 d\u00e2ng bi\u1ec3u li\u00ean t\u1ee5c, xin \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1edbi th\u00f4i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c xin \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u00f4n b\u00e1n v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh, tuy tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a cho ph\u00e9p, nh\u01b0ng v\u1eabn th\u1ec1 s\u1ebd l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng sau n\u00e0y. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[24] Tri T\u1ea7n ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung t\u00e2u r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ea7n ch\u00e2u' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00e1i ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, \u300a\u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t c\u00e2u sau n\u00f3i 'D\u00e3 Nhi H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ed9c phi\u00ean l\u1ea1c r\u1ea5t l\u1edbn', T\u1ed1ng Th\u00e1i ch\u00e2u thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam l\u1ed9, kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y. 'Th\u00e1i' v\u00e0 'T\u1ea7n' do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng n\u00ean nh\u1ea7m l\u1eabn.\" id=\"return-footnote-232-2\" href=\"#footnote-232-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, D\u00e3 Nhi H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ed9c phi\u00ean l\u1ea1c r\u1ea5t l\u1edbn, bi\u1ebft tu\u00e2n theo m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, h\u1ec5 c\u00f3 t\u1ed9c n\u00e0o l\u00e0m c\u01b0\u1edbp th\u00ec \u0111\u1ec1u ng\u0103n ch\u1eb7n, xin ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t. Vua ban chi\u1ebfu b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ee7 l\u0129nh ba tr\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'Ba tr\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'Ba ban', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-232-3\" href=\"#footnote-232-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[25] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd l\u00e2u n\u0103m \u1edf Di\u00ean ch\u00e2u, hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 ph\u1ee5c. H\u1ec5 \u0110\u1ee9c Minh c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u00e0n lu\u1eadn ho\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u giao cho S\u00f9ng Qu\u00fd x\u1eed l\u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1eeb H\u1ea1 ch\u00e2u \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 hai con \u0111\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u v\u00e0 c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a H\u1ea1 ch\u00e2u, m\u00e0 ph\u1ea3i n\u1ed9p v\u1ec1 Di\u00ean ch\u00e2u, vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 qua l\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i qua ch\u00e2u kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u v\u00ec S\u00f9ng Qu\u00fd.<\/p>\n<p>[26] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, phong Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0m \u0110\u1ecbnh Nan ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc T\u00e2y B\u00ecnh v\u01b0\u01a1ng, c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba. L\u1ea1i sao l\u1ee5c bi\u1ec3u th\u1ec1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em \u0111\u1ebfn T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, d\u1ee5 c\u00e1c t\u1ed9c phi\u00ean chuy\u1ec3n l\u1eddi cho th\u1ee7 l\u0129nh Cam ch\u00e2u v\u00e0 Sa ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, phong L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, T\u01b0\u1edfng ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh H\u1eefu ban \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Th\u00e0nh ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh T\u1ea3 h\u1eefu ban \u0111\u00f4 tri, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c c\u1ee7a th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ng\u1eebng quy ph\u1ee5c Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, c\u00f3 l\u1ebd do T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1eabn \u0111ang chi\u00eau d\u1ee5. V\u00ec th\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xin ban chi\u1ebfu d\u1ee5 b\u1ea3o.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ea5y bi\u1ec3u th\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh ban b\u1ed1 kh\u1eafp c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Cao Duy Trung<a class=\"footnote\" title=\"Cao Duy Trung, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Cao K\u1ebf Trung'. X\u00e9t Cao K\u1ebf Trung l\u00e0 con c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh, xem truy\u1ec7n Cao Qu\u1ef3nh trong quy\u1ec3n 289 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b. Nghi ng\u1edd 'Cao Duy Trung' kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, nghi l\u00e0 n\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Cao K\u1ebf Trung'.\" id=\"return-footnote-232-4\" href=\"#footnote-232-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> l\u00e0m ph\u00f3. H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n L\u00fd Duy l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu, S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Nh\u00e3 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00e0m ph\u00f3. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'qu\u1ed1c m\u1eabu', nh\u1ea7m theo tr\u00ean, c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-232-5\" href=\"#footnote-232-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m ph\u00f3. Khi L\u00fd Duy v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an khi ti\u1ebfp s\u1ee9 nh\u00e0 H\u00e1n th\u00ec m\u1eb7c y ph\u1ee5c ch\u1ec9nh t\u1ec1, vi\u1ec7c xong li\u1ec1n \u0111\u1ed9i kh\u0103n v\u1ea3i, c\u00f9ng c\u00e1c k\u1ef5 binh phi\u00ean \u0111i s\u0103n b\u1eafn. C\u00e1c quan thu\u1ed9c \u0111i theo tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Ban \u0111\u1ea7u, khi T\u00f4n C\u1eadn \u0111i s\u1ee9, c\u00e1c quan thu\u1ed9c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u b\u00ean tr\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c quan thu\u1ed9c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u b\u00ean tr\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-232-6\" href=\"#footnote-232-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn khi L\u00fd Duy \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi s\u1ee9 nh\u00e0 H\u00e1n c\u00e0ng h\u1eadu h\u01a1n. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean r\u1ea5t nghi\u00eam kh\u1eafc, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft ch\u1eafc ch\u1eafn b\u1ecb x\u1eed t\u1eed t\u00e0n kh\u1ed1c, qu\u1ed1c ch\u1ee7 t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 lo\u00e0i c\u1ea7m th\u00fa, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng v\u0103n ph\u00e1p \u0111\u1ec3 tr\u1ecb.<\/p>\n<p><i>(T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb, kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, l\u1ea5y N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu ban \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd l\u00e0m s\u1ee9 ban c\u00e1o tinh ti\u1ebft cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00f3. Ban cho \u0110\u1ee9c Minh \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng, m\u1ed9t v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, m\u1ed9t v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, hai v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, hai v\u1ea1n c\u00e2n tr\u00e0.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi vi\u1ec7c tu s\u1eeda l\u0103ng t\u1ea9m b\u1eaft \u0111\u1ea7u, Tr\u1eabm lo r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban h\u00e0nh c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh. Nghe n\u00f3i \u1edf Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb ti\u1ebfp \u0111\u00f3n \u0111\u00f2i h\u1ecfi r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9, li\u1ec1n l\u1ec7nh l\u1ea5y v\u0103n b\u1ea3n xem, th\u00ec ra l\u00e0 do \u0110\u1ed7 B\u1ea3o, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan c\u1ee7a Trung V\u0169, do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1eed \u0111\u1ebfn, l\u1ea1i ng\u1ea7m b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i cung c\u1ea5p g\u1ea1o xay, c\u00e2y ng\u00f4 \u0111\u1ed3i, \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t tr\u1eafng, c\u00e1 s\u1ed1ng, h\u1ed3 ti\u00eau, v.v. Hu\u1ed1ng chi c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf xa, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7 nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y? H\u01a1n n\u1eefa, cung \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111ang lo vi\u1ec7c \u0111\u01b0a linh c\u1eefu, sao c\u00f3 th\u1eddi gian \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y? Quan l\u1ea1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean x\u00e9t t\u1ed9i h\u1ecd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi treo b\u1ea3ng th\u00f4ng b\u00e1o \u0111\u1ec3 d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i cung c\u1ea5p n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y: <i>&#8220;\u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ed9 binh tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 Trung ph\u1ee7, Phu Ch\u00e2u, v\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[33] L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u, t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi hai n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt d\u00ea, n\u1ebfu t\u1eeb ch\u1ed1i th\u00ec ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd nghi ng\u1edd, xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn r\u1ed3i \u0111\u00e1p l\u1ea1i b\u1eb1ng tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, b\u00e0y ti\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ec5.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, L\u00f4 Uy\u1ec3n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng Khi\u1ebft \u0110an mu\u1ed1n d\u1ecdc theo s\u00f4ng bi\u00ean gi\u1edbi s\u0103n b\u1eafn v\u00e0 m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ed3ng c\u1ecf \u1edf T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u1ec3 v\u00e2y b\u1eaft.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, ch\u01b0a t\u1eebng vi ph\u1ea1m, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n tin nh\u1ea7m l\u1eabn.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 sang ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, y\u00eau c\u1ea7u tu\u00e2n theo l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c t\u1ed9c \u0111i s\u0103n, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf thu\u1ed9c h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, nay \u0111\u00e3 r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc.&#8221;<\/p>\n<p>[35] H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0, t\u1eb7ng l\u1ea1c \u0111\u00e0, ng\u1ef1a v\u00e0 \u0111\u1eb7c s\u1ea3n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi v\u00e0 t\u1eb7ng l\u1ea1i l\u1ec5 v\u1eadt.<\/p>\n<p>[36] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y Ty thi\u00ean \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 10 gi\u1edd Gi\u00e1p \u0111\u1ec3 ph\u00e1t d\u1eabn linh gi\u00e1 c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u1ebfn l\u00e2m \u0111i\u1ec7n v\u00e0o l\u00fac tr\u1eddi ch\u01b0a s\u00e1ng ng\u00e0y \u0111\u00f3. Th\u1ea7n x\u00e9t t\u1eeb c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i th\u00e1nh hi\u1ec7n nay, vi\u1ec7c vi\u00ean l\u0103ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh ban \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i hoang d\u00e3 xa x\u00f4i. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 tu\u00e2n th\u1ee7 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nghi\u00eam ng\u1eb7t, k\u00ecm n\u00e9n n\u1ed7i \u0111au s\u01b0\u01a1ng l\u1ea1nh, sai L\u1ec5 quan b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ph\u00f9 h\u1ee3p. Ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ebfn to\u00e0n cung d\u00e2ng l\u1ec5, ho\u1eb7c sau khi ph\u00e1t d\u1eabn v\u00e0o l\u00fac b\u00ecnh minh, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ebfn bi\u1ec7t th\u1ee9 t\u1eeb bi\u1ec7t, tuy c\u00f3 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh c\u1ea3m, nh\u01b0ng r\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi l\u00f2ng d\u00e2n.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, \u0111\u1ed5i sang gi\u1edd B\u00ednh.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua \u0111\u1ebfn to\u00e0n cung d\u00e2ng l\u1ec5. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn to\u00e0n cung. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ph\u00e1t d\u1eabn, Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn to\u00e0n cung, t\u1eeb ngo\u1ea1i th\u1ee9 thay \u00e1o tang h\u00e0nh l\u1ec5 kh\u1ea3i \u0111i\u1ec7n, khi\u1ec3n \u0111i\u1ec7n, kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft, ra ngo\u1ea1i th\u1ee9 nh\u00ecn linh gi\u00e1 \u0111i xa r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ec1 cung. T\u1eeb ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n \u0111\u1ebfn ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t trong th\u00e1ng n\u00e0y, Vua \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u1ebfn khi c\u00e1t tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf v\u1ec1, l\u1ea1i b\u00e3i tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, sai trung s\u1ee9 ch\u1ea1y tr\u1ea1m truy\u1ec1n chi\u1ebfu cho vi\u00ean l\u0103ng \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9, l\u1ec7nh cho n\u01a1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7t l\u1ec5 tang c\u1ee7a V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, An v\u01b0\u01a1ng, Chu v\u01b0\u01a1ng \u1edf hai d\u00e3y \u0111\u00f4ng t\u00e2y, v\u00e0 v\u1ebd \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 d\u1eabn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed1n tr\u00ed linh gi\u00e1, n\u01a1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u00e1c \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a ba v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam. Vua nghe tin r\u1ea5t kinh h\u00e3i, cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00f4n ti, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 t\u1ed9i, Vua ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf Gi\u1ea3i ch\u00e2u. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec b\u1ecf ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u00fac n\u00e0y s\u1ed1 h\u1ed9 trong ch\u00e2u \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 m\u1ed9t v\u1ea1n. Ru\u1ed9ng mu\u1ed1i nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng, mu\u1ed1i kh\u00f4ng k\u1ebft tinh \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111i\u1ec7n trung th\u1eeba Ph\u1ea1m H\u00e0ng \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ea1m H\u00e0ng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u0103ng \u1edf V\u0129nh An v\u00e0 T\u00e2y Kinh, l\u1ec7nh cho h\u1ecd ngh\u1ec9 ng\u01a1i khi g\u1eb7p gi\u00f3 tuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn t\u1ea1i nhi\u1ec7m giao du nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea9n th\u1eadn, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u tra r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1eabn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, v\u00ec quen vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 ch\u00fat d\u0169ng c\u1ea3m, sai \u00f4ng ta ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, c\u0169ng \u0111\u00e3 ra s\u1ee9c. N\u1ebfu b\u1eaft \u00f4ng ta ph\u1ea3i nghi\u00eam t\u00fac, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1edf tr\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111i\u1ec1u tra, h\u00e1 ch\u1eb3ng khi\u1ebfn \u00f4ng ta lo s\u1ee3? Nay qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 gi\u1ea3m, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u0169ng nhi\u1ec1u, c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri H\u00e0ng Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u1ebft \u00c1nh x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, trong ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ed3n \u0111\u1ecdng. L\u00fac \u0111\u00f3, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 Di\u00eau Huy\u1ec1n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c quy\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean. \u00c1nh li\u1ec1n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ed9i \u0111\u1ed3, l\u01b0u, tr\u01b0\u1ee3ng, si \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu t\u00ecnh ti\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i giam gi\u1eef, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i kh\u00ed h\u00f2a? Xin h\u1ea1 chi\u1ebfu cho thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3, l\u01b0u, n\u1ebfu \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t tr\u01b0\u1edfng quan m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t<a class=\"footnote\" title=\"'tr\u01b0\u1edfng quan' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 305, \u300aTi\u1ebft \u00c1nh truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-232-7\" href=\"#footnote-232-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, th\u00ec cho ph\u00e9p x\u1eed l\u00fd ngay.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng l\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y, Huy\u1ec1n v\u00e0 \u00c1nh c\u00e0ng th\u00eam b\u1ea5t h\u00f2a. \u00c1nh b\u00e8n t\u1ed1 c\u00e1o Huy\u1ec1n nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 n\u1eef nh\u00e2n trong b\u1ed9, b\u00e1n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng l\u1ea5y gi\u00e1 cao, mua nhi\u1ec1u l\u1ee5a l\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf, chi\u1ebfm d\u1ee5ng th\u01b0 l\u1ea1i trong ch\u00e2u, t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda sang nha m\u00f4n. Vua sai Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i suy kh\u00e1m quan l\u00e0 Tr\u1eef C\u1ee7ng \u0111i\u1ec1u tra Huy\u1ec1n, x\u00e1c th\u1ef1c c\u00f3 t\u1ed9i, Ph\u00e1p t\u1ef1 ngh\u1ecb t\u1ed9i n\u00ean c\u00e1ch m\u1ed9t ch\u1ee9c, \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu c\u00e1ch h\u1ebft ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, gi\u00e1ng l\u00e0m Li\u00ean Ch\u00e2u v\u0103n h\u1ecdc. C\u1ee7ng c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u00c1nh t\u1eebng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y l\u1eddi khai t\u1ed1 c\u00e1o Huy\u1ec1n, ph\u1ea1t 9 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c x\u00e1. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1eef C\u1ee7ng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, an t\u00e1ng Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf V\u0129nh Hi l\u0103ng.<\/p>\n<p>[44] N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111\u1ec1 h\u1ea1t Tam ty nha ty, \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u c\u00f4ng vi\u1ec7c. C\u00f3 vi\u00ean \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng thu\u1ed9c quy\u1ec1n n\u1ed9i th\u1ecb qu\u1ea3n kho, n\u1ed9i th\u1ecb t\u00e2u xin gi\u1eef l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc. \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n mang t\u1edd t\u00e2u tr\u00ecnh l\u00ean Vua, h\u1ebft l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 may m\u1eafn c\u1ee7a h\u1ecd. Vua khen \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n gi\u1eef v\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc, l\u1ea1i sai \u00f4ng \u0111\u1ec1 h\u1ea1t t\u1ed5ng qu\u1ea3n b\u1ed1n b\u1ebfn s\u00f4ng \u1edf kinh th\u00e0nh, ki\u00eam qu\u1ea3n s\u00f4ng Bi\u1ec7n, ki\u00eam \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m huy \u0111\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n phu n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u00e0m qua loa, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng v\u1eefng ch\u1eafc, ch\u1ec9 v\u00e9t c\u00e1t \u0111\u1eafp v\u00e0o ch\u00e2n \u0111\u00ea, khi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean, gi\u1eefa d\u00f2ng l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p. \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i v\u00e9t \u0111\u1ebfn khi h\u1ebft c\u00e1t, ch\u1ea1m t\u1edbi \u0111\u1ea5t m\u1edbi th\u00f4i, \u0111\u1ed5 c\u00e1t ra ngo\u00e0i \u0111\u00ea, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 Tam ty ph\u00e2n chia khu v\u1ef1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng vi\u1ec7c. L\u1ea1i l\u00e0m c\u00e1i d\u00f9i l\u1edbn \u0111\u1ec3 th\u1eed \u0111\u1ed9 ch\u1eafc c\u1ee7a \u0111\u00ea, ch\u1ed7 n\u00e0o d\u00f9i \u0111\u00e2m v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch khu v\u1ef1c \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch ho\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ee9c. Tr\u1ed3ng m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n c\u00e2y \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u. L\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf kinh th\u00e0nh, c\u00f2n nhi\u1ec1u vi\u1ec7c l\u1ee3i \u00edch kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng quy ho\u1ea1ch.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n \u0111\u1ec1 h\u1ea1t nha ty, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian n\u00e0o, theo s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u1ee5c th\u1ee7y v\u1eadn, th\u00e1ng 10 n\u0103m n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n v\u1edbi ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho thuy\u1ec1n h\u00ecnh th\u1ebf h\u1ea1 bu\u1ed3m<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1 ngh\u1ecb cho thuy\u1ec1n h\u00ecnh th\u1ebf h\u1ea1 bu\u1ed3m, ch\u1eef 'cho' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nay', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean th\u1ef1c h\u00f3a 46-3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-232-8\" href=\"#footnote-232-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, nay tuy kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng t\u1ea1m ghi v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[45] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Canh T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gi\u1ea3m b\u1edbt ch\u1ec9 huy s\u1ee9, s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u00ec bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tri tr\u1ea5n nhung qu\u00e2n T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 T\u00f4 Th\u01b0\u1ee3ng N\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n, nay l\u1ea1i xin quy ph\u1ee5. Chi\u1ebfu b\u1ea3o V\u0129 r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00f4 Th\u01b0\u1ee3ng N\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n ph\u00fac v\u00f4 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 thu nh\u1eadn. N\u1ebfu qu\u00e2n ta d\u1ee5 d\u1ed7 m\u00e0 \u0111\u1ebfn, \u0110\u1ee9c Minh t\u1ea5t l\u1ea5y c\u1edb \u0111\u00f3, l\u1ea1i s\u1ee3 m\u01b0u m\u1eb9o l\u1eeba g\u1ea1t g\u00e2y r\u1ed1i bi\u00ean gi\u1edbi. C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Vua, ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 c\u0169, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu xin l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n \u0111e \u0110\u1ee9c Minh, t\u1eeb nay c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c quy thu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e2u th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o trong bi\u00ean gi\u1edbi \u0111u\u1ed5i b\u1eaft. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ed9c tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn, \u0110\u1ee9c Minh tuy sai ng\u01b0\u1eddi \u0111u\u1ed5i b\u1eaft nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e1m v\u00e0o trong bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a To\u00e0n Chi\u1ebfu, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y nguy hi\u1ec3m v\u00e0 nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u1ee5 To\u00e0n Chi\u1ebfu r\u1eb1ng, n\u1ebfu \u0110\u1ee9c Minh qu\u1ea3 th\u1eadt sai k\u1ef5 binh v\u00e0o trong bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 11, n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o sau l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00e0o V\u0129.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn l\u0103ng vi\u00ean c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u1ea3i b\u1ed1 tr\u00ed tr\u1ea1m d\u1ecbch, mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 ni\u00ean, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i l\u0103ng.<\/p>\n<p>[49] T\u0103ng ti\u1ec1n v\u00e0 g\u1ea1o h\u00e0ng th\u00e1ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf gi\u00e1m L\u0103ng T\u1ec9nh thu\u1ed9c ch\u00e2u L\u0103ng, v\u00ec nghe n\u00f3i h\u1ecd v\u1ea5t v\u1ea3.<\/p>\n<p>[50] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, nh\u01b0ng l\u1eddi l\u1ebd c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft th\u00f4 thi\u1ec3n, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, sai Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u00f4n C\u1eadn thay th\u1ebf. Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft hay n\u00f3i kho\u00e1c, \u00edt h\u1ecdc, tuy \u0111\u1ed7 th\u1ee9 ba nh\u01b0ng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nhi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-232-9\" href=\"#footnote-232-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. X\u01b0a g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 th\u1ee9 ba l\u00e0 <i>&#8220;b\u1ea3ng nh\u00e3n&#8221;<\/i>, n\u00ean g\u1ecdi Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft l\u00e0 <i>&#8220;b\u1ea3ng m\u00f9&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[51] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 100 ng\u01b0\u1eddi. Vua cho r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, lo vi\u1ec7c th\u1ec3 th\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, m\u1ed7i khi sai s\u1ee9 \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan d\u1ee5 theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, b\u1eaft h\u1ecd tu\u00e2n theo, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i. Nh\u1eefng th\u01b0 t\u1eeb c\u00f3 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1eedi \u0111\u1ebfn H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n xem x\u00e9t, ph\u1ea3i h\u1ee3p l\u1ec5 m\u1edbi d\u00f9ng.<\/p>\n<p>Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai ban qu\u1ed1c th\u01b0 cho Khi\u1ebft \u0110an, s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 binh s\u0129 \u0111i theo \u0111\u00e3 sai m\u1ed9t vi\u00ean m\u00e3 qu\u00e2n qu\u1ea3n l\u00fd, mong th\u00eam s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu th\u00eam s\u1ee9 th\u1ea7n th\u00ec n\u01b0\u1edbc h\u1ecd e r\u1eb1ng kh\u00f3 x\u1eed.&#8221;<\/i> Ch\u1ec9 sai th\u00eam vi\u00ean qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i Khi\u1ebft \u0110an c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea9n tr\u1ecdng, \u00edt n\u00f3i, ch\u1ec9 c\u1ea7n ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi ho\u00e0n h\u1ea3o. M\u1ed7i khi c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3, Tr\u1eabm \u0111\u1ec1u c\u0103n d\u1eb7n ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn l\u1ec5 nghi. V\u00ec l\u1ec5 ph\u00e1p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t, khi mang m\u1ec7nh l\u1ec7nh ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u00ecn v\u00e0o, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat sai s\u00f3t s\u1ebd b\u1ecb ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u c\u1ea9n th\u1eadn. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3, c\u00e1c khanh n\u00ean truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm cho h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[52] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ed1ng ng\u1ef1a 25 con, ng\u1ef1a th\u01b0\u1eddng 700 con, l\u1ea1c \u0111\u00e0 300 con \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ra chi\u1ebfu c\u1ea5m vi\u1ec7c treo tranh c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng qua c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 \u0111\u1ec3 thu h\u00fat ng\u01b0\u1eddi xem.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7, V\u0129nh Thanh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u00e2u O\u00e1nh l\u00e0m B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u00f4n To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0m T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ec7nh cho h\u1ecd \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf g\u1ea7n h\u01a1n. To\u00e0n Chi\u1ebfu cho r\u1eb1ng bi\u00ean ph\u00f2ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, n\u00ean ch\u01b0a v\u1ed9i thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;To\u00e0n Chi\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00edch ganh \u0111ua v\u00e0 hay n\u00f3i nhi\u1ec1u, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa!&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady sai Ch\u00e2u O\u00e1nh thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[55] L\u1ea1i cho r\u1eb1ng Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n T\u00e0o V\u0129 \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng lao, mu\u1ed1n th\u0103ng ch\u1ee9c, b\u00e8n tri\u1ec7u v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[56] Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf T\u00e2y Th\u1ee5c \u0111\u00e3 h\u1ebft h\u1ea1n ph\u1ea3i thay th\u1ebf. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u1eed ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 th\u00ec khi c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p s\u1ebd l\u1ee1 vi\u1ec7c, c\u00f2n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi tinh nhu\u1ec7 th\u00ec kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i hi\u1ec3m tr\u1edf. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng h\u01b0\u01a1ng binh Ch\u1ea5n V\u0169 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang, nay bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eed h\u1ecd thay th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[57] Ra l\u1ec7nh cho hai kinh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec m\u1ed7i vi\u1ec7n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ean trong s\u1ed5 v\u00e0 c\u01b0 tr\u00fa l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng c\u1ea7n thi kinh nghi\u1ec7p. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u mua ng\u1ef1a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, gi\u00e1 c\u1ea3 ng\u00e0y c\u00e0ng cao, nguy\u00ean do l\u00e0 c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u mong t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp th\u00e0nh t\u00edch. Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u00e3 y\u00ean, vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a c\u0169ng d\u1ea7n nhi\u1ec1u, n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ti\u1ebft ch\u1ebf. Xin ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i \u0111i\u1ec1u tra t\u1ed9i t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc ng\u1eebng chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n s\u0129 c\u1ee7a Ch\u1ea5n V\u0169 qu\u00e2n, ai c\u00f3 nguy\u1ec7n gia nh\u1eadp qu\u00e2n ng\u0169 th\u00ec \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh th\u00e0nh, thu\u1ed9c v\u00e0o H\u1ed5 D\u1ef1c qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, phong Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u00c2n l\u00e0 T\u1ea7n H\u00e0n l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, \u0110\u00f4 tri c\u1ee7a N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh. H\u00e0n l\u00e2u n\u0103m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, ra s\u1ee9c c\u1ea7n m\u1eabn, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng s\u1ee7ng \u00e1i.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u00e0n, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p l\u00e0 l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Tam ty xin \u0111\u01b0a thu\u1ebf ch\u00ednh v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a ba ch\u00e2u Thi\u1ec3m, M\u1ea1nh, Nh\u1eef \u0111\u1ebfn T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c tri\u1ec1u l\u0103ng, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho, ch\u1ec9 l\u1ec7nh l\u1ea5y t\u1eeb c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;N\u01a1i ch\u1ea5p ch\u00ednh, tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u nh\u00ecn v\u00e0o, vi\u1ec7c b\u00ecnh ph\u1ea9m v\u00e0 so s\u00e1nh n\u00ean l\u00e0m c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u1ebfu khinh su\u1ea5t h\u1ee9a h\u1eb9n m\u00e0 \u00edt gi\u1eef l\u1eddi, o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd sinh ra, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3nh gi\u00e1c. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n khi \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, b\u1ecb nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u0111i\u1ec1u n\u00e0y sao?&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1eebng n\u00f3i: &#8216;Chu\u1ea9n khinh su\u1ea5t, th\u00edch l\u1ea5y ti\u1ebfng khen, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t.'&#8221;<\/i> Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;M\u00f4ng Ch\u00ednh t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u1eadu. L\u00fd H\u00e3ng \u00f4n h\u00f2a \u00edt n\u00f3i, th\u01b0\u1eddng b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u1ea1i kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, H\u00e3ng b\u00e8n n\u00f3i: &#8216;M\u1eabn Trung v\u1ed1n c\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y, sao l\u1ea1i im l\u1eb7ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua?&#8217; C\u0169ng \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ee7a H\u00e3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i ph\u00e1i s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[64] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ed7i khi tuy\u00ean s\u1eafc xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t, h\u1ed9i h\u1ecfi c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, kh\u00f4ng k\u1ebft th\u00fac ngay, khi\u1ebfn ph\u1ea3i th\u00fac gi\u1ee5c nhi\u1ec1u l\u1ea7n. Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c tr\u00ec ho\u00e3n ch\u1ebf th\u01b0 \u0111\u00e3 c\u00f3 lu\u1eadt c\u1ea5m r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean b\u1ea3o c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00f4ng b\u00e1o, t\u1eeb nay ph\u00e0m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean s\u1eafc, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thi h\u00e0nh ngay trong ng\u00e0y, v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac trong th\u1eddi h\u1ea1n lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu c\u1ea7n h\u1ed9i h\u1ecfi th\u00eam s\u1ef1 th\u1eadt, m\u00e0 trong th\u1eddi h\u1ea1n ch\u01b0a xong, c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u1ebft h\u1ea1n tr\u00ecnh b\u00e0y l\u00fd do l\u00ean \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 th\u1ecb. N\u1ebfu d\u00e1m tr\u00ec ho\u00e3n nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra, x\u1eed ph\u1ea1t theo lu\u1eadt. V\u1eabn giao cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1eadp s\u1ed5 theo d\u00f5i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt A Qu\u00e1t, Kh\u1ea3i Th\u00e1nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Nghi\u00eau Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh Th\u1ea1ch D\u1ee5ng Trung, B\u00ed th\u01b0 Thi\u1ebfu gi\u00e1m M\u00e3 B\u1ea3o T\u00e1 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean. A Qu\u00e1t b\u1ecb b\u1ec7nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua sai quan y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quan y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 kh\u00e1m b\u1ec7nh. Vi\u1ec7c pha ch\u1ebf thu\u1ed1c men, n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 l\u00e0m. H\u1ecd tuy nh\u1eadn thu\u1ed1c r\u1ed3i u\u1ed1ng ngay, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng tin t\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng sau n\u00e0y n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec s\u1ebd b\u1ea5t ti\u1ec7n. T\u1eeb nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i, n\u00ean cho quan y \u0111i theo, h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0a th\u1ea7y thu\u1ed1c c\u00f9ng \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[66] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Cao Ch\u00e2u, Kh\u00ea Ch\u00e2u g\u1ed3m 106 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c g\u1ea7n c\u1ee7a v\u1ee3 th\u1ea7n l\u00e0 L\u00f4 Tr\u1eebng T\u1ed1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan \u1edf kinh \u0111\u00f4.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Tr\u1eebng T\u1ed1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc, e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn ch\u00ea tr\u00e1ch.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Tri ch\u00e2u B\u1ea3o Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u B\u00e2n xin m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc ch\u00e2u th\u00e0nh, d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u0111\u00e3 h\u00f2a hi\u1ebfu, bi\u00ean gi\u1edbi d\u1eb9p b\u1ecf c\u1ea3nh gi\u00e1c, n\u00ean khuy\u1ebfn kh\u00edch n\u00f4ng d\u00e2n, khi\u1ebfn ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n, kh\u00f4ng n\u00ean chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t ru\u1ed9ng, c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c canh t\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Khi Vua \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh, \u0111\u00e3 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf s\u00f4ng, c\u00f3 linh \u1ee9ng. Khi \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh, nh\u01b0ng s\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng b\u0103ng, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u1ea5y c\u00f3 \u00e2m binh tr\u1ee3 chi\u1ebfn. V\u00ec th\u1ebf, l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, H\u00e0 Nam l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd H\u00e0 \u0110\u1ed9c, xu\u00e2n thu c\u00fang t\u1ebf.<\/p>\n<p>[70] Ph\u1ee5 l\u00e3o T\u00e2y Kinh l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft, xin xa gi\u00e1 sau khi tri\u1ec1u l\u0103ng xong th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u0103m, Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn an \u1ee7i ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, \u0111\u1eb7t Ho\u00e0i Vi\u1ec5n d\u1ecbch \u1edf ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1ed9m th\u1ea5y chi\u1ebfu th\u01b0, n\u0103m sau ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t m\u1edbi l\u1eadp xu\u00e2n. K\u00ednh x\u00e9t s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 k\u00fd &#8211; Nguy\u1ec7t l\u1ec7nh\u300b ch\u00e9p: &#8216;Thi\u00ean t\u1eed d\u00f9ng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.&#8217; Ch\u00fa gi\u1ea3i r\u1eb1ng: &#8216;L\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng, t\u1ebf giao Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean.&#8217; \u300aXu\u00e2n thu truy\u1ec7n\u300b n\u00f3i: &#8216;S\u00e2u n\u1edf th\u00ec t\u1ebf giao, t\u1ebf giao xong r\u1ed3i m\u1edbi c\u00e0y.&#8217; V\u00ec kh\u00ed xu\u00e2n v\u1eeba \u0111\u1ebfn, vi\u1ec7c n\u00f4ng \u0111ang b\u1eaft \u0111\u1ea7u, t\u1ebf giao Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t, n\u00ean ph\u1ea3i \u1edf th\u00e1ng D\u1ea7n, sau l\u1ec5 ngh\u00eanh xu\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb n\u0103m Th\u00e1i Th\u1ee7y th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi T\u1ea5n m\u1edbi d\u00f9ng ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, kh\u00f4ng ch\u1ecdn tr\u01b0\u1edbc hay sau l\u1eadp xu\u00e2n. N\u0103m V\u0129nh Minh th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi T\u1ec1, t\u1ebf giao tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n, c\u00e1c ngh\u1ecb s\u0129 mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i ng\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7m t\u00e2u r\u1eb1ng: &#8216;N\u0103m C\u1ea3nh B\u00ecnh th\u1ee9 1 v\u00e0 n\u0103m Nguy\u00ean Gia th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi T\u1ed1ng \u0111\u1ec1u t\u1ebf giao tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n.&#8217; B\u00e8n kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i ng\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, Ng\u00f4 Thao l\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;N\u00ean \u1edf tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"N\u00ean \u1edf tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n: C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 100, \u300aL\u1ec5 ch\u00ed\u300b gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-66, \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 33, 'tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'sau l\u1eadp xu\u00e2n'.\" id=\"return-footnote-232-10\" href=\"#footnote-232-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>.&#8217; Nh\u01b0 v\u1eady, s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p &#8216;s\u00e2u n\u1edf th\u00ec t\u1ebf giao&#8217; l\u00e0 \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7m t\u00e2u &#8216;t\u1ebf giao tr\u01b0\u1edbc xu\u00e2n&#8217; l\u00e0 l\u1ec5 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi sau.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m sau, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang l\u1eadp xu\u00e2n, ng\u00e0y m\u00f9ng 3 ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 theo ngh\u1ecb b\u00e0n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7m, tr\u00e1i v\u1edbi v\u0103n r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b, l\u00fd ch\u01b0a \u1ed5n, vi\u1ec7c n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u1ed5 l\u1ec5. Tr\u1ed9m mong noi theo \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng Tam \u0111\u1ea1i, l\u1ea5y ph\u00e9p t\u1eafc L\u1ee5c kinh, n\u00ean d\u00f9ng ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sau l\u1eadp xu\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ec3 h\u00e0nh l\u1ec5 c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"N\u00ean d\u00f9ng ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sau l\u1eadp xu\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ec3 h\u00e0nh l\u1ec5 c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng: 'T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ea1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-232-11\" href=\"#footnote-232-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo \u300aNguy\u1ec7t l\u1ec7nh\u300b: &#8216;V\u00e0o ng\u00e0y L\u1eadp h\u1ea1, thi\u00ean t\u1eed ngh\u00eanh h\u1ea1 \u1edf Nam giao.&#8217; Ch\u00fa th\u00edch n\u00f3i: &#8216;Ngh\u00eanh h\u1ea1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ebf X\u00edch \u0110\u1ebf \u1edf Nam giao.&#8217; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u1ea1i Vu.&#8217; Ch\u00fa th\u00edch n\u00f3i: &#8216;\u300aXu\u00e2n Thu truy\u1ec7n\u300b n\u00f3i: R\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u00ec l\u00e0m l\u1ec5 Vu. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ng Ki\u1ebfn T\u1ef5, d\u01b0\u01a1ng kh\u00ed th\u1ecbnh m\u00e0 th\u01b0\u1eddng h\u1ea1n h\u00e1n, v\u1ea1n v\u1eadt \u0111\u1ee3i m\u01b0a \u0111\u1ec3 sinh tr\u01b0\u1edfng, n\u00ean t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a. Sao R\u1ed3ng l\u00e0 sao Gi\u00e1c v\u00e0 sao Kh\u00e1ng, sau L\u1eadp h\u1ea1 th\u00ec xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0o l\u00fac ho\u00e0ng h\u00f4n.&#8217; L\u1ea1i theo \u300aNg\u0169 l\u1ec5 tinh ngh\u0129a\u300b: &#8216;T\u1eeb th\u1eddi Chu \u0111\u1ebfn nay, sao Tu\u1ebf c\u00f3 sai l\u1ec7ch, nay sao R\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f3 khi v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m.&#8217; N\u1ebfu c\u1ea7u m\u01b0a v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u00e3 mu\u1ed9n, ch\u1ec9 n\u00ean b\u00f3i ng\u00e0y v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng t\u01b0. Nay ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t m\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ti\u1ebft kh\u00ed, t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc L\u1eadp h\u1ea1, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1ec5 c\u0169. N\u1ebfu sao R\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o gi\u1eefa m\u00f9a h\u1ea1 m\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5 Vu v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a xu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec5 Vu v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a xu\u00e2n, ch\u1eef 'ti\u1ebft' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-68 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-232-12\" href=\"#footnote-232-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, th\u00ec kho\u1ea3ng c\u00e1ch qu\u00e1 xa, ch\u01b0a h\u1ee3p l\u1ec5. Xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, sau L\u1eadp h\u1ea1 m\u1edbi b\u00f3i ng\u00e0y, n\u1ebfu L\u1eadp h\u1ea1 v\u00e0o th\u00e1ng ba th\u00ec \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t m\u1edbi, \u0111\u1ec3 ti\u1ebft kh\u00ed h\u1ee3p v\u1edbi thu\u1ea7n d\u01b0\u01a1ng, l\u1ec5 \u0111i\u1ec3n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi s\u1eed c\u0169.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo \u300aNguy\u1ec7t l\u1ec7nh\u300b: &#8216;Th\u00e1ng cu\u1ed1i m\u00f9a thu, l\u1ec7nh cho Tr\u1ee7ng t\u1ec3 lo vi\u1ec7c n\u00f4ng, thu ho\u1ea1ch l\u00faa \u1edf Th\u1ea7n th\u01b0\u01a1ng. Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng \u0110\u1ebf.&#8217; \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ng cu\u1ed1i m\u00f9a thu, vi\u1ec7c n\u00f4ng \u0111\u00e3 xong, l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u01a1n l\u00faa t\u1ed1t, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ti\u1ebft kh\u00ed m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n th\u00e1ng Ki\u1ebfn D\u1eadu, th\u00ec b\u00f3i ng\u00e0y, c\u00f3 khi c\u00f2n s\u1edbm. Mong t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, \u0111\u1ee3i qua H\u00e0n l\u1ed9, n\u1ebfu H\u00e0n l\u1ed9 v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u00edn m\u1edbi b\u00f3i<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ebfu H\u00e0n l\u1ed9 v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u00edn m\u1edbi b\u00f3i, ch\u1eef 't\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e1o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-68, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 77 Giao x\u00e3 kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 36, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u00e1ng t\u00e1m' c\u00f3 ch\u1eef 'm\u1ea1t'.\" id=\"return-footnote-232-13\" href=\"#footnote-232-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. C\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf kh\u00e1c \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ec7 l\u1ec7nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> L\u1eddi t\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[73] T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Ph\u1ed5 An b\u00e1i y\u1ebft th\u00e1nh dung c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u1ea7n H\u00e0n, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean Nghi V\u1ecb, t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng b\u1ed9 l\u1ea1c Di\u1ec7p Ng\u1ea1ch Th\u1ef1c Kh\u00e1ch Th\u00f4ng c\u1ee7a t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Ph\u01b0\u01a1ng, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng Kham C\u1ed1c, L\u00e3n Gia l\u00e0 Ti\u1ec7n Ch\u00fac, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng m\u00e0 h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t?&#8221;<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng, th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00e2u l\u00ean, r\u1ed3i m\u1edbi c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu c\u00f3 gia s\u00fac sinh s\u1ea3n, th\u00ec th\u1ea3 ch\u0103n nu\u00f4i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft.<\/p>\n<p>[77] Ty An ph\u1ee7 H\u00e0 B\u1eafc t\u1ea5u r\u1eb1ng xe tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Gi\u1edbi \u0111\u00e1nh c\u00e1. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u00e2u H\u00f9ng \u0111\u1ee3i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, th\u00ec b\u1ea3o h\u1ecd bi\u1ebft.<\/p>\n<p>[78] Ch\u00e2u H\u00f9ng t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00fac d\u00f9ng binh, b\u1ea3n ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 l\u1ed9, n\u00ean ch\u1ecdn l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, g\u1ecdi l\u00e0 ty C\u01a1 Nghi. Nay Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng h\u00f2a, xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ty Qu\u1ed1c T\u00edn.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 tri\u1ec1u b\u00e1i c\u00e1c l\u0103ng.<\/p>\n<p>[80] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m nh\u1ea1c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i tri\u1ec1u b\u00e1i l\u0103ng, \u0111\u1ebfn khi l\u1ec5 xong th\u00ec th\u00f4i.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Ti\u1ebft Nhan, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, ph\u00e1i s\u1ee9 \u00e1p gi\u1ea3i 89 t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Man m\u1edbi quy ph\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u Cao \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tr\u01b0\u1edbc ch\u00e9p vi\u1ec7c 89 ng\u01b0\u1eddi Man m\u1edbi quy ph\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u Cao \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p l\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ed1ng nhau, nghi l\u00e0 ch\u00e9p tr\u00f9ng, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ch\u1ec9 ch\u00e9p m\u1ed9t l\u1ea7n.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 Ti\u00eau H\u00e1n Ninh, H\u1eefu uy v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Gia Lu\u1eadt L\u01b0u Ninh, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Kh\u1eafc X\u01b0\u01a1ng, T\u00f4ng ch\u00ednh Thi\u1ebfu khanh, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee9c, H\u1eefu kim ng\u00f4 v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[83] Thi\u1ec7u Di\u1ec7p v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00ea Long \u0110\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u1eed em trai \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc. C\u00f2n Ho\u00e0ng Kh\u00e1nh T\u1eadp v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tr\u00e1nh lo\u1ea1n m\u00e0 quy thu\u1eadn, d\u00f2ng h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00e1 \u0111\u00f4ng, n\u1ebfu l\u1ea1i \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Kh\u00e1nh T\u1eadp l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c mu\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u00e1m s\u00e1t mu\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u: 'Li\u1ec5u Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n Ch\u00e2u', nh\u01b0ng th\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'B\u00e2n Ch\u00e2u'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9 vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n Ch\u00e2u', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t B\u00e2n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9, c\u00e1ch bi\u1ec7t v\u1edbi Giao Ch\u1ec9. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 4, t\u1edd 28 vi\u1ebft l\u00e0 'Li\u1ec5u Ch\u00e2u gi\u00e1m thu\u1ebf', Li\u1ec5u Ch\u00e2u th\u1eddi T\u1ed1ng thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi Giao Ch\u1ec9, n\u00ean l\u1ea5y Li\u1ec5u Ch\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang. C\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef 'Li\u1ec5u' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u00e2n', sau l\u1ea1i vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u00e2n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-232-14\" href=\"#footnote-232-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[84] \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 c\u00e1c quan, nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, \u0111\u1ec1u xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai m\u00ecnh. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u1eb7p d\u1ecbp t\u1ebf giao, th\u00ec \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ec7 c\u1ee7a ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 tri vi\u1ec7n s\u1ef1.<\/p>\n<p>[85] M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 ty t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111ang thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f5 quan, vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u00ednh n\u1eb7ng n\u1ec1, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, lao \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, l\u00e0 do kh\u00f4ng ch\u1ecdn l\u1ecdc k\u1ef9 c\u00e0ng thu\u1ed9c h\u1ea1, khi\u1ebfn h\u1ecd l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, l\u1eeba g\u1ea1t c\u00f4ng. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1eadn vi\u1ec7c binh \u0111ao, kh\u00f4ng r\u1ea3nh \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t, nay c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tri\u1ec7u t\u1eadp h\u1ecd, y\u00eau c\u1ea7u tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u1ea1ng, d\u00f9ng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 th\u1eed th\u00e1ch, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ai n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i, ai n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c, r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o t\u00ean tu\u1ed5i.&#8221;<\/i> M\u1ed9t h\u00f4m kh\u00e1c, Vua xem x\u00e9t th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a h\u1ecd, n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 th\u00ec gi\u1eef l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00ec b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0o c\u00e1c tr\u1ea5n th\u00fa. C\u00f2n c\u00e1c \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0 B\u1eafc, c\u0169ng nghe n\u00f3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf bi\u00ean qu\u1eadn, th\u00e2n thu\u1ed9c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1edf ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, h\u00e0ng n\u0103m qua l\u1ea1i, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn n\u1ed9i \u0111\u1ecba b\u1ed5 nhi\u1ec7m thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> <i>(C\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 8)<\/i>.<\/p>\n<p>[86] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4 h\u00e0ng n\u0103m ch\u01b0a c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3<a class=\"footnote\" title=\"'c\u00f3' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-232-15\" href=\"#footnote-232-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>. N\u0103m nay, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c 6 tri\u1ec7u th\u1ea1ch l\u00e0m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng n\u0103m, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00e1t v\u1eadn L\u00fd Ph\u1ed5.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: &#8220;Vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 c\u00f3 3,5 tri\u1ec7u h\u1ed9c, L\u00fd Ph\u1ed5 t\u0103ng l\u00ean 6 tri\u1ec7u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00e1t v\u1eadn. X\u00e9t vi\u1ec7c Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Ph\u1ed5 xin \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c h\u00e0ng n\u0103m, v\u1eady Ph\u1ed5 \u0111\u00e3 l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 r\u1ed3i. E r\u1eb1ng b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e1ng tin, nay theo H\u1ed9i y\u1ebfu. B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 c\u00f3 3,5 tri\u1ec7u h\u1ed9c, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 t\u00ednh ri\u00eang g\u1ea1o v\u00e0 g\u1ea1o v\u00e0ng, kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1eadu v\u00e0 th\u00f3c. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng g\u1ea1o xem \u1edf th\u00e1ng 9 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o nguy\u00ean ni\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 6 tri\u1ec7u th\u1ea1ch \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00ednh c\u1ea3 \u0111\u1eadu th\u00f3c, hay ch\u1ec9 ri\u00eang g\u1ea1o<a class=\"footnote\" title=\"'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'truy\u1ec1n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda\" id=\"return-footnote-232-16\" href=\"#footnote-232-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[87] \u0110\u1eb7t kho v\u0103n th\u01b0 \u1edf Kim Di\u1ec7u M\u00f4n, qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c v\u0103n \u00e1n t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u n\u0103m c\u1ee7a Tam ty, c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean Tam ban \u0111\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n<p>[88] B\u00e3i b\u1ecf Ty \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Ty \u0111\u00fac <i>(Kim t\u1ea3)<\/i>, chuy\u00ean \u0111\u00fac c\u00e1c \u0111\u1ed3 v\u1eadt b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, s\u1eaft, thau v\u00e0 c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[89] Khi\u1ebft \u0110an t\u00f4n hi\u1ec7u cho Qu\u1ed1c m\u1eabu Ti\u00eau th\u1ecb Y\u1ebfn Y\u1ebfn l\u00e0 Du\u1ec7 \u0110\u1ee9c Th\u1ea7n L\u01b0\u1ee3c \u1ee8ng V\u1eadn Kh\u1ea3i H\u00f3a Ph\u00e1p \u0110\u1ea1o H\u1ed3ng Nh\u00e2n Th\u00e1nh V\u0169 Khai Th\u1ed1ng Th\u1eeba Thi\u00ean Ho\u00e0ng Th\u00e1i h\u1eadu, ch\u00faa c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Long T\u1ef1 l\u00e0 H\u1ed3ng V\u0103n Tuy\u00ean V\u0169<a class=\"footnote\" title=\"'Tuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00f9ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 26 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-232-17\" href=\"#footnote-232-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a> Ch\u00ed \u0110\u1ee9c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ea1o Chi\u00eau Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. \u0110\u1eb7t Trung Kinh \u1edf d\u01b0\u1edbi n\u00fai Th\u1ea5t Kim<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ea5t Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ea5t Kinh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39 \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda\" id=\"return-footnote-232-18\" href=\"#footnote-232-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, n\u01a1i \u0111\u00f3 v\u1ed1n l\u00e0 nha tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Vua n\u01b0\u1edbc H\u1ec1.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-232-1\"> 'd\u1ecbch' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo b\u1ea3n C\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-232-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-2\">'T\u1ea7n ch\u00e2u' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00e1i ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, \u300a\u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t c\u00e2u sau n\u00f3i 'D\u00e3 Nhi H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ed9c phi\u00ean l\u1ea1c r\u1ea5t l\u1edbn', T\u1ed1ng Th\u00e1i ch\u00e2u thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam l\u1ed9, kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y. 'Th\u00e1i' v\u00e0 'T\u1ea7n' do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng n\u00ean nh\u1ea7m l\u1eabn. <a href=\"#return-footnote-232-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-3\">'Ba tr\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'Ba ban', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-232-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-4\"> Cao Duy Trung, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Cao K\u1ebf Trung'. X\u00e9t Cao K\u1ebf Trung l\u00e0 con c\u1ee7a Cao Qu\u1ef3nh, xem truy\u1ec7n Cao Qu\u1ef3nh trong quy\u1ec3n 289 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b. Nghi ng\u1edd 'Cao Duy Trung' kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, nghi l\u00e0 n\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Cao K\u1ebf Trung'. <a href=\"#return-footnote-232-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-5\"> Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'qu\u1ed1c m\u1eabu', nh\u1ea7m theo tr\u00ean, c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-232-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-6\"> C\u00e1c quan thu\u1ed9c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u b\u00ean tr\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-232-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-7\">'tr\u01b0\u1edfng quan' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 305, \u300aTi\u1ebft \u00c1nh truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-232-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-8\"> \u0110\u1ec1 ngh\u1ecb cho thuy\u1ec1n h\u00ecnh th\u1ebf h\u1ea1 bu\u1ed3m, ch\u1eef 'cho' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nay', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean th\u1ef1c h\u00f3a 46-3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-232-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-9\">Ch\u1eef 'nhi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-232-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-10\">N\u00ean \u1edf tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n: C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 100, \u300aL\u1ec5 ch\u00ed\u300b gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-66, \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 33, 'tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp xu\u00e2n' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'sau l\u1eadp xu\u00e2n'. <a href=\"#return-footnote-232-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-11\">N\u00ean d\u00f9ng ng\u00e0y T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sau l\u1eadp xu\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ec3 h\u00e0nh l\u1ec5 c\u1ea7u m\u00f9a m\u00e0ng: 'T\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ea1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-232-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-12\">L\u1ec5 Vu v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a xu\u00e2n, ch\u1eef 'ti\u1ebft' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-68 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-232-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-13\">N\u1ebfu H\u00e0n l\u1ed9 v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u00edn m\u1edbi b\u00f3i, ch\u1eef 't\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e1o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 28-68, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 77 Giao x\u00e3 kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 36, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u00e1ng t\u00e1m' c\u00f3 ch\u1eef 'm\u1ea1t'. <a href=\"#return-footnote-232-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-14\">Gi\u00e1m s\u00e1t mu\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u: 'Li\u1ec5u Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n Ch\u00e2u', nh\u01b0ng th\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'B\u00e2n Ch\u00e2u'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9 vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n Ch\u00e2u', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t B\u00e2n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9, c\u00e1ch bi\u1ec7t v\u1edbi Giao Ch\u1ec9. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 4, t\u1edd 28 vi\u1ebft l\u00e0 'Li\u1ec5u Ch\u00e2u gi\u00e1m thu\u1ebf', Li\u1ec5u Ch\u00e2u th\u1eddi T\u1ed1ng thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi Giao Ch\u1ec9, n\u00ean l\u1ea5y Li\u1ec5u Ch\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang. C\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef 'Li\u1ec5u' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u00e2n', sau l\u1ea1i vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u00e2n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-232-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-15\">'c\u00f3' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-232-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-16\">'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'truy\u1ec1n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-232-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-17\">'Tuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00f9ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 26 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-232-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-232-18\">'Th\u1ea5t Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ea5t Kinh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39 \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-232-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":22,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-232","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":271,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/232\/revisions\/271"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/232\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=232"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=232"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}