{"id":234,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=234"},"modified":"2025-08-20T16:52:21","modified_gmt":"2025-08-20T09:52:21","slug":"quyen-65-nam-canh-duc-thu-4-dinh-mui-1007","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-65-nam-canh-duc-thu-4-dinh-mui-1007\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 65: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 4 (\u0110INH M\u00d9I, 1007)","rendered":"QUY\u1ec2N 65: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 4 (\u0110INH M\u00d9I, 1007)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u, ban \u00e2n x\u00e1 gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh k\u1ef3 t\u1eeb t\u1ed9i l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng.\r\n\r\n[2] Sai C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn H\u00e0 Trung t\u1ebf mi\u1ebfu H\u1eadu Th\u1ed5, d\u00f9ng l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, \u0111\u1ec3 b\u00e1o vi\u1ec7c s\u1eafp \u0111i b\u00e1i y\u1ebft l\u0103ng t\u1ea9m.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bghi v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, nh\u01b0ng\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bkh\u00f4ng ch\u00e9p, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ea5y Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m \u0110\u00f4ng Kinh L\u01b0u th\u1ee7.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m T\u00f9y gi\u00e1 Tam ty s\u1ee9, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea5y Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Th\u1eafng ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh \u0110\u1ea1i n\u1ed9i c\u00f4ng s\u1ef1.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, t\u1eb7ng ch\u1ee9c H\u00e0 ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9, An H\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n <i>(con th\u1ee9 n\u0103m c\u1ee7a \u0110\u00ecnh M\u1ef9)<\/i> m\u1ea5t. \u0110\u00eam \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u00eam Th\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean, Trung cung \u0111\u1ecbnh tri\u1ec7u c\u00e1c m\u1ec7nh ph\u1ee5 v\u00e0o xem \u0111\u00e8n, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u0169 T\u00edn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Duy C\u00e1t x\u1ebfp h\u00e0ng tr\u00ean Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tr\u1ea5n An. Duy C\u00e1t v\u00e0 B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, nh\u01b0ng B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c phong tr\u01b0\u1edbc. Vua sai s\u1eed quan tra c\u1ee9u \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, th\u1ea5y r\u1eb1ng v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u V\u0169 \u0110\u1ee9c \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 chi\u1ebfu cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ee9ng tr\u00ean quan c\u00f9ng ph\u1ea9m, n\u00ean l\u00e0m theo.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Thi\u1ec7u Di\u1ec7p l\u00e0m Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u00ec Di\u1ec7p \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c an ph\u1ee7 Giao Ch\u00e2u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. Ban \u0111\u1ea7u Di\u1ec7p \u0111i s\u1ee9, m\u01b0\u1ee3n 80 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt ph\u1ea9m ri\u00eang, \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i m\u1ec7nh l\u00e0m an ph\u1ee7, \u0111\u00e3 tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu mi\u1ec5n.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh s\u01b0.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Trung M\u00e2u, x\u00f3a n\u1ee3 c\u0169, th\u1ea3 t\u00f9 nh\u00e2n, ban \u00e1o v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o, nh\u1eefng n\u01a1i \u0111i qua \u0111\u1ec1u l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, sai n\u1ed9i th\u1ea7n lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5, v\u00ec \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u00ean kh\u00f4ng b\u00e3i tri\u1ec1u.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n C\u1ee7ng. B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh roi <i>(b\u00e3i minh ti\u00ean, ch\u1eef <i>\"minh\"<\/i> nguy\u00ean l\u00e0 <i>\"Minh\"<\/i>, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 123 ch\u00ed L\u1ec5 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i)<\/i> c\u00f9ng vi\u1ec7c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ea5u nghi\u00eam v\u00e0 Kim ng\u00f4 truy\u1ec1n h\u00f4. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng c\u00e1 ch\u00e9p s\u00f4ng L\u1ea1c, Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm kh\u00f4ng n\u1ee1 \u0103n.\"<\/i> R\u1ed3i sai th\u1ea3 \u0111i.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, trai gi\u1edbi \u1edf h\u00e0nh cung tr\u1ea5n V\u0129nh An, Th\u00e1i quan d\u00e2ng c\u01a1m chay.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u00eam ch\u01b0a h\u1ebft canh ba, Vua c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, b\u1ecf ki\u1ec7u l\u1ecdng, \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf t\u1ea1m b\u00ean ngo\u00e0i l\u0103ng An, \u0111\u1ed5i sang \u00e1o tr\u1eafng, \u0111i b\u1ed9 v\u00e0o c\u1eeda T\u01b0 M\u00e3, l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng t\u1ebf. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn l\u0103ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Hi, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung d\u01b0\u1edbi. Ph\u00e0m \u1edf cung tr\u00ean d\u00f9ng tr\u00e2u d\u00ea v\u00e0 s\u00e1ch ch\u00fac, c\u00e1c quan ph\u1ee5ng s\u1ef1; cung d\u01b0\u1edbi chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed3 \u0103n, th\u00e1i gi\u00e1m l\u00e0m l\u1ec5, b\u00e1 quan \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u0103ng Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu d\u00e2ng t\u1ebf, l\u1ea1i \u1edf ph\u00eda nam l\u0103ng d\u1ef1ng tr\u1ea1i, t\u1ebf nh\u01b0 l\u1ec5 cung d\u01b0\u1edbi. M\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ebfn l\u0103ng t\u1ea9m, Vua nh\u00ecn c\u1eeda m\u00e0 kh\u00f3c.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh nghi l\u1ec5 ch\u1ec9 m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ebf ra \u00e1o tr\u1eafng. L\u1ec5 xong, \u0111\u1ebfn kh\u1eafp c\u00e1c l\u0103ng Hi\u1ebfu Minh, Hi\u1ebfu Hu\u1ec7, Hi\u1ebfu Ch\u01b0\u01a1ng, \u00dd \u0110\u1ee9c, Th\u1ee5c \u0110\u1ee9c, Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u0103ng Trang Ho\u00e0i ho\u00e0ng h\u1eadu, r\u1ed3i m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a xem x\u00e9t l\u0103ng t\u1ea9m, c\u00f3 th\u00e1i gi\u00e1m \u0111i theo; l\u1ea1i th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf c\u00e1c m\u1ed9 Qu\u1ef3 v\u01b0\u01a1ng, Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng, K\u00ec v\u01b0\u01a1ng, Cung Hi\u1ebfu th\u00e1i t\u1eed, V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, Chu v\u01b0\u01a1ng, An v\u01b0\u01a1ng. Sau gi\u1edd Th\u00ecn, t\u1ea1m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i thay \u00e1o, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u0103ng c\u00e1o t\u1eeb. C\u00e1c quan cho r\u1eb1ng l\u1ec5 tri\u1ec1u b\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c c\u00e1o t\u1eeb, nh\u01b0ng Vua c\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng \u0111au x\u00f3t, kh\u00f4ng n\u1ee1 r\u1eddi \u0111i ngay, n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1ebfn. \u0110\u1ebfn gi\u1edd Ng\u1ecd m\u1edbi v\u1ec1, t\u1ea3 h\u1eefu d\u00e2ng l\u1ecdng, Vua t\u1eeb ch\u1ed1i, qua s\u00f4ng Chi\u00eau \u1ee8ng m\u1edbi cho d\u00e2ng, \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung m\u1edbi d\u00f9ng c\u01a1m th\u01b0\u1eddng. L\u1ea1i sai quan t\u1ebf c\u00e1c m\u1ed9 nh\u1ea5t ph\u1ea9m v\u00e0 m\u1ed9 th\u00e2n th\u00edch ho\u00e0ng t\u1ed9c.\r\n\r\n[15] Ban \u0111\u1ee9c \u00e2m xu\u1ed1ng T\u00e2y Kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, tha t\u00f9 t\u1ed9i l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng, mi\u1ec5n n\u1ee3 c\u0169, ban thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho d\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n kinh th\u00e0nh c\u00f3 m\u1ee9c kh\u00e1c nhau. C\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ee5ng s\u1ef1 th\u00ec do c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch. \u0110\u1eb7t tr\u1ea5n V\u0129nh An l\u00e0m huy\u1ec7n, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u0103ng V\u0129nh Hi v\u00e0 Th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 gi\u00e1m l\u00e0m Tam l\u0103ng ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u00f4 gi\u00e1m. X\u00e9t t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u1edf hai kinh v\u00e0 ch\u00e2u M\u1ea1nh, ch\u00e2u Tr\u1ecbnh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 danh ti\u1ebfng th\u00ec c\u1ee9 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi tha m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec m\u1ed7i vi\u1ec7n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[16] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, xa gi\u00e1 \u0111i \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, chi\u1ec1u t\u1ed1i d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf huy\u1ec7n Y\u1ec3n S\u01b0, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i t\u1ea5u nh\u1ea1c nghi\u00eam. Vua v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o \u0111i \u1ee7ng, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ea5y ng\u00e0y li\u1ec1n tr\u1eddi u \u00e1m, \u0111\u1ebfn khi l\u1ec5 xong, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t trong s\u00e1ng, kh\u00ed h\u1eadu \u1ea5m \u00e1p, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 do l\u00f2ng nh\u00e2n hi\u1ebfu c\u1ee7a Vua c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xin \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y giao cho s\u1eed quan ghi ch\u00e9p v\u00e0 ban b\u1ed1 trong ngo\u00e0i, Vua nghe theo.\r\n\r\n[17] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u00e0 ng\u1ee5c tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Nghi\u00eau T\u1ea9u \u1edf l\u1ea1i gi\u1eef kinh th\u00e0nh, d\u00f9 l\u00e0 t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh c\u0169ng ch\u1ec9 h\u1ecfi qua m\u1eb7t r\u1ed3i l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed quy\u1ebft, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ec3 t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam l\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>\"Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, nh\u01b0ng vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng n\u00ean giao cho h\u1eefu ty x\u00e9t h\u1ecfi k\u1ef9 c\u00e0ng.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu b\u00ed m\u1eadt d\u1eb7n d\u00f2.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea5u nh\u1ea1c, \u0111i qua m\u1ed9 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0 K\u1ef7 T\u00edn v\u00e0 mi\u1ebfu T\u01b0 \u0111\u1ed3 L\u1ed7 Cung, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng K\u1ef7 T\u00edn l\u00e0m Th\u00e1i u\u00fd, L\u1ed7 Cung l\u00e0m Th\u00e1i s\u01b0.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, sai L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1ebf l\u1ee5c mi\u1ebfu nh\u00e0 Chu.\r\n\r\n[20] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u00f3 ph\u1ea7n m\u1ed9 t\u1ed5 ti\u00ean \u1edf L\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 t\u1ebf b\u00e1i.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ho\u1ea1n quan \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u1ef7 th\u1ebf l\u1ed9ng quy\u1ec1n, l\u00e0m h\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 g\u00e2y tai h\u1ecda cho d\u00e2n, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u r\u0103n. V\u1ec1 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, Tr\u1eabm kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 qu\u00e1 m\u1ee9c, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng bao gi\u1edd dung th\u1ee9, n\u00ean b\u1ecdn h\u1ecd th\u01b0\u1eddng c\u0169ng bi\u1ebft s\u1ee3.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ee7 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, th\u1eadt l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc.\"<\/i>\r\n\r\nN\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 \u1edf Gia Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1[footnote] N\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 \u1edf Gia Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, ch\u1eef 't\u1eebng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1eddng', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f3 m\u1ed9t tri huy\u1ec7n h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng tham nh\u0169ng, c\u00f2n m\u1ed9t t\u00e1 quan t\u00ean l\u00e0 Chi\u00eau \u0110\u1ed9 thanh li\u00eam v\u00e0 c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, xin b\u1ec7 h\u1ea1 th\u0103ng \u00f4ng ta l\u00e0m tri huy\u1ec7n.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ho\u1ea1n quan \u0111i s\u1ee9, bi\u1ebft ph\u00e2n bi\u1ec7t thi\u1ec7n \u00e1c, \u0111\u00e1ng khen, nh\u01b0ng v\u00ec h\u1ecd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn trong cung, n\u1ebfu v\u1ed9i ban th\u01b0\u1edfng hay tr\u1eebng ph\u1ea1t, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ee5c, n\u00ean \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng tri huy\u1ec7n B\u00ecnh Kh\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau \u0110\u1ed9 thanh li\u00eam c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, c\u00f2n tri huy\u1ec7n Ki\u1ec1n Vi V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 tham nh\u0169ng. Chuy\u1ec7n n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi \u300aC\u1ed1 S\u1ef1\u300b, nay theo \u300aC\u1ed1 S\u1ef1\u300b. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b ch\u00e9p l\u1eddi Ph\u00fa B\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c quan gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng: Vua nghe l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1ecdt m\u1ed9t l\u1eddi d\u1ed1i tr\u00e1, nh\u1ecf th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vinh nh\u1ee5c c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi[footnote] Nh\u1ecf th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vinh nh\u1ee5c c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'hai ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi', theo ch\u00fa th\u00edch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], l\u1edbn th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i an nguy c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng sao! C\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng, tuy l\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1eeb nh\u1ecf, nh\u01b0ng c\u00e1ch ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Ch\u00e2n T\u00f4ng kh\u00f4ng v\u00ec l\u1eddi m\u1ed9t ho\u1ea1n quan m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng quan l\u1ea1i, c\u00e1ch nghe l\u1eddi t\u00e2u th\u1eadt l\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng v\u1eady.)<\/i>\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, cho x\u00e2y d\u1ef1ng Th\u1ea7n Ng\u1ef1 \u0110i\u1ec7n th\u1edd Th\u00e1i T\u1ed5 \u1edf T\u00e2y Kinh, l\u1ea1i l\u1eadp Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m v\u00e0 mi\u1ebfu V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ba ng\u00e0y.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u \u1edf T\u00e2y Kinh, cho ph\u00e9p quan ph\u1ee7 b\u00e1n men r\u01b0\u1ee3u nh\u01b0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh.\r\n\r\n[25] L\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan bi\u00ean t\u1eadp c\u00e1c di t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 xa gi\u00e1 \u0111\u00e3 \u0111i qua.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, phong th\u00eam hi\u1ec7u cho Li\u1ec7t T\u1eed l\u00e0 Xung H\u01b0 Ch\u00ed \u0110\u1ee9c Ch\u00e2n Nh\u00e2n.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, l\u00e0 do \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. L\u01b0u l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua \u0111\u1ebfn Long M\u00f4n, th\u1ea5y tr\u00ean v\u00e1ch n\u00fai c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt b\u1eb1ng \u0111\u00e1, \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi H\u1ed9i X\u01b0\u01a1ng. T\u1ea3 h\u1eefu t\u00e2u: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng do quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch tu s\u1eeda, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng t\u00edch n\u00e0y.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Chi d\u1ee5ng qu\u00e2n qu\u1ed1c, kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 ngo\u1ea1i gi\u00e1o, s\u1ee3 hao ph\u00ed qu\u00e1 nhi\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\n[29] Vua nh\u00e2n xem \u300aT\u00e2y Kinh \u0110\u1ed3 Kinh\u300b, th\u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 s\u01a1 s\u00f3t. Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m ch\u1ecdn quan v\u0103n h\u1ecdc hi\u1ec7u ch\u00ednh l\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ed3, b\u1ed5 sung nh\u1eefng ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u00f4n C\u1eadn \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. T\u00f4n C\u1eadn t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ea1o th\u1ec3 th\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, b\u00e8n xin l\u1eadp th\u1ec3 l\u1ec7 m\u1edbi \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, cho ch\u00e1u c\u1ee7a B\u1ea1ch C\u01b0 D\u1ecb, nguy\u00ean H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, l\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, th\u01b0\u1eddng sai tu s\u1eeda ph\u1ea7n m\u1ed9 v\u00e0 \u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[31] Khi Vua d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n C\u1ee7ng, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111ang \u1ed1m v\u1eabn c\u1ed1 \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1y, Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ee1 v\u00e0o, ban cho ng\u1ed3i, h\u1ecfi han r\u1ea5t l\u00e2u. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng, ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, thu\u1ed1c men, r\u01b0\u1ee3u qu\u00fd, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 d\u00e0nh cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, sai T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o \u1edf ba l\u0103ng, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00e0m l\u1ec5 c\u00e1o \u1edf c\u00e1c l\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c ho\u00e0ng h\u1eadu, v\u00ec xa gi\u00e1 s\u1eafp tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u00f4ng Kinh.\r\n\r\n[33] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf T\u00e2y Kinh kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin Vua l\u01b0u l\u1ea1i. Vua b\u1ea3o c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"Chu C\u00f4ng l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u00e1nh, x\u00e2y d\u1ef1ng kinh \u0111\u00f4 \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh gi\u1eefa tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, n\u00ean h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, ch\u1ec9 nay vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f3 kh\u0103n m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 theo h\u1ea7u v\u1ec1 kinh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m h\u1ea1i l\u00faa m\u00e1.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tu s\u1eeda s\u00e1u mi\u1ebfu nh\u00e0 Chu.\r\n\r\n[36] Gia phong m\u1ed9 c\u1ee7a Phan L\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfu t\u1eed th\u1eddi \u0110\u1ea1i L\u1ecbch nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, v\u00e0 con trai l\u00e0 Qu\u00fd Th\u00f4ng, v\u1eabn c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 H\u00e0 Nam l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd H\u00e1n Cao T\u1ed5 th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, xa gi\u00e1 t\u1eeb T\u00e2y Kinh kh\u1edfi h\u00e0nh, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, l\u0103ng t\u1ea9m \u0111\u00e3 \u1edf trong t\u1ea7m m\u1eaft, tuy \u0111\u00e3 sai quan \u0111i t\u1ebf c\u00e1o, nh\u01b0ng Tr\u1eabm sao c\u00f3 th\u1ec3 an nhi\u00ean \u0111i qua \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn th\u00f4n \u0110\u00f4ng T\u1ec9, tr\u1ea5n Hi\u1ebfu Ngh\u0129a, d\u1ef1ng tr\u1ea1i, c\u00f9ng c\u00e1c th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 l\u0103ng t\u1ea9m t\u1ebf \u0111i\u1ec7n, c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111i\u1ec7n tr\u1ea1i v\u00e1i l\u1ea1y. M\u1ed7i l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n, Vua c\u1ea7m ch\u00e9n v\u00e0 \u0111\u0169a, l\u00f2ng \u0111au x\u00f3t r\u01a1i l\u1ec7.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai s\u1ee9 \u0111i t\u1ebf Trung Nh\u1ea1c v\u00e0 c\u00e1c l\u0103ng Chu Tung, Kh\u00e1nh, \u00dd.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, r\u1eddi Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, sai s\u1ee9 ban t\u1eb7ng l\u1ee5a l\u00e0 cho \u1ea9n s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c[footnote]Ch\u1eef 's\u1ee9' v\u1ed1n thi\u1ebfu. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457, truy\u1ec7n V\u1ea1n Th\u00edch ch\u00e9p: 'D\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c, t\u1ef1 Kh\u1ebf Huy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n Tr\u1ecbnh, Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u.\u2026 Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111i th\u0103m c\u00e1c l\u0103ng, qua Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, sai s\u1ee9 ban tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a cho \u00f4ng.' Nay b\u1ed5 sung ch\u1eef 's\u1ee9'.[\/footnote], l\u1ec7nh L\u1ea1i b\u1ed9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai \u00f4ng l\u00e0m quan g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng.\r\n\r\n[42] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua t\u1eeb T\u00e2y Kinh tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u00e2n c\u1ea5m binh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chia \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n do vi\u1ec7c tri\u1ec1u b\u00e1i, nay \u0111\u1ec1u tri\u1ec7u v\u1ec1.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c con \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1ecf d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc d\u1eabn ra ngo\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i qua l\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng m\u1eadu d\u1ecbch, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111i tu\u1ea7n tra m\u00e0 quy ho\u1ea1ch c\u1eaft \u0111\u1ee9t.\r\n\r\n[45] T\u1ea7n H\u00e0n, \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean, xin l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Nh\u01b0\u1ee3ng, Nh\u1eadp n\u1ed9i cao ban, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y, \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n c\u00f9ng lo vi\u1ec7c qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ch\u1ec9 n\u00ean t\u00e2u vi\u1ec7c, n\u1ebfu tham d\u1ef1 v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p.\"<\/i> B\u00e3i b\u1ecf l\u1eddi t\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn s\u1ef1 sai ph\u00e1i c\u1ee7a B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n m\u00e3 nh\u1eb1m m\u01b0u c\u1ea7u c\u00f4ng lao v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y trong \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 10, nay d\u1eddi v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y Th\u00f4i \u0110oan, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u1ee7y b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu, l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[47] Ban cho Ti\u1ec1n Th\u1ee5c ba h\u1ed9 gi\u1eef m\u1ed9, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch cho h\u1ecd.\r\n\r\n[48] Th\u00e1i Thanh l\u00e2u ch\u1ee9a 934 quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u00e0 cu\u1ed9n gi\u1ea5y ghi ch\u00e9p ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u00e0 b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00f9ng 33.725 quy\u1ec3n s\u00e1ch thu\u1ed9c b\u1ed1n b\u1ed9. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1, r\u1ed3i l\u00ean l\u00e2u xem x\u00e9t. Sau \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n C\u1ea3nh Ph\u00fac Ng\u1ecdc Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c g\u00e1c T\u01b0\u1eddng Loan, Nghi Ph\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1eb7t ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 l\u00e0m th\u01a1. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda th\u01a1, ri\u00eang M\u00e3 Tri Ti\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, n\u00ean \u00f4ng c\u0169ng ph\u1ea3i h\u1ecda, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec7c d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u.\r\n\r\n\u0110i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n l\u00e0 n\u01a1i Vua ngh\u1ec9 ng\u01a1i, gi\u1eefa \u0111i\u1ec7n \u0111\u1eb7t long s\u00e0ng, m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u l\u00e0m b\u1eb1ng l\u1ee5a v\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 hoa v\u0103n trang tr\u00ed. Hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y \u0111i\u1ec7n ch\u1ee9a h\u01a1n 8.000 quy\u1ec3n s\u00e1ch, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1c kinh s\u00e1ch v\u00e0 s\u1eed s\u00e1ch ch\u00ednh th\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ti\u1ec3u thuy\u1ebft v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, s\u1ed1 s\u00e1ch t\u0103ng l\u00ean \u0111\u1ebfn 11.293 quy\u1ec3n, c\u00f9ng 753 quy\u1ec3n ng\u1ef1 t\u1eadp v\u00e0 ng\u1ef1 th\u01b0 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Nhan S\u0129 Long c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c La \u1ed4ng T\u1ec9nh thu\u1ed9c t\u00e2y nam man \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p \u0111an sa. S\u0129 Long thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c xa x\u00f4i, ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o tri\u1ec1u, nay m\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u1ea7n \u0111\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 c\u00e1c ch\u00e2u Cao, Kh\u00ea.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi \u0111i th\u0103m l\u0103ng t\u1ea9m, xe c\u1ed9 \u0111i qua \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p, n\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a ch\u00e2u huy\u1ec7n. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn Tr\u1eabm r\u1ea5t y\u00ean l\u00f2ng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"M\u1ed7i khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i l\u1ec5 ho\u1eb7c b\u00e0n vi\u1ec7c tu\u1ea7n du, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u00e1o tr\u1ed9n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i l\u00f2ng d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n, qu\u1ea3 l\u00e0 do kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ec9 vui m\u1eebng nghe ti\u1ebfng xe ng\u1ef1a, reo h\u00f2 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, h\u00e1 c\u00f3 b\u1ecb lao d\u1ecbch g\u00ec \u0111\u00e2u.\"<\/i>\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ch\u00e9m hai t\u00ean l\u00ednh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t thu\u1ed9c \u0111\u1ed9i T\u00e1n ch\u1ec9 huy v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh thu\u1ed9c \u0111\u1ed9i T\u00e1n vi\u00ean t\u1ea1i s\u1edf c\u1ee7a h\u1ecd. Ki\u1ec7t v\u00e0 Ch\u00ednh \u0111\u00e1nh nhau tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng v\u00ec c\u1edd b\u1ea1c, n\u00ean b\u1ecb \u0111\u1eb7c l\u1ec7nh x\u1eed t\u1eed \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, sai Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Thi\u1ec7u Di\u1ec7p ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n trong Tam ban c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Li\u00eam Ch\u00e2u, tr\u00ecnh t\u00ean l\u00ean. Ch\u00e2u n\u00e0y n\u1eafng n\u00f3ng v\u00e0 lam ch\u01b0\u1edbng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nghi\u00eam tr\u1ecdng, trong m\u1ea5y n\u0103m qua, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u qua \u0111\u1eddi, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. L\u00fac \u0111\u00f3, Thi\u1ec7u Di\u1ec7p v\u1eeba \u0111i tu\u1ea7n ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u1ec3n tr\u1edf v\u1ec1, l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Li\u00ean Ch\u00e2u, Vua cho r\u1eb1ng \u00f4ng am hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00ean sai ti\u1ebfn c\u1eed quan vi\u00ean. Sau \u0111\u00f3, Thi\u1ec7u Di\u1ec7p t\u00e2u c\u1eed \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Vi\u00ean K\u1ebf Thi\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu phong l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu, sai \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.\r\n\r\n[53] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai nha l\u1ea1i d\u00e2ng 500 con ng\u1ef1a, 200 con l\u1ea1c \u0111\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c. Vua ban chi\u1ebfu ban t\u1eb7ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 l\u1ee5a. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi d\u00e2ng c\u1ed1ng v\u1eadt t\u1ea1 \u01a1n, ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng cho s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng Vua th\u1ea5y Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u00e2ng c\u1ed1ng n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng th\u00eam. Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i xin nh\u00e2n d\u1ecbp s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, mua c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ea7n thi\u1ebft, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee7 v\u1ed1n thu\u1ed9c b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a h\u1eafn, hi\u1ec7n nay c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u n\u1ed9p con tin v\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 qua l\u1ea1i, h\u01a1n n\u1eefa L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean v\u00ec \u0111\u00e1nh T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng m\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft. Nay \u00fd c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1eaft \u0111\u1ee9t li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi L\u1ee5c C\u1ed1c, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu kh\u00f4ng v\u1ed7 v\u1ec1, th\u00ec Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u1ee7 s\u1ee9c b\u00e1o th\u00f9. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, T\u1ea7n H\u00e1n d\u1ecbch th\u01b0 c\u1ee7a L\u1ee5c C\u1ed1c Phi\u00ean d\u00e2ng l\u00ean, ch\u1ec9 n\u00f3i b\u1ecb Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh x\u00e2m ph\u1ea1m, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y n\u00e0o y\u00ean \u1ed5n, hi\u1ec7n \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111em th\u01b0 c\u1ee7a L\u1ee5c C\u1ed1c giao cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta khuy\u00ean b\u1ea3o Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh.\"<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf v\u01b0\u1eddn sau, th\u01b0\u1edfng hoa v\u00e0 c\u00e2u c\u00e1. Vua l\u00e0m th\u01a1, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda theo. L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf ngo\u00e0i l\u00e0m quan, xin mi\u1ec5n \u1ee9ng ch\u1ebf, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[55] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, kinh s\u01b0 c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn, b\u1ee5i v\u00e0ng che k\u00edn tr\u1eddi, t\u1eeb \u0110\u1ea1i Danh Ph\u1ee7 qua Kinh K\u1ef3, l\u00e0m h\u1ea1i c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 hoa m\u00e0u, \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng nh\u1ea5t.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho thi\u00ean h\u1ea1 thu nh\u1eb7t v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t nh\u1eefng h\u00e0i c\u1ed1t v\u00f4 ch\u1ee7, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.\r\n\r\n[57] Tr\u1ea5n An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, d\u00e2n ch\u00fang Tr\u1ea7n Ch\u00e2u d\u00e2ng bi\u1ec3u k\u1ec3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng, xin cho \u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea5n nh\u1eadm. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho quan l\u1ea1i kho t\u00e0ng H\u00e0 Nam Ph\u1ee7 v\u1ec1 s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u00f2n thi\u1ebfu, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 45 v\u1ea1n.\r\n\r\n[59] T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n phi\u00ean b\u1ed9 \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n l\u00e0 tinh nhu\u1ec7 nh\u1ea5t, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u00e3 gi\u00e0 y\u1ebfu, xin b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong qu\u00e2n sung ch\u1ee9c. Vua theo l\u1eddi.\r\n\r\n[60] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 n\u1ed9p kho\u1ea3n xin quan l\u1ea1i, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ed1ng ph\u1ea9m n\u1ed1i nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Xin theo l\u1ec7 ph\u00eda b\u1eafc, ch\u1ecdn quan c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, hi\u1ec3u bi\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean, c\u00e1c vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi cho t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00eda t\u00e2y y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c. N\u1ebfu \u0110\u1ee9c Minh gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fa qu\u00fd, kh\u00f4ng lo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ea5t \u00e2n t\u00edn. Th\u00eam quan thu\u1ed9c ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i ren, chi b\u1eb1ng giao khanh y\u00ean t\u0129nh x\u1eed l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, phong T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng. Khi T\u00e0o V\u0129 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Tr\u1ea5n Nhung, t\u1eebng xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tr\u1eadn v\u00e0 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i nh\u1ecf. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 r\u00fat xa, \u00f4ng b\u00e8n d\u1eabn theo \u0111\u00e0n gia s\u00fac v\u00e0 xe c\u1ed9 c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u00e0nh qu\u00e2n ch\u1eadm r\u00e3i tr\u1edf v\u1ec1, khi\u1ebfn \u0111\u1ed9i ng\u0169 b\u1ecb l\u1ecfng l\u1ebbo. Thu\u1ed9c h\u1ea1 lo l\u1eafng, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi T\u00e0o V\u0129: <i>\"Gia s\u00fac ch\u1eb3ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec, ch\u1ec9 l\u00e0m v\u01b0\u1edbng b\u1eadn qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, chi b\u1eb1ng b\u1ecf l\u1ea1i, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169 r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1.\"<\/i> T\u00e0o V\u0129 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi, sai ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u00fat \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m, nghe tin T\u00e0o V\u0129 ham l\u1ee3i gia s\u00fac m\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, b\u00e8n l\u1eadp t\u1ee9c quay l\u1ea1i t\u1eadp k\u00edch. T\u00e0o V\u0129 c\u00e0ng h\u00e0nh qu\u00e2n ch\u1eadm, \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u1ecba l\u1ee3i th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i ch\u1edd \u0111\u1ee3i. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch s\u1eafp \u0111\u1ebfn, \u00f4ng sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd: <i>\"Qu\u00e2n c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, \u1eaft \u0111\u00e3 m\u1ec7t m\u1ecfi, ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u1eeba c\u01a1 l\u00fac c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi m\u1ec7t nh\u1ecdc, xin h\u00e3y cho qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 ng\u1ef1a ngh\u1ec9 ng\u01a1i, l\u00e1t n\u1eefa s\u1ebd quy\u1ebft chi\u1ebfn.\"<\/i> Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111ang m\u1ec7t m\u1ecfi, \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169 r\u1ed3i ngh\u1ec9 ng\u01a1i.\r\n\r\nM\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u sau, T\u00e0o V\u0129 l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd: <i>\"Ngh\u1ec9 ng\u01a1i xong r\u1ed3i, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng nhau giao chi\u1ebfn.\"<\/i> Th\u1ebf l\u00e0 hai b\u00ean c\u00f9ng th\u00fac qu\u00e2n ti\u1ebfn l\u00ean, m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u00e1nh l\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, r\u1ed3i b\u1ecf l\u1ea1i gia s\u00fac m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1. Sau \u0111\u00f3, T\u00e0o V\u0129 t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1: <i>\"Ta bi\u1ebft qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 m\u1ec7t, n\u00ean c\u1ed1 \u00fd t\u1ecf ra tham l\u1ee3i \u0111\u1ec3 d\u1ee5 h\u1ecd. Khi h\u1ecd quay l\u1ea1i, \u0111\u00e3 \u0111i g\u1ea7n tr\u0103m d\u1eb7m. N\u1ebfu ta th\u1eeba l\u00fac h\u1ecd c\u00f2n h\u0103ng h\u00e1i m\u00e0 giao chi\u1ebfn ngay, th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng b\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi \u0111i xa, n\u1ebfu ngh\u1ec9 ng\u01a1i m\u1ed9t ch\u00fat th\u00ec ch\u00e2n s\u1ebd t\u00ea c\u1ee9ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00ed l\u1ef1c c\u0169ng suy y\u1ebfu. Ta nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aB\u00fat \u0111\u00e0m\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p sau khi \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[62] M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ty thu\u1ed9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u1ef1, gi\u00e1m, v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf kinh \u0111\u00f4, t\u1eeb nay m\u1ed7i khi thu nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ea1nh ki\u1ec3m t\u1ed1t, kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u1ee5c d\u1ecbch \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd, y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd l\u00e0m gi\u1ea5y b\u1ea3o l\u00e3nh v\u00e0 thi th\u1eed, sau \u0111\u00f3 b\u00e1o l\u00ean Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. Khi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, l\u1ec7nh cho Trung th\u1eeba v\u00e0 Tri t\u1ea1p \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m thi th\u1eed vi\u1ebft ch\u1eef, n\u1ebfu \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u th\u00ec b\u00e1o l\u00ean c\u01a1 quan m\u00ecnh \u0111\u1ec3 thu nh\u1eadn, n\u1ebfu sai s\u00f3t th\u00ec lo\u1ea1i b\u1ecf, l\u1ec7nh cho tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Vi\u1ec7c thi tuy\u1ec3n b\u1ed5 sung v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u00ednh th\u1ee9c h\u00e0ng n\u0103m, v\u1eabn theo ch\u1ec9 th\u1ecb c\u0169, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thu nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ed1 ho\u1eb7c chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y s\u1ebd theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7n t\u1ea1i l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a xu\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[63] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf Phu Ch\u00e2u b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u1ed7 l\u1edbn \u0111\u1ec3 l\u00e0m chu\u1ed3ng ng\u1ef1a, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng n\u1ed9p l\u1ea1i b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec1u, sai s\u1ee9 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e9t t\u1ed9i c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p.\"<\/i>\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n t\u1eeb H\u00e0 \u0110\u00f4ng thay th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Phu Di\u00ean, do bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 h\u1ebft c\u1ea3nh b\u00e1o.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ban chi\u1ebfu cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7, Th\u1ea7n H\u1ed5, v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng doanh tr\u1ea1i[footnote]'Doanh v\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'doanh t\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00ec Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u0169ng c\u1ea3m, l\u1ea1i quen thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, n\u00ean c\u00e1c t\u01b0\u1edbng th\u01b0\u1eddng lo ng\u1ea1i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u00edt, t\u1eebng cho ph\u00e9p ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u00eau m\u1ed9. Nay bi\u00ean ph\u00f2ng \u0111\u00e3 h\u1ebft c\u1ea3nh b\u00e1o, n\u1ebfu l\u1eadp t\u1ee9c gi\u1ea3m b\u1edbt, t\u1ee9c l\u00e0 bu\u00f4ng l\u1ecfng ph\u00f2ng b\u1ecb, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng m\u00e3i.\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu l\u1ea5y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n c\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, n\u1ebfu thi\u1ebfu th\u00ec b\u1ed5 sung.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban th\u01b0\u1edfng cho Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tr\u1eafc \u1edf \u0110\u01a1n Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c hai n\u0103m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong ch\u00e2u c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00f3m c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n l\u00e0ng s\u1ee3 s\u1ef1 hung b\u1ea1o c\u1ee7a ch\u00fang, kh\u00f4ng ai d\u00e1m t\u1ed1 c\u00e1o, Tr\u1eafc d\u1ee5 d\u1ed7 v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[67] Th\u01b0\u1ee3ng xem b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1eadn ngo\u00e0i v\u1ec1 vi\u1ec7c quan l\u1ea1i, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd li\u00ean ti\u1ebfp t\u1ea5u r\u1eb1ng Cung ph\u1ee5ng quan T\u00e0o T\u00edn l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra, qu\u1ea3 nhi\u00ean nghe n\u00f3i S\u00f9ng Qu\u00fd v\u00ec T\u00edn gi\u1ecfi \u0111\u00e0n, m\u1ed9t h\u00f4m trong ti\u1ec7c qu\u00e2n, b\u1ea3o T\u00edn \u0111\u00e0n, T\u00edn l\u1ea5y c\u1edb l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00e0n n\u00ean t\u1eeb ch\u1ed1i. H\u00f4m sau Ph\u1ed5 l\u1ea1i \u00e9p, T\u00edn l\u1ea1i c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, do \u0111\u00f3 c\u1ea3 hai c\u00f9ng b\u1edbi m\u00f3c l\u1ed7i c\u1ee7a T\u00edn. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 y\u00eau gh\u00e9t, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i>\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf L\u0129nh Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh n\u1eafng n\u00f3ng v\u00e0 lam ch\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n L\u00fd Duy t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Thi\u00ean h\u1ea1 t\u1ebf X\u00e3 T\u1eafc, Th\u00edch \u0110i\u1ec7n, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh, l\u1ea1i thi\u1ebfu l\u1ec5 Tam Hi\u1ebfn, r\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n v\u00e0 t\u00f4n s\u01b0 tr\u1ecdng \u0111\u1ea1o. Mong r\u1eb1ng l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan l\u1ec5 theo \u0111\u00fang \u0111i\u1ec3n c\u0169.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao cho H\u1eefu ty. L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Theo \u300aNg\u0169 L\u1ec5 Tinh Ngh\u0129a\u300b, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng hai m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 th\u00e1ng t\u00e1m m\u00f9a thu, ng\u00e0y \u0110inh \u0111\u1ea7u th\u00e1ng l\u00e0m l\u1ec5 Th\u00edch \u0110i\u1ec7n, \u0111\u1ec1u do Th\u1ee9 s\u1eed, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0m S\u01a1 Hi\u1ebfn, Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1, Huy\u1ec7n th\u1eeba l\u00e0m \u00c1 Hi\u1ebfn, Ch\u00e2u b\u00e1c s\u0129, Huy\u1ec7n b\u1ea1 \u00fay l\u00e0m Chung Hi\u1ebfn. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1eadn, th\u00ec c\u00e1c quan k\u1ebf ti\u1ebfp \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. L\u1ea1i n\u00f3i t\u1ebf X\u00e3 T\u1eafc c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Th\u00edch \u0110i\u1ec7n, d\u00f9ng Thi\u1ebfu Lao, h\u00e0nh l\u1ec5 Tam Hi\u1ebfn, trai gi\u1edbi ba ng\u00e0y. Nay xin \u0111\u1ec1u theo nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b, Cung T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, th\u01b0\u1eddng thi\u1ebft tri\u1ec1u mu\u1ed9n, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ee9ng ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ng\u00e3 l\u0103n. Th\u1eadp Di L\u01b0u T\u00ea S\u1edf khuy\u00ean can quy\u1ebft li\u1ec7t, g\u00f5 \u0111\u1ea7u xu\u1ed1ng th\u1ec1m r\u1ed3ng kh\u00f4ng ng\u1eebng, T\u1ec3 th\u1ea7n tuy\u00ean d\u1ee5, m\u1edbi lui. Cung T\u00f4ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, sai Trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i. B\u1ec1 t\u00f4i can gi\u00e1n l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i. Th\u1ebf m\u00e0 s\u1eed th\u1ea7n v\u00ec l\u00e0 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Ph\u00f9ng C\u00e1t, coi nh\u01b0 ch\u00f3 s\u0103n, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a. Nay bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch chuy\u1ec7n qu\u00e2n th\u1ea7n, c\u00e0ng n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 thi\u1ec7n \u00e1c, nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khen ch\u00ea kh\u00f4ng \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, n\u00ean ph\u00e2n t\u00edch l\u00fd l\u1ebd, \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u00edch cho gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u1eddi sau.\"<\/i>\r\n\r\n[71] V\u0169 Th\u1eafng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef6 t\u1ef1 xin ra ngo\u00e0i l\u0129nh ch\u1ee9c tr\u1ea5n th\u1ee7, Vua n\u00f3i: <i>\"Nguy\u00ean \u1ef6 k\u1ebf t\u1ee5c tr\u1ea5n th\u1ee7 c\u00e1c qu\u1eadn phi\u00ean tr\u1ea5n, cai qu\u1ea3n d\u00e2n ch\u00fang, v\u1ed7 v\u1ec1 phong t\u1ee5c, ti\u1ebfng t\u0103m v\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch \u0111\u1ec1u r\u00f5 r\u1ec7t. Nay \u0111\u00e3 chia qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u1edf T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf Tr\u1ea1ch, L\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n \u0111\u00f3 giao cho h\u1eafn.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Nguy\u00ean \u1ef6 l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u1ed9 Ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u1edf T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i, Tr\u1ea1ch, L\u1ed9 chia nhau qu\u1ea3n h\u1ea1t, sau \u0111\u00f3 h\u1ee3p l\u1ea1i \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng qu\u00e2n \u0111\u00f4ng, n\u1ebfu l\u1ee1 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i, c\u00f3 th\u1ec3 sinh ra chuy\u1ec7n, l\u1ea1i vi\u1ec7c tuy\u1ec3n qu\u00e2n xem ng\u1ef1a, nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb xa c\u00e0ng kh\u00f3 kh\u0103n. V\u00ec th\u1ebf chia qu\u00e2n nhung \u1edf b\u1ea3y ch\u00e2u Tr\u1ea1ch, L\u1ed9, T\u1ea5n, R\u00e1ng, T\u1eeb, Th\u1ea5p, Uy Th\u1eafng, kh\u00f4ng c\u00f2n thu\u1ed9c T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i n\u1eefa, giao cho Nguy\u00ean \u1ef6 chuy\u00ean tr\u00e1ch t\u1ed5ng qu\u1ea3n.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 h\u1ea1t qu\u00e2n binh m\u00e3 b\u1ea3y ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m nay ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, x\u00e9t r\u1eb1ng Vua trong th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 n\u00f3i chia qu\u00e2n Th\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf L\u1ed9 Ch\u00e2u, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 8 \u0111\u00fac ti\u1ec1n ch\u1ec9 thu m\u1ed9t n\u1eeda c\u00f4ng, m\u1ed7i n\u0103m chi m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb thu\u1ed1c men.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ho\u00e0ng h\u1eadu Qu\u00e1ch th\u1ecb b\u0103ng. Chu \u0110i\u1ec7u Hi\u1ebfn v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu. V\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t, Ho\u00e0ng h\u1eadu bu\u1ed3n th\u01b0\u01a1ng sinh b\u1ec7nh, r\u1ed3i kh\u00f4ng qua kh\u1ecfi. Ho\u00e0ng h\u1eadu t\u00ednh t\u00ecnh khi\u00eam t\u1ed1n, khoan dung nh\u00e2n h\u1eadu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gh\u00e9t xa x\u1ec9. Khi h\u1ecd h\u00e0ng v\u00e0o cung y\u1ebft ki\u1ebfn, n\u1ebfu ai \u0103n m\u1eb7c l\u1ed9ng l\u1eaby, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd b\u1ecb qu\u1edf tr\u00e1ch. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u1edd vi\u1ec7c nh\u00e0 xin Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi Vua, Ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ch\u00e1u trai xu\u1ea5t gi\u00e1, v\u00ec ngh\u00e8o mu\u1ed1n xin \u00e2n th\u01b0\u1edfng, Ho\u00e0ng h\u1eadu ch\u1ec9 cho \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c. Vua t\u1eebng sai Ho\u00e0ng h\u1eadu xem c\u00e1c kho \u1edf Nghi Th\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, Ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1eeb ch\u1ed1i n\u00f3i: <i>\"Kho b\u00e1u c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00ean v\u00e0o. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 ban \u01a1n cho l\u1ee5c cung, xin h\u00e3y ban ph\u00e1t c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c, thi\u1ebfp kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn chi\u1ebfu.\"<\/i> Vua c\u00e0ng th\u00eam k\u00ednh tr\u1ecdng.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1eeb khi \u1edf \u0110\u00f4ng cung ph\u1ee5ng s\u1ef1 Tr\u1eabm, \u0111\u1ebfn khi ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00ean ng\u00f4i v\u1ecb trung cung, lu\u00f4n c\u1ea9n th\u1eadn khi\u00eam t\u1ed1n, c\u00f3 c\u00f4ng lao gi\u00fap \u0111\u1ee1 b\u00ean trong, tu\u1ed5i th\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0i, khi\u1ebfn Tr\u1eabm v\u00f4 c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"Hai ng\u01b0\u1eddi anh c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec1u m\u1ea5t n\u0103m 32 tu\u1ed5i, nay ho\u00e0ng h\u1eadu c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i \u0111\u00f3[footnote] 'Ch\u1ec9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ch\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u1eb3ng l\u1ebd s\u1ed1 m\u1ec7nh d\u00e0i ng\u1eafn \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 sao?\"<\/i> Quan L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ea5u r\u1eb1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00ean c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 7 ng\u00e0y, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u01a1 chu d\u1ecbch nguy\u1ec7t, c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 13 ng\u00e0y.\r\n\r\nT\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tri\u1ec7u Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u0169, B\u00e0nh Ni\u00ean n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng ho\u00e0ng h\u1eadu h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng b\u0103ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 T\u1eeb Can b\u00e0n: Chu C\u1ea3nh V\u01b0\u01a1ng c\u00f3 tang ho\u00e0ng h\u1eadu, sau khi an t\u00e1ng c\u1edfi tang ph\u1ee5c, theo l\u1ec5 l\u00e0 7 th\u00e1ng sau an t\u00e1ng, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 7 ng\u00e0y. L\u1ea1i c\u00f3 ngh\u1ecb b\u00e0n c\u1ee7a quan L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1eddi \u0110\u1ee9c T\u00f4ng l\u00e0 Li\u1ec5u Mi\u1ec5n: Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec3 tang cha m\u1eb9 13 th\u00e1ng, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 13 ng\u00e0y. N\u0103m H\u1ed9i X\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 5, \u0110\u01b0\u1eddng V\u0169 T\u00f4ng \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 c\u1ee7a Cung T\u00f4ng l\u00e0 Ngh\u0129a An th\u00e1i h\u1eadu 13 ng\u00e0y r\u1ed3i c\u1edfi tang ph\u1ee5c, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 n\u00e0o v\u1ec1 vi\u1ec7c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 tang ho\u00e0ng h\u1eadu theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u01a1 chu d\u1ecbch nguy\u1ec7t.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"C\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 7 ng\u00e0y l\u00e0 tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u00eang k\u1ef5 v\u1ec1 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng n\u00ean ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 13 ng\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ki\u00eang k\u1ef5 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 g\u00ec. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin ch\u1eafc l\u00e0 v\u00ec l\u00fd do n\u00e0y, ti\u1ebfc r\u1eb1ng s\u00e1ch H\u1ed9i y\u1ebfu kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p chi ti\u1ebft.)<\/i>\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng, c\u00f3 n\u00ean sai s\u1ee9 sang b\u00e1o tin v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"C\u00f3 th\u1ec3 sai s\u1ee9 \u0111i b\u00e1o tin, ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 quan bi\u00ean gi\u1edbi sao ch\u00e9p chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e1o cho h\u1ecd.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Theo l\u1ec5 th\u00ec n\u00ean c\u00f3 s\u1ee9 b\u00e1o tin, nh\u01b0ng m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9, nghe n\u00f3i vi\u1ec7c cung \u1ee9ng r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3, nay l\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai s\u1ee9, th\u00ec t\u1eeb nay hai n\u01b0\u1edbc h\u1ec5 c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i cho xe tr\u1ea1m \u0111i l\u1ea1i, c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ee3i khi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u00ec sao ch\u00e9p chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e1o cho h\u1ecd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd n\u00e0y.\r\n\r\n[76] C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, khi ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0, kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang. Ng\u00e0y th\u00e0nh ph\u1ee5c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng h\u1eadu tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng, Vua ti\u1ebfp ki\u1ebfn c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n \u1edf Di\u00ean Anh m\u00f4n, ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang v\u1eabn nghe ch\u00ednh s\u1ef1. Xin r\u1eb1ng sau khi b\u00e1 quan c\u1edfi tang ph\u1ee5c, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n; sau khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1edfi tang ph\u1ee5c, m\u1ecdi vi\u1ec7c tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7; ng\u00e0y t\u00e1ng t\u1ea1m v\u00e0 ng\u00e0y ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1edfi tang ph\u1ee5c, xin \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 l\u00e0m mu\u1ed1i \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec n\u1ee3 thu\u1ebf, b\u1ecb t\u1ecbch thu nh\u00e0 c\u1eeda, nay \u0111\u1ec1u ban tr\u1ea3 l\u1ea1i.\r\n\r\n[78] Vua ban chi\u1ebfu ri\u00eang, l\u1ec7nh cho quan L\u1ec5 b\u00e0n vi\u1ec7c d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n tr\u00ean b\u00e0n ng\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c, v\u1ecdng, trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f3 n\u00ean b\u1ecf hay kh\u00f4ng, quan L\u1ec5 d\u1eabn vi\u1ec7c c\u0169 c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 H\u1eadu mi\u1ebfu d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, d\u1eddi kho T\u00e2n y, l\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 l\u00e0m kho T\u00e2y c\u1ee7a N\u1ed9i t\u00e0ng, v\u00ec kho ch\u1ee9a \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y tr\u00e0n.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho binh l\u00ednh s\u1eeda sang l\u0103ng t\u1ea9m, bu\u1ed5i tr\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, g\u1eb7p ng\u00e0y m\u01b0a gi\u00f3 th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c.\r\n\r\n[81] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u \u1edf Ho\u00e0i Nam, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 t\u1ea5u b\u00e1o. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, l\u1ea1i c\u1eed quan \u0111i ki\u1ec3m tra thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, \u0111ua nhau l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u0103ng th\u00eam l\u1ee3i nhu\u1eadn l\u00e0m c\u00f4ng tr\u1ea1ng, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u n\u00ean c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u tuy \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed1 r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, nh\u01b0ng t\u00f9y th\u1eddi m\u00e0 t\u0103ng th\u00eam kh\u00f4ng ng\u1eebng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 chi ph\u00ed c\u1ee7a d\u00e2n gian, v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi, l\u1ee3i nhu\u1eadn thu\u1ebf kh\u00f3a sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng t\u0103ng th\u00eam? \u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 do quan l\u1ea1i tham lam c\u00f4ng tr\u1ea1ng, kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n kh\u1ed5, Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1ea5y s\u1ed1 trung b\u00ecnh trong m\u1ed9t n\u0103m, l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, t\u1eeb nay trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n th\u00eam vi\u1ec7c t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\nVua nghe n\u00f3i d\u00e2n kinh th\u00e0nh thu\u00ea nh\u00e0 quan \u1edf l\u00e2u ng\u00e0y, l\u1ea1i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 gi\u00e1 cao h\u01a1n c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eb3ng ph\u1ea3i qu\u00e1 kh\u1eafc nghi\u1ec7t sao? Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ng\u0103n c\u1ea5m, nay n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eafc nh\u1edf c\u00e1c quan, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c n\u00e0y t\u00e1i di\u1ec5n.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ghi sau vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c r\u01b0\u1ee3u, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu r\u1eb1ng: L\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, v\u1ed1n c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, c\u1ea7u l\u1ee3i qu\u00e1 m\u1ee9c, l\u00e0 dung t\u00fang cho s\u1ef1 b\u00f3c l\u1ed9t. T\u1eeb nay trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng thu\u1ebf, \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.)<\/i>\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Vi\u00ean l\u0103ng s\u1ee9 lo vi\u1ec7c x\u00e2y l\u0103ng cho \u0110\u1ea1i H\u00e0nh Ho\u00e0ng h\u1eadu.\r\n\r\n[83] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ecdc s\u00f4ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, t\u1eeb nay d\u00f9ng qu\u00e2n s\u0129 l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[85] Phong con trai c\u1ee7a Th\u1ee9 s\u1eed Cao ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y l\u00e0 B\u1ea3o Thu\u1eadn Lang t\u01b0\u1edbng \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba B\u1ea3o l\u00e0m Ninh V\u0169 Lang t\u01b0\u1edbng, Th\u1ed5 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u1ec1n T\u01b0 Kh\u00e2m l\u00e0m An H\u00f3a Lang t\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n[86] M\u1eb9 c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0 h\u1ecd V\u00f5ng qua \u0111\u1eddi, c\u00e1c quan \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi xin c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng h\u1ecfi. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi, \u0110\u1ee9c Minh ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u00e2u bi\u1ebft l\u1ec5, chi b\u1eb1ng sai quan bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ea3o h\u1eafn, \u0111\u1ee3i khi h\u1eafn t\u1ea5u \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng t\u1ebf, kh\u1edfi ph\u1ee5c, ph\u00fang t\u1eb7ng, c\u0169ng theo l\u1ec7 c\u1ee7a phi\u00ean th\u1ea7n.\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i \u0110\u1ee9c Minh c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u1eb9 k\u1ebf, sau n\u00e0y sao c\u00f3 th\u1ec3 ban \u01a1n cho t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ee9c Minh nay t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 th\u1ea7n th\u1ea3o th\u1ed5, n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ban chi\u1ebfu kh\u1edfi ph\u1ee5c, th\u00ec \u0110\u1ee9c Minh kh\u00f3 y\u00ean theo l\u1ec5.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n phong cho \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ee9c Kh\u1edfi ph\u1ee5c Tr\u1ea5n qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u1ea3 Kim Ng\u00f4 V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, vi\u00ean ngo\u1ea1i tr\u00ed \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh vi\u00ean, c\u00e1c ch\u1ee9c kh\u00e1c nh\u01b0 c\u0169. Sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tuy\u00ean Th\u00e0nh l\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng t\u1eb7ng, ban c\u00e1o m\u1ec7nh. \u0110\u1ee9c Minh d\u00f9ng nh\u1ea1c \u0111\u00f3n c\u00e1o m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc linh c\u1eefu m\u1eb9, h\u00f4m sau m\u1eb7c \u00e1o tang nh\u1eadn t\u1eb7ng v\u1eadt, kh\u00f3c m\u00e0 n\u00f3i: <i>\"M\u1eb9 c\u1ee7a k\u1ebb phi\u00ean di qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean t\u1eed vi\u1ebfng t\u1eb7ng, ban m\u1ec7nh kh\u1edfi ph\u1ee5c, \u00e2n s\u1ee7ng vinh hi\u1ec3n qu\u00e1 l\u1eafm.\"<\/i>\r\n\r\n[87] Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ed1c gia s\u01b0u t\u1ea7m s\u00e1ch v\u1edf, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eddi b\u00ecnh v\u00f4 s\u1ef1, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady!\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu chia \u0111\u1ea5t kho T\u00e2y c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng B\u00ed c\u00e1c.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, v\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng n\u00ean ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 khai th\u00e1c g\u1ed7 \u1edf \u0110\u1ea3ng Th\u00e0nh Xuy\u00ean, H\u00e0 B\u1eafc, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 h\u00e0ng n\u0103m.\r\n\r\n[89] H\u00f9ng Ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u00e0o k\u00eanh d\u1eabn n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u1ea3i t\u1ea1o ru\u1ed9ng, quan \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2u r\u1eb1ng k\u00eanh th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng Gi\u1edbi, s\u1ee3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Nhung nghi ng\u1edd. Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u xin l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1ec3 ng\u0103n bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba, nh\u01b0ng l\u1eddi th\u1ec1 v\u00e0 \u01b0\u1edbc c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7[footnote] L\u1eddi th\u1ec1 v\u00e0 \u01b0\u1edbc c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7, ch\u1eef 'th\u1ee7' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'b\u1ea5t', theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, theo l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, ngo\u00e0i ra vi\u1ec7c di d\u1eddi tr\u1ea1i l\u0169y, kh\u01a1i th\u00f4ng s\u00f4ng ng\u00f2i, d\u00f9 l\u1edbn hay nh\u1ecf \u0111\u1ec1u c\u1ea5m ch\u1ec9.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c, H\u1ed9i y\u1ebfu, B\u1ea3o hu\u1ea5n ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda.)<\/i>\r\n\r\n[91] Vua b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed l\u1eabn nhau, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"T\u00ecnh th\u1eadt hay gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n kh\u00f3 bi\u1ebft, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i x\u1ea5u nh\u01b0ng th\u1ef1c ra l\u00e0 mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khen ng\u1ee3i nh\u01b0ng th\u1ef1c ra l\u00e0 mu\u1ed1n h\u00e3m h\u1ea1i. \u0110\u01b0\u1eddng L\u01b0u Nh\u00e2n Qu\u1ef9 t\u1eebng gi\u1eadn L\u00fd K\u00ednh Huy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn, mu\u1ed1n d\u00f9ng k\u1ebf \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf, b\u00e8n khen \u00f4ng ta c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, r\u1ed3i K\u00ednh Huy\u1ec1n cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c qu\u00e2n, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb gian tr\u00e1, \u0111\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c v\u00e0 Chi\u00eam Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Chi\u00eam Th\u00e0nh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ban cho v\u0169 kh\u00ed, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i n\u01b0\u1edbc h\u1ecd tr\u01b0\u1edbc kia thu\u1ed9c Giao Ch\u00e2u, sau ch\u1ea1y sang Ph\u1eadt Du, c\u00e1ch ch\u1ed7 c\u0169 700 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc. Vua ra chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, cho ph\u00e9p \u0111i th\u0103m kh\u1eafp v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n v\u00e0 ch\u00f9a chi\u1ec1n. Khi v\u1ec1, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n g\u1ea7n \u0111\u00e2y theo \u0111\u1ee9c \u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u00e0 ph\u1ea3i x\u1eed theo th\u1eddi h\u1ea1n quy \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, k\u1ecbp th\u1eddi t\u00e2u l\u00ean. S\u1ed1 v\u1ee5 \u00e1n l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n tr\u0103m, Vua lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd ch\u1eadm tr\u1ec5 n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y trong c\u00e1c b\u1ea3n t\u00e2u x\u1eed \u00e1n c\u00f3 v\u1ee5 th\u1ea5t thu t\u1ea1i ch\u00e2u quy\u1ec1n v\u1ee5, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tri ch\u00e2u ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng n\u00ean \u0111\u1ebfn ngay quy\u1ec1n v\u1ee5. Nh\u01b0ng ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c ch\u00e2u, quy\u1ec1n v\u1ee5 ch\u1ec9 n\u00ean gi\u00e1m s\u00e1t m\u00e0 th\u00f4i, m\u1ed9t khi b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i t\u01b0, s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u1ea3 \u0111\u1eddi. Do \u0111\u00f3, ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng quan t\u00f2a c\u00f4ng b\u1eb1ng, th\u00f4ng minh, n\u1ebfu ch\u1ec9 bi\u1ebft h\u1ecdc thu\u1ed9c v\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec d\u1ec5 b\u1ecb v\u01b0\u1edbng v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i>\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua ra chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i C\u1ed5 ty th\u00e0nh \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n, \u0110\u0103ng v\u0103n vi\u1ec7n th\u00e0nh \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n. Sai H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Kh\u1edfi v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n L\u1ed9 Ch\u1ea5n c\u00f9ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n, ki\u1ec3m vi\u1ec7n c\u0169ng \u0111\u1eb7t tr\u1ed1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 n\u1ed9i th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch C\u1ed5 ty, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n khi\u1ebfu n\u1ea1i vi\u1ec7c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u00ec \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n, n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u00ec c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e1n quy\u1ebft, cho ph\u00e9p \u0111\u00f3n xa gi\u00e1, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e1n quy\u1ebft th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"M\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u1ecb qu\u1ed1c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y vi\u1ec7c n\u00e0y qu\u00e1 r\u1ed1i ren. M\u1ed7i khi xa gi\u00e1 ra ngo\u00e0i, \u0111\u01a1n t\u1eeb ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn khi xem x\u00e9t k\u1ef9[footnote]k\u1ecbp ch\u00ed phi t\u01b0\u1eddng 'k\u1ecbp' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ef1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u1ea3 thi.\"<\/i> Do \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y. Chu Kh\u1edfi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u00e2u B\u00ecnh.\r\n\r\n[95] Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"\u0110\u0103ng v\u0103n vi\u1ec7n m\u1ed7i khi d\u00e2ng s\u1edb, c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 c\u01a1 m\u1eadt m\u00e0 ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u giao cho Kinh ph\u1ee7 x\u00e9t x\u1eed. H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3, h\u00f4m qua m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 kh\u00e1c l\u1ea1i l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eadt \u0111\u1ec3 tho\u00e1i th\u00e1c. N\u00ean b\u1ea3o c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xem x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 trong c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0y m\u00e0 c\u00f9ng t\u1ed9i l\u1ea1i x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang nghi ng\u1edd.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam \u0110\u1ea1i \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e0n Th\u1ee7 Anh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 khi\u1ebfn d\u00e2n ph\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u1ea5t v\u1ea3. Nay bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, xin l\u01b0u l\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n k\u1ef5 binh, \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Quan bi\u00ean th\u1ea7n c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y, th\u1ef1c l\u00e0 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u00fd mu\u1ed1n th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, n\u00ean chu\u1ea9n y l\u1eddi t\u00e2u.\"<\/i> L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ed1 tr\u00ed theo \u0111\u00f3 thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c sai 18 th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Duy\u1ec7n Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam 20 h\u1ed9 canh gi\u1eef m\u1ed9 Kh\u1ed5ng T\u1eed. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u d\u00f9ng 3 h\u1ed9 canh gi\u1eef m\u1ed9 B\u00f9i \u0110\u1ed9 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[99] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn V\u0129nh An, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng[footnote] 'V\u0129nh An' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0129nh H\u00f2a'. X\u00e9t c\u00e2u n\u00e0y \u00fd n\u00f3i t\u1eeb Bi\u1ec7n Kinh \u0111\u1ebfn V\u0129nh An, n\u01a1i c\u00f3 l\u0103ng t\u1ea9m nh\u00e0 T\u1ed1ng. V\u0129nh An thu\u1ed9c H\u00e0 Nam ph\u1ee7, v\u1ed1n l\u00e0 tr\u1ea5n, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd l\u0103ng t\u1ea9m. 'V\u0129nh H\u00f2a' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00ec s\u1eafp \u0111\u1ebfn k\u1ef3 x\u00e2y l\u0103ng vi\u00ean cho Ho\u00e0ng h\u1eadu, \u0111\u1ec1u b\u1eaft d\u00e2n d\u1ecdn \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110ang l\u00fac n\u1eafng n\u00f3ng, l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t th\u1eddi gian l\u00e0m ru\u1ed9ng, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c cho h\u1ecd gi\u1ea3i t\u00e1n, \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c.\"<\/i>\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tam ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed ty d\u00e2ng l\u00ean quy \u0111\u1ecbnh m\u1edbi v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n vi\u00ean v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a 82 c\u01a1 quan kho v\u1ee5 \u1edf kinh \u0111\u00f4, xin l\u1ea5y l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng Th\u1ecd sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 Qua Ch\u00e2u, Sa Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, th\u00e1ng nhu\u1eadn ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o l\u1ea1i ch\u00e9p Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng Th\u1ecd sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. X\u00e9t Qua Ch\u00e2u, Sa Ch\u00e2u ch\u00ednh l\u00e0 Quy Ngh\u0129a. H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n n\u0103m n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n v\u00e0o c\u1ed1ng, nay ch\u1ec9 ch\u00e9p m\u1ed9t l\u1ea7n.)<\/i>\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm tinh c\u1ea7u ch\u00ednh tr\u1ecb, th\u0103m h\u1ecfi b\u1ec1 t\u00f4i, \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 b\u00e0n vi\u1ec7c, l\u1ea1i xin gi\u1eef l\u1ea1i trong cung m\u00e0 kh\u00f4ng ghi t\u00ean, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1eddi vu c\u00e1o x\u1ea3o tr\u00e1, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 ch\u00ea bai, \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lu\u1eadn, n\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecf t\u1ec7 x\u1ea5u n\u00e0y. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 khi d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea5u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, n\u1ebfu vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u01a1 m\u1eadt, cho ph\u00e9p l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y. N\u1ebfu c\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, c\u0169ng ph\u1ea3i r\u00f5 r\u00e0ng trong th\u01b0 t\u1ea5u, s\u1ebd x\u00e9t l\u1ea1i. Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng th\u0103m h\u1ecfi, khen th\u01b0\u1edfng hay c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. C\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ea3i x\u00e9t x\u1eed nh\u1eefng thu\u1ed9c quan c\u00f3 h\u00e0nh vi b\u1ea5t ph\u00e1p, n\u1ebfu vi\u1ec7c x\u1ea3y ra m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o, s\u1ebd b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t; n\u1ebfu c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb an, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm. Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 ch\u1ee9c tr\u00e1ch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01a1 l\u00e0, l\u1ec7nh cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh ki\u1ec3m tra v\u00e0 c\u1eed l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"C\u00e1c quan khi l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u1ea5u s\u1ef1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ghi t\u00ean m\u00ecnh m\u00e0 xin gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00f4ng k\u00edch khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ph\u01a1i b\u00e0y chuy\u1ec7n ri\u00eang t\u01b0. N\u1ebfu nghe theo m\u1ed9t chi\u1ec1u, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, n\u1ebfu c\u00f4ng khai, l\u1ea1i tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean ki\u1ec3m tra c\u00e1c vi\u1ec7c m\u1eadt gi\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, v\u00e0 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c quan, b\u1ea3o h\u1ecd l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aNg\u0169 tri\u1ec1u h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4, l\u00e0 sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[103] T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri Ho\u1ea1t Ch\u00e2u Chu B\u00e1c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh T\u01b0\u01a1ng \u00c2m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, B\u00e1c d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng n\u0103m sao s\u1ebd h\u1ee3p \u1edf v\u00f9ng sao Tinh, Tr\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed9c khu v\u1ef1c Chu, xin nh\u00e0 Vua m\u00f9a h\u1ea1 n\u00e0y \u0111\u1ebfn L\u1ea1c \u0110\u00f4 phong Trung Nh\u1ea1c, \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u. Khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u l\u0103ng ban xu\u1ed1ng, B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c tri\u1ec1u l\u0103ng n\u00ean l\u00e0m v\u00e0o ti\u1ebft H\u00e0n Th\u1ef1c, v\u00e0 vi\u1ec7c b\u00e1i y\u1ebft m\u1ed9 ph\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tinh t\u00fa. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111a ph\u1ea7n l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c y\u1ec3m b\u00f9a. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u00f4ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Xa gi\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf L\u1ea1c ch\u1ec9 h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. Khi tr\u1edf v\u1ec1 kinh h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec x\u1ea3y ra tang s\u1ef1 trong cung. L\u1eddi ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u1ee9ng nghi\u1ec7m.\"<\/i> V\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n t\u1ef1 ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c tin d\u00f9ng. Vua \u0111em h\u1ebft nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u l\u0103ng l\u00e0 vi\u1ec7c hi\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, h\u00e1 ph\u1ea3i vi\u1ec7c ri\u00eang sao? L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a B\u00e1c cu\u1ed3ng v\u1ecdng, n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf \u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Khi B\u00e1c \u0111i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i B\u00ecnh, c\u00f9ng tri ch\u00e2u H\u00e0 M\u00f4ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, l\u1ea1i \u0111\u01b0a s\u1edb cho M\u00f4ng xem, b\u1ecb M\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1. M\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[104] C\u1ea5m c\u00e1c l\u1ed9 th\u1eeba th\u1ee5 s\u1ee9 th\u1ea7n bu\u00f4n b\u00e1n tr\u1ee5c l\u1ee3i, sai khi\u1ebfn th\u1ee3 thuy\u1ec1n, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 qua l\u1ea1i, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng. C\u00e1c quan l\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1eadn c\u00f3 ai d\u00e2ng s\u1edb xin \u00e2n hu\u1ec7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn.\r\n\r\n[105] Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng b\u00e1n t\u1ea1p h\u00f3a.\r\n\r\n[106] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i ty \u0110i\u1ebfm tr\u1ea1ch t\u0103ng ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 \u0111\u00e3 thu\u00ea l\u00e2u ng\u00e0y, ch\u1ec9 g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf ngay.\"<\/i>\r\n\r\n[107] Th\u00e1ng 5 nhu\u1eadn, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu sai gi\u1ea3m v\u1eadt c\u1ed1ng h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a 39 ch\u00e2u qu\u00e2n nh\u01b0 Ki\u1ebfm, L\u0169ng, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n vi\u1ec7c c\u1ed1ng c\u1ee7a 27 ch\u00e2u qu\u00e2n nh\u01b0 Qu\u1ef3, H\u1ea1. M\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u l\u00ean, c\u00e1c quan l\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y danh ngh\u0129a c\u1ed1ng ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p.\r\n\r\n<i>(C\u00f3 chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00e1ng 4 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4, trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b li\u1ec7t k\u00ea chi ti\u1ebft t\u00ean c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m, c\u1ea7n xem th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[108] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, h\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0 Di\u1ec5m t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u n\u0103m, xin tr\u1edf v\u1ec1 kinh, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, th\u0103ng Di\u1ec5m l\u00e0m l\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng.\r\n\r\n[109] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh, ph\u00e1i qu\u00e2n tu\u1ea7n tra gi\u00e1m s\u00e1t, nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, nghe n\u00f3i l\u1ea5y c\u1edb d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i ti\u1ec1n c\u1ee7a, n\u00ean l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 \u0111i\u1ec1u tra b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 x\u1eed nghi\u00eam, l\u1ea1i giao cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 ty th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m so\u00e1t.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n M\u1ea1nh Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd M\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu quy \u0111\u1ecbnh, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 khi d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin l\u01b0u l\u1ea1i trong cung, m\u00e0 ph\u1ea3i giao ra ngo\u00e0i thi h\u00e0nh. N\u1ebfu ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xem x\u00e9t ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i trong cung, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nghe tin, s\u1ebd cho r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ed9t t\u1edd gi\u1ea5y trong cung c\u0169ng b\u1ecb chi\u1ebfu th\u01b0 r\u00e0ng bu\u1ed9c. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ea5t ph\u1ea3i bi\u1ebft h\u1ebft m\u1ecdi vi\u1ec7c trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu l\u00ean \u0111i\u1ec7n b\u00e0n lu\u1eadn t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng nghe l\u1eddi c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u th\u1ea7n, l\u00e0m sao th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng trung th\u00e0nh, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebft l\u1ed9 ra ngo\u00e0i, h\u00e1 l\u1ea1i b\u1eaft ph\u1ea3i thi h\u00e0nh? Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfn T\u00f4ng, L\u00fd Gi\u00e1ng xin khen th\u01b0\u1edfng nh\u1eefng l\u1eddi can gi\u00e1n trong cung, Hi\u1ebfn T\u00f4ng n\u00f3i: 'Khanh tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1ea5t c\u00f4ng b\u1eb1ng, c\u00f3 \u00edch cho Tr\u1eabm, nay Vi X\u1eed H\u1eadu, L\u1ed9 T\u00f9y c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1edb can gi\u00e1n, l\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t trung th\u00e0nh, s\u1ee3 khanh kh\u00f4ng bi\u1ebft.' Nh\u01b0 v\u1eady th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u01b0u l\u1ea1i s\u1edb can gi\u00e1n trong cung. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ec1 t\u00f4i trung th\u00e0nh c\u0169ng mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00f2ng th\u00e0nh k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi minh ch\u1ee7, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng mu\u1ed1n hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c quan, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u giao ra ngo\u00e0i, th\u00ec c\u00f2n ai d\u00e1m d\u00e2ng l\u1eddi? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 thu h\u1ed3i chi\u1ebfu th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"M\u1ea1c ch\u01b0a hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm, chi\u1ebfu th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng k\u1ebb vu c\u00e1o, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt qu\u00e2n qu\u1ed1c kh\u00f4ng th\u1ec3 giao ra ngo\u00e0i, th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi n\u00e0y.\"<\/i> B\u00e8n d\u00f9ng chi\u1ebfu th\u01b0 tay \u0111\u1ec3 d\u1ee5 b\u1ea3o.\r\n\r\n<i>(L\u00fd M\u1ea1c, l\u1ea1i xem th\u00e1ng 2 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 hai.)<\/i>\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh thi c\u00e1c hi\u1ec1n t\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 Tr\u1ea7n Gi\u00e1ng, ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang; S\u1eed L\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n L\u1eadt Th\u1ee7y[footnote]Huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n L\u1eadt Th\u1ee7y S\u1eed L\u01b0\u01a1ng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'S\u1eed L\u01b0\u01a1ng V\u0103n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Tuy\u1ec3n c\u1eed 10-13, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 27, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, b\u1ecf ch\u1eef 'V\u0103n'.[\/footnote]; H\u1ea1 T\u1ee7ng, ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n \u0110an D\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1edf khoa thi n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, th\u1ee9c th\u1eddi. N\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t v\u0103n ngh\u0129a, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng m\u1edbi \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote]'Ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng m\u1edbi \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'h\u1ecdc' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u00fap \u0111\u1eddi, l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? Tr\u1eabm cho r\u1eb1ng \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a L\u1ee5c kinh, t\u00e2m d\u1ee5ng c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n, v\u1ed1n kh\u00e1c v\u1edbi s\u1eed s\u00e1ch[footnote]'V\u1ed1n kh\u00e1c v\u1edbi s\u1eed s\u00e1ch', ch\u1eef 'v\u1ed1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Nay \u0111\u1ec1 thi n\u00ean d\u00f9ng ngh\u0129a kinh, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi th\u1eddi v\u1ee5.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi h\u1ecfi c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn Nho gi\u00e1o, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng l\u1ea5y L\u1ee5c kinh l\u00e0m \u0111\u1ea7u. G\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u0103n phong thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn, th\u1ef1c l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 gi\u00e1o h\u00f3a.\"<\/i> Vua b\u00e8n sai hai ch\u1ebf so\u1ea1n \u0111\u1ec1 thi, ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u00e0 h\u1ecfi. B\u00e0i thi c\u1ee7a Gi\u00e1ng v\u00e0 T\u1ee7ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed7 th\u1ee9 t\u01b0, b\u00e8n th\u0103ng Gi\u00e1ng l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, T\u1ee7ng l\u00e0m Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba.\r\n\r\nT\u1ee7ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c An, con c\u1ee7a Th\u1eeba H\u1ea1o.\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y L\u00fd Duy, ch\u1ee9c H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, l\u00e0m Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang; V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n; T\u00f4n C\u1eadn, ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"L\u00fd Duy, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, T\u00f4n C\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u1ea1nh \u0111\u00e1ng khen, n\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn thi.\"<\/i> H\u00f4m sau, xem b\u00e0i thi xong, Vua n\u00f3i: <i>\"T\u0103ng r\u1ea5t hi\u1ec3u th\u1ec3 th\u1ee9c chi\u1ebfu c\u00e1o, m\u00e0 th\u01b0 ph\u00e1p c\u0169ng \u0111\u1eb9p, \u0111\u00f3 l\u00e0 do ch\u0103m ch\u1ec9 kh\u00f4ng ng\u1eebng.\"<\/i> B\u00e8n c\u00f9ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c Trung th\u01b0 x\u1eed l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u00e2n c\u01a1 v\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 trong cung th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u1eed l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00ednh v\u00e0 quan l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o cho Trung th\u01b0. L\u00fac \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 ra l\u1ec7nh cho B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng S\u0129 Nguy\u00ean l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Ph\u1ee5ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7, c\u00f2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho S\u0129 Nguy\u00ean gi\u00e1m s\u00e1t kho h\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c trong cung. Hai c\u01a1 quan kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a nhau, \u0111\u1ec1u ban s\u1eafc ch\u1ec9 ri\u00eang, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(D\u01b0\u01a1ng S\u0129 Nguy\u00ean, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua xem s\u1ed5 ghi t\u00f9 nh\u00e2n c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7, th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam c\u00f9m nhi\u1ec1u th\u00e1ng, \u00e1n \u0111\u00e3 g\u1eedi xu\u1ed1ng Ph\u00e1p t\u1ef1 nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed. Vua ch\u1ec9 cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan h\u1ecfi: <i>\"V\u00ec sao th\u1ebf?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"V\u00ec c\u00e1c quan x\u00e9t \u00e1n c\u00f2n th\u1eafc m\u1eafc v\u1ec1 h\u00ecnh danh. Nh\u01b0ng th\u1ea7n t\u1eebng ph\u1ee5 tr\u00e1ch Th\u1ea9m h\u00ecnh, th\u1ea5y \u00e1n t\u1ee5ng b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n c\u00f3 khi h\u01a1n tr\u0103m ng\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd do c\u00e1c quan x\u00e9t \u00e1n s\u1eafp h\u1ebft h\u1ea1n kh\u1ea3o s\u00e1t n\u00ean c\u1ed1 t\u00ecnh g\u00e2y kh\u00f3 d\u1ec5, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian ch\u1edd ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 c\u1ea7n x\u1eed \u00e1n c\u00f4ng b\u1eb1ng, sao ph\u1ea3i lo tr\u00e1nh n\u00e9?\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u quan ch\u1ee7 ph\u00e1n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean r\u0103n d\u1ea1y, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00e1i di\u1ec5n.\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ty B\u1ed9 th\u1ef1 Di\u00ean Ch\u00e2u t\u00e2u nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c B\u1ea3o An qu\u00e2n s\u1eeda ch\u1eefa nh\u00e0 tr\u1ea1m khi\u1ebfn d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi lo s\u1ee3 b\u1ea5t an, xin d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[116] Ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy \u0111\u00e3 khen th\u01b0\u1edfng th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng e ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. N\u00ean l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n c\u00f9ng ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi trong ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan, Th\u1ecb c\u1ea5m, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec3u bi\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c \u01b0u ti\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\n[117] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua b\u00e0n chuy\u1ec7n th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, n\u00f3i: <i>\"Ph\u00f9ng \u0110\u1ea1o t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u1ed1n tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i m\u01b0\u1eddi v\u1ecb Vua, lu\u00f4n xu n\u1ecbnh thu\u1eadn theo \u00fd Vua \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda. L\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[118] Sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n Th\u1ecb v\u1ec7 ty \u0111\u1ec3 ph\u00e2n lo\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t h\u1ecfi, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i.\r\n\r\n[119] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh r\u00f5 quy ch\u1ebf thi c\u1eed v\u1ec1 th\u01a1 ph\u00fa v\u00e0 t\u1ea1p v\u0103n c\u1ee7a ti\u1ebfn s\u0129, r\u1ed3i giao cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n tu\u00e2n theo thi h\u00e0nh. L\u1ea1i xin cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong n\u1ed9i b\u1ed9 \u1ee9ng thi khoa Ho\u00e0nh t\u1eeb B\u1ea1t t\u1ee5y, ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 thi s\u00e1ch v\u1ea5n v\u1ec1 kinh ngh\u0129a, nh\u1eb1m khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c h\u1ecdc Nho.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c quy ch\u1ebf thi c\u1eed \u1edf C\u1ed1ng vi\u1ec7n n\u00ean giao cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 v\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean so\u1ea1n th\u1ea3o c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[120] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Tam ty t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5, th\u00ec ngay trong ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u00e2u l\u1ea1i. Duy c\u00f3 Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5, c\u00f3 khi l\u1eadp t\u1ee9c giao ra ngo\u00e0i thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed h\u00ecnh \u00e1n, s\u1ee3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng, t\u1eeb nay n\u00ean theo l\u1ec7 c\u1ee7a Tam ty.\"<\/i>\r\n\r\n[121] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, n\u00ean ng\u1eebng vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y n\u0103m nay thu\u1ebf h\u1ea1 thu \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 n\u1ed9p t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[122] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00fang th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu d\u1ee5, c\u00e1c quan t\u1ec3 ch\u1ea5p v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t k\u1ebb x\u1ea5u, nh\u01b0ng vi\u1ec7c Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00e1ch, d\u00f9 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. V\u00ec nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng nghi\u00eam ng\u1eb7t, nh\u01b0ng trong vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, c\u0169ng c\u1ea7n tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn. N\u1ebfu s\u1edbm t\u1ed1i \u0111\u1ec1u ti\u1ebfp kh\u00e1ch, s\u1ee3 r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt s\u1ebd b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp ki\u1ebfn, th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf. L\u1ea1i n\u1eefa, vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn \u1edf c\u00e1c s\u1ea3nh kh\u00e1c nhau, c\u00f3 khi \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, mu\u1ed1n theo \u0111\u00fang c\u00f4ng l\u00fd, xin ban h\u00e0nh quy ch\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i. Xin t\u1eeb nay, c\u00e1c quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c thay v\u1ec1 kinh, c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c \u1edf kinh c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n h\u1ecdp s\u1ea3nh \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c, tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p. Kh\u00f4ng v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[123] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ch\u00e2u Tr\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng T\u00e1c d\u00e2ng cao, cu\u1ed1n tr\u00f4i 42 h\u1ed9 d\u00e2n huy\u1ec7n Hu\u1ef3nh D\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Chi\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00f3, giao cho quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u0103m s\u00f3c.\r\n\r\n[124] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, v\u00ec tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng, gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a th\u1ee3 thuy\u1ec1n \u1edf kinh th\u00e0nh, v\u00e0 ban ti\u1ec1n.\r\n\r\n[125] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, d\u00e2n ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng h\u00e1i c\u1ee7i \u0111\u00f3t, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y quan thu thu\u1ebf 2\/10, t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[126] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua n\u01b0\u1edbc B\u1ed3 \u0110oan sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[127] L\u1ec7nh cho c\u00e1c quan H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng v\u00e0 Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan th\u01b0\u1eddng tham tri \u0111\u1ec3 sung ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\n[128] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y Tr\u1eabm \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i thi h\u00e0nh ch\u1ee9c tr\u00e1ch v\u00e0 d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u b\u00e0y. H\u00f4m qua, H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xin \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 cho b\u1ed9 C\u1ed1ng, kh\u00f4i ph\u1ee5c khoa Ho\u00e0nh t\u1eeb, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi v\u1ec1 kinh thu\u1eadt. Th\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed Gi\u1ea3 T\u01b0\u1eddng \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c mua l\u1ee5a \u1edf Ch\u00e2u T\u00fac l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn[footnote]Ch\u1eef 'th\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Trung th\u01b0 n\u00ean l\u1eadp s\u1ed5 ghi ch\u00e9p, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb B\u00e0nh Ni\u00ean v\u00e0 T\u01b0\u1eddng. C\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, cu\u1ed1i n\u0103m t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i chuy\u1ec3n \u0111i, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m m\u1edbi ghi ch\u00e9p t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Gi\u1ea3 T\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[129] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Gi\u1ea3 T\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129, Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2u \u0110\u00e0i l\u00e0 Cung Th\u1ee5, qu\u1ea3n l\u00fd gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng t\u1ed1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 hung d\u1eef, theo chi\u1ebfu ph\u1ea3i ly d\u1ecb, b\u1ecb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m quan g\u1ea7n d\u00e2n. Vua ra chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n \u00f4ng ta l\u00e0m Gi\u00e1m tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5.\r\n\r\n[130] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai s\u1ee9 d\u00e2ng 150 con ng\u1ef1a, \u0111\u1ec3 gi\u00fap tu s\u1eeda l\u0103ng m\u1ed9 c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu.\r\n\r\n[131] Chu O\u00e1nh, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu ph\u1ea3i cho qu\u00e2n Th\u1ea7n D\u0169ng tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i, nh\u01b0ng v\u00ec qu\u00e2n s\u1ed1 \u1edf \u0111\u1ea1o n\u00e0y kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m tu\u00e2n chi\u1ebfu. Vua n\u00f3i: <i>\"V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i b\u1eaft d\u00e2n chuy\u00ean ch\u1edf. Nay \u0111\u00e3 ng\u1eebng c\u1ea3nh b\u00e1o, l\u1ebd ra ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt. O\u00e1nh ngu mu\u1ed9i kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c, l\u1ea1i c\u1ed1 ch\u1ea5p, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chuy\u1ec3n O\u00e1nh l\u00e0m Tri Ch\u00e2u Thi\u1ec1n, l\u1ec7nh cho T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 thay O\u00e1nh l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, ki\u00eam Tri Ch\u00e2u B\u00e2n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m V\u0129 l\u00e0m Tri Ch\u00e2u B\u00e2n, theo Th\u1ef1c l\u1ee5c l\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n h\u1ee3p l\u1ea1i v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[132] Vi\u1ec7n Tam Ban b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng Hi Ch\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn t\u1eeb U Ch\u00e2u, l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p Ch\u00e2u T\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"Phong th\u1ed5 Nam B\u1eafc kh\u00e1c nhau, chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng vui, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc.\"<\/i>\r\n\r\n[133] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c Nha hi\u1ec7u \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, theo l\u1ec7 b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban t\u00e1 ch\u1ee9c, t\u1eeb nay c\u00e1c Phi\u00ean tr\u1ea5n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[134] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Ty Thi\u00ean t\u00e2u: <i>\"N\u0103m ng\u00f4i sao l\u1ebd ra ph\u1ea3i t\u1ee5 \u1edf cung Thu\u1ea7n H\u1ecfa, nh\u01b0ng l\u1ea1i g\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi, c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u1ec1u \u1ea9n m\u00ecnh. Theo chi\u00eam nghi\u1ec7m c\u00f3 n\u00f3i: 'N\u0103m ng\u00f4i sao kh\u00f4ng d\u00e1m tranh \u00e1nh s\u00e1ng v\u1edbi m\u1eb7t tr\u1eddi, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ec1 tr\u00e1nh \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Vua.' \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m, xin giao cho s\u1eed quan ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[135] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ea5y Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u T\u1ed1ng l\u00e0m Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vua n\u00f3i v\u1edbi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf c\u1eeda ng\u00f5 ph\u00eda b\u1eafc, nay bi\u00ean c\u1ea3nh tuy y\u00ean \u1ed5n, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u1ea7n \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tr\u1ea5n gi\u1eef. Nh\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, nh\u01b0ng v\u00ec h\u1ecd t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng trong tri\u1ec1u, sau khi nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u1ea1i ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i, n\u00ean tri\u1ec7u h\u1ecd \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 h\u1ecfi \u00fd, n\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00ec trao ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\nKhi [Trung th\u01b0] tri\u1ec7u Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0 tr\u1ecdng tr\u1ea5n, ki\u00eam qu\u1ea3n binh m\u00e3 Nh\u1ea1n M\u00f4n[footnote]Ki\u00eam qu\u1ea3n binh m\u00e3 Nh\u1ea1n M\u00f4n: ch\u1eef 'ki\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ecbnh', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0 n\u01a1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1eedi g\u1eafm t\u00e2m ph\u00fac. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u00f4i t\u1eebng l\u00e0m Tri Kinh Nam, Thanh X\u00e3, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i n\u1ed9i \u0111\u1ecba, c\u00f2n b\u1ecb c\u1eadn th\u1ea7n gi\u00e8m pha, mu\u1ed1n \u0111\u1ea9y t\u00f4i v\u00e0o ch\u1ed7 nh\u00e0n t\u1ea3n, nay n\u1ebfu gi\u1eef bi\u00ean tr\u1ea5n, qu\u1ea3n vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, sao d\u00e1m t\u1ef1 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m kh\u00f4ng m\u1eafc l\u1ed7i? Tuy nhi\u00ean, l\u00f2ng b\u00e1o qu\u1ed1c c\u1ee7a t\u00f4i, \u0111\u1ebfn ch\u1ebft m\u1edbi th\u00f4i, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 n\u01a1i nguy nan, d\u00e1m kh\u00f4ng t\u1eadn l\u1ef1c sao?\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i tri\u1ec7u \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"Tr\u1ecdng tr\u1ea5n phi\u00ean ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi n\u0103m, l\u1ea1i c\u00f3 con mu\u1ed9n, tu\u1ed5i c\u00f2n nh\u1ecf, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0110oan qu\u1ef9, cho ph\u00e9p \u0111em gia \u0111\u00ecnh \u0111i theo, ban th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, d\u00e1m kh\u00f4ng nh\u1eadn m\u1ec7nh.\"<\/i>\r\n\r\nPh\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n n\u00f3i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi gi\u00e8m pha, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a \u00f4ng ta, th\u1ef1c ra l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, \u0111\u1eebng \u00e9p h\u1ecd.\"<\/i> B\u00e8n l\u1ec7nh cho L\u01b0u T\u1ed1ng nh\u1eadn ch\u1ee9c.\r\n\r\nVua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 th\u01b0\u1eddng n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm \u1edf ch\u1ee9c th\u1ea5p, nh\u01b0ng khi l\u1ec7nh c\u1eed quan[footnote]L\u1ec7nh c\u1eed quan: ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], h\u1ecd kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng chi\u1ebfu, \u0111\u1ebfn khi b\u1ecb th\u00fac \u00e9p c\u0169ng ch\u1eadm h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u00e1 ch\u1eb3ng s\u1ee3 l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c sao?\"<\/i>\r\n\r\n[136] B\u1ea5y gi\u1edd, T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i B\u00e1 \u0111\u1ebfn Di\u1ec7u Ch\u00e2u. L\u1ea5y Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 Huy\u00ean Di\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5p 2.500 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9. Ph\u1ed5 vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ee7a L\u00f4i H\u1eefu Chung xin c\u1ea5p m\u1ed7i n\u0103m 5.000 quan, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00f3i H\u1eefu Chung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y. Ph\u1ed5 l\u1ea1i n\u00f3i L\u00fd H\u00e1n Si\u00eau \u1edf H\u00e0 S\u00f3c th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n quan, nay T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khao th\u01b0\u1edfng. Vua kh\u00f4ng nghe theo.\r\n\r\n[137] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ecf h\u1ebft thu\u1ebf t\u0103ng th\u00eam g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ed1i v\u1edbi ru\u1ed9ng d\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea5n, Tri\u1ec7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty sai quan x\u00e9t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t h\u00e0ng n\u0103m, r\u1ed3i t\u0103ng thu\u1ebf, Vua lo l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, n\u00ean b\u1ecf \u0111i.\r\n\r\n[138] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ch\u00f4n c\u1ea5t Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc V\u0129nh Hi l\u0103ng. L\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u, sai T\u00f4ng ch\u00ednh khanh c\u00e1o mi\u1ebfu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nghi vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u00e2n khi v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u r\u00f5. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169 tri\u1ec1u ta, th\u1ee5y hi\u1ec7u Chi\u00eau Hi\u1ebfn th\u00ec Th\u00e1i \u00fay \u0111em tr\u0103m quan c\u00e1o mi\u1ebfu, th\u1ee5y hi\u1ec7u Hi\u1ebfu Minh th\u00ec ch\u1ec9 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh c\u00e1o mi\u1ebfu. Nay n\u00ean theo l\u1ec7 Hi\u1ebfu Minh.\"<\/i> Vua b\u1ea3o Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>\"\u0110\u1ec1u c\u00f3 l\u1ec7 c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng nghi ng\u1edd.\"<\/i>\r\n\r\n[139] D\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, An T\u00fac, Qu\u1ea3ng T\u00edn b\u1ecb \u0111\u00f3i. Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc b\u00e1n r\u1ebb m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i.\r\n\r\n[140] C\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng v\u00e0 Nam Ki\u1ebfm b\u00e1o c\u00f3 l\u1ee5t, \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn v\u1ed7 v\u1ec1.\r\n\r\n[141] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua xem c\u00e1c b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u do Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty d\u00e2ng l\u00ean, th\u1ea5y l\u00ednh ph\u1ee5c d\u1ecbch \u1edf s\u1edf Th\u00e1i t\u1ea1o n\u00fai Nam, T\u00e2y Kinh ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ho\u1eb7c v\u00ec ph\u1ee5c d\u1ecbch qu\u00e1 nhi\u1ec1u, ho\u1eb7c v\u00ec c\u01a1m \u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111i ngay x\u00e9t s\u1ef1 th\u1ef1c.\"<\/i>\r\n\r\n[142] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00ec sao n\u0103m h\u00e0nh tinh t\u1ee5 \u1edf \u0110\u00f4ng T\u1ec9nh, m\u00e2y l\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n, d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu giao cho S\u1eed qu\u00e1n.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t: K\u1ef7, Ch\u00ed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u0103m sao t\u1ee5 \u1edf \u0110\u00f4ng T\u1ec9nh, kh\u00f4ng r\u00f5 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u, hay l\u00e0 vi\u1ec7c Ty thi\u00ean t\u00e2u ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd? N\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[143] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh b\u1ecb m\u1ee5n nh\u1ecdt m\u1ecdc \u1edf \u0111\u1ea7u, g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n khi \u0111\u1ed9i m\u0169, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m tri ch\u00e2u D\u0129nh Ch\u00e2u. Vua th\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1eb1ng, ch\u00ednh tr\u1ef1c, c\u00f3 uy t\u00edn, l\u1ea1i t\u1eebng l\u00e0m t\u1ed1t \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u1edf ch\u00e2u nh\u1ecf, b\u00e8n sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, \u0111\u1ecbnh c\u1eed \u00f4ng l\u00e0m ch\u00e2u Thanh X\u00e3 ho\u1eb7c Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 \u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ecdn. Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. Vua l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 Kim L\u0103ng, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh vui v\u1ebb xin \u0111i. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u0103ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[144] Vua ra chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c canh t\u00e1c tr\u00ean \u0111\u1ea5t hoang \u1edf b\u1ed1n v\u00f9ng ngo\u1ea1i th\u00e0nh kinh s\u01b0.\r\n\r\n[145] Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u01a1n hai ngh\u00ecn d\u00e2n H\u1ea1 Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u Nghi\u00eam \u0111\u1ebfn xin quy ph\u1ee5, Vua \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu c\u1ea5p \u0111\u1ea5t hoang \u1edf huy\u1ec7n Di\u00ean Xuy\u00ean cho h\u1ecd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. N\u01a1i h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a Tuy Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh x\u00e2m ph\u1ea1m, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 l\u00e1 ch\u1eafn cho Phu Di\u00ean. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 xin cho L\u01b0u Nghi\u00eam tr\u1edf v\u1ec1, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111i ch\u1eafc s\u1ebd g\u1eb7p tai h\u1ecda, m\u00e0 L\u01b0u Nghi\u00eam c\u0169ng nguy\u1ec7n n\u1ed9p thu\u1ebf, xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp t\u1ecbch huy\u1ec7n Di\u00ean Xuy\u00ean.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi so v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ph\u00f2ng th\u1ee7, v\u1eeba ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed l\u1ea1i hi\u1ec7u qu\u1ea3 g\u1ea5p b\u1ed9i.\"<\/i> Vua ra chi\u1ebfu ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u, ch\u1ec9 thu m\u1ed9t ph\u1ea7n ba thu\u1ebf.\r\n\r\n[146] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eabn Trung l\u00e0m tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, ki\u00eam ch\u1ee9c L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i \u0111i qua nh\u00e0 d\u00e2n xin ng\u1ee7 nh\u1edd, ch\u1ee7 nh\u00e0 kh\u00f4ng cho, nh\u00e0 s\u01b0 xin ng\u1ee7 trong xe ngo\u00e0i c\u1ed5ng, ch\u1ee7 nh\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u00eam \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m v\u00e0o nh\u00e0, t\u1eeb tr\u00ean t\u01b0\u1eddng b\u1ebf m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 m\u1ed9t t\u00fai qu\u1ea7n \u00e1o ra ngo\u00e0i. Nh\u00e0 s\u01b0 ch\u01b0a ng\u1ee7, th\u1ea5y v\u1eady, ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 nh\u00e0 cho \u1edf m\u00e0 c\u1ed1 xin ng\u1ee7 nh\u1edd, gi\u1edd ch\u1ee7 nh\u00e0 m\u1ea5t v\u1ee3 v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i, ng\u00e0y mai ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd b\u1eaft m\u00ecnh gi\u1ea3i l\u00ean huy\u1ec7n. B\u00e8n b\u1ecf tr\u1ed1n, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, ch\u1ea1y v\u00e0o b\u1ee5i c\u1ecf, ch\u1eb3ng may r\u01a1i xu\u1ed1ng gi\u1ebfng c\u1ea1n, th\u00ec th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft, n\u1eb1m s\u1eb5n trong gi\u1ebfng.\r\n\r\nH\u00f4m sau, ch\u1ee7 nh\u00e0 \u0111i t\u00ecm nh\u00e0 s\u01b0 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 x\u00e1c con d\u00e2u, ph\u00e1t hi\u1ec7n trong gi\u1ebfng, b\u00e8n b\u1eaft gi\u1ea3i l\u00ean huy\u1ec7n. Quan huy\u1ec7n tra kh\u1ea3o, nh\u00e0 s\u01b0 nh\u1eadn t\u1ed9i, n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi con d\u00e2u, d\u1ee5 d\u1ed7 c\u00f9ng b\u1ecf tr\u1ed1n, s\u1ee3 b\u1ecb b\u1eaft n\u00ean gi\u1ebft ch\u1ebft n\u00e9m xu\u1ed1ng gi\u1ebfng, \u0111\u00eam \u0111\u00f3 l\u1ee1 ch\u00e2n c\u0169ng r\u01a1i xu\u1ed1ng gi\u1ebfng, tang v\u1eadt \u1edf b\u00ean gi\u1ebfng b\u1ecb m\u1ea5t, kh\u00f4ng bi\u1ebft ai l\u1ea5y.\r\n\r\nV\u1ee5 \u00e1n tr\u00ecnh l\u00ean ph\u1ee7, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eabn Trung th\u1ea5y tang v\u1eadt kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean nghi ng\u1edd. \u00d4ng d\u1eabn nh\u00e0 s\u01b0 ra h\u1ecfi nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u00e0 s\u01b0 nh\u1eadn t\u1ed9i, ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc m\u00ecnh n\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u1ed9t m\u1ea1ng, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u00f3i. M\u1eabn Trung ki\u00ean tr\u00ec h\u1ecfi, nh\u00e0 s\u01b0 m\u1edbi n\u00f3i th\u1eadt. M\u1eabn Trung b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra b\u00ed m\u1eadt t\u00ecm k\u1ebb tr\u1ed9m.\r\n\r\nVi\u00ean l\u1ea1i \u0103n \u1edf qu\u00e1n trong l\u00e0ng, b\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n nghe n\u00f3i \u00f4ng ta t\u1eeb ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 vi\u00ean l\u1ea1i, h\u1ecfi: <i>\"V\u1ee5 \u00e1n nh\u00e0 s\u01b0 kia th\u1ebf n\u00e0o r\u1ed3i?\"<\/i> Vi\u00ean l\u1ea1i n\u00f3i d\u1ed1i: <i>\"H\u00f4m qua \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh ch\u1ebft \u1edf ch\u1ee3 r\u1ed3i.\"<\/i> B\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n h\u1ecfi: <i>\"N\u1ebfu b\u00e2y gi\u1edd b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m th\u00ec sao?\"<\/i> Vi\u00ean l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ee7 \u0111\u00e3 x\u1eed \u00e1n sai r\u1ed3i, d\u00f9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ecfi n\u1eefa.\"<\/i> B\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n n\u00f3i: <i>\"V\u1eady th\u00ec n\u00f3i ra c\u0169ng kh\u00f4ng sao. Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00f3 l\u00e0 do thanh ni\u00ean trong l\u00e0ng t\u00ean Gi\u00e1p kia gi\u1ebft.\"<\/i> Vi\u00ean l\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2u?\"<\/i> B\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n ch\u1ec9 nh\u00e0, vi\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 b\u1eaft g\u1ecdn, tra h\u1ecfi th\u00ec nh\u1eadn t\u1ed9i, v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c tang v\u1eadt. C\u1ea3 ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 th\u1ea7n k\u1ef3.\r\n\r\n[147] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u0169 ra tr\u1ea5n nh\u1eadm, ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c quan, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n tuy c\u00f3 danh ti\u1ebfng l\u1edbn, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng su\u1ed1t ng\u00e0y vui ch\u01a1i y\u1ebfn ti\u1ec7c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129 m\u00e0 \u00f4ng y\u00eau th\u00edch, c\u00f3 khi giao cho nh\u00e0 gi\u00e0u, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb, kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n ph\u00f3ng t\u00fang t\u00f9y \u00fd, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb c\u01b0\u1edbp, c\u00f3 l\u00fac l\u1ea1i th\u1ea3 ra, n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u1ebfn c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ecb an. Vua nghe chuy\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 t\u1ed1t. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung ch\u0103m ch\u1ec9 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u1ebfn c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i th\u1ea7n ra tr\u1ea5n nh\u1eadm m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i n\u00ean nh\u01b0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung sao?\"<\/i>\r\n\r\n<i>(H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung d\u1eddi \u0111\u1ebfn H\u00e0 Nam, v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[148] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, h\u00ecnh ng\u1ee5c kh\u1ea9n c\u1ea5p, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ni\u00eam phong k\u00edn \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[149] Th\u00e1ng n\u00e0y, h\u1ee3p nh\u1ea5t hai ty \u0110\u00f4ng T\u00e2y B\u00e1t T\u00e1c v\u00e0 ty Nhai \u0110\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t ty.\r\n\r\n<i>(\u0110\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u1ea1i chia l\u00e0m hai ty.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u, ban \u00e2n x\u00e1 gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh k\u1ef3 t\u1eeb t\u1ed9i l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[2] Sai C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn H\u00e0 Trung t\u1ebf mi\u1ebfu H\u1eadu Th\u1ed5, d\u00f9ng l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, \u0111\u1ec3 b\u00e1o vi\u1ec7c s\u1eafp \u0111i b\u00e1i y\u1ebft l\u0103ng t\u1ea9m.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bghi v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, nh\u01b0ng\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bkh\u00f4ng ch\u00e9p, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ea5y Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m \u0110\u00f4ng Kinh L\u01b0u th\u1ee7.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m T\u00f9y gi\u00e1 Tam ty s\u1ee9, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea5y Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Th\u1eafng ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh \u0110\u1ea1i n\u1ed9i c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, t\u1eb7ng ch\u1ee9c H\u00e0 ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9, An H\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n <i>(con th\u1ee9 n\u0103m c\u1ee7a \u0110\u00ecnh M\u1ef9)<\/i> m\u1ea5t. \u0110\u00eam \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u00eam Th\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean, Trung cung \u0111\u1ecbnh tri\u1ec7u c\u00e1c m\u1ec7nh ph\u1ee5 v\u00e0o xem \u0111\u00e8n, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u0169 T\u00edn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Duy C\u00e1t x\u1ebfp h\u00e0ng tr\u00ean Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tr\u1ea5n An. Duy C\u00e1t v\u00e0 B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, nh\u01b0ng B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c phong tr\u01b0\u1edbc. Vua sai s\u1eed quan tra c\u1ee9u \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, th\u1ea5y r\u1eb1ng v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u V\u0169 \u0110\u1ee9c \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 chi\u1ebfu cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ee9ng tr\u00ean quan c\u00f9ng ph\u1ea9m, n\u00ean l\u00e0m theo.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Thi\u1ec7u Di\u1ec7p l\u00e0m Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u00ec Di\u1ec7p \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c an ph\u1ee7 Giao Ch\u00e2u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. Ban \u0111\u1ea7u Di\u1ec7p \u0111i s\u1ee9, m\u01b0\u1ee3n 80 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt ph\u1ea9m ri\u00eang, \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i m\u1ec7nh l\u00e0m an ph\u1ee7, \u0111\u00e3 tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh s\u01b0.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Trung M\u00e2u, x\u00f3a n\u1ee3 c\u0169, th\u1ea3 t\u00f9 nh\u00e2n, ban \u00e1o v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o, nh\u1eefng n\u01a1i \u0111i qua \u0111\u1ec1u l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, sai n\u1ed9i th\u1ea7n lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5, v\u00ec \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u00ean kh\u00f4ng b\u00e3i tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n C\u1ee7ng. B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh roi <i>(b\u00e3i minh ti\u00ean, ch\u1eef <i>&#8220;minh&#8221;<\/i> nguy\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;Minh&#8221;<\/i>, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 123 ch\u00ed L\u1ec5 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i)<\/i> c\u00f9ng vi\u1ec7c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ea5u nghi\u00eam v\u00e0 Kim ng\u00f4 truy\u1ec1n h\u00f4. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng c\u00e1 ch\u00e9p s\u00f4ng L\u1ea1c, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm kh\u00f4ng n\u1ee1 \u0103n.&#8221;<\/i> R\u1ed3i sai th\u1ea3 \u0111i.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, trai gi\u1edbi \u1edf h\u00e0nh cung tr\u1ea5n V\u0129nh An, Th\u00e1i quan d\u00e2ng c\u01a1m chay.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u00eam ch\u01b0a h\u1ebft canh ba, Vua c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, b\u1ecf ki\u1ec7u l\u1ecdng, \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf t\u1ea1m b\u00ean ngo\u00e0i l\u0103ng An, \u0111\u1ed5i sang \u00e1o tr\u1eafng, \u0111i b\u1ed9 v\u00e0o c\u1eeda T\u01b0 M\u00e3, l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng t\u1ebf. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn l\u0103ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Hi, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung d\u01b0\u1edbi. Ph\u00e0m \u1edf cung tr\u00ean d\u00f9ng tr\u00e2u d\u00ea v\u00e0 s\u00e1ch ch\u00fac, c\u00e1c quan ph\u1ee5ng s\u1ef1; cung d\u01b0\u1edbi chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed3 \u0103n, th\u00e1i gi\u00e1m l\u00e0m l\u1ec5, b\u00e1 quan \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u0103ng Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu d\u00e2ng t\u1ebf, l\u1ea1i \u1edf ph\u00eda nam l\u0103ng d\u1ef1ng tr\u1ea1i, t\u1ebf nh\u01b0 l\u1ec5 cung d\u01b0\u1edbi. M\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ebfn l\u0103ng t\u1ea9m, Vua nh\u00ecn c\u1eeda m\u00e0 kh\u00f3c.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh nghi l\u1ec5 ch\u1ec9 m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ebf ra \u00e1o tr\u1eafng. L\u1ec5 xong, \u0111\u1ebfn kh\u1eafp c\u00e1c l\u0103ng Hi\u1ebfu Minh, Hi\u1ebfu Hu\u1ec7, Hi\u1ebfu Ch\u01b0\u01a1ng, \u00dd \u0110\u1ee9c, Th\u1ee5c \u0110\u1ee9c, Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u0103ng Trang Ho\u00e0i ho\u00e0ng h\u1eadu, r\u1ed3i m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a xem x\u00e9t l\u0103ng t\u1ea9m, c\u00f3 th\u00e1i gi\u00e1m \u0111i theo; l\u1ea1i th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf c\u00e1c m\u1ed9 Qu\u1ef3 v\u01b0\u01a1ng, Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng, K\u00ec v\u01b0\u01a1ng, Cung Hi\u1ebfu th\u00e1i t\u1eed, V\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, Chu v\u01b0\u01a1ng, An v\u01b0\u01a1ng. Sau gi\u1edd Th\u00ecn, t\u1ea1m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i thay \u00e1o, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u0103ng c\u00e1o t\u1eeb. C\u00e1c quan cho r\u1eb1ng l\u1ec5 tri\u1ec1u b\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c c\u00e1o t\u1eeb, nh\u01b0ng Vua c\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng \u0111au x\u00f3t, kh\u00f4ng n\u1ee1 r\u1eddi \u0111i ngay, n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1ebfn. \u0110\u1ebfn gi\u1edd Ng\u1ecd m\u1edbi v\u1ec1, t\u1ea3 h\u1eefu d\u00e2ng l\u1ecdng, Vua t\u1eeb ch\u1ed1i, qua s\u00f4ng Chi\u00eau \u1ee8ng m\u1edbi cho d\u00e2ng, \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung m\u1edbi d\u00f9ng c\u01a1m th\u01b0\u1eddng. L\u1ea1i sai quan t\u1ebf c\u00e1c m\u1ed9 nh\u1ea5t ph\u1ea9m v\u00e0 m\u1ed9 th\u00e2n th\u00edch ho\u00e0ng t\u1ed9c.<\/p>\n<p>[15] Ban \u0111\u1ee9c \u00e2m xu\u1ed1ng T\u00e2y Kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, tha t\u00f9 t\u1ed9i l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng, mi\u1ec5n n\u1ee3 c\u0169, ban thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho d\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n kinh th\u00e0nh c\u00f3 m\u1ee9c kh\u00e1c nhau. C\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ee5ng s\u1ef1 th\u00ec do c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch. \u0110\u1eb7t tr\u1ea5n V\u0129nh An l\u00e0m huy\u1ec7n, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u0103ng V\u0129nh Hi v\u00e0 Th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 gi\u00e1m l\u00e0m Tam l\u0103ng ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u00f4 gi\u00e1m. X\u00e9t t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u1edf hai kinh v\u00e0 ch\u00e2u M\u1ea1nh, ch\u00e2u Tr\u1ecbnh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 danh ti\u1ebfng th\u00ec c\u1ee9 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi tha m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec m\u1ed7i vi\u1ec7n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[16] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, xa gi\u00e1 \u0111i \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, chi\u1ec1u t\u1ed1i d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf huy\u1ec7n Y\u1ec3n S\u01b0, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i t\u1ea5u nh\u1ea1c nghi\u00eam. Vua v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o \u0111i \u1ee7ng, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ea5y ng\u00e0y li\u1ec1n tr\u1eddi u \u00e1m, \u0111\u1ebfn khi l\u1ec5 xong, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t trong s\u00e1ng, kh\u00ed h\u1eadu \u1ea5m \u00e1p, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 do l\u00f2ng nh\u00e2n hi\u1ebfu c\u1ee7a Vua c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xin \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y giao cho s\u1eed quan ghi ch\u00e9p v\u00e0 ban b\u1ed1 trong ngo\u00e0i, Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[17] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u00e0 ng\u1ee5c tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Nghi\u00eau T\u1ea9u \u1edf l\u1ea1i gi\u1eef kinh th\u00e0nh, d\u00f9 l\u00e0 t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh c\u0169ng ch\u1ec9 h\u1ecfi qua m\u1eb7t r\u1ed3i l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed quy\u1ebft, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ec3 t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam l\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, nh\u01b0ng vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng n\u00ean giao cho h\u1eefu ty x\u00e9t h\u1ecfi k\u1ef9 c\u00e0ng.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu b\u00ed m\u1eadt d\u1eb7n d\u00f2.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea5u nh\u1ea1c, \u0111i qua m\u1ed9 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0 K\u1ef7 T\u00edn v\u00e0 mi\u1ebfu T\u01b0 \u0111\u1ed3 L\u1ed7 Cung, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng K\u1ef7 T\u00edn l\u00e0m Th\u00e1i u\u00fd, L\u1ed7 Cung l\u00e0m Th\u00e1i s\u01b0.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, sai L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1ebf l\u1ee5c mi\u1ebfu nh\u00e0 Chu.<\/p>\n<p>[20] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u00f3 ph\u1ea7n m\u1ed9 t\u1ed5 ti\u00ean \u1edf L\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 t\u1ebf b\u00e1i.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ho\u1ea1n quan \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u1ef7 th\u1ebf l\u1ed9ng quy\u1ec1n, l\u00e0m h\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 g\u00e2y tai h\u1ecda cho d\u00e2n, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u r\u0103n. V\u1ec1 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, Tr\u1eabm kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 qu\u00e1 m\u1ee9c, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng bao gi\u1edd dung th\u1ee9, n\u00ean b\u1ecdn h\u1ecd th\u01b0\u1eddng c\u0169ng bi\u1ebft s\u1ee3.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ee7 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, th\u1eadt l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>N\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 \u1edf Gia Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 \u1edf Gia Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, ch\u1eef 't\u1eebng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1eddng', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-234-1\" href=\"#footnote-234-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f3 m\u1ed9t tri huy\u1ec7n h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng tham nh\u0169ng, c\u00f2n m\u1ed9t t\u00e1 quan t\u00ean l\u00e0 Chi\u00eau \u0110\u1ed9 thanh li\u00eam v\u00e0 c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, xin b\u1ec7 h\u1ea1 th\u0103ng \u00f4ng ta l\u00e0m tri huy\u1ec7n.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u1ea1n quan \u0111i s\u1ee9, bi\u1ebft ph\u00e2n bi\u1ec7t thi\u1ec7n \u00e1c, \u0111\u00e1ng khen, nh\u01b0ng v\u00ec h\u1ecd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn trong cung, n\u1ebfu v\u1ed9i ban th\u01b0\u1edfng hay tr\u1eebng ph\u1ea1t, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ee5c, n\u00ean \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng tri huy\u1ec7n B\u00ecnh Kh\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau \u0110\u1ed9 thanh li\u00eam c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, c\u00f2n tri huy\u1ec7n Ki\u1ec1n Vi V\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 tham nh\u0169ng. Chuy\u1ec7n n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi \u300aC\u1ed1 S\u1ef1\u300b, nay theo \u300aC\u1ed1 S\u1ef1\u300b. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b ch\u00e9p l\u1eddi Ph\u00fa B\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c quan gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng: Vua nghe l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1ecdt m\u1ed9t l\u1eddi d\u1ed1i tr\u00e1, nh\u1ecf th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vinh nh\u1ee5c c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u1ecf th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vinh nh\u1ee5c c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'hai ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi', theo ch\u00fa th\u00edch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-234-2\" href=\"#footnote-234-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, l\u1edbn th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i an nguy c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng sao! C\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng, tuy l\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1eeb nh\u1ecf, nh\u01b0ng c\u00e1ch ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Ch\u00e2n T\u00f4ng kh\u00f4ng v\u00ec l\u1eddi m\u1ed9t ho\u1ea1n quan m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng quan l\u1ea1i, c\u00e1ch nghe l\u1eddi t\u00e2u th\u1eadt l\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, cho x\u00e2y d\u1ef1ng Th\u1ea7n Ng\u1ef1 \u0110i\u1ec7n th\u1edd Th\u00e1i T\u1ed5 \u1edf T\u00e2y Kinh, l\u1ea1i l\u1eadp Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m v\u00e0 mi\u1ebfu V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u \u1edf T\u00e2y Kinh, cho ph\u00e9p quan ph\u1ee7 b\u00e1n men r\u01b0\u1ee3u nh\u01b0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh.<\/p>\n<p>[25] L\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan bi\u00ean t\u1eadp c\u00e1c di t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 xa gi\u00e1 \u0111\u00e3 \u0111i qua.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, phong th\u00eam hi\u1ec7u cho Li\u1ec7t T\u1eed l\u00e0 Xung H\u01b0 Ch\u00ed \u0110\u1ee9c Ch\u00e2n Nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, l\u00e0 do \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. L\u01b0u l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua \u0111\u1ebfn Long M\u00f4n, th\u1ea5y tr\u00ean v\u00e1ch n\u00fai c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt b\u1eb1ng \u0111\u00e1, \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi H\u1ed9i X\u01b0\u01a1ng. T\u1ea3 h\u1eefu t\u00e2u: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng do quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch tu s\u1eeda, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng t\u00edch n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Chi d\u1ee5ng qu\u00e2n qu\u1ed1c, kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 ngo\u1ea1i gi\u00e1o, s\u1ee3 hao ph\u00ed qu\u00e1 nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[29] Vua nh\u00e2n xem \u300aT\u00e2y Kinh \u0110\u1ed3 Kinh\u300b, th\u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 s\u01a1 s\u00f3t. Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m ch\u1ecdn quan v\u0103n h\u1ecdc hi\u1ec7u ch\u00ednh l\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ed3, b\u1ed5 sung nh\u1eefng ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u00f4n C\u1eadn \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. T\u00f4n C\u1eadn t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ea1o th\u1ec3 th\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, b\u00e8n xin l\u1eadp th\u1ec3 l\u1ec7 m\u1edbi \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, cho ch\u00e1u c\u1ee7a B\u1ea1ch C\u01b0 D\u1ecb, nguy\u00ean H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, l\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, th\u01b0\u1eddng sai tu s\u1eeda ph\u1ea7n m\u1ed9 v\u00e0 \u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[31] Khi Vua d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n C\u1ee7ng, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111ang \u1ed1m v\u1eabn c\u1ed1 \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1y, Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ee1 v\u00e0o, ban cho ng\u1ed3i, h\u1ecfi han r\u1ea5t l\u00e2u. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng, ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, thu\u1ed1c men, r\u01b0\u1ee3u qu\u00fd, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 d\u00e0nh cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, sai T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o \u1edf ba l\u0103ng, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00e0m l\u1ec5 c\u00e1o \u1edf c\u00e1c l\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c ho\u00e0ng h\u1eadu, v\u00ec xa gi\u00e1 s\u1eafp tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u00f4ng Kinh.<\/p>\n<p>[33] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf T\u00e2y Kinh kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin Vua l\u01b0u l\u1ea1i. Vua b\u1ea3o c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;Chu C\u00f4ng l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u00e1nh, x\u00e2y d\u1ef1ng kinh \u0111\u00f4 \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh gi\u1eefa tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, n\u00ean h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, ch\u1ec9 nay vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f3 kh\u0103n m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 theo h\u1ea7u v\u1ec1 kinh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m h\u1ea1i l\u00faa m\u00e1.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tu s\u1eeda s\u00e1u mi\u1ebfu nh\u00e0 Chu.<\/p>\n<p>[36] Gia phong m\u1ed9 c\u1ee7a Phan L\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfu t\u1eed th\u1eddi \u0110\u1ea1i L\u1ecbch nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, v\u00e0 con trai l\u00e0 Qu\u00fd Th\u00f4ng, v\u1eabn c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 H\u00e0 Nam l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd H\u00e1n Cao T\u1ed5 th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, xa gi\u00e1 t\u1eeb T\u00e2y Kinh kh\u1edfi h\u00e0nh, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, l\u0103ng t\u1ea9m \u0111\u00e3 \u1edf trong t\u1ea7m m\u1eaft, tuy \u0111\u00e3 sai quan \u0111i t\u1ebf c\u00e1o, nh\u01b0ng Tr\u1eabm sao c\u00f3 th\u1ec3 an nhi\u00ean \u0111i qua \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn th\u00f4n \u0110\u00f4ng T\u1ec9, tr\u1ea5n Hi\u1ebfu Ngh\u0129a, d\u1ef1ng tr\u1ea1i, c\u00f9ng c\u00e1c th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 l\u0103ng t\u1ea9m t\u1ebf \u0111i\u1ec7n, c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111i\u1ec7n tr\u1ea1i v\u00e1i l\u1ea1y. M\u1ed7i l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n, Vua c\u1ea7m ch\u00e9n v\u00e0 \u0111\u0169a, l\u00f2ng \u0111au x\u00f3t r\u01a1i l\u1ec7.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai s\u1ee9 \u0111i t\u1ebf Trung Nh\u1ea1c v\u00e0 c\u00e1c l\u0103ng Chu Tung, Kh\u00e1nh, \u00dd.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, r\u1eddi Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, sai s\u1ee9 ban t\u1eb7ng l\u1ee5a l\u00e0 cho \u1ea9n s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u1ee9' v\u1ed1n thi\u1ebfu. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457, truy\u1ec7n V\u1ea1n Th\u00edch ch\u00e9p: 'D\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c, t\u1ef1 Kh\u1ebf Huy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n Tr\u1ecbnh, Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u.\u2026 Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111i th\u0103m c\u00e1c l\u0103ng, qua Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, sai s\u1ee9 ban tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a cho \u00f4ng.' Nay b\u1ed5 sung ch\u1eef 's\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-234-3\" href=\"#footnote-234-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh L\u1ea1i b\u1ed9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai \u00f4ng l\u00e0m quan g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>[42] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua t\u1eeb T\u00e2y Kinh tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u00e2n c\u1ea5m binh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chia \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n do vi\u1ec7c tri\u1ec1u b\u00e1i, nay \u0111\u1ec1u tri\u1ec7u v\u1ec1.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c con \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1ecf d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc d\u1eabn ra ngo\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i qua l\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng m\u1eadu d\u1ecbch, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111i tu\u1ea7n tra m\u00e0 quy ho\u1ea1ch c\u1eaft \u0111\u1ee9t.<\/p>\n<p>[45] T\u1ea7n H\u00e0n, \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean, xin l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Nh\u01b0\u1ee3ng, Nh\u1eadp n\u1ed9i cao ban, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y, \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n c\u00f9ng lo vi\u1ec7c qu\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ch\u1ec9 n\u00ean t\u00e2u vi\u1ec7c, n\u1ebfu tham d\u1ef1 v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p.&#8221;<\/i> B\u00e3i b\u1ecf l\u1eddi t\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn s\u1ef1 sai ph\u00e1i c\u1ee7a B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n m\u00e3 nh\u1eb1m m\u01b0u c\u1ea7u c\u00f4ng lao v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y trong \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 10, nay d\u1eddi v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y Th\u00f4i \u0110oan, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u1ee7y b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu, l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[47] Ban cho Ti\u1ec1n Th\u1ee5c ba h\u1ed9 gi\u1eef m\u1ed9, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[48] Th\u00e1i Thanh l\u00e2u ch\u1ee9a 934 quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u00e0 cu\u1ed9n gi\u1ea5y ghi ch\u00e9p ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u00e0 b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00f9ng 33.725 quy\u1ec3n s\u00e1ch thu\u1ed9c b\u1ed1n b\u1ed9. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1, r\u1ed3i l\u00ean l\u00e2u xem x\u00e9t. Sau \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n C\u1ea3nh Ph\u00fac Ng\u1ecdc Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c g\u00e1c T\u01b0\u1eddng Loan, Nghi Ph\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1eb7t ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 l\u00e0m th\u01a1. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda th\u01a1, ri\u00eang M\u00e3 Tri Ti\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, n\u00ean \u00f4ng c\u0169ng ph\u1ea3i h\u1ecda, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec7c d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n l\u00e0 n\u01a1i Vua ngh\u1ec9 ng\u01a1i, gi\u1eefa \u0111i\u1ec7n \u0111\u1eb7t long s\u00e0ng, m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u l\u00e0m b\u1eb1ng l\u1ee5a v\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 hoa v\u0103n trang tr\u00ed. Hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y \u0111i\u1ec7n ch\u1ee9a h\u01a1n 8.000 quy\u1ec3n s\u00e1ch, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1c kinh s\u00e1ch v\u00e0 s\u1eed s\u00e1ch ch\u00ednh th\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ti\u1ec3u thuy\u1ebft v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, s\u1ed1 s\u00e1ch t\u0103ng l\u00ean \u0111\u1ebfn 11.293 quy\u1ec3n, c\u00f9ng 753 quy\u1ec3n ng\u1ef1 t\u1eadp v\u00e0 ng\u1ef1 th\u01b0 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Nhan S\u0129 Long c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c La \u1ed4ng T\u1ec9nh thu\u1ed9c t\u00e2y nam man \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p \u0111an sa. S\u0129 Long thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c xa x\u00f4i, ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o tri\u1ec1u, nay m\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u1ea7n \u0111\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 c\u00e1c ch\u00e2u Cao, Kh\u00ea.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi \u0111i th\u0103m l\u0103ng t\u1ea9m, xe c\u1ed9 \u0111i qua \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p, n\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a ch\u00e2u huy\u1ec7n. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn Tr\u1eabm r\u1ea5t y\u00ean l\u00f2ng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ed7i khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i l\u1ec5 ho\u1eb7c b\u00e0n vi\u1ec7c tu\u1ea7n du, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u00e1o tr\u1ed9n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i l\u00f2ng d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n, qu\u1ea3 l\u00e0 do kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ec9 vui m\u1eebng nghe ti\u1ebfng xe ng\u1ef1a, reo h\u00f2 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, h\u00e1 c\u00f3 b\u1ecb lao d\u1ecbch g\u00ec \u0111\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ch\u00e9m hai t\u00ean l\u00ednh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7t thu\u1ed9c \u0111\u1ed9i T\u00e1n ch\u1ec9 huy v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh thu\u1ed9c \u0111\u1ed9i T\u00e1n vi\u00ean t\u1ea1i s\u1edf c\u1ee7a h\u1ecd. Ki\u1ec7t v\u00e0 Ch\u00ednh \u0111\u00e1nh nhau tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng v\u00ec c\u1edd b\u1ea1c, n\u00ean b\u1ecb \u0111\u1eb7c l\u1ec7nh x\u1eed t\u1eed \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, sai Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Thi\u1ec7u Di\u1ec7p ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n trong Tam ban c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Li\u00eam Ch\u00e2u, tr\u00ecnh t\u00ean l\u00ean. Ch\u00e2u n\u00e0y n\u1eafng n\u00f3ng v\u00e0 lam ch\u01b0\u1edbng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nghi\u00eam tr\u1ecdng, trong m\u1ea5y n\u0103m qua, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u qua \u0111\u1eddi, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. L\u00fac \u0111\u00f3, Thi\u1ec7u Di\u1ec7p v\u1eeba \u0111i tu\u1ea7n ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u1ec3n tr\u1edf v\u1ec1, l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Li\u00ean Ch\u00e2u, Vua cho r\u1eb1ng \u00f4ng am hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00ean sai ti\u1ebfn c\u1eed quan vi\u00ean. Sau \u0111\u00f3, Thi\u1ec7u Di\u1ec7p t\u00e2u c\u1eed \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Vi\u00ean K\u1ebf Thi\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu phong l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu, sai \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[53] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai nha l\u1ea1i d\u00e2ng 500 con ng\u1ef1a, 200 con l\u1ea1c \u0111\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c. Vua ban chi\u1ebfu ban t\u1eb7ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 l\u1ee5a. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi d\u00e2ng c\u1ed1ng v\u1eadt t\u1ea1 \u01a1n, ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng cho s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng Vua th\u1ea5y Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u00e2ng c\u1ed1ng n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng th\u00eam. Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u1ea1i xin nh\u00e2n d\u1ecbp s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, mua c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ea7n thi\u1ebft, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee7 v\u1ed1n thu\u1ed9c b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a h\u1eafn, hi\u1ec7n nay c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u n\u1ed9p con tin v\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 qua l\u1ea1i, h\u01a1n n\u1eefa L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean v\u00ec \u0111\u00e1nh T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng m\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft. Nay \u00fd c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1eaft \u0111\u1ee9t li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi L\u1ee5c C\u1ed1c, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu kh\u00f4ng v\u1ed7 v\u1ec1, th\u00ec Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u1ee7 s\u1ee9c b\u00e1o th\u00f9. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, T\u1ea7n H\u00e1n d\u1ecbch th\u01b0 c\u1ee7a L\u1ee5c C\u1ed1c Phi\u00ean d\u00e2ng l\u00ean, ch\u1ec9 n\u00f3i b\u1ecb Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh x\u00e2m ph\u1ea1m, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y n\u00e0o y\u00ean \u1ed5n, hi\u1ec7n \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111em th\u01b0 c\u1ee7a L\u1ee5c C\u1ed1c giao cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta khuy\u00ean b\u1ea3o Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf v\u01b0\u1eddn sau, th\u01b0\u1edfng hoa v\u00e0 c\u00e2u c\u00e1. Vua l\u00e0m th\u01a1, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda theo. L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf ngo\u00e0i l\u00e0m quan, xin mi\u1ec5n \u1ee9ng ch\u1ebf, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[55] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, kinh s\u01b0 c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn, b\u1ee5i v\u00e0ng che k\u00edn tr\u1eddi, t\u1eeb \u0110\u1ea1i Danh Ph\u1ee7 qua Kinh K\u1ef3, l\u00e0m h\u1ea1i c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 hoa m\u00e0u, \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho thi\u00ean h\u1ea1 thu nh\u1eb7t v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t nh\u1eefng h\u00e0i c\u1ed1t v\u00f4 ch\u1ee7, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[57] Tr\u1ea5n An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, d\u00e2n ch\u00fang Tr\u1ea7n Ch\u00e2u d\u00e2ng bi\u1ec3u k\u1ec3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng, xin cho \u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea5n nh\u1eadm. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho quan l\u1ea1i kho t\u00e0ng H\u00e0 Nam Ph\u1ee7 v\u1ec1 s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u00f2n thi\u1ebfu, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 45 v\u1ea1n.<\/p>\n<p>[59] T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n phi\u00ean b\u1ed9 \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n l\u00e0 tinh nhu\u1ec7 nh\u1ea5t, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u00e3 gi\u00e0 y\u1ebfu, xin b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong qu\u00e2n sung ch\u1ee9c. Vua theo l\u1eddi.<\/p>\n<p>[60] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 n\u1ed9p kho\u1ea3n xin quan l\u1ea1i, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ed1ng ph\u1ea9m n\u1ed1i nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Xin theo l\u1ec7 ph\u00eda b\u1eafc, ch\u1ecdn quan c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, hi\u1ec3u bi\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean, c\u00e1c vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi cho t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00eda t\u00e2y y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c. N\u1ebfu \u0110\u1ee9c Minh gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fa qu\u00fd, kh\u00f4ng lo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ea5t \u00e2n t\u00edn. Th\u00eam quan thu\u1ed9c ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i ren, chi b\u1eb1ng giao khanh y\u00ean t\u0129nh x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, phong T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng. Khi T\u00e0o V\u0129 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Tr\u1ea5n Nhung, t\u1eebng xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tr\u1eadn v\u00e0 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i nh\u1ecf. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 r\u00fat xa, \u00f4ng b\u00e8n d\u1eabn theo \u0111\u00e0n gia s\u00fac v\u00e0 xe c\u1ed9 c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u00e0nh qu\u00e2n ch\u1eadm r\u00e3i tr\u1edf v\u1ec1, khi\u1ebfn \u0111\u1ed9i ng\u0169 b\u1ecb l\u1ecfng l\u1ebbo. Thu\u1ed9c h\u1ea1 lo l\u1eafng, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi T\u00e0o V\u0129: <i>&#8220;Gia s\u00fac ch\u1eb3ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec, ch\u1ec9 l\u00e0m v\u01b0\u1edbng b\u1eadn qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, chi b\u1eb1ng b\u1ecf l\u1ea1i, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169 r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1.&#8221;<\/i> T\u00e0o V\u0129 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi, sai ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u00fat \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m, nghe tin T\u00e0o V\u0129 ham l\u1ee3i gia s\u00fac m\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, b\u00e8n l\u1eadp t\u1ee9c quay l\u1ea1i t\u1eadp k\u00edch. T\u00e0o V\u0129 c\u00e0ng h\u00e0nh qu\u00e2n ch\u1eadm, \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u1ecba l\u1ee3i th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i ch\u1edd \u0111\u1ee3i. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch s\u1eafp \u0111\u1ebfn, \u00f4ng sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd: <i>&#8220;Qu\u00e2n c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, \u1eaft \u0111\u00e3 m\u1ec7t m\u1ecfi, ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u1eeba c\u01a1 l\u00fac c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi m\u1ec7t nh\u1ecdc, xin h\u00e3y cho qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 ng\u1ef1a ngh\u1ec9 ng\u01a1i, l\u00e1t n\u1eefa s\u1ebd quy\u1ebft chi\u1ebfn.&#8221;<\/i> Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111ang m\u1ec7t m\u1ecfi, \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169 r\u1ed3i ngh\u1ec9 ng\u01a1i.<\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u sau, T\u00e0o V\u0129 l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd: <i>&#8220;Ngh\u1ec9 ng\u01a1i xong r\u1ed3i, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng nhau giao chi\u1ebfn.&#8221;<\/i> Th\u1ebf l\u00e0 hai b\u00ean c\u00f9ng th\u00fac qu\u00e2n ti\u1ebfn l\u00ean, m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u00e1nh l\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, r\u1ed3i b\u1ecf l\u1ea1i gia s\u00fac m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1. Sau \u0111\u00f3, T\u00e0o V\u0129 t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1: <i>&#8220;Ta bi\u1ebft qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 m\u1ec7t, n\u00ean c\u1ed1 \u00fd t\u1ecf ra tham l\u1ee3i \u0111\u1ec3 d\u1ee5 h\u1ecd. Khi h\u1ecd quay l\u1ea1i, \u0111\u00e3 \u0111i g\u1ea7n tr\u0103m d\u1eb7m. N\u1ebfu ta th\u1eeba l\u00fac h\u1ecd c\u00f2n h\u0103ng h\u00e1i m\u00e0 giao chi\u1ebfn ngay, th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng b\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi \u0111i xa, n\u1ebfu ngh\u1ec9 ng\u01a1i m\u1ed9t ch\u00fat th\u00ec ch\u00e2n s\u1ebd t\u00ea c\u1ee9ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00ed l\u1ef1c c\u0169ng suy y\u1ebfu. Ta nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aB\u00fat \u0111\u00e0m\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p sau khi \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[62] M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ty thu\u1ed9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u1ef1, gi\u00e1m, v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf kinh \u0111\u00f4, t\u1eeb nay m\u1ed7i khi thu nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ea1nh ki\u1ec3m t\u1ed1t, kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u1ee5c d\u1ecbch \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd, y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd l\u00e0m gi\u1ea5y b\u1ea3o l\u00e3nh v\u00e0 thi th\u1eed, sau \u0111\u00f3 b\u00e1o l\u00ean Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. Khi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, l\u1ec7nh cho Trung th\u1eeba v\u00e0 Tri t\u1ea1p \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m thi th\u1eed vi\u1ebft ch\u1eef, n\u1ebfu \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u th\u00ec b\u00e1o l\u00ean c\u01a1 quan m\u00ecnh \u0111\u1ec3 thu nh\u1eadn, n\u1ebfu sai s\u00f3t th\u00ec lo\u1ea1i b\u1ecf, l\u1ec7nh cho tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Vi\u1ec7c thi tuy\u1ec3n b\u1ed5 sung v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u00ednh th\u1ee9c h\u00e0ng n\u0103m, v\u1eabn theo ch\u1ec9 th\u1ecb c\u0169, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thu nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ed1 ho\u1eb7c chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y s\u1ebd theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7n t\u1ea1i l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a xu\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[63] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf Phu Ch\u00e2u b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u1ed7 l\u1edbn \u0111\u1ec3 l\u00e0m chu\u1ed3ng ng\u1ef1a, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng n\u1ed9p l\u1ea1i b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec1u, sai s\u1ee9 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e9t t\u1ed9i c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n t\u1eeb H\u00e0 \u0110\u00f4ng thay th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Phu Di\u00ean, do bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 h\u1ebft c\u1ea3nh b\u00e1o.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ban chi\u1ebfu cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7, Th\u1ea7n H\u1ed5, v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng doanh tr\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'Doanh v\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'doanh t\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-4\" href=\"#footnote-234-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, v\u00ec Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u0169ng c\u1ea3m, l\u1ea1i quen thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, n\u00ean c\u00e1c t\u01b0\u1edbng th\u01b0\u1eddng lo ng\u1ea1i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u00edt, t\u1eebng cho ph\u00e9p ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u00eau m\u1ed9. Nay bi\u00ean ph\u00f2ng \u0111\u00e3 h\u1ebft c\u1ea3nh b\u00e1o, n\u1ebfu l\u1eadp t\u1ee9c gi\u1ea3m b\u1edbt, t\u1ee9c l\u00e0 bu\u00f4ng l\u1ecfng ph\u00f2ng b\u1ecb, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng m\u00e3i.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu l\u1ea5y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n c\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, n\u1ebfu thi\u1ebfu th\u00ec b\u1ed5 sung.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban th\u01b0\u1edfng cho Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tr\u1eafc \u1edf \u0110\u01a1n Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c hai n\u0103m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong ch\u00e2u c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00f3m c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n l\u00e0ng s\u1ee3 s\u1ef1 hung b\u1ea1o c\u1ee7a ch\u00fang, kh\u00f4ng ai d\u00e1m t\u1ed1 c\u00e1o, Tr\u1eafc d\u1ee5 d\u1ed7 v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[67] Th\u01b0\u1ee3ng xem b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1eadn ngo\u00e0i v\u1ec1 vi\u1ec7c quan l\u1ea1i, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd li\u00ean ti\u1ebfp t\u1ea5u r\u1eb1ng Cung ph\u1ee5ng quan T\u00e0o T\u00edn l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra, qu\u1ea3 nhi\u00ean nghe n\u00f3i S\u00f9ng Qu\u00fd v\u00ec T\u00edn gi\u1ecfi \u0111\u00e0n, m\u1ed9t h\u00f4m trong ti\u1ec7c qu\u00e2n, b\u1ea3o T\u00edn \u0111\u00e0n, T\u00edn l\u1ea5y c\u1edb l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00e0n n\u00ean t\u1eeb ch\u1ed1i. H\u00f4m sau Ph\u1ed5 l\u1ea1i \u00e9p, T\u00edn l\u1ea1i c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, do \u0111\u00f3 c\u1ea3 hai c\u00f9ng b\u1edbi m\u00f3c l\u1ed7i c\u1ee7a T\u00edn. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 y\u00eau gh\u00e9t, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf L\u0129nh Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh n\u1eafng n\u00f3ng v\u00e0 lam ch\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n L\u00fd Duy t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thi\u00ean h\u1ea1 t\u1ebf X\u00e3 T\u1eafc, Th\u00edch \u0110i\u1ec7n, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh, l\u1ea1i thi\u1ebfu l\u1ec5 Tam Hi\u1ebfn, r\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n v\u00e0 t\u00f4n s\u01b0 tr\u1ecdng \u0111\u1ea1o. Mong r\u1eb1ng l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan l\u1ec5 theo \u0111\u00fang \u0111i\u1ec3n c\u0169.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao cho H\u1eefu ty. L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Theo \u300aNg\u0169 L\u1ec5 Tinh Ngh\u0129a\u300b, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng hai m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 th\u00e1ng t\u00e1m m\u00f9a thu, ng\u00e0y \u0110inh \u0111\u1ea7u th\u00e1ng l\u00e0m l\u1ec5 Th\u00edch \u0110i\u1ec7n, \u0111\u1ec1u do Th\u1ee9 s\u1eed, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0m S\u01a1 Hi\u1ebfn, Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1, Huy\u1ec7n th\u1eeba l\u00e0m \u00c1 Hi\u1ebfn, Ch\u00e2u b\u00e1c s\u0129, Huy\u1ec7n b\u1ea1 \u00fay l\u00e0m Chung Hi\u1ebfn. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1eadn, th\u00ec c\u00e1c quan k\u1ebf ti\u1ebfp \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. L\u1ea1i n\u00f3i t\u1ebf X\u00e3 T\u1eafc c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Th\u00edch \u0110i\u1ec7n, d\u00f9ng Thi\u1ebfu Lao, h\u00e0nh l\u1ec5 Tam Hi\u1ebfn, trai gi\u1edbi ba ng\u00e0y. Nay xin \u0111\u1ec1u theo nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b, Cung T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, th\u01b0\u1eddng thi\u1ebft tri\u1ec1u mu\u1ed9n, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ee9ng ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ng\u00e3 l\u0103n. Th\u1eadp Di L\u01b0u T\u00ea S\u1edf khuy\u00ean can quy\u1ebft li\u1ec7t, g\u00f5 \u0111\u1ea7u xu\u1ed1ng th\u1ec1m r\u1ed3ng kh\u00f4ng ng\u1eebng, T\u1ec3 th\u1ea7n tuy\u00ean d\u1ee5, m\u1edbi lui. Cung T\u00f4ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, sai Trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i. B\u1ec1 t\u00f4i can gi\u00e1n l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i. Th\u1ebf m\u00e0 s\u1eed th\u1ea7n v\u00ec l\u00e0 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Ph\u00f9ng C\u00e1t, coi nh\u01b0 ch\u00f3 s\u0103n, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a. Nay bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch chuy\u1ec7n qu\u00e2n th\u1ea7n, c\u00e0ng n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 thi\u1ec7n \u00e1c, nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khen ch\u00ea kh\u00f4ng \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, n\u00ean ph\u00e2n t\u00edch l\u00fd l\u1ebd, \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u00edch cho gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u1eddi sau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[71] V\u0169 Th\u1eafng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef6 t\u1ef1 xin ra ngo\u00e0i l\u0129nh ch\u1ee9c tr\u1ea5n th\u1ee7, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nguy\u00ean \u1ef6 k\u1ebf t\u1ee5c tr\u1ea5n th\u1ee7 c\u00e1c qu\u1eadn phi\u00ean tr\u1ea5n, cai qu\u1ea3n d\u00e2n ch\u00fang, v\u1ed7 v\u1ec1 phong t\u1ee5c, ti\u1ebfng t\u0103m v\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch \u0111\u1ec1u r\u00f5 r\u1ec7t. Nay \u0111\u00e3 chia qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u1edf T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf Tr\u1ea1ch, L\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n \u0111\u00f3 giao cho h\u1eafn.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Nguy\u00ean \u1ef6 l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u1ed9 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u1edf T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i, Tr\u1ea1ch, L\u1ed9 chia nhau qu\u1ea3n h\u1ea1t, sau \u0111\u00f3 h\u1ee3p l\u1ea1i \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng qu\u00e2n \u0111\u00f4ng, n\u1ebfu l\u1ee1 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i, c\u00f3 th\u1ec3 sinh ra chuy\u1ec7n, l\u1ea1i vi\u1ec7c tuy\u1ec3n qu\u00e2n xem ng\u1ef1a, nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb xa c\u00e0ng kh\u00f3 kh\u0103n. V\u00ec th\u1ebf chia qu\u00e2n nhung \u1edf b\u1ea3y ch\u00e2u Tr\u1ea1ch, L\u1ed9, T\u1ea5n, R\u00e1ng, T\u1eeb, Th\u1ea5p, Uy Th\u1eafng, kh\u00f4ng c\u00f2n thu\u1ed9c T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i n\u1eefa, giao cho Nguy\u00ean \u1ef6 chuy\u00ean tr\u00e1ch t\u1ed5ng qu\u1ea3n.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 h\u1ea1t qu\u00e2n binh m\u00e3 b\u1ea3y ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m nay ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, x\u00e9t r\u1eb1ng Vua trong th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 n\u00f3i chia qu\u00e2n Th\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf L\u1ed9 Ch\u00e2u, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 8 \u0111\u00fac ti\u1ec1n ch\u1ec9 thu m\u1ed9t n\u1eeda c\u00f4ng, m\u1ed7i n\u0103m chi m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb thu\u1ed1c men.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ho\u00e0ng h\u1eadu Qu\u00e1ch th\u1ecb b\u0103ng. Chu \u0110i\u1ec7u Hi\u1ebfn v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu. V\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t, Ho\u00e0ng h\u1eadu bu\u1ed3n th\u01b0\u01a1ng sinh b\u1ec7nh, r\u1ed3i kh\u00f4ng qua kh\u1ecfi. Ho\u00e0ng h\u1eadu t\u00ednh t\u00ecnh khi\u00eam t\u1ed1n, khoan dung nh\u00e2n h\u1eadu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gh\u00e9t xa x\u1ec9. Khi h\u1ecd h\u00e0ng v\u00e0o cung y\u1ebft ki\u1ebfn, n\u1ebfu ai \u0103n m\u1eb7c l\u1ed9ng l\u1eaby, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd b\u1ecb qu\u1edf tr\u00e1ch. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u1edd vi\u1ec7c nh\u00e0 xin Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi Vua, Ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ch\u00e1u trai xu\u1ea5t gi\u00e1, v\u00ec ngh\u00e8o mu\u1ed1n xin \u00e2n th\u01b0\u1edfng, Ho\u00e0ng h\u1eadu ch\u1ec9 cho \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c. Vua t\u1eebng sai Ho\u00e0ng h\u1eadu xem c\u00e1c kho \u1edf Nghi Th\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, Ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1eeb ch\u1ed1i n\u00f3i: <i>&#8220;Kho b\u00e1u c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00ean v\u00e0o. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 ban \u01a1n cho l\u1ee5c cung, xin h\u00e3y ban ph\u00e1t c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c, thi\u1ebfp kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn chi\u1ebfu.&#8221;<\/i> Vua c\u00e0ng th\u00eam k\u00ednh tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1eeb khi \u1edf \u0110\u00f4ng cung ph\u1ee5ng s\u1ef1 Tr\u1eabm, \u0111\u1ebfn khi ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00ean ng\u00f4i v\u1ecb trung cung, lu\u00f4n c\u1ea9n th\u1eadn khi\u00eam t\u1ed1n, c\u00f3 c\u00f4ng lao gi\u00fap \u0111\u1ee1 b\u00ean trong, tu\u1ed5i th\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0i, khi\u1ebfn Tr\u1eabm v\u00f4 c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;Hai ng\u01b0\u1eddi anh c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec1u m\u1ea5t n\u0103m 32 tu\u1ed5i, nay ho\u00e0ng h\u1eadu c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i \u0111\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u1ec9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ch\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-5\" href=\"#footnote-234-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, ch\u1eb3ng l\u1ebd s\u1ed1 m\u1ec7nh d\u00e0i ng\u1eafn \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 sao?&#8221;<\/i> Quan L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ea5u r\u1eb1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00ean c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 7 ng\u00e0y, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u01a1 chu d\u1ecbch nguy\u1ec7t, c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 13 ng\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tri\u1ec7u Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u0169, B\u00e0nh Ni\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng ho\u00e0ng h\u1eadu h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng b\u0103ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 T\u1eeb Can b\u00e0n: Chu C\u1ea3nh V\u01b0\u01a1ng c\u00f3 tang ho\u00e0ng h\u1eadu, sau khi an t\u00e1ng c\u1edfi tang ph\u1ee5c, theo l\u1ec5 l\u00e0 7 th\u00e1ng sau an t\u00e1ng, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 7 ng\u00e0y. L\u1ea1i c\u00f3 ngh\u1ecb b\u00e0n c\u1ee7a quan L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1eddi \u0110\u1ee9c T\u00f4ng l\u00e0 Li\u1ec5u Mi\u1ec5n: Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec3 tang cha m\u1eb9 13 th\u00e1ng, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 13 ng\u00e0y. N\u0103m H\u1ed9i X\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 5, \u0110\u01b0\u1eddng V\u0169 T\u00f4ng \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 c\u1ee7a Cung T\u00f4ng l\u00e0 Ngh\u0129a An th\u00e1i h\u1eadu 13 ng\u00e0y r\u1ed3i c\u1edfi tang ph\u1ee5c, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 n\u00e0o v\u1ec1 vi\u1ec7c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 tang ho\u00e0ng h\u1eadu theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u01a1 chu d\u1ecbch nguy\u1ec7t.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 7 ng\u00e0y l\u00e0 tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u00eang k\u1ef5 v\u1ec1 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng n\u00ean ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1edfi tang ph\u1ee5c sau 13 ng\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ki\u00eang k\u1ef5 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 g\u00ec. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin ch\u1eafc l\u00e0 v\u00ec l\u00fd do n\u00e0y, ti\u1ebfc r\u1eb1ng s\u00e1ch H\u1ed9i y\u1ebfu kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p chi ti\u1ebft.)<\/i><\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng, c\u00f3 n\u00ean sai s\u1ee9 sang b\u00e1o tin v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;C\u00f3 th\u1ec3 sai s\u1ee9 \u0111i b\u00e1o tin, ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 quan bi\u00ean gi\u1edbi sao ch\u00e9p chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e1o cho h\u1ecd.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Theo l\u1ec5 th\u00ec n\u00ean c\u00f3 s\u1ee9 b\u00e1o tin, nh\u01b0ng m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9, nghe n\u00f3i vi\u1ec7c cung \u1ee9ng r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3, nay l\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai s\u1ee9, th\u00ec t\u1eeb nay hai n\u01b0\u1edbc h\u1ec5 c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i cho xe tr\u1ea1m \u0111i l\u1ea1i, c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ee3i khi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u00ec sao ch\u00e9p chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e1o cho h\u1ecd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd n\u00e0y.<\/p>\n<p>[76] C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, khi ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0, kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang. Ng\u00e0y th\u00e0nh ph\u1ee5c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng h\u1eadu tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng, Vua ti\u1ebfp ki\u1ebfn c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n \u1edf Di\u00ean Anh m\u00f4n, ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang v\u1eabn nghe ch\u00ednh s\u1ef1. Xin r\u1eb1ng sau khi b\u00e1 quan c\u1edfi tang ph\u1ee5c, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n; sau khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1edfi tang ph\u1ee5c, m\u1ecdi vi\u1ec7c tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7; ng\u00e0y t\u00e1ng t\u1ea1m v\u00e0 ng\u00e0y ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1edfi tang ph\u1ee5c, xin \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 l\u00e0m mu\u1ed1i \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec n\u1ee3 thu\u1ebf, b\u1ecb t\u1ecbch thu nh\u00e0 c\u1eeda, nay \u0111\u1ec1u ban tr\u1ea3 l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[78] Vua ban chi\u1ebfu ri\u00eang, l\u1ec7nh cho quan L\u1ec5 b\u00e0n vi\u1ec7c d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n tr\u00ean b\u00e0n ng\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c, v\u1ecdng, trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f3 n\u00ean b\u1ecf hay kh\u00f4ng, quan L\u1ec5 d\u1eabn vi\u1ec7c c\u0169 c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 H\u1eadu mi\u1ebfu d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, d\u1eddi kho T\u00e2n y, l\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 l\u00e0m kho T\u00e2y c\u1ee7a N\u1ed9i t\u00e0ng, v\u00ec kho ch\u1ee9a \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y tr\u00e0n.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho binh l\u00ednh s\u1eeda sang l\u0103ng t\u1ea9m, bu\u1ed5i tr\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, g\u1eb7p ng\u00e0y m\u01b0a gi\u00f3 th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[81] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u \u1edf Ho\u00e0i Nam, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 t\u1ea5u b\u00e1o. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, l\u1ea1i c\u1eed quan \u0111i ki\u1ec3m tra thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, \u0111ua nhau l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u0103ng th\u00eam l\u1ee3i nhu\u1eadn l\u00e0m c\u00f4ng tr\u1ea1ng, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u n\u00ean c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u tuy \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed1 r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, nh\u01b0ng t\u00f9y th\u1eddi m\u00e0 t\u0103ng th\u00eam kh\u00f4ng ng\u1eebng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 chi ph\u00ed c\u1ee7a d\u00e2n gian, v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi, l\u1ee3i nhu\u1eadn thu\u1ebf kh\u00f3a sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng t\u0103ng th\u00eam? \u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 do quan l\u1ea1i tham lam c\u00f4ng tr\u1ea1ng, kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n kh\u1ed5, Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1ea5y s\u1ed1 trung b\u00ecnh trong m\u1ed9t n\u0103m, l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, t\u1eeb nay trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n th\u00eam vi\u1ec7c t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>Vua nghe n\u00f3i d\u00e2n kinh th\u00e0nh thu\u00ea nh\u00e0 quan \u1edf l\u00e2u ng\u00e0y, l\u1ea1i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 gi\u00e1 cao h\u01a1n c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eb3ng ph\u1ea3i qu\u00e1 kh\u1eafc nghi\u1ec7t sao? Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ng\u0103n c\u1ea5m, nay n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eafc nh\u1edf c\u00e1c quan, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c n\u00e0y t\u00e1i di\u1ec5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ghi sau vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c r\u01b0\u1ee3u, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu r\u1eb1ng: L\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, v\u1ed1n c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, c\u1ea7u l\u1ee3i qu\u00e1 m\u1ee9c, l\u00e0 dung t\u00fang cho s\u1ef1 b\u00f3c l\u1ed9t. T\u1eeb nay trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng thu\u1ebf, \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Vi\u00ean l\u0103ng s\u1ee9 lo vi\u1ec7c x\u00e2y l\u0103ng cho \u0110\u1ea1i H\u00e0nh Ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n<p>[83] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ecdc s\u00f4ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, t\u1eeb nay d\u00f9ng qu\u00e2n s\u0129 l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[85] Phong con trai c\u1ee7a Th\u1ee9 s\u1eed Cao ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y l\u00e0 B\u1ea3o Thu\u1eadn Lang t\u01b0\u1edbng \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba B\u1ea3o l\u00e0m Ninh V\u0169 Lang t\u01b0\u1edbng, Th\u1ed5 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u1ec1n T\u01b0 Kh\u00e2m l\u00e0m An H\u00f3a Lang t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[86] M\u1eb9 c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0 h\u1ecd V\u00f5ng qua \u0111\u1eddi, c\u00e1c quan \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi xin c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng h\u1ecfi. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi, \u0110\u1ee9c Minh ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u00e2u bi\u1ebft l\u1ec5, chi b\u1eb1ng sai quan bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ea3o h\u1eafn, \u0111\u1ee3i khi h\u1eafn t\u1ea5u \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng t\u1ebf, kh\u1edfi ph\u1ee5c, ph\u00fang t\u1eb7ng, c\u0169ng theo l\u1ec7 c\u1ee7a phi\u00ean th\u1ea7n.&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u0110\u1ee9c Minh c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u1eb9 k\u1ebf, sau n\u00e0y sao c\u00f3 th\u1ec3 ban \u01a1n cho t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ee9c Minh nay t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 th\u1ea7n th\u1ea3o th\u1ed5, n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ban chi\u1ebfu kh\u1edfi ph\u1ee5c, th\u00ec \u0110\u1ee9c Minh kh\u00f3 y\u00ean theo l\u1ec5.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n phong cho \u0110\u1ee9c Minh ch\u1ee9c Kh\u1edfi ph\u1ee5c Tr\u1ea5n qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u1ea3 Kim Ng\u00f4 V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, vi\u00ean ngo\u1ea1i tr\u00ed \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh vi\u00ean, c\u00e1c ch\u1ee9c kh\u00e1c nh\u01b0 c\u0169. Sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tuy\u00ean Th\u00e0nh l\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng t\u1eb7ng, ban c\u00e1o m\u1ec7nh. \u0110\u1ee9c Minh d\u00f9ng nh\u1ea1c \u0111\u00f3n c\u00e1o m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc linh c\u1eefu m\u1eb9, h\u00f4m sau m\u1eb7c \u00e1o tang nh\u1eadn t\u1eb7ng v\u1eadt, kh\u00f3c m\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1eb9 c\u1ee7a k\u1ebb phi\u00ean di qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean t\u1eed vi\u1ebfng t\u1eb7ng, ban m\u1ec7nh kh\u1edfi ph\u1ee5c, \u00e2n s\u1ee7ng vinh hi\u1ec3n qu\u00e1 l\u1eafm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[87] Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia s\u01b0u t\u1ea7m s\u00e1ch v\u1edf, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eddi b\u00ecnh v\u00f4 s\u1ef1, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady!&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu chia \u0111\u1ea5t kho T\u00e2y c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng B\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, v\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng n\u00ean ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 khai th\u00e1c g\u1ed7 \u1edf \u0110\u1ea3ng Th\u00e0nh Xuy\u00ean, H\u00e0 B\u1eafc, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 h\u00e0ng n\u0103m.<\/p>\n<p>[89] H\u00f9ng Ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh \u0111\u00e0o k\u00eanh d\u1eabn n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u1ea3i t\u1ea1o ru\u1ed9ng, quan \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2u r\u1eb1ng k\u00eanh th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng Gi\u1edbi, s\u1ee3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Nhung nghi ng\u1edd. Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u xin l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1ec3 ng\u0103n bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba, nh\u01b0ng l\u1eddi th\u1ec1 v\u00e0 \u01b0\u1edbc c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eddi th\u1ec1 v\u00e0 \u01b0\u1edbc c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7, ch\u1eef 'th\u1ee7' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'b\u1ea5t', theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-234-6\" href=\"#footnote-234-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, theo l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, ngo\u00e0i ra vi\u1ec7c di d\u1eddi tr\u1ea1i l\u0169y, kh\u01a1i th\u00f4ng s\u00f4ng ng\u00f2i, d\u00f9 l\u1edbn hay nh\u1ecf \u0111\u1ec1u c\u1ea5m ch\u1ec9.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c, H\u1ed9i y\u1ebfu, B\u1ea3o hu\u1ea5n ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda.)<\/i><\/p>\n<p>[91] Vua b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed l\u1eabn nhau, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ecnh th\u1eadt hay gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n kh\u00f3 bi\u1ebft, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i x\u1ea5u nh\u01b0ng th\u1ef1c ra l\u00e0 mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khen ng\u1ee3i nh\u01b0ng th\u1ef1c ra l\u00e0 mu\u1ed1n h\u00e3m h\u1ea1i. \u0110\u01b0\u1eddng L\u01b0u Nh\u00e2n Qu\u1ef9 t\u1eebng gi\u1eadn L\u00fd K\u00ednh Huy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn, mu\u1ed1n d\u00f9ng k\u1ebf \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf, b\u00e8n khen \u00f4ng ta c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, r\u1ed3i K\u00ednh Huy\u1ec1n cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c qu\u00e2n, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb gian tr\u00e1, \u0111\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c v\u00e0 Chi\u00eam Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Chi\u00eam Th\u00e0nh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ban cho v\u0169 kh\u00ed, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i n\u01b0\u1edbc h\u1ecd tr\u01b0\u1edbc kia thu\u1ed9c Giao Ch\u00e2u, sau ch\u1ea1y sang Ph\u1eadt Du, c\u00e1ch ch\u1ed7 c\u0169 700 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc. Vua ra chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, cho ph\u00e9p \u0111i th\u0103m kh\u1eafp v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n v\u00e0 ch\u00f9a chi\u1ec1n. Khi v\u1ec1, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n g\u1ea7n \u0111\u00e2y theo \u0111\u1ee9c \u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u00e0 ph\u1ea3i x\u1eed theo th\u1eddi h\u1ea1n quy \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, k\u1ecbp th\u1eddi t\u00e2u l\u00ean. S\u1ed1 v\u1ee5 \u00e1n l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n tr\u0103m, Vua lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd ch\u1eadm tr\u1ec5 n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y trong c\u00e1c b\u1ea3n t\u00e2u x\u1eed \u00e1n c\u00f3 v\u1ee5 th\u1ea5t thu t\u1ea1i ch\u00e2u quy\u1ec1n v\u1ee5, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tri ch\u00e2u ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng n\u00ean \u0111\u1ebfn ngay quy\u1ec1n v\u1ee5. Nh\u01b0ng ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c ch\u00e2u, quy\u1ec1n v\u1ee5 ch\u1ec9 n\u00ean gi\u00e1m s\u00e1t m\u00e0 th\u00f4i, m\u1ed9t khi b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i t\u01b0, s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u1ea3 \u0111\u1eddi. Do \u0111\u00f3, ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng quan t\u00f2a c\u00f4ng b\u1eb1ng, th\u00f4ng minh, n\u1ebfu ch\u1ec9 bi\u1ebft h\u1ecdc thu\u1ed9c v\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec d\u1ec5 b\u1ecb v\u01b0\u1edbng v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua ra chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i C\u1ed5 ty th\u00e0nh \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n, \u0110\u0103ng v\u0103n vi\u1ec7n th\u00e0nh \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n. Sai H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Kh\u1edfi v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n L\u1ed9 Ch\u1ea5n c\u00f9ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n, ki\u1ec3m vi\u1ec7n c\u0169ng \u0111\u1eb7t tr\u1ed1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 n\u1ed9i th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch C\u1ed5 ty, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n khi\u1ebfu n\u1ea1i vi\u1ec7c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u00ec \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n, n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u00ec c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e1n quy\u1ebft, cho ph\u00e9p \u0111\u00f3n xa gi\u00e1, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e1n quy\u1ebft th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;M\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u1ecb qu\u1ed1c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y vi\u1ec7c n\u00e0y qu\u00e1 r\u1ed1i ren. M\u1ed7i khi xa gi\u00e1 ra ngo\u00e0i, \u0111\u01a1n t\u1eeb ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn khi xem x\u00e9t k\u1ef9<a class=\"footnote\" title=\"k\u1ecbp ch\u00ed phi t\u01b0\u1eddng 'k\u1ecbp' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ef1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-7\" href=\"#footnote-234-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u1ea3 thi.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y. Chu Kh\u1edfi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u00e2u B\u00ecnh.<\/p>\n<p>[95] Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;\u0110\u0103ng v\u0103n vi\u1ec7n m\u1ed7i khi d\u00e2ng s\u1edb, c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 c\u01a1 m\u1eadt m\u00e0 ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u giao cho Kinh ph\u1ee7 x\u00e9t x\u1eed. H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3, h\u00f4m qua m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 kh\u00e1c l\u1ea1i l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eadt \u0111\u1ec3 tho\u00e1i th\u00e1c. N\u00ean b\u1ea3o c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xem x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 trong c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0y m\u00e0 c\u00f9ng t\u1ed9i l\u1ea1i x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam \u0110\u1ea1i \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e0n Th\u1ee7 Anh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 khi\u1ebfn d\u00e2n ph\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u1ea5t v\u1ea3. Nay bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, xin l\u01b0u l\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n k\u1ef5 binh, \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Quan bi\u00ean th\u1ea7n c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y, th\u1ef1c l\u00e0 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u00fd mu\u1ed1n th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, n\u00ean chu\u1ea9n y l\u1eddi t\u00e2u.&#8221;<\/i> L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ed1 tr\u00ed theo \u0111\u00f3 thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c sai 18 th\u1ee7 l\u0129nh L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Duy\u1ec7n Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam 20 h\u1ed9 canh gi\u1eef m\u1ed9 Kh\u1ed5ng T\u1eed. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u d\u00f9ng 3 h\u1ed9 canh gi\u1eef m\u1ed9 B\u00f9i \u0110\u1ed9 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[99] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn V\u0129nh An, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"'V\u0129nh An' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0129nh H\u00f2a'. X\u00e9t c\u00e2u n\u00e0y \u00fd n\u00f3i t\u1eeb Bi\u1ec7n Kinh \u0111\u1ebfn V\u0129nh An, n\u01a1i c\u00f3 l\u0103ng t\u1ea9m nh\u00e0 T\u1ed1ng. V\u0129nh An thu\u1ed9c H\u00e0 Nam ph\u1ee7, v\u1ed1n l\u00e0 tr\u1ea5n, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd l\u0103ng t\u1ea9m. 'V\u0129nh H\u00f2a' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-8\" href=\"#footnote-234-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, v\u00ec s\u1eafp \u0111\u1ebfn k\u1ef3 x\u00e2y l\u0103ng vi\u00ean cho Ho\u00e0ng h\u1eadu, \u0111\u1ec1u b\u1eaft d\u00e2n d\u1ecdn \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110ang l\u00fac n\u1eafng n\u00f3ng, l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t th\u1eddi gian l\u00e0m ru\u1ed9ng, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c cho h\u1ecd gi\u1ea3i t\u00e1n, \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tam ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed ty d\u00e2ng l\u00ean quy \u0111\u1ecbnh m\u1edbi v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n vi\u00ean v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a 82 c\u01a1 quan kho v\u1ee5 \u1edf kinh \u0111\u00f4, xin l\u1ea5y l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng Th\u1ecd sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 Qua Ch\u00e2u, Sa Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, th\u00e1ng nhu\u1eadn ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o l\u1ea1i ch\u00e9p Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng Th\u1ecd sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. X\u00e9t Qua Ch\u00e2u, Sa Ch\u00e2u ch\u00ednh l\u00e0 Quy Ngh\u0129a. H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n n\u0103m n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n v\u00e0o c\u1ed1ng, nay ch\u1ec9 ch\u00e9p m\u1ed9t l\u1ea7n.)<\/i><\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm tinh c\u1ea7u ch\u00ednh tr\u1ecb, th\u0103m h\u1ecfi b\u1ec1 t\u00f4i, \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 b\u00e0n vi\u1ec7c, l\u1ea1i xin gi\u1eef l\u1ea1i trong cung m\u00e0 kh\u00f4ng ghi t\u00ean, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1eddi vu c\u00e1o x\u1ea3o tr\u00e1, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 ch\u00ea bai, \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lu\u1eadn, n\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecf t\u1ec7 x\u1ea5u n\u00e0y. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 khi d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea5u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, n\u1ebfu vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u01a1 m\u1eadt, cho ph\u00e9p l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y. N\u1ebfu c\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, c\u0169ng ph\u1ea3i r\u00f5 r\u00e0ng trong th\u01b0 t\u1ea5u, s\u1ebd x\u00e9t l\u1ea1i. Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng th\u0103m h\u1ecfi, khen th\u01b0\u1edfng hay c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. C\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ea3i x\u00e9t x\u1eed nh\u1eefng thu\u1ed9c quan c\u00f3 h\u00e0nh vi b\u1ea5t ph\u00e1p, n\u1ebfu vi\u1ec7c x\u1ea3y ra m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o, s\u1ebd b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t; n\u1ebfu c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb an, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm. Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 ch\u1ee9c tr\u00e1ch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01a1 l\u00e0, l\u1ec7nh cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh ki\u1ec3m tra v\u00e0 c\u1eed l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;C\u00e1c quan khi l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u1ea5u s\u1ef1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ghi t\u00ean m\u00ecnh m\u00e0 xin gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00f4ng k\u00edch khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ph\u01a1i b\u00e0y chuy\u1ec7n ri\u00eang t\u01b0. N\u1ebfu nghe theo m\u1ed9t chi\u1ec1u, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, n\u1ebfu c\u00f4ng khai, l\u1ea1i tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean ki\u1ec3m tra c\u00e1c vi\u1ec7c m\u1eadt gi\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, v\u00e0 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c quan, b\u1ea3o h\u1ecd l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aNg\u0169 tri\u1ec1u h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4, l\u00e0 sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[103] T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri Ho\u1ea1t Ch\u00e2u Chu B\u00e1c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh T\u01b0\u01a1ng \u00c2m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, B\u00e1c d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng n\u0103m sao s\u1ebd h\u1ee3p \u1edf v\u00f9ng sao Tinh, Tr\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed9c khu v\u1ef1c Chu, xin nh\u00e0 Vua m\u00f9a h\u1ea1 n\u00e0y \u0111\u1ebfn L\u1ea1c \u0110\u00f4 phong Trung Nh\u1ea1c, \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u. Khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u l\u0103ng ban xu\u1ed1ng, B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c tri\u1ec1u l\u0103ng n\u00ean l\u00e0m v\u00e0o ti\u1ebft H\u00e0n Th\u1ef1c, v\u00e0 vi\u1ec7c b\u00e1i y\u1ebft m\u1ed9 ph\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tinh t\u00fa. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111a ph\u1ea7n l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c y\u1ec3m b\u00f9a. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u00f4ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Xa gi\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf L\u1ea1c ch\u1ec9 h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. Khi tr\u1edf v\u1ec1 kinh h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec x\u1ea3y ra tang s\u1ef1 trong cung. L\u1eddi ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u1ee9ng nghi\u1ec7m.&#8221;<\/i> V\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n t\u1ef1 ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c tin d\u00f9ng. Vua \u0111em h\u1ebft nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u l\u0103ng l\u00e0 vi\u1ec7c hi\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, h\u00e1 ph\u1ea3i vi\u1ec7c ri\u00eang sao? L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a B\u00e1c cu\u1ed3ng v\u1ecdng, n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf \u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Khi B\u00e1c \u0111i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i B\u00ecnh, c\u00f9ng tri ch\u00e2u H\u00e0 M\u00f4ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, l\u1ea1i \u0111\u01b0a s\u1edb cho M\u00f4ng xem, b\u1ecb M\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1. M\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[104] C\u1ea5m c\u00e1c l\u1ed9 th\u1eeba th\u1ee5 s\u1ee9 th\u1ea7n bu\u00f4n b\u00e1n tr\u1ee5c l\u1ee3i, sai khi\u1ebfn th\u1ee3 thuy\u1ec1n, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 qua l\u1ea1i, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng. C\u00e1c quan l\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1eadn c\u00f3 ai d\u00e2ng s\u1edb xin \u00e2n hu\u1ec7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[105] Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng b\u00e1n t\u1ea1p h\u00f3a.<\/p>\n<p>[106] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i ty \u0110i\u1ebfm tr\u1ea1ch t\u0103ng ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 \u0111\u00e3 thu\u00ea l\u00e2u ng\u00e0y, ch\u1ec9 g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf ngay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[107] Th\u00e1ng 5 nhu\u1eadn, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu sai gi\u1ea3m v\u1eadt c\u1ed1ng h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a 39 ch\u00e2u qu\u00e2n nh\u01b0 Ki\u1ebfm, L\u0169ng, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n vi\u1ec7c c\u1ed1ng c\u1ee7a 27 ch\u00e2u qu\u00e2n nh\u01b0 Qu\u1ef3, H\u1ea1. M\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u l\u00ean, c\u00e1c quan l\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y danh ngh\u0129a c\u1ed1ng ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p.<\/p>\n<p><i>(C\u00f3 chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00e1ng 4 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4, trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b li\u1ec7t k\u00ea chi ti\u1ebft t\u00ean c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m, c\u1ea7n xem th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[108] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, h\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0 Di\u1ec5m t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u n\u0103m, xin tr\u1edf v\u1ec1 kinh, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, th\u0103ng Di\u1ec5m l\u00e0m l\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[109] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh, ph\u00e1i qu\u00e2n tu\u1ea7n tra gi\u00e1m s\u00e1t, nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, nghe n\u00f3i l\u1ea5y c\u1edb d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i ti\u1ec1n c\u1ee7a, n\u00ean l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 \u0111i\u1ec1u tra b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 x\u1eed nghi\u00eam, l\u1ea1i giao cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 ty th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m so\u00e1t.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n M\u1ea1nh Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd M\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu quy \u0111\u1ecbnh, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 khi d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin l\u01b0u l\u1ea1i trong cung, m\u00e0 ph\u1ea3i giao ra ngo\u00e0i thi h\u00e0nh. N\u1ebfu ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xem x\u00e9t ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i trong cung, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nghe tin, s\u1ebd cho r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ed9t t\u1edd gi\u1ea5y trong cung c\u0169ng b\u1ecb chi\u1ebfu th\u01b0 r\u00e0ng bu\u1ed9c. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ea5t ph\u1ea3i bi\u1ebft h\u1ebft m\u1ecdi vi\u1ec7c trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu l\u00ean \u0111i\u1ec7n b\u00e0n lu\u1eadn t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng nghe l\u1eddi c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u th\u1ea7n, l\u00e0m sao th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng trung th\u00e0nh, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebft l\u1ed9 ra ngo\u00e0i, h\u00e1 l\u1ea1i b\u1eaft ph\u1ea3i thi h\u00e0nh? Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfn T\u00f4ng, L\u00fd Gi\u00e1ng xin khen th\u01b0\u1edfng nh\u1eefng l\u1eddi can gi\u00e1n trong cung, Hi\u1ebfn T\u00f4ng n\u00f3i: &#8216;Khanh tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1ea5t c\u00f4ng b\u1eb1ng, c\u00f3 \u00edch cho Tr\u1eabm, nay Vi X\u1eed H\u1eadu, L\u1ed9 T\u00f9y c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1edb can gi\u00e1n, l\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t trung th\u00e0nh, s\u1ee3 khanh kh\u00f4ng bi\u1ebft.&#8217; Nh\u01b0 v\u1eady th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u01b0u l\u1ea1i s\u1edb can gi\u00e1n trong cung. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ec1 t\u00f4i trung th\u00e0nh c\u0169ng mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00f2ng th\u00e0nh k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi minh ch\u1ee7, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng mu\u1ed1n hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c quan, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u giao ra ngo\u00e0i, th\u00ec c\u00f2n ai d\u00e1m d\u00e2ng l\u1eddi? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 thu h\u1ed3i chi\u1ebfu th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ea1c ch\u01b0a hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm, chi\u1ebfu th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng k\u1ebb vu c\u00e1o, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt qu\u00e2n qu\u1ed1c kh\u00f4ng th\u1ec3 giao ra ngo\u00e0i, th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi n\u00e0y.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u00f9ng chi\u1ebfu th\u01b0 tay \u0111\u1ec3 d\u1ee5 b\u1ea3o.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd M\u1ea1c, l\u1ea1i xem th\u00e1ng 2 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 hai.)<\/i><\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh thi c\u00e1c hi\u1ec1n t\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 Tr\u1ea7n Gi\u00e1ng, ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang; S\u1eed L\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n L\u1eadt Th\u1ee7y<a class=\"footnote\" title=\"Huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n L\u1eadt Th\u1ee7y S\u1eed L\u01b0\u01a1ng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'S\u1eed L\u01b0\u01a1ng V\u0103n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Tuy\u1ec3n c\u1eed 10-13, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 27, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, b\u1ecf ch\u1eef 'V\u0103n'.\" id=\"return-footnote-234-9\" href=\"#footnote-234-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>; H\u1ea1 T\u1ee7ng, ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n \u0110an D\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1edf khoa thi n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, th\u1ee9c th\u1eddi. N\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t v\u0103n ngh\u0129a, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng m\u1edbi \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng m\u1edbi \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'h\u1ecdc' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-10\" href=\"#footnote-234-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u00fap \u0111\u1eddi, l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? Tr\u1eabm cho r\u1eb1ng \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a L\u1ee5c kinh, t\u00e2m d\u1ee5ng c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n, v\u1ed1n kh\u00e1c v\u1edbi s\u1eed s\u00e1ch<a class=\"footnote\" title=\"'V\u1ed1n kh\u00e1c v\u1edbi s\u1eed s\u00e1ch', ch\u1eef 'v\u1ed1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-11\" href=\"#footnote-234-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Nay \u0111\u1ec1 thi n\u00ean d\u00f9ng ngh\u0129a kinh, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi th\u1eddi v\u1ee5.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi h\u1ecfi c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn Nho gi\u00e1o, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng l\u1ea5y L\u1ee5c kinh l\u00e0m \u0111\u1ea7u. G\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u0103n phong thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn, th\u1ef1c l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 gi\u00e1o h\u00f3a.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n sai hai ch\u1ebf so\u1ea1n \u0111\u1ec1 thi, ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u00e0 h\u1ecfi. B\u00e0i thi c\u1ee7a Gi\u00e1ng v\u00e0 T\u1ee7ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed7 th\u1ee9 t\u01b0, b\u00e8n th\u0103ng Gi\u00e1ng l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, T\u1ee7ng l\u00e0m Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba.<\/p>\n<p>T\u1ee7ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c An, con c\u1ee7a Th\u1eeba H\u1ea1o.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y L\u00fd Duy, ch\u1ee9c H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, l\u00e0m Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang; V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n; T\u00f4n C\u1eadn, ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;L\u00fd Duy, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, T\u00f4n C\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u1ea1nh \u0111\u00e1ng khen, n\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn thi.&#8221;<\/i> H\u00f4m sau, xem b\u00e0i thi xong, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u0103ng r\u1ea5t hi\u1ec3u th\u1ec3 th\u1ee9c chi\u1ebfu c\u00e1o, m\u00e0 th\u01b0 ph\u00e1p c\u0169ng \u0111\u1eb9p, \u0111\u00f3 l\u00e0 do ch\u0103m ch\u1ec9 kh\u00f4ng ng\u1eebng.&#8221;<\/i> B\u00e8n c\u00f9ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c Trung th\u01b0 x\u1eed l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u00e2n c\u01a1 v\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 trong cung th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u1eed l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00ednh v\u00e0 quan l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o cho Trung th\u01b0. L\u00fac \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 ra l\u1ec7nh cho B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng S\u0129 Nguy\u00ean l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Ph\u1ee5ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7, c\u00f2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho S\u0129 Nguy\u00ean gi\u00e1m s\u00e1t kho h\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c trong cung. Hai c\u01a1 quan kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a nhau, \u0111\u1ec1u ban s\u1eafc ch\u1ec9 ri\u00eang, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(D\u01b0\u01a1ng S\u0129 Nguy\u00ean, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua xem s\u1ed5 ghi t\u00f9 nh\u00e2n c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7, th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam c\u00f9m nhi\u1ec1u th\u00e1ng, \u00e1n \u0111\u00e3 g\u1eedi xu\u1ed1ng Ph\u00e1p t\u1ef1 nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed. Vua ch\u1ec9 cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan h\u1ecfi: <i>&#8220;V\u00ec sao th\u1ebf?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00ec c\u00e1c quan x\u00e9t \u00e1n c\u00f2n th\u1eafc m\u1eafc v\u1ec1 h\u00ecnh danh. Nh\u01b0ng th\u1ea7n t\u1eebng ph\u1ee5 tr\u00e1ch Th\u1ea9m h\u00ecnh, th\u1ea5y \u00e1n t\u1ee5ng b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n c\u00f3 khi h\u01a1n tr\u0103m ng\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd do c\u00e1c quan x\u00e9t \u00e1n s\u1eafp h\u1ebft h\u1ea1n kh\u1ea3o s\u00e1t n\u00ean c\u1ed1 t\u00ecnh g\u00e2y kh\u00f3 d\u1ec5, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian ch\u1edd ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u1ea7n x\u1eed \u00e1n c\u00f4ng b\u1eb1ng, sao ph\u1ea3i lo tr\u00e1nh n\u00e9?&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u quan ch\u1ee7 ph\u00e1n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean r\u0103n d\u1ea1y, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00e1i di\u1ec5n.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ty B\u1ed9 th\u1ef1 Di\u00ean Ch\u00e2u t\u00e2u nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c B\u1ea3o An qu\u00e2n s\u1eeda ch\u1eefa nh\u00e0 tr\u1ea1m khi\u1ebfn d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi lo s\u1ee3 b\u1ea5t an, xin d\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[116] Ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy \u0111\u00e3 khen th\u01b0\u1edfng th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng e ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. N\u00ean l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n c\u00f9ng ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi trong ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan, Th\u1ecb c\u1ea5m, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec3u bi\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c \u01b0u ti\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua b\u00e0n chuy\u1ec7n th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00f9ng \u0110\u1ea1o t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u1ed1n tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i m\u01b0\u1eddi v\u1ecb Vua, lu\u00f4n xu n\u1ecbnh thu\u1eadn theo \u00fd Vua \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda. L\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[118] Sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n Th\u1ecb v\u1ec7 ty \u0111\u1ec3 ph\u00e2n lo\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t h\u1ecfi, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[119] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh r\u00f5 quy ch\u1ebf thi c\u1eed v\u1ec1 th\u01a1 ph\u00fa v\u00e0 t\u1ea1p v\u0103n c\u1ee7a ti\u1ebfn s\u0129, r\u1ed3i giao cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n tu\u00e2n theo thi h\u00e0nh. L\u1ea1i xin cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong n\u1ed9i b\u1ed9 \u1ee9ng thi khoa Ho\u00e0nh t\u1eeb B\u1ea1t t\u1ee5y, ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 thi s\u00e1ch v\u1ea5n v\u1ec1 kinh ngh\u0129a, nh\u1eb1m khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c h\u1ecdc Nho.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c quy ch\u1ebf thi c\u1eed \u1edf C\u1ed1ng vi\u1ec7n n\u00ean giao cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 v\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean so\u1ea1n th\u1ea3o c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Tam ty t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5, th\u00ec ngay trong ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u00e2u l\u1ea1i. Duy c\u00f3 Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5, c\u00f3 khi l\u1eadp t\u1ee9c giao ra ngo\u00e0i thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed h\u00ecnh \u00e1n, s\u1ee3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng, t\u1eeb nay n\u00ean theo l\u1ec7 c\u1ee7a Tam ty.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[121] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, n\u00ean ng\u1eebng vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y n\u0103m nay thu\u1ebf h\u1ea1 thu \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 n\u1ed9p t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[122] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00fang th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu d\u1ee5, c\u00e1c quan t\u1ec3 ch\u1ea5p v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t k\u1ebb x\u1ea5u, nh\u01b0ng vi\u1ec7c Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00e1ch, d\u00f9 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. V\u00ec nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng nghi\u00eam ng\u1eb7t, nh\u01b0ng trong vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, c\u0169ng c\u1ea7n tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn. N\u1ebfu s\u1edbm t\u1ed1i \u0111\u1ec1u ti\u1ebfp kh\u00e1ch, s\u1ee3 r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt s\u1ebd b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp ki\u1ebfn, th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf. L\u1ea1i n\u1eefa, vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn \u1edf c\u00e1c s\u1ea3nh kh\u00e1c nhau, c\u00f3 khi \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, mu\u1ed1n theo \u0111\u00fang c\u00f4ng l\u00fd, xin ban h\u00e0nh quy ch\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i. Xin t\u1eeb nay, c\u00e1c quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c thay v\u1ec1 kinh, c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c \u1edf kinh c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n h\u1ecdp s\u1ea3nh \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c, tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p. Kh\u00f4ng v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[123] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ch\u00e2u Tr\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng T\u00e1c d\u00e2ng cao, cu\u1ed1n tr\u00f4i 42 h\u1ed9 d\u00e2n huy\u1ec7n Hu\u1ef3nh D\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Chi\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00f3, giao cho quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u0103m s\u00f3c.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, v\u00ec tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng, gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a th\u1ee3 thuy\u1ec1n \u1edf kinh th\u00e0nh, v\u00e0 ban ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[125] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, d\u00e2n ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng h\u00e1i c\u1ee7i \u0111\u00f3t, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y quan thu thu\u1ebf 2\/10, t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[126] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua n\u01b0\u1edbc B\u1ed3 \u0110oan sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[127] L\u1ec7nh cho c\u00e1c quan H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng v\u00e0 Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan th\u01b0\u1eddng tham tri \u0111\u1ec3 sung ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y Tr\u1eabm \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i thi h\u00e0nh ch\u1ee9c tr\u00e1ch v\u00e0 d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u b\u00e0y. H\u00f4m qua, H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xin \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 cho b\u1ed9 C\u1ed1ng, kh\u00f4i ph\u1ee5c khoa Ho\u00e0nh t\u1eeb, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi v\u1ec1 kinh thu\u1eadt. Th\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed Gi\u1ea3 T\u01b0\u1eddng \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c mua l\u1ee5a \u1edf Ch\u00e2u T\u00fac l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-12\" href=\"#footnote-234-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, Trung th\u01b0 n\u00ean l\u1eadp s\u1ed5 ghi ch\u00e9p, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb B\u00e0nh Ni\u00ean v\u00e0 T\u01b0\u1eddng. C\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, cu\u1ed1i n\u0103m t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i chuy\u1ec3n \u0111i, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m m\u1edbi ghi ch\u00e9p t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Gi\u1ea3 T\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[129] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Gi\u1ea3 T\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129, Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2u \u0110\u00e0i l\u00e0 Cung Th\u1ee5, qu\u1ea3n l\u00fd gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng t\u1ed1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 hung d\u1eef, theo chi\u1ebfu ph\u1ea3i ly d\u1ecb, b\u1ecb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m quan g\u1ea7n d\u00e2n. Vua ra chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n \u00f4ng ta l\u00e0m Gi\u00e1m tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5.<\/p>\n<p>[130] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai s\u1ee9 d\u00e2ng 150 con ng\u1ef1a, \u0111\u1ec3 gi\u00fap tu s\u1eeda l\u0103ng m\u1ed9 c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n<p>[131] Chu O\u00e1nh, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu ph\u1ea3i cho qu\u00e2n Th\u1ea7n D\u0169ng tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i, nh\u01b0ng v\u00ec qu\u00e2n s\u1ed1 \u1edf \u0111\u1ea1o n\u00e0y kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m tu\u00e2n chi\u1ebfu. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i b\u1eaft d\u00e2n chuy\u00ean ch\u1edf. Nay \u0111\u00e3 ng\u1eebng c\u1ea3nh b\u00e1o, l\u1ebd ra ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt. O\u00e1nh ngu mu\u1ed9i kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c, l\u1ea1i c\u1ed1 ch\u1ea5p, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chuy\u1ec3n O\u00e1nh l\u00e0m Tri Ch\u00e2u Thi\u1ec1n, l\u1ec7nh cho T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 thay O\u00e1nh l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, ki\u00eam Tri Ch\u00e2u B\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m V\u0129 l\u00e0m Tri Ch\u00e2u B\u00e2n, theo Th\u1ef1c l\u1ee5c l\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n h\u1ee3p l\u1ea1i v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[132] Vi\u1ec7n Tam Ban b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng Hi Ch\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn t\u1eeb U Ch\u00e2u, l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p Ch\u00e2u T\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Phong th\u1ed5 Nam B\u1eafc kh\u00e1c nhau, chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng vui, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[133] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c Nha hi\u1ec7u \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, theo l\u1ec7 b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban t\u00e1 ch\u1ee9c, t\u1eeb nay c\u00e1c Phi\u00ean tr\u1ea5n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[134] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Ty Thi\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m ng\u00f4i sao l\u1ebd ra ph\u1ea3i t\u1ee5 \u1edf cung Thu\u1ea7n H\u1ecfa, nh\u01b0ng l\u1ea1i g\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi, c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u1ec1u \u1ea9n m\u00ecnh. Theo chi\u00eam nghi\u1ec7m c\u00f3 n\u00f3i: &#8216;N\u0103m ng\u00f4i sao kh\u00f4ng d\u00e1m tranh \u00e1nh s\u00e1ng v\u1edbi m\u1eb7t tr\u1eddi, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ec1 tr\u00e1nh \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Vua.&#8217; \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m, xin giao cho s\u1eed quan ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[135] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ea5y Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u T\u1ed1ng l\u00e0m Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua n\u00f3i v\u1edbi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf c\u1eeda ng\u00f5 ph\u00eda b\u1eafc, nay bi\u00ean c\u1ea3nh tuy y\u00ean \u1ed5n, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u1ea7n \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tr\u1ea5n gi\u1eef. Nh\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, nh\u01b0ng v\u00ec h\u1ecd t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng trong tri\u1ec1u, sau khi nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u1ea1i ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i, n\u00ean tri\u1ec7u h\u1ecd \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 h\u1ecfi \u00fd, n\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00ec trao ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi [Trung th\u01b0] tri\u1ec7u Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0 tr\u1ecdng tr\u1ea5n, ki\u00eam qu\u1ea3n binh m\u00e3 Nh\u1ea1n M\u00f4n<a class=\"footnote\" title=\"Ki\u00eam qu\u1ea3n binh m\u00e3 Nh\u1ea1n M\u00f4n: ch\u1eef 'ki\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ecbnh', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-13\" href=\"#footnote-234-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, l\u00e0 n\u01a1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1eedi g\u1eafm t\u00e2m ph\u00fac. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u00f4i t\u1eebng l\u00e0m Tri Kinh Nam, Thanh X\u00e3, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i n\u1ed9i \u0111\u1ecba, c\u00f2n b\u1ecb c\u1eadn th\u1ea7n gi\u00e8m pha, mu\u1ed1n \u0111\u1ea9y t\u00f4i v\u00e0o ch\u1ed7 nh\u00e0n t\u1ea3n, nay n\u1ebfu gi\u1eef bi\u00ean tr\u1ea5n, qu\u1ea3n vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, sao d\u00e1m t\u1ef1 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m kh\u00f4ng m\u1eafc l\u1ed7i? Tuy nhi\u00ean, l\u00f2ng b\u00e1o qu\u1ed1c c\u1ee7a t\u00f4i, \u0111\u1ebfn ch\u1ebft m\u1edbi th\u00f4i, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 n\u01a1i nguy nan, d\u00e1m kh\u00f4ng t\u1eadn l\u1ef1c sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i tri\u1ec7u \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Tr\u1ecdng tr\u1ea5n phi\u00ean ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi n\u0103m, l\u1ea1i c\u00f3 con mu\u1ed9n, tu\u1ed5i c\u00f2n nh\u1ecf, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0110oan qu\u1ef9, cho ph\u00e9p \u0111em gia \u0111\u00ecnh \u0111i theo, ban th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, d\u00e1m kh\u00f4ng nh\u1eadn m\u1ec7nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n n\u00f3i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi gi\u00e8m pha, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a \u00f4ng ta, th\u1ef1c ra l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, \u0111\u1eebng \u00e9p h\u1ecd.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1ec7nh cho L\u01b0u T\u1ed1ng nh\u1eadn ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 th\u01b0\u1eddng n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm \u1edf ch\u1ee9c th\u1ea5p, nh\u01b0ng khi l\u1ec7nh c\u1eed quan<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh c\u1eed quan: ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-234-14\" href=\"#footnote-234-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, h\u1ecd kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng chi\u1ebfu, \u0111\u1ebfn khi b\u1ecb th\u00fac \u00e9p c\u0169ng ch\u1eadm h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u00e1 ch\u1eb3ng s\u1ee3 l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[136] B\u1ea5y gi\u1edd, T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 C\u00e1t B\u00e1 gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i B\u00e1 \u0111\u1ebfn Di\u1ec7u Ch\u00e2u. L\u1ea5y Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 Huy\u00ean Di\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5p 2.500 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9. Ph\u1ed5 vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ee7a L\u00f4i H\u1eefu Chung xin c\u1ea5p m\u1ed7i n\u0103m 5.000 quan, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00f3i H\u1eefu Chung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y. Ph\u1ed5 l\u1ea1i n\u00f3i L\u00fd H\u00e1n Si\u00eau \u1edf H\u00e0 S\u00f3c th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n quan, nay T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khao th\u01b0\u1edfng. Vua kh\u00f4ng nghe theo.<\/p>\n<p>[137] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ecf h\u1ebft thu\u1ebf t\u0103ng th\u00eam g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ed1i v\u1edbi ru\u1ed9ng d\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea5n, Tri\u1ec7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty sai quan x\u00e9t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t h\u00e0ng n\u0103m, r\u1ed3i t\u0103ng thu\u1ebf, Vua lo l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, n\u00ean b\u1ecf \u0111i.<\/p>\n<p>[138] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ch\u00f4n c\u1ea5t Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc V\u0129nh Hi l\u0103ng. L\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u, sai T\u00f4ng ch\u00ednh khanh c\u00e1o mi\u1ebfu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nghi vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u00e2n khi v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u r\u00f5. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169 tri\u1ec1u ta, th\u1ee5y hi\u1ec7u Chi\u00eau Hi\u1ebfn th\u00ec Th\u00e1i \u00fay \u0111em tr\u0103m quan c\u00e1o mi\u1ebfu, th\u1ee5y hi\u1ec7u Hi\u1ebfu Minh th\u00ec ch\u1ec9 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh c\u00e1o mi\u1ebfu. Nay n\u00ean theo l\u1ec7 Hi\u1ebfu Minh.&#8221;<\/i> Vua b\u1ea3o Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>&#8220;\u0110\u1ec1u c\u00f3 l\u1ec7 c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[139] D\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, An T\u00fac, Qu\u1ea3ng T\u00edn b\u1ecb \u0111\u00f3i. Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc b\u00e1n r\u1ebb m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[140] C\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng v\u00e0 Nam Ki\u1ebfm b\u00e1o c\u00f3 l\u1ee5t, \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn v\u1ed7 v\u1ec1.<\/p>\n<p>[141] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua xem c\u00e1c b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u do Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty d\u00e2ng l\u00ean, th\u1ea5y l\u00ednh ph\u1ee5c d\u1ecbch \u1edf s\u1edf Th\u00e1i t\u1ea1o n\u00fai Nam, T\u00e2y Kinh ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ho\u1eb7c v\u00ec ph\u1ee5c d\u1ecbch qu\u00e1 nhi\u1ec1u, ho\u1eb7c v\u00ec c\u01a1m \u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111i ngay x\u00e9t s\u1ef1 th\u1ef1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[142] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00ec sao n\u0103m h\u00e0nh tinh t\u1ee5 \u1edf \u0110\u00f4ng T\u1ec9nh, m\u00e2y l\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n, d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu giao cho S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t: K\u1ef7, Ch\u00ed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u0103m sao t\u1ee5 \u1edf \u0110\u00f4ng T\u1ec9nh, kh\u00f4ng r\u00f5 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u, hay l\u00e0 vi\u1ec7c Ty thi\u00ean t\u00e2u ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd? N\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[143] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh b\u1ecb m\u1ee5n nh\u1ecdt m\u1ecdc \u1edf \u0111\u1ea7u, g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n khi \u0111\u1ed9i m\u0169, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m tri ch\u00e2u D\u0129nh Ch\u00e2u. Vua th\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1eb1ng, ch\u00ednh tr\u1ef1c, c\u00f3 uy t\u00edn, l\u1ea1i t\u1eebng l\u00e0m t\u1ed1t \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u1edf ch\u00e2u nh\u1ecf, b\u00e8n sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, \u0111\u1ecbnh c\u1eed \u00f4ng l\u00e0m ch\u00e2u Thanh X\u00e3 ho\u1eb7c Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 \u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ecdn. Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. Vua l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 Kim L\u0103ng, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh vui v\u1ebb xin \u0111i. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u0103ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[144] Vua ra chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c canh t\u00e1c tr\u00ean \u0111\u1ea5t hoang \u1edf b\u1ed1n v\u00f9ng ngo\u1ea1i th\u00e0nh kinh s\u01b0.<\/p>\n<p>[145] Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u01a1n hai ngh\u00ecn d\u00e2n H\u1ea1 Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u Nghi\u00eam \u0111\u1ebfn xin quy ph\u1ee5, Vua \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu c\u1ea5p \u0111\u1ea5t hoang \u1edf huy\u1ec7n Di\u00ean Xuy\u00ean cho h\u1ecd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. N\u01a1i h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a Tuy Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh x\u00e2m ph\u1ea1m, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 l\u00e1 ch\u1eafn cho Phu Di\u00ean. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 xin cho L\u01b0u Nghi\u00eam tr\u1edf v\u1ec1, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111i ch\u1eafc s\u1ebd g\u1eb7p tai h\u1ecda, m\u00e0 L\u01b0u Nghi\u00eam c\u0169ng nguy\u1ec7n n\u1ed9p thu\u1ebf, xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp t\u1ecbch huy\u1ec7n Di\u00ean Xuy\u00ean.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi so v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ph\u00f2ng th\u1ee7, v\u1eeba ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed l\u1ea1i hi\u1ec7u qu\u1ea3 g\u1ea5p b\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua ra chi\u1ebfu ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u, ch\u1ec9 thu m\u1ed9t ph\u1ea7n ba thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[146] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eabn Trung l\u00e0m tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, ki\u00eam ch\u1ee9c L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i \u0111i qua nh\u00e0 d\u00e2n xin ng\u1ee7 nh\u1edd, ch\u1ee7 nh\u00e0 kh\u00f4ng cho, nh\u00e0 s\u01b0 xin ng\u1ee7 trong xe ngo\u00e0i c\u1ed5ng, ch\u1ee7 nh\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u00eam \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m v\u00e0o nh\u00e0, t\u1eeb tr\u00ean t\u01b0\u1eddng b\u1ebf m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 m\u1ed9t t\u00fai qu\u1ea7n \u00e1o ra ngo\u00e0i. Nh\u00e0 s\u01b0 ch\u01b0a ng\u1ee7, th\u1ea5y v\u1eady, ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 nh\u00e0 cho \u1edf m\u00e0 c\u1ed1 xin ng\u1ee7 nh\u1edd, gi\u1edd ch\u1ee7 nh\u00e0 m\u1ea5t v\u1ee3 v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i, ng\u00e0y mai ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd b\u1eaft m\u00ecnh gi\u1ea3i l\u00ean huy\u1ec7n. B\u00e8n b\u1ecf tr\u1ed1n, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, ch\u1ea1y v\u00e0o b\u1ee5i c\u1ecf, ch\u1eb3ng may r\u01a1i xu\u1ed1ng gi\u1ebfng c\u1ea1n, th\u00ec th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft, n\u1eb1m s\u1eb5n trong gi\u1ebfng.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, ch\u1ee7 nh\u00e0 \u0111i t\u00ecm nh\u00e0 s\u01b0 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 x\u00e1c con d\u00e2u, ph\u00e1t hi\u1ec7n trong gi\u1ebfng, b\u00e8n b\u1eaft gi\u1ea3i l\u00ean huy\u1ec7n. Quan huy\u1ec7n tra kh\u1ea3o, nh\u00e0 s\u01b0 nh\u1eadn t\u1ed9i, n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi con d\u00e2u, d\u1ee5 d\u1ed7 c\u00f9ng b\u1ecf tr\u1ed1n, s\u1ee3 b\u1ecb b\u1eaft n\u00ean gi\u1ebft ch\u1ebft n\u00e9m xu\u1ed1ng gi\u1ebfng, \u0111\u00eam \u0111\u00f3 l\u1ee1 ch\u00e2n c\u0169ng r\u01a1i xu\u1ed1ng gi\u1ebfng, tang v\u1eadt \u1edf b\u00ean gi\u1ebfng b\u1ecb m\u1ea5t, kh\u00f4ng bi\u1ebft ai l\u1ea5y.<\/p>\n<p>V\u1ee5 \u00e1n tr\u00ecnh l\u00ean ph\u1ee7, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eabn Trung th\u1ea5y tang v\u1eadt kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean nghi ng\u1edd. \u00d4ng d\u1eabn nh\u00e0 s\u01b0 ra h\u1ecfi nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u00e0 s\u01b0 nh\u1eadn t\u1ed9i, ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc m\u00ecnh n\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u1ed9t m\u1ea1ng, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u00f3i. M\u1eabn Trung ki\u00ean tr\u00ec h\u1ecfi, nh\u00e0 s\u01b0 m\u1edbi n\u00f3i th\u1eadt. M\u1eabn Trung b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra b\u00ed m\u1eadt t\u00ecm k\u1ebb tr\u1ed9m.<\/p>\n<p>Vi\u00ean l\u1ea1i \u0103n \u1edf qu\u00e1n trong l\u00e0ng, b\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n nghe n\u00f3i \u00f4ng ta t\u1eeb ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 vi\u00ean l\u1ea1i, h\u1ecfi: <i>&#8220;V\u1ee5 \u00e1n nh\u00e0 s\u01b0 kia th\u1ebf n\u00e0o r\u1ed3i?&#8221;<\/i> Vi\u00ean l\u1ea1i n\u00f3i d\u1ed1i: <i>&#8220;H\u00f4m qua \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh ch\u1ebft \u1edf ch\u1ee3 r\u1ed3i.&#8221;<\/i> B\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n h\u1ecfi: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u00e2y gi\u1edd b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m th\u00ec sao?&#8221;<\/i> Vi\u00ean l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ee7 \u0111\u00e3 x\u1eed \u00e1n sai r\u1ed3i, d\u00f9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ecfi n\u1eefa.&#8221;<\/i> B\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1eady th\u00ec n\u00f3i ra c\u0169ng kh\u00f4ng sao. Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00f3 l\u00e0 do thanh ni\u00ean trong l\u00e0ng t\u00ean Gi\u00e1p kia gi\u1ebft.&#8221;<\/i> Vi\u00ean l\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i> B\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n ch\u1ec9 nh\u00e0, vi\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 b\u1eaft g\u1ecdn, tra h\u1ecfi th\u00ec nh\u1eadn t\u1ed9i, v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c tang v\u1eadt. C\u1ea3 ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 th\u1ea7n k\u1ef3.<\/p>\n<p>[147] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u0169 ra tr\u1ea5n nh\u1eadm, ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c quan, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n tuy c\u00f3 danh ti\u1ebfng l\u1edbn, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng su\u1ed1t ng\u00e0y vui ch\u01a1i y\u1ebfn ti\u1ec7c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129 m\u00e0 \u00f4ng y\u00eau th\u00edch, c\u00f3 khi giao cho nh\u00e0 gi\u00e0u, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb, kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n ph\u00f3ng t\u00fang t\u00f9y \u00fd, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb c\u01b0\u1edbp, c\u00f3 l\u00fac l\u1ea1i th\u1ea3 ra, n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u1ebfn c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ecb an. Vua nghe chuy\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 t\u1ed1t. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung ch\u0103m ch\u1ec9 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u1ebfn c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i th\u1ea7n ra tr\u1ea5n nh\u1eadm m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i n\u00ean nh\u01b0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung d\u1eddi \u0111\u1ebfn H\u00e0 Nam, v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[148] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, h\u00ecnh ng\u1ee5c kh\u1ea9n c\u1ea5p, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ni\u00eam phong k\u00edn \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[149] Th\u00e1ng n\u00e0y, h\u1ee3p nh\u1ea5t hai ty \u0110\u00f4ng T\u00e2y B\u00e1t T\u00e1c v\u00e0 ty Nhai \u0110\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t ty.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u1ea1i chia l\u00e0m hai ty.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-234-1\"> N\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 \u1edf Gia Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, ch\u1eef 't\u1eebng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1eddng', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-234-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-2\"> Nh\u1ecf th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vinh nh\u1ee5c c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'hai ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi', theo ch\u00fa th\u00edch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-234-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-3\">Ch\u1eef 's\u1ee9' v\u1ed1n thi\u1ebfu. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457, truy\u1ec7n V\u1ea1n Th\u00edch ch\u00e9p: 'D\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c, t\u1ef1 Kh\u1ebf Huy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n Tr\u1ecbnh, Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u.\u2026 Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111i th\u0103m c\u00e1c l\u0103ng, qua Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, sai s\u1ee9 ban tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a cho \u00f4ng.' Nay b\u1ed5 sung ch\u1eef 's\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-234-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-4\">'Doanh v\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'doanh t\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-5\"> 'Ch\u1ec9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ch\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-6\"> L\u1eddi th\u1ec1 v\u00e0 \u01b0\u1edbc c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7, ch\u1eef 'th\u1ee7' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'b\u1ea5t', theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-234-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-7\">k\u1ecbp ch\u00ed phi t\u01b0\u1eddng 'k\u1ecbp' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ef1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-8\"> 'V\u0129nh An' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0129nh H\u00f2a'. X\u00e9t c\u00e2u n\u00e0y \u00fd n\u00f3i t\u1eeb Bi\u1ec7n Kinh \u0111\u1ebfn V\u0129nh An, n\u01a1i c\u00f3 l\u0103ng t\u1ea9m nh\u00e0 T\u1ed1ng. V\u0129nh An thu\u1ed9c H\u00e0 Nam ph\u1ee7, v\u1ed1n l\u00e0 tr\u1ea5n, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd l\u0103ng t\u1ea9m. 'V\u0129nh H\u00f2a' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-9\">Huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n L\u1eadt Th\u1ee7y S\u1eed L\u01b0\u01a1ng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'S\u1eed L\u01b0\u01a1ng V\u0103n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Tuy\u1ec3n c\u1eed 10-13, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 27, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 5 h\u1ea1, b\u1ecf ch\u1eef 'V\u0103n'. <a href=\"#return-footnote-234-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-10\">'Ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng m\u1edbi \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'h\u1ecdc' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-11\">'V\u1ed1n kh\u00e1c v\u1edbi s\u1eed s\u00e1ch', ch\u1eef 'v\u1ed1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-12\">Ch\u1eef 'th\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-13\">Ki\u00eam qu\u1ea3n binh m\u00e3 Nh\u1ea1n M\u00f4n: ch\u1eef 'ki\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ecbnh', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-234-14\">L\u1ec7nh c\u1eed quan: ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-234-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":23,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-234","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1296,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/234\/revisions\/1296"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/234\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=234"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=234"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}