{"id":236,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=236"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-66-nam-canh-duc-thu-4-dinh-mui-1007","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-66-nam-canh-duc-thu-4-dinh-mui-1007\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 66: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 4 (\u0110INH M\u00d9I, 1007)","rendered":"QUY\u1ec2N 66: N\u0102M C\u1ea2NH \u0110\u1ee8C TH\u1ee8 4 (\u0110INH M\u00d9I, 1007)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 9 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Nam Ch\u00e2u l\u00e0 Cung Do\u00e3n Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[2] L\u00fac \u0111\u00f3, trong qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00f4ng c\u1ed9ng. Vua cho r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ea5m \u0111o\u00e1n r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tham nh\u0169ng c\u00e1 nh\u00e2n, t\u00ecnh c\u1ea3nh \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, m\u1ecdi vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ec1u do quan ph\u1ee7 c\u1ea5p ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u01b0a b\u00e0i v\u1ecb c\u1ee7a Trang M\u1ee5c Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u1edd \u1edf bi\u1ec7t mi\u1ebfu, \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u0111\u1eb7t tr\u00ean \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Trang Ho\u00e0i Ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n\n<p>[4] L\u1ec7nh cho d\u00e2n huy\u1ec7n V\u0129nh An \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 c\u00f4ng, l\u1ea5y l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n.<\/p>\n\n<p>[5] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ph\u1ee5 n\u1eef ph\u1ea1m t\u1ed9i, n\u1ebfu l\u00e0 t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ed1 \u00fd, th\u00ec t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 \u0111\u00e1nh roi ho\u1eb7c cho n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecf s\u00f3t nh\u00e2n kh\u1ea9u, v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0ng b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ch\u1ec9 v\u00ec s\u01a1 su\u1ea5t, c\u00e1c quan l\u1ea1i, s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng ri\u00eang, xin giao cho Tam ty x\u00e9t x\u1eed r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean Ph\u00e1p t\u1ef1. L\u1ea1i n\u1eefa, Ph\u00e1p t\u1ef1 khi x\u00e9t \u00e1n quan l\u1ea1i, n\u1ebfu vi\u1ec7c x\u00e9t \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u00f4ng vi\u1ec7c sai s\u00f3t ho\u1eb7c b\u1ea3o l\u00e3nh kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ed7i c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, th\u00ec \u0111\u1ec1u giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1eed quan tra h\u1ecfi. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft gian l\u1eadn, th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t theo ph\u00e1p lu\u1eadt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[7] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, ho\u1eb7c c\u00f3 h\u00e0nh vi t\u00e0n \u00e1c g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n, ho\u1eb7c c\u00f3 nghi ng\u1edd v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169 l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. C\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u00ec ni\u00eam phong tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b: Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh ph\u00e0m c\u00f3 \u00e1n do Ph\u00e1p t\u1ef1 t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft v\u00e0 t\u00e2u l\u1ea1i. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u00ean l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n n\u00e0y, tr\u1eeb c\u00e1c vi\u1ec7c quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0n \u00e1c ho\u1eb7c c\u00f3 nghi ng\u1edd v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169 t\u00e2u l\u1ea1i, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, th\u00ec ni\u00eam phong tr\u00ecnh l\u00ean, k\u00e8m theo t\u1edd gi\u1ea5y v\u00e0ng ghi r\u1eb1ng <i>\"H\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, xin giao Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 thi h\u00e0nh\"<\/i>. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh, Vua b\u00e8n l\u1ec7nh cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u00eam quy \u0111\u1ecbnh. V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u0111\u1ee7 ba n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ed1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c di\u1ec7n n\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u thay phi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ed1i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, v\u00ec ch\u01b0a t\u1eebng h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 th\u1eddi gian.<\/p>\n\n<p>[9] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf T\u00e2y l\u1ed9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n qu\u00e2n trang b\u1ecb m\u01b0a l\u1edbn v\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i[footnote]'m\u01b0a' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2u 'm\u01b0a l\u1edbn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao'.[\/footnote], ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0ng ng\u00e0y. Theo l\u1ec7 c\u0169, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ebfn n\u01a1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed9t ng\u00e0y. Vua th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i kh\u00f3 kh\u0103n n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t m\u00e0 l\u00e0m v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m \u0111\u1ea1o s\u1eafc l\u1ec7nh v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u00e1p, ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. Tr\u1eabm t\u1eebng xem c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c, r\u1ea5t r\u01b0\u1eddm r\u00e0, c\u00f3 l\u1ebd do Th\u1ebf T\u00f4ng nghi\u00eam kh\u1eafc g\u1ea5p g\u00e1p, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u00ecnh th\u1ebf l\u00fac \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 ban h\u00e0nh r\u1ed3i[footnote]'\u0111\u00e3 ban h\u00e0nh r\u1ed3i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u00e3 h\u00e0nh r\u1ed3i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00e3 ban h\u00e0nh r\u1ed3i'.[\/footnote], kh\u00f4ng ai d\u00e1m can ng\u0103n.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i Ng\u1ee5y Nh\u00e2n Ph\u1ed1 t\u1eebng so\u1ea1n th\u1ea3o s\u1eafc l\u1ec7nh, vi\u1ebft <i>\"kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi ph\u1ea1m\"<\/i>. Vi\u00ean l\u1ea1i trong tri\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"S\u1eafc l\u1ec7nh ban ra, vi ph\u1ea1m th\u00ec b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i th\u00eam c\u00e2u n\u00e0y?\"<\/i> Nh\u00e2n Ph\u1ed1 cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Chi\u1ebfu s\u1eafc l\u1ebd ra n\u00ean ng\u1eafn g\u1ecdn, \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, th\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng b\u1ecb r\u01b0\u1eddm r\u00e0 qu\u00e1[footnote]'th\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef '\u0111\u1ea1i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote].\"<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi Khai B\u1ea3o sai c\u00e1c ch\u00e2u th\u00f4ng ph\u00e1n, s\u1eafc l\u1ec7nh vi\u1ebft 'h\u00ecnh ng\u1ee5c, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo ch\u1ec9 th\u1ecb', l\u1ea1i c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi th\u01b0\u1eddng', nay \u0111\u00e3 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e0m l\u00e0 c\u00e1c quan li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau, n\u1ebfu c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c h\u00f2a h\u1ee3p th\u00ec vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'coi th\u01b0\u1eddng' th\u00ec c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 b\u1ecf \u0111i. T\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o l\u00fd, n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, n\u00ean h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c c\u01a1 quan tr\u01b0\u1edbc, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, r\u1ed3i m\u1edbi ban s\u1eafc.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Ph\u00f9ng Ch\u1eedng ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh. Nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[11] L\u1ea1i b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c gi\u00e1n quan, ng\u1ef1 s\u1eed \u00edt n\u00f3i vi\u1ec7c, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec ch\u01b0a quen \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, ho\u1eb7c kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sao? N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e0n h\u1eb7c ngh\u1ecb lu\u1eadn, tr\u00fang v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ea7n k\u00edp, th\u00ec trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u nghe theo.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[12] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan c\u1eed ng\u01b0\u1eddi, theo l\u1ec7 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i, n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t. T\u1eeb nay c\u00e1c tri\u1ec1u quan, s\u1ee9 th\u1ea7n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan, ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00f4ng lao n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi, ho\u1eb7c t\u1ef1 l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch, c\u00f3 c\u00f4ng lao \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, th\u00ec v\u1eabn cho t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu khi kh\u1ea3o x\u00e9t, th\u1ea5y kh\u00e1c v\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, s\u1ebd x\u1eed theo ph\u00e9p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ho\u1eb7c sau khi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, ng\u01b0\u1eddi c\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i. N\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch qua c\u00e1c nhi\u1ec7m k\u1ef3, sau khi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, th\u00ec v\u1eabn theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u00e0 li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i. N\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1eed l\u00e0m ch\u1ee9c v\u1ee5, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed, th\u00ec \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i. N\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c, d\u00f9 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi t\u1edbi.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[13] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i ph\u00eda t\u00e2y nam huy\u1ec7n C\u1ee7ng m\u01b0a nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao, l\u00e0m l\u1ed9 ra c\u00e1c ng\u00f4i m\u1ed9, h\u00e3y sai quan s\u1edf t\u1ea1i l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t l\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[14] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh xin cho d\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee3 \u1edf qu\u00e2n B\u1ea3o An bu\u00f4n b\u00e1n, theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c L\u0103ng \u0111\u00e0i l\u1ec7nh, ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c huy\u1ec7n V\u0129nh An.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e1n quan v\u00e0 Th\u00f4i quan c\u1ee7a ph\u1ee7 Khai Phong, m\u1ed7i ch\u1ee9c t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u00e1p l\u00e0m sinh s\u1ef1, vi\u1ec7c h\u1ed9 kh\u1ea9u thu\u1ebf m\u00e1 l\u00e0m th\u1ee5c s\u1ef1, chia nhau qu\u1ea3n l\u00fd, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam b\u1ed5ng l\u1ed9c[footnote]Ch\u1eef 't\u0103ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c oan u\u1ed5ng, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng b\u1eb1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do l\u1ea1i nh\u00e2n nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u[footnote]T\u1eeb nay \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 't\u1eeb nay \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00f4i quan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u'.[\/footnote].\"<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f2n l\u00e0m Khai Phong do\u00e3n, \u0111\u1eb7t hai Ph\u00e1n quan v\u00e0 ba Th\u00f4i quan, \u0111\u1ebfn khi l\u00ean ng\u00f4i, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed7i ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, \u0111\u01b0a ra s\u00e1u vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 hai \u0111i\u1ec1u cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u1ee7 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, mu\u1ed1n t\u0103ng th\u00eam Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan. Sau khi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u1ec1 sau, Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan ch\u1ec9 chia nhau qu\u1ea3n l\u00fd hai qu\u00e2n t\u1ea3 h\u1eefu, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t sinh s\u1ef1 v\u00e0 th\u1ee5c s\u1ef1 n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t sinh s\u1ef1 v\u00e0 th\u1ee5c s\u1ef1 x\u1ea3y ra v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, nay t\u1ea1m ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[17] Cao ban n\u1ed9i ph\u1ea9m B\u00f9i D\u0169 b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, D\u0169 gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, g\u1eb7p s\u1ee9 gi\u1ea3 Giao Ch\u00e2u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng Long Hoa Gi\u00e1m l\u00e0 v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm, n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, ch\u00e2u \u1ea5y thu th\u1eadp \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng D\u0169 t\u1eebng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t chi\u1ebfu ch\u1ec9. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n xa, n\u00e0o t\u1eebng c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111\u00f2i h\u1ecfi g\u00ec?\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c giao D\u0169 cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i tra h\u1ecfi, v\u00e0 c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y, l\u1ea1i tr\u1ea3 Long Hoa Gi\u00e1m v\u1ec1 Giao Ch\u00e2u. D\u0169 v\u1ed1n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t gi\u1eadn, nh\u01b0ng T\u1ebf ra s\u1ee9c bi\u1ec7n b\u1ea1ch, n\u00ean D\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed nh\u1eb9, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i T\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[18] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y c\u00e1c v\u0103n nh\u00e2n d\u00e2ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ec3 l\u1eadp thuy\u1ebft. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 'k\u1ebb kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00e1nh nh\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc', \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 k\u1ebb qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, s\u1ebd c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[19] Ban \u0111\u1ea7u, Tri ch\u00e2u Nghi Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u V\u0129nh Quy cai tr\u1ecb r\u1ea5t nghi\u00eam kh\u1eafc, b\u1eaft l\u00ednh Tr\u1eebng H\u1ea3i ch\u1eb7t g\u1ed7 \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa dinh th\u1ef1 ch\u00e2u, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u li\u1ec1n \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i d\u1eabn v\u1ee3 con v\u00e0o r\u1eebng \u0111\u1ec3 ch\u1eb7t g\u1ed7. D\u00f9 m\u01b0a gi\u00f3 l\u1edbn c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1eebng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Hi\u1ec7u \u00fay Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn nh\u00e2n l\u00f2ng o\u00e1n h\u1eadn c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129, \u0111\u00e3 x\u00fai gi\u1ee5c h\u1ecd n\u1ed5i d\u1eady gi\u1ebft ch\u1ebft V\u0129nh Quy v\u00e0 Gi\u00e1m \u00e1p Qu\u1ed1c Qu\u00e2n, r\u1ed3i t\u00f4n Ph\u00e1n quan L\u01b0 Th\u00e0nh Qu\u00e2n l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh, x\u01b0ng hi\u1ec7u Nam B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, chi\u1ebfm th\u00e0nh l\u00e0m ph\u1ea3n. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Th\u01b0 B\u00f4n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 chi\u00eau d\u1ee5, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ebf, T\u1ea7m \u0111\u1ebfn Li\u1ec5u Th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tin t\u00e2u v\u1ec1, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 H\u1ea1 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng H\u00fa l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9, nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u1ed5, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng l\u00e0m ph\u00f3, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u1ebft Nhan c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9. \u0110i\u1ec1u qu\u00e2n c\u1ea5m binh \u0111ang \u0111\u00f3ng \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc l\u1ed9 c\u00f9ng qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c ch\u00e2u K\u00ec Ho\u00e0ng, qu\u00e2n H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u Kinh Nam \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u t\u1eadp tr\u1eadn, \u0111\u1ee3i L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ebfn s\u1ebd h\u1ee3p l\u1ef1c t\u1ea5n c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"C\u01a1 quan thi\u00ean v\u0103n nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o, n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 binh bi\u1ebfn, ta \u0111ang lo ng\u1ea1i nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb gi\u1ecfi, nay qu\u1ea3 nhi\u00ean gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ecdn quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i L\u1ee3i D\u1ee5ng tinh th\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, H\u00fa t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1ea5t am hi\u1ec3u vi\u1ec7c d\u00f9ng binh, T\u00f2ng C\u1ed5 hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m tr\u1edf ngo\u00e0i n\u00fai, K\u1ebf N\u0103ng d\u0169ng c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch. Nh\u01b0ng ta \u0111o\u00e1n b\u1ecdn gi\u1eb7c n\u00e0y kh\u00f4ng ra ngo\u00e0i ba k\u1ebf. N\u1ebfu ch\u00fang b\u1ea3o v\u1ec7 gia quy\u1ebfn, chi\u1ebfm gi\u1eef th\u00e0nh tr\u00ec c\u1ed1 th\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf th\u1ee9 nh\u1ea5t; c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a c\u1ea3i trong th\u00e0nh r\u1ed3i r\u00fat v\u00e0o r\u1eebng n\u00fai, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf th\u1ee9 hai. D\u00f9ng hai k\u1ebf n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. N\u1ebfu ch\u00fang tuy\u1ec3n m\u1ed9 nh\u1eefng k\u1ebb ki\u00eau d\u0169ng[footnote] 'Qu\u1ea3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'D\u0169ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n d\u1eabn tr\u00ean trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u, th\u1eb3ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch c\u1ee7a gi\u1eb7c. Nh\u01b0ng ta ngh\u0129 ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 kh\u00f4n ngoan \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u1ebf, ch\u1ec9 s\u1ee3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u00fai gi\u1ee5c m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i sai N\u1ed9i nh\u1eadp cao ban N\u1ed9i ph\u1ea9m Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn mang chi\u1ebfu tr\u1ea1m d\u1ecbch \u0111\u1ebfn d\u1ee5 nh\u1eefng k\u1ebb trong \u0111\u00e1m gi\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 quy thu\u1eadn th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169 thu qu\u1ea3n, c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c an \u1ee7i. N\u1ebfu d\u00e1m ch\u1ed1ng c\u1ef1, l\u1eadp t\u1ee9c cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn qu\u00e2n b\u1eaft gi\u1ebft. T\u01b0\u1edbng s\u0129 ph\u1ea3i nghi\u00eam ch\u1ec9nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u00e0y x\u00e9o ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng th\u00ec t\u1ea1i ch\u1ed7 l\u1ea5y c\u1ee7a quan ban th\u01b0\u1edfng, l\u1eadp t\u1ee9c th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1. C\u00e1c quan thu\u1ed9c ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn, b\u1ed9 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0y m\u01b0u b\u1eaft gi\u1ebft th\u00ec ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129[footnote] 'Ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129' ch\u1eef 'th\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 't\u01b0\u1edfng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 10.12, c\u00f9ng \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u theo qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, ph\u1ea3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7[footnote] 'Ph\u1ea3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7' ch\u1eef '\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u1ed1c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. T\u0103ng th\u00eam tr\u1ea1m ng\u1ef1a t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Nghi.<\/p>\n<p>Sai N\u1ed9i th\u1ecb cao ph\u1ea9m Chu V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c Qu\u1ea3ng ch\u00e2u, d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"Phi\u00ean Ng\u01b0 l\u00e0 n\u01a1i t\u1ee5 t\u1eadp c\u1ee7a b\u1ea3o v\u1eadt, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, n\u1ebfu gi\u1eb7c theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng \u0111\u00f4ng th\u00ec tai h\u1ecda s\u1ebd l\u1edbn. Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y g\u1ea5p \u0111\u1ebfn c\u00f9ng quan l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u b\u00ed m\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00f2ng ng\u1ef1, khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn g\u1ea5p th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c t\u1eadp h\u1ee3p binh m\u00e3 c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u00f3 v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m, ch\u1eb7n gi\u1eef c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, l\u1ea1i cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[20] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ea5p gi\u1ea5y t\u1edd, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00f4ng tr\u1ea1ng m\u00e0 th\u0103ng b\u1ed5, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00ec t\u00e2u l\u00ean t\u00ean tu\u1ed5i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00f4i H\u1eefu Chung d\u1eb9p y\u00ean T\u00e2y Xuy\u00ean, c\u1ea5p gi\u1ea5y t\u1edd cho ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea3y ngh\u00ecn, Vua cho r\u1eb1ng ban th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 r\u1ed9ng th\u00ec m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0 r\u0103n \u0111e, n\u00ean l\u1ea1i ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[21] Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, thu nh\u1eadp th\u00eam 332.998 h\u1ed9, 4.150 ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0, t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u1ed9 th\u1ef1c qu\u1ea3n c\u0169 l\u00e0 7.417.570 h\u1ed9, 16.280.254 nh\u00e2n kh\u1ea9u, so v\u1edbi n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6 t\u0103ng th\u00eam 553.410 h\u1ed9, 2.002.214 nh\u00e2n kh\u1ea9u. Thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 63.731.229 quan, th\u1ea1ch, th\u1ea5t, c\u00e2n, so v\u1edbi n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6 t\u0103ng th\u00eam 3.465.209. Mong \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu ch\u1ec9, t\u1eeb nay l\u1ea5y s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 thu\u1ebf thu nh\u1eadp n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, h\u00e0ng n\u0103m so s\u00e1nh s\u1ed1 li\u1ec7u, ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u00ean S\u1eed qu\u00e1n.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[22] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean n\u00f3i: <i>\"Theo \u300aH\u00e1n th\u01b0\u300b, Cao B\u00ecnh h\u1ea7u Ng\u1ee5y H\u1ed3ng v\u00ec t\u1ed9i c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn T\u01b0 M\u00e3 m\u00f4n trong t\u00f4ng mi\u1ebfu, b\u1ecb gi\u00e1ng t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t b\u1eadc. \u0110\u00e2y l\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a qua T\u01b0 M\u00e3 m\u00f4n trong mi\u1ebfu. Nay Th\u00e1i mi\u1ebfu c\u00f3 c\u1eeda ph\u1ee5 v\u00e0 c\u1eeda \u0111\u00f4ng, quan t\u1ebf v\u00e0o trai cung, c\u00e1ch \u0111i\u1ec7n \u0111\u00ecnh c\u00f2n xa, nh\u01b0ng h\u1eadu mi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u1eeda, m\u1ed7i khi t\u1ebf \u0111\u1ebf, h\u1ee3p t\u1ebf, th\u1ea7n ch\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111i qua \u0111\u00f3. H\u01a1n n\u1eefa, trai cung \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, ch\u1ec9 c\u00e1ch v\u00e0i b\u01b0\u1edbc, m\u00e0 c\u00e1c quan t\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 cung k\u00ednh. Mong t\u1eeb nay, Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 h\u00e0nh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u00f4ng Th\u00e1i mi\u1ebfu, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh, m\u1edf r\u1ed9ng l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Quan t\u1ebf g\u1eb7p m\u01b0a, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u d\u1eebng \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda, c\u00f2n l\u1ea1i theo nh\u01b0 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>[23] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0110\u1ea1i L\u00fd B\u00ecnh s\u1ef1 L\u00fd T\u01b0, Ph\u1ea1m Chi\u00eau c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u thi, Vua xem b\u00e0i thi th\u01a1 ph\u00fa, n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"L\u00fd \u0110\u1ecbch h\u01a1i kh\u00e1 h\u01a1n, L\u00fd T\u01b0, Ph\u1ea1m Chi\u00eau l\u1ea1i k\u00e9m h\u01a1n. L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n, L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Ph\u1ea1m Chi\u00eau l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u0111\u1ec1u Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n. Trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00ean ghi r\u00f5 \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Tr\u1eabm, \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft m\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, b\u00e3i b\u1ecf hai s\u1edf \u0110\u00f4ng T\u00e2y S\u1eb1n, chia c\u1ee7i kh\u00f4 cho c\u00e1c ban tr\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 2, v\u00ec tu s\u1eeda cung Chi\u00eau \u1ee8ng n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1eb7t s\u1edf \u0110\u00f4ng S\u1eb1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[25] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trao \u0111\u1ed5i c\u00f4ng v\u0103n v\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u, xin th\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<p>[26] Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng hi\u1ec7u \u00fay Nh\u1ea1c Vinh c\u1ee7a qu\u00e2n Th\u1ea7n D\u0169ng \u0111\u00f3ng \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, b\u1eafn t\u00ean l\u00e0m ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, theo lu\u1eadt ch\u1ec9 ph\u1ea3i chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng. Vua n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7u \u00fay kh\u00f4ng ph\u1ea3i do t\u1eadp luy\u1ec7n m\u00e0 l\u00e0m ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu x\u1eed theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e?\"<\/i> \u0110\u1eb7c chi\u1ebfu ph\u1ea1t 50 ng\u00e0n ti\u1ec1n b\u1ed5ng \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 Ch\u00ednh v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Qu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u1ebf Ch\u00e2u. Vua cho r\u1eb1ng v\u00ec Nghi Ch\u00e2u \u0111ang d\u00f9ng binh, hai ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a H\u1ed3 Qu\u1ea3ng.<\/p>\n\n<p>[28] L\u00ea Long \u0110\u00ecnh t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Quy\u1ec1n An Nam T\u0129nh H\u1ea3i qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu, sai em l\u00e0 Hoan Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Minh S\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ho\u00e0ng Th\u00e0nh Nh\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, phong cho Long \u0110\u00ecnh l\u00e0m T\u0129nh H\u1ea3i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, ban t\u00ean l\u00e0 Ch\u00ed Trung, c\u1ea5p c\u1edd ti\u1ebft. L\u1ea1i truy phong L\u00ea Ho\u00e0n l\u00e0m Nam Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng, Minh S\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Quang, Minh S\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u d\u1ef1. Vua th\u1ea5y Th\u00e0nh Nh\u00e3 ng\u1ed3i xa, mu\u1ed1n n\u00e2ng ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a \u00f4ng l\u00ean, h\u1ecfi \u00fd T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n. \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng v\u00e0o tri\u1ec1u nh\u00e0 Chu, Vua Chu \u0111\u00e3i \u00f4ng b\u1eb1ng l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng khanh, Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng c\u1ed1 t\u1eeb, nh\u1eadn l\u1ec5 H\u1ea1 khanh r\u1ed3i v\u1ec1. N\u01b0\u1edbc ta v\u1ed7 y\u00ean ph\u01b0\u01a1ng xa, \u0111\u00e3i kh\u00e1ch s\u1ee9 \u01b0u h\u1eadu, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.\"<\/i> B\u00e8n n\u00e2ng Th\u00e0nh Nh\u00e3 l\u00ean ng\u1ed3i d\u01b0\u1edbi h\u00e0ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ng\u0169 ph\u1ea9m.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c nh\u1ea7m Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng l\u00e0 T\u1eed S\u1ea3n, nay s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[29] S\u00f4ng tr\u00e0n \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, l\u00e0m h\u1ecfng \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng B\u00e1t T\u1ea3o, chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn s\u1eeda ch\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[30] L\u1ec7nh cho c\u00e1c quan b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 tu\u1ea7n tra trong qu\u00e2n, xem x\u00e9t vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp binh s\u0129, ai c\u00f3 t\u00e0i d\u0169ng mu\u1ed1n gia nh\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf kinh th\u00e0nh th\u00ec cho ph\u00e9p t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u00e2u c\u1ea5p ti\u1ec1n trang b\u1ecb v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c mang gi\u00e1p th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean b\u00e1o l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c binh s\u0129 tinh nhu\u1ec7 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc nh\u00e2n vi\u1ec7c ph\u00f2ng h\u1ed9 \u0111\u1ebfn kinh, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 Vua h\u1ecfi chuy\u1ec7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u1edf l\u1ea1i b\u1ed5 sung v\u00e0o qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7. Vua th\u1ea5y qu\u00e2n l\u00ednh \u1edf hai l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, n\u00ean ra l\u1ec7nh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn r\u1ed9ng r\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y, giao cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng h\u1ecfi han d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, t\u00ecm hi\u1ec3u nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i, n\u1ebfu c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng tham kh\u1ea3o th\u00ec nhanh ch\u00f3ng b\u00e1o l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u0111\u00e0y ra L\u0129nh Ngo\u1ea1i, l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eb7c Nghi \u0111ang qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, Vua lo h\u1ecd s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u1ed5i lo\u1ea1n, b\u00e0n vi\u1ec7c d\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc, n\u00ean ra l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra.<\/p>\n\n<p>[32] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u c\u1eed binh s\u0129 \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u1eeb nay ngo\u00e0i kh\u1ea9u ph\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p th\u00eam 200 ti\u1ec1n, l\u1ea1i x\u00e2y th\u00eam nh\u00e0 \u1edf, m\u1ed7i m\u00f9a \u0111\u00f4ng cho h\u1ecd ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Vua th\u1ea5y binh s\u0129 \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c xa, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t n\u1eeda l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nu\u00f4i gia \u0111\u00ecnh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00f3i r\u00e9t, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[33] Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Kh\u1edfi t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c c\u01a1 quan khi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, xin cho h\u1ecd n\u00eau r\u00f5 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, lu\u1eadt l\u1ec7, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean. N\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng, th\u00ec ph\u1ea3i ph\u00e2n t\u00edch chi ti\u1ebft v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u1ee3p l\u00fd \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 th\u1ecb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn hai chi\u1ec1u, tr\u00ec ho\u00e3n vi\u1ec7c thi h\u00e0nh. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m ri\u00eang, xin cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, s\u1ebd x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng theo tri\u1ec1u \u0111i\u1ec3n; n\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ee3 h\u00e3i, c\u0169ng n\u00ean x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb9.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, chi\u1ebfu b\u1ecf thu\u1ebf c\u00e1 v\u00e0 g\u1ea1o \u1edf \u0111\u1ea7m \u0110\u1ea1i Thanh, huy\u1ec7n Du, ch\u00e2u \u0110\u00e0m.<\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Th\u01b0 B\u00f4n t\u00e2u: <i>\"Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng n\u00e0y, Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn c\u00f9ng L\u01b0 Th\u00e0nh Qu\u00e2n \u0111em to\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh huy\u1ec7n Li\u1ec5u Th\u00e0nh. \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c H\u00e0n Minh, H\u1ee9a Qu\u00fd, H\u00e1c Duy H\u00f2a d\u1eabn h\u01a1n ngh\u00ecn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 ra ch\u1ed1ng c\u1ef1, Minh v\u00e0 Qu\u00fd t\u1eed tr\u1eadn, Duy H\u00f2a may m\u1eafn tho\u00e1t th\u00e2n. Th\u00e0nh Qu\u00e2n b\u00e8n ch\u1ea1y v\u1ec1 Nghi Ch\u00e2u, li\u1ec1n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p th\u1ea7n xin tha t\u1ed9i, th\u1ea7n x\u00e9t th\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, Ti\u1ebfn l\u1ea1i chi\u1ebfm Li\u1ec5u Th\u00e0nh, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea5p r\u00fat ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang l\u00e0 gian tr\u00e1, nh\u01b0ng Ti\u1ebfn \u0111\u00e3 xin nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean truy\u1ec1n chi\u1ebfu d\u1ee5 trong \u0111\u00e1m gi\u1eb7c, n\u1ebfu ch\u00fang c\u1edfi gi\u00e1p \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, s\u1ebd tha h\u1ebft t\u1ed9i v\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00eam.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u0111\u1ea5t \u00cdch Ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, sai s\u1ee9 ban \u00e1o qu\u1ea7n cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129.<\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u1edd kh\u1ea3i v\u00f4 danh t\u00e2u vi\u1ec7c, v\u00ec s\u1ee3 l\u1eddi t\u00e0 thuy\u1ebft nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 xen v\u00e0o. Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1eb3ng c\u00f3 ai d\u00e2ng l\u1eddi, c\u00e1c khanh n\u00ean th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, xem x\u00e9t vi\u1ec7c b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m sai h\u1ecda c\u00f4ng \u0111i c\u00e1c l\u1ed9[footnote] Chi\u1ebfu H\u00e0n l\u00e2m sai h\u1ecda c\u00f4ng \u0111i c\u00e1c l\u1ed9, ch\u1eef 'h\u1ecda' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 27\/15, s\u00e1ch Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 5 Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u1ebd h\u00ecnh th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng, kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, m\u1ed7i khi ph\u00e1t binh \u0111\u1ed3n th\u00fa, di chuy\u1ec3n thu\u1ebf m\u00e1, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n tra c\u1ee9u.<\/p>\n\n<p>[40] Sai s\u1ee9 tu s\u1eeda mi\u1ebfu T\u00e2y Nh\u1ea1c.<\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u01b0a ra s\u00e1u vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p, ch\u1ec9 v\u00e0o m\u1ed9t vi\u1ec7c n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, ch\u1ecdn l\u1ef1a quan l\u1ea1i, Tr\u1eabm kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn. \u0110i\u1ec1u lo l\u1eafng l\u00e0 quan l\u1ea1i x\u1eed \u00e1n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan \u1ee9c t\u1ee9c th\u00ec g\u00e2y ra tai h\u1ecda. Nay vi\u1ec7c qu\u00e2n d\u00e2n tuy c\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nh\u01b0ng \u0111\u1ea5t xa kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft. Ti\u00ean \u0111\u1ebf t\u1eebng ch\u1ecdn tri\u1ec1u th\u1ea7n l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00e1c l\u1ed9, nay c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i, v\u1eabn d\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m ph\u00f3, tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y sai Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ch\u1ecdn quan, li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean v\u00e0o trong d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00e0ng c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, h\u00e3y ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch h\u00f2a nh\u00e3 v\u00e0 ki\u00ean \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady, Vua t\u1ef1 ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng, L\u00fd Quy\u1ec1n, L\u00fd C\u1eadp[footnote]'Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u1ea7n Lu\u00e2n'.[\/footnote], c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o, \u0111\u1ec1u tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00e1i \u0111i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u01a1i, h\u1ecd chuy\u00ean tr\u00e1ch xem x\u00e9t vi\u1ec7c giam c\u1ea7m, x\u00e9t l\u1ea1i h\u1ed3 s\u01a1 \u00e1n. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp hay t\u1ee5 h\u1ed9i. M\u1ed7i tu\u1ea7n, b\u1ed9 ph\u1eadn ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh t\u00f9 nh\u00e2n, th\u1ee9 t\u1ef1 x\u00e9t h\u1ecfi, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra v\u00e0 \u0111\u1ed1c th\u00fac. Nh\u1eefng v\u1ee5 giam gi\u1eef l\u00e2u ng\u00e0y th\u00ec ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn x\u00e9t h\u1ecfi. Nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n x\u1eed oan sai th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 x\u00e9t l\u1ea1i, h\u1eb7c t\u1ed9i quan l\u1ea1i v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o. C\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng, n\u1ebfu ch\u00e2u x\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0111\u00e3 qua chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00ea chu\u1ea9n m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, \u0111\u1ec1u ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 x\u1eed l\u00fd. Quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o, n\u1ebfu ai d\u00e1m che gi\u1ea5u s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. L\u1ea1i ban cho \u00e1o t\u00eda, nhi\u1ec7m k\u1ef3 ba n\u0103m, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, b\u1eb1ng v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Trong cung c\u1ea5p gi\u1ea5y \u1ea5n ng\u1ef1 ti\u1ec1n l\u00e0m s\u1ed5 ghi ch\u00e9p th\u00e0nh t\u00edch, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ghi danh, khi h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd kh\u1ea3o s\u00e1t, b\u00e0n c\u00f4ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu h\u00ecnh ng\u1ee5c oan sai m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n, quan l\u1ea1i bu\u00f4ng l\u1ecfng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ea5u tr\u00ecnh, c\u1ed1 t\u00ecnh tr\u1ed1n tr\u00e1nh th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb n\u1eb7ng.<\/p>\n\n<p>[42] L\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u00fac 20 \u1ea5n, c\u1ea5p cho c\u00e1c quan x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf kinh \u0111\u00f4, kh\u1eafc ch\u1eef <i>\"L\u01b0\u1ee1ng Kinh Ph\u1ee5ng S\u1ee9\"<\/i>. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u1ea5n \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ch\u1eef <i>\"Ph\u1ee5ng S\u1ee9\"<\/i>, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t trong ngo\u00e0i, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[43] Chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0 s\u1ee9, Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, khi ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m tr\u1edf v\u1ec1, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y l\u00fd l\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc. Vua cho r\u1eb1ng khi d\u1eabn ki\u1ebfn c\u00f3 l\u00fac kh\u00f4ng nh\u1edb h\u1ebft l\u00fd l\u1ecbch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng lao l\u00e2u n\u0103m c\u1ea7n th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y. <i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c th\u00e1ng b\u1ea3y)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[44] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai N\u1ed9i th\u1ecb Di\u00eam V\u0103n Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[45] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea thu\u1ed9c Nghi Ch\u00e2u, Dung Ch\u00e2u, ph\u1ea3i qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ed9 t\u1ed9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ee3i khi gi\u1eb7c y\u00ean s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ec1u v\u00e2ng chi\u1ebfu, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, sai s\u1ee9 tu s\u1eeda th\u00e1p T\u0103ng Gi\u00e0 \u1edf T\u1ee9 Ch\u00e2u, c\u1ea5p c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng t\u1eeb trong cung.<\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean, Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, c\u00e1c T\u01b0 s\u1ee9, n\u1ebfu b\u1ecb b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9 t\u1eeb ba ng\u00e0y tr\u1edf l\u00ean[footnote]'B\u1ecb b\u1ec7nh' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ecb b\u1ec7nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda[\/footnote], th\u00ec N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh s\u1ebd sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a Th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 b\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nh\u1eadn b\u1ec7nh nh\u1eb9, xin kh\u00f4ng d\u00f9ng th\u1ea7y thu\u1ed1c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t trong \u00e2n \u0111i\u1ec3n, n\u00ean \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[48] Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n h\u1eadu, khi\u00eam t\u1ed1n, ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng ai, v\u1ed1n c\u00f3 b\u1ec7nh m\u1eaft, th\u01b0\u1eddng xin ngh\u1ec9. Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm khi c\u00f2n \u1edf \u0110\u00f4ng cung, t\u1eebng th\u1ea5y th\u1ea7y thu\u1ed1c ch\u1eefa m\u1eaft n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec7nh m\u1eaft trong ngo\u00e0i, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i m\u00e0ng m\u1eaft gi\u00e0 c\u1ee9ng, g\u1ea1t \u0111i r\u1ed3i gi\u1eef l\u1ea1i, th\u00ec d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 l\u00e2u d\u00e0i. N\u1ebfu m\u00e0ng m\u1eaft c\u00f2n non, g\u1ea1t \u0111i s\u1ebd m\u1ecdc l\u1ea1i, m\u1ecdc l\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1 h\u1ee3p l\u00fd, khanh n\u00ean ghi nh\u1edb.\"<\/i> S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u1ea1y t\u1ea1, t\u1eeb \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ec1 Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. B\u1ec7nh n\u1eb7ng, xin ngh\u1ec9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n tr\u0103m ng\u00e0y, c\u1ee9 m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n, c\u00e1c ty t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[49] \u0110\u1eb7t c\u01a1 quan Qu\u1ea3n c\u00e2u v\u00e3ng lai qu\u1ed1c t\u00edn ty, sai T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Li\u00eam ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ea3 ban ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n v\u00e0 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi K\u1ef3 Ch\u00ednh M\u1eabn ph\u1ee5 tr\u00e1ch. T\u1eeb khi Khi\u1ebft \u0110an gi\u1ea3ng h\u00f2a, h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 giao h\u1ea3o, Th\u1eeba H\u00e0n b\u1eaft \u0111\u1ea7u chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1eadp ra s\u1edf b\u00e0i bi\u1ec7n l\u1ec5 t\u00edn, \u0111\u1ebfn nay th\u00ec \u0111\u1eb7t c\u01a1 quan, \u0111\u00fac \u1ea5n.<\/p>\n\n<p>[50] S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc B\u1ed3 \u0110oan d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y s\u1ee9 gi\u1ea3 Chi\u00eam Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng hai con ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 hai l\u00e1 c\u1edd l\u1edbn, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo l\u1ec7.\"<\/i> C\u00e1c quan cho r\u1eb1ng B\u1ed3 \u0110oan \u1edf d\u01b0\u1edbi Chi\u00eam Th\u00e0nh, xin ban n\u0103m l\u00e1 c\u1edd nh\u1ecf nhi\u1ec1u m\u00e0u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng khi d\u1eabn \u0111\u1ed1i quan l\u1ea1i \u1edf Th\u1ea9m quan v\u00e0 Tam ban, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 ba ng\u01b0\u1eddi, s\u1ed1 quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng qu\u00e1 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u1ed7i lo\u1ea1i kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, s\u1ed1 s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u1eabn \u0111\u1ed1i \u1edf Tam ban t\u0103ng l\u00ean n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u0103ng l\u00ean m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan th\u01b0\u1eddng t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do quan ch\u1ee7 ph\u00e1n chuy\u00ean t\u00e2m l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00ec c\u00e0ng b\u1ecb c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi l\u00e0m phi\u1ec1n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd ph\u1ea3i li\u00eam khi\u1ebft, h\u00e1 l\u1ea1i dung t\u00fang cho s\u1ef1 may r\u1ee7i?\"<\/i><\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n xem b\u1ea3n m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch qu\u00e2n th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea3o l\u00ean Vua, Vua xem kh\u1eafp. V\u00e0o t\u1ee9 kh\u1ed1 xem s\u00e1ch v\u1edf, b\u1ea3o t\u1ec3 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c so\u1ea1n s\u00e1ch l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng Th\u1ef1c l\u1ee5c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc v\u1eabn c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t.\"<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u00e2u: <i>\"S\u1eed th\u1ea7n ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, c\u1ea7n ph\u1ea3i chi ti\u1ebft \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u1ea7n tham gia bi\u00ean so\u1ea1n Th\u1ef1c l\u1ee5c Th\u00e1i T\u00f4ng, ph\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 ghi v\u00e0o s\u00e1ch th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u01b0\u1eddng xa n\u1eafng n\u00f3ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i.<\/p>\n\n<p>[54] Sau khi ng\u1eebng chi\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c nu\u00f4i ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia hao t\u1ed1n nhi\u1ec1u, h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i chi ph\u00ed l\u1ee5a l\u00e0, tuy mua \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u01b0ng t\u1ed5n th\u1ea5t c\u0169ng l\u1edbn. Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u cho r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c l\u1eadp qu\u1ea7n m\u1ee5c l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, nay c\u00f3 k\u1ebb n\u00f4ng c\u1ea1n cho r\u1eb1ng ng\u1ef1a kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch, th\u00ec c\u0169ng n\u00ean gi\u1ea3i t\u00e1n binh s\u0129 v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng.\"<\/i> \u00d4ng so\u1ea1n b\u00e0i <i>\"Qu\u1ea7n m\u1ee5c ngh\u1ecb\"<\/i> d\u00e2ng l\u00ean[footnote]'Qu\u1ea7n m\u1ee5c ngh\u1ecb', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 160 Binh kh\u1ea3o v\u00e0 \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 149 M\u00e3 ch\u00ednh \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u00e1m m\u1ee5c ngh\u1ecb'.[\/footnote], kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 \u1edf \u0110\u1ea1i Danh gi\u00e1m.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, l\u1ec7nh cho Nghi\u00eau T\u1ea9u ki\u00eam nhi\u1ec7m. Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u1ed1n l\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, \u0111\u1ebfn khi n\u1eafm Khu m\u1eadt th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c n\u00e0y. L\u00fac \u0111\u00f3, N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf g\u1ea7n Vua, l\u1ea1i c\u00f9ng Th\u1eeba H\u00e0n li\u00ean quan c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u00ean tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn b\u00e0n t\u00e1n. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c qu\u00e2n, n\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ed5ng qu\u1ea3n, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote]'Kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'tr\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i> Nghi\u00eau T\u1ea9u sau \u0111\u00f3 v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ed9 nhi\u1ec1u, xin ch\u1ec9 k\u00fd ki\u1ec3m tra, c\u00f2n c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 giao cho S\u1ee9 ph\u00f3, Ph\u00e1n quan \u0111\u00f3ng d\u1ea5u thi h\u00e0nh, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t Ph\u00e1n quan n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u00eam Ph\u00e1n quan v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, nay g\u1ed9p ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[55] Th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu H\u00e0 Vinh l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y, v\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111ang qu\u1ea5y nhi\u1ec5u.<\/p>\n\n<p>[56] Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan xem x\u00e9t c\u00e1c quan l\u1ea1i trong b\u1ed9 m\u00ecnh c\u00f3 vi ph\u1ea1m hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng ch\u01b0a khen ng\u1ee3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi xa nghe th\u1ea5y, c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 t\u00ecm l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i s\u1ee3 nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc sinh s\u1ef1.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 quan l\u1ea1i t\u00e0i n\u0103ng, c\u0169ng cho ti\u1ebfn c\u1eed.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[57] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan bi\u00ean so\u1ea1n s\u1ef1 t\u00edch qu\u00e2n th\u1ea7n l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd L\u01b0u Qu\u00e2n, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u0103ng th\u00eam 5.000 ti\u1ec1n, v\u00ec T\u00f2ng D\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n s\u00e1ch ch\u0103m ch\u1ec9 m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng l\u1ea1i \u00edt h\u01a1n \u0111\u1ed3ng li\u00eau.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ch\u00e2u Ho\u00e0nh b\u00e1o c\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u0169 d\u00e2ng cao, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng doanh tr\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu c\u1ea5p ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, phong H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u1ec1n Duy Tr\u1ecb l\u00e0m H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng h\u00e0ng th\u00e1ng m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n[footnote]'M\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'm\u1ed9t tri\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 57-26 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 480, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Duy Tr\u1ecb ghi l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi v\u1ea1n', t\u1ee9c 'm\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n'.[\/footnote], v\u00e0 cho ph\u00e9p \u00f4ng \u1edf nh\u00e0 d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh. L\u00fac \u0111\u00f3, em trai c\u1ee7a Duy Tr\u1ecb l\u00e0 Th\u00e1i b\u1ed9c Thi\u1ebfu khanh Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0i lu\u1eadn \u300aTh\u00e1nh \u0111\u1ee9c lu\u1eadn\u300b, Vua xem xong, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"Duy Di\u1ec5n c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00e1ng khen, l\u1ea1i l\u00e0 qu\u00fd t\u1ed9c c\u00f4ng v\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ch\u00fa t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i, n\u00ean ghi l\u1ea1i t\u00ean \u00f4ng \u1ea5y, v\u00e0 giao b\u00e0i lu\u1eadn n\u00e0y cho S\u1eed qu\u00e1n l\u01b0u gi\u1eef.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i: <i>\"H\u1ecd Ti\u1ec1n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi trung thu\u1eadn, con ch\u00e1u \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m. Nghe n\u00f3i Duy Tr\u1ecb kh\u00e1 ngh\u00e8o kh\u00f3[footnote]Ch\u1eef 'nh\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u00e0ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[60] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ea5t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7 giao cho Tam ty mua \u0111\u1eadu v\u00e0 l\u00faa m\u00ec. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, \u0111\u1eadu v\u00e0 l\u00faa m\u00ec r\u1ea5t r\u1ebb, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u t\u00edch tr\u1eef, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thu mua \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 n\u00f4ng d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[61] Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u r\u1eb1ng, tang l\u1ec5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu Trang M\u1ee5c \u0111\u00e3 qua l\u00e2u, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a thu v\u00e0 c\u1eed nh\u1ea1c. Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9, sau \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo \u300aT\u1ea3 th\u1ecb Xu\u00e2n thu\u300b, sau khi Ho\u00e0ng h\u1eadu M\u1ee5c c\u1ee7a Chu C\u1ea3nh V\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c an t\u00e1ng, b\u1ecf tang ph\u1ee5c r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c. Th\u00fac H\u01b0\u1edbng n\u00f3i: 'M\u1edf ti\u1ec7c vui s\u1edbm qu\u00e1, l\u00e0 tr\u00e1i l\u1ec5'. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ee7 th\u00e1ng n\u00ean n\u00f3i l\u00e0 qu\u00e1 s\u1edbm. Ho\u00e0ng h\u1eadu Chi\u00eau \u0110\u1ee9c nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng b\u0103ng h\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 11 n\u0103m Trinh Nguy\u00ean th\u1ee9 2, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 3 th\u00ec th\u1ea7n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p t\u00e1ng v\u00e0o mi\u1ebfu, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 4, \u0110\u1ee9c T\u00f4ng ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Ch\u00ednh, l\u00e0m l\u1ec5 phong Th\u00e1i \u00fay L\u00fd Th\u1ecbnh. Theo \u300aKhai Nguy\u00ean l\u1ec5\u300b, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ra v\u00e0o l\u1ec5 phong Tam c\u00f4ng, c\u1eed nh\u1ea1c Th\u01b0 H\u00f2a. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 c\u00f3 ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c theo c\u1ed5 l\u1ec7 m\u00e0 c\u1eed nh\u1ea1c.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. C\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin, Vua ban chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c n\u01a1i trai ti\u1ebfu trong n\u1ed9i \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec7n nh\u01b0 H\u00e0m Quang \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c kho v\u1ee5 tuy\u00ean s\u00e1ch v\u1eadt li\u1ec7u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1eaft kho v\u1ee5 ghi r\u00f5 t\u00ean v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, k\u00fd t\u00ean, c\u00e1c ty m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t. Sau khi c\u1ea5p ph\u00e1t xong, ph\u1ea3i \u0111\u00ednh k\u00e8m v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a n\u1ed9i th\u1ea7n, ni\u00eam phong g\u1eedi \u0111\u1ebfn Tam ty \u0111\u1ec3 l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, m\u1ed7i tu\u1ea7n l\u00e0m hai b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean n\u1ed9i \u0111\u00ecnh, m\u1ed9t b\u1ea3n l\u01b0u l\u1ea1i, m\u1ed9t b\u1ea3n g\u1eedi xu\u1ed1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, N\u1ed9i t\u1ec9nh \u0111\u00f3ng d\u1ea5u, l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ec3 thanh to\u00e1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng chi\u1ebfu gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c tang l\u1ec5, sau khi c\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u00e0n t\u1ea5t[footnote]ch\u1eef 's\u1ef1' trong c\u00e2u 'k\u00ec ph\u1ee5ng chi\u1ebfu gi\u00e1m t\u00e1ng gi\u1ea3 s\u1ef1 t\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 5-34, h\u00ecnh ph\u00e1p 2-7 b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u0169ng ph\u1ea3i ghi r\u00f5 chi ph\u00ed t\u00e2u l\u00ean, sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n g\u1eedi \u0111\u1ebfn Ty b\u1eb1ng do c\u1ee7a Tam ty \u0111\u1ec3 kh\u00e1m nghi\u1ec7m, theo nh\u01b0 quy \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n y\u00eau c\u1ea7u v\u1eadt li\u1ec7u trong n\u1ed9i \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u do Ty \u0111\u00f4 tri kh\u00e1m nghi\u1ec7m v\u00e0 thanh to\u00e1n, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n h\u01a1n n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a xong. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ra l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Tam ty b\u00e0n \u0111\u1ecbnh quy ch\u1ebf n\u00e0y, r\u1ed3i \u0111\u01b0a ra m\u1ea5y quy\u1ec3n s\u1ed5 s\u00e1ch do N\u1ed9i t\u1ec9nh ph\u00ea duy\u1ec7t cho c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n xem, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c ty vi\u1ebft ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng: \"<\/i>Trong cung d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng vi\u1ec7c ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed trong cung c\u1ea5m ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf[footnote]ch\u1eef 'cung' trong c\u00e2u 'ph\u00e0m cung c\u1ea5m t\u1ec9nh ph\u00ed \u0111a th\u1eed lo\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u00ecnh ph\u00e1p 2-8 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n<p>Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y vi\u1ec7c chi ph\u00ed v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh \u1edf kinh th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, Tam ty kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t h\u1ebft, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u1eddng s\u1ef1 t\u00e0i v\u00e0 Ty b\u00e1t t\u00e1c m\u1ed7i ng\u00e0y ph\u1ea3i ghi r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh chi ti\u00eau d\u00e2ng l\u00ean. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n t\u00e2u r\u1eb1ng x\u00e0 nh\u00e0 c\u1ee7a quan x\u00e1 b\u1ecb g\u00e3y, mong \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ch\u1ec9 thay th\u1ebf, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u1edbi bi\u1ebft c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e3ng ph\u00ed. B\u1edfi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c mua g\u1ed7 \u1edf Quan T\u00e2y, qu\u00e2n d\u00e2n r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ea5m, t\u1ec7 n\u1ea1n s\u1ebd c\u00e0ng nhi\u1ec1u.\"<\/p>\n\n<p>[63] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea5y Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169; Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Th\u1eafng ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea ki\u00eam Chi\u00eau ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, Giang Ho\u00e0i \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, sung ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1u do b\u00e0n \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 tr\u00e0 m\u00e0 thu\u1ebf n\u0103m t\u0103ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(L\u00fac \u0111\u00f3 Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n m\u1edbi th\u0103ng ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[64] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 thu\u1ebf kho\u00e1 h\u00e0ng n\u0103m: n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean d\u00f9ng ph\u00e9p c\u0169 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 5.690.000 quan, n\u0103m th\u1ee9 hai d\u00f9ng ph\u00e9p m\u1edbi thu \u0111\u01b0\u1ee3c 4.100.000 quan, n\u0103m th\u1ee9 ba thu \u0111\u01b0\u1ee3c 2.850.000 quan. L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng l\u1ee3i \u00edch t\u0103ng th\u00eam, v\u1ed1n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u00edt m\u00e0 c\u00f3 l\u00e3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 thu\u1ebf kho\u00e1 th\u1ef1c t\u1ebf, c\u00f2n s\u1ed1 ti\u1ec1n thi\u1ebfu h\u1ee5t ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ec1n \u1ea3o. Do \u0111\u00f3, L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, v\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho Tam ty thi h\u00e0nh ph\u00e9p m\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, nh\u01b0ng trong l\u1eddi t\u1ef1a c\u1ee7a L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u1ec1 quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e9p tr\u00e0 l\u1ea1i n\u00f3i: tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 738.005 quan, t\u1eeb khi \u0111\u1ed5i ph\u00e9p, hai n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 7.092.965 quan. Con s\u1ed1 n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi tr\u00ean, l\u1eddi t\u1ef1a vi\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 2, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[65] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n tu s\u1eeda l\u1ea1i \u300aTh\u1eadp \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed3\u300b, nh\u01b0ng s\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[66] Ban chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf th\u01b0\u1edfng cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng, giao cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed7i khi d\u00f9ng binh, c\u1ee9 theo quy ch\u1ebf m\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho vi\u1ec7c ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u1edf H\u00e0 S\u00f3c, c\u00f3 k\u1ebb ch\u00e9m \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed7i khi c\u1eed t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i nghi\u00eam c\u1ea5m. N\u00ean sai L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan m\u1edbi thay ch\u1ee9c \u1edf L\u0129nh Nam, n\u1ebfu khi t\u1ea1i ch\u1ee9c bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m y\u1ebfu, d\u00f9 \u0111\u00e3 h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c, cho c\u00f9ng v\u1edbi quan m\u1edbi c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn khi gi\u1eb7c y\u00ean m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[68] Ban cho Kh\u1ed5ng Th\u00e1nh H\u1eefu, ch\u00e1u \u0111\u1eddi th\u1ee9 46 c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, h\u1ecdc v\u1ecb \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n. Th\u00e1nh H\u1eefu l\u00e0 con trai c\u1ee7a Di\u00ean Th\u1ebf T\u1eed, t\u00ean l\u00e0 Nghi T\u00f4n.<\/p>\n\n<p>[69] Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Thi\u1ec7u Di\u1ec7p t\u1eebng b\u1ea3o ti\u1ebfn Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd T\u00f9y th\u0103ng ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 cho r\u1eb1ng Di\u1ec7p ph\u1ea3i li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i, n\u00ean b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan. Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n b\u00e1c b\u1ecf, n\u00f3i: <i>\"N\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u00e2n x\u00e1 th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t.\"<\/i> \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u00f9y tuy x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u00e2n x\u00e1, nh\u01b0ng vi\u1ec7c quan l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 kh\u00f4ng n\u1eb1m trong ph\u1ea1m vi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1. Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n n\u00f3i: <i>\"M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o v\u00ec ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n C\u1eed n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u00fd, d\u1eabn chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m t\u1eeb t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y xu\u1ed1ng \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, Di\u1ec7p c\u0169ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed theo tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu cho H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 c\u00f9ng c\u00e1c quan b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng Di\u1ec7p v\u00e0 V\u0103n B\u1ea3o \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i. Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Chu T\u1ed1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ef1 t\u00e2u l\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Di\u1ec7p v\u00ec T\u00f9y m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, T\u00f9y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i th\u00ec Di\u1ec7p c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1eb1m trong ph\u1ea1m vi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u1ebfu g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n hi\u1ec7u l\u1ef1c.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ea5y Di\u1ec7p v\u1eeba t\u1eeb L\u0129nh Bi\u1ec3u tr\u1edf v\u1ec1, n\u00ean x\u1eed theo h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb9, ch\u1ec9 h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00e1c quan x\u00e9t \u00e1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[70] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, ki\u00eam Qu\u1ed1c t\u1eed T\u1ebf t\u1eedu H\u00ecnh B\u00ednh, v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu \u0111i l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n, v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng qu\u00ea c\u0169 \u1edf T\u00e0o Ch\u00e2u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 th\u0103m qu\u00ea nh\u00e0, \u0111\u1ee3i sang n\u0103m d\u1ef1 l\u1ec5 Giao nh\u00e2n[footnote]Giao nh\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Giao l\u1ec5', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote]. Vua cho ng\u1ed3i, an \u1ee7i r\u1ed3i b\u1ea3o B\u00ednh: <i>\"Khanh c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea3n ch\u00e2u, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i xin ph\u00e9p?\"<\/i> B\u00ednh l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7, H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u c\u00f9ng l\u00e0m quan trong ph\u1ee7, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.\"<\/i> Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd.\"<\/i> Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, li\u1ec1n phong l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, qu\u1ea3n l\u00fd T\u00e0o Ch\u00e2u, ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169, d\u1eddi ban th\u1ee9 l\u00ean tr\u00ean H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129. Ng\u00e0y v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c v\u00e0 \u0111ai v\u00e0ng. H\u00f4m \u1ea5y, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n d\u1ef1 y\u1ebfn \u1edf S\u00f9ng H\u00f2a \u0111i\u1ec7n, Vua l\u00e0m hai b\u00e0i th\u01a1 ban cho, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 y\u1ebfn \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 h\u1ecda l\u1ea1i. B\u00ednh nh\u00ecn b\u1ee9c v\u1ebd Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u00e0 L\u1ec5 k\u00fd tr\u00ean t\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 v\u00e0o thi\u00ean Trung Dung n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e0m tr\u1ecb qu\u1ed1c gia thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 ch\u00edn \u0111i\u1ec1u kinh \u0111i\u1ec3n.\"<\/i> R\u1ed3i tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea1i \u00fd, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn. Khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ec5n \u0111\u01b0a, b\u00e0y ti\u1ec7c \u1edf Nghi Xu\u00e2n uy\u1ec3n. Vi\u1ec7c H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb B\u00ednh.<\/p>\n\n<p>[71] D\u00f9ng Th\u1ecb c\u1ea5m, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ebf, Chi\u00eau l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Vinh l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan; C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tri Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n l\u00e0 Nh\u00e2m C\u00e1t, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u Dung, Li\u1ec5u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd \u0111\u1ec1u l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan; Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Gi\u00e1m \u00e1p tr\u1ea1i Thi\u00ean H\u00e0 l\u00e0 Ti\u1ec1n C\u00e1t l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, r\u1ed3i ban cho g\u1ea5m b\u00e0o, \u0111ai b\u1ea1c, kh\u00ed v\u1eadt, ti\u1ec1n l\u1ee5a, l\u1ea1i ban ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129, v\u00e0 l\u1ec7nh k\u00ea t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u Ngh\u1ecb \u0111\u00e1nh Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n, trong th\u00e0nh c\u1ed1 th\u1ee7, gi\u1eb7c r\u00fat r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p nhi\u1ec1u ng\u00e0y, Th\u1ee7 Vinh \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u00e1p. L\u1ea1i \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i Thi\u00ean H\u00e0, qu\u00e2n trong tr\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt, C\u00e1t b\u1ed1 tr\u00ed nghi\u00eam ch\u1ec9nh, li\u1ec1n xu\u1ea5t k\u00edch, l\u1ea1i \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb trong gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, n\u00f3i b\u1ecdn hung \u00e1c b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ph\u1ea7n l\u1edbn tan r\u00e3, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ly t\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Tri Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n T\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ee9c t\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6, gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh th\u00e0nh, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p Tri Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n Nh\u00e2m C\u00e1t \u0111\u00e1nh b\u1ecdn gi\u1eb7c, thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u00e1p. Ch\u1ec9 c\u00e1ch nhau m\u1ed9t th\u00e1ng, Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u00e9m b\u1eaft c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau, nghi r\u1eb1ng ng\u00e0y 19 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u c\u00f4ng, ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, th\u1ef1c ra l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c. Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3 t\u00ean T\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, m\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, nghi r\u1eb1ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 l\u1ed7i. Nay ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c th\u00e1ng n\u00e0y ch\u00e9p v\u00e0o, b\u1ecf vi\u1ec7c th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tr\u1eabm \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u vi\u1ec7c, tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u1edd kh\u1ea3i v\u00f4 danh, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec7 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i nhi\u1ec1u, d\u1ea7n d\u1ea7n th\u00e0nh ra l\u1eddi gi\u00e8m pha. H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec sao kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0n h\u1eb7c? G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Th\u00edch Lu\u00e2n \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua li\u1ec1n \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Lu\u00e2n cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Lu\u00e2n cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf xa kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7n t\u1ea5u, nh\u01b0ng t\u1eeb khi ban chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf. Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c quan qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 c\u00f4ng b\u1eb1ng, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 h\u1ecd ng\u1ea7m k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, \u00e2m th\u1ea7m h\u00e3m h\u1ea1i l\u1eabn nhau. Tr\u1eabm ngh\u0129 thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh c\u00f2n non k\u00e9m, th\u01b0\u1eddng lo ch\u00ednh s\u1ef1 c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00f2ng th\u00e0nh mong c\u1ea7u tr\u1ecb an, m\u00e0 c\u00f2n th\u01b0\u1eddng lo s\u1ee3. C\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc th\u00edch d\u00f9ng binh \u0111ao, l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, m\u00ea \u0111\u1eafm thanh s\u1eafc, ham m\u00ea xa x\u1ec9, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i l\u1edbn, Tr\u1eabm quy\u1ebft kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf. B\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n vi\u1ec7c, n\u1ebfu l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i m\u00e0 m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e1m n\u00f3i, th\u00ec \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng l\u1eddi gi\u00e8m pha, th\u00e1nh \u00fd v\u1ed1n kh\u00f4ng b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u00f2n \u00edt[footnote] ch\u1eef 'sai' nguy\u00ean l\u00e0 'pha', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u0169ng n\u00ean l\u01b0u \u00fd xem x\u00e9t.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i l\u00ean \u0111i\u1ec7n m\u1ed9t hai l\u1ea7n, li\u1ec1n mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n hu\u1ec7. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c t\u1edd t\u1ea5u trong ngo\u00e0i, n\u1ebfu theo \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u n\u00ean giao cho c\u01a1 quan x\u00e9t h\u1ecfi.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Lu\u00e2n t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u1eadu, c\u1ea9n th\u1eadn, c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n, t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[73] Th\u01b0 B\u00f4n t\u00e2u: <i>\"C\u00f3 d\u00e2n t\u1eeb trong \u0111\u00e1m gi\u1eb7c tr\u1ed1n v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u01b0 Th\u00e0nh Qu\u00e2n, Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi v\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n chia r\u1ebd, b\u1ecf ch\u1ea1y kh\u1ecfi Nghi Ch\u00e2u, d\u00ecm ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu trong gia quy\u1ebfn n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi xu\u1ed1ng s\u00f4ng, d\u1eabn theo ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y v\u1ec1 ph\u00eda Li\u1ec5u Ch\u00e2u, T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ecbnh c\u1ed1 th\u1ee7 Dung Qu\u1ea3n \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u. Khi m\u1edbi \u0111\u1ebfn Li\u1ec5u Ch\u00e2u, b\u1ecb s\u00f4ng ng\u0103n kh\u00f4ng qua \u0111\u01b0\u1ee3c, Tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng D\u1ee5c th\u1ea5y gi\u1eb7c li\u1ec1n b\u1ecf ch\u1ea1y, th\u00e0nh b\u1ecb h\u00e3m. L\u1ea1i n\u00f3i Th\u00e0nh Qu\u00e2n ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, \u0111\u00eam l\u00e9n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, \u0111\u1ebfn s\u00f4ng th\u1ea5y thuy\u1ec1n nh\u1ecf n\u00ean l\u1ea1i quay v\u1ec1.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Li\u1ec5u Ch\u00e2u \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u00f4ng ng\u0103n, quan l\u1ea1i sao l\u1ea1i h\u00e8n nh\u00e1t \u0111\u1ebfn th\u1ebf? Ch\u1eafc l\u00e0 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang t\u00e0i n\u0103ng. Tr\u1eabm lo r\u1eb1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi v\u00ec qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u00f9ng m\u1ea1nh m\u00e0 khinh th\u01b0\u1eddng gi\u1eb7c, ch\u00fang g\u1eb7p qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1eaft s\u1ebd b\u1ecf ch\u1ea1y, tuy n\u00ean \u0111u\u1ed5i theo nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c. H\u01a1n n\u1eefa, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m tr\u1edf hay b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, \u0111\u01b0\u1eddng xa hay g\u1ea7n, n\u1ebfu qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi th\u00ec vi\u1ec7c c\u00e0ng \u0111\u00e1ng lo[footnote] 'Vi\u1ec7c' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 25 'Nghi Ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn chi bi\u1ebfn' b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Qu\u00e2n \u0111i xa, n\u00ean gi\u1eef k\u1ebf v\u1ea1n to\u00e0n. Nay th\u1ebf gi\u1eb7c ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f9ng qu\u1eabn, r\u1ed3i s\u1ebd t\u1ef1 tan v\u1ee1.\"<\/i> Li\u1ec1n sai s\u1ee9 \u0111em chi\u1ebfu th\u01b0 d\u1ee5 b\u1ecdn L\u1ee3i D\u1ee5ng.<\/p>\n\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u l\u00e0 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t t\u0103ng c\u01b0\u1eddng x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y, s\u1eeda ch\u1eefa kh\u00ed gi\u00e1p, t\u1eadp h\u1ee3p thuy\u1ec1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 thuy\u1ec1n \u0111ao ng\u01b0 c\u1ee7a tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0110\u00f4ng T\u00e2y H\u1ea3i[footnote] '\u0110\u00f4ng' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u00f3ng gi\u1eef c\u1eeda h\u1ebbm \u0110oan Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c bi\u1ebft c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn xu\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng. B\u00e8n d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0 Thu\u1eadn ph\u1ee7[footnote] 'Thu\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ed9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u. Th\u01b0 B\u00f4n sai N\u1ed9i th\u1ecb Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn d\u1eabn m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n, g\u1ea5p \u0111\u01b0\u1eddng \u0111u\u1ed5i theo.<\/p>\n\n<p>[74] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u1ea1i Ngo\u00e3 \u0110\u00ecnh b\u1ecb \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu tu s\u1eeda ch\u00ednh s\u1eed c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng. T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f9ng tu qu\u1ed1c s\u1eed. N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, khi T\u1ea5t S\u0129 An qua \u0111\u1eddi, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n ch\u1ec9 gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u1ea5y ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 quy\u1ec1n l\u0129nh s\u1eed qu\u00e1n s\u1ef1. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, tuy ch\u01b0a ki\u00eam gi\u00e1m tu, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c s\u1eed quan nh\u01b0 c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1edbi ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ecbnh danh.<\/p>\n\n<p>[76] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, l\u1ea5y Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Ty phong lang trung \u0110\u1ed7 H\u1ea1o l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu sung ch\u1ee9c, x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, nh\u01b0ng h\u01a1i l\u00f9i l\u1ea1i. C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u00e3 V\u0103n Tr\u1ecdng, L\u00e3 H\u1eefu Chi c\u00f9ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129. V\u0103n Tr\u1ecdng c\u1ea9n th\u1eadn, k\u00ednh c\u1ea9n, sau b\u1ecb b\u1ec7nh phong, xin ngh\u1ec9 h\u01a1n tr\u0103m ng\u00e0y, chi\u1ebfu cho ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00f9ng v\u1edbi H\u1eefu Chi \u0111\u1ec1u b\u00e3i ch\u1ee9c, chuy\u1ec3n l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. H\u1eefu Chi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ea7n h\u1eadu, kh\u00f4ng th\u00edch tranh gi\u00e0nh, nh\u01b0ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n\n<p>[77] Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aC\u1ea3nh \u0110\u1ee9c H\u1ed9i K\u00ea L\u1ee5c\u300b s\u00e1u quy\u1ec3n, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, \u0111\u01b0a s\u00e1ch v\u00e0o b\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[78] Tri H\u00f9ng ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec1u \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra. Hai vi\u00ean An ph\u1ee7 v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m th\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, xin cho ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, nh\u00e2n ti\u1ec7n ki\u1ec3m tra.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[79] L\u1ec7nh hai vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n tu\u1ea7n tra c\u00e1c tr\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, thay phi\u00ean nhau \u0111i. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00f3ng \u1edf tr\u1ea1i Ho\u00e0i An, H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, nh\u01b0ng B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m tra, vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 l\u1ecfng l\u1ebbo.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u1edf Ch\u00e2u Nghi v\u1eabn chi\u1ebfm gi\u1eef c\u00e1c huy\u1ec7n L\u1ea1c Dung thu\u1ed9c Ch\u00e2u Li\u1ec5u.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"B\u1ecdn ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u1eddi kh\u1ecfi hang \u1ed5, ch\u1ec9 t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y di\u1ec7t vong m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu gi\u1eb7c ch\u1ea1y xa, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng.\"<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ch\u00fang ch\u1ea1y sang Giao Ch\u1ec9, nh\u01b0ng th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, v\u00ec binh l\u1ef1c Giao Ch\u1ec9 kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn n\u01a1i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng ch\u00fang s\u1ebd ch\u1ea1y sang Qu\u1ef3nh Qu\u1ea3n. N\u1ebfu ch\u00fang ch\u1ea1y sang Qu\u1ef3nh Qu\u1ea3n, th\u00ec qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"B\u1ecdn gi\u1eb7c v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u, ch\u1ec9 c\u1ed1 k\u00e9o d\u00e0i s\u1ef1 s\u1ed1ng th\u00eam ch\u00fat th\u1eddi gian m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 b\u1ecb v\u00e2y, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng g\u1eedi v\u1ec1, c\u00f2n Ch\u00e2u Qu\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd H\u00e0 B\u1ec9nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi gi\u1eef th\u00e0nh.\"<\/i> Li\u1ec1n sai n\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Qu\u1ebf \u0111\u1ec3 th\u0103m h\u1ecfi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho quan nhi\u1ebfp ch\u1ee9c v\u00e0o n\u01a1i gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aCh\u00ednh s\u1eed\u300b ch\u00e9p trong truy\u1ec7n Du Hi\u1ebfn Khanh r\u1eb1ng: Hi\u1ebfn Khanh l\u00e0m Th\u00f4i quan \u1edf Ch\u00e2u Chi\u00eau, g\u1eb7p lo\u1ea1n Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, quan th\u00fa Ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Hi\u1ebfn Khanh \u0111\u1ebfn gi\u00fap. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, quan th\u00fa \u0111\u1ecbnh b\u1ecf th\u00e0nh, Hi\u1ebfn Khanh n\u00f3i: <i>\"G\u1eb7p n\u1ea1n m\u00e0 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn c\u00f2n ph\u1ea3i ra s\u1ee9c \u0111\u00e1nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1eafng th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1ebft, sao l\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ea1y?\"<\/i> X\u00e9t l\u1eddi Vua Ch\u00e2n T\u00f4ng khen H\u00e0 B\u1ec9nh gi\u1ecfi gi\u1eef th\u00e0nh, th\u00ec truy\u1ec7n n\u00e0y ch\u00e9p r\u1eb1ng quan th\u00fa kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Ph\u1ee5 truy\u1ec7n c\u1ee7a Hi\u1ebfn Khanh l\u1ea1i ch\u00e9p: Quan th\u00fa nghe l\u1eddi Hi\u1ebfn Khanh n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i, gi\u1eb7c c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. X\u00e9t Ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb v\u00e2y h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, m\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, th\u1eadt l\u00e0 sai l\u1ea7m qu\u00e1 m\u1ee9c. Truy\u1ec7n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b c\u1ee7a L\u01b0u X\u01b0\u1edfng, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eddi Vua Th\u1ebf T\u00f4ng, m\u1ed7i khi sai s\u1ee9 \u0111i g\u1ea5p, \u0111\u1ec1u h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian, n\u1ebfu ai \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i, \u0111\u00fang gi\u1edd m\u1edbi v\u00e0o b\u00e1o, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00ednh tuy nghi\u00eam kh\u1eafc, nh\u01b0ng tr\u00ed m\u01b0u h\u00f9ng v\u0169. Khi \u1ea5y th\u00e2n chinh, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c Doanh, M\u1ea1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u1eb7p b\u1ec7nh ph\u1ea3i r\u00fat qu\u00e2n, th\u00ec \u0111\u00e3 thu ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c U, K\u1ebf r\u1ed3i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[82] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u b\u00e1o m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, l\u00faa m\u1ea1ch \u1edf v\u00f9ng Ho\u00e0i, Th\u00e1i gi\u00e1 m\u1ed7i \u0111\u1ea5u m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o t\u1ebb m\u1ed7i h\u1ed9c hai tr\u0103m \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n\n<p>[83] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ba vi\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed l\u1ec7nh cho b\u1ea3n \u0111\u00e0i d\u00f2 x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thanh danh kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[84] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t, Tri ch\u00e2u Hoa Ch\u00e2u, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0 c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 thu ti\u1ec1n d\u00e2n \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda mi\u1ebfu Kh\u1ed5ng T\u1eed, b\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec7n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ti\u1ec1n tu s\u1eeda mi\u1ebfu V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n thu ti\u1ec1n d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[85] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5n chi\u1ebfm ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, tr\u1ed1n thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y \u0111\u1ea5t hoang chia \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c d\u00e2n b\u1eafn cung gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, v\u1eabn mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng. \u0110\u1ebfn nay, c\u00f3 d\u00e2n ki\u1ec7n r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 chi\u1ebfm qu\u00e1 h\u1ea1n v\u00e0 tr\u1ed1n thu\u1ebf, b\u00e8n ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[86] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tam ty xin cho T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 xu\u1ea5t v\u00e0ng lo\u1ea1i th\u1ee9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111ai, d\u00f9ng ban th\u01b0\u1edfng. Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u01a1n cho c\u1eadn th\u1ea7n, ti\u1ebfc c\u1ee7a \u0111\u00e2u ph\u1ea3i \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y?\"<\/i> Li\u1ec1n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho nh\u1eefng c\u00e1i \u0111\u00e3 l\u00e0m xong \u0111\u1ec1u \u0111em n\u1ea5u ch\u1ea3y, d\u00f9ng v\u00e0ng lo\u1ea1i t\u1ed1t l\u00e0m l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[87] Vua cho r\u1eb1ng th\u1eddi b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, thu\u1ebf m\u00e1 r\u1ea5t nh\u1eb9, ngo\u00e0i chi ph\u00ed qu\u00e2n ch\u00ednh, ch\u01b0a t\u1eebng ti\u00eau x\u00e0i xa x\u1ec9, l\u1ea1i th\u1ea5y c\u00e1c quan l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1ea5t v\u1ea3, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1ee7a quan v\u0103n v\u00f5 n\u1ebfu \u0111\u00e1ng chi\u1ebft kh\u1ea5u, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u1eadt, \u1edf kinh s\u00e1u ph\u1ea7n, \u1edf ngo\u00e0i b\u1ed1n ph\u1ea7n, n\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea5p v\u1eadt kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n<p>[88] Ban cho c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf kinh s\u00e1ch \u300aTh\u00e1nh Hu\u1ec7 Ph\u01b0\u01a1ng\u300b.<\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, H\u00ecnh b\u1ed9, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, t\u1eeb nay sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, n\u1ebfu b\u1ecb ph\u1ea1t v\u0103n b\u1ea3n b\u1ed1n l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o kh\u00f3a; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean li\u00ean \u0111\u1edbi ph\u1ea3i t\u00e1ch ri\u00eang t\u1eebng vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c; ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o trong th\u1eddi gian t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean th\u0103ng th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[90] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n ngu mu\u1ed9i, s\u00f9ng b\u00e1i Ph\u1eadt qu\u00e1 m\u1ee9c, cho r\u1eb1ng b\u1ed1 th\u00ed t\u00e0i v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac, tu c\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m t\u1ed9i, h\u1ea1i l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean c\u1ea5m ch\u1ec9.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1eadp t\u1ee5c \u0111\u00e3 l\u00e2u, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee9t ngay \u0111\u01b0\u1ee3c? Nh\u01b0ng \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt v\u1ed1n l\u00e0 tu t\u00e2m, n\u1ebfu ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd, \u00edch l\u1ee3i r\u1ea5t l\u1edbn. L\u1ea1i n\u1eefa, \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng nh\u1eabn nh\u1ee5c, n\u00ean qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng ch\u1ecbu nh\u1ee5c c\u0169ng l\u00e0 ngh\u0129a v\u1eady. Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng n\u1ebfu lo l\u1eafng ch\u0103m ch\u1ec9 ch\u00ednh s\u1ef1, ban \u01a1n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng mu\u00f4n d\u00e2n, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ea1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00fac chu\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0m c\u00f4ng \u0111\u1ee9c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[91] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 x\u00e9t vi\u1ec7c, n\u1ebfu l\u00e0 v\u00f9ng lam ch\u01b0\u1edbng, m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu m\u1edbi \u0111i tu\u1ea7n. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Ph\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p theo l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Ph\u00f3 d\u00f9ng l\u1ec7 n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n\n<p>[92] C\u00e1c huy\u1ec7n Uy\u1ec3n Kh\u00e2u thu\u1ed9c Tr\u1ea7n ch\u00e2u, \u0110\u00f4ng A, Tu Th\u00e0nh thu\u1ed9c V\u1eadn ch\u00e2u, ch\u00e2u ch\u1ea5u kh\u00f4ng h\u1ea1i l\u00faa, \u00f4m c\u1ecf m\u00e0 ch\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[93] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Gi\u1eb7c \u1edf Nghi ch\u00e2u nghe tin qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf ch\u00e2u, th\u1ebf c\u00f9ng l\u1ef1c ki\u1ec7t, n\u00ean l\u1ec7nh cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng chia qu\u00e2n truy b\u1eaft, t\u00f9y nghi x\u1eed tr\u00ed.\"<\/i> L\u1ea1i ban 40 b\u1ea3n s\u1eafc chi\u1ebfu cho L\u1ee3i D\u1ee5ng sai ng\u01b0\u1eddi mang \u0111i b\u1ed1 c\u00e1o cho b\u1ecdn gi\u1eb7c v\u00e0 d\u00e1n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, mong ch\u00fang h\u1ed1i c\u1ea3i quy thu\u1eadn, tr\u00e1nh b\u1ecb t\u00e0n s\u00e1t.<\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan, nh\u00e0 ai c\u00f3 gi\u1eef b\u1ea3n c\u0169 \u300aTh\u00e1i T\u1ed5 Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00ean S\u1eed qu\u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.<\/p>\n\n<p>[95] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng c\u00f9ng v\u1edbi Khu m\u1eadt s\u1ee9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Vua th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 g\u1ea7n, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb phi\u1ebfn \u0111\u00e1 nghi th\u1ee9c trong s\u00e2n \u0111i\u1ec7n v\u1ec1 ph\u00eda nam h\u01a1i ch\u1eadt h\u1eb9p, n\u00ean khi tri\u1ec1u h\u1ed9i \u0111\u1ee9ng g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f9ng h\u00e0ng.\"<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u1eeda di chuy\u1ec3n v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc phi\u1ebfn \u0111\u00e1 nghi th\u1ee9c, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng \u1edf ph\u00eda nam.<\/p>\n\n<p>[96] Vua nghe d\u00e2n c\u01b0 kinh th\u00e0nh th\u01b0\u1eddng v\u1ee9t b\u1ecf l\u00faa m\u1ea1ch v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 nghi\u00eam c\u1ea5m, x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n\n<p>[97] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf nh\u1eadn chi\u1ebfu so s\u00e1nh ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0 m\u1edbi v\u00e0 c\u0169, gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn tr\u00e1i v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, n\u00ean Th\u1eeba Khu\u00ea c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c thay nhau ch\u00ea bai. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, \u0111\u1ed5i l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u. Vua g\u1eb7p m\u1eb7t an \u1ee7i, d\u1eb7n d\u00f2 v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, cho ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb m\u1eadt t\u00e2u. T\u1ee5c Ng\u00f4 Vi\u1ec7t th\u00edch xa hoa, T\u1ebf s\u1eeda \u0111\u1ed5i theo l\u1ed1i gi\u1ea3n d\u1ecb, d\u00f9ng \u0111\u1ed3 g\u1ed1m, th\u00eca g\u1ed7 l\u00e0m \u0111\u1ed3 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang l\u00e9n c\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng T\u1ebf kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua b\u00e0n v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u1ecdn quan, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu trong thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0m b\u00ecnh phong cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ec9 kho\u1ea3ng m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i ch\u00e2u, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, th\u00ec vi\u1ec7c tr\u1ea5n ph\u1ee7 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, uy \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1u r\u00f5, gi\u1eb7c nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda.\"<\/i> Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 Ti\u1ebft \u00c1nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u \u0111\u00e3 h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3, b\u00e0n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>\"D\u01b0 H\u00e0ng so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1o d\u1ec5 tr\u1ecb.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, nh\u01b0 ch\u01b0 h\u1ea7u ng\u00e0y x\u01b0a, l\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c, th\u00ec d\u1ec5 tr\u1ecb. Ng\u01b0\u1eddi Ng\u00f4 khinh b\u1ea1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 d\u1ec5? Nh\u01b0 ch\u00e2u Nghi ch\u1ec9 v\u00ec L\u01b0u V\u0129nh Quy ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i thu\u1ed9c h\u1ea1, t\u1ee5 l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, lan sang \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c, n\u1ebfu quan tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, \u0111\u00e2u \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u1ebf?\"<\/i> Nh\u00e2n xem s\u1ed5 quan ch\u1ee9c, ch\u1ec9 T\u00f4n C\u1eadn, V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"Hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ai h\u01a1n?\"<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1ebf c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u00e0m quan, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[98] Gi\u1eb7c v\u00e2y h\u00e3m ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 l\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, g\u1eb7p gi\u1eb7c \u1edf ph\u1ed1 L\u00fd Luy\u1ec7n thu\u1ed9c huy\u1ec7n V\u0169 Ti\u00ean. Ban \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n, sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn m\u1ed9t m\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ed1ng c\u1ef1, x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o ti\u1ec1n qu\u00e2n. K\u00fd ban Th\u1ecb c\u1ea5m Qu\u00e1ch Ch\u00ed Ng\u00f4n ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh \u0111\u00e1nh t\u1ea3 h\u1eefu. Gi\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p n\u01b0\u1edbc thu\u1eadn, c\u1ea7m khi\u00ean ti\u1ebfn l\u00ean, t\u00ean b\u1eafn nh\u01b0 m\u01b0a nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i \u0111\u01b0\u1ee3c. Ti\u1ec1n qu\u00e2n li\u1ec1n c\u1ea7m k\u00edch, \u0111ao v\u00e0 r\u00ecu l\u1edbn ph\u00e1 v\u1ee1 khi\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang. N\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd leo l\u00ean n\u00fai h\u00f4 l\u1edbn: <i>\"Gi\u1eb7c ch\u1ea1y r\u1ed3i! Mau gi\u1ebft ch\u00fang!\"<\/i> Gi\u1eb7c ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, qu\u00e2n s\u0129 tan v\u1ee1, \u0111u\u1ed5i theo \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng. Trong tr\u1ea1i gi\u1eb7c v\u1eabn c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1ecdc d\u00e0i nh\u00f2m ng\u00f3 trong th\u00e0nh. L\u01b0 Th\u00e0nh Qu\u00e2n b\u00e8n d\u1eabn gia quy\u1ebfn c\u1ea7m chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. B\u00e8n ch\u00e9m Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00ed gi\u1edbi, \u00e1o gi\u00e1p v\u00e0 chi\u1ebfn m\u00e3[footnote] 'Thu \u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'Ho\u1ea1ch', 'Gi\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Gi\u1edbi', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 25 s\u1ef1 bi\u1ebfn Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn \u1edf ch\u00e2u Nghi b\u1ed5 sung s\u1eeda ch\u1eefa.[\/footnote]. L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e8n v\u00e0o ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng, an \u1ee7i qu\u00e2n d\u00e2n, chia qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft gi\u1eb7c c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i[footnote] 'Chia qu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu hai ch\u1eef, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], sai Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u00e2u vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[99] Sai H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, T\u1eeb b\u1ed9 Lang trung T\u1ed1ng B\u00e1c l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu Ph\u00f9ng Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft l\u00e0m ph\u00f3. H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p l\u00e0m Sinh th\u1ea7n s\u1ee9, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu L\u01b0u H\u00fa l\u00e0m ph\u00f3. Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Tri Vi l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba So\u1ea1n l\u00e0m ph\u00f3. Khi tr\u1edf v\u1ec1, H\u00fa v\u00ec khinh su\u1ea5t th\u1ea5t l\u1ec5 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u01b0\u1edbc hai nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(H\u00fa, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, b\u1ecb tr\u00e1ch v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m sau, nay ch\u00e9p chung. Ph\u00f9ng Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p. Tr\u1ea7n Tri Vi, ng\u01b0\u1eddi Cao B\u01b0u. V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba So\u1ea1n, con c\u1ee7a Th\u1ea9m K\u1ef3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[100] L\u1ea5y T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Minh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Tri \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh l\u00e0m T\u1ea3 Long V\u0169 qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, B\u00ecnh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9; Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri Hoa Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0 gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, c\u00f9ng ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, do chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng h\u1ecd gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[101] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Tri Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u L\u00fd V\u0103n Tr\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u m\u01b0u gi\u1ebft quan l\u1ea1i l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e3 c\u00f9ng Binh m\u00e3 gi\u00e1m \u00e1p M\u00e3 Ho\u00e0i Ng\u1ecdc b\u1eaft gi\u1ebft h\u1ebft.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n \u0111\u1ee3i khi L\u00fd V\u0103n Tr\u1ee9 v\u00e0 M\u00e3 Ho\u00e0i Ng\u1ecdc \u0111\u1ebfn kinh th\u00ec d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd V\u0103n Tr\u1ee9, M\u00e3 Ho\u00e0i Ng\u1ecdc, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh s\u1eafp ch\u00f4n c\u1ea5t m\u1eb9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Vi\u00ean V\u0169 \u0111i vi\u1ebfng. Vi\u00ean V\u0169 \u0111\u1ebfn H\u1ea1 Ch\u00e2u, qu\u00ean l\u1eddi ph\u1ee7 d\u1ee5, l\u1ea1i n\u00f3i n\u0103ng khinh su\u1ea5t. Khi tr\u1edf v\u1ec1, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ph\u1ea1t n\u1ed9p 10 c\u00e2n v\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u00ean V\u0169, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[103] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, quan bi\u00ean th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh m\u01b0u c\u01b0\u1edbp T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e1nh \u00fap H\u1ed3i C\u1ed1t. Vua cho r\u1eb1ng L\u1ee5c C\u1ed1c, Cam Ch\u00e2u t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 t\u1ecf l\u00f2ng trung thu\u1eadn, n\u00ean mu\u1ed1n v\u1ed7 v\u1ec1 y\u00ean \u1ee7i. B\u00e8n sai s\u1ee9 d\u1ee5 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, l\u1ec7nh li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi H\u1ed3i C\u1ed1t l\u00e0m vi\u1ec7n binh, v\u00e0 ban cho T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c tr\u00e0, thu\u1ed1c, qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111ai v\u00e0ng c\u00f9ng v\u1eadt ph\u1ea9m cho b\u1ed9 l\u1ea1c c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t. T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n<p>[104] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o \u0111\u1ea7u m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u1ea5y d\u00ea c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean gi\u1ebft l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt ban t\u1eb7ng[footnote]Chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o \u0111\u1ea7u m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u1ea5y d\u00ea c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean gi\u1ebft l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt ban t\u1eb7ng, b\u1ea3n C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ba ch\u1eef 'B\u00e1t ti\u1ebft d\u01b0\u01a1ng', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], nghe n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i sinh m\u1ea1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1eeb nay l\u1ea5y d\u00ea B\u00e1t ti\u1ebft thay th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[105] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng quan l\u1ea1i nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, cho ph\u00e9p l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt, v\u00e0 khi x\u00e9t x\u1eed l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i u\u1ed5ng ph\u00e1p, t\u1eeb nay n\u1ebfu ch\u1ee9ng c\u1ee9 r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i u\u1ed5ng ph\u00e1p, t\u1ed9i ch\u1ebft th\u00ec th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u01b0u \u0111\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Chu T\u1ed1n.<\/p>\n\n<p>[106] Truy th\u1ee5y cho Ng\u1ee5y Nh\u00e2n Ph\u1ed1 l\u00e0 Tuy\u00ean \u00dd, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a con \u00f4ng l\u00e0 Ng\u1ee5y H\u00e0m T\u00edn.<\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 cho c\u1ed1 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Ung Ch\u00e2u, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Vinh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c \u1edf Ch\u00e2u Nghi t\u1ea5n c\u00f4ng tr\u1ea1i Thi\u00ean H\u00e0, Th\u1ee7 Vinh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, gi\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng th\u1ebf gi\u1eb7c v\u1eabn c\u00f2n m\u1ea1nh, b\u00e8n v\u00e0o tr\u1ea1i c\u1ed1 th\u1ee7, gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1edd c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai th\u1ea7y thu\u1ed1c ng\u1ef1 y \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb, nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u1ebfn th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy t\u1eb7ng v\u00e0 cho con \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[108] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, sai s\u1ee9 mang chi\u1ebfu d\u1ee5 \u0111\u1ebfn T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, s\u1ee9 th\u1ea7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[109] Tu\u1ea7n ph\u1ee7 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c tr\u1ea1i binh tu\u1ea7n tra \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n l\u1eadu tr\u00e0 mu\u1ed1i, th\u01b0\u1eddng chia c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed3i th\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed1n \u0111i. Xin t\u1eeb nay cho ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng, t\u1ecbch thu m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 c\u1ee7a c\u1ea3i chia ch\u00e1c sung c\u00f4ng, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[110] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ki\u1ec3m duy\u1ec7t c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng ghi ch\u00e9p t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Ki\u1ebfn Long \u0111\u1ebfn nay, g\u1eedi \u0111\u1ebfn Tu s\u1eed vi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n t\u1eeb nay khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, S\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xem x\u00e9t r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 9 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Nam Ch\u00e2u l\u00e0 Cung Do\u00e3n Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[2] L\u00fac \u0111\u00f3, trong qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00f4ng c\u1ed9ng. Vua cho r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ea5m \u0111o\u00e1n r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tham nh\u0169ng c\u00e1 nh\u00e2n, t\u00ecnh c\u1ea3nh \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, m\u1ecdi vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ec1u do quan ph\u1ee7 c\u1ea5p ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u01b0a b\u00e0i v\u1ecb c\u1ee7a Trang M\u1ee5c Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u1edd \u1edf bi\u1ec7t mi\u1ebfu, \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u0111\u1eb7t tr\u00ean \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Trang Ho\u00e0i Ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n<p>[4] L\u1ec7nh cho d\u00e2n huy\u1ec7n V\u0129nh An \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 c\u00f4ng, l\u1ea5y l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[5] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ph\u1ee5 n\u1eef ph\u1ea1m t\u1ed9i, n\u1ebfu l\u00e0 t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ed1 \u00fd, th\u00ec t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 \u0111\u00e1nh roi ho\u1eb7c cho n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecf s\u00f3t nh\u00e2n kh\u1ea9u, v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0ng b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ch\u1ec9 v\u00ec s\u01a1 su\u1ea5t, c\u00e1c quan l\u1ea1i, s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng ri\u00eang, xin giao cho Tam ty x\u00e9t x\u1eed r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean Ph\u00e1p t\u1ef1. L\u1ea1i n\u1eefa, Ph\u00e1p t\u1ef1 khi x\u00e9t \u00e1n quan l\u1ea1i, n\u1ebfu vi\u1ec7c x\u00e9t \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u00f4ng vi\u1ec7c sai s\u00f3t ho\u1eb7c b\u1ea3o l\u00e3nh kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ed7i c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, th\u00ec \u0111\u1ec1u giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1eed quan tra h\u1ecfi. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft gian l\u1eadn, th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t theo ph\u00e1p lu\u1eadt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, ho\u1eb7c c\u00f3 h\u00e0nh vi t\u00e0n \u00e1c g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n, ho\u1eb7c c\u00f3 nghi ng\u1edd v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169 l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. C\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u00ec ni\u00eam phong tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b: Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh ph\u00e0m c\u00f3 \u00e1n do Ph\u00e1p t\u1ef1 t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft v\u00e0 t\u00e2u l\u1ea1i. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u00ean l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n n\u00e0y, tr\u1eeb c\u00e1c vi\u1ec7c quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0n \u00e1c ho\u1eb7c c\u00f3 nghi ng\u1edd v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169 t\u00e2u l\u1ea1i, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, th\u00ec ni\u00eam phong tr\u00ecnh l\u00ean, k\u00e8m theo t\u1edd gi\u1ea5y v\u00e0ng ghi r\u1eb1ng <i>&#8220;H\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, xin giao Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 thi h\u00e0nh&#8221;<\/i>. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh, Vua b\u00e8n l\u1ec7nh cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u00eam quy \u0111\u1ecbnh. V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u0111\u1ee7 ba n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ed1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c di\u1ec7n n\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u thay phi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ed1i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, v\u00ec ch\u01b0a t\u1eebng h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 th\u1eddi gian.<\/p>\n<p>[9] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf T\u00e2y l\u1ed9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n qu\u00e2n trang b\u1ecb m\u01b0a l\u1edbn v\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'m\u01b0a' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2u 'm\u01b0a l\u1edbn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao'.\" id=\"return-footnote-236-1\" href=\"#footnote-236-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0ng ng\u00e0y. Theo l\u1ec7 c\u0169, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ebfn n\u01a1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed9t ng\u00e0y. Vua th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i kh\u00f3 kh\u0103n n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t m\u00e0 l\u00e0m v\u1eady.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m \u0111\u1ea1o s\u1eafc l\u1ec7nh v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u00e1p, ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. Tr\u1eabm t\u1eebng xem c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c, r\u1ea5t r\u01b0\u1eddm r\u00e0, c\u00f3 l\u1ebd do Th\u1ebf T\u00f4ng nghi\u00eam kh\u1eafc g\u1ea5p g\u00e1p, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u00ecnh th\u1ebf l\u00fac \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 ban h\u00e0nh r\u1ed3i<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u00e3 ban h\u00e0nh r\u1ed3i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u00e3 h\u00e0nh r\u1ed3i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00e3 ban h\u00e0nh r\u1ed3i'.\" id=\"return-footnote-236-2\" href=\"#footnote-236-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ai d\u00e1m can ng\u0103n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i Ng\u1ee5y Nh\u00e2n Ph\u1ed1 t\u1eebng so\u1ea1n th\u1ea3o s\u1eafc l\u1ec7nh, vi\u1ebft <i>&#8220;kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi ph\u1ea1m&#8221;<\/i>. Vi\u00ean l\u1ea1i trong tri\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1eafc l\u1ec7nh ban ra, vi ph\u1ea1m th\u00ec b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i th\u00eam c\u00e2u n\u00e0y?&#8221;<\/i> Nh\u00e2n Ph\u1ed1 cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Chi\u1ebfu s\u1eafc l\u1ebd ra n\u00ean ng\u1eafn g\u1ecdn, \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, th\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng b\u1ecb r\u01b0\u1eddm r\u00e0 qu\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"'th\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef '\u0111\u1ea1i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-236-3\" href=\"#footnote-236-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi Khai B\u1ea3o sai c\u00e1c ch\u00e2u th\u00f4ng ph\u00e1n, s\u1eafc l\u1ec7nh vi\u1ebft &#8216;h\u00ecnh ng\u1ee5c, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo ch\u1ec9 th\u1ecb&#8217;, l\u1ea1i c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u &#8216;kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi th\u01b0\u1eddng&#8217;, nay \u0111\u00e3 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e0m l\u00e0 c\u00e1c quan li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau, n\u1ebfu c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c h\u00f2a h\u1ee3p th\u00ec vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef &#8216;coi th\u01b0\u1eddng&#8217; th\u00ec c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 b\u1ecf \u0111i. T\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o l\u00fd, n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, n\u00ean h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c c\u01a1 quan tr\u01b0\u1edbc, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, r\u1ed3i m\u1edbi ban s\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Ph\u00f9ng Ch\u1eedng ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh. Nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[11] L\u1ea1i b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c gi\u00e1n quan, ng\u1ef1 s\u1eed \u00edt n\u00f3i vi\u1ec7c, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec ch\u01b0a quen \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, ho\u1eb7c kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sao? N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e0n h\u1eb7c ngh\u1ecb lu\u1eadn, tr\u00fang v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ea7n k\u00edp, th\u00ec trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u nghe theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan c\u1eed ng\u01b0\u1eddi, theo l\u1ec7 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i, n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t. T\u1eeb nay c\u00e1c tri\u1ec1u quan, s\u1ee9 th\u1ea7n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan, ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00f4ng lao n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi, ho\u1eb7c t\u1ef1 l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch, c\u00f3 c\u00f4ng lao \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, th\u00ec v\u1eabn cho t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu khi kh\u1ea3o x\u00e9t, th\u1ea5y kh\u00e1c v\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, s\u1ebd x\u1eed theo ph\u00e9p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ho\u1eb7c sau khi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, ng\u01b0\u1eddi c\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i. N\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch qua c\u00e1c nhi\u1ec7m k\u1ef3, sau khi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, th\u00ec v\u1eabn theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u00e0 li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i. N\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1eed l\u00e0m ch\u1ee9c v\u1ee5, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed, th\u00ec \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i. N\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c, d\u00f9 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi t\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i ph\u00eda t\u00e2y nam huy\u1ec7n C\u1ee7ng m\u01b0a nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao, l\u00e0m l\u1ed9 ra c\u00e1c ng\u00f4i m\u1ed9, h\u00e3y sai quan s\u1edf t\u1ea1i l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh xin cho d\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee3 \u1edf qu\u00e2n B\u1ea3o An bu\u00f4n b\u00e1n, theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c L\u0103ng \u0111\u00e0i l\u1ec7nh, ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c huy\u1ec7n V\u0129nh An.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e1n quan v\u00e0 Th\u00f4i quan c\u1ee7a ph\u1ee7 Khai Phong, m\u1ed7i ch\u1ee9c t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u00e1p l\u00e0m sinh s\u1ef1, vi\u1ec7c h\u1ed9 kh\u1ea9u thu\u1ebf m\u00e1 l\u00e0m th\u1ee5c s\u1ef1, chia nhau qu\u1ea3n l\u00fd, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam b\u1ed5ng l\u1ed9c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u0103ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-4\" href=\"#footnote-236-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c oan u\u1ed5ng, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng b\u1eb1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do l\u1ea1i nh\u00e2n nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb nay \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 't\u1eeb nay \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00f4i quan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u'.\" id=\"return-footnote-236-5\" href=\"#footnote-236-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f2n l\u00e0m Khai Phong do\u00e3n, \u0111\u1eb7t hai Ph\u00e1n quan v\u00e0 ba Th\u00f4i quan, \u0111\u1ebfn khi l\u00ean ng\u00f4i, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed7i ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, \u0111\u01b0a ra s\u00e1u vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 hai \u0111i\u1ec1u cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u1ee7 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, mu\u1ed1n t\u0103ng th\u00eam Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan. Sau khi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u1ec1 sau, Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan ch\u1ec9 chia nhau qu\u1ea3n l\u00fd hai qu\u00e2n t\u1ea3 h\u1eefu, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t sinh s\u1ef1 v\u00e0 th\u1ee5c s\u1ef1 n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t sinh s\u1ef1 v\u00e0 th\u1ee5c s\u1ef1 x\u1ea3y ra v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, nay t\u1ea1m ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Cao ban n\u1ed9i ph\u1ea9m B\u00f9i D\u0169 b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, D\u0169 gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, g\u1eb7p s\u1ee9 gi\u1ea3 Giao Ch\u00e2u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng Long Hoa Gi\u00e1m l\u00e0 v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm, n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, ch\u00e2u \u1ea5y thu th\u1eadp \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng D\u0169 t\u1eebng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t chi\u1ebfu ch\u1ec9. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n xa, n\u00e0o t\u1eebng c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111\u00f2i h\u1ecfi g\u00ec?&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c giao D\u0169 cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i tra h\u1ecfi, v\u00e0 c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y, l\u1ea1i tr\u1ea3 Long Hoa Gi\u00e1m v\u1ec1 Giao Ch\u00e2u. D\u0169 v\u1ed1n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t gi\u1eadn, nh\u01b0ng T\u1ebf ra s\u1ee9c bi\u1ec7n b\u1ea1ch, n\u00ean D\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed nh\u1eb9, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i T\u1ebf.<\/p>\n<p>[18] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y c\u00e1c v\u0103n nh\u00e2n d\u00e2ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ec3 l\u1eadp thuy\u1ebft. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;k\u1ebb kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00e1nh nh\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc&#8217;, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 k\u1ebb qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, s\u1ebd c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[19] Ban \u0111\u1ea7u, Tri ch\u00e2u Nghi Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u V\u0129nh Quy cai tr\u1ecb r\u1ea5t nghi\u00eam kh\u1eafc, b\u1eaft l\u00ednh Tr\u1eebng H\u1ea3i ch\u1eb7t g\u1ed7 \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa dinh th\u1ef1 ch\u00e2u, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u li\u1ec1n \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i d\u1eabn v\u1ee3 con v\u00e0o r\u1eebng \u0111\u1ec3 ch\u1eb7t g\u1ed7. D\u00f9 m\u01b0a gi\u00f3 l\u1edbn c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1eebng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Hi\u1ec7u \u00fay Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn nh\u00e2n l\u00f2ng o\u00e1n h\u1eadn c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129, \u0111\u00e3 x\u00fai gi\u1ee5c h\u1ecd n\u1ed5i d\u1eady gi\u1ebft ch\u1ebft V\u0129nh Quy v\u00e0 Gi\u00e1m \u00e1p Qu\u1ed1c Qu\u00e2n, r\u1ed3i t\u00f4n Ph\u00e1n quan L\u01b0 Th\u00e0nh Qu\u00e2n l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh, x\u01b0ng hi\u1ec7u Nam B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, chi\u1ebfm th\u00e0nh l\u00e0m ph\u1ea3n. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Th\u01b0 B\u00f4n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 chi\u00eau d\u1ee5, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ebf, T\u1ea7m \u0111\u1ebfn Li\u1ec5u Th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tin t\u00e2u v\u1ec1, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 H\u1ea1 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng H\u00fa l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9, nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u1ed5, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng l\u00e0m ph\u00f3, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u1ebft Nhan c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9. \u0110i\u1ec1u qu\u00e2n c\u1ea5m binh \u0111ang \u0111\u00f3ng \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc l\u1ed9 c\u00f9ng qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c ch\u00e2u K\u00ec Ho\u00e0ng, qu\u00e2n H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u Kinh Nam \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u t\u1eadp tr\u1eadn, \u0111\u1ee3i L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ebfn s\u1ebd h\u1ee3p l\u1ef1c t\u1ea5n c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u01a1 quan thi\u00ean v\u0103n nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o, n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 binh bi\u1ebfn, ta \u0111ang lo ng\u1ea1i nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb gi\u1ecfi, nay qu\u1ea3 nhi\u00ean gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ecdn quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i L\u1ee3i D\u1ee5ng tinh th\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, H\u00fa t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1ea5t am hi\u1ec3u vi\u1ec7c d\u00f9ng binh, T\u00f2ng C\u1ed5 hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m tr\u1edf ngo\u00e0i n\u00fai, K\u1ebf N\u0103ng d\u0169ng c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch. Nh\u01b0ng ta \u0111o\u00e1n b\u1ecdn gi\u1eb7c n\u00e0y kh\u00f4ng ra ngo\u00e0i ba k\u1ebf. N\u1ebfu ch\u00fang b\u1ea3o v\u1ec7 gia quy\u1ebfn, chi\u1ebfm gi\u1eef th\u00e0nh tr\u00ec c\u1ed1 th\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf th\u1ee9 nh\u1ea5t; c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a c\u1ea3i trong th\u00e0nh r\u1ed3i r\u00fat v\u00e0o r\u1eebng n\u00fai, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf th\u1ee9 hai. D\u00f9ng hai k\u1ebf n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. N\u1ebfu ch\u00fang tuy\u1ec3n m\u1ed9 nh\u1eefng k\u1ebb ki\u00eau d\u0169ng<a class=\"footnote\" title=\"'Qu\u1ea3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'D\u0169ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n d\u1eabn tr\u00ean trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-6\" href=\"#footnote-236-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u, th\u1eb3ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch c\u1ee7a gi\u1eb7c. Nh\u01b0ng ta ngh\u0129 ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 kh\u00f4n ngoan \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u1ebf, ch\u1ec9 s\u1ee3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u00fai gi\u1ee5c m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i sai N\u1ed9i nh\u1eadp cao ban N\u1ed9i ph\u1ea9m Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn mang chi\u1ebfu tr\u1ea1m d\u1ecbch \u0111\u1ebfn d\u1ee5 nh\u1eefng k\u1ebb trong \u0111\u00e1m gi\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 quy thu\u1eadn th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169 thu qu\u1ea3n, c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c an \u1ee7i. N\u1ebfu d\u00e1m ch\u1ed1ng c\u1ef1, l\u1eadp t\u1ee9c cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn qu\u00e2n b\u1eaft gi\u1ebft. T\u01b0\u1edbng s\u0129 ph\u1ea3i nghi\u00eam ch\u1ec9nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u00e0y x\u00e9o ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng th\u00ec t\u1ea1i ch\u1ed7 l\u1ea5y c\u1ee7a quan ban th\u01b0\u1edfng, l\u1eadp t\u1ee9c th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1. C\u00e1c quan thu\u1ed9c ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn, b\u1ed9 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0y m\u01b0u b\u1eaft gi\u1ebft th\u00ec ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129<a class=\"footnote\" title=\"'Ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129' ch\u1eef 'th\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 't\u01b0\u1edfng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 10.12, c\u00f9ng \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-7\" href=\"#footnote-236-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u theo qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, ph\u1ea3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u1ea3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7' ch\u1eef '\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u1ed1c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-8\" href=\"#footnote-236-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. T\u0103ng th\u00eam tr\u1ea1m ng\u1ef1a t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Nghi.<\/p>\n<p>Sai N\u1ed9i th\u1ecb cao ph\u1ea9m Chu V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c Qu\u1ea3ng ch\u00e2u, d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Phi\u00ean Ng\u01b0 l\u00e0 n\u01a1i t\u1ee5 t\u1eadp c\u1ee7a b\u1ea3o v\u1eadt, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, n\u1ebfu gi\u1eb7c theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng \u0111\u00f4ng th\u00ec tai h\u1ecda s\u1ebd l\u1edbn. Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y g\u1ea5p \u0111\u1ebfn c\u00f9ng quan l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u b\u00ed m\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00f2ng ng\u1ef1, khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn g\u1ea5p th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c t\u1eadp h\u1ee3p binh m\u00e3 c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n \u0111\u00f3 v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m, ch\u1eb7n gi\u1eef c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, l\u1ea1i cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ea5p gi\u1ea5y t\u1edd, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00f4ng tr\u1ea1ng m\u00e0 th\u0103ng b\u1ed5, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00ec t\u00e2u l\u00ean t\u00ean tu\u1ed5i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00f4i H\u1eefu Chung d\u1eb9p y\u00ean T\u00e2y Xuy\u00ean, c\u1ea5p gi\u1ea5y t\u1edd cho ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea3y ngh\u00ecn, Vua cho r\u1eb1ng ban th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 r\u1ed9ng th\u00ec m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0 r\u0103n \u0111e, n\u00ean l\u1ea1i ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[21] Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, thu nh\u1eadp th\u00eam 332.998 h\u1ed9, 4.150 ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0, t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u1ed9 th\u1ef1c qu\u1ea3n c\u0169 l\u00e0 7.417.570 h\u1ed9, 16.280.254 nh\u00e2n kh\u1ea9u, so v\u1edbi n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6 t\u0103ng th\u00eam 553.410 h\u1ed9, 2.002.214 nh\u00e2n kh\u1ea9u. Thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 63.731.229 quan, th\u1ea1ch, th\u1ea5t, c\u00e2n, so v\u1edbi n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6 t\u0103ng th\u00eam 3.465.209. Mong \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu ch\u1ec9, t\u1eeb nay l\u1ea5y s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 thu\u1ebf thu nh\u1eadp n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 6 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, h\u00e0ng n\u0103m so s\u00e1nh s\u1ed1 li\u1ec7u, ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u00ean S\u1eed qu\u00e1n.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[22] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;Theo \u300aH\u00e1n th\u01b0\u300b, Cao B\u00ecnh h\u1ea7u Ng\u1ee5y H\u1ed3ng v\u00ec t\u1ed9i c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn T\u01b0 M\u00e3 m\u00f4n trong t\u00f4ng mi\u1ebfu, b\u1ecb gi\u00e1ng t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t b\u1eadc. \u0110\u00e2y l\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a qua T\u01b0 M\u00e3 m\u00f4n trong mi\u1ebfu. Nay Th\u00e1i mi\u1ebfu c\u00f3 c\u1eeda ph\u1ee5 v\u00e0 c\u1eeda \u0111\u00f4ng, quan t\u1ebf v\u00e0o trai cung, c\u00e1ch \u0111i\u1ec7n \u0111\u00ecnh c\u00f2n xa, nh\u01b0ng h\u1eadu mi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u1eeda, m\u1ed7i khi t\u1ebf \u0111\u1ebf, h\u1ee3p t\u1ebf, th\u1ea7n ch\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111i qua \u0111\u00f3. H\u01a1n n\u1eefa, trai cung \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, ch\u1ec9 c\u00e1ch v\u00e0i b\u01b0\u1edbc, m\u00e0 c\u00e1c quan t\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 cung k\u00ednh. Mong t\u1eeb nay, Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 h\u00e0nh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u00f4ng Th\u00e1i mi\u1ebfu, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh, m\u1edf r\u1ed9ng l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Quan t\u1ebf g\u1eb7p m\u01b0a, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u d\u1eebng \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda, c\u00f2n l\u1ea1i theo nh\u01b0 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.<\/p>\n<p>[23] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0110\u1ea1i L\u00fd B\u00ecnh s\u1ef1 L\u00fd T\u01b0, Ph\u1ea1m Chi\u00eau c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u thi, Vua xem b\u00e0i thi th\u01a1 ph\u00fa, n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;L\u00fd \u0110\u1ecbch h\u01a1i kh\u00e1 h\u01a1n, L\u00fd T\u01b0, Ph\u1ea1m Chi\u00eau l\u1ea1i k\u00e9m h\u01a1n. L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n, L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Ph\u1ea1m Chi\u00eau l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u0111\u1ec1u Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n. Trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00ean ghi r\u00f5 \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Tr\u1eabm, \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft m\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, b\u00e3i b\u1ecf hai s\u1edf \u0110\u00f4ng T\u00e2y S\u1eb1n, chia c\u1ee7i kh\u00f4 cho c\u00e1c ban tr\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 2, v\u00ec tu s\u1eeda cung Chi\u00eau \u1ee8ng n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1eb7t s\u1edf \u0110\u00f4ng S\u1eb1n.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trao \u0111\u1ed5i c\u00f4ng v\u0103n v\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u, xin th\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[26] Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng hi\u1ec7u \u00fay Nh\u1ea1c Vinh c\u1ee7a qu\u00e2n Th\u1ea7n D\u0169ng \u0111\u00f3ng \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, b\u1eafn t\u00ean l\u00e0m ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, theo lu\u1eadt ch\u1ec9 ph\u1ea3i chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7u \u00fay kh\u00f4ng ph\u1ea3i do t\u1eadp luy\u1ec7n m\u00e0 l\u00e0m ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu x\u1eed theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e?&#8221;<\/i> \u0110\u1eb7c chi\u1ebfu ph\u1ea1t 50 ng\u00e0n ti\u1ec1n b\u1ed5ng \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1i.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 Ch\u00ednh v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Qu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u1ebf Ch\u00e2u. Vua cho r\u1eb1ng v\u00ec Nghi Ch\u00e2u \u0111ang d\u00f9ng binh, hai ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a H\u1ed3 Qu\u1ea3ng.<\/p>\n<p>[28] L\u00ea Long \u0110\u00ecnh t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Quy\u1ec1n An Nam T\u0129nh H\u1ea3i qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu, sai em l\u00e0 Hoan Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Minh S\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ho\u00e0ng Th\u00e0nh Nh\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, phong cho Long \u0110\u00ecnh l\u00e0m T\u0129nh H\u1ea3i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, ban t\u00ean l\u00e0 Ch\u00ed Trung, c\u1ea5p c\u1edd ti\u1ebft. L\u1ea1i truy phong L\u00ea Ho\u00e0n l\u00e0m Nam Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng, Minh S\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Quang, Minh S\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u d\u1ef1. Vua th\u1ea5y Th\u00e0nh Nh\u00e3 ng\u1ed3i xa, mu\u1ed1n n\u00e2ng ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a \u00f4ng l\u00ean, h\u1ecfi \u00fd T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n. \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng v\u00e0o tri\u1ec1u nh\u00e0 Chu, Vua Chu \u0111\u00e3i \u00f4ng b\u1eb1ng l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng khanh, Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng c\u1ed1 t\u1eeb, nh\u1eadn l\u1ec5 H\u1ea1 khanh r\u1ed3i v\u1ec1. N\u01b0\u1edbc ta v\u1ed7 y\u00ean ph\u01b0\u01a1ng xa, \u0111\u00e3i kh\u00e1ch s\u1ee9 \u01b0u h\u1eadu, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.&#8221;<\/i> B\u00e8n n\u00e2ng Th\u00e0nh Nh\u00e3 l\u00ean ng\u1ed3i d\u01b0\u1edbi h\u00e0ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ng\u0169 ph\u1ea9m.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c nh\u1ea7m Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng l\u00e0 T\u1eed S\u1ea3n, nay s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[29] S\u00f4ng tr\u00e0n \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, l\u00e0m h\u1ecfng \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng B\u00e1t T\u1ea3o, chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn s\u1eeda ch\u1eefa.<\/p>\n<p>[30] L\u1ec7nh cho c\u00e1c quan b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 tu\u1ea7n tra trong qu\u00e2n, xem x\u00e9t vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp binh s\u0129, ai c\u00f3 t\u00e0i d\u0169ng mu\u1ed1n gia nh\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf kinh th\u00e0nh th\u00ec cho ph\u00e9p t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u00e2u c\u1ea5p ti\u1ec1n trang b\u1ecb v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c mang gi\u00e1p th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean b\u00e1o l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c binh s\u0129 tinh nhu\u1ec7 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc nh\u00e2n vi\u1ec7c ph\u00f2ng h\u1ed9 \u0111\u1ebfn kinh, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 Vua h\u1ecfi chuy\u1ec7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u1edf l\u1ea1i b\u1ed5 sung v\u00e0o qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7. Vua th\u1ea5y qu\u00e2n l\u00ednh \u1edf hai l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, n\u00ean ra l\u1ec7nh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn r\u1ed9ng r\u00e3i.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y, giao cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng h\u1ecfi han d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, t\u00ecm hi\u1ec3u nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i, n\u1ebfu c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng tham kh\u1ea3o th\u00ec nhanh ch\u00f3ng b\u00e1o l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u0111\u00e0y ra L\u0129nh Ngo\u1ea1i, l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eb7c Nghi \u0111ang qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, Vua lo h\u1ecd s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u1ed5i lo\u1ea1n, b\u00e0n vi\u1ec7c d\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc, n\u00ean ra l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra.<\/p>\n<p>[32] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u c\u1eed binh s\u0129 \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u1eeb nay ngo\u00e0i kh\u1ea9u ph\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p th\u00eam 200 ti\u1ec1n, l\u1ea1i x\u00e2y th\u00eam nh\u00e0 \u1edf, m\u1ed7i m\u00f9a \u0111\u00f4ng cho h\u1ecd ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Vua th\u1ea5y binh s\u0129 \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c xa, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t n\u1eeda l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nu\u00f4i gia \u0111\u00ecnh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00f3i r\u00e9t, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n<p>[33] Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Kh\u1edfi t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c c\u01a1 quan khi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, xin cho h\u1ecd n\u00eau r\u00f5 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, lu\u1eadt l\u1ec7, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean. N\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng, th\u00ec ph\u1ea3i ph\u00e2n t\u00edch chi ti\u1ebft v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u1ee3p l\u00fd \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 th\u1ecb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn hai chi\u1ec1u, tr\u00ec ho\u00e3n vi\u1ec7c thi h\u00e0nh. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m ri\u00eang, xin cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, s\u1ebd x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng theo tri\u1ec1u \u0111i\u1ec3n; n\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ee3 h\u00e3i, c\u0169ng n\u00ean x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb9.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, chi\u1ebfu b\u1ecf thu\u1ebf c\u00e1 v\u00e0 g\u1ea1o \u1edf \u0111\u1ea7m \u0110\u1ea1i Thanh, huy\u1ec7n Du, ch\u00e2u \u0110\u00e0m.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Th\u01b0 B\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng n\u00e0y, Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn c\u00f9ng L\u01b0 Th\u00e0nh Qu\u00e2n \u0111em to\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh huy\u1ec7n Li\u1ec5u Th\u00e0nh. \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c H\u00e0n Minh, H\u1ee9a Qu\u00fd, H\u00e1c Duy H\u00f2a d\u1eabn h\u01a1n ngh\u00ecn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 ra ch\u1ed1ng c\u1ef1, Minh v\u00e0 Qu\u00fd t\u1eed tr\u1eadn, Duy H\u00f2a may m\u1eafn tho\u00e1t th\u00e2n. Th\u00e0nh Qu\u00e2n b\u00e8n ch\u1ea1y v\u1ec1 Nghi Ch\u00e2u, li\u1ec1n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p th\u1ea7n xin tha t\u1ed9i, th\u1ea7n x\u00e9t th\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, Ti\u1ebfn l\u1ea1i chi\u1ebfm Li\u1ec5u Th\u00e0nh, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea5p r\u00fat ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang l\u00e0 gian tr\u00e1, nh\u01b0ng Ti\u1ebfn \u0111\u00e3 xin nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean truy\u1ec1n chi\u1ebfu d\u1ee5 trong \u0111\u00e1m gi\u1eb7c, n\u1ebfu ch\u00fang c\u1edfi gi\u00e1p \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, s\u1ebd tha h\u1ebft t\u1ed9i v\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00eam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u0111\u1ea5t \u00cdch Ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, sai s\u1ee9 ban \u00e1o qu\u1ea7n cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u1edd kh\u1ea3i v\u00f4 danh t\u00e2u vi\u1ec7c, v\u00ec s\u1ee3 l\u1eddi t\u00e0 thuy\u1ebft nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 xen v\u00e0o. Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1eb3ng c\u00f3 ai d\u00e2ng l\u1eddi, c\u00e1c khanh n\u00ean th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, xem x\u00e9t vi\u1ec7c b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] Chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m sai h\u1ecda c\u00f4ng \u0111i c\u00e1c l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu H\u00e0n l\u00e2m sai h\u1ecda c\u00f4ng \u0111i c\u00e1c l\u1ed9, ch\u1eef 'h\u1ecda' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 27\/15, s\u00e1ch Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 5 Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-9\" href=\"#footnote-236-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, v\u1ebd h\u00ecnh th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng, kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, m\u1ed7i khi ph\u00e1t binh \u0111\u1ed3n th\u00fa, di chuy\u1ec3n thu\u1ebf m\u00e1, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n tra c\u1ee9u.<\/p>\n<p>[40] Sai s\u1ee9 tu s\u1eeda mi\u1ebfu T\u00e2y Nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u01b0a ra s\u00e1u vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p, ch\u1ec9 v\u00e0o m\u1ed9t vi\u1ec7c n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, ch\u1ecdn l\u1ef1a quan l\u1ea1i, Tr\u1eabm kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn. \u0110i\u1ec1u lo l\u1eafng l\u00e0 quan l\u1ea1i x\u1eed \u00e1n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan \u1ee9c t\u1ee9c th\u00ec g\u00e2y ra tai h\u1ecda. Nay vi\u1ec7c qu\u00e2n d\u00e2n tuy c\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nh\u01b0ng \u0111\u1ea5t xa kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft. Ti\u00ean \u0111\u1ebf t\u1eebng ch\u1ecdn tri\u1ec1u th\u1ea7n l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00e1c l\u1ed9, nay c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i, v\u1eabn d\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m ph\u00f3, tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y sai Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ch\u1ecdn quan, li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean v\u00e0o trong d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00e0ng c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, h\u00e3y ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch h\u00f2a nh\u00e3 v\u00e0 ki\u00ean \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady, Vua t\u1ef1 ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng, L\u00fd Quy\u1ec1n, L\u00fd C\u1eadp<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u1ea7n Lu\u00e2n'.\" id=\"return-footnote-236-10\" href=\"#footnote-236-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o, \u0111\u1ec1u tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00e1i \u0111i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u01a1i, h\u1ecd chuy\u00ean tr\u00e1ch xem x\u00e9t vi\u1ec7c giam c\u1ea7m, x\u00e9t l\u1ea1i h\u1ed3 s\u01a1 \u00e1n. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp hay t\u1ee5 h\u1ed9i. M\u1ed7i tu\u1ea7n, b\u1ed9 ph\u1eadn ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh t\u00f9 nh\u00e2n, th\u1ee9 t\u1ef1 x\u00e9t h\u1ecfi, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra v\u00e0 \u0111\u1ed1c th\u00fac. Nh\u1eefng v\u1ee5 giam gi\u1eef l\u00e2u ng\u00e0y th\u00ec ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn x\u00e9t h\u1ecfi. Nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n x\u1eed oan sai th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 x\u00e9t l\u1ea1i, h\u1eb7c t\u1ed9i quan l\u1ea1i v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o. C\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng, n\u1ebfu ch\u00e2u x\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0111\u00e3 qua chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00ea chu\u1ea9n m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, \u0111\u1ec1u ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 x\u1eed l\u00fd. Quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o, n\u1ebfu ai d\u00e1m che gi\u1ea5u s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. L\u1ea1i ban cho \u00e1o t\u00eda, nhi\u1ec7m k\u1ef3 ba n\u0103m, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, b\u1eb1ng v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Trong cung c\u1ea5p gi\u1ea5y \u1ea5n ng\u1ef1 ti\u1ec1n l\u00e0m s\u1ed5 ghi ch\u00e9p th\u00e0nh t\u00edch, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ghi danh, khi h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd kh\u1ea3o s\u00e1t, b\u00e0n c\u00f4ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu h\u00ecnh ng\u1ee5c oan sai m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n, quan l\u1ea1i bu\u00f4ng l\u1ecfng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ea5u tr\u00ecnh, c\u1ed1 t\u00ecnh tr\u1ed1n tr\u00e1nh th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[42] L\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u00fac 20 \u1ea5n, c\u1ea5p cho c\u00e1c quan x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf kinh \u0111\u00f4, kh\u1eafc ch\u1eef <i>&#8220;L\u01b0\u1ee1ng Kinh Ph\u1ee5ng S\u1ee9&#8221;<\/i>. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u1ea5n \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ch\u1eef <i>&#8220;Ph\u1ee5ng S\u1ee9&#8221;<\/i>, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t trong ngo\u00e0i, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0 s\u1ee9, Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, khi ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m tr\u1edf v\u1ec1, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y l\u00fd l\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc. Vua cho r\u1eb1ng khi d\u1eabn ki\u1ebfn c\u00f3 l\u00fac kh\u00f4ng nh\u1edb h\u1ebft l\u00fd l\u1ecbch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng lao l\u00e2u n\u0103m c\u1ea7n th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y. <i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c th\u00e1ng b\u1ea3y)<\/i>.<\/p>\n<p>[44] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai N\u1ed9i th\u1ecb Di\u00eam V\u0103n Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea thu\u1ed9c Nghi Ch\u00e2u, Dung Ch\u00e2u, ph\u1ea3i qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ed9 t\u1ed9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ee3i khi gi\u1eb7c y\u00ean s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ec1u v\u00e2ng chi\u1ebfu, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, sai s\u1ee9 tu s\u1eeda th\u00e1p T\u0103ng Gi\u00e0 \u1edf T\u1ee9 Ch\u00e2u, c\u1ea5p c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng t\u1eeb trong cung.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean, Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, c\u00e1c T\u01b0 s\u1ee9, n\u1ebfu b\u1ecb b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9 t\u1eeb ba ng\u00e0y tr\u1edf l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ecb b\u1ec7nh' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ecb b\u1ec7nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda\" id=\"return-footnote-236-11\" href=\"#footnote-236-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, th\u00ec N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh s\u1ebd sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a Th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 b\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nh\u1eadn b\u1ec7nh nh\u1eb9, xin kh\u00f4ng d\u00f9ng th\u1ea7y thu\u1ed1c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t trong \u00e2n \u0111i\u1ec3n, n\u00ean \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf n\u00e0y.<\/p>\n<p>[48] Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n h\u1eadu, khi\u00eam t\u1ed1n, ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng ai, v\u1ed1n c\u00f3 b\u1ec7nh m\u1eaft, th\u01b0\u1eddng xin ngh\u1ec9. Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm khi c\u00f2n \u1edf \u0110\u00f4ng cung, t\u1eebng th\u1ea5y th\u1ea7y thu\u1ed1c ch\u1eefa m\u1eaft n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec7nh m\u1eaft trong ngo\u00e0i, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i m\u00e0ng m\u1eaft gi\u00e0 c\u1ee9ng, g\u1ea1t \u0111i r\u1ed3i gi\u1eef l\u1ea1i, th\u00ec d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 l\u00e2u d\u00e0i. N\u1ebfu m\u00e0ng m\u1eaft c\u00f2n non, g\u1ea1t \u0111i s\u1ebd m\u1ecdc l\u1ea1i, m\u1ecdc l\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1 h\u1ee3p l\u00fd, khanh n\u00ean ghi nh\u1edb.&#8221;<\/i> S\u00f9ng Hu\u1ea5n l\u1ea1y t\u1ea1, t\u1eeb \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ec1 Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. B\u1ec7nh n\u1eb7ng, xin ngh\u1ec9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n tr\u0103m ng\u00e0y, c\u1ee9 m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n, c\u00e1c ty t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[49] \u0110\u1eb7t c\u01a1 quan Qu\u1ea3n c\u00e2u v\u00e3ng lai qu\u1ed1c t\u00edn ty, sai T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Li\u00eam ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ea3 ban ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n v\u00e0 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi K\u1ef3 Ch\u00ednh M\u1eabn ph\u1ee5 tr\u00e1ch. T\u1eeb khi Khi\u1ebft \u0110an gi\u1ea3ng h\u00f2a, h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 giao h\u1ea3o, Th\u1eeba H\u00e0n b\u1eaft \u0111\u1ea7u chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1eadp ra s\u1edf b\u00e0i bi\u1ec7n l\u1ec5 t\u00edn, \u0111\u1ebfn nay th\u00ec \u0111\u1eb7t c\u01a1 quan, \u0111\u00fac \u1ea5n.<\/p>\n<p>[50] S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc B\u1ed3 \u0110oan d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y s\u1ee9 gi\u1ea3 Chi\u00eam Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng hai con ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 hai l\u00e1 c\u1edd l\u1edbn, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo l\u1ec7.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan cho r\u1eb1ng B\u1ed3 \u0110oan \u1edf d\u01b0\u1edbi Chi\u00eam Th\u00e0nh, xin ban n\u0103m l\u00e1 c\u1edd nh\u1ecf nhi\u1ec1u m\u00e0u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng khi d\u1eabn \u0111\u1ed1i quan l\u1ea1i \u1edf Th\u1ea9m quan v\u00e0 Tam ban, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 ba ng\u01b0\u1eddi, s\u1ed1 quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng qu\u00e1 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u1ed7i lo\u1ea1i kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, s\u1ed1 s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u1eabn \u0111\u1ed1i \u1edf Tam ban t\u0103ng l\u00ean n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u0103ng l\u00ean m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan th\u01b0\u1eddng t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do quan ch\u1ee7 ph\u00e1n chuy\u00ean t\u00e2m l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00ec c\u00e0ng b\u1ecb c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi l\u00e0m phi\u1ec1n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd ph\u1ea3i li\u00eam khi\u1ebft, h\u00e1 l\u1ea1i dung t\u00fang cho s\u1ef1 may r\u1ee7i?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n xem b\u1ea3n m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch qu\u00e2n th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea3o l\u00ean Vua, Vua xem kh\u1eafp. V\u00e0o t\u1ee9 kh\u1ed1 xem s\u00e1ch v\u1edf, b\u1ea3o t\u1ec3 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c so\u1ea1n s\u00e1ch l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng Th\u1ef1c l\u1ee5c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc v\u1eabn c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t.&#8221;<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1eed th\u1ea7n ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, c\u1ea7n ph\u1ea3i chi ti\u1ebft \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u1ea7n tham gia bi\u00ean so\u1ea1n Th\u1ef1c l\u1ee5c Th\u00e1i T\u00f4ng, ph\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 ghi v\u00e0o s\u00e1ch th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u01b0\u1eddng xa n\u1eafng n\u00f3ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i.<\/p>\n<p>[54] Sau khi ng\u1eebng chi\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c nu\u00f4i ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia hao t\u1ed1n nhi\u1ec1u, h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i chi ph\u00ed l\u1ee5a l\u00e0, tuy mua \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u01b0ng t\u1ed5n th\u1ea5t c\u0169ng l\u1edbn. Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c l\u1eadp qu\u1ea7n m\u1ee5c l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, nay c\u00f3 k\u1ebb n\u00f4ng c\u1ea1n cho r\u1eb1ng ng\u1ef1a kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch, th\u00ec c\u0169ng n\u00ean gi\u1ea3i t\u00e1n binh s\u0129 v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng.&#8221;<\/i> \u00d4ng so\u1ea1n b\u00e0i <i>&#8220;Qu\u1ea7n m\u1ee5c ngh\u1ecb&#8221;<\/i> d\u00e2ng l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'Qu\u1ea7n m\u1ee5c ngh\u1ecb', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 160 Binh kh\u1ea3o v\u00e0 \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 149 M\u00e3 ch\u00ednh \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u00e1m m\u1ee5c ngh\u1ecb'.\" id=\"return-footnote-236-12\" href=\"#footnote-236-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 \u1edf \u0110\u1ea1i Danh gi\u00e1m.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, l\u1ec7nh cho Nghi\u00eau T\u1ea9u ki\u00eam nhi\u1ec7m. Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u1ed1n l\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, \u0111\u1ebfn khi n\u1eafm Khu m\u1eadt th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c n\u00e0y. L\u00fac \u0111\u00f3, N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf g\u1ea7n Vua, l\u1ea1i c\u00f9ng Th\u1eeba H\u00e0n li\u00ean quan c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u00ean tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn b\u00e0n t\u00e1n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c qu\u00e2n, n\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ed5ng qu\u1ea3n, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'tr\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-13\" href=\"#footnote-236-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Nghi\u00eau T\u1ea9u sau \u0111\u00f3 v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ed9 nhi\u1ec1u, xin ch\u1ec9 k\u00fd ki\u1ec3m tra, c\u00f2n c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 giao cho S\u1ee9 ph\u00f3, Ph\u00e1n quan \u0111\u00f3ng d\u1ea5u thi h\u00e0nh, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t Ph\u00e1n quan n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u00eam Ph\u00e1n quan v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, nay g\u1ed9p ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu H\u00e0 Vinh l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y, v\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111ang qu\u1ea5y nhi\u1ec5u.<\/p>\n<p>[56] Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan xem x\u00e9t c\u00e1c quan l\u1ea1i trong b\u1ed9 m\u00ecnh c\u00f3 vi ph\u1ea1m hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng ch\u01b0a khen ng\u1ee3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi xa nghe th\u1ea5y, c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 t\u00ecm l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i s\u1ee3 nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc sinh s\u1ef1.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 quan l\u1ea1i t\u00e0i n\u0103ng, c\u0169ng cho ti\u1ebfn c\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan bi\u00ean so\u1ea1n s\u1ef1 t\u00edch qu\u00e2n th\u1ea7n l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd L\u01b0u Qu\u00e2n, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u0103ng th\u00eam 5.000 ti\u1ec1n, v\u00ec T\u00f2ng D\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n s\u00e1ch ch\u0103m ch\u1ec9 m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng l\u1ea1i \u00edt h\u01a1n \u0111\u1ed3ng li\u00eau.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ch\u00e2u Ho\u00e0nh b\u00e1o c\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u0169 d\u00e2ng cao, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng doanh tr\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu c\u1ea5p ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, phong H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u1ec1n Duy Tr\u1ecb l\u00e0m H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng h\u00e0ng th\u00e1ng m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"'M\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'm\u1ed9t tri\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 57-26 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 480, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Duy Tr\u1ecb ghi l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi v\u1ea1n', t\u1ee9c 'm\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n'.\" id=\"return-footnote-236-14\" href=\"#footnote-236-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, v\u00e0 cho ph\u00e9p \u00f4ng \u1edf nh\u00e0 d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh. L\u00fac \u0111\u00f3, em trai c\u1ee7a Duy Tr\u1ecb l\u00e0 Th\u00e1i b\u1ed9c Thi\u1ebfu khanh Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0i lu\u1eadn \u300aTh\u00e1nh \u0111\u1ee9c lu\u1eadn\u300b, Vua xem xong, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;Duy Di\u1ec5n c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00e1ng khen, l\u1ea1i l\u00e0 qu\u00fd t\u1ed9c c\u00f4ng v\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ch\u00fa t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i, n\u00ean ghi l\u1ea1i t\u00ean \u00f4ng \u1ea5y, v\u00e0 giao b\u00e0i lu\u1eadn n\u00e0y cho S\u1eed qu\u00e1n l\u01b0u gi\u1eef.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecd Ti\u1ec1n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi trung thu\u1eadn, con ch\u00e1u \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m. Nghe n\u00f3i Duy Tr\u1ecb kh\u00e1 ngh\u00e8o kh\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nh\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-236-15\" href=\"#footnote-236-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, c\u00e0ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[60] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ea5t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7 giao cho Tam ty mua \u0111\u1eadu v\u00e0 l\u00faa m\u00ec. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, \u0111\u1eadu v\u00e0 l\u00faa m\u00ec r\u1ea5t r\u1ebb, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u t\u00edch tr\u1eef, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thu mua \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 n\u00f4ng d\u00e2n.<\/p>\n<p>[61] Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u r\u1eb1ng, tang l\u1ec5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu Trang M\u1ee5c \u0111\u00e3 qua l\u00e2u, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a thu v\u00e0 c\u1eed nh\u1ea1c. Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9, sau \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo \u300aT\u1ea3 th\u1ecb Xu\u00e2n thu\u300b, sau khi Ho\u00e0ng h\u1eadu M\u1ee5c c\u1ee7a Chu C\u1ea3nh V\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c an t\u00e1ng, b\u1ecf tang ph\u1ee5c r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c. Th\u00fac H\u01b0\u1edbng n\u00f3i: &#8216;M\u1edf ti\u1ec7c vui s\u1edbm qu\u00e1, l\u00e0 tr\u00e1i l\u1ec5&#8217;. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ee7 th\u00e1ng n\u00ean n\u00f3i l\u00e0 qu\u00e1 s\u1edbm. Ho\u00e0ng h\u1eadu Chi\u00eau \u0110\u1ee9c nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng b\u0103ng h\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 11 n\u0103m Trinh Nguy\u00ean th\u1ee9 2, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 3 th\u00ec th\u1ea7n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p t\u00e1ng v\u00e0o mi\u1ebfu, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 4, \u0110\u1ee9c T\u00f4ng ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Ch\u00ednh, l\u00e0m l\u1ec5 phong Th\u00e1i \u00fay L\u00fd Th\u1ecbnh. Theo \u300aKhai Nguy\u00ean l\u1ec5\u300b, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ra v\u00e0o l\u1ec5 phong Tam c\u00f4ng, c\u1eed nh\u1ea1c Th\u01b0 H\u00f2a. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 c\u00f3 ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c theo c\u1ed5 l\u1ec7 m\u00e0 c\u1eed nh\u1ea1c.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. C\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin, Vua ban chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c n\u01a1i trai ti\u1ebfu trong n\u1ed9i \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec7n nh\u01b0 H\u00e0m Quang \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c kho v\u1ee5 tuy\u00ean s\u00e1ch v\u1eadt li\u1ec7u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1eaft kho v\u1ee5 ghi r\u00f5 t\u00ean v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, k\u00fd t\u00ean, c\u00e1c ty m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t. Sau khi c\u1ea5p ph\u00e1t xong, ph\u1ea3i \u0111\u00ednh k\u00e8m v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a n\u1ed9i th\u1ea7n, ni\u00eam phong g\u1eedi \u0111\u1ebfn Tam ty \u0111\u1ec3 l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, m\u1ed7i tu\u1ea7n l\u00e0m hai b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean n\u1ed9i \u0111\u00ecnh, m\u1ed9t b\u1ea3n l\u01b0u l\u1ea1i, m\u1ed9t b\u1ea3n g\u1eedi xu\u1ed1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, N\u1ed9i t\u1ec9nh \u0111\u00f3ng d\u1ea5u, l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ec3 thanh to\u00e1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng chi\u1ebfu gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c tang l\u1ec5, sau khi c\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u00e0n t\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 's\u1ef1' trong c\u00e2u 'k\u00ec ph\u1ee5ng chi\u1ebfu gi\u00e1m t\u00e1ng gi\u1ea3 s\u1ef1 t\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 5-34, h\u00ecnh ph\u00e1p 2-7 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-236-16\" href=\"#footnote-236-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, c\u0169ng ph\u1ea3i ghi r\u00f5 chi ph\u00ed t\u00e2u l\u00ean, sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n g\u1eedi \u0111\u1ebfn Ty b\u1eb1ng do c\u1ee7a Tam ty \u0111\u1ec3 kh\u00e1m nghi\u1ec7m, theo nh\u01b0 quy \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n y\u00eau c\u1ea7u v\u1eadt li\u1ec7u trong n\u1ed9i \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u do Ty \u0111\u00f4 tri kh\u00e1m nghi\u1ec7m v\u00e0 thanh to\u00e1n, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n h\u01a1n n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a xong. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ra l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Tam ty b\u00e0n \u0111\u1ecbnh quy ch\u1ebf n\u00e0y, r\u1ed3i \u0111\u01b0a ra m\u1ea5y quy\u1ec3n s\u1ed5 s\u00e1ch do N\u1ed9i t\u1ec9nh ph\u00ea duy\u1ec7t cho c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n xem, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c ty vi\u1ebft ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8220;<\/i>Trong cung d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng vi\u1ec7c ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed trong cung c\u1ea5m ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'cung' trong c\u00e2u 'ph\u00e0m cung c\u1ea5m t\u1ec9nh ph\u00ed \u0111a th\u1eed lo\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u00ecnh ph\u00e1p 2-8 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-17\" href=\"#footnote-236-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y vi\u1ec7c chi ph\u00ed v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh \u1edf kinh th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, Tam ty kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t h\u1ebft, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u1eddng s\u1ef1 t\u00e0i v\u00e0 Ty b\u00e1t t\u00e1c m\u1ed7i ng\u00e0y ph\u1ea3i ghi r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh chi ti\u00eau d\u00e2ng l\u00ean. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n t\u00e2u r\u1eb1ng x\u00e0 nh\u00e0 c\u1ee7a quan x\u00e1 b\u1ecb g\u00e3y, mong \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ch\u1ec9 thay th\u1ebf, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u1edbi bi\u1ebft c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e3ng ph\u00ed. B\u1edfi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c mua g\u1ed7 \u1edf Quan T\u00e2y, qu\u00e2n d\u00e2n r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ea5m, t\u1ec7 n\u1ea1n s\u1ebd c\u00e0ng nhi\u1ec1u.&#8221;<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea5y Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169; Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Th\u1eafng ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea ki\u00eam Chi\u00eau ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, Giang Ho\u00e0i \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, sung ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1u do b\u00e0n \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 tr\u00e0 m\u00e0 thu\u1ebf n\u0103m t\u0103ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(L\u00fac \u0111\u00f3 Ph\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n m\u1edbi th\u0103ng ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[64] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 thu\u1ebf kho\u00e1 h\u00e0ng n\u0103m: n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean d\u00f9ng ph\u00e9p c\u0169 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 5.690.000 quan, n\u0103m th\u1ee9 hai d\u00f9ng ph\u00e9p m\u1edbi thu \u0111\u01b0\u1ee3c 4.100.000 quan, n\u0103m th\u1ee9 ba thu \u0111\u01b0\u1ee3c 2.850.000 quan. L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng l\u1ee3i \u00edch t\u0103ng th\u00eam, v\u1ed1n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u00edt m\u00e0 c\u00f3 l\u00e3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 thu\u1ebf kho\u00e1 th\u1ef1c t\u1ebf, c\u00f2n s\u1ed1 ti\u1ec1n thi\u1ebfu h\u1ee5t ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ec1n \u1ea3o. Do \u0111\u00f3, L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, v\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho Tam ty thi h\u00e0nh ph\u00e9p m\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, nh\u01b0ng trong l\u1eddi t\u1ef1a c\u1ee7a L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u1ec1 quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e9p tr\u00e0 l\u1ea1i n\u00f3i: tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 738.005 quan, t\u1eeb khi \u0111\u1ed5i ph\u00e9p, hai n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 7.092.965 quan. Con s\u1ed1 n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi tr\u00ean, l\u1eddi t\u1ef1a vi\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 2, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u00f4n C\u1eadn v\u00e0 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n tu s\u1eeda l\u1ea1i \u300aTh\u1eadp \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed3\u300b, nh\u01b0ng s\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[66] Ban chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf th\u01b0\u1edfng cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng, giao cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed7i khi d\u00f9ng binh, c\u1ee9 theo quy ch\u1ebf m\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho vi\u1ec7c ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u1edf H\u00e0 S\u00f3c, c\u00f3 k\u1ebb ch\u00e9m \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed7i khi c\u1eed t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i nghi\u00eam c\u1ea5m. N\u00ean sai L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan m\u1edbi thay ch\u1ee9c \u1edf L\u0129nh Nam, n\u1ebfu khi t\u1ea1i ch\u1ee9c bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m y\u1ebfu, d\u00f9 \u0111\u00e3 h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c, cho c\u00f9ng v\u1edbi quan m\u1edbi c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn khi gi\u1eb7c y\u00ean m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p>[68] Ban cho Kh\u1ed5ng Th\u00e1nh H\u1eefu, ch\u00e1u \u0111\u1eddi th\u1ee9 46 c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, h\u1ecdc v\u1ecb \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n. Th\u00e1nh H\u1eefu l\u00e0 con trai c\u1ee7a Di\u00ean Th\u1ebf T\u1eed, t\u00ean l\u00e0 Nghi T\u00f4n.<\/p>\n<p>[69] Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Thi\u1ec7u Di\u1ec7p t\u1eebng b\u1ea3o ti\u1ebfn Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd T\u00f9y th\u0103ng ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 cho r\u1eb1ng Di\u1ec7p ph\u1ea3i li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i, n\u00ean b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan. Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n b\u00e1c b\u1ecf, n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u00e2n x\u00e1 th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t.&#8221;<\/i> \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u00f9y tuy x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u00e2n x\u00e1, nh\u01b0ng vi\u1ec7c quan l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 kh\u00f4ng n\u1eb1m trong ph\u1ea1m vi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1. Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n n\u00f3i: <i>&#8220;M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o v\u00ec ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n C\u1eed n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u00fd, d\u1eabn chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m t\u1eeb t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y xu\u1ed1ng \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, Di\u1ec7p c\u0169ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed theo tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu cho H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 c\u00f9ng c\u00e1c quan b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng Di\u1ec7p v\u00e0 V\u0103n B\u1ea3o \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i. Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Chu T\u1ed1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ef1 t\u00e2u l\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Di\u1ec7p v\u00ec T\u00f9y m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, T\u00f9y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i th\u00ec Di\u1ec7p c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1eb1m trong ph\u1ea1m vi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u1ebfu g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n hi\u1ec7u l\u1ef1c.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ea5y Di\u1ec7p v\u1eeba t\u1eeb L\u0129nh Bi\u1ec3u tr\u1edf v\u1ec1, n\u00ean x\u1eed theo h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb9, ch\u1ec9 h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00e1c quan x\u00e9t \u00e1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[70] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, ki\u00eam Qu\u1ed1c t\u1eed T\u1ebf t\u1eedu H\u00ecnh B\u00ednh, v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu \u0111i l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n, v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng qu\u00ea c\u0169 \u1edf T\u00e0o Ch\u00e2u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 th\u0103m qu\u00ea nh\u00e0, \u0111\u1ee3i sang n\u0103m d\u1ef1 l\u1ec5 Giao nh\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Giao nh\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Giao l\u1ec5', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-236-18\" href=\"#footnote-236-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. Vua cho ng\u1ed3i, an \u1ee7i r\u1ed3i b\u1ea3o B\u00ednh: <i>&#8220;Khanh c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea3n ch\u00e2u, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i xin ph\u00e9p?&#8221;<\/i> B\u00ednh l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7, H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u c\u00f9ng l\u00e0m quan trong ph\u1ee7, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.&#8221;<\/i> Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, li\u1ec1n phong l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, qu\u1ea3n l\u00fd T\u00e0o Ch\u00e2u, ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169, d\u1eddi ban th\u1ee9 l\u00ean tr\u00ean H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129. Ng\u00e0y v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c v\u00e0 \u0111ai v\u00e0ng. H\u00f4m \u1ea5y, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n d\u1ef1 y\u1ebfn \u1edf S\u00f9ng H\u00f2a \u0111i\u1ec7n, Vua l\u00e0m hai b\u00e0i th\u01a1 ban cho, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 y\u1ebfn \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 h\u1ecda l\u1ea1i. B\u00ednh nh\u00ecn b\u1ee9c v\u1ebd Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u00e0 L\u1ec5 k\u00fd tr\u00ean t\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 v\u00e0o thi\u00ean Trung Dung n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e0m tr\u1ecb qu\u1ed1c gia thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 ch\u00edn \u0111i\u1ec1u kinh \u0111i\u1ec3n.&#8221;<\/i> R\u1ed3i tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea1i \u00fd, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn. Khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ec5n \u0111\u01b0a, b\u00e0y ti\u1ec7c \u1edf Nghi Xu\u00e2n uy\u1ec3n. Vi\u1ec7c H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb B\u00ednh.<\/p>\n<p>[71] D\u00f9ng Th\u1ecb c\u1ea5m, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ebf, Chi\u00eau l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Vinh l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan; C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tri Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n l\u00e0 Nh\u00e2m C\u00e1t, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u Dung, Li\u1ec5u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd \u0111\u1ec1u l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan; Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Gi\u00e1m \u00e1p tr\u1ea1i Thi\u00ean H\u00e0 l\u00e0 Ti\u1ec1n C\u00e1t l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, r\u1ed3i ban cho g\u1ea5m b\u00e0o, \u0111ai b\u1ea1c, kh\u00ed v\u1eadt, ti\u1ec1n l\u1ee5a, l\u1ea1i ban ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129, v\u00e0 l\u1ec7nh k\u00ea t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u Ngh\u1ecb \u0111\u00e1nh Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n, trong th\u00e0nh c\u1ed1 th\u1ee7, gi\u1eb7c r\u00fat r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p nhi\u1ec1u ng\u00e0y, Th\u1ee7 Vinh \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u00e1p. L\u1ea1i \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i Thi\u00ean H\u00e0, qu\u00e2n trong tr\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt, C\u00e1t b\u1ed1 tr\u00ed nghi\u00eam ch\u1ec9nh, li\u1ec1n xu\u1ea5t k\u00edch, l\u1ea1i \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb trong gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, n\u00f3i b\u1ecdn hung \u00e1c b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ph\u1ea7n l\u1edbn tan r\u00e3, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ly t\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Tri Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n T\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ee9c t\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6, gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh th\u00e0nh, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p Tri Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n Nh\u00e2m C\u00e1t \u0111\u00e1nh b\u1ecdn gi\u1eb7c, thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u00e1p. Ch\u1ec9 c\u00e1ch nhau m\u1ed9t th\u00e1ng, Ho\u00e0i Vi\u1ec5n qu\u00e2n kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u00e9m b\u1eaft c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau, nghi r\u1eb1ng ng\u00e0y 19 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u c\u00f4ng, ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, th\u1ef1c ra l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c. Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3 t\u00ean T\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, m\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, nghi r\u1eb1ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 l\u1ed7i. Nay ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c th\u00e1ng n\u00e0y ch\u00e9p v\u00e0o, b\u1ecf vi\u1ec7c th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tr\u1eabm \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u vi\u1ec7c, tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u1edd kh\u1ea3i v\u00f4 danh, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec7 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i nhi\u1ec1u, d\u1ea7n d\u1ea7n th\u00e0nh ra l\u1eddi gi\u00e8m pha. H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec sao kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0n h\u1eb7c? G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Th\u00edch Lu\u00e2n \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua li\u1ec1n \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Lu\u00e2n cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Lu\u00e2n cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf xa kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7n t\u1ea5u, nh\u01b0ng t\u1eeb khi ban chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf. Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c quan qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 c\u00f4ng b\u1eb1ng, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 h\u1ecd ng\u1ea7m k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, \u00e2m th\u1ea7m h\u00e3m h\u1ea1i l\u1eabn nhau. Tr\u1eabm ngh\u0129 thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh c\u00f2n non k\u00e9m, th\u01b0\u1eddng lo ch\u00ednh s\u1ef1 c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00f2ng th\u00e0nh mong c\u1ea7u tr\u1ecb an, m\u00e0 c\u00f2n th\u01b0\u1eddng lo s\u1ee3. C\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc th\u00edch d\u00f9ng binh \u0111ao, l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, m\u00ea \u0111\u1eafm thanh s\u1eafc, ham m\u00ea xa x\u1ec9, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i l\u1edbn, Tr\u1eabm quy\u1ebft kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf. B\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n vi\u1ec7c, n\u1ebfu l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i m\u00e0 m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e1m n\u00f3i, th\u00ec \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng l\u1eddi gi\u00e8m pha, th\u00e1nh \u00fd v\u1ed1n kh\u00f4ng b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u00f2n \u00edt<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'sai' nguy\u00ean l\u00e0 'pha', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-19\" href=\"#footnote-236-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, c\u0169ng n\u00ean l\u01b0u \u00fd xem x\u00e9t.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i l\u00ean \u0111i\u1ec7n m\u1ed9t hai l\u1ea7n, li\u1ec1n mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n hu\u1ec7. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c t\u1edd t\u1ea5u trong ngo\u00e0i, n\u1ebfu theo \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u n\u00ean giao cho c\u01a1 quan x\u00e9t h\u1ecfi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Lu\u00e2n t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u1eadu, c\u1ea9n th\u1eadn, c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n, t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] Th\u01b0 B\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00f3 d\u00e2n t\u1eeb trong \u0111\u00e1m gi\u1eb7c tr\u1ed1n v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u01b0 Th\u00e0nh Qu\u00e2n, Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi v\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n chia r\u1ebd, b\u1ecf ch\u1ea1y kh\u1ecfi Nghi Ch\u00e2u, d\u00ecm ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu trong gia quy\u1ebfn n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi xu\u1ed1ng s\u00f4ng, d\u1eabn theo ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y v\u1ec1 ph\u00eda Li\u1ec5u Ch\u00e2u, T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ecbnh c\u1ed1 th\u1ee7 Dung Qu\u1ea3n \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u. Khi m\u1edbi \u0111\u1ebfn Li\u1ec5u Ch\u00e2u, b\u1ecb s\u00f4ng ng\u0103n kh\u00f4ng qua \u0111\u01b0\u1ee3c, Tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng D\u1ee5c th\u1ea5y gi\u1eb7c li\u1ec1n b\u1ecf ch\u1ea1y, th\u00e0nh b\u1ecb h\u00e3m. L\u1ea1i n\u00f3i Th\u00e0nh Qu\u00e2n ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, \u0111\u00eam l\u00e9n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, \u0111\u1ebfn s\u00f4ng th\u1ea5y thuy\u1ec1n nh\u1ecf n\u00ean l\u1ea1i quay v\u1ec1.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Li\u1ec5u Ch\u00e2u \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u00f4ng ng\u0103n, quan l\u1ea1i sao l\u1ea1i h\u00e8n nh\u00e1t \u0111\u1ebfn th\u1ebf? Ch\u1eafc l\u00e0 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang t\u00e0i n\u0103ng. Tr\u1eabm lo r\u1eb1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi v\u00ec qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u00f9ng m\u1ea1nh m\u00e0 khinh th\u01b0\u1eddng gi\u1eb7c, ch\u00fang g\u1eb7p qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1eaft s\u1ebd b\u1ecf ch\u1ea1y, tuy n\u00ean \u0111u\u1ed5i theo nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c. H\u01a1n n\u1eefa, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m tr\u1edf hay b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, \u0111\u01b0\u1eddng xa hay g\u1ea7n, n\u1ebfu qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi th\u00ec vi\u1ec7c c\u00e0ng \u0111\u00e1ng lo<a class=\"footnote\" title=\"'Vi\u1ec7c' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 25 'Nghi Ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn chi bi\u1ebfn' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-236-20\" href=\"#footnote-236-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>. Qu\u00e2n \u0111i xa, n\u00ean gi\u1eef k\u1ebf v\u1ea1n to\u00e0n. Nay th\u1ebf gi\u1eb7c ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f9ng qu\u1eabn, r\u1ed3i s\u1ebd t\u1ef1 tan v\u1ee1.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n sai s\u1ee9 \u0111em chi\u1ebfu th\u01b0 d\u1ee5 b\u1ecdn L\u1ee3i D\u1ee5ng.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u l\u00e0 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t t\u0103ng c\u01b0\u1eddng x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y, s\u1eeda ch\u1eefa kh\u00ed gi\u00e1p, t\u1eadp h\u1ee3p thuy\u1ec1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 thuy\u1ec1n \u0111ao ng\u01b0 c\u1ee7a tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0110\u00f4ng T\u00e2y H\u1ea3i<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u00f4ng' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-236-21\" href=\"#footnote-236-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, \u0111\u00f3ng gi\u1eef c\u1eeda h\u1ebbm \u0110oan Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c bi\u1ebft c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn xu\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng. B\u00e8n d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0 Thu\u1eadn ph\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"'Thu\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ed9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-236-22\" href=\"#footnote-236-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u. Th\u01b0 B\u00f4n sai N\u1ed9i th\u1ecb Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn d\u1eabn m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n, g\u1ea5p \u0111\u01b0\u1eddng \u0111u\u1ed5i theo.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u1ea1i Ngo\u00e3 \u0110\u00ecnh b\u1ecb \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu tu s\u1eeda ch\u00ednh s\u1eed c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng. T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f9ng tu qu\u1ed1c s\u1eed. N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, khi T\u1ea5t S\u0129 An qua \u0111\u1eddi, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n ch\u1ec9 gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u1ea5y ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 quy\u1ec1n l\u0129nh s\u1eed qu\u00e1n s\u1ef1. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, tuy ch\u01b0a ki\u00eam gi\u00e1m tu, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c s\u1eed quan nh\u01b0 c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1edbi ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ecbnh danh.<\/p>\n<p>[76] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, l\u1ea5y Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Ty phong lang trung \u0110\u1ed7 H\u1ea1o l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu sung ch\u1ee9c, x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, nh\u01b0ng h\u01a1i l\u00f9i l\u1ea1i. C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u00e3 V\u0103n Tr\u1ecdng, L\u00e3 H\u1eefu Chi c\u00f9ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129. V\u0103n Tr\u1ecdng c\u1ea9n th\u1eadn, k\u00ednh c\u1ea9n, sau b\u1ecb b\u1ec7nh phong, xin ngh\u1ec9 h\u01a1n tr\u0103m ng\u00e0y, chi\u1ebfu cho ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00f9ng v\u1edbi H\u1eefu Chi \u0111\u1ec1u b\u00e3i ch\u1ee9c, chuy\u1ec3n l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. H\u1eefu Chi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ea7n h\u1eadu, kh\u00f4ng th\u00edch tranh gi\u00e0nh, nh\u01b0ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[77] Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aC\u1ea3nh \u0110\u1ee9c H\u1ed9i K\u00ea L\u1ee5c\u300b s\u00e1u quy\u1ec3n, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, \u0111\u01b0a s\u00e1ch v\u00e0o b\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>[78] Tri H\u00f9ng ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec1u \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra. Hai vi\u00ean An ph\u1ee7 v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m th\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, xin cho ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, nh\u00e2n ti\u1ec7n ki\u1ec3m tra.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[79] L\u1ec7nh hai vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n tu\u1ea7n tra c\u00e1c tr\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, thay phi\u00ean nhau \u0111i. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00f3ng \u1edf tr\u1ea1i Ho\u00e0i An, H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, nh\u01b0ng B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m tra, vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 l\u1ecfng l\u1ebbo.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u1edf Ch\u00e2u Nghi v\u1eabn chi\u1ebfm gi\u1eef c\u00e1c huy\u1ec7n L\u1ea1c Dung thu\u1ed9c Ch\u00e2u Li\u1ec5u.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ecdn ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u1eddi kh\u1ecfi hang \u1ed5, ch\u1ec9 t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y di\u1ec7t vong m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu gi\u1eb7c ch\u1ea1y xa, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ch\u00fang ch\u1ea1y sang Giao Ch\u1ec9, nh\u01b0ng th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, v\u00ec binh l\u1ef1c Giao Ch\u1ec9 kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn n\u01a1i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng ch\u00fang s\u1ebd ch\u1ea1y sang Qu\u1ef3nh Qu\u1ea3n. N\u1ebfu ch\u00fang ch\u1ea1y sang Qu\u1ef3nh Qu\u1ea3n, th\u00ec qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ecdn gi\u1eb7c v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u, ch\u1ec9 c\u1ed1 k\u00e9o d\u00e0i s\u1ef1 s\u1ed1ng th\u00eam ch\u00fat th\u1eddi gian m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 b\u1ecb v\u00e2y, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng g\u1eedi v\u1ec1, c\u00f2n Ch\u00e2u Qu\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd H\u00e0 B\u1ec9nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi gi\u1eef th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n sai n\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Qu\u1ebf \u0111\u1ec3 th\u0103m h\u1ecfi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho quan nhi\u1ebfp ch\u1ee9c v\u00e0o n\u01a1i gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aCh\u00ednh s\u1eed\u300b ch\u00e9p trong truy\u1ec7n Du Hi\u1ebfn Khanh r\u1eb1ng: Hi\u1ebfn Khanh l\u00e0m Th\u00f4i quan \u1edf Ch\u00e2u Chi\u00eau, g\u1eb7p lo\u1ea1n Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, quan th\u00fa Ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Hi\u1ebfn Khanh \u0111\u1ebfn gi\u00fap. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, quan th\u00fa \u0111\u1ecbnh b\u1ecf th\u00e0nh, Hi\u1ebfn Khanh n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1eb7p n\u1ea1n m\u00e0 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn c\u00f2n ph\u1ea3i ra s\u1ee9c \u0111\u00e1nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1eafng th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1ebft, sao l\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ea1y?&#8221;<\/i> X\u00e9t l\u1eddi Vua Ch\u00e2n T\u00f4ng khen H\u00e0 B\u1ec9nh gi\u1ecfi gi\u1eef th\u00e0nh, th\u00ec truy\u1ec7n n\u00e0y ch\u00e9p r\u1eb1ng quan th\u00fa kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Ph\u1ee5 truy\u1ec7n c\u1ee7a Hi\u1ebfn Khanh l\u1ea1i ch\u00e9p: Quan th\u00fa nghe l\u1eddi Hi\u1ebfn Khanh n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i, gi\u1eb7c c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. X\u00e9t Ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb v\u00e2y h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, m\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, th\u1eadt l\u00e0 sai l\u1ea7m qu\u00e1 m\u1ee9c. Truy\u1ec7n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b c\u1ee7a L\u01b0u X\u01b0\u1edfng, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eddi Vua Th\u1ebf T\u00f4ng, m\u1ed7i khi sai s\u1ee9 \u0111i g\u1ea5p, \u0111\u1ec1u h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian, n\u1ebfu ai \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i, \u0111\u00fang gi\u1edd m\u1edbi v\u00e0o b\u00e1o, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00ednh tuy nghi\u00eam kh\u1eafc, nh\u01b0ng tr\u00ed m\u01b0u h\u00f9ng v\u0169. Khi \u1ea5y th\u00e2n chinh, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c Doanh, M\u1ea1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u1eb7p b\u1ec7nh ph\u1ea3i r\u00fat qu\u00e2n, th\u00ec \u0111\u00e3 thu ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c U, K\u1ebf r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[82] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u b\u00e1o m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, l\u00faa m\u1ea1ch \u1edf v\u00f9ng Ho\u00e0i, Th\u00e1i gi\u00e1 m\u1ed7i \u0111\u1ea5u m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o t\u1ebb m\u1ed7i h\u1ed9c hai tr\u0103m \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[83] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ba vi\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed l\u1ec7nh cho b\u1ea3n \u0111\u00e0i d\u00f2 x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thanh danh kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[84] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t, Tri ch\u00e2u Hoa Ch\u00e2u, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0 c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 thu ti\u1ec1n d\u00e2n \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda mi\u1ebfu Kh\u1ed5ng T\u1eed, b\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec7n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ti\u1ec1n tu s\u1eeda mi\u1ebfu V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n thu ti\u1ec1n d\u00e2n.<\/p>\n<p>[85] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5n chi\u1ebfm ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, tr\u1ed1n thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y \u0111\u1ea5t hoang chia \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c d\u00e2n b\u1eafn cung gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, v\u1eabn mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng. \u0110\u1ebfn nay, c\u00f3 d\u00e2n ki\u1ec7n r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 chi\u1ebfm qu\u00e1 h\u1ea1n v\u00e0 tr\u1ed1n thu\u1ebf, b\u00e8n ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tam ty xin cho T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 xu\u1ea5t v\u00e0ng lo\u1ea1i th\u1ee9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111ai, d\u00f9ng ban th\u01b0\u1edfng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u01a1n cho c\u1eadn th\u1ea7n, ti\u1ebfc c\u1ee7a \u0111\u00e2u ph\u1ea3i \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho nh\u1eefng c\u00e1i \u0111\u00e3 l\u00e0m xong \u0111\u1ec1u \u0111em n\u1ea5u ch\u1ea3y, d\u00f9ng v\u00e0ng lo\u1ea1i t\u1ed1t l\u00e0m l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[87] Vua cho r\u1eb1ng th\u1eddi b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, thu\u1ebf m\u00e1 r\u1ea5t nh\u1eb9, ngo\u00e0i chi ph\u00ed qu\u00e2n ch\u00ednh, ch\u01b0a t\u1eebng ti\u00eau x\u00e0i xa x\u1ec9, l\u1ea1i th\u1ea5y c\u00e1c quan l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1ea5t v\u1ea3, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1ee7a quan v\u0103n v\u00f5 n\u1ebfu \u0111\u00e1ng chi\u1ebft kh\u1ea5u, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u1eadt, \u1edf kinh s\u00e1u ph\u1ea7n, \u1edf ngo\u00e0i b\u1ed1n ph\u1ea7n, n\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea5p v\u1eadt kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[88] Ban cho c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf kinh s\u00e1ch \u300aTh\u00e1nh Hu\u1ec7 Ph\u01b0\u01a1ng\u300b.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, H\u00ecnh b\u1ed9, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, t\u1eeb nay sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, n\u1ebfu b\u1ecb ph\u1ea1t v\u0103n b\u1ea3n b\u1ed1n l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o kh\u00f3a; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean li\u00ean \u0111\u1edbi ph\u1ea3i t\u00e1ch ri\u00eang t\u1eebng vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c; ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o trong th\u1eddi gian t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean th\u0103ng th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[90] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n ngu mu\u1ed9i, s\u00f9ng b\u00e1i Ph\u1eadt qu\u00e1 m\u1ee9c, cho r\u1eb1ng b\u1ed1 th\u00ed t\u00e0i v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac, tu c\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m t\u1ed9i, h\u1ea1i l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean c\u1ea5m ch\u1ec9.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eadp t\u1ee5c \u0111\u00e3 l\u00e2u, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee9t ngay \u0111\u01b0\u1ee3c? Nh\u01b0ng \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt v\u1ed1n l\u00e0 tu t\u00e2m, n\u1ebfu ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd, \u00edch l\u1ee3i r\u1ea5t l\u1edbn. L\u1ea1i n\u1eefa, \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng nh\u1eabn nh\u1ee5c, n\u00ean qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng ch\u1ecbu nh\u1ee5c c\u0169ng l\u00e0 ngh\u0129a v\u1eady. Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng n\u1ebfu lo l\u1eafng ch\u0103m ch\u1ec9 ch\u00ednh s\u1ef1, ban \u01a1n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng mu\u00f4n d\u00e2n, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ea1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00fac chu\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0m c\u00f4ng \u0111\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 x\u00e9t vi\u1ec7c, n\u1ebfu l\u00e0 v\u00f9ng lam ch\u01b0\u1edbng, m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu m\u1edbi \u0111i tu\u1ea7n. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Ph\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p theo l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Ph\u00f3 d\u00f9ng l\u1ec7 n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n<p>[92] C\u00e1c huy\u1ec7n Uy\u1ec3n Kh\u00e2u thu\u1ed9c Tr\u1ea7n ch\u00e2u, \u0110\u00f4ng A, Tu Th\u00e0nh thu\u1ed9c V\u1eadn ch\u00e2u, ch\u00e2u ch\u1ea5u kh\u00f4ng h\u1ea1i l\u00faa, \u00f4m c\u1ecf m\u00e0 ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Gi\u1eb7c \u1edf Nghi ch\u00e2u nghe tin qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf ch\u00e2u, th\u1ebf c\u00f9ng l\u1ef1c ki\u1ec7t, n\u00ean l\u1ec7nh cho T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng chia qu\u00e2n truy b\u1eaft, t\u00f9y nghi x\u1eed tr\u00ed.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ban 40 b\u1ea3n s\u1eafc chi\u1ebfu cho L\u1ee3i D\u1ee5ng sai ng\u01b0\u1eddi mang \u0111i b\u1ed1 c\u00e1o cho b\u1ecdn gi\u1eb7c v\u00e0 d\u00e1n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, mong ch\u00fang h\u1ed1i c\u1ea3i quy thu\u1eadn, tr\u00e1nh b\u1ecb t\u00e0n s\u00e1t.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan, nh\u00e0 ai c\u00f3 gi\u1eef b\u1ea3n c\u0169 \u300aTh\u00e1i T\u1ed5 Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00ean S\u1eed qu\u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.<\/p>\n<p>[95] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng c\u00f9ng v\u1edbi Khu m\u1eadt s\u1ee9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Vua th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 g\u1ea7n, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb phi\u1ebfn \u0111\u00e1 nghi th\u1ee9c trong s\u00e2n \u0111i\u1ec7n v\u1ec1 ph\u00eda nam h\u01a1i ch\u1eadt h\u1eb9p, n\u00ean khi tri\u1ec1u h\u1ed9i \u0111\u1ee9ng g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f9ng h\u00e0ng.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u1eeda di chuy\u1ec3n v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc phi\u1ebfn \u0111\u00e1 nghi th\u1ee9c, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng \u1edf ph\u00eda nam.<\/p>\n<p>[96] Vua nghe d\u00e2n c\u01b0 kinh th\u00e0nh th\u01b0\u1eddng v\u1ee9t b\u1ecf l\u00faa m\u1ea1ch v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 nghi\u00eam c\u1ea5m, x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[97] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf nh\u1eadn chi\u1ebfu so s\u00e1nh ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0 m\u1edbi v\u00e0 c\u0169, gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn tr\u00e1i v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, n\u00ean Th\u1eeba Khu\u00ea c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c thay nhau ch\u00ea bai. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, \u0111\u1ed5i l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u. Vua g\u1eb7p m\u1eb7t an \u1ee7i, d\u1eb7n d\u00f2 v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, cho ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb m\u1eadt t\u00e2u. T\u1ee5c Ng\u00f4 Vi\u1ec7t th\u00edch xa hoa, T\u1ebf s\u1eeda \u0111\u1ed5i theo l\u1ed1i gi\u1ea3n d\u1ecb, d\u00f9ng \u0111\u1ed3 g\u1ed1m, th\u00eca g\u1ed7 l\u00e0m \u0111\u1ed3 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang l\u00e9n c\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng T\u1ebf kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua b\u00e0n v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u1ecdn quan, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu trong thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0m b\u00ecnh phong cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ec9 kho\u1ea3ng m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i ch\u00e2u, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, th\u00ec vi\u1ec7c tr\u1ea5n ph\u1ee7 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, uy \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1u r\u00f5, gi\u1eb7c nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 Ti\u1ebft \u00c1nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u \u0111\u00e3 h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3, b\u00e0n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>&#8220;D\u01b0 H\u00e0ng so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1o d\u1ec5 tr\u1ecb.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, nh\u01b0 ch\u01b0 h\u1ea7u ng\u00e0y x\u01b0a, l\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c, th\u00ec d\u1ec5 tr\u1ecb. Ng\u01b0\u1eddi Ng\u00f4 khinh b\u1ea1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 d\u1ec5? Nh\u01b0 ch\u00e2u Nghi ch\u1ec9 v\u00ec L\u01b0u V\u0129nh Quy ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i thu\u1ed9c h\u1ea1, t\u1ee5 l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, lan sang \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c, n\u1ebfu quan tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, \u0111\u00e2u \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u1ebf?&#8221;<\/i> Nh\u00e2n xem s\u1ed5 quan ch\u1ee9c, ch\u1ec9 T\u00f4n C\u1eadn, V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;Hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ai h\u01a1n?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1ebf c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u00e0m quan, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[98] Gi\u1eb7c v\u00e2y h\u00e3m ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 l\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, g\u1eb7p gi\u1eb7c \u1edf ph\u1ed1 L\u00fd Luy\u1ec7n thu\u1ed9c huy\u1ec7n V\u0169 Ti\u00ean. Ban \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n, sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn m\u1ed9t m\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ed1ng c\u1ef1, x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o ti\u1ec1n qu\u00e2n. K\u00fd ban Th\u1ecb c\u1ea5m Qu\u00e1ch Ch\u00ed Ng\u00f4n ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh \u0111\u00e1nh t\u1ea3 h\u1eefu. Gi\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p n\u01b0\u1edbc thu\u1eadn, c\u1ea7m khi\u00ean ti\u1ebfn l\u00ean, t\u00ean b\u1eafn nh\u01b0 m\u01b0a nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i \u0111\u01b0\u1ee3c. Ti\u1ec1n qu\u00e2n li\u1ec1n c\u1ea7m k\u00edch, \u0111ao v\u00e0 r\u00ecu l\u1edbn ph\u00e1 v\u1ee1 khi\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang. N\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd leo l\u00ean n\u00fai h\u00f4 l\u1edbn: <i>&#8220;Gi\u1eb7c ch\u1ea1y r\u1ed3i! Mau gi\u1ebft ch\u00fang!&#8221;<\/i> Gi\u1eb7c ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, qu\u00e2n s\u0129 tan v\u1ee1, \u0111u\u1ed5i theo \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng. Trong tr\u1ea1i gi\u1eb7c v\u1eabn c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1ecdc d\u00e0i nh\u00f2m ng\u00f3 trong th\u00e0nh. L\u01b0 Th\u00e0nh Qu\u00e2n b\u00e8n d\u1eabn gia quy\u1ebfn c\u1ea7m chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. B\u00e8n ch\u00e9m Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00ed gi\u1edbi, \u00e1o gi\u00e1p v\u00e0 chi\u1ebfn m\u00e3<a class=\"footnote\" title=\"'Thu \u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'Ho\u1ea1ch', 'Gi\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Gi\u1edbi', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 25 s\u1ef1 bi\u1ebfn Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn \u1edf ch\u00e2u Nghi b\u1ed5 sung s\u1eeda ch\u1eefa.\" id=\"return-footnote-236-23\" href=\"#footnote-236-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>. L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e8n v\u00e0o ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng, an \u1ee7i qu\u00e2n d\u00e2n, chia qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft gi\u1eb7c c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'Chia qu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu hai ch\u1eef, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-236-24\" href=\"#footnote-236-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, sai Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u00e2u vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[99] Sai H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, T\u1eeb b\u1ed9 Lang trung T\u1ed1ng B\u00e1c l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu Ph\u00f9ng Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft l\u00e0m ph\u00f3. H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p l\u00e0m Sinh th\u1ea7n s\u1ee9, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu L\u01b0u H\u00fa l\u00e0m ph\u00f3. Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Tri Vi l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba So\u1ea1n l\u00e0m ph\u00f3. Khi tr\u1edf v\u1ec1, H\u00fa v\u00ec khinh su\u1ea5t th\u1ea5t l\u1ec5 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u01b0\u1edbc hai nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(H\u00fa, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, b\u1ecb tr\u00e1ch v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m sau, nay ch\u00e9p chung. Ph\u00f9ng Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p. Tr\u1ea7n Tri Vi, ng\u01b0\u1eddi Cao B\u01b0u. V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba So\u1ea1n, con c\u1ee7a Th\u1ea9m K\u1ef3.)<\/i><\/p>\n<p>[100] L\u1ea5y T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Minh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Tri \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh l\u00e0m T\u1ea3 Long V\u0169 qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, B\u00ecnh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9; Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri Hoa Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0 gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, c\u00f9ng ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, do chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng h\u1ecd gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Tri Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u L\u00fd V\u0103n Tr\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u m\u01b0u gi\u1ebft quan l\u1ea1i l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e3 c\u00f9ng Binh m\u00e3 gi\u00e1m \u00e1p M\u00e3 Ho\u00e0i Ng\u1ecdc b\u1eaft gi\u1ebft h\u1ebft.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n \u0111\u1ee3i khi L\u00fd V\u0103n Tr\u1ee9 v\u00e0 M\u00e3 Ho\u00e0i Ng\u1ecdc \u0111\u1ebfn kinh th\u00ec d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd V\u0103n Tr\u1ee9, M\u00e3 Ho\u00e0i Ng\u1ecdc, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh s\u1eafp ch\u00f4n c\u1ea5t m\u1eb9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Vi\u00ean V\u0169 \u0111i vi\u1ebfng. Vi\u00ean V\u0169 \u0111\u1ebfn H\u1ea1 Ch\u00e2u, qu\u00ean l\u1eddi ph\u1ee7 d\u1ee5, l\u1ea1i n\u00f3i n\u0103ng khinh su\u1ea5t. Khi tr\u1edf v\u1ec1, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ph\u1ea1t n\u1ed9p 10 c\u00e2n v\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u00ean V\u0169, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, quan bi\u00ean th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh m\u01b0u c\u01b0\u1edbp T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e1nh \u00fap H\u1ed3i C\u1ed1t. Vua cho r\u1eb1ng L\u1ee5c C\u1ed1c, Cam Ch\u00e2u t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 t\u1ecf l\u00f2ng trung thu\u1eadn, n\u00ean mu\u1ed1n v\u1ed7 v\u1ec1 y\u00ean \u1ee7i. B\u00e8n sai s\u1ee9 d\u1ee5 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, l\u1ec7nh li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi H\u1ed3i C\u1ed1t l\u00e0m vi\u1ec7n binh, v\u00e0 ban cho T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c tr\u00e0, thu\u1ed1c, qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111ai v\u00e0ng c\u00f9ng v\u1eadt ph\u1ea9m cho b\u1ed9 l\u1ea1c c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t. T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[104] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o \u0111\u1ea7u m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u1ea5y d\u00ea c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean gi\u1ebft l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt ban t\u1eb7ng<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o \u0111\u1ea7u m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u1ea5y d\u00ea c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean gi\u1ebft l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt ban t\u1eb7ng, b\u1ea3n C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ba ch\u1eef 'B\u00e1t ti\u1ebft d\u01b0\u01a1ng', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-236-25\" href=\"#footnote-236-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, nghe n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i sinh m\u1ea1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1eeb nay l\u1ea5y d\u00ea B\u00e1t ti\u1ebft thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng quan l\u1ea1i nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, cho ph\u00e9p l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt, v\u00e0 khi x\u00e9t x\u1eed l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i u\u1ed5ng ph\u00e1p, t\u1eeb nay n\u1ebfu ch\u1ee9ng c\u1ee9 r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i u\u1ed5ng ph\u00e1p, t\u1ed9i ch\u1ebft th\u00ec th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u01b0u \u0111\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Chu T\u1ed1n.<\/p>\n<p>[106] Truy th\u1ee5y cho Ng\u1ee5y Nh\u00e2n Ph\u1ed1 l\u00e0 Tuy\u00ean \u00dd, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a con \u00f4ng l\u00e0 Ng\u1ee5y H\u00e0m T\u00edn.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 cho c\u1ed1 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Ung Ch\u00e2u, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Vinh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c \u1edf Ch\u00e2u Nghi t\u1ea5n c\u00f4ng tr\u1ea1i Thi\u00ean H\u00e0, Th\u1ee7 Vinh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, gi\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng th\u1ebf gi\u1eb7c v\u1eabn c\u00f2n m\u1ea1nh, b\u00e8n v\u00e0o tr\u1ea1i c\u1ed1 th\u1ee7, gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1edd c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai th\u1ea7y thu\u1ed1c ng\u1ef1 y \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb, nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u1ebfn th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy t\u1eb7ng v\u00e0 cho con \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, sai s\u1ee9 mang chi\u1ebfu d\u1ee5 \u0111\u1ebfn T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, s\u1ee9 th\u1ea7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>[109] Tu\u1ea7n ph\u1ee7 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c tr\u1ea1i binh tu\u1ea7n tra \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n l\u1eadu tr\u00e0 mu\u1ed1i, th\u01b0\u1eddng chia c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed3i th\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed1n \u0111i. Xin t\u1eeb nay cho ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng, t\u1ecbch thu m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 c\u1ee7a c\u1ea3i chia ch\u00e1c sung c\u00f4ng, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ki\u1ec3m duy\u1ec7t c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng ghi ch\u00e9p t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Ki\u1ebfn Long \u0111\u1ebfn nay, g\u1eedi \u0111\u1ebfn Tu s\u1eed vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n t\u1eeb nay khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, S\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xem x\u00e9t r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-236-1\">'m\u01b0a' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2u 'm\u01b0a l\u1edbn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao'. <a href=\"#return-footnote-236-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-2\">'\u0111\u00e3 ban h\u00e0nh r\u1ed3i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u00e3 h\u00e0nh r\u1ed3i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00e3 ban h\u00e0nh r\u1ed3i'. <a href=\"#return-footnote-236-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-3\">'th\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef '\u0111\u1ea1i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-236-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-4\">Ch\u1eef 't\u0103ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-5\">T\u1eeb nay \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00f4i quan v\u00e0 Ph\u00e1n quan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 't\u1eeb nay \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00f4i quan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u'. <a href=\"#return-footnote-236-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-6\"> 'Qu\u1ea3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'D\u0169ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n d\u1eabn tr\u00ean trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-7\"> 'Ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129' ch\u1eef 'th\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 't\u01b0\u1edfng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 10.12, c\u00f9ng \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-8\"> 'Ph\u1ea3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7' ch\u1eef '\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u1ed1c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-9\"> Chi\u1ebfu H\u00e0n l\u00e2m sai h\u1ecda c\u00f4ng \u0111i c\u00e1c l\u1ed9, ch\u1eef 'h\u1ecda' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 27\/15, s\u00e1ch Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 5 Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-10\">'Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u1ea7n Lu\u00e2n'. <a href=\"#return-footnote-236-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-11\">'B\u1ecb b\u1ec7nh' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ecb b\u1ec7nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-236-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-12\">'Qu\u1ea7n m\u1ee5c ngh\u1ecb', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 160 Binh kh\u1ea3o v\u00e0 \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 149 M\u00e3 ch\u00ednh \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u00e1m m\u1ee5c ngh\u1ecb'. <a href=\"#return-footnote-236-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-13\">'Kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef 'tr\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-14\">'M\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'm\u1ed9t tri\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 57-26 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 480, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Duy Tr\u1ecb ghi l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi v\u1ea1n', t\u1ee9c 'm\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n'. <a href=\"#return-footnote-236-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-15\">Ch\u1eef 'nh\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-236-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-16\">ch\u1eef 's\u1ef1' trong c\u00e2u 'k\u00ec ph\u1ee5ng chi\u1ebfu gi\u00e1m t\u00e1ng gi\u1ea3 s\u1ef1 t\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 5-34, h\u00ecnh ph\u00e1p 2-7 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-236-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-17\">ch\u1eef 'cung' trong c\u00e2u 'ph\u00e0m cung c\u1ea5m t\u1ec9nh ph\u00ed \u0111a th\u1eed lo\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u00ecnh ph\u00e1p 2-8 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-18\">Giao nh\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Giao l\u1ec5', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-236-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-19\"> ch\u1eef 'sai' nguy\u00ean l\u00e0 'pha', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-20\"> 'Vi\u1ec7c' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 25 'Nghi Ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn chi bi\u1ebfn' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-236-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-21\"> '\u0110\u00f4ng' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-236-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-22\"> 'Thu\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ed9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-236-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-23\"> 'Thu \u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'Ho\u1ea1ch', 'Gi\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Gi\u1edbi', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 25 s\u1ef1 bi\u1ebfn Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn \u1edf ch\u00e2u Nghi b\u1ed5 sung s\u1eeda ch\u1eefa. <a href=\"#return-footnote-236-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-24\"> 'Chia qu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu hai ch\u1eef, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-236-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-236-25\">Chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o \u0111\u1ea7u m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u1ea5y d\u00ea c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean gi\u1ebft l\u00e0m l\u1ec5 v\u1eadt ban t\u1eb7ng, b\u1ea3n C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ba ch\u1eef 'B\u00e1t ti\u1ebft d\u01b0\u01a1ng', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-236-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":24,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-236","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/236\/revisions\/237"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/236\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=236"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=236"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}