{"id":242,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=242"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-69-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-nhat-mau-than-1008","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-69-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-nhat-mau-than-1008\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 69: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU TH\u00c2N, 1008)","rendered":"QUY\u1ec2N 69: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU TH\u00c2N, 1008)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 8 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0 Di\u1ec5m v\u00e0 Thi\u1ec7u Di\u1ec7p \u0111ang lo vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, mu\u1ed1n xin l\u01b0u l\u1ea1i ti\u1ec1n chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u1ea1m qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u1ee7a ty n\u00e0y. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri B\u1ea1ch \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 xong th\u00ec v\u1ec1 kinh.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng n\u1ebfu g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd, v\u00ec c\u00f3 k\u1ebb mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 n\u00ean c\u1ed1 \u00fd vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean giam gi\u1eef t\u1ea1i ch\u1ed7, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/p>\n\n<p>[3] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n c\u00f3 su\u1ed1i ng\u1ecdt ch\u1ea3y ra.<\/p>\n\n<p>[4] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf s\u1ed1 ti\u1ec1n 8 v\u1ea1n quan do n\u1ed9i ph\u1ee7 h\u1ed7 tr\u1ee3. Sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i xin ch\u1edf 49 v\u1ea1n l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng, l\u1ee5a, c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1. Vua n\u00f3i: <i>\"S\u0129 Ho\u00e0nh x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f3 t\u00e2m l\u1ef1c, \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin l\u01b0u S\u0129 Ho\u00e0nh \u1edf Ch\u00e2u Thi\u1ec1n \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n vi\u1ec7c \u0110\u00f4ng phong, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[5] C\u00e1c quan h\u1eefu ty \u0111\u00e3 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c, xin d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u00e0i tr\u00f2n tr\u00ean n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh n\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, cao ch\u00edn th\u01b0\u1edbc, c\u00f3 b\u1ed1n b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng, ph\u00eda tr\u00ean trang tr\u00ed m\u00e0u xanh, b\u1ed1n m\u1eb7t theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb. B\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e0n c\u00f3 m\u1ed9t v\u00f2ng r\u00e0o r\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, qu\u1ea5n ba v\u00f2ng d\u00e2y th\u1eebng m\u00e0u xanh. \u0110\u00e0n thi\u00eau \u0111\u1eb7t \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam c\u1ee7a \u0111\u00e0i tr\u00f2n, cao m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng hai th\u01b0\u1edbc, vu\u00f4ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1edf c\u1eeda ph\u00eda nam, r\u1ed9ng s\u00e1u th\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai, \u0111\u00e0n t\u1ebf phong c\u00f3 b\u1ed1n t\u1ea7ng, m\u01b0\u1eddi hai b\u1eadc, theo quy ch\u1ebf \u0111\u00e0n vi\u00ean kh\u00e2u trong s\u00e1ch \u300aGiao t\u1ef1 l\u1ee5c\u300b, ph\u00eda tr\u00ean trang tr\u00ed m\u00e0u \u0111en, b\u1ed1n m\u1eb7t theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb; \u0111\u1eb7t ba v\u00f2ng r\u00e0o. \u0110\u00e0n thi\u00eau gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u00ean n\u00fai. \u0110\u00e0n X\u00e3 Th\u1ee7 c\u00f3 t\u00e1m g\u00f3c, ba t\u1ea7ng, t\u00e1m b\u1eadc, ba v\u00f2ng r\u00e0o, theo quy ch\u1ebf \u0111\u00e0n ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u. L\u1ea1i \u0111\u00e0o h\u1ed1 ch\u00f4n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ngo\u00e0i v\u00f2ng r\u00e0o.<\/p>\n<p>Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p v\u00e0 ng\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ch\u1eef v\u00e0 d\u00e1t v\u00e0ng, n\u1ed1i b\u1eb1ng d\u00e2y b\u1ea1c m\u1ea1 v\u00e0ng, \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p ng\u1ecdc, \u0111\u1eb7t trong h\u00f2m \u0111\u00e1. Ng\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p v\u00e0ng. \u0110i\u1ec7p r\u1ed9ng n\u0103m t\u1ea5c. S\u00e1ch r\u1ed9ng m\u1ed9t t\u1ea5c hai ph\u00e2n, d\u00e0y ba ph\u00e2n[footnote] D\u00e0y ba ph\u00e2n, ch\u1eef 'ph\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea5c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n<p>Quy ch\u1ebf h\u1ed9p v\u00e0ng, d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc ba t\u1ea5c. N\u1eafp h\u1ed9p d\u00e0i b\u1eb1ng h\u1ed9p, d\u00e0y hai t\u1ea5c, r\u1ed9ng n\u0103m t\u1ea5c, ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y kh\u1eafc n\u0103m \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f3ng h\u1ed9p b\u1eb1ng b\u00f9n v\u00e0ng tr\u1ed9n v\u1edbi b\u1ed9t v\u00e0ng v\u00e0 nh\u0169 h\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3ng d\u1ea5u b\u1eb1ng \u1ea5n <i>\"Th\u1ee5 m\u1ec7nh b\u1ea3o\"<\/i>, \u1ea5n vu\u00f4ng m\u1ed9t t\u1ea5c hai ph\u00e2n, ch\u1eef kh\u1eafc l\u00e0 <i>\"Cung \u01b0ng thi\u00ean m\u1ec7nh chi b\u1ea3o\"<\/i>. Ch\u1ed7 \u0111\u00f3ng d\u1ea5u tr\u00ean h\u1ed9p kh\u1eafc s\u00e2u hai ph\u00e2n.<\/p>\n<p>Quy ch\u1ebf h\u00f2m \u0111\u00e1, d\u00f9ng \u0111\u00e1 x\u1ebfp hai l\u1edbp, m\u1ed7i c\u1ea1nh n\u0103m th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee5c gi\u1eefa r\u1ed9ng v\u00e0 s\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ef1ng h\u1ed9p ng\u1ecdc, b\u00ean c\u1ea1nh ch\u1ed7 \u0111\u1eb7t n\u1eafp \u0111\u1ec1u kh\u1eafc s\u00e2u b\u1ea3y t\u1ea5c, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, ph\u00eda nam v\u00e0 b\u1eafc m\u1ed7i b\u00ean ba ch\u1ed7, \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y m\u1ed7i b\u00ean hai ch\u1ed7, c\u00e1ch g\u00f3c \u0111\u1ec1u b\u1ea3y t\u1ea5c, ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng[footnote] Ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'x\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 84 ph\u1ea7n Giao x\u00e3 kh\u1ea3o b\u1ed5 sung.[\/footnote], r\u1ed9ng m\u1ed9t t\u1ea5c n\u0103m ph\u00e2n, s\u00e2u ba ph\u00e2n. L\u1ea1i l\u00e0m n\u1eafp \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e8 h\u00f2m[footnote] L\u1ea1i l\u00e0m n\u1eafp \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e8 h\u00f2m, c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eadp' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u1ea1ch ki\u1ec3m'. X\u00e9t v\u0103n d\u01b0\u1edbi n\u00f3i '\u0111\u1ec1u d\u00e0i ba th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc', n\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eadp' l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], \u0111\u1ec1u d\u00e0i ba th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y b\u1ea3y t\u1ea5c, kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed9ng v\u00e0 s\u00e2u nh\u01b0 ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y. Ch\u1ed7 \u0111\u00f3ng d\u1ea5u kh\u1eafc s\u00e2u hai t\u1ea5c, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t \u1ea5n. L\u1ea1i l\u00e0m n\u1eafp \u0111\u00e1 nh\u1ecf, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ed7 kh\u1eafc. N\u1eafp \u0111\u00e1 \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh h\u00f2m, ch\u1ed7 kh\u1eafc l\u1ea1i bu\u1ed9c ba s\u1ee3i d\u00e2y v\u00e0ng quanh h\u00f2m, m\u1ed7i s\u1ee3i n\u0103m v\u00f2ng, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba ph\u00e2n. \u0110\u00f3ng h\u00f2m b\u1eb1ng b\u00f9n \u0111\u00e1 tr\u1ed9n v\u1edbi b\u1ed9t \u0111\u00e1 v\u00e0 \u0111\u1ea5t m\u00e0u ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb. \u0110\u00f3ng d\u1ea5u b\u1eb1ng \u1ea5n <i>\"Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ed3ng v\u0103n b\u1ea3o\"<\/i>, \u1ea5n \u0111\u00fac b\u1eb1ng v\u00e0ng, quy ch\u1ebf gi\u1ed1ng \u1ea5n ng\u1ef1 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1 ch\u1eb7n m\u01b0\u1eddi hai vi\u00ean, chia \u0111\u1eb7t b\u1ed1n g\u00f3c, \u0111\u1ec1u r\u1ed9ng hai th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, d\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng[footnote] D\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'd\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng b\u1ea3n n\u00e0y.[\/footnote], kh\u1eafc xi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng r\u00e3nh[footnote] Kh\u1eafc xi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng r\u00e3nh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed gi\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8, 22-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'kh\u1eafc xi\u00ean \u0111\u1ea7u'.[\/footnote], t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi g\u00f3c h\u00f2m[footnote] T\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi g\u00f3c h\u00f2m, ch\u1eef 'ngung' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ec1u x\u1ebfp hai l\u1edbp, l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ea5t ng\u0169 s\u1eafc \u0111\u1eafp th\u00e0nh v\u00f2ng tr\u00f2n. Tr\u00ean h\u00f2m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng hai th\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi h\u00f2m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba tr\u01b0\u1ee3ng ch\u00edn th\u01b0\u1edbc[footnote] D\u01b0\u1edbi h\u00f2m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba tr\u01b0\u1ee3ng ch\u00edn th\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'tam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. K\u00edch th\u01b0\u1edbc hai \u1ea5n \u0111\u1ec1u l\u1ea5y th\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n nay l\u00e0m chu\u1ea9n. H\u1ed9p v\u00e0ng khi v\u1ec1, \u0111\u1eb7t \u1edf th\u1ea5t b\u1ea3n trong Th\u00e1i Mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf n\u00fai T\u00edch c\u00f3 r\u1ed3ng xanh xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n so\u1ea1n v\u0103n ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p, ng\u1ecdc s\u00e1ch. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"V\u0103n \u1ea5y n\u00ean \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1eddi ban \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, sau n\u00f3i v\u1ec1 \u00fd c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u n\u01a1i \u0111i qua khi phong thi\u1ec1n t\u1ea1m t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, ban ti\u1ec1n v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u, l\u1ec7nh quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng khao th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, c\u1ea5m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vay ti\u1ec1n c\u1ee7a nh\u00e0 gi\u00e0u v\u1edbi l\u00e3i su\u1ea5t cao \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i nh\u1eadm ch\u1ee9c tr\u1ea3 l\u1ea1i, n\u01a1i n\u00e0o ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00ec x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n\n<p>[10] Ban \u0111\u1ea7u, h\u1eefu ty xin theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ebf c\u00e1o \u1edf mi\u1ebfu r\u1ed3i xu\u1ea5t kinh, n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n v\u00e0 X\u00e3 Th\u1ee7 S\u01a1n \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ph\u00e1p gi\u00e1. Vua cho r\u1eb1ng chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 ph\u1ea3i long tr\u1ecdng, c\u00f2n l\u1ea1i n\u00ean gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc, b\u00e8n \u0111\u1ed5i d\u00f9ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec3u gi\u00e1, sau \u0111\u1ed5i t\u00ean ti\u1ec3u gi\u00e1 th\u00e0nh loan gi\u00e1.<\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u00e2u, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1, xin cho kim ng\u1ecdc l\u1ed9 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, xe cao 2 tr\u01b0\u1ee3ng 3 th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng 1 tr\u01b0\u1ee3ng 3 th\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u1eeda th\u00e0nh, c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua c\u00f3 ch\u1ed7 h\u1eb9p th\u00ec cho s\u1eeda ch\u1eefa. Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111i v\u00f2ng ngo\u00e0i th\u00e0nh, ch\u1ed7 n\u00e0o c\u00f3 m\u1ed3 m\u1ea3 th\u00ec tr\u00e1nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, T\u1ea7n qu\u1ed1c Hi\u1ec1n T\u00fac Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Di\u1ec5n m\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua th\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n qu\u00e1 nhi\u1ec1u, g\u1ecdi \u0110inh V\u1ecb \u0111em s\u1ed5 binh h\u1ed9 gi\u00e1 ra xem, n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 l\u1ebd h\u1eefu ty kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, chu\u1ea9n b\u1ecb qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, nh\u1eefng th\u1ee9 ch\u01b0a chuy\u1ec3n \u0111i th\u00ec \u0111\u1ee3i m\u00f9a thu mua th\u00eam.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu thu nh\u1eb7t thi h\u00e0i tr\u00f4i n\u1ed5i tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n, Th\u00e1i, Qu\u1ea3ng T\u1ebf \u0111\u1ec3 ch\u00f4n c\u1ea5t, r\u1ed3i l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[15] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, mi\u1ec5n thu\u1ebf 3 n\u0103m cho nh\u1eefng h\u1ed9 b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf Ph\u1ee5c Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[17] L\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u n\u1ed9p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 10 v\u1ec1 ch\u00e2n n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9 n\u0103m nay thu thu\u1ebf h\u1ea1 thu t\u1ea1i ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n<p>[19] C\u00e1c quan xin r\u1eb1ng: <i>\"V\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u0103ng phong, tr\u00ean \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0i d\u1ef1ng c\u1edd hi\u1ec7u m\u00e0u v\u00e0ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0n d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai \u0111\u1eb7t l\u1eeda \u0111u\u1ed1c. Khi s\u1eafp h\u00e0nh l\u1ec5, \u0111\u1ed1t \u0111u\u1ed1c n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau. L\u1ea1i xu\u1ea5t ra c\u00e1c t\u1ea5m b\u00e0i s\u01a1n, sai ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1edd truy\u1ec1n xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai. Khi b\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u01a1i, c\u00e1c c\u00f4ng khanh v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 v\u1ecdng l\u1ec5 thi\u00eau, tr\u00ean n\u00fai truy\u1ec1n h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf, d\u01b0\u1edbi li\u1ec1n c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 thi\u00eau. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 ngh\u1ec9, gi\u1ea3i tr\u1eeb nghi\u00eam c\u1ea5m. L\u1ea1i truy\u1ec1n h\u00f4 xu\u1ed1ng, c\u00e1c quan t\u1ebf m\u1edbi lui. Ch\u1ed7 ch\u00f4n l\u1ec5 v\u1eadt \u1edf X\u00e3 Th\u1ee7 c\u0169ng \u0111\u1eb7t ba ng\u1ecdn l\u1eeda \u0111u\u1ed1c l\u00e0m chu\u1ea9n.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c c\u00f4ng khanh v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed c\u0169ng d\u00f9ng ti\u1ebfng truy\u1ec1n h\u00f4 l\u00e0m hi\u1ec7u l\u1ec7nh[footnote] C\u0169ng d\u00f9ng ti\u1ebfng truy\u1ec1n h\u00f4 l\u00e0m hi\u1ec7u l\u1ec7nh, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ecdng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfp th\u1ea7n c\u1ea7n ph\u1ea3i nghi\u00eam trang t\u0129nh l\u1eb7ng, b\u00e8n \u0111\u1ed5i th\u00e0nh c\u00e1c t\u1ea5m b\u00e0i s\u01a1n, khi l\u1ec5 xong m\u1edbi cho truy\u1ec1n h\u00f4[footnote] M\u1edbi cho truy\u1ec1n h\u00f4, ch\u1eef 'm\u1edbi' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u01b0ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. L\u1ea1i s\u1ee3 vi\u1ec7c truy\u1ec1n c\u00e1c t\u1ea5m b\u00e0i s\u01a1n kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi, gi\u1edd kh\u1eafc c\u00f3 sai l\u1ec7ch, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 sai Ty Thi\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 d\u01b0\u1edbi n\u00fai, l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, l\u1ea1i d\u00f9ng ti\u1ebfng g\u00f5 b\u1ea3n b\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 \u1ee9ng h\u1ee3p. L\u1ea1i t\u1eeb Th\u00e1i B\u00ecnh \u0110\u00ednh, Thi\u00ean M\u00f4n, Ho\u00e0ng Hi\u1ebfn L\u0129nh, \u0110\u1ea1i Nh\u1ea1c Quan, m\u1ed7i n\u01a1i d\u00f9ng c\u1ed9t d\u00e0i treo \u0111\u00e8n l\u1ed3ng chi\u1ebfu xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o, khi\u1ebfn kh\u00f4ng sai l\u1ec7ch th\u1eddi ti\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[20] T\u1eb7ng cha c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 L\u00fd Anh, nguy\u00ean l\u00e0 C\u00e0n Nguy\u00ean Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, An Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, truy phong l\u00e0m Th\u01b0\u1eddng S\u01a1n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng; m\u1eb9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0m Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c Th\u00e1i phu nh\u00e2n, l\u1ea1i sai s\u1ee9 c\u00e1o t\u1ebf t\u1ea1i mi\u1ebfu Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua ti\u1ebfp V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n phong thi\u1ec1n cho xem. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y t\u1ebf giao, v\u1ecb tr\u00ed t\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ch\u00ednh gi\u1eefa, v\u00ec h\u1ee3p t\u1ebf v\u1edbi Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3. Nay ng\u00e0y phong thi\u1ec1n, v\u1ecb tr\u00ed H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf h\u01b0\u1edbng T\u00fd, thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1eb7t \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, v\u1ecb tr\u00ed Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng so v\u1edbi ng\u00e0y t\u1ebf giao \u0111\u1eb7t \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc h\u01b0\u1edbng nghi\u00eang, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd t\u1ed5 t\u00f4ng k\u00ednh th\u1edd Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y thi\u00ean th\u01b0 r\u1eddi kinh \u0111\u1ebfn ch\u00e2n n\u00fai, d\u00f9ng 100 ng\u01b0\u1eddi nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0111\u1ea1o m\u00f4n, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i d\u00f9ng 30 ng\u01b0\u1eddi. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u1ec7m ng\u1ed3i ch\u00ednh trong l\u1ec5 giao t\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u00e0u v\u00e0ng, n\u1ec7m l\u1ea1y c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf. \u0110\u1ebfn nay, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u1ec7m ng\u1ed3i ph\u1ed1i t\u1ebf d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf, n\u1ec7m l\u1ea1y d\u00f9ng m\u00e0u t\u00edm.<\/p>\n\n<p>[23] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u00e0nh cung d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 d\u00f9ng nh\u00e0 c\u0169, s\u1eeda sang l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e2y m\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[24] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1eb7t c\u1eeda, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 ho\u1eb7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u1ee5c d\u1ecbch th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[25] H\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u00e0y thi\u00ean th\u01b0 r\u1eddi kinh, l\u00e0m m\u1edbi b\u00e0n v\u00e0 n\u1ec7m \u0111\u1eb7t trong xe ng\u1ecdc, chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, 750 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed5 nh\u1ea1c ti\u1ec1n h\u1eadu, hai vi\u00ean trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng hai b\u00ean, l\u1ea1i c\u1eed quan l\u00e0m s\u1ee9. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9 <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b l\u00e0 Nghi v\u1ec7 s\u1ee9)<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9, Lam K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m Ph\u00f9 th\u1ecb \u0111\u00f4 gi\u00e1m, nh\u1eadp n\u1ed9i cao ph\u1ea9m Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, nh\u1eadp n\u1ed9i cao ban n\u1ed9i ph\u1ea9m Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh c\u00f9ng l\u00e0m h\u1ed9 t\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng 9, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[26] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb khi xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ca k\u1ef9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n.<\/p>\n\n<p>[27] Kh\u1ea3 h\u00e3n D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a H\u1ed3i C\u1ed1t Cam Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn. Khi s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1, ban cho D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t h\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c, \u0111ai v\u00e0ng, cung ki\u1ebfm, l\u1ea1i th\u01b0\u1edfng cho c\u00f4ng ch\u00faa b\u1ea3o v\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng v\u00e0ng. C\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u h\u1ecfi \u00fd b\u00e0 r\u1ed3i m\u1edbi l\u00e0m, n\u00ean ban th\u00eam.<\/p>\n\n<p>[28] Trung s\u1ee9 t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n v\u1ed1n c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ed5, t\u1eeb khi kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ebfn nay, tuy th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u d\u1eabn nhau v\u00e0o n\u00fai T\u1ed3 Lai, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n Th\u00e1i S\u01a1n l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ea1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea5m vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eaft h\u1ed5. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb khi su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt phun ra, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 h\u1ecfi th\u0103m v\u1ec1 \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 ao V\u01b0\u01a1ng M\u1eabu, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1eeb khi ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p \u0111\u00f4ng phong \u0111\u1ebfn nay, h\u1ec5 c\u00f3 linh t\u00edch th\u00ec \u0111\u1ec1u l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u kh\u1ea5n, ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n thi\u1ebfu.\"<\/i> B\u00e8n sai trung s\u1ee9 mang b\u00e0i v\u0103n c\u1ea7u kh\u1ea5n \u0111\u1ebfn t\u1ebf l\u1ec5, ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111i th\u00ec V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u l\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc ao bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u00e0u t\u00edm. X\u00e9t nghi\u1ec7m th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1m l\u00e0nh \u1ee9ng nghi\u1ec7m nhanh ch\u00f3ng nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ef1c l\u00e0 do l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi \u0111\u1ea5t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p b\u1eb1ng ng\u1ef1 b\u00fat cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Trong cung c\u1ea5m, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam c\u1ea7m c\u0169ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. H\u00f4m qua Tr\u1eabm \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh ch\u1ecdn 120 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea5p ti\u1ec1n b\u1ea1c h\u1eadu h\u0129 r\u1ed3i cho v\u1ec1, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ti\u00eau[footnote]Ch\u1eef 'd\u1ee5ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Tr\u1eabm \u0111ang ch\u00fa tr\u1ecdng s\u1ef1 thanh t\u0129nh \u0111\u1ec3 tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ea1o l\u1edbn.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t \u00e1n t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n th\u1ecb v\u1ec7 ty, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh roi ho\u1eb7c g\u1eady \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n\n<p>[31] Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda h\u00e0nh cung c\u1ea7n d\u00f9ng ng\u00f3i \u1ed1ng, xin v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng h\u00e0nh cung kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1 r\u1ed9ng, nay \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n ng\u00f3i t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 s\u1ebd g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd Tr\u1eabm.\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh d\u00f9ng ng\u00f3i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khuy\u00ean r\u0103n ti\u1ebft ki\u1ec7m, ng\u0103n c\u1ea5m xa x\u1ec9, c\u00e1c c\u01a1 quan ngo\u00e0i vi\u1ec7c gi\u1eef nguy\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3 d\u00f9ng nh\u01b0 m\u0169 mi\u1ec7n, nghi tr\u01b0\u1ee3ng, ph\u00e1p ph\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong y\u1ebfn ti\u1ec7c, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau trong cung c\u1ea5m, ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ed3 trang tr\u00ed b\u1eb1ng v\u00e0ng th\u00eau hoa v\u0103n, n\u1ebfu c\u1ea7n l\u00e0m m\u1edbi th\u00ec ph\u1ea3i ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd d\u00e2ng m\u1eabu l\u00ean. L\u1ea1i sao chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban cho m\u1ed7i nh\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e2n m\u1ed9t b\u1ea3n.<\/p>\n\n<p>[33] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh d\u00e2ng l\u00ean nghi th\u1ee9c phong thi\u1ec1n, Vua xem xong n\u00f3i: <i>\"Nghi th\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ec5 nghi, sao g\u1ecdi l\u00e0 ho\u00e0n m\u1ef9?\"<\/i> Li\u1ec1n vi\u1ebft tay 19 \u0111i\u1ec1u nghi v\u1ea5n, sai n\u0103m s\u1ee9 tham ngh\u1ecb s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i thi h\u00e0nh. L\u1ea1i cho r\u1eb1ng n\u00fai thi\u00eang thanh t\u1ecbnh, sai quan t\u1ebf gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c ki\u00eam nhi\u1ec7m, ai c\u00f3 tang ch\u01b0a m\u00e3n, ho\u1eb7c ch\u01b0a h\u1ebft kh\u00f3c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 t\u1ebf. Quan c\u00e1c ty n\u1ed9i th\u1ecb, tr\u1eeb ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c v\u00e0 t\u00fac v\u1ec7, ch\u1ec9 cho 24 ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo, c\u00e1c ty ch\u1ea5p ch\u01b0\u1edfng 93 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[34] Cho H\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 An Th\u1ee7 Trung l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u1ef1, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u00ea Th\u1ee7 Trung l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban sung ch\u1ee9c. Th\u1ee7 Trung v\u00e0 \u0111\u1ed3ng li\u00eau qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng thu\u1ebf n\u0103m nay t\u0103ng h\u01a1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc 849.000 quan ti\u1ec1n, b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(L\u00ea Th\u1ee7 Trung, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[35] D\u1eddi k\u1ef5 binh l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn g\u1ea7n, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. L\u1ea1i d\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n thay th\u1ebf c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf Uy V\u0169 tr\u1edf xu\u1ed1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 H\u1ed3 Tr\u00ed Cung t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng tinh nhu\u1ec7, xin \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng c\u1ea5m qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7. Vua cho r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u00e3 \u00edt, n\u1ebfu \u0111\u00f3ng th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n th\u00ec chi ph\u00ed c\u00e0ng l\u1edbn, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t quy ho\u1ea1ch, d\u00f9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n thay hai h\u1ea1 qu\u00e2n. \u0110\u1ebfn khi t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, xin l\u00e0m theo chi\u1ebfu ch\u1ec9.<\/p>\n\n<p>[36] Ban cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n ti\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u00fac <i>\"T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Nguy\u00ean B\u1ea3o\"<\/i> c\u00f3 ch\u1eef ng\u1ef1 b\u00fat.<\/p>\n\n<p>[37] D\u00e2n l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f3i, ph\u00e1t th\u00f3c kho b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan t\u0103ng th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 phong thi\u1ec1n xong s\u1ebd d\u00e2ng s\u00e1ch b\u1ea3o. Vi\u1ec7c b\u00e0n th\u1ee5y hi\u1ec7u sai V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n so\u1ea1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i theo l\u1ec7 c\u0169 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, do Th\u1eeba lang ho\u1eb7c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00f4n ph\u1ee5ng t\u1ed5 t\u00f4ng, h\u00e1 theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng? \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t sai ph\u1ee5 th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu c\u1ee7a Tr\u1eabm.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[39] H\u1ea1 chi\u1ebfu tu s\u1eeda c\u00e1c n\u1ec1n c\u0169 phong thi\u1ec1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n b\u1ecb \u0111\u1ed5 n\u00e1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 ng\u1ecdc b\u00edch x\u00e3 th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, \u0111\u1ebfn nay sai ch\u00f4n l\u1ea1i ch\u1ed7 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[40] Sai \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4n Th\u00edch \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, b\u00e1o vi\u1ec7c s\u1eafp l\u00e0m l\u1ec5 \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n. L\u00fac b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ea3i \u0111i theo, s\u1ee3 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng hi\u1ec3u, sinh nghi ng\u1edd, mu\u1ed1n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o. Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn, h\u1ecd ph\u1ea3i lo ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, b\u1ed1 tr\u00ed n\u01a1i \u1edf, ch\u1ec9 c\u1ea7n cho Th\u00edch \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi g\u1eedi th\u01b0 b\u00e1o l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"Trung Qu\u1ed1c t\u1ef1 l\u00e0m \u0111\u1ea1i l\u1ec5, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o? L\u1ec5 v\u1eadt s\u1ee3 tr\u00e1i v\u1edbi l\u1eddi th\u1ec1, kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng xa th\u01b0\u1eddng gi\u1eef v\u1eefng l\u1eddi th\u1ec1, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[41] Ch\u00e2u Kh\u00e1nh b\u00e1o vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh Nh\u0129 \u0110\u00f3a \u0111\u00e3 xong. Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u00e0nh n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c t\u1ef1 gi\u1eef, c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m ch\u1ed7 che ch\u1eafn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt ph\u1ea3i v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y \u00fd.<\/p>\n\n<p>[43] H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>\"Theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu, \u0111i th\u00ec d\u00f9ng xe ng\u1ecdc l\u1ed9, v\u1ec1 th\u00ec d\u00f9ng xe kim l\u1ed9. V\u00ec ph\u1ee5ng an thi\u00ean th\u01b0 tr\u00ean xe ng\u1ecdc l\u1ed9, n\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Mi\u1ebfu, c\u1ea3 \u0111i l\u1eabn v\u1ec1 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng xe kim l\u1ed9.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[44] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>\"H\u00e1n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf theo l\u1ec7nh th\u00e1ng, sau \u0110\u00f4ng ch\u00ed c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 thu\u1eadn d\u01b0\u01a1ng gi\u00fap sinh, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n, n\u00ean \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng x\u1eed t\u00f9 v\u00e0o th\u00e1ng 11, 12. Nay th\u00e1ng cu\u1ed1i \u0111\u00f4ng l\u00e0 th\u00e1ng sinh th\u00e1nh, m\u00e0 v\u1eabn x\u1eed t\u1eed t\u1ed9i nh\u00e2n, xin chi\u1ebfu cho c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch t\u1eeb gi\u1eefa \u0111\u00f4ng gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c \u00e1n t\u1eed ch\u01b0a x\u1eed, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ea7u xu\u00e2n xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec tha, c\u00f2n l\u1ea1i x\u1eed theo ph\u00e1p.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ed1t, nh\u01b0ng s\u1ee3 t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam l\u00e2u, l\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[45] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch xin tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf 7 ng\u00e0y, sai quan d\u00f9ng sinh t\u1ebf chia nhau t\u1ebf 8 v\u1ecb th\u1ea7n \u1edf Thi\u00ean T\u1ec1 Uy\u00ean, l\u1ea1i t\u1ebf c\u00e1c n\u00fai V\u00e2n V\u00e2n, \u0110\u00ecnh \u0110\u00ecnh, T\u00fac Nhi\u00ean, T\u1ed3 Lai, H\u1ed9i K\u00ea, v\u00e0 ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t d\u01b0\u1edbi n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n t\u1ebf c\u00e1c Vua \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n; tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf 1 ng\u00e0y, d\u00f9ng th\u00e1i lao t\u1ebf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, thi\u1ebfu lao t\u1ebf X\u00e3 Th\u1ee7. Vua \u0111\u1ec1u nghe theo.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb cung \u0111i\u1ec7n, v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u1edf c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng n\u0103m m\u00e0u s\u1eafc \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed, c\u1ea5m d\u00f9ng l\u1ee5a may c\u1edd ph\u01b0\u1edbn, l\u1ee5a tr\u1eafng l\u00e0m hoa gi\u1ea3.<\/p>\n\n<p>[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i d\u00e2n huy\u1ec7n L\u00e2m Ho\u00e1n, ch\u00e2u T\u00fac m\u01b0\u1ee3n danh th\u1ea7n d\u1ecb, x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a chi\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n xa \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn, g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[48] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u00e0o th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua l\u1ea1i m\u01a1 th\u1ea5y v\u1ecb th\u1ea7n nh\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng sau s\u1ebd ban s\u00e1ch tr\u1eddi \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, li\u1ec1n b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c. Do \u0111\u00f3, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng 6, th\u1ee3 m\u1ed9c \u0110\u1ed5ng T\u1ed9 \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00ecnh L\u1ec5 Tuy\u1ec1n th\u1ea5y m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0ng k\u00e9o tr\u00ean c\u1ecf, c\u00f3 ch\u1eef nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n b\u00e1o v\u1edbi Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Ch\u00ednh. C\u01b0 Ch\u00ednh th\u1ea5y tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u00ean Vua, v\u1ed9i b\u00e1o v\u1edbi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. Li\u1ec1n d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y h\u00f4m sau, qu\u1ef3 trao cho trung s\u1ee9 mang v\u1ec1 cung.\"<\/i> T\u1ea5u \u0111\u1ebfn, Vua v\u1ed9i tri\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan b\u00e1o vi\u1ec7c, mu\u1ed1n t\u1ef1 m\u00ecnh ra \u0111\u00f3n, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u1ea1o v\u1ec7 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110\u00e1n c\u00f9ng Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 v\u00e0 c\u00e1c quan chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00f3n s\u00e1ch tr\u1eddi, v\u00e0o c\u1eeda t\u00e2y v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn, \u0111\u00f3n v\u00e0 d\u1eabn l\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua trai gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chu\u1ea9n b\u1ecb xe loan gi\u00e1 ra, quay m\u1eb7t v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1eafc l\u1ea1y d\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec7n, \u0110\u1ea1o v\u1ec7 s\u1ee9 v\u00e0 Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 t\u1eeb tr\u00ean \u0111i\u1ec7n mang s\u00e1ch tr\u1eddi \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, Vua l\u1ea1y hai l\u1ea7n r\u1ed3i trao cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u qu\u1ef3 \u0111\u1ecdc, n\u1ed9i dung vi\u1ebft: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i k\u00ednh hi\u1ebfu ph\u1ee5ng th\u1edd ta, nu\u00f4i d\u00e2n m\u1edf r\u1ed9ng ph\u00fac l\u00e0nh. Ban cho ng\u01b0\u01a1i \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, tr\u0103m h\u1ecd \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Gi\u1eef k\u00edn l\u1eddi n\u00e0y, hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ta. Qu\u1ed1c th\u1ecd d\u00e0i l\u00e2u, tu\u1ed5i th\u1ecd l\u00e2u d\u00e0i.\"<\/i> \u0110\u1ecdc xong, tri\u1ec7u t\u1eadp b\u00e1ch quan cho xem, r\u1ed3i l\u1ea1i mang l\u00ean \u0111i\u1ec7n. L\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u xong, Vua tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0110\u1ea1o v\u1ec7, Ph\u00f9 th\u1ecb \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, Vua ra \u0111\u00f3n l\u1ea1y r\u1ed3i v\u00e0o trong. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ed7ng t\u1ea1nh, c\u1ea3nh v\u1eadt trong s\u00e1ng, trong v\u01b0\u1eddn c\u00f3 m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc, khi \u0111\u1ecdc s\u00e1ch tr\u1eddi, h\u01a1i v\u00e0ng nh\u01b0 chim ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eadu tr\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, th\u0103ng \u0110\u1ed5ng T\u1ed9 l\u00e0m B\u00e1t t\u00e1c ph\u00f3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Ch\u00ednh l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u00e2n x\u00e1 cho c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u t\u1eeb t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[52] Ban t\u1eb7ng n\u01b0\u1edbc su\u1ed1i ng\u1ecdt \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i khi c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5, chi ph\u00ed l\u1ec5 v\u1eadt v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3[footnote]'L\u1ec5 li\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u1ec5 khoa', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 14-14 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ho\u1eb7c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi, g\u00e2y ra nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Nay l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i ban h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[54] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n U\u00fd Th\u1ecb b\u1ecb v\u1ee1 \u0111\u00ea, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea.<\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, \u0111\u1ed5i t\u00ean c\u00e1c kh\u00fac nh\u1ea1c d\u00f9ng trong l\u1ec5 giao t\u1ebf, sau khi l\u1ec5 xong th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. V\u1ec1 sau, l\u1ec5 t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m c\u0169ng l\u00e0m theo c\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>\"Theo l\u1ec5 v\u0103n, sau khi t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu xong, v\u0169 v\u0169 d\u1eebng l\u1ea1i, Th\u00e1i ch\u00fac d\u1ecdn \u0111\u1eadu, nh\u1ea1c Phong An n\u1ed5i l\u00ean, m\u1ed9t kh\u00fac r\u1ed3i d\u1eebng, sau \u0111\u00f3 nh\u1ea1c L\u1ec5 An n\u1ed5i l\u00ean, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed1ng th\u1ea7n. \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b n\u00f3i: 'Ba nh\u00e0 d\u00f9ng nh\u1ea1c Ung \u0111\u1ec3 d\u1ecdn \u0111\u1eadu.' L\u1ea1i trong ch\u1ee9c Nh\u1ea1c s\u01b0 c\u1ee7a \u300aChu l\u1ec5\u300b n\u00f3i: 'Khi d\u1ecdn \u0111\u1eadu, d\u1eabn h\u1ecdc s\u0129 h\u00e1t b\u00e0i Tri\u1ec7t.' Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa gi\u1ea3i: 'T\u1ee9c l\u00e0 h\u00e1t b\u00e0i Ung.' \u300aGiao t\u1ef1 l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng ca tri\u1ec7t \u0111\u1eadu, t\u1ea5u nh\u1ea1c V\u00f4 X\u1ea1 V\u0169. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1ea1c t\u1ebf t\u00f4ng mi\u1ebfu, theo l\u1ec5 c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng ca tri\u1ec7t \u0111\u1eadu, nay sau khi t\u1ebf xong li\u1ec1n n\u1ed5i nh\u1ea1c L\u1ec5 An, e r\u1eb1ng c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t, xin theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00f9ng c\u00e1c quan ki\u1ec3m th\u1ea3o b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u00e2u: <i>\"L\u00fac \u0111\u1ea7u so\u1ea1n nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 kh\u00fac t\u1eeb Tri\u1ec7t \u0111\u1eadu Phong An, nh\u01b0ng Nh\u1ea1c th\u1ef1 theo th\u00f3i quen kh\u00f4ng t\u1ea5u, xin theo l\u1eddi T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 11, sau th\u00e1ng 6, b\u1ea3n ch\u00ed n\u00e0y c\u0169ng ch\u00e9p c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i t\u00ean nh\u1ea1c kh\u00fac phong thi\u1ec1n, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[56] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c l\u1ed9 c\u1ed1ng tr\u00e0 m\u1edbi c\u00f3 h\u01a1n 30 ch\u00e2u, \u0111i xa h\u00e0ng ngh\u00ecn d\u1eb7m, c\u00f3 n\u01a1i m\u1ed9t n\u0103m \u0111i l\u1ea1i m\u1ea5y l\u1ea7n, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 h\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, b\u1ecf N\u1ed9i vi\u00ean ty, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, qu\u1ea7n th\u1ea7n n\u0103m l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 Nghi Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1o B\u1ea3o \u1ee8ng Ch\u01b0\u01a1ng C\u1ea3m Th\u00e1nh Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u1ef1 Li\u1ec5n Vi\u1ec7n xin ch\u1ebf ri\u00eang m\u1ed9t chi\u1ebfc ki\u1ec7u Th\u0103ng Th\u00e1i S\u01a1n Thi\u00ean B\u00ecnh \u0111\u1ec3 l\u00ean n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, nh\u01b0ng Vua lo r\u1eb1ng n\u00f3 qu\u00e1 n\u1eb7ng s\u1ebd l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang, n\u00ean ra l\u1ec7nh gi\u1ea3m b\u1edbt. C\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, s\u1ee3 ki\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1eafc ch\u1eafn. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng h\u01a1i kh\u00f3 \u0111i, Tr\u1eabm s\u1ebd xu\u1ed1ng ki\u1ec7u \u0111i b\u1ed9.\"<\/i> Vua l\u1ea1i sai l\u00e0m ri\u00eang h\u1ed9p b\u00e1u v\u00e0 h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng s\u00e1ch b\u00e1u, \u0111\u1ec1u thu nh\u1ecf k\u00edch th\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[60] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00e1c c\u01a1 quan t\u00e2u: <i>\"L\u1ec5 t\u1ebf Nam Giao ch\u1ec9 c\u00f3 H\u1ea1o Thi\u00ean, Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3, Ph\u1ed1i \u0110\u1ebf, Nh\u1eadt Nguy\u1ec7t, Ng\u0169 Ph\u01b0\u01a1ng, Th\u1ea7n Ch\u00e2u, m\u1ed7i v\u1ecb d\u00f9ng 12 t\u1ea5m l\u1ee5a; c\u00f2n c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ed9i ngo\u1ea1i, n\u00fai s\u00f4ng, bi\u1ec3n c\u1ea3, d\u00f9ng 64 t\u1ea5m l\u1ee5a chia \u0111\u1ec1u m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ri\u00eang. Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b, l\u1ee5a d\u00e2ng c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ed9i ngo\u1ea1i, n\u00fai s\u00f4ng, bi\u1ec3n c\u1ea3 \u0111\u1ec1u theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ri\u00eang. Nay xin \u1edf \u0111\u00e0n Phong T\u1ef1, t\u1eeb n\u1ed9i quan \u0111\u1ebfn ngo\u1ea1i quan 318 v\u1ecb, \u0111\u00e0n X\u00e3 Th\u1ee7 t\u1eeb n\u00fai s\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng 18 v\u1ecb, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1ee5a m\u00e0u theo ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb. L\u1ea1i n\u1eefa, l\u1ec5 sinh t\u1ebf Nam Giao, ch\u1ec9 ch\u00ednh t\u1ecda d\u00f9ng b\u00f2 con, Ng\u0169 Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf, Nh\u1eadt Nguy\u1ec7t, Th\u1ea7n Ch\u00e2u d\u00f9ng chung 22 con d\u00ea v\u00e0 l\u1ee3n, c\u00f2n 737 v\u1ecb t\u00f2ng t\u1ef1 <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b l\u00e0 337 v\u1ecb)<\/i> v\u1eabn d\u00f9ng s\u1ed1 l\u1ec5 sinh tr\u01b0\u1edbc chia \u0111\u1ec1u. Nay xin t\u1eeb Th\u1ea7n Ch\u00e2u tr\u1edf l\u00ean 12 v\u1ecb \u0111\u1ec1u d\u00f9ng b\u00f2 con, c\u00f2n d\u00ea v\u00e0 l\u1ee3n c\u0169 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o l\u1ec5 sinh t\u00f2ng t\u1ef1. L\u1ea1i n\u1eefa, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, Thi\u00ean Ho\u00e0ng v\u00e0 B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng l\u00ean h\u00e0ng nh\u1ea5t \u0111\u1eb3ng, nay xin c\u0169ng d\u00f9ng l\u1ec5 sinh t\u00f2ng t\u1ef1 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.\"<\/i> T\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[61] Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ee7 thuy\u1ec1n \u0110\u00e0 B\u00e0 L\u00ea c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c nguy\u1ec7n mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n d\u00e2ng c\u1ed1ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p.<\/p>\n\n<p>[62] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u00e0ng n\u0103m khi \u0111i t\u1ebf l\u0103ng, d\u00e2n ch\u00fang d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua sai H\u1eefu Ch\u00e1nh Ng\u00f4n tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Kh\u1edfi v\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1ea7u Th\u1ecb K\u00ec H\u00fac chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[63] Phong thi\u1ec1n d\u00f9ng s\u00e1ch ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ea3y b\u1ea3n, th\u1ee3 ng\u1ecdc V\u0103n T\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00f9ng ng\u1ecdc \u0111\u1ec3 ch\u1ea1m kh\u1eafc r\u1ea5t kh\u00f3 th\u00e0nh, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xin thay b\u1eb1ng \u0111\u00e1 m\u1ea1 v\u00e0 \u0111\u00e1 khai th\u00e1c t\u1eeb Giai Ch\u00e2u d\u00e2ng l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u1ea1i \u0111\u00e1 v\u0169 phu, xem nh\u01b0 ng\u1ecdc \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean tr\u1eddi, theo l\u1ec5 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i> Li\u1ec1n sai trung s\u1ee9 \u0111i h\u1ecfi kh\u1eafp c\u00e1c th\u1ee3 ng\u1ecdc, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Tri\u1ec7u Vinh n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ee3 kh\u00e1c ch\u1ebf t\u00e1c ng\u1ecdc \u0111\u1eb9p l\u00e0m s\u00e1ch \u0111i\u1ec7p, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m m\u1edbi xong, \u0111\u1ec3 trong kho \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Vua li\u1ec1n l\u1ea5y ra d\u00f9ng, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 do th\u00e1nh m\u01b0u c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho k\u1ebb h\u1eadu sinh.\"<\/i> R\u1ed3i \u0111em cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem. L\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111ang \u1edf trai ph\u00f2ng Trung th\u01b0, Vua li\u1ec1n sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[64] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, mi\u1ec5n thu mua c\u1ecf thi\u1ebfn \u1edf B\u1ed9c Ch\u00e2u. L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam ty r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u mua v\u1eadt ph\u1ea9m cung ti\u1ebfn, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0u H\u00e0i t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u1ed1 ch\u1ec9 huy ng\u01b0\u1eddi phong \u0111\u00e1 \u0111\u00e0i vi\u00ean[footnote]ch\u1eef '\u0111\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 'Phong Th\u00e1i S\u01a1n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-14 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Cao c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb H\u00e1c Chi\u00eau T\u00edn phong \u0111\u00e1 x\u00e3 th\u1ee7, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111o \u0111\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc. H\u00e0i v\u00e0 Cao xin v\u00e0o \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 d\u00e2ng m\u1eabu \u0111\u00e1 l\u00ean Vua xem, Vua \u0111\u1ee9ng d\u1eady thay \u00e1o r\u1ed3i xem. H\u00e0i l\u00e0 con c\u1ee7a L\u01b0u B\u00e0n; Th\u1eeba T\u1ed1 l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Qu\u00fd.<\/p>\n<p><i>(H\u00e1c Chi\u00eau T\u00edn, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, 462 c\u1eed nh\u00e2n B\u1ed9c Ch\u00e2u l\u00e0 Qu\u00e1ch Th\u00f9y c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n d\u1ecbp xa gi\u00e1 tu\u1ea7n du ph\u00eda \u0111\u00f4ng, d\u00e2ng l\u00ean 2000 th\u1ea1ch \u0111\u1eadu v\u00e0 40.000 b\u00f3 c\u1ecf. Vua n\u00f3i: <i>\"\u00dd tuy \u0111\u00e1ng khen, nh\u01b0ng n\u1ebfu nh\u1eadn th\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 c\u1ed1ng ph\u1ea9m, c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.\"<\/i> Li\u1ec1n ra l\u1ec7nh tr\u1ea3 gi\u00e1 h\u1eadu h\u0129nh, r\u1ed3i d\u1ee5 d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Kinh \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu phong cha c\u1ee7a M\u1ef9 nh\u00e2n L\u01b0u th\u1ecb l\u00e0 H\u1ed5 Ti\u1ec7p \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, t\u1eb7ng ch\u1ee9c D\u0129nh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, m\u1eb9 l\u00e0 B\u00e0ng th\u1ecb truy phong l\u00e0m Kinh Tri\u1ec7u qu\u1eadn qu\u00e2n; cha c\u1ee7a T\u00e0i nh\u00e2n D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0 S\u00f9ng Nghi s\u1ee9, Tri Nghi\u1ec5m, t\u1eb7ng ch\u1ee9c \u0110\u01a1n Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, m\u1eb9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb truy phong l\u00e0m Thanh H\u00e0 huy\u1ec7n qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aCh\u00ednh s\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng Hu\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng h\u1eadu truy\u1ec7n\u300b: T\u1ed5 ph\u1ee5 l\u00e0 Thao, cha l\u00e0 Tri Nghi\u1ec5m, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng l\u00e0m quan. \u1ede \u0111\u00e2y ghi l\u00e0 S\u00f9ng Nghi s\u1ee9, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua n\u01b0\u1edbc Tam Ph\u1eadt T\u1ec1 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda Vi\u00ean \u0111\u00e0i, Li\u1ec7u \u0111\u00e0i, d\u1ecdn \u0111\u01b0\u1eddng, x\u1ebfp \u0111\u00e1 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u1eeb khi kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y c\u00f3 ki\u1ebfn hay m\u1ed1i g\u00ec, xin t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf nh\u1ea1c t\u1eeb, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[70] Th\u00e1ng n\u00e0y, gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, H\u1ee9a, Kinh Nam, Qu\u1ef3, Quy, H\u1ea1p l\u00e0 300 ti\u1ec1n m\u1ed9t h\u1ed9c, gi\u00e1 l\u00faa m\u1ea1ch l\u00e0 12 ti\u1ec1n m\u1ed9t \u0111\u1ea5u.<\/p>\n\n<p>[71] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u cho Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0 Kh\u1ea3i V\u1eadn L\u1eadp C\u1ef1c Anh V\u0169 Th\u00e1nh V\u0103n Th\u1ea7n \u0110\u1ee9c Huy\u1ec1n C\u00f4ng \u0110\u1ea1i Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ed Nh\u00e2n \u1ee8ng \u0110\u1ea1o Th\u1ea7n C\u00f4ng Th\u00e1nh \u0110\u1ee9c V\u0103n V\u0169 \u0110\u1ea1i Minh Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, chi\u1ebfu theo l\u1ec7nh cung k\u00ednh th\u1ef1c hi\u1ec7n[footnote]Ba ch\u1eef 'chi\u1ebfu cung y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 nh\u1ea5t chi c\u1eedu b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[72] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed \u1edf c\u00e1c \u0111\u00e0n t\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch d\u1eabm l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ea5t k\u00ednh.<\/p>\n\n<p>[73] H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ed7i khi xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n du, c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u x\u01b0ng l\u00e0 t\u00f9y gi\u00e1. Theo l\u1ec7nh nghi ch\u1ebf, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 xa gi\u00e1 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i s\u1edf. \u300aTh\u00e1i Ung \u0110\u1ed9c \u0110o\u1ea1n\u300b vi\u1ebft: 'Thi\u00ean t\u1eed coi b\u1ed1n bi\u1ec3n l\u00e0 nh\u00e0, n\u00ean g\u1ecdi n\u01a1i \u1edf l\u00e0 h\u00e0nh t\u1ea1i s\u1edf.' T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 tu\u1ea7n du, xin g\u1ecdi l\u00e0 h\u00e0nh t\u1ea1i m\u1ed7 c\u01a1 quan.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[74] Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u v\u1ed1n c\u00f3 th\u1eddi h\u1ea1n, nay vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong s\u1eafp \u0111\u1ebfn, xin t\u1ea1m ng\u1eebng. Vua cho r\u1eb1ng c\u00e1c quan t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, s\u1ee3 b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, n\u00ean l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 m\u1edbi d\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4ng phong kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabm l\u00ean l\u00faa m\u00e1, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[76] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ec1u m\u1ecdc linh chi, qu\u00e2n d\u00e2n tranh nhau h\u00e1i d\u00e2ng l\u00ean, xin ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ee5a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[77] Vua nghe n\u00f3i \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n s\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, chi\u1ebfu l\u1ec7nh d\u1eebng ngay vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[78] C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u1eedu cung qu\u00fd th\u1ea7n \u1edf \u0111\u00e0n n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, nh\u01b0ng khi t\u1ebf giao th\u00ec v\u1ecb tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc. N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m nh\u1ea7m \u0111\u1eb7t ch\u00edn \u0111o\u1ea1n ng\u1ecdc v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u, nay xin b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa.\"<\/i> Vua cho r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u00e0n phong t\u1ef1, tuy c\u00f3 c\u00e1c v\u1ecb Th\u00e1i Nh\u1ea5t, Nhi\u1ebfp \u0110\u1ec1, Hi\u00ean Vi\u00ean, Chi\u00eau Di\u00eau, H\u00e0m Tr\u00ec, Thi\u00ean Nh\u1ea5t t\u00f2ng t\u1ef1, nh\u01b0ng v\u1eabn nghi ng\u1edd t\u00ean th\u1ea7n c\u00f3 kh\u00e1c. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e2y ri\u00eang \u0111\u00e0n C\u1eedu cung \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng h\u00e0nh cung, \u0111\u1ec3 ng\u00e0y phong t\u1ef1 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[79] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u1edbn kh\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qua tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean n\u00fai th\u00ec \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t san b\u1eb1ng, ho\u1eb7c \u0111i v\u00f2ng qua; c\u00e2y c\u1ed1i ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec d\u00f9ng l\u1ee5a m\u00e0u bu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e0nh th\u00e2n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[80] H\u1ed3i C\u1ed1t D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u1ea5n, b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n thua, th\u1eeba th\u1eafng \u0111u\u1ed5i theo, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0.<\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y phong t\u1ef1, ch\u00e1u \u0111\u1eddi th\u1ee9 46 c\u1ee7a V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u l\u00e0 Th\u00e1nh H\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c \u00e1o xanh, \u0111\u1ee9ng sau c\u00e1c quan kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 b\u1ed3i v\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u00e0y phong t\u1ef1, Th\u00e1nh H\u1eefu c\u00f3 th\u1ec3 cho b\u1ed3i v\u1ecb kh\u00f4ng?\"<\/i> \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1nh H\u1eefu ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecdc v\u1ecb, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c \u00e1o m\u1ec7nh, kh\u00f3 x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ra l\u1ec7nh nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[82] C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>\"Nh\u00e0 T\u00e2y H\u00e1n t\u1ebf tr\u1eddi \u1edf \u0111\u00e0n Th\u00e1i Tr\u1ecb t\u1ea1i Cam Tuy\u1ec1n, t\u1ebf \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i Ph\u1ea7n \u00c2m. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi H\u1eadu H\u00e1n m\u1edbi \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 t\u1ebf Nam Giao v\u00e0 B\u1eafc Giao. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e0n H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i Ph\u1ea7n \u00c2m hi\u1ec7n nay v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i t\u1ebf th\u1ea7n \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n. T\u01b0\u01a1ng lai, khi \u0111\u00e3 t\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3 \u1edf X\u00e3 Th\u1ee7, th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 c\u00f9ng ng\u00e0y. L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 12 v\u00e0 th\u1ee9 20 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i g\u00f2 Ph\u1ea7n \u00c2m[footnote]L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 12 v\u00e0 th\u1ee9 20 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i g\u00f2 Ph\u1ea7n \u00c2m: 'H\u1eadu Th\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ho\u00e0ng Th\u1ed5'. Xem \u300aTh\u00f4ng \u0110i\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 45 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00e9p: n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 12, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 v\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 20, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i g\u00f2 Ph\u1ea7n \u00c2m; \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 76 ph\u1ea7n Giao X\u00e3 Kh\u1ea3o c\u0169ng ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eadu Th\u1ed5'. Nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 13 phong thi\u1ec1n, kh\u00f4ng t\u1ebf ri\u00eang H\u1eadu Th\u1ed5.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng khi xa gi\u00e1 xu\u1ea5t kinh[footnote]Mong r\u1eb1ng khi xa gi\u00e1 xu\u1ea5t kinh: 'nh\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ef1', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sai quan \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m c\u00e1o t\u1ebf, ng\u00e0y phong thi\u1ec1n kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ebf ri\u00eang.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua nghe theo, b\u00e8n sai C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ph\u00f9ng Kh\u1edfi \u0111i t\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c kh\u1edfi ph\u1ee5c.<\/p>\n\n<p>[84] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m t\u0103ng ni v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong c\u00e1c ch\u00f9a \u1edf kinh th\u00e0nh c\u00f3 h\u00e0nh vi th\u00f4 t\u1ee5c, b\u1eaft t\u0103ng ni ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn thanh t\u1ecbnh, tu s\u1eeda v\u00e0 \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y Tam ty H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng H\u1ea3o C\u1ed5 gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p \u1edf Nhu\u1eadn ch\u00e2u; C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n L\u01b0u Ch\u1ea5t gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p \u1edf Li\u00ean Th\u1ee7y qu\u00e2n; Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Ph\u00e1n Tam ty Th\u00f4i khi\u1ebfm b\u1eb1ng do ty V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c mu\u1ed1i \u1edf L\u01b0 ch\u00e2u; Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n, Th\u00f4ng ph\u00e1n Duy\u1ec7n ch\u00e2u L\u00fd \u0110\u1ecbch gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p \u1edf H\u1ea3i ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng H\u1ea3o C\u1ed5 v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n thi thu \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e0i s\u01a1 s\u00e0i, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00ean ch\u1ec9 x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb9. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng H\u1ea3o C\u1ed5, L\u01b0u Ch\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[86] N\u1ed9i th\u1ecb \u0110\u1eb7ng V\u0103n Kh\u00e1nh gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n, v\u00ec l\u1eddi n\u00f3i khinh su\u1ea5t tr\u00ean ti\u1ec7c c\u1ee7a Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, b\u1ecb xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[87] Ng\u1ef1 Li\u1ec5n Vi\u1ec7n d\u00e2ng l\u00ean chi\u1ebfc li\u1ec5n m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o, gi\u1ea3m b\u1edbt h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m c\u00e2n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ec7m ng\u1ed3i tr\u00ean xe ki\u1ec7u, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng kim tuy\u1ebfn th\u00eau l\u00e0m \u0111\u1ed3 trang tr\u00ed, xin t\u1ea1m gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ee3i khi c\u0169 h\u1ecfng th\u00ec c\u1ea3i t\u1ea1o, d\u00f9ng l\u1ee5a tr\u01a1n thay th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[88] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu ban cho qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1, c\u00e1c ban qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n trang b\u1ecb, so v\u1edbi khi tu\u1ea7n du th\u00ec t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111\u1eb7t Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 s\u1ee9 An ph\u1ee7 v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[90] V\u00ec xa gi\u00e1 tu\u1ea7n du, c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam l\u1ed9, n\u01a1i n\u00e0o l\u00e0 \u0111\u1ecba b\u00e0n tr\u1ecdng y\u1ebfu th\u00ec t\u1ea1m t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, l\u1ec7nh cho c\u00e1c T\u01b0 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tr\u00fa b\u1ea1c. L\u1ea1i d\u00f9ng N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban L\u01b0u V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tr\u00fa b\u1ea1c ki\u00eam \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m T\u1ec1 ch\u00e2u, v\u00ec ph\u00eda b\u1eafc n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng \u0111\u1ebfn T\u1ec1 ch\u00e2u, n\u00ean t\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u1ea3nh b\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[91] \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>\"Ng\u00e0y \u0111\u00f3n Thi\u00ean th\u01b0 \u1edf v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea3i \u0111\u1ea5t l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, d\u00f9ng thanh ngang l\u00e0m r\u00e0o, s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eabm l\u00ean, nh\u01b0ng qu\u1ea7n th\u1ea7n qua l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng d\u1eb9p thanh ngang, cho ng\u1ef1a \u0111i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1; l\u1ea1i m\u1ed7i khi g\u1eb7p ng\u1ef1a xe, kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i x\u01b0\u1edbng danh, chia \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 \u0111i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec5 c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i. Nay n\u1ebfu ho\u00e0n to\u00e0n theo c\u1ed5 ch\u1ebf, kh\u00f4ng c\u1ea5m \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, s\u1ee3 kinh s\u01b0 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, c\u1ea3n tr\u1edf xe ng\u1ef1a. Xin t\u1eeb nay g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5, r\u1ea3i \u0111\u1ea5t l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho ng\u1ef1a \u0111i tr\u00ean \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn gi\u00e1 kh\u00f4ng thu\u1ed9c di\u1ec7n n\u00e0y. V\u00e0 m\u1ed7i khi qu\u1ea7n th\u1ea7n t\u1eadp duy\u1ec7t, ng\u1ef1a xe kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f4ng qua, cho ph\u00e9p \u0111i ng\u1ef1a hai b\u00ean, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m do Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, Khai Phong ph\u1ee7 t\u1eeb ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng ch\u00edn tr\u1edf \u0111i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[93] Ch\u00e2u Cao t\u00e2u ba ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Chi\u00eam Th\u00e0nh, Ch\u00e2n L\u1ea1p b\u1ecb Giao ch\u00e2u \u0111u\u1ed5i, l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u, xin ph\u1ed1i thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u00e2u n\u00e0y. Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng xa, c\u00f9ng kh\u1ed5 \u0111\u1ebfn xin n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd, n\u00ean c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o, ti\u1ec1n b\u1ea1c, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai Ph\u00fac Ki\u1ebfn hi\u1ec3m tr\u1edf, qu\u00e2n s\u0129 ch\u1edf v\u1eadt d\u1ee5ng cho li\u1ec5n, t\u1eeb nay g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 tu\u1ea7n, ti\u1ebft l\u1ec5 th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ngh\u1ec9.<\/p>\n\n<p>[95] Quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nghi ch\u00fa l\u00e0 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u1eadp luy\u1ec7n nghi th\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 t\u1ea1i \u0111\u00e0n tr\u00f2n Th\u00e1i S\u01a1n \u1edf \u0110\u00f4 \u0110\u00ecnh d\u1ecbch.<\/p>\n\n<p>[96] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ra l\u1ec7nh c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5 gia s\u00fac trong m\u1ed9t th\u00e1ng tr\u00ean to\u00e0n thi\u00ean h\u1ea1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[97] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch \u300aC\u1ea3nh \u0110\u1ee9c tri\u1ec1u l\u0103ng \u0111\u1ecba l\u00fd k\u00fd\u300b g\u1ed3m 60 quy\u1ec3n, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean n\u00fai, \u0111\u00e0n t\u1ebf, l\u1ec1u Vua \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"M\u1ed7i khi c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb Th\u00e1i S\u01a1n tr\u1edf v\u1ec1, Tr\u1eabm \u0111\u1ec1u h\u1ecfi \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 vi\u1ec7c lao d\u1ecbch v\u1ea5t v\u1ea3, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i c\u1ea3nh v\u1eadt kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng c\u00e1c quan nh\u00e2n \u0111\u00f3 ca ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Vua, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1edd tr\u1eddi ban ph\u00fac, t\u1ed5 ti\u00ean t\u00edch \u0111\u1ee9c m\u00e0 th\u00e0nh, Tr\u1eabm \u0111\u00e2u \u0111\u00e1ng nh\u1eadn l\u1ea5y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[99] Quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nghi ch\u00fa l\u1ea1i t\u1eadp luy\u1ec7n nghi th\u1ee9c t\u1ea1i \u0110\u00f4 \u0110\u00ecnh d\u1ecbch.<\/p>\n\n<p>[100] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu th\u0103ng ban th\u1ee9 c\u1ee7a Th\u1ecb lang hai t\u1ec9nh l\u00ean tr\u00ean Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu[footnote]Chi\u1ebfu th\u0103ng ban th\u1ee9 c\u1ee7a Th\u1ecb lang hai t\u1ec9nh l\u00ean tr\u00ean Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu, ch\u1eef 'ban' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 3-8 v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung.[\/footnote], h\u1ee3p ban th\u1ee9 v\u1edbi L\u1ee5c th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u1ecb lang hai t\u1ec9nh t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00ed \u0110\u1ee9c tr\u1edf \u0111i \u0111\u1ec1u do T\u1ec3 th\u1ea7n ki\u00eam nhi\u1ec7m, ch\u01b0a t\u1eebng x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 v\u1edbi c\u00e1c quan kh\u00e1c. N\u0103m Thi\u00ean Ph\u00fac th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi T\u1ea5n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110\u1eadu Trinh C\u1ed1 l\u00e0m Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, t\u1eeb \u0111\u00f3 x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb, v\u00e0 c\u1ee9 th\u1ebf kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Nay m\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang.<\/p>\n\n<p>[101] Ch\u00e2u Ki\u1ec1m t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Ma Tha, L\u1ea1c Ph\u1ed1 l\u00e0 Cung H\u00e0nh M\u00e3n c\u00f9ng h\u01a1n 2.300 ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c quy thu\u1eadn, t\u1ed9c n\u00e0y t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 gi\u00e1o h\u00f3a.<\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tri\u1ec1u, d\u00e2ng 8.139 c\u00e2y c\u1ecf linh chi.<\/p>\n\n<p>[103] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb khi \u0111\u1ebfn ch\u00e2n n\u00fai, th\u01b0\u1eddng m\u01a1 th\u1ea5y th\u1ea7n nh\u00e2n xin x\u00e2y th\u00eam \u0111\u00ecnh trong mi\u1ebfu, l\u1ea1i m\u01a1 th\u1ea5y l\u1ea7n n\u1eefa nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 ch\u1ec9 r\u00f5 ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u00e2n khi \u0111\u1ed1c su\u1ea5t vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n th\u1edd Uy H\u00f9ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, xem t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ea5t mi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u h\u1ee3p v\u1edbi gi\u1ea5c m\u01a1, nay xin d\u00f9ng ti\u1ec1n th\u1eeba x\u00e2y \u0111\u00ecnh trong mi\u1ebfu.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[104] H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m l\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111i t\u1ebf l\u1ec5, Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n\n<p>[105] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0.<\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"D\u00f2 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111ang t\u1eadp trung binh m\u00e3, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t lo s\u1ee3, mong \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ph\u00eda b\u1eafc c\u0169ng b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung nghe tin n\u01b0\u1edbc ta phong t\u01b0\u1edbc \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1eadn chuy\u1ec3n, e r\u1eb1ng s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u1ea3o ph\u1ea1t, t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n l\u00ednh c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh l\u0169y, l\u1ea5y danh ngh\u0129a \u0111i s\u0103n \u0111\u1ec3 tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n \u0111\u00e3 giao h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn g\u00ec. N\u1ebfu nghe tin h\u1ecd nghi ng\u1edd g\u00e2y r\u1ed1i m\u00e0 v\u1ed9i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd c\u00e0ng th\u00eam nghi ng\u1edd.\"<\/i> B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 8 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0 Di\u1ec5m v\u00e0 Thi\u1ec7u Di\u1ec7p \u0111ang lo vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, mu\u1ed1n xin l\u01b0u l\u1ea1i ti\u1ec1n chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u1ea1m qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u1ee7a ty n\u00e0y. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri B\u1ea1ch \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 xong th\u00ec v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng n\u1ebfu g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd, v\u00ec c\u00f3 k\u1ebb mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 n\u00ean c\u1ed1 \u00fd vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean giam gi\u1eef t\u1ea1i ch\u1ed7, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/p>\n<p>[3] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n c\u00f3 su\u1ed1i ng\u1ecdt ch\u1ea3y ra.<\/p>\n<p>[4] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf s\u1ed1 ti\u1ec1n 8 v\u1ea1n quan do n\u1ed9i ph\u1ee7 h\u1ed7 tr\u1ee3. Sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i xin ch\u1edf 49 v\u1ea1n l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng, l\u1ee5a, c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u0129 Ho\u00e0nh x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f3 t\u00e2m l\u1ef1c, \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin l\u01b0u S\u0129 Ho\u00e0nh \u1edf Ch\u00e2u Thi\u1ec1n \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n vi\u1ec7c \u0110\u00f4ng phong, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[5] C\u00e1c quan h\u1eefu ty \u0111\u00e3 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c, xin d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u00e0i tr\u00f2n tr\u00ean n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh n\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, cao ch\u00edn th\u01b0\u1edbc, c\u00f3 b\u1ed1n b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng, ph\u00eda tr\u00ean trang tr\u00ed m\u00e0u xanh, b\u1ed1n m\u1eb7t theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb. B\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e0n c\u00f3 m\u1ed9t v\u00f2ng r\u00e0o r\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, qu\u1ea5n ba v\u00f2ng d\u00e2y th\u1eebng m\u00e0u xanh. \u0110\u00e0n thi\u00eau \u0111\u1eb7t \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam c\u1ee7a \u0111\u00e0i tr\u00f2n, cao m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng hai th\u01b0\u1edbc, vu\u00f4ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1edf c\u1eeda ph\u00eda nam, r\u1ed9ng s\u00e1u th\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai, \u0111\u00e0n t\u1ebf phong c\u00f3 b\u1ed1n t\u1ea7ng, m\u01b0\u1eddi hai b\u1eadc, theo quy ch\u1ebf \u0111\u00e0n vi\u00ean kh\u00e2u trong s\u00e1ch \u300aGiao t\u1ef1 l\u1ee5c\u300b, ph\u00eda tr\u00ean trang tr\u00ed m\u00e0u \u0111en, b\u1ed1n m\u1eb7t theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb; \u0111\u1eb7t ba v\u00f2ng r\u00e0o. \u0110\u00e0n thi\u00eau gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u00ean n\u00fai. \u0110\u00e0n X\u00e3 Th\u1ee7 c\u00f3 t\u00e1m g\u00f3c, ba t\u1ea7ng, t\u00e1m b\u1eadc, ba v\u00f2ng r\u00e0o, theo quy ch\u1ebf \u0111\u00e0n ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u. L\u1ea1i \u0111\u00e0o h\u1ed1 ch\u00f4n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ngo\u00e0i v\u00f2ng r\u00e0o.<\/p>\n<p>Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p v\u00e0 ng\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ch\u1eef v\u00e0 d\u00e1t v\u00e0ng, n\u1ed1i b\u1eb1ng d\u00e2y b\u1ea1c m\u1ea1 v\u00e0ng, \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p ng\u1ecdc, \u0111\u1eb7t trong h\u00f2m \u0111\u00e1. Ng\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p v\u00e0ng. \u0110i\u1ec7p r\u1ed9ng n\u0103m t\u1ea5c. S\u00e1ch r\u1ed9ng m\u1ed9t t\u1ea5c hai ph\u00e2n, d\u00e0y ba ph\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"D\u00e0y ba ph\u00e2n, ch\u1eef 'ph\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea5c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-242-1\" href=\"#footnote-242-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Quy ch\u1ebf h\u1ed9p v\u00e0ng, d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc ba t\u1ea5c. N\u1eafp h\u1ed9p d\u00e0i b\u1eb1ng h\u1ed9p, d\u00e0y hai t\u1ea5c, r\u1ed9ng n\u0103m t\u1ea5c, ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y kh\u1eafc n\u0103m \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f3ng h\u1ed9p b\u1eb1ng b\u00f9n v\u00e0ng tr\u1ed9n v\u1edbi b\u1ed9t v\u00e0ng v\u00e0 nh\u0169 h\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3ng d\u1ea5u b\u1eb1ng \u1ea5n <i>&#8220;Th\u1ee5 m\u1ec7nh b\u1ea3o&#8221;<\/i>, \u1ea5n vu\u00f4ng m\u1ed9t t\u1ea5c hai ph\u00e2n, ch\u1eef kh\u1eafc l\u00e0 <i>&#8220;Cung \u01b0ng thi\u00ean m\u1ec7nh chi b\u1ea3o&#8221;<\/i>. Ch\u1ed7 \u0111\u00f3ng d\u1ea5u tr\u00ean h\u1ed9p kh\u1eafc s\u00e2u hai ph\u00e2n.<\/p>\n<p>Quy ch\u1ebf h\u00f2m \u0111\u00e1, d\u00f9ng \u0111\u00e1 x\u1ebfp hai l\u1edbp, m\u1ed7i c\u1ea1nh n\u0103m th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee5c gi\u1eefa r\u1ed9ng v\u00e0 s\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ef1ng h\u1ed9p ng\u1ecdc, b\u00ean c\u1ea1nh ch\u1ed7 \u0111\u1eb7t n\u1eafp \u0111\u1ec1u kh\u1eafc s\u00e2u b\u1ea3y t\u1ea5c, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, ph\u00eda nam v\u00e0 b\u1eafc m\u1ed7i b\u00ean ba ch\u1ed7, \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y m\u1ed7i b\u00ean hai ch\u1ed7, c\u00e1ch g\u00f3c \u0111\u1ec1u b\u1ea3y t\u1ea5c, ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'x\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 84 ph\u1ea7n Giao x\u00e3 kh\u1ea3o b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-242-2\" href=\"#footnote-242-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, r\u1ed9ng m\u1ed9t t\u1ea5c n\u0103m ph\u00e2n, s\u00e2u ba ph\u00e2n. L\u1ea1i l\u00e0m n\u1eafp \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e8 h\u00f2m<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i l\u00e0m n\u1eafp \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e8 h\u00f2m, c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eadp' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u1ea1ch ki\u1ec3m'. X\u00e9t v\u0103n d\u01b0\u1edbi n\u00f3i '\u0111\u1ec1u d\u00e0i ba th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc', n\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eadp' l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-242-3\" href=\"#footnote-242-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u d\u00e0i ba th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y b\u1ea3y t\u1ea5c, kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed9ng v\u00e0 s\u00e2u nh\u01b0 ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y. Ch\u1ed7 \u0111\u00f3ng d\u1ea5u kh\u1eafc s\u00e2u hai t\u1ea5c, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t \u1ea5n. L\u1ea1i l\u00e0m n\u1eafp \u0111\u00e1 nh\u1ecf, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ed7 kh\u1eafc. N\u1eafp \u0111\u00e1 \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh h\u00f2m, ch\u1ed7 kh\u1eafc l\u1ea1i bu\u1ed9c ba s\u1ee3i d\u00e2y v\u00e0ng quanh h\u00f2m, m\u1ed7i s\u1ee3i n\u0103m v\u00f2ng, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba ph\u00e2n. \u0110\u00f3ng h\u00f2m b\u1eb1ng b\u00f9n \u0111\u00e1 tr\u1ed9n v\u1edbi b\u1ed9t \u0111\u00e1 v\u00e0 \u0111\u1ea5t m\u00e0u ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb. \u0110\u00f3ng d\u1ea5u b\u1eb1ng \u1ea5n <i>&#8220;Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ed3ng v\u0103n b\u1ea3o&#8221;<\/i>, \u1ea5n \u0111\u00fac b\u1eb1ng v\u00e0ng, quy ch\u1ebf gi\u1ed1ng \u1ea5n ng\u1ef1 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1 ch\u1eb7n m\u01b0\u1eddi hai vi\u00ean, chia \u0111\u1eb7t b\u1ed1n g\u00f3c, \u0111\u1ec1u r\u1ed9ng hai th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, d\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng<a class=\"footnote\" title=\"D\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'd\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng b\u1ea3n n\u00e0y.\" id=\"return-footnote-242-4\" href=\"#footnote-242-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, kh\u1eafc xi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng r\u00e3nh<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u1eafc xi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng r\u00e3nh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed gi\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8, 22-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'kh\u1eafc xi\u00ean \u0111\u1ea7u'.\" id=\"return-footnote-242-5\" href=\"#footnote-242-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi g\u00f3c h\u00f2m<a class=\"footnote\" title=\"T\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi g\u00f3c h\u00f2m, ch\u1eef 'ngung' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-242-6\" href=\"#footnote-242-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp hai l\u1edbp, l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ea5t ng\u0169 s\u1eafc \u0111\u1eafp th\u00e0nh v\u00f2ng tr\u00f2n. Tr\u00ean h\u00f2m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng hai th\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi h\u00f2m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba tr\u01b0\u1ee3ng ch\u00edn th\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u1edbi h\u00f2m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba tr\u01b0\u1ee3ng ch\u00edn th\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'tam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-242-7\" href=\"#footnote-242-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. K\u00edch th\u01b0\u1edbc hai \u1ea5n \u0111\u1ec1u l\u1ea5y th\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n nay l\u00e0m chu\u1ea9n. H\u1ed9p v\u00e0ng khi v\u1ec1, \u0111\u1eb7t \u1edf th\u1ea5t b\u1ea3n trong Th\u00e1i Mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf n\u00fai T\u00edch c\u00f3 r\u1ed3ng xanh xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n so\u1ea1n v\u0103n ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p, ng\u1ecdc s\u00e1ch. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u0103n \u1ea5y n\u00ean \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1eddi ban \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, sau n\u00f3i v\u1ec1 \u00fd c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u n\u01a1i \u0111i qua khi phong thi\u1ec1n t\u1ea1m t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, ban ti\u1ec1n v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u, l\u1ec7nh quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng khao th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, c\u1ea5m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vay ti\u1ec1n c\u1ee7a nh\u00e0 gi\u00e0u v\u1edbi l\u00e3i su\u1ea5t cao \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i nh\u1eadm ch\u1ee9c tr\u1ea3 l\u1ea1i, n\u01a1i n\u00e0o ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00ec x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[10] Ban \u0111\u1ea7u, h\u1eefu ty xin theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ebf c\u00e1o \u1edf mi\u1ebfu r\u1ed3i xu\u1ea5t kinh, n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n v\u00e0 X\u00e3 Th\u1ee7 S\u01a1n \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ph\u00e1p gi\u00e1. Vua cho r\u1eb1ng chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 ph\u1ea3i long tr\u1ecdng, c\u00f2n l\u1ea1i n\u00ean gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc, b\u00e8n \u0111\u1ed5i d\u00f9ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec3u gi\u00e1, sau \u0111\u1ed5i t\u00ean ti\u1ec3u gi\u00e1 th\u00e0nh loan gi\u00e1.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u00e2u, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1, xin cho kim ng\u1ecdc l\u1ed9 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, xe cao 2 tr\u01b0\u1ee3ng 3 th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng 1 tr\u01b0\u1ee3ng 3 th\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u1eeda th\u00e0nh, c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua c\u00f3 ch\u1ed7 h\u1eb9p th\u00ec cho s\u1eeda ch\u1eefa. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111i v\u00f2ng ngo\u00e0i th\u00e0nh, ch\u1ed7 n\u00e0o c\u00f3 m\u1ed3 m\u1ea3 th\u00ec tr\u00e1nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, T\u1ea7n qu\u1ed1c Hi\u1ec1n T\u00fac Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Di\u1ec5n m\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua th\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n qu\u00e1 nhi\u1ec1u, g\u1ecdi \u0110inh V\u1ecb \u0111em s\u1ed5 binh h\u1ed9 gi\u00e1 ra xem, n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 l\u1ebd h\u1eefu ty kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, chu\u1ea9n b\u1ecb qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, nh\u1eefng th\u1ee9 ch\u01b0a chuy\u1ec3n \u0111i th\u00ec \u0111\u1ee3i m\u00f9a thu mua th\u00eam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu thu nh\u1eb7t thi h\u00e0i tr\u00f4i n\u1ed5i tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n, Th\u00e1i, Qu\u1ea3ng T\u1ebf \u0111\u1ec3 ch\u00f4n c\u1ea5t, r\u1ed3i l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[15] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, mi\u1ec5n thu\u1ebf 3 n\u0103m cho nh\u1eefng h\u1ed9 b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf Ph\u1ee5c Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[17] L\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u n\u1ed9p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 10 v\u1ec1 ch\u00e2n n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9 n\u0103m nay thu thu\u1ebf h\u1ea1 thu t\u1ea1i ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\n<p>[19] C\u00e1c quan xin r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u0103ng phong, tr\u00ean \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0i d\u1ef1ng c\u1edd hi\u1ec7u m\u00e0u v\u00e0ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0n d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai \u0111\u1eb7t l\u1eeda \u0111u\u1ed1c. Khi s\u1eafp h\u00e0nh l\u1ec5, \u0111\u1ed1t \u0111u\u1ed1c n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau. L\u1ea1i xu\u1ea5t ra c\u00e1c t\u1ea5m b\u00e0i s\u01a1n, sai ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1edd truy\u1ec1n xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai. Khi b\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u01a1i, c\u00e1c c\u00f4ng khanh v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 v\u1ecdng l\u1ec5 thi\u00eau, tr\u00ean n\u00fai truy\u1ec1n h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf, d\u01b0\u1edbi li\u1ec1n c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 thi\u00eau. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 ngh\u1ec9, gi\u1ea3i tr\u1eeb nghi\u00eam c\u1ea5m. L\u1ea1i truy\u1ec1n h\u00f4 xu\u1ed1ng, c\u00e1c quan t\u1ebf m\u1edbi lui. Ch\u1ed7 ch\u00f4n l\u1ec5 v\u1eadt \u1edf X\u00e3 Th\u1ee7 c\u0169ng \u0111\u1eb7t ba ng\u1ecdn l\u1eeda \u0111u\u1ed1c l\u00e0m chu\u1ea9n.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c c\u00f4ng khanh v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed c\u0169ng d\u00f9ng ti\u1ebfng truy\u1ec1n h\u00f4 l\u00e0m hi\u1ec7u l\u1ec7nh<a class=\"footnote\" title=\"C\u0169ng d\u00f9ng ti\u1ebfng truy\u1ec1n h\u00f4 l\u00e0m hi\u1ec7u l\u1ec7nh, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ecdng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-242-8\" href=\"#footnote-242-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfp th\u1ea7n c\u1ea7n ph\u1ea3i nghi\u00eam trang t\u0129nh l\u1eb7ng, b\u00e8n \u0111\u1ed5i th\u00e0nh c\u00e1c t\u1ea5m b\u00e0i s\u01a1n, khi l\u1ec5 xong m\u1edbi cho truy\u1ec1n h\u00f4<a class=\"footnote\" title=\"M\u1edbi cho truy\u1ec1n h\u00f4, ch\u1eef 'm\u1edbi' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u01b0ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-242-9\" href=\"#footnote-242-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i s\u1ee3 vi\u1ec7c truy\u1ec1n c\u00e1c t\u1ea5m b\u00e0i s\u01a1n kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi, gi\u1edd kh\u1eafc c\u00f3 sai l\u1ec7ch, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 sai Ty Thi\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 d\u01b0\u1edbi n\u00fai, l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, l\u1ea1i d\u00f9ng ti\u1ebfng g\u00f5 b\u1ea3n b\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 \u1ee9ng h\u1ee3p. L\u1ea1i t\u1eeb Th\u00e1i B\u00ecnh \u0110\u00ednh, Thi\u00ean M\u00f4n, Ho\u00e0ng Hi\u1ebfn L\u0129nh, \u0110\u1ea1i Nh\u1ea1c Quan, m\u1ed7i n\u01a1i d\u00f9ng c\u1ed9t d\u00e0i treo \u0111\u00e8n l\u1ed3ng chi\u1ebfu xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o, khi\u1ebfn kh\u00f4ng sai l\u1ec7ch th\u1eddi ti\u1ebft.<\/p>\n<p>[20] T\u1eb7ng cha c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 L\u00fd Anh, nguy\u00ean l\u00e0 C\u00e0n Nguy\u00ean Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, An Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, truy phong l\u00e0m Th\u01b0\u1eddng S\u01a1n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng; m\u1eb9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0m Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c Th\u00e1i phu nh\u00e2n, l\u1ea1i sai s\u1ee9 c\u00e1o t\u1ebf t\u1ea1i mi\u1ebfu Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua ti\u1ebfp V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0n phong thi\u1ec1n cho xem. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y t\u1ebf giao, v\u1ecb tr\u00ed t\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ch\u00ednh gi\u1eefa, v\u00ec h\u1ee3p t\u1ebf v\u1edbi Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3. Nay ng\u00e0y phong thi\u1ec1n, v\u1ecb tr\u00ed H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf h\u01b0\u1edbng T\u00fd, thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1eb7t \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, v\u1ecb tr\u00ed Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng so v\u1edbi ng\u00e0y t\u1ebf giao \u0111\u1eb7t \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc h\u01b0\u1edbng nghi\u00eang, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd t\u1ed5 t\u00f4ng k\u00ednh th\u1edd Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y thi\u00ean th\u01b0 r\u1eddi kinh \u0111\u1ebfn ch\u00e2n n\u00fai, d\u00f9ng 100 ng\u01b0\u1eddi nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0111\u1ea1o m\u00f4n, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i d\u00f9ng 30 ng\u01b0\u1eddi. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u1ec7m ng\u1ed3i ch\u00ednh trong l\u1ec5 giao t\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u00e0u v\u00e0ng, n\u1ec7m l\u1ea1y c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf. \u0110\u1ebfn nay, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u1ec7m ng\u1ed3i ph\u1ed1i t\u1ebf d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf, n\u1ec7m l\u1ea1y d\u00f9ng m\u00e0u t\u00edm.<\/p>\n<p>[23] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u00e0nh cung d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 d\u00f9ng nh\u00e0 c\u0169, s\u1eeda sang l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e2y m\u1edbi.<\/p>\n<p>[24] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1eb7t c\u1eeda, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 ho\u1eb7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u1ee5c d\u1ecbch th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean.<\/p>\n<p>[25] H\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u00e0y thi\u00ean th\u01b0 r\u1eddi kinh, l\u00e0m m\u1edbi b\u00e0n v\u00e0 n\u1ec7m \u0111\u1eb7t trong xe ng\u1ecdc, chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, 750 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed5 nh\u1ea1c ti\u1ec1n h\u1eadu, hai vi\u00ean trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng hai b\u00ean, l\u1ea1i c\u1eed quan l\u00e0m s\u1ee9. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9 <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b l\u00e0 Nghi v\u1ec7 s\u1ee9)<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9, Lam K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m Ph\u00f9 th\u1ecb \u0111\u00f4 gi\u00e1m, nh\u1eadp n\u1ed9i cao ph\u1ea9m Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, nh\u1eadp n\u1ed9i cao ban n\u1ed9i ph\u1ea9m Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh c\u00f9ng l\u00e0m h\u1ed9 t\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng 9, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb khi xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ca k\u1ef9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n.<\/p>\n<p>[27] Kh\u1ea3 h\u00e3n D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a H\u1ed3i C\u1ed1t Cam Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn. Khi s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1, ban cho D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t h\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c, \u0111ai v\u00e0ng, cung ki\u1ebfm, l\u1ea1i th\u01b0\u1edfng cho c\u00f4ng ch\u00faa b\u1ea3o v\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng v\u00e0ng. C\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u h\u1ecfi \u00fd b\u00e0 r\u1ed3i m\u1edbi l\u00e0m, n\u00ean ban th\u00eam.<\/p>\n<p>[28] Trung s\u1ee9 t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n v\u1ed1n c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ed5, t\u1eeb khi kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ebfn nay, tuy th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u d\u1eabn nhau v\u00e0o n\u00fai T\u1ed3 Lai, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n Th\u00e1i S\u01a1n l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ea1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea5m vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eaft h\u1ed5. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb khi su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt phun ra, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 h\u1ecfi th\u0103m v\u1ec1 \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 ao V\u01b0\u01a1ng M\u1eabu, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1eeb khi ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p \u0111\u00f4ng phong \u0111\u1ebfn nay, h\u1ec5 c\u00f3 linh t\u00edch th\u00ec \u0111\u1ec1u l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u kh\u1ea5n, ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n thi\u1ebfu.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai trung s\u1ee9 mang b\u00e0i v\u0103n c\u1ea7u kh\u1ea5n \u0111\u1ebfn t\u1ebf l\u1ec5, ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111i th\u00ec V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u l\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc ao bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u00e0u t\u00edm. X\u00e9t nghi\u1ec7m th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1m l\u00e0nh \u1ee9ng nghi\u1ec7m nhanh ch\u00f3ng nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ef1c l\u00e0 do l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi \u0111\u1ea5t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p b\u1eb1ng ng\u1ef1 b\u00fat cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Trong cung c\u1ea5m, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam c\u1ea7m c\u0169ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. H\u00f4m qua Tr\u1eabm \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh ch\u1ecdn 120 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea5p ti\u1ec1n b\u1ea1c h\u1eadu h\u0129 r\u1ed3i cho v\u1ec1, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ti\u00eau<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'd\u1ee5ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-242-10\" href=\"#footnote-242-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. Tr\u1eabm \u0111ang ch\u00fa tr\u1ecdng s\u1ef1 thanh t\u0129nh \u0111\u1ec3 tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ea1o l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t \u00e1n t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n th\u1ecb v\u1ec7 ty, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh roi ho\u1eb7c g\u1eady \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[31] Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda h\u00e0nh cung c\u1ea7n d\u00f9ng ng\u00f3i \u1ed1ng, xin v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng h\u00e0nh cung kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1 r\u1ed9ng, nay \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n ng\u00f3i t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 s\u1ebd g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd Tr\u1eabm.&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh d\u00f9ng ng\u00f3i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khuy\u00ean r\u0103n ti\u1ebft ki\u1ec7m, ng\u0103n c\u1ea5m xa x\u1ec9, c\u00e1c c\u01a1 quan ngo\u00e0i vi\u1ec7c gi\u1eef nguy\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3 d\u00f9ng nh\u01b0 m\u0169 mi\u1ec7n, nghi tr\u01b0\u1ee3ng, ph\u00e1p ph\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong y\u1ebfn ti\u1ec7c, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau trong cung c\u1ea5m, ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ed3 trang tr\u00ed b\u1eb1ng v\u00e0ng th\u00eau hoa v\u0103n, n\u1ebfu c\u1ea7n l\u00e0m m\u1edbi th\u00ec ph\u1ea3i ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd d\u00e2ng m\u1eabu l\u00ean. L\u1ea1i sao chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban cho m\u1ed7i nh\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e2n m\u1ed9t b\u1ea3n.<\/p>\n<p>[33] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh d\u00e2ng l\u00ean nghi th\u1ee9c phong thi\u1ec1n, Vua xem xong n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi th\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ec5 nghi, sao g\u1ecdi l\u00e0 ho\u00e0n m\u1ef9?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n vi\u1ebft tay 19 \u0111i\u1ec1u nghi v\u1ea5n, sai n\u0103m s\u1ee9 tham ngh\u1ecb s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i thi h\u00e0nh. L\u1ea1i cho r\u1eb1ng n\u00fai thi\u00eang thanh t\u1ecbnh, sai quan t\u1ebf gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c ki\u00eam nhi\u1ec7m, ai c\u00f3 tang ch\u01b0a m\u00e3n, ho\u1eb7c ch\u01b0a h\u1ebft kh\u00f3c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 t\u1ebf. Quan c\u00e1c ty n\u1ed9i th\u1ecb, tr\u1eeb ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c v\u00e0 t\u00fac v\u1ec7, ch\u1ec9 cho 24 ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo, c\u00e1c ty ch\u1ea5p ch\u01b0\u1edfng 93 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[34] Cho H\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 An Th\u1ee7 Trung l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u1ef1, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u00ea Th\u1ee7 Trung l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban sung ch\u1ee9c. Th\u1ee7 Trung v\u00e0 \u0111\u1ed3ng li\u00eau qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng thu\u1ebf n\u0103m nay t\u0103ng h\u01a1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc 849.000 quan ti\u1ec1n, b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(L\u00ea Th\u1ee7 Trung, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[35] D\u1eddi k\u1ef5 binh l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn g\u1ea7n, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. L\u1ea1i d\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n thay th\u1ebf c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf Uy V\u0169 tr\u1edf xu\u1ed1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 H\u1ed3 Tr\u00ed Cung t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng tinh nhu\u1ec7, xin \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng c\u1ea5m qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7. Vua cho r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u00e3 \u00edt, n\u1ebfu \u0111\u00f3ng th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n th\u00ec chi ph\u00ed c\u00e0ng l\u1edbn, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t quy ho\u1ea1ch, d\u00f9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n thay hai h\u1ea1 qu\u00e2n. \u0110\u1ebfn khi t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, xin l\u00e0m theo chi\u1ebfu ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[36] Ban cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n ti\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u00fac <i>&#8220;T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Nguy\u00ean B\u1ea3o&#8221;<\/i> c\u00f3 ch\u1eef ng\u1ef1 b\u00fat.<\/p>\n<p>[37] D\u00e2n l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f3i, ph\u00e1t th\u00f3c kho b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan t\u0103ng th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 phong thi\u1ec1n xong s\u1ebd d\u00e2ng s\u00e1ch b\u1ea3o. Vi\u1ec7c b\u00e0n th\u1ee5y hi\u1ec7u sai V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n so\u1ea1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i theo l\u1ec7 c\u0169 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, do Th\u1eeba lang ho\u1eb7c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4n ph\u1ee5ng t\u1ed5 t\u00f4ng, h\u00e1 theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng? \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t sai ph\u1ee5 th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu c\u1ee7a Tr\u1eabm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] H\u1ea1 chi\u1ebfu tu s\u1eeda c\u00e1c n\u1ec1n c\u0169 phong thi\u1ec1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n b\u1ecb \u0111\u1ed5 n\u00e1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 ng\u1ecdc b\u00edch x\u00e3 th\u1ee7 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, \u0111\u1ebfn nay sai ch\u00f4n l\u1ea1i ch\u1ed7 c\u0169.<\/p>\n<p>[40] Sai \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4n Th\u00edch \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, b\u00e1o vi\u1ec7c s\u1eafp l\u00e0m l\u1ec5 \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n. L\u00fac b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ea3i \u0111i theo, s\u1ee3 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng hi\u1ec3u, sinh nghi ng\u1edd, mu\u1ed1n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn, h\u1ecd ph\u1ea3i lo ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, b\u1ed1 tr\u00ed n\u01a1i \u1edf, ch\u1ec9 c\u1ea7n cho Th\u00edch \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi g\u1eedi th\u01b0 b\u00e1o l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;Trung Qu\u1ed1c t\u1ef1 l\u00e0m \u0111\u1ea1i l\u1ec5, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o? L\u1ec5 v\u1eadt s\u1ee3 tr\u00e1i v\u1edbi l\u1eddi th\u1ec1, kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng xa th\u01b0\u1eddng gi\u1eef v\u1eefng l\u1eddi th\u1ec1, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Ch\u00e2u Kh\u00e1nh b\u00e1o vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh Nh\u0129 \u0110\u00f3a \u0111\u00e3 xong. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e0nh n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c t\u1ef1 gi\u1eef, c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m ch\u1ed7 che ch\u1eafn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt ph\u1ea3i v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y \u00fd.<\/p>\n<p>[43] H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu, \u0111i th\u00ec d\u00f9ng xe ng\u1ecdc l\u1ed9, v\u1ec1 th\u00ec d\u00f9ng xe kim l\u1ed9. V\u00ec ph\u1ee5ng an thi\u00ean th\u01b0 tr\u00ean xe ng\u1ecdc l\u1ed9, n\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Mi\u1ebfu, c\u1ea3 \u0111i l\u1eabn v\u1ec1 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng xe kim l\u1ed9.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[44] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e1n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf theo l\u1ec7nh th\u00e1ng, sau \u0110\u00f4ng ch\u00ed c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 thu\u1eadn d\u01b0\u01a1ng gi\u00fap sinh, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n, n\u00ean \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng x\u1eed t\u00f9 v\u00e0o th\u00e1ng 11, 12. Nay th\u00e1ng cu\u1ed1i \u0111\u00f4ng l\u00e0 th\u00e1ng sinh th\u00e1nh, m\u00e0 v\u1eabn x\u1eed t\u1eed t\u1ed9i nh\u00e2n, xin chi\u1ebfu cho c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch t\u1eeb gi\u1eefa \u0111\u00f4ng gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c \u00e1n t\u1eed ch\u01b0a x\u1eed, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ea7u xu\u00e2n xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec tha, c\u00f2n l\u1ea1i x\u1eed theo ph\u00e1p.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ed1t, nh\u01b0ng s\u1ee3 t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam l\u00e2u, l\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch xin tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf 7 ng\u00e0y, sai quan d\u00f9ng sinh t\u1ebf chia nhau t\u1ebf 8 v\u1ecb th\u1ea7n \u1edf Thi\u00ean T\u1ec1 Uy\u00ean, l\u1ea1i t\u1ebf c\u00e1c n\u00fai V\u00e2n V\u00e2n, \u0110\u00ecnh \u0110\u00ecnh, T\u00fac Nhi\u00ean, T\u1ed3 Lai, H\u1ed9i K\u00ea, v\u00e0 ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t d\u01b0\u1edbi n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n t\u1ebf c\u00e1c Vua \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n; tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf 1 ng\u00e0y, d\u00f9ng th\u00e1i lao t\u1ebf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, thi\u1ebfu lao t\u1ebf X\u00e3 Th\u1ee7. Vua \u0111\u1ec1u nghe theo.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb cung \u0111i\u1ec7n, v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u1edf c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng n\u0103m m\u00e0u s\u1eafc \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed, c\u1ea5m d\u00f9ng l\u1ee5a may c\u1edd ph\u01b0\u1edbn, l\u1ee5a tr\u1eafng l\u00e0m hoa gi\u1ea3.<\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i d\u00e2n huy\u1ec7n L\u00e2m Ho\u00e1n, ch\u00e2u T\u00fac m\u01b0\u1ee3n danh th\u1ea7n d\u1ecb, x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a chi\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n xa \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn, g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u00e0o th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua l\u1ea1i m\u01a1 th\u1ea5y v\u1ecb th\u1ea7n nh\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng sau s\u1ebd ban s\u00e1ch tr\u1eddi \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, li\u1ec1n b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c. Do \u0111\u00f3, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng 6, th\u1ee3 m\u1ed9c \u0110\u1ed5ng T\u1ed9 \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00ecnh L\u1ec5 Tuy\u1ec1n th\u1ea5y m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0ng k\u00e9o tr\u00ean c\u1ecf, c\u00f3 ch\u1eef nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n b\u00e1o v\u1edbi Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Ch\u00ednh. C\u01b0 Ch\u00ednh th\u1ea5y tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u00ean Vua, v\u1ed9i b\u00e1o v\u1edbi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. Li\u1ec1n d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y h\u00f4m sau, qu\u1ef3 trao cho trung s\u1ee9 mang v\u1ec1 cung.&#8221;<\/i> T\u1ea5u \u0111\u1ebfn, Vua v\u1ed9i tri\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan b\u00e1o vi\u1ec7c, mu\u1ed1n t\u1ef1 m\u00ecnh ra \u0111\u00f3n, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u1ea1o v\u1ec7 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110\u00e1n c\u00f9ng Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 v\u00e0 c\u00e1c quan chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00f3n s\u00e1ch tr\u1eddi, v\u00e0o c\u1eeda t\u00e2y v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn, \u0111\u00f3n v\u00e0 d\u1eabn l\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua trai gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chu\u1ea9n b\u1ecb xe loan gi\u00e1 ra, quay m\u1eb7t v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1eafc l\u1ea1y d\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec7n, \u0110\u1ea1o v\u1ec7 s\u1ee9 v\u00e0 Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 t\u1eeb tr\u00ean \u0111i\u1ec7n mang s\u00e1ch tr\u1eddi \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, Vua l\u1ea1y hai l\u1ea7n r\u1ed3i trao cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u qu\u1ef3 \u0111\u1ecdc, n\u1ed9i dung vi\u1ebft: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i k\u00ednh hi\u1ebfu ph\u1ee5ng th\u1edd ta, nu\u00f4i d\u00e2n m\u1edf r\u1ed9ng ph\u00fac l\u00e0nh. Ban cho ng\u01b0\u01a1i \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, tr\u0103m h\u1ecd \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Gi\u1eef k\u00edn l\u1eddi n\u00e0y, hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ta. Qu\u1ed1c th\u1ecd d\u00e0i l\u00e2u, tu\u1ed5i th\u1ecd l\u00e2u d\u00e0i.&#8221;<\/i> \u0110\u1ecdc xong, tri\u1ec7u t\u1eadp b\u00e1ch quan cho xem, r\u1ed3i l\u1ea1i mang l\u00ean \u0111i\u1ec7n. L\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u xong, Vua tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0110\u1ea1o v\u1ec7, Ph\u00f9 th\u1ecb \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, Vua ra \u0111\u00f3n l\u1ea1y r\u1ed3i v\u00e0o trong. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ed7ng t\u1ea1nh, c\u1ea3nh v\u1eadt trong s\u00e1ng, trong v\u01b0\u1eddn c\u00f3 m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc, khi \u0111\u1ecdc s\u00e1ch tr\u1eddi, h\u01a1i v\u00e0ng nh\u01b0 chim ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eadu tr\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, th\u0103ng \u0110\u1ed5ng T\u1ed9 l\u00e0m B\u00e1t t\u00e1c ph\u00f3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Ch\u00ednh l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u00e2n x\u00e1 cho c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u t\u1eeb t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[52] Ban t\u1eb7ng n\u01b0\u1edbc su\u1ed1i ng\u1ecdt \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i khi c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5, chi ph\u00ed l\u1ec5 v\u1eadt v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3<a class=\"footnote\" title=\"'L\u1ec5 li\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u1ec5 khoa', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 14-14 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-242-11\" href=\"#footnote-242-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi, g\u00e2y ra nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Nay l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i ban h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n U\u00fd Th\u1ecb b\u1ecb v\u1ee1 \u0111\u00ea, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, \u0111\u1ed5i t\u00ean c\u00e1c kh\u00fac nh\u1ea1c d\u00f9ng trong l\u1ec5 giao t\u1ebf, sau khi l\u1ec5 xong th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. V\u1ec1 sau, l\u1ec5 t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m c\u0169ng l\u00e0m theo c\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>&#8220;Theo l\u1ec5 v\u0103n, sau khi t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu xong, v\u0169 v\u0169 d\u1eebng l\u1ea1i, Th\u00e1i ch\u00fac d\u1ecdn \u0111\u1eadu, nh\u1ea1c Phong An n\u1ed5i l\u00ean, m\u1ed9t kh\u00fac r\u1ed3i d\u1eebng, sau \u0111\u00f3 nh\u1ea1c L\u1ec5 An n\u1ed5i l\u00ean, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed1ng th\u1ea7n. \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b n\u00f3i: &#8216;Ba nh\u00e0 d\u00f9ng nh\u1ea1c Ung \u0111\u1ec3 d\u1ecdn \u0111\u1eadu.&#8217; L\u1ea1i trong ch\u1ee9c Nh\u1ea1c s\u01b0 c\u1ee7a \u300aChu l\u1ec5\u300b n\u00f3i: &#8216;Khi d\u1ecdn \u0111\u1eadu, d\u1eabn h\u1ecdc s\u0129 h\u00e1t b\u00e0i Tri\u1ec7t.&#8217; Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa gi\u1ea3i: &#8216;T\u1ee9c l\u00e0 h\u00e1t b\u00e0i Ung.&#8217; \u300aGiao t\u1ef1 l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng ca tri\u1ec7t \u0111\u1eadu, t\u1ea5u nh\u1ea1c V\u00f4 X\u1ea1 V\u0169. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1ea1c t\u1ebf t\u00f4ng mi\u1ebfu, theo l\u1ec5 c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng ca tri\u1ec7t \u0111\u1eadu, nay sau khi t\u1ebf xong li\u1ec1n n\u1ed5i nh\u1ea1c L\u1ec5 An, e r\u1eb1ng c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t, xin theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00f9ng c\u00e1c quan ki\u1ec3m th\u1ea3o b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u00e2u: <i>&#8220;L\u00fac \u0111\u1ea7u so\u1ea1n nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 kh\u00fac t\u1eeb Tri\u1ec7t \u0111\u1eadu Phong An, nh\u01b0ng Nh\u1ea1c th\u1ef1 theo th\u00f3i quen kh\u00f4ng t\u1ea5u, xin theo l\u1eddi T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 11, sau th\u00e1ng 6, b\u1ea3n ch\u00ed n\u00e0y c\u0169ng ch\u00e9p c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i t\u00ean nh\u1ea1c kh\u00fac phong thi\u1ec1n, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c l\u1ed9 c\u1ed1ng tr\u00e0 m\u1edbi c\u00f3 h\u01a1n 30 ch\u00e2u, \u0111i xa h\u00e0ng ngh\u00ecn d\u1eb7m, c\u00f3 n\u01a1i m\u1ed9t n\u0103m \u0111i l\u1ea1i m\u1ea5y l\u1ea7n, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 h\u1ebft.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, b\u1ecf N\u1ed9i vi\u00ean ty, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a T\u1ea1 \u0110\u1ee9c Quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, qu\u1ea7n th\u1ea7n n\u0103m l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 Nghi Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1o B\u1ea3o \u1ee8ng Ch\u01b0\u01a1ng C\u1ea3m Th\u00e1nh Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[59] Ng\u1ef1 Li\u1ec5n Vi\u1ec7n xin ch\u1ebf ri\u00eang m\u1ed9t chi\u1ebfc ki\u1ec7u Th\u0103ng Th\u00e1i S\u01a1n Thi\u00ean B\u00ecnh \u0111\u1ec3 l\u00ean n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, nh\u01b0ng Vua lo r\u1eb1ng n\u00f3 qu\u00e1 n\u1eb7ng s\u1ebd l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang, n\u00ean ra l\u1ec7nh gi\u1ea3m b\u1edbt. C\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, s\u1ee3 ki\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1eafc ch\u1eafn. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng h\u01a1i kh\u00f3 \u0111i, Tr\u1eabm s\u1ebd xu\u1ed1ng ki\u1ec7u \u0111i b\u1ed9.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i sai l\u00e0m ri\u00eang h\u1ed9p b\u00e1u v\u00e0 h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng s\u00e1ch b\u00e1u, \u0111\u1ec1u thu nh\u1ecf k\u00edch th\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[60] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00e1c c\u01a1 quan t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ec5 t\u1ebf Nam Giao ch\u1ec9 c\u00f3 H\u1ea1o Thi\u00ean, Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3, Ph\u1ed1i \u0110\u1ebf, Nh\u1eadt Nguy\u1ec7t, Ng\u0169 Ph\u01b0\u01a1ng, Th\u1ea7n Ch\u00e2u, m\u1ed7i v\u1ecb d\u00f9ng 12 t\u1ea5m l\u1ee5a; c\u00f2n c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ed9i ngo\u1ea1i, n\u00fai s\u00f4ng, bi\u1ec3n c\u1ea3, d\u00f9ng 64 t\u1ea5m l\u1ee5a chia \u0111\u1ec1u m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ri\u00eang. Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b, l\u1ee5a d\u00e2ng c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ed9i ngo\u1ea1i, n\u00fai s\u00f4ng, bi\u1ec3n c\u1ea3 \u0111\u1ec1u theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ri\u00eang. Nay xin \u1edf \u0111\u00e0n Phong T\u1ef1, t\u1eeb n\u1ed9i quan \u0111\u1ebfn ngo\u1ea1i quan 318 v\u1ecb, \u0111\u00e0n X\u00e3 Th\u1ee7 t\u1eeb n\u00fai s\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng 18 v\u1ecb, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1ee5a m\u00e0u theo ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb. L\u1ea1i n\u1eefa, l\u1ec5 sinh t\u1ebf Nam Giao, ch\u1ec9 ch\u00ednh t\u1ecda d\u00f9ng b\u00f2 con, Ng\u0169 Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf, Nh\u1eadt Nguy\u1ec7t, Th\u1ea7n Ch\u00e2u d\u00f9ng chung 22 con d\u00ea v\u00e0 l\u1ee3n, c\u00f2n 737 v\u1ecb t\u00f2ng t\u1ef1 <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b l\u00e0 337 v\u1ecb)<\/i> v\u1eabn d\u00f9ng s\u1ed1 l\u1ec5 sinh tr\u01b0\u1edbc chia \u0111\u1ec1u. Nay xin t\u1eeb Th\u1ea7n Ch\u00e2u tr\u1edf l\u00ean 12 v\u1ecb \u0111\u1ec1u d\u00f9ng b\u00f2 con, c\u00f2n d\u00ea v\u00e0 l\u1ee3n c\u0169 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o l\u1ec5 sinh t\u00f2ng t\u1ef1. L\u1ea1i n\u1eefa, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, Thi\u00ean Ho\u00e0ng v\u00e0 B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng l\u00ean h\u00e0ng nh\u1ea5t \u0111\u1eb3ng, nay xin c\u0169ng d\u00f9ng l\u1ec5 sinh t\u00f2ng t\u1ef1 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.&#8221;<\/i> T\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[61] Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ee7 thuy\u1ec1n \u0110\u00e0 B\u00e0 L\u00ea c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c nguy\u1ec7n mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n d\u00e2ng c\u1ed1ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[62] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u00e0ng n\u0103m khi \u0111i t\u1ebf l\u0103ng, d\u00e2n ch\u00fang d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua sai H\u1eefu Ch\u00e1nh Ng\u00f4n tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Kh\u1edfi v\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1ea7u Th\u1ecb K\u00ec H\u00fac chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[63] Phong thi\u1ec1n d\u00f9ng s\u00e1ch ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ea3y b\u1ea3n, th\u1ee3 ng\u1ecdc V\u0103n T\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00f9ng ng\u1ecdc \u0111\u1ec3 ch\u1ea1m kh\u1eafc r\u1ea5t kh\u00f3 th\u00e0nh, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xin thay b\u1eb1ng \u0111\u00e1 m\u1ea1 v\u00e0 \u0111\u00e1 khai th\u00e1c t\u1eeb Giai Ch\u00e2u d\u00e2ng l\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u1ea1i \u0111\u00e1 v\u0169 phu, xem nh\u01b0 ng\u1ecdc \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean tr\u1eddi, theo l\u1ec5 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n sai trung s\u1ee9 \u0111i h\u1ecfi kh\u1eafp c\u00e1c th\u1ee3 ng\u1ecdc, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Tri\u1ec7u Vinh n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ee3 kh\u00e1c ch\u1ebf t\u00e1c ng\u1ecdc \u0111\u1eb9p l\u00e0m s\u00e1ch \u0111i\u1ec7p, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m m\u1edbi xong, \u0111\u1ec3 trong kho \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Vua li\u1ec1n l\u1ea5y ra d\u00f9ng, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 do th\u00e1nh m\u01b0u c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho k\u1ebb h\u1eadu sinh.&#8221;<\/i> R\u1ed3i \u0111em cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem. L\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111ang \u1edf trai ph\u00f2ng Trung th\u01b0, Vua li\u1ec1n sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1ea3o.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, mi\u1ec5n thu mua c\u1ecf thi\u1ebfn \u1edf B\u1ed9c Ch\u00e2u. L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam ty r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u mua v\u1eadt ph\u1ea9m cung ti\u1ebfn, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0u H\u00e0i t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u1ed1 ch\u1ec9 huy ng\u01b0\u1eddi phong \u0111\u00e1 \u0111\u00e0i vi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef '\u0111\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 'Phong Th\u00e1i S\u01a1n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-14 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-242-12\" href=\"#footnote-242-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Cao c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb H\u00e1c Chi\u00eau T\u00edn phong \u0111\u00e1 x\u00e3 th\u1ee7, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111o \u0111\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc. H\u00e0i v\u00e0 Cao xin v\u00e0o \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 d\u00e2ng m\u1eabu \u0111\u00e1 l\u00ean Vua xem, Vua \u0111\u1ee9ng d\u1eady thay \u00e1o r\u1ed3i xem. H\u00e0i l\u00e0 con c\u1ee7a L\u01b0u B\u00e0n; Th\u1eeba T\u1ed1 l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Qu\u00fd.<\/p>\n<p><i>(H\u00e1c Chi\u00eau T\u00edn, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, 462 c\u1eed nh\u00e2n B\u1ed9c Ch\u00e2u l\u00e0 Qu\u00e1ch Th\u00f9y c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n d\u1ecbp xa gi\u00e1 tu\u1ea7n du ph\u00eda \u0111\u00f4ng, d\u00e2ng l\u00ean 2000 th\u1ea1ch \u0111\u1eadu v\u00e0 40.000 b\u00f3 c\u1ecf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u00dd tuy \u0111\u00e1ng khen, nh\u01b0ng n\u1ebfu nh\u1eadn th\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 c\u1ed1ng ph\u1ea9m, c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n ra l\u1ec7nh tr\u1ea3 gi\u00e1 h\u1eadu h\u0129nh, r\u1ed3i d\u1ee5 d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Kinh \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu phong cha c\u1ee7a M\u1ef9 nh\u00e2n L\u01b0u th\u1ecb l\u00e0 H\u1ed5 Ti\u1ec7p \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, t\u1eb7ng ch\u1ee9c D\u0129nh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, m\u1eb9 l\u00e0 B\u00e0ng th\u1ecb truy phong l\u00e0m Kinh Tri\u1ec7u qu\u1eadn qu\u00e2n; cha c\u1ee7a T\u00e0i nh\u00e2n D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0 S\u00f9ng Nghi s\u1ee9, Tri Nghi\u1ec5m, t\u1eb7ng ch\u1ee9c \u0110\u01a1n Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, m\u1eb9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb truy phong l\u00e0m Thanh H\u00e0 huy\u1ec7n qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aCh\u00ednh s\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng Hu\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng h\u1eadu truy\u1ec7n\u300b: T\u1ed5 ph\u1ee5 l\u00e0 Thao, cha l\u00e0 Tri Nghi\u1ec5m, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng l\u00e0m quan. \u1ede \u0111\u00e2y ghi l\u00e0 S\u00f9ng Nghi s\u1ee9, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua n\u01b0\u1edbc Tam Ph\u1eadt T\u1ec1 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda Vi\u00ean \u0111\u00e0i, Li\u1ec7u \u0111\u00e0i, d\u1ecdn \u0111\u01b0\u1eddng, x\u1ebfp \u0111\u00e1 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u1eeb khi kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y c\u00f3 ki\u1ebfn hay m\u1ed1i g\u00ec, xin t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf nh\u1ea1c t\u1eeb, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[70] Th\u00e1ng n\u00e0y, gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, H\u1ee9a, Kinh Nam, Qu\u1ef3, Quy, H\u1ea1p l\u00e0 300 ti\u1ec1n m\u1ed9t h\u1ed9c, gi\u00e1 l\u00faa m\u1ea1ch l\u00e0 12 ti\u1ec1n m\u1ed9t \u0111\u1ea5u.<\/p>\n<p>[71] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u cho Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0 Kh\u1ea3i V\u1eadn L\u1eadp C\u1ef1c Anh V\u0169 Th\u00e1nh V\u0103n Th\u1ea7n \u0110\u1ee9c Huy\u1ec1n C\u00f4ng \u0110\u1ea1i Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ed Nh\u00e2n \u1ee8ng \u0110\u1ea1o Th\u1ea7n C\u00f4ng Th\u00e1nh \u0110\u1ee9c V\u0103n V\u0169 \u0110\u1ea1i Minh Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, chi\u1ebfu theo l\u1ec7nh cung k\u00ednh th\u1ef1c hi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"Ba ch\u1eef 'chi\u1ebfu cung y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 nh\u1ea5t chi c\u1eedu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-242-13\" href=\"#footnote-242-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[72] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed \u1edf c\u00e1c \u0111\u00e0n t\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch d\u1eabm l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ea5t k\u00ednh.<\/p>\n<p>[73] H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ed7i khi xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n du, c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u x\u01b0ng l\u00e0 t\u00f9y gi\u00e1. Theo l\u1ec7nh nghi ch\u1ebf, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 xa gi\u00e1 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i s\u1edf. \u300aTh\u00e1i Ung \u0110\u1ed9c \u0110o\u1ea1n\u300b vi\u1ebft: &#8216;Thi\u00ean t\u1eed coi b\u1ed1n bi\u1ec3n l\u00e0 nh\u00e0, n\u00ean g\u1ecdi n\u01a1i \u1edf l\u00e0 h\u00e0nh t\u1ea1i s\u1edf.&#8217; T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 tu\u1ea7n du, xin g\u1ecdi l\u00e0 h\u00e0nh t\u1ea1i m\u1ed7 c\u01a1 quan.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[74] Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u v\u1ed1n c\u00f3 th\u1eddi h\u1ea1n, nay vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong s\u1eafp \u0111\u1ebfn, xin t\u1ea1m ng\u1eebng. Vua cho r\u1eb1ng c\u00e1c quan t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, s\u1ee3 b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, n\u00ean l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 m\u1edbi d\u1eebng.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4ng phong kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabm l\u00ean l\u00faa m\u00e1, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[76] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ec1u m\u1ecdc linh chi, qu\u00e2n d\u00e2n tranh nhau h\u00e1i d\u00e2ng l\u00ean, xin ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ee5a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[77] Vua nghe n\u00f3i \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n s\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, chi\u1ebfu l\u1ec7nh d\u1eebng ngay vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[78] C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u1eedu cung qu\u00fd th\u1ea7n \u1edf \u0111\u00e0n n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, nh\u01b0ng khi t\u1ebf giao th\u00ec v\u1ecb tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc. N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m nh\u1ea7m \u0111\u1eb7t ch\u00edn \u0111o\u1ea1n ng\u1ecdc v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u, nay xin b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa.&#8221;<\/i> Vua cho r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u00e0n phong t\u1ef1, tuy c\u00f3 c\u00e1c v\u1ecb Th\u00e1i Nh\u1ea5t, Nhi\u1ebfp \u0110\u1ec1, Hi\u00ean Vi\u00ean, Chi\u00eau Di\u00eau, H\u00e0m Tr\u00ec, Thi\u00ean Nh\u1ea5t t\u00f2ng t\u1ef1, nh\u01b0ng v\u1eabn nghi ng\u1edd t\u00ean th\u1ea7n c\u00f3 kh\u00e1c. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e2y ri\u00eang \u0111\u00e0n C\u1eedu cung \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng h\u00e0nh cung, \u0111\u1ec3 ng\u00e0y phong t\u1ef1 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[79] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u1edbn kh\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qua tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean n\u00fai th\u00ec \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t san b\u1eb1ng, ho\u1eb7c \u0111i v\u00f2ng qua; c\u00e2y c\u1ed1i ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec d\u00f9ng l\u1ee5a m\u00e0u bu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e0nh th\u00e2n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i.<\/p>\n<p>[80] H\u1ed3i C\u1ed1t D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u1ea5n, b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, \u0110\u1ee9c Minh nhi\u1ec1u l\u1ea7n thua, th\u1eeba th\u1eafng \u0111u\u1ed5i theo, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y phong t\u1ef1, ch\u00e1u \u0111\u1eddi th\u1ee9 46 c\u1ee7a V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u l\u00e0 Th\u00e1nh H\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c \u00e1o xanh, \u0111\u1ee9ng sau c\u00e1c quan kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 b\u1ed3i v\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u00e0y phong t\u1ef1, Th\u00e1nh H\u1eefu c\u00f3 th\u1ec3 cho b\u1ed3i v\u1ecb kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1nh H\u1eefu ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecdc v\u1ecb, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c \u00e1o m\u1ec7nh, kh\u00f3 x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ra l\u1ec7nh nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[82] C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Nh\u00e0 T\u00e2y H\u00e1n t\u1ebf tr\u1eddi \u1edf \u0111\u00e0n Th\u00e1i Tr\u1ecb t\u1ea1i Cam Tuy\u1ec1n, t\u1ebf \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i Ph\u1ea7n \u00c2m. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi H\u1eadu H\u00e1n m\u1edbi \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 t\u1ebf Nam Giao v\u00e0 B\u1eafc Giao. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e0n H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i Ph\u1ea7n \u00c2m hi\u1ec7n nay v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i t\u1ebf th\u1ea7n \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n. T\u01b0\u01a1ng lai, khi \u0111\u00e3 t\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3 \u1edf X\u00e3 Th\u1ee7, th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 c\u00f9ng ng\u00e0y. L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 12 v\u00e0 th\u1ee9 20 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i g\u00f2 Ph\u1ea7n \u00c2m<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 12 v\u00e0 th\u1ee9 20 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i g\u00f2 Ph\u1ea7n \u00c2m: 'H\u1eadu Th\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ho\u00e0ng Th\u1ed5'. Xem \u300aTh\u00f4ng \u0110i\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 45 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00e9p: n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 12, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 v\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 20, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i g\u00f2 Ph\u1ea7n \u00c2m; \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 76 ph\u1ea7n Giao X\u00e3 Kh\u1ea3o c\u0169ng ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eadu Th\u1ed5'. Nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-242-14\" href=\"#footnote-242-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 13 phong thi\u1ec1n, kh\u00f4ng t\u1ebf ri\u00eang H\u1eadu Th\u1ed5.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng khi xa gi\u00e1 xu\u1ea5t kinh<a class=\"footnote\" title=\"Mong r\u1eb1ng khi xa gi\u00e1 xu\u1ea5t kinh: 'nh\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ef1', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-242-15\" href=\"#footnote-242-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, sai quan \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m c\u00e1o t\u1ebf, ng\u00e0y phong thi\u1ec1n kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ebf ri\u00eang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua nghe theo, b\u00e8n sai C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ph\u00f9ng Kh\u1edfi \u0111i t\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c kh\u1edfi ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>[84] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m t\u0103ng ni v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong c\u00e1c ch\u00f9a \u1edf kinh th\u00e0nh c\u00f3 h\u00e0nh vi th\u00f4 t\u1ee5c, b\u1eaft t\u0103ng ni ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn thanh t\u1ecbnh, tu s\u1eeda v\u00e0 \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y Tam ty H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng H\u1ea3o C\u1ed5 gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p \u1edf Nhu\u1eadn ch\u00e2u; C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n L\u01b0u Ch\u1ea5t gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p \u1edf Li\u00ean Th\u1ee7y qu\u00e2n; Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Ph\u00e1n Tam ty Th\u00f4i khi\u1ebfm b\u1eb1ng do ty V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c mu\u1ed1i \u1edf L\u01b0 ch\u00e2u; Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n, Th\u00f4ng ph\u00e1n Duy\u1ec7n ch\u00e2u L\u00fd \u0110\u1ecbch gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p \u1edf H\u1ea3i ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng H\u1ea3o C\u1ed5 v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n thi thu \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e0i s\u01a1 s\u00e0i, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00ean ch\u1ec9 x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb9. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng H\u1ea3o C\u1ed5, L\u01b0u Ch\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[86] N\u1ed9i th\u1ecb \u0110\u1eb7ng V\u0103n Kh\u00e1nh gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n, v\u00ec l\u1eddi n\u00f3i khinh su\u1ea5t tr\u00ean ti\u1ec7c c\u1ee7a Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, b\u1ecb xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[87] Ng\u1ef1 Li\u1ec5n Vi\u1ec7n d\u00e2ng l\u00ean chi\u1ebfc li\u1ec5n m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o, gi\u1ea3m b\u1edbt h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m c\u00e2n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u1ec7m ng\u1ed3i tr\u00ean xe ki\u1ec7u, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng kim tuy\u1ebfn th\u00eau l\u00e0m \u0111\u1ed3 trang tr\u00ed, xin t\u1ea1m gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ee3i khi c\u0169 h\u1ecfng th\u00ec c\u1ea3i t\u1ea1o, d\u00f9ng l\u1ee5a tr\u01a1n thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu ban cho qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1, c\u00e1c ban qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n trang b\u1ecb, so v\u1edbi khi tu\u1ea7n du th\u00ec t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111\u1eb7t Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 s\u1ee9 An ph\u1ee7 v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[90] V\u00ec xa gi\u00e1 tu\u1ea7n du, c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam l\u1ed9, n\u01a1i n\u00e0o l\u00e0 \u0111\u1ecba b\u00e0n tr\u1ecdng y\u1ebfu th\u00ec t\u1ea1m t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, l\u1ec7nh cho c\u00e1c T\u01b0 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tr\u00fa b\u1ea1c. L\u1ea1i d\u00f9ng N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban L\u01b0u V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tr\u00fa b\u1ea1c ki\u00eam \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m T\u1ec1 ch\u00e2u, v\u00ec ph\u00eda b\u1eafc n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng \u0111\u1ebfn T\u1ec1 ch\u00e2u, n\u00ean t\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u1ea3nh b\u1ecb.<\/p>\n<p>[91] \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00e0y \u0111\u00f3n Thi\u00ean th\u01b0 \u1edf v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea3i \u0111\u1ea5t l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, d\u00f9ng thanh ngang l\u00e0m r\u00e0o, s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eabm l\u00ean, nh\u01b0ng qu\u1ea7n th\u1ea7n qua l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng d\u1eb9p thanh ngang, cho ng\u1ef1a \u0111i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1; l\u1ea1i m\u1ed7i khi g\u1eb7p ng\u1ef1a xe, kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i x\u01b0\u1edbng danh, chia \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 \u0111i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec5 c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i. Nay n\u1ebfu ho\u00e0n to\u00e0n theo c\u1ed5 ch\u1ebf, kh\u00f4ng c\u1ea5m \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, s\u1ee3 kinh s\u01b0 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, c\u1ea3n tr\u1edf xe ng\u1ef1a. Xin t\u1eeb nay g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5, r\u1ea3i \u0111\u1ea5t l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho ng\u1ef1a \u0111i tr\u00ean \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn gi\u00e1 kh\u00f4ng thu\u1ed9c di\u1ec7n n\u00e0y. V\u00e0 m\u1ed7i khi qu\u1ea7n th\u1ea7n t\u1eadp duy\u1ec7t, ng\u1ef1a xe kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f4ng qua, cho ph\u00e9p \u0111i ng\u1ef1a hai b\u00ean, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m do Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, Khai Phong ph\u1ee7 t\u1eeb ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng ch\u00edn tr\u1edf \u0111i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[93] Ch\u00e2u Cao t\u00e2u ba ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Chi\u00eam Th\u00e0nh, Ch\u00e2n L\u1ea1p b\u1ecb Giao ch\u00e2u \u0111u\u1ed5i, l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u, xin ph\u1ed1i thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u00e2u n\u00e0y. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng xa, c\u00f9ng kh\u1ed5 \u0111\u1ebfn xin n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd, n\u00ean c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o, ti\u1ec1n b\u1ea1c, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai Ph\u00fac Ki\u1ebfn hi\u1ec3m tr\u1edf, qu\u00e2n s\u0129 ch\u1edf v\u1eadt d\u1ee5ng cho li\u1ec5n, t\u1eeb nay g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 tu\u1ea7n, ti\u1ebft l\u1ec5 th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ngh\u1ec9.<\/p>\n<p>[95] Quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nghi ch\u00fa l\u00e0 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u1eadp luy\u1ec7n nghi th\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 t\u1ea1i \u0111\u00e0n tr\u00f2n Th\u00e1i S\u01a1n \u1edf \u0110\u00f4 \u0110\u00ecnh d\u1ecbch.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ra l\u1ec7nh c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5 gia s\u00fac trong m\u1ed9t th\u00e1ng tr\u00ean to\u00e0n thi\u00ean h\u1ea1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[97] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch \u300aC\u1ea3nh \u0110\u1ee9c tri\u1ec1u l\u0103ng \u0111\u1ecba l\u00fd k\u00fd\u300b g\u1ed3m 60 quy\u1ec3n, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean n\u00fai, \u0111\u00e0n t\u1ebf, l\u1ec1u Vua \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;M\u1ed7i khi c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb Th\u00e1i S\u01a1n tr\u1edf v\u1ec1, Tr\u1eabm \u0111\u1ec1u h\u1ecfi \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 vi\u1ec7c lao d\u1ecbch v\u1ea5t v\u1ea3, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i c\u1ea3nh v\u1eadt kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng c\u00e1c quan nh\u00e2n \u0111\u00f3 ca ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Vua, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1edd tr\u1eddi ban ph\u00fac, t\u1ed5 ti\u00ean t\u00edch \u0111\u1ee9c m\u00e0 th\u00e0nh, Tr\u1eabm \u0111\u00e2u \u0111\u00e1ng nh\u1eadn l\u1ea5y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[99] Quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nghi ch\u00fa l\u1ea1i t\u1eadp luy\u1ec7n nghi th\u1ee9c t\u1ea1i \u0110\u00f4 \u0110\u00ecnh d\u1ecbch.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu th\u0103ng ban th\u1ee9 c\u1ee7a Th\u1ecb lang hai t\u1ec9nh l\u00ean tr\u00ean Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu th\u0103ng ban th\u1ee9 c\u1ee7a Th\u1ecb lang hai t\u1ec9nh l\u00ean tr\u00ean Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu, ch\u1eef 'ban' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 3-8 v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-242-16\" href=\"#footnote-242-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, h\u1ee3p ban th\u1ee9 v\u1edbi L\u1ee5c th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u1ecb lang hai t\u1ec9nh t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00ed \u0110\u1ee9c tr\u1edf \u0111i \u0111\u1ec1u do T\u1ec3 th\u1ea7n ki\u00eam nhi\u1ec7m, ch\u01b0a t\u1eebng x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 v\u1edbi c\u00e1c quan kh\u00e1c. N\u0103m Thi\u00ean Ph\u00fac th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi T\u1ea5n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110\u1eadu Trinh C\u1ed1 l\u00e0m Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, t\u1eeb \u0111\u00f3 x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb, v\u00e0 c\u1ee9 th\u1ebf kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Nay m\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>[101] Ch\u00e2u Ki\u1ec1m t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Ma Tha, L\u1ea1c Ph\u1ed1 l\u00e0 Cung H\u00e0nh M\u00e3n c\u00f9ng h\u01a1n 2.300 ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c quy thu\u1eadn, t\u1ed9c n\u00e0y t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 gi\u00e1o h\u00f3a.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tri\u1ec1u, d\u00e2ng 8.139 c\u00e2y c\u1ecf linh chi.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb khi \u0111\u1ebfn ch\u00e2n n\u00fai, th\u01b0\u1eddng m\u01a1 th\u1ea5y th\u1ea7n nh\u00e2n xin x\u00e2y th\u00eam \u0111\u00ecnh trong mi\u1ebfu, l\u1ea1i m\u01a1 th\u1ea5y l\u1ea7n n\u1eefa nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 ch\u1ec9 r\u00f5 ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u00e2n khi \u0111\u1ed1c su\u1ea5t vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n th\u1edd Uy H\u00f9ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, xem t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ea5t mi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u h\u1ee3p v\u1edbi gi\u1ea5c m\u01a1, nay xin d\u00f9ng ti\u1ec1n th\u1eeba x\u00e2y \u0111\u00ecnh trong mi\u1ebfu.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[104] H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m l\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111i t\u1ebf l\u1ec5, Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00f2 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111ang t\u1eadp trung binh m\u00e3, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t lo s\u1ee3, mong \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ph\u00eda b\u1eafc c\u0169ng b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung nghe tin n\u01b0\u1edbc ta phong t\u01b0\u1edbc \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1eadn chuy\u1ec3n, e r\u1eb1ng s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u1ea3o ph\u1ea1t, t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n l\u00ednh c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh l\u0169y, l\u1ea5y danh ngh\u0129a \u0111i s\u0103n \u0111\u1ec3 tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n \u0111\u00e3 giao h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn g\u00ec. N\u1ebfu nghe tin h\u1ecd nghi ng\u1edd g\u00e2y r\u1ed1i m\u00e0 v\u1ed9i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd c\u00e0ng th\u00eam nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i> B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-242-1\"> D\u00e0y ba ph\u00e2n, ch\u1eef 'ph\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea5c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-242-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-2\"> Ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y \u0111\u1ec1u kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'x\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 84 ph\u1ea7n Giao x\u00e3 kh\u1ea3o b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-242-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-3\"> L\u1ea1i l\u00e0m n\u1eafp \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e8 h\u00f2m, c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eadp' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u1ea1ch ki\u1ec3m'. X\u00e9t v\u0103n d\u01b0\u1edbi n\u00f3i '\u0111\u1ec1u d\u00e0i ba th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc', n\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eadp' l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-242-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-4\"> D\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'd\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng b\u1ea3n n\u00e0y. <a href=\"#return-footnote-242-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-5\"> Kh\u1eafc xi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng r\u00e3nh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed gi\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8, 22-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'kh\u1eafc xi\u00ean \u0111\u1ea7u'. <a href=\"#return-footnote-242-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-6\"> T\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi g\u00f3c h\u00f2m, ch\u1eef 'ngung' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-8 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-242-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-7\"> D\u01b0\u1edbi h\u00f2m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba tr\u01b0\u1ee3ng ch\u00edn th\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'tam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-242-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-8\"> C\u0169ng d\u00f9ng ti\u1ebfng truy\u1ec1n h\u00f4 l\u00e0m hi\u1ec7u l\u1ec7nh, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ecdng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-242-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-9\"> M\u1edbi cho truy\u1ec1n h\u00f4, ch\u1eef 'm\u1edbi' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u01b0ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-242-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-10\">Ch\u1eef 'd\u1ee5ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-242-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-11\">'L\u1ec5 li\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u1ec5 khoa', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 14-14 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-242-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-12\">ch\u1eef '\u0111\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 'Phong Th\u00e1i S\u01a1n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 22-14 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-242-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-13\">Ba ch\u1eef 'chi\u1ebfu cung y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 nh\u1ea5t chi c\u1eedu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-242-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-14\">L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 12 v\u00e0 th\u1ee9 20 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i g\u00f2 Ph\u1ea7n \u00c2m: 'H\u1eadu Th\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ho\u00e0ng Th\u1ed5'. Xem \u300aTh\u00f4ng \u0110i\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 45 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00e9p: n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 12, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 v\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 20, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 t\u1ea1i g\u00f2 Ph\u1ea7n \u00c2m; \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 76 ph\u1ea7n Giao X\u00e3 Kh\u1ea3o c\u0169ng ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eadu Th\u1ed5'. Nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-242-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-15\">Mong r\u1eb1ng khi xa gi\u00e1 xu\u1ea5t kinh: 'nh\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ef1', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-242-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-242-16\">Chi\u1ebfu th\u0103ng ban th\u1ee9 c\u1ee7a Th\u1ecb lang hai t\u1ec9nh l\u00ean tr\u00ean Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu, ch\u1eef 'ban' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 3-8 v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-242-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":27,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-242","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":243,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/242\/revisions\/243"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/242\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=242"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=242"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}