{"id":2422,"date":"2026-01-01T14:18:08","date_gmt":"2026-01-01T07:18:08","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=2422"},"modified":"2026-01-01T14:21:15","modified_gmt":"2026-01-01T07:21:15","slug":"beta-quyen-503-nam-nguyen-phu-thu-nhat-mau-dan-1098","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-503-nam-nguyen-phu-thu-nhat-mau-dan-1098\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 503: N\u0102M NGUY\u00caN PH\u00d9 TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU D\u1ea6N, 1098)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 503: N\u0102M NGUY\u00caN PH\u00d9 TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU D\u1ea6N, 1098)"},"content":{"raw":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Tri\u1ebft T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, m\u00f9ng m\u1ed9t, ba t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t tr\u00e0n v\u00e0o gi\u1ea3i tr\u00ec, mu\u1ed1i b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i \u00edt nhi\u1ec1u, lo ng\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang thi\u1ebfu d\u00f9ng. Mu\u1ed1i t\u1eeb ti\u1ec3u tr\u00ec \u1edf H\u00e0 Trung ph\u1ee7, Gi\u1ea3i ch\u00e2u[footnote]H\u00e0 Trung ph\u1ee7 Gi\u1ea3i ch\u00e2u ti\u1ec3u tr\u00ec di\u00eam, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 24, m\u1ee5c Th\u1ef1c h\u00f3a 24-32 ch\u1eef 'H\u00e0' tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'D\u1ee5c'.[\/footnote], mu\u1ed1i \u0111\u1ea5t t\u01b0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Hoa[footnote]Mu\u1ed1i \u0111\u1ea5t t\u01b0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Hoa, ch\u1eef 'Th\u01b0\u01a1ng' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, m\u1ee5c Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u1ed3ng'.[\/footnote], mu\u1ed1i \u0111\u00e1 \u1edf Giai ch\u00e2u, mu\u1ed1i gi\u1ebfng quan \u1edf Th\u00f4ng Vi\u1ec5n qu\u00e2n, D\u00e2n ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p b\u00e1n c\u00f9ng v\u1edbi mu\u1ed1i Gi\u1ea3i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Gi\u1ea3i ch\u00e2u di\u00eam tr\u00ec b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t tr\u00e0n v\u00e0o, Tri ch\u00e2u L\u01b0u Ph\u1ec9, Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u01b0u C\u00f4ng Minh \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ec7nh b\u1eaft t\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean. Xin kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9 trong t\u01b0\u01a1ng lai.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf.)<\/i><\/p>\n\n<p>[2] H\u00f9ng ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an m\u1edbi \u0111\u1eb7t ch\u00e2u Ng\u1ee5y, mu\u1ed1n d\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3[footnote]Mu\u1ed1n d\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, ch\u1eef 'Nh\u1ea5t' trong c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1ecb'.[\/footnote]. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 Nho cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, h\u1ebft s\u1ee9c can ng\u0103n nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, lui v\u1ec1 t\u1ef1 \u0111\u00e2m v\u00e0o b\u1ee5ng, nh\u1edd t\u1ea3 h\u1eefu c\u1ee9u gi\u00fap, ch\u1ec9 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nh\u1eb9. Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an v\u1ed9i nghe theo l\u1eddi \u00f4ng, l\u1ea1i ban ba ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 an \u1ee7i, th\u0103ng ba ch\u1ee9c[footnote]Th\u0103ng ba ch\u1ee9c, ch\u1eef 'Gia' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e2u d\u01b0\u1edbi 'l\u1ea1i ban v\u00e0ng th\u0103ng ch\u1ee9c' m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote].\"<\/i><\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, T\u0103ng B\u1ed1 t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc h\u01b0 th\u1ef1c[footnote]Vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc h\u01b0 th\u1ef1c, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 ch\u1eef 'B\u1eafc' vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1eed'.[\/footnote], tuy ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5, nh\u01b0ng n\u1ebfu t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a gi\u1eb7c bi\u1ebft lo cho d\u00e2n, can ng\u0103n m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an nghe theo, l\u1ea1i ban v\u00e0ng th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u00ecnh c\u1ea3m qu\u00e2n th\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf, d\u00f9 \u1edf Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua im l\u1eb7ng.<\/p>\n\n<p>[4] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan phi\u00ean m\u1edbi quy ph\u1ee5 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ri\u00eang l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng[footnote] C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'Tr\u1ee5c quan' tr\u01b0\u1edbc 'Tr\u1ee5c nguy\u1ec7t'.[\/footnote]. T\u1eeb ch\u1ee9c t\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng, theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n th\u1ecb h\u1ea1 ban; t\u1eeb ch\u1ee9c ph\u1ee5ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c cung ph\u1ee5ng, theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n th\u1ecb ban tr\u00e0 t\u1eedu, \u0111\u1ee3i khi th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c s\u00f9ng ban th\u00ec ng\u1eebng c\u1ea5p.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[5] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf Thi\u1ec3n T\u1ec9nh, Ng\u00f5a H\u00f2a Th\u1ecb so v\u1edbi vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m, Ho\u00e0nh Th\u1ee7y Lan, \u0110\u00f4ng L\u00e3nh M\u00e2u, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 \u0111\u1ebfn Ng\u1ea1ch L\u1eb7c S\u1eafc Kh\u1eafc, Nam M\u00e2u H\u1ed9i, th\u00f4ng su\u1ed1t bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c xa g\u1ea7n, nhanh ch\u1eadm v\u00e0 chi ph\u00ed ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, binh m\u00e3, s\u1ee9c l\u1ef1c \u0111\u1ec1u kh\u00e1c xa nhau. Do \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 huy, l\u1ec7nh cho Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, T\u00f4n L\u1ed9 xem x\u00e9t hai l\u1ed9 t\u1eeb Thi\u00ean \u0110\u00f4 v\u00e0 Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m tr\u1edf \u0111i x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i th\u00f4ng su\u1ed1t bi\u00ean gi\u1edbi. Nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng Thi\u1ec3n T\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec c\u00e1c n\u01a1i thung l\u0169ng, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a qu\u00e2n gi\u1eb7c kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. T\u1ee9c l\u00e0 ch\u01b0a r\u00f5 khi hai l\u1ed9 theo ch\u1ec9 huy tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f9ng nhau x\u00e2y d\u1ef1ng, li\u1ec7u c\u00f2n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u1ec3 qu\u00e2n gi\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o s\u00e2u g\u00e2y r\u1ed1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o hai l\u1ed9 su\u00fd th\u1ea7n.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, T\u00f4n L\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111\u00e3 ban v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00f9ng nhau b\u00e0n b\u1ea1c th\u1ee9 t\u1ef1 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ee7a hai l\u1ed9. N\u1ebfu h\u1ee3p l\u1ec7 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec c\u1ea7n t\u00ednh to\u00e1n th\u1eddi gian huy \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3 t\u1eeb Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9, t\u1eebng b\u01b0\u1edbc x\u00e2y d\u1ef1ng, v\u1ea1ch r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, k\u1ebft t\u1ed9i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft t\u1ea5u ngh\u1ecb ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nay tr\u00edch d\u1eabn \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e0nh, L\u00fd Th\u00e2m \u0111\u1ec1u ki\u00ean quy\u1ebft cho r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng Thi\u1ec3n T\u1ec9nh, th\u00ec Thi\u00ean \u0110\u00f4, Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m \u0111\u1ec1u ch\u01b0a th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, v\u00e0 cho r\u1eb1ng l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng su\u00fd th\u1ea7n v\u00ec Chung Truy\u1ec1n b\u1ecb tr\u00e1ch n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u. Tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n tin t\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t l\u1eddi h\u1ecd. Mu\u1ed1n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai su\u00fd xem x\u00e9t, nh\u01b0ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n ki\u00ean quy\u1ebft cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi, l\u1ea1i \u0111\u01b0a th\u01b0 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n n\u00f3i kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0n.\"<\/i> Vua cho r\u1eb1ng l\u1eddi T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u00fang, b\u00e8n ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[6] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e2n c\u00f4ng tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf ph\u1ee7 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[7] Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan t\u1eeb Cung ph\u1ee5ng tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1edbi quy thu\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n, xin c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng nh\u01b0 ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n th\u1ecb. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, H\u1eefu ty Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u0103ng M\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"X\u00e9t theo ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i t\u00f4ng b\u00e1 trong \u300aChu L\u1ec5\u300b, d\u00f9ng l\u1ec5 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ebf Tr\u1eddi, d\u00f9ng l\u1ec5 th\u1ef1c s\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u1ebf m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c v\u00ec sao, d\u00f9ng l\u1ec5 d\u1eedu li\u1ec7u \u0111\u1ec3 t\u1ebf Ty Trung, Ty M\u1ec7nh, Phong B\u00e1, V\u0169 S\u01b0. L\u1ea1i x\u00e9t ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a T\u1ee9 s\u01b0, l\u1eadp \u0111\u1ea1i t\u1ebf th\u00ec d\u00f9ng ng\u1ecdc l\u1ee5a v\u00e0 sinh to\u00e0n; l\u1eadp th\u1ee9 t\u1ebf th\u00ec d\u00f9ng sinh v\u00e0 l\u1ee5a; l\u1eadp ti\u1ec3u t\u1ebf th\u00ec d\u00f9ng sinh. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean nho cho r\u1eb1ng: L\u1ec5 th\u1ef1c s\u00e0i t\u1ebf kh\u00f4ng d\u00f9ng ng\u1ecdc, l\u1ec5 d\u1eedu li\u1ec7u t\u1ebf kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a. X\u00e9t theo l\u1ec7nh th\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, 360 v\u1ecb sao \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a, c\u00f3 l\u1ebd xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00fd ngh\u0129a l\u1ec5 d\u1eedu li\u1ec7u kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n tra c\u1ee9u ch\u1ee9c quan \u0110i\u1ec3n th\u1ee5y v\u00e0 Ng\u1ecdc nh\u00e2n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i: 'D\u00f9ng khu\u00ea v\u00e0 l\u1ee5a \u0111\u1ec3 t\u1ebf m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c v\u00ec sao'. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ec5 th\u1ef1c s\u00e0i t\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng ng\u1ecdc. C\u00f2n vi\u1ec7c l\u1ec5 d\u1eedu li\u1ec7u kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a, e r\u1eb1ng ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00fang. Xin giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch kh\u1ea3o c\u1ee9u, \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh tr\u0103m th\u1ea7n.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9, theo \u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kinh, ph\u00e0m l\u1ee5a t\u1ebf th\u1ea7n, t\u1eeb Ng\u0169 tinh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u t\u00f9y theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, d\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng t\u00e1m th\u01b0\u1edbc. L\u1ea1i x\u00e9t nghi th\u1ee9c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ti\u1ec3u t\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1ee5a, ch\u1ec9 c\u00f3 nghi th\u1ee9c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a nh\u00e0 Vua, t\u1eeb Thi\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00f2ng t\u1ebf, l\u1ee5a t\u1ebf m\u1eb7t tr\u1eddi m\u00e0u \u0111\u1ecf, m\u1eb7t tr\u0103ng m\u00e0u tr\u1eafng, Ng\u0169 \u0111\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c cung trong n\u1ed9i \u0111\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u t\u00f9y theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, \u0111\u1ec1u d\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng t\u00e1m th\u01b0\u1edbc. Ch\u1ec9 c\u00f3 ngo\u00e0i v\u00f2ng n\u1ed9i duy, 360 v\u1ecb sao kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1ee5a. Nay xin theo l\u1eddi t\u00e2u, t\u00f9y theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb m\u00e0 d\u00f9ng l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"K\u00ednh x\u00e9t \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, d\u00f9ng m\u00f9i h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 th\u1edd th\u1ea7n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi Chu. \u0110\u1ebfn th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ed5i d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng. K\u00ednh x\u00e9t theo ngh\u1ecb b\u00e0n c\u1ee7a ti\u00ean nho H\u00e0 \u0110\u00f4ng Chi, cho r\u1eb1ng Nam Giao, Minh \u0110\u01b0\u1eddng d\u00f9ng tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ea5t c\u1ee7a tr\u1eddi, h\u1ee3p v\u1edbi d\u01b0\u01a1ng; B\u1eafc Giao d\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng h\u00f2a h\u01b0\u01a1ng, v\u00ec \u0111\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi[footnote] \u0110\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 98 ch\u00ed L\u1ec5, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 14-59 ch\u1eef 'd\u1eef' vi\u1ebft l\u00e0 '\u01b0'.[\/footnote], n\u00ean th\u00eam c\u00e1c m\u00f9i th\u01a1m kh\u00e1c. S\u00e1ch ch\u00ed v\u1ec1 t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc th\u1ef1c c\u00f3 ghi ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Nay theo l\u1ec7nh v\u0103n, t\u1eeb B\u1eafc C\u1ef1c Thi\u00ean Ho\u00e0ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng \u01b0\u1edbt, c\u00f2n c\u00e1c v\u1ecb sao th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng ch\u01b0a h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a l\u00fd.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 x\u00e9t k\u1ef9, ngo\u00e0i v\u00f2ng trong \u0111\u00e0n, c\u00f3 360 v\u1ecb sao, mu\u1ed1n theo nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng trong \u0111\u00e0n, m\u1ed7i b\u1eadc \u0111\u1eb7t m\u1ed9t l\u01b0 h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i l\u01b0 d\u00f9ng 4 l\u1ea1ng h\u01b0\u01a1ng \u01b0\u1edbt.<\/p>\n\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn, quan t\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e1n t\u1ee5ng \u1edf \u0111\u00e0n Giao, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng sau ti\u1ec3u th\u1ee9, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00ean xu\u1ed1ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111i qua tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111i l\u1ea1i l\u1ed9n x\u1ed9n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam trang. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9, theo l\u1ec5 Giao th\u1eddi Nguy\u00ean Phong, \u0111\u1eb7t c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn \u1edf ph\u00eda sau c\u00e1c quan c\u00f4ng khanh ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110\u00f4ng n\u1ed9i duy, x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00e0ng, h\u01b0\u1edbng T\u00e2y, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ph\u00eda B\u1eafc. Khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn v\u1ecb tr\u00ed l\u1ea1y hai l\u1ea7n, h\u1ecd c\u0169ng l\u1ea1y theo; khi nh\u1ea1c gi\u00e1ng th\u1ea7n d\u1eebng, h\u1ecd l\u1ea1i l\u1ea1y theo. Khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf s\u1eafp d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf \u0111\u1ebf, c\u00e1c l\u1ec5 sinh d\u1eabn c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn c\u1ea7m ng\u1ecdc b\u1ea1ch l\u00ean \u0111\u00e0n[footnote]C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u1eef 'b\u1ea1ch' vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ec7'.[\/footnote], d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt l\u00ean c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n tr\u00ean d\u01b0\u1edbi xong, l\u1ea1i d\u1eabn h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed. Ban \u0111\u1ea7u, khi \u00e1 hi\u1ebfn s\u1eafp l\u00ean, c\u00e1c l\u1ec5 sinh d\u1eabn c\u00e1c quan hi\u1ebfn t\u1ebf c\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 r\u1eeda tay, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi theo b\u1eadc thang c\u1ee7a m\u00ecnh d\u00e2ng l\u1ec5 xong, \u0111\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed. \u0110\u00e2y l\u00e0 thi h\u00e0nh theo \u0111i\u1ec3n c\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, ch\u1ec9 v\u00ec ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00ean \u0111\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi t\u00e1n t\u1ee5ng d\u1eabn c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn \u0111i l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean t\u0129nh, n\u00ean \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a l\u1ec5. Nay mu\u1ed1n theo nghi th\u1ee9c c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ecbnh v\u00e0o n\u0103m n\u00e0o, c\u1ea7n tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u00ec sao \u1edf \u0111\u00e0n Giao, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4i ph\u1ee5c nghi th\u1ee9c c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc ch\u00e9p <i>\"L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u00ec sao \u1edf \u0111\u00e0n Giao, xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong\"<\/i>. L\u1ea1i ch\u00e9p <i>\"T\u1ea3 ty vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u0103ng M\u00e2n v.v...\"<\/i> cho \u0111\u1ebfn <i>\"\u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn\"<\/i>, l\u1ea1i ch\u00e9p <i>\"\u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c nghi th\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf\"<\/i>.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t vi\u1ec7c L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9 g\u1ed3m ba vi\u1ec7c: d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u00ec sao l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ee9 hai; b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, theo nghi th\u1ee9c c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ee9 ba. Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 b\u1ecf s\u00f3t vi\u1ec7c th\u1ee9 ba. Nay s\u1eeda l\u1ea1i l\u00e0 L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u00ec sao \u1edf \u0111\u00e0n Giao, v\u00e0 vi\u1ec7c c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong; \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u0110\u00e3 t\u1ed5ng h\u1ee3p r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u0103ng M\u00e2n v.v... t\u00e2u xin t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecf, nh\u01b0ng t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[9] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc H\u01b0 trong cung, theo nh\u01b0 \u0111i\u1ec7n Linh L\u1ecb v\u00e0 \u0111\u00e0n Kh\u00e2m Thi\u00ean, m\u1ed7i khi g\u1eb7p c\u00e1c ti\u1ebft L\u1eadp Xu\u00e2n, Xu\u00e2n Ph\u00e2n, L\u1eadp H\u1ea1, H\u1ea1 Ch\u00ed, L\u1eadp Thu, Thu Ph\u00e2n, L\u1eadp \u0110\u00f4ng, \u0110\u00f4ng Ch\u00ed, ng\u00e0y sinh c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf <i>(H\u01b0ng Long ti\u1ebft)<\/i>, ng\u00e0y Nguy\u00ean \u0110\u00e1n, ng\u00e0y \u0110oan Ng\u1ecd, th\u00ec hai ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n ph\u1ea3i tu s\u1eeda v\u00e0 so\u1ea1n bi\u1ec3u v\u0103n, c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aT\u0103ng B\u1ed1 Nguy\u00ean Ph\u00f9 Tam Ni\u00ean Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300bch\u00e9p: Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c tu t\u1ea1o trong cung, trang ho\u00e0ng qu\u00e1 xa hoa, t\u01b0\u1eddng v\u00e1ch, c\u1ed9t k\u00e8o \u0111\u1ec1u s\u01a1n son th\u1ebfp v\u00e0ng, l\u00f4ng chim xanh bi\u1ebfc, gi\u1ed1ng h\u1ec7t nh\u01b0 \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c; l\u1ea1i c\u00f2n x\u00e2y \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc H\u01b0, c\u00e0ng l\u1ed9ng l\u1eaby h\u01a1n n\u1eefa.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3o t\u1ecda, b\u00e0n lu\u1eadn cho l\u00e0 qu\u00e1 xa hoa, b\u00e8n \u0111em \u0111\u1eb7t \u1edf ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c. Nay kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? Tr\u00e2u H\u1ea1o c\u0169ng t\u1eebng b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> T\u00f4i n\u00f3i: <i>\"Trong cung \u0111\u1ea5t ch\u1eadt, \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc H\u01b0 th\u1eadt kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e2y, nh\u1eefng ch\u1ed7 kh\u00e1c c\u0169ng nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00f4ng bi\u1ebft. Nh\u01b0ng t\u1eebng theo xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn B\u1eafc Giao, \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean v\u00e0o ban tr\u00e0. H\u00f4m sau, \u0110\u1ea1i H\u00e0nh d\u1ee5 r\u1eb1ng: 'H\u00f4m qua \u0111\u00e3 xem h\u1ebft cung \u0111i\u1ec7n B\u1eafc Giao, ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebd m\u00e0u tinh x\u1ea3o h\u01a1n n\u01a1i kh\u00e1c[footnote]Ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebd m\u00e0u tinh x\u1ea3o h\u01a1n n\u01a1i kh\u00e1c, ch\u1eef 'h\u1ed9i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u0103ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng bao nhi\u00eau v\u00e0ng.'\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u01a1i ban tr\u00e0 l\u00e0 h\u1eadu \u0111i\u1ec7n, tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n c\u00f3 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y quanh co v\u00e0 \u0111\u00ecnh t\u1ea1, \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00e0ng ng\u1ecdc, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c. Tr\u00e2u H\u1ea1o d\u00e1m n\u00f3i, kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng b\u00e0n, n\u00ean tri\u1ec7u v\u1ec1.\"<\/i> T\u00f4i nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen ng\u1ee3i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c lang T\u1ea3 Phu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, do Trung th\u1eeba An \u0110\u00f4n ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo t\u1edd tr\u00e1t c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ecbch nh\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 kh\u00f4ng c\u00f2n ban c\u1ea5p n\u1eefa. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p n\u1eefa, \u0111\u1ee3i khi vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi xong s\u1ebd xin ch\u1ec9.<\/p>\n\n<p>[12] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"\u0110em qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, ho\u1eb7c nh\u1eadn h\u00e0ng, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh gi\u1ebft, \u0111\u1ec1u do t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n t\u00f9y c\u01a1 x\u1eed tr\u00ed. N\u1ebfu \u1edf tr\u1eadn ti\u1ec1n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng \u01b0u \u0111\u00e3i ban \u01a1n, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y khi ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, khi\u1ebfn cho c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb th\u00f9, kh\u00f4ng ch\u1ecbu quy thu\u1eadn. Xin r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf tr\u1eadn ti\u1ec1n khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, ngo\u00e0i vi\u1ec7c theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 4, c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 10 t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb nh\u1ecf v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c tha m\u1ea1ng, th\u00ec c\u1ee9 5 ng\u01b0\u1eddi t\u00ednh th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ea5p \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u1ea5p th\u00eam ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c. \u0110\u1ed1i v\u1edbi trai tr\u00e1ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n theo l\u1ec7 ch\u00e9m gi\u1ebft. \u0110\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111i chi\u00eau d\u1ee5 v\u1ec1 v\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n, tr\u01b0\u1edbc th\u00f4ng b\u00e1o tin t\u1ee9c, d\u00f9ng qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 thi h\u00e0nh theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 chi\u00eau n\u1ea1p.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. C\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 4, kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi trong ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y, v\u00ec chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0a v\u00e0o Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 11 n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 3, \u1ea4t M\u00f9i, T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 n\u00f3i..., c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho Th\u1ed1ng ch\u1ebf quan L\u01b0u An v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p, v\u00e0 khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n kh\u1ea9u. Chi\u1ebfu ban cho Hu\u1ec7 Khanh v\u00e0 c\u00e1c quan d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c, tr\u00e0, thu\u1ed1c theo th\u1ee9 b\u1eadc; qu\u00e2n l\u00ednh ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n theo m\u1ee9c kh\u00e1c nhau; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng, l\u1ec7nh cho c\u01a1 quan x\u00e9t th\u1ef1c t\u00ecnh h\u00ecnh, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec1n\u300b: Th\u00e1ng 9, sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u01b0u An d\u1eabn \u0110\u1ec7 t\u1ee9 t\u01b0\u1edbng; \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tr\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng d\u1eabn \u0110\u1ec7 tam t\u01b0\u1edbng, \u0110\u1ec7 ng\u0169 t\u01b0\u1edbng, \u0110\u1ec7 l\u1ee5c t\u01b0\u1edbng, \u0110\u1ec7 th\u1ea5t t\u01b0\u1edbng ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi. Ng\u00e0y 23, An \u0111\u1ebfn L\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh \u0110\u00e0i, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c B\u1ed1 S\u1ea5m, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 300 th\u1ee7 c\u1ea5p, chi\u00eau h\u00e0ng h\u01a1n 600 ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y 24, C\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch \u0110\u1ecba, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 5.000 k\u1ef5 binh c\u1ee7a Ng\u00f4i Danh \u0110\u1eb7c Kh\u1eafc T\u1ebf Sa, truy k\u00edch \u0111\u1ebfn Luy\u1ec7n Ch\u00e2u th\u00e0nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 1.000 th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0169 kh\u00ed, ng\u1ef1a tr\u00e2u k\u1ec3 h\u00e0ng v\u1ea1n. Sau khi tr\u1edf v\u1ec1, An l\u1ea1i d\u1eabn 1.800 k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7 \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p d\u00f2ng h\u1ecd \u0110i\u1ec1n, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 1.649 th\u1ee7 c\u1ea5p; C\u01b0\u01a1ng c\u0169ng d\u1eabn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn K\u1ef3 Ti\u1ec3n B\u1ea1c[footnote]K\u1ef3 Ti\u1ec3n B\u1ea1c, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00e3ng Ti\u1ec3n B\u1ea1c'.[\/footnote], ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 700 th\u1ee7 c\u1ea5p. L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c d\u00f9ng tr\u1ecdng binh \u0111\u00e1nh Kinh Nguy\u00ean[footnote]L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c d\u00f9ng tr\u1ecdng binh \u0111\u00e1nh Kinh Nguy\u00ean, ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n gi\u1eb7c nghe tin An \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u00ed chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, n\u00ean gi\u1ea3i v\u00e2y B\u00ecnh H\u1ea1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng c\u00f3 c\u00f4ng k\u00ecm ch\u1ebf gi\u1eb7c, ban th\u01b0\u1edfng 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 300 t\u1ea5m l\u1ee5a; l\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 khen ng\u1ee3i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[14] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Do\u00e3n Tr\u1ea1ch c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 v\u00e0 L\u01b0u Kham c\u1ee7a Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u1ed9, l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 v\u00e0 m\u1ed3ng 8 c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Tr\u1ea1ch xin m\u1edf r\u1ed9ng B\u00ecnh Nhung tr\u1ea1i, Vua n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00e0i n\u0103ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c c\u1ea3 Kham.)<\/i><\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0 bao v\u00e2y th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 13 ng\u00e0y m\u1edbi r\u00fat lui.<\/p>\n<p><i>(Chi ti\u1ebft n\u00e0y d\u1ef1a theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft v\u00e0o ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 2 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 2, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 11 Kh\u1ea5u S\u0129 Nguy\u00ean \u0111\u00e3 d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf khi\u1ebfn gi\u1eb7c kinh ng\u1ea1c v\u00e0 nghi ng\u1edd, xin ban th\u01b0\u1edfng \u01b0u \u0111\u00e3i, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o. Chi ti\u1ebft c\u1ee5 th\u1ec3 xem ng\u00e0y 25. Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9 n\u0103m Tuy\u00ean H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t, Kinh Nguy\u00ean Li\u00eam ph\u00f3ng V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfu Ki\u1ec7t t\u1ea5u r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 10 Qu\u00e1ch Th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1 ph\u00f2ng th\u1ee7, gi\u1eb7c r\u00fat lui, b\u00e8n truy k\u00edch v\u00e0 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang.)<\/i><\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu\u1ed9c S\u00e1t ph\u1ecfng ty n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u1ec3 s\u00e1t c\u1eed, th\u00ec cho ph\u00e9p kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i. N\u1ebfu \u0111\u00e3 qua Gi\u00e1m ty ho\u1eb7c c\u01a1 quan chuy\u00ean tr\u00e1ch t\u1ed5ng l\u0129nh m\u00e0 x\u1eed l\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ho\u1eb7c b\u1ecf s\u00f3t vi\u1ec7c s\u00e1t c\u1eed, th\u00ec cho ph\u00e9p s\u00e1t c\u1eed. Vi\u1ec7c nh\u1ecf th\u00ec g\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n y\u00eau c\u1ea7u c\u01a1 quan \u0111\u00f3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec b\u00e1o l\u00ean, n\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng tham nh\u0169ng th\u00ec tr\u00ecnh l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, giao cho quan ch\u1ee9c l\u00e2n l\u1ed9 x\u1eed l\u00fd. N\u1ebfu l\u00e2n l\u1ed9 thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi S\u00e1t ph\u1ecfng ty th\u00ec cho ph\u00e9p g\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n tr\u1ef1c ti\u1ebfp, n\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[17] H\u00f4m \u0111\u00f3, ba vi\u1ec7n c\u00f9ng d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n: <i>\"\u0110\u00e3 ch\u1ec9 huy V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng k\u1ebft \u01b0\u1edbc v\u1edbi th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y Phi\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng H\u1ea1t Chinh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh gi\u1eef y\u00ean t\u0129nh v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i><\/p>\n<p>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ee9c l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m. T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111ang th\u00f9 \u0111\u1ecbch v\u1edbi T\u00e2y Kh\u01b0\u01a1ng, Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 Thanh \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd g\u00e2y chuy\u1ec7n. M\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf c\u00f3 \u0111\u1ed9ng, t\u1ee9c l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1, h\u01a1n n\u1eefa vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n nhanh ch\u00f3ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch thu li\u1ec5m. K\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc t\u1eeb khi Nguy\u00ean H\u1ea1o x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00e3 th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn Y\u00ean Kinh, d\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ebfn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp. Nay tuy ch\u01b0a d\u00e1m l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng n\u1ebfu th\u1ea5y T\u00e2y H\u1ea1 c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u00f9ng kh\u1ed1n di\u1ec7t vong, th\u1ebf t\u1ea5t s\u1ebd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Th\u1ea7n v\u00ec v\u1eady mu\u1ed1n tu s\u1eeda Hi H\u00e0, Kinh Nguy\u00ean, trong th\u1eddi gian ng\u1eafn c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch ngh\u1ec9 ng\u01a1i, t\u1ee9c l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 g\u00e2y chuy\u1ec7n? N\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 Thanh \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ed9ng, th\u00ec vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u00e1ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t t\u00e1n th\u00e0nh, l\u1ec7nh l\u01b0u l\u1ea1i ch\u1edd \u0111\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 \u0111\u00e3 sai T\u00f4n L\u1ed9 l\u00e0m Tri Hi Ch\u00e2u, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 3 n\u0103m sau b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ba vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1ea1i b\u1ed9 v\u00e0 C\u00f4ng b\u1ed9 tr\u00ecnh b\u00e0y: hai vi\u00ean ch\u1ee7 b\u1ea1 c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m[footnote] hai vi\u00ean ch\u1ee7 b\u1ea1 c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, ch\u1eef 'ch\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ng\u00f4n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], xin cho m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, \u0111\u1ee3i khi th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00ec thay th\u1ebf. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u1ec7nh cho gi\u00e1m n\u00e0y c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[19] Th\u1ecb lang H\u1ed9 b\u1ed9 Ngu S\u00e1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Ph\u00e1p d\u1ecbch v\u00e0 quy ch\u1ebf nha m\u00f4n c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh th\u00e0nh n\u1ebfp, n\u1ebfu l\u1ea1i t\u1eebng vi\u1ec7c xin ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 phi\u1ec1n ph\u1ee9c. Xin \u0111\u1ec1u theo ph\u00e1p c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong, ty \u0111\u1ec1 c\u1eed b\u00e1o danh s\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m d\u1ecbch v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u00ea gi\u1ea5y b\u00fat, c\u00f9ng nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 \u01b0u \u0111\u00e3i nha ti\u1ec1n, H\u1ed9 b\u1ed9 xem x\u00e9t ch\u1ec9 huy xong, m\u1ed7i qu\u00fd t\u00e2u l\u00ean; n\u1ebfu vi\u1ec7c l\u1edbn h\u01a1n, th\u00ec t\u00e2u xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch m\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[20] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c l\u1ed9 n\u1ebfu thi\u1ebfu ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 s\u1ee9 th\u1ea7n, th\u00ec \u0111em ng\u01b0\u1eddi do L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u0111\u1ebfn, tri\u1ec7u v\u1ec1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 x\u00e9t duy\u1ec7t l\u1ea1i. M\u1ed7i l\u1ed9 ch\u1ecdn hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m s\u1ee9 th\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ec9, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(C\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y m\u1ed3ng 8, m\u1ed3ng 5, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n 22 th\u00e1ng 11 n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 4, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00f3i th\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng T\u1ed5 \u0110\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u1eabn l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn l\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(T\u1ed5 \u0110\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fac Ch\u00e2u, n\u0103m \u0110\u1ea1i Quan th\u1ee9 2 th\u00e1ng 10 c\u00f3 ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[22] Ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 D\u1ef1c thi\u1ec7n Chu Ph\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang.<\/p>\n\n<p>[23] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c T\u00e2y \u0111i\u1ec3m t\u1eadp \u0111\u1ea1i binh, \u0111\u00f3ng \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi Kinh Nguy\u00ean, \u0111\u00e3 l\u00e2u ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u1ea3i th\u0103m d\u00f2 c\u1ea9n th\u1eadn, chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. C\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn, ngo\u00e0i vi\u1ec7c theo quy \u0111\u1ecbnh h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u00e0 ki\u1ec1m ch\u1ebf, n\u1ebfu gi\u1eb7c ng\u1ef1a g\u00e2y h\u1ecda \u1edf l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec Hi H\u00e0, Kinh Nguy\u00ean ph\u1ea3i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c, ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec1u binh, ch\u1ecdn th\u1eddi c\u01a1 thu\u1eadn l\u1ee3i, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u00e0o hai b\u00ean, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u00e0o h\u1eadu qu\u00e2n, do th\u00e1m qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u1eadu c\u1ea7n, d\u00f9ng tinh binh \u0111\u00e1nh \u00fap, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i khi\u1ebfn gi\u1eb7c T\u00e2y c\u00f3 n\u1ed7i lo ph\u1ea3i quay \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0 \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u, g\u00e2y h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee3 h\u00e3i tr\u1ed1n tr\u00e1nh ho\u1eb7c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khinh su\u1ea5t. N\u1ebfu gi\u1eb7c ng\u1ef1a v\u00e0o l\u1ed9 kh\u00e1c, c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn c\u0169ng l\u00e0m theo c\u00e1ch n\u00e0y. N\u1ebfu ch\u1eadm tr\u1ec5, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo\u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b: Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, c\u00f9ng tr\u00ecnh b\u00e1o bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb th\u00e1ng 3, Kinh Nguy\u00ean b\u00e1o r\u1eb1ng, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 9, qu\u00e2n l\u00ednh b\u1ecb b\u1eaft tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u00f3i <i>\"T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec3m binh 150 v\u1ea1n, \u1edf ph\u00eda b\u1eafc Thi\u00ean \u0110\u00f4, c\u00e1ch tr\u1ea1i \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng 50 d\u1eb7m\"<\/i>, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 29 v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u1ed9ng t\u0129nh, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00fd \u0111\u1ed3 g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i trong n\u01b0\u1edbc lo\u1ea1n, c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ecb gi\u1ebft; c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nghi r\u1eb1ng ch\u00fang gi\u1ea3 v\u1edd \u1edf Kinh Nguy\u00ean, r\u1ed3i \u0111\u00e1nh v\u00e0o n\u01a1i kh\u00e1c kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb; c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nghi r\u1eb1ng ch\u00fang kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u ch\u01b0a bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt. Vua c\u0169ng r\u1ea5t nghi ng\u1edd, nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n h\u1ea1 ch\u1ec9, l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t, v\u00e0 \u0111\u00e1nh v\u00e0o hai b\u00ean ho\u1eb7c h\u1eadu qu\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, c\u00f9ng tr\u00ecnh b\u00e1o Kinh Nguy\u00ean v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n Kh\u01b0\u01a1ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb th\u00e1ng 9 do th\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u00fang \u0111i\u1ec3m t\u1eadp \u0111\u1ea1i binh, sau \u0111\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh b\u1ecb b\u1eaft tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u00f3i <i>\"Ng\u00e0y 25, \u0111\u1ecbch binh 150 v\u1ea1n, c\u00e1ch tr\u1ea1i \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng 50 d\u1eb7m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n\"<\/i>, kho\u1ea3ng 10 ng\u00e0y sau m\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Ch\u00fang bao v\u00e2y 6 th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4ng H\u1ea1p, B\u00ecnh H\u1ea1, Linh B\u00ecnh, Cao B\u00ecnh, C\u1eedu D\u01b0\u01a1ng, kho\u1ea3ng 30 v\u1ea1n qu\u00e2n. Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, t\u01b0\u1edbng l\u1ed9 V\u1ecb, g\u1eedi th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec th\u00f4i, \u0111\u1ebfn th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn m\u1eafc m\u01b0u ta.\"<\/i> B\u00e8n tr\u00ecnh l\u00ean Vua[footnote] Nguy\u00ean v\u0103n 'c\u1ed9ng' s\u1eeda th\u00e0nh 'c\u1ee5' theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c.[\/footnote], r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n d\u00e1m t\u1ef1 nh\u1eadn, gi\u1eb7c n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ng\u00e0y 25 K\u1ef7 H\u1ee3i, th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[24] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay L\u1ea1i b\u1ed9 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh l\u00ean danh s\u00e1ch tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 ch\u1ed7 khuy\u1ebft, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb lo\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tuy\u1ec3n l\u1ea1i. <i>(C\u00f9ng ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 v\u00e0 m\u1ed3ng 5)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[25] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nh\u1ea5t ty s\u1eafc l\u1ec7nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u00f3a v\u1ee3, g\u00f3a ch\u1ed3ng, c\u00f4 \u0111\u01a1n, ngh\u00e8o kh\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c quan Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ee5 t\u00e1 ph\u1ea3i x\u00e1c minh th\u1ef1c t\u1ebf, do quan ph\u1ee7 lo vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng; ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u1eadt th\u00ec c\u1ea5p thu\u1ed1c men. C\u00e1c Gi\u00e1m ty khi \u0111i ki\u1ec3m tra ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00ec cho \u1edf nh\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 th\u00ec cho \u1edf nh\u00e0 quan; v\u00e0 l\u1ea5y t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed, kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf th\u1eddi gian, theo ph\u00e9p kh\u1ea5t c\u00e1i m\u00e0 c\u1ea5p g\u1ea1o \u0111\u1eadu, n\u1ebfu thi\u1ebfu th\u00ec l\u1ea5y ti\u1ec1n l\u00e3i th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ec3 b\u00f9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ng\u1eebng.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n li\u00eau \u1edf H\u1ed9i Th\u00e1nh cung \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ee1 b\u1ecf.<\/p>\n\n<p>[27] Ph\u00f3 Ti\u1ebfp, Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m D\u1ef1c thi\u1ec7n c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7; H\u00e0 Ch\u1ea5p Trung, K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7; T\u1eeb T\u00edch, Gi\u00e1o th\u1ee5 vi\u1ec7n Qu\u1ea3ng L\u0103ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7; H\u00e0n Tr\u1ecb, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c, Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Kinh T\u00e2y.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '\u1ea4t H\u1ee3i', x\u00e9t '\u1ea4t H\u1ee3i' l\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y 11, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh '\u1ea4t D\u1eadu', nay theo b\u1ea3n c\u00e1c.[\/footnote], T\u00f4n Ngu \u0110inh, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo chi\u1ebfu, khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Du\u1ec7 Th\u00e0nh cung, c\u00e1c quan cung \u0111\u00ecnh tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban 300 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng ti\u00ean th\u1ea7n T\u01b0 Cung, so v\u1edbi c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c, ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u00e2u n\u0103m nh\u1ea5t, th\u1ea7n xin tr\u1ea3 l\u1ea1i s\u1ed1 b\u1ea1c l\u1ee5a \u0111\u01b0\u1ee3c ban, xin theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a b\u1ecf hoang d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Nam Kinh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u00f9a gi\u1eef m\u1ed9 cho ti\u00ean th\u1ea7n, theo l\u1ec7 hai n\u0103m c\u1ea5p m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng t\u1eed.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng kh\u00f4ng cho tr\u1ea3 l\u1ea1i v\u1eadt ban, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho theo l\u1ec7 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a g\u1ea7n \u0111\u00f3, m\u1ed7i ba n\u0103m c\u1ea5p m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng t\u1eed.<\/p>\n\n<p>[29] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ea5u: <i>\"Nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00f3ng qu\u00e2n l\u00e2u ng\u00e0y \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi g\u1ea7n Kinh Nguy\u00ean, ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u00f3ng b\u0103ng, \u0111\u00e3 th\u1ea5y qu\u00e2n m\u00e3 r\u00fat lui, th\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng Kinh Nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y, ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n l\u0169y \u1edf con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1eefa Ng\u1ea1ch L\u1eb7c S\u1eafc Kh\u1eafc.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, T\u00f4n L\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9 v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00e3 r\u00fat, \u0111\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u00f3ng b\u0103ng, v\u00e0 x\u00e9t th\u1ea5y c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng. N\u1ebfu c\u1ea7n th\u00eam qu\u00e2n m\u00e3 t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e2n c\u1eadn h\u1ed7 tr\u1ee3, th\u00ec Kinh Nguy\u00ean s\u1ebd \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 3.000 k\u1ef5 binh trong s\u1ed1 10.000 qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, c\u00f2n l\u1ea1i theo ch\u1ec9 huy tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh vi\u1ec7c xem x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh hay kh\u00f4ng.\"<\/p>\n<p><i>(Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft c\u00f3 t\u1ea5u ngh\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, T\u00f4n L\u1ed9 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau khi \u0111\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u00f3ng b\u0103ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Hi H\u00e0 t\u1ea5u: <i>\"Nh\u00e2n \u0110a S\u1edf Thanh quy thu\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n, mang theo h\u01a1n 40 ng\u01b0\u1eddi trong gia \u0111\u00ecnh. Nh\u1eefng v\u1eadt mang theo nh\u01b0 m\u0169 \u00e1o, \u0111\u1ed3 ch\u01a1i, y\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng. \u00d4ng ta n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh t\u1eebng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt. Cha l\u00e0 <i>(Kh\u1ea9u L\u0103ng)<\/i> \u0110inh \u0111\u00e3 ch\u1ebft, ch\u00e1u l\u00e0 B\u1ea3o T\u00f4ng thay l\u00e0m Th\u1ed1ng qu\u00e2n, S\u1edf Thanh tuy ch\u1ee9c cao nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng l\u0129nh qu\u00e2n m\u00e3 n\u00ean v\u1ec1 h\u00e0ng. \u00d4ng ta mang theo 200 l\u1ea1ng v\u00e0ng s\u1ed1ng, c\u00f9ng nhi\u1ec1u v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c, nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbng r\u1ed3ng h\u1ed5.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Hi H\u00e0 c\u1eed quan v\u00f5 v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u00e1p gi\u1ea3i Nh\u00e2n \u0110a S\u1edf Thanh v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, nay g\u1ed9p v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ngu S\u00e1ch t\u00e2u: <i>\"Ph\u00e1p Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, \u00fd ngh\u0129a ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t t\u1ed1t. C\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf b\u1ea3n v\u1ee5 n\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e1m vi ph\u1ea1m, xin cho H\u1ed9 b\u1ed9 t\u1ea5u h\u1eb7c v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u00e0n h\u1eb7c.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba An \u0110\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng, L\u1eef \u00d4n Khanh, quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n tra \u1edf Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, \u0111\u00e3 nh\u1edd L\u1eef Ch\u1ea5n, tri huy\u1ec7n Giang \u0110\u00f4, mua \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n trong huy\u1ec7n. Th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u xin ch\u1ecdn quan \u0111i\u1ec1u tra, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5. Chi\u1ebfu cho Tri\u1ec1u th\u1ec9nh lang T\u0103ng Tr\u1ea5n \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u1eadp ty x\u00e9t h\u1ecfi.<\/p>\n\n<p>[34] Tuy\u00ean gi\u00e1o lang Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u00ednh t\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[35] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn quy ph\u1ee5 xin \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong ch\u1ee9c v\u1ee5. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"L\u1eef V\u0129nh T\u00edn l\u00e0m Cam Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ki\u00eam \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u00e1c b\u1ed9 phi\u00ean \u1edf v\u00f9ng L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ee3i ng\u00e0y v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn s\u1ebd ban \u1ea5n t\u00edn, \u00e1o \u0111\u1ed1i, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng. V\u1ee3 l\u00e0 L\u00e2m S\u1ea5m C\u00e1ch phong l\u00e0m H\u1ed9i Ninh qu\u1eadn qu\u00e2n, \u0111\u1ee3i ng\u00e0y v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn s\u1ebd ban m\u0169 \u00e1o. Con trai l\u00e0 S\u1edf Thanh l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, ban t\u00ean l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng T\u1ef1. T\u00f4 S\u1ea5m \u0110\u1ecbnh M\u00e3 l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c b\u1ed9 phi\u00ean \u1edf v\u00f9ng H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1c La.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong th\u1ef1c l\u1ee5c ghi ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5, s\u00e1ch Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, L\u0169ng H\u1eefu l\u1ee5c c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3. Theo nh\u1eadt l\u1ee5c c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1, L\u1eef V\u0129nh T\u00edn ch\u00ednh l\u00e0 Nh\u00e2n \u0110a S\u1edf Thanh. B\u1ed1 n\u00f3i, Hi H\u00e0 t\u00e2u r\u1eb1ng Nh\u00e2n \u0110a S\u1edf Thanh tuy ch\u1ee9c cao nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng l\u0129nh qu\u00e2n m\u00e3, n\u00ean \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Mang theo 200 l\u1ea1ng v\u00e0ng s\u1ed1ng, c\u00f9ng nhi\u1ec1u v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c, c\u00f3 c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbng r\u1ed3ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u01b0u \u0111\u00e3i. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9, b\u1ed5 l\u00e0m Cam Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1c La. Kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u, ph\u00e1i Ch\u1ee7ng Ph\u00e1c \u0111i \u1ee9ng c\u1ee9u Kinh Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo nh\u1eadt l\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu cho T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng ph\u00e1i binh t\u01b0\u1edbng \u1ee9ng c\u1ee9u Kinh Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo nh\u1eadt l\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd.)<\/i><\/p>\n\n<p>[38] Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang, quy\u1ec1n tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u M\u00e3 Th\u00e0nh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00f4ng tr\u1ef1c lang, v\u00ec th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u t\u1eebng n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1eddi Nguy\u00ean Phong b\u1ecb \u00e9p t\u1ed9i n\u1eb7ng, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Theo l\u1eddi Tr\u00e2u H\u1ea1o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] C\u01a1 quan x\u00e9t l\u1ea1i t\u1ed1 c\u00e1o t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u xin gia h\u1ea1n th\u1eddi gian x\u00e9t t\u1ed1 c\u00e1o, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi oan khu\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c minh oan, nh\u1eb1m m\u1edf r\u1ed9ng \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, c\u1ea3m h\u00f3a kh\u00ed h\u00f2a. X\u00e9t l\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1eadn v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Chi\u1ebfu gi\u00e1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbch l\u00e0m \u0110\u1ec9nh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, an tr\u00ed \u1edf L\u1ec5 Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[40] H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"N\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e0 t\u01b0 m\u1ea1t v\u00e0 tr\u00e0 pha tr\u1ed9n, m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea1m nh\u00e2n ch\u00ednh, xin theo ph\u00e1p x\u1eed tr\u00e0 t\u01b0 l\u1ea1p b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea1m nh\u00e2n, \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng[footnote]\u01af\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, ch\u00ed v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00f3a v\u00e0 \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u01b0\u1eddng' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u1edfng'.[\/footnote]. Trong s\u1ed1 tr\u00e0 pha tr\u1ed9n c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ee7y b\u1ecf, n\u1ebfu m\u1ed7i c\u00e2n c\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadt b\u1ecf \u0111i mang theo, th\u00ec t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng, s\u1ed1 d\u01b0 n\u1ed9p v\u00e0o quan; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec \u0111\u1ee3i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea1m nh\u00e2n, truy thu \u0111\u1ec3 ho\u00e0n l\u1ea1i quan.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[41] C\u00f4ng b\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"N\u1ebfu \u1edf nh\u1eefng ch\u1ed7 t\u1ed1i tr\u00ean s\u00f4ng Kim Th\u1ee7y m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd \u0111\u00e0o b\u1edbi, ho\u1eb7c \u0111\u1eb7t v\u1eadt n\u1eb7ng, th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh 80 tr\u01b0\u1ee3ng. N\u1ebfu l\u00e9n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng ri\u00eang, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, v\u00e0 qu\u00e2n tu\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng 3 quan ti\u1ec1n, l\u1ea5y t\u1eeb t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ph\u1ea1m nh\u00e2n \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ebfu c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ra chi\u1ebfu cho \u0110oan v\u01b0\u01a1ng C\u00e1t, T\u00e2n v\u01b0\u01a1ng Ngu l\u00e0m quan \u00c1 hi\u1ebfn v\u00e0 Chung hi\u1ebfn trong l\u1ec5 Nam Giao[footnote]T\u00e2n v\u01b0\u01a1ng Ngu, ch\u1eef 'T\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tu\u1ef5', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 18, k\u1ef7 v\u1ec1 Tri\u1ebft T\u00f4ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 1-39 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[44] Di\u00eau L\u00e2n xin x\u00e2y ch\u00f9a \u1edf ph\u1ea7n m\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 Hi\u1ec3n Trung. V\u00ec t\u1ed5 ti\u00ean \u00f4ng t\u1eebng m\u1edf mang bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ph\u00e9p, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n d\u1eabn l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[45] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Th\u00e1i Th\u1ea1c, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean l\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 \u0111\u1ed5i \u0111i l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a v\u1ee3 T\u00f4n th\u1ecb c\u1ee7a anh trai Th\u1ea1c l\u00e0 Th\u00e1i X\u00e1c. <i>(T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 n\u00f3i v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 9, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u Th\u1ea1c mu\u1ed1n xin m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf kinh \u0111\u00f4, Vua h\u1ecfi T\u0103ng B\u1ed1: <i>\"Th\u1ea1c th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> B\u1ed1 tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"T\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng sai. Khi Th\u00e1i X\u00e1c c\u00f2n quy\u1ec1n th\u1ebf, Th\u1ea1c \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 lu\u1eadt x\u00e9t x\u1eed n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng nghe theo. Tuy nhi\u00ean, Th\u1ea1c n\u00f3i r\u1eb1ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 che gi\u1ea5u c\u00f4ng lao \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch c\u1ee7a X\u00e1c v\u00e0 h\u1ea1 th\u1ea5p \u00f4ng ta[footnote]Ch\u1eef 'chi' trong c\u00e2u 'Nhi\u00ean th\u1ea1c ng\u00f4n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n y\u1ec3m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch c\u00f4ng \u1ee9c chi' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef th\u00ec b\u1ed5 sung.[\/footnote], l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng khi X\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch, \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 sai Th\u1ea1c \u0111\u1ebfn b\u1ea3o \u0110\u00f4n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u0110\u00f4n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng?\"<\/i> B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng bi\u1ebft.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Trong s\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u1ee7a B\u1ed1 v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 9 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n che gi\u1ea5u c\u00f4ng lao \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 \u00fd g\u00ec, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Sau khi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1ea1c trong th\u1eddi Nguy\u00ean Phong \u0111\u00e3 l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i, h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c r\u1ea5t h\u1eadu. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i r\u1eb1ng theo lu\u1eadt th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e9t x\u1eed, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5. B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi, \u0111\u1ebfn nay nh\u00e0 \u00f4ng ta gi\u00e0u c\u00f3, ti\u1ec1n c\u1ee7a t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3? Vi\u1ec7c l\u00e0m sai tr\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i>)<\/i><\/p>\n\n<p>[46] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Vinh Ch\u00e2u, T\u1ed5ng qu\u1ea3n \u0110\u0103ng Ch\u00e2u l\u00e0 M\u1ea1nh T\u1ea1i l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Ph\u00fac cung, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y \u00fd c\u01b0 tr\u00fa \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n thu\u1ed9c Kinh T\u00e2y l\u1ed9, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng ta.<\/p>\n\n<p>[47] L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"Xin cho con trai l\u00e0 Duy mang b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ch\u00edn tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn, thay m\u1eb7t th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(S\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[48] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ec7nh th\u00f4ng h\u00e0nh mu\u1ed1i \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0o khu v\u1ef1c mu\u1ed1i Gi\u1ea3i v\u1eeba ban xu\u1ed1ng, d\u00e2n ch\u00fang ch\u01b0a bi\u1ebft xin gi\u1ea5y ph\u00e9p[footnote]Trong \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-32, ch\u1eef 'd\u1eabn' c\u00f3 th\u00eam b\u1ed1n ch\u1eef 'ti\u1ec7n h\u00e0nh h\u01b0ng phi\u1ebfn'.[\/footnote]. Nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n v\u1ec1 mu\u1ed1i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i L\u00fd T\u1ef1 \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha b\u1ed5ng. T\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i ph\u1ea3i tu\u00e2n theo l\u1ec7nh m\u1edbi ban, ph\u1ea3i xin gi\u1ea5y ph\u00e9p c\u1ee7a quan \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[49] N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ba t\u1ec9nh kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t v\u1ec1 ngh\u1ec7 nghi\u1ec7p, c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7, chi\u1ebfu cho th\u0103ng ch\u1ee9c, trong \u0111\u00f3 S\u0129 M\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng danh hi\u1ec7u Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[51] L\u1ea1i b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u1eefng quan vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 b\u1ecb ch\u1ec9 tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4[footnote]Nh\u1eefng quan vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 b\u1ecb ch\u1ec9 tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 28, t\u1edd 27 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi tr\u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec7m s\u1edf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u c\u1eed. Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<p>[52] Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh B\u00ecnh H\u1ea1 r\u1ea5t g\u1ea5p, Hi H\u00e0 t\u00e2u \u0111\u00e3 sai V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn \u0111\u1ebfn H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y 25 Kinh Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, ng\u00e0y 28 V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1.)<\/i><\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c th\u1ee7 khuy\u1ebft \u1edf Tam t\u1ec9nh khi xu\u1ea5t ch\u1ee9c, s\u1ebd \u00e1p d\u1ee5ng theo quy \u0111\u1ecbnh xu\u1ea5t ch\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c quan th\u1ee7 khuy\u1ebft thi\u1ebfp ph\u00f2ng \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[54] Chi\u1ebfu th\u00eam sai 10 vi\u00ean \u0111\u1ea1i ti\u1ec3u s\u1ee9 th\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, theo l\u1eddi t\u00e2u xin c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00f4ng H\u1ed3i.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[55] Th\u00e1i b\u1ed9c khanh Tri\u1ec7u L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n thu thu\u1ebf, ra b\u1ea3ng k\u00ea khai ch\u1eadm tr\u1ec5, \u0111\u00e3 giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u tra. Khi b\u1ecb tra h\u1ecfi, bi\u1ebft vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u00f4 b\u1ed9c, do th\u1ea7n n\u00f4ng c\u1ea1n, \u0111i\u1ec1u tra kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ecb b\u00e0n t\u00e1n, v\u1eabn t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ef1 khanh, th\u1ef1c kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u1ee3i khi kh\u00e1c xin \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri ch\u00e2u Quang Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc v\u00e0 Tri\u1ec7u [S\u01a1n K\u1ef7] \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau, \u0111\u00e3 ghi ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 8, \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00e1i b\u1ed9c khanh, m\u00e0 n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ed3ng l\u01b0 khanh, th\u1ef1c l\u1ee5c sai v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Bia m\u1ed9 Tri\u1ec7u L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc do con l\u00e0 Tri\u1ec7u Y so\u1ea1n, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri ch\u00e2u D\u0129nh Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, l\u1ea1i l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u00e1i b\u1ed9c, t\u1eeb ch\u1ed1i r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a, vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. Th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m nhi\u1ec1u n\u0103m, ch\u1ec9 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tru\u1ea5t ph\u1ea1t, kh\u00f3 l\u00f2ng l\u1ea1i \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n, th\u1ea7n ch\u01b0a d\u00e1m nh\u1eadn.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn kinh, li\u1ec1n nh\u1eadn ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c l\u1ed9 thu thu\u1ebf, ti\u1ec1n t\u00edch tr\u1eef \u1edf ngo\u00e0i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 n\u1ed9p v\u00e0o Th\u00e1i ph\u1ee7, t\u1ef1 ty ki\u1ec3m tra, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ra b\u1ea3ng g\u1ecdi kh\u00e1ch. \u1ede Minh Ch\u00e2u[footnote]Minh Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1c Ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. Ph\u1ea7n sau c\u0169ng s\u1eeda.[\/footnote] c\u00f3 h\u01a1n hai tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, ch\u01b0a ra b\u1ea3ng, kh\u00e1ch T\u1ed1ng m\u1ed7 nguy\u1ec7n n\u1ed9p v\u00e0o kinh[footnote]Kh\u00e1ch T\u1ed1ng m\u1ed7 nguy\u1ec7n n\u1ed9p v\u00e0o kinh, 'n\u1ed9p v\u00e0o' c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00e0o n\u1ed9p'.[\/footnote], xu\u1ea5t t\u1eeb Minh Ch\u00e2u, b\u1ea3o L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc nh\u1eadn \u0111\u01a1n, vi\u1ebft tr\u00f2n giao x\u00e9t, nh\u01b0ng t\u1ef1 th\u1eeba nghi ng\u1edd ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 ch\u01b0a t\u1eebng ra b\u1ea3ng, kh\u00e1ch t\u1eeb \u0111\u00e2u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? Xin \u0111i\u1ec1u tra.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc ph\u00e1n giao \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, g\u1eb7p l\u00fac tang ch\u1ebf, quan t\u1ea1i t\u1ef1 ch\u01b0a k\u1ecbp sai l\u1ea1i. L\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ebfn Xu ph\u1ee7, giao \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u00e9t \u00e1n t\u00ecnh[footnote]Giao \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u00e9t \u00e1n t\u00ecnh, '\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote]. T\u1ea5u l\u00ean, M\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i xin ch\u1ec9, cho r\u1eb1ng ch\u01b0a xong, xin x\u00e9t l\u1ea1i. B\u00e8n b\u1eaft c\u1ea3 tr\u1ebb con, n\u00f4 b\u1ed9c, t\u00ecm c\u00e1ch che ch\u1edf r\u1ea5t k\u00edn. B\u00e8n \u0111\u1ed5i L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc l\u00e0m H\u1ed3ng l\u01b0, r\u1ed3i l\u00e0m tri ch\u00e2u Quang Ch\u00e2u. Ch\u01b0a \u0111i th\u00ec v\u1ee5 \u00e1n xong, \u00e1n tr\u1ea1ng c\u00f2n \u0111\u00f3, x\u00e9t kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec gi\u1ea3 m\u1ea1o, b\u00e3i hai ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri\u1ec1u th\u1ec9nh \u0111\u1ea1i phu, l\u00e0m tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf. L\u00fac \u0111\u1ea7u, l\u1eddi khai trong ng\u1ee5c h\u1ecfi \u0111\u1ebfn[footnote]L\u1eddi khai trong ng\u1ee5c h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, 'm\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eadt', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote], L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>\"Thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng v\u00ec ti\u1ec3u quan kh\u00f4ng x\u1ee9ng[footnote]Thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng v\u00ec ti\u1ec3u quan kh\u00f4ng x\u1ee9ng, 'ti\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00fac', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], cho gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ef1 t\u1ec9nh, \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng khanh. Ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1edbi h\u1eefu ty, h\u00e1 l\u1ea1i l\u1ea5y th\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c sao?\"<\/i> Chu\u1ea9n h\u1ecfi \u0111\u1ec1u nh\u1eadn h\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho l\u00e0 oan.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 11 m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 hai, L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc l\u00e0m qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf, l\u1ea1i gi\u00e1ng ba ch\u1ee9c, ti\u1ec3u l\u1ea1i c\u00e1c h\u1ea1ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ecb bi\u00ean ph\u1ed1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[56] Th\u00e1i h\u1ecdc l\u1ee5c \u0110\u1eb7ng Ng\u1ecdc t\u00e2u xin ch\u1ecdn quan san \u0111\u1ecbnh \u00e2m ngh\u0129a c\u1ee7a Ng\u0169 kinh, Lu\u1eadn ng\u1eef, M\u1ea1nh t\u1eed. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ch\u1ed7 trong Tam kinh t\u00e2n ngh\u0129a kh\u00e1c v\u1edbi \u00e2m ngh\u0129a c\u0169, th\u00ec l\u1ec7nh cho quan gi\u1ea3ng kinh bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i \u00e2m ngh\u0129a.<\/p>\n\n<p>[57] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c n\u01a1i thu\u1ed9c Ph\u1ee7 gi\u1edbi, Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng Nam l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng ph\u00f3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n c\u00f3 s\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3 \u00edt nh\u1ea5t, th\u00ec theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3 l\u00ean S\u00fay ty, ch\u1ecdn c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan binh ki\u00eam qu\u1ea3n. N\u1ebfu quan hu\u1ea5n luy\u1ec7n khuy\u1ebft ho\u1eb7c v\u1eafng m\u1eb7t, th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho quan binh n\u01a1i \u0111\u00f3 ki\u00eam quy\u1ec1n; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 quan binh th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho quan ki\u00eam qu\u1ea3n binh quy\u1ec1n; n\u1ebfu t\u01b0\u1edbng ph\u00f3 khuy\u1ebft ho\u1eb7c v\u1eafng m\u1eb7t \u0111i tu\u1ea7n tra[footnote] ch\u1eef 'c\u1ed1' trong 'ho\u1eb7c gi\u1ea3 c\u1ed1 xu\u1ea5t tu\u1ea7n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u0169ng theo nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean c\u1ea5p tr\u00ean. Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u l\u00ean Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u01b0\u1edbng binh.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Ph\u1ea1m T\u1ed5 V\u0169, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Chi\u00eau ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e1 ch\u00e2u, m\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f5 quan thi \u0111\u1ed5i sang v\u0103n ch\u1ee9c, L\u1ea1i b\u1ed9 theo ph\u00e9p thi th\u1eddi Nguy\u00ean Phong s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 11 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 2, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[60] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec1u \u0111i \u1ee9ng c\u1ee9u Kinh Nguy\u00ean qu\u00e1 \u00edt, l\u1ec7nh ph\u1ea3i t\u00e2u r\u00f5; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch c\u1ee9u vi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf th\u1ebf gi\u1eb7c.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[61] Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7m n\u00f3i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, n\u00f3i r\u1eb1ng Nh\u00e2n \u0110a B\u1ea3o T\u00f4ng c\u00f3 \u00fd quy thu\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n[footnote] ch\u1eef '\u0111a' trong 'Nh\u00e2n \u0110a B\u1ea3o T\u00f4ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 504 s\u00e1ch n\u00e0y, m\u1ee5c ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 11 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486, ph\u1ea7n H\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. L\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 thu n\u1ea1p.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 b\u1ecb l\u1ee5t, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 d\u00e2ng cao, nh\u1ea5n ch\u00ecm nh\u00e0 c\u1eeda ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh m\u1ea5t nh\u00e0 c\u1eeda. Sai C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0\u01a1ng Ch\u00fa \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf c\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh s\u00f4ng ng\u00f2i hi\u1ec7n nay r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 9, An \u0110\u00f4n xin sai quan.)<\/i><\/p>\n\n<p>[63] Ba t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>\"Xem x\u00e9t vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a S\u1edf T\u1ed1 L\u00fd: Trong c\u00e1c c\u00f4ng \u00e1n c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1eadn v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n ghi r\u00f5 ch\u1ee9c v\u1ee5, h\u1ecd t\u00ean \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Ngo\u00e0i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 li\u1ec7t k\u00ea v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nay x\u00e9t th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng t\u1edd tr\u00ecnh trong \u0111\u00f3 ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c khen ng\u1ee3i vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ra S\u1edf T\u1ed1 L\u00fd v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u, ch\u01b0a r\u00f5 c\u00f3 n\u00ean t\u00e2u l\u00ean hay kh\u00f4ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd qu\u00e1 \u0111\u00e1ng th\u00ec ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Di\u00eam L\u1ec7nh, \u0110\u1ec1 c\u1eed Qu\u1ef3 Ch\u00e2u L\u1ed9, b\u1ecb ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u tra V\u01b0\u01a1ng Quang T\u1ed5, \u0111\u00e3 t\u1ef1 ti\u1ec7n kh\u00f4ng truy b\u1eaft \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy thu hai ch\u1ee9c quan v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng Di\u00eam L\u1ec7nh, Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri\u1ec1u th\u1ec9nh lang, v\u00e0 l\u1ec7nh ch\u1ec9 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Tr\u00e2u H\u1ea1o v\u00e2n v\u00e2n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[64] Quy\u1ec1n \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u1eb7ng Ph\u1ec9 t\u00e2u: <i>\"T\u1ea7n \u0110\u1ecbnh, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng L\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec ch\u00e1u l\u00e0 Quan th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi T\u00f4 Th\u1ee9c, T\u00f4 Tri\u1ec7t, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m Gi\u00e1m ty. Xin b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1edbi.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 T\u1ea7n \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0o.<\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u t\u00e1n lang U\u00f4ng Di\u1ec5n, Doanh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 suy quan D\u01b0 S\u1ea3ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1eeb danh, l\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Di\u1ec5n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Chi\u00eau ch\u00e2u, S\u1ea3ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Phong ch\u00e2u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n th\u00fac, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ghi r\u00f5 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i Kinh ti\u1ebfn c\u1eed S\u1ea3ng v\u00e0o tri\u1ec1u, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n gh\u00e9t \u00f4ng ta, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ea3ng v\u00e0 Di\u1ec5n v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m Nguy\u00ean Phong \u0111\u1ec1u d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ec9 b\u00e1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc; S\u1ea3ng l\u1ea1i v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb xin Tuy\u00ean Nh\u00e2n th\u00e1i h\u1eadu tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n, l\u00e0 k\u1ebb gian tr\u00e1, ph\u1ea3n ph\u00fac.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u1eed ch\u00e9p c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1: Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u r\u1ea5t l\u00e2u. B\u1ed1 v\u00e0o ch\u1ea7u l\u1ea7n n\u1eefa, Vua h\u1ecfi D\u01b0 S\u1ea3ng l\u00e0 ai? B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n c\u00f3 h\u1ecd h\u00e0ng v\u1edbi \u00f4ng ta. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. C\u0169ng nghe n\u00f3i Th\u00e1i Bi\u1ec7n ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng ta v\u00e0o tri\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u0169ng th\u00f4ng minh, nh\u01b0ng gian tr\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec1 b\u1ea1t.\"<\/i> \u0110\u00f3 l\u00e0 do Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f4ng k\u00edch \u00f4ng ta.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo s\u1eed ch\u00e9p c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1: Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, tam t\u1ec9nh d\u1ef1a v\u00e0o b\u1ea3n s\u1edb c\u1ee7a D\u01b0 S\u1ea3ng d\u00e2ng v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u ph\u1ec9 b\u00e1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n thu \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f9ng v\u1edbi th\u00f4ng ph\u00e1n V\u0129nh Khang qu\u00e2n U\u00f4ng Di\u1ec5n c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ec1u b\u1ecb l\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Vua d\u1ee5: <i>\"D\u01b0 S\u1ea3ng \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1ed9t ch\u1ee9c, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n mu\u1ed1n qu\u1ea3n th\u00fac th\u00ec t\u1ea1m th\u00f4i; l\u1ea1i Th\u00e1i Bi\u1ec7n n\u00f3i t\u1eebng d\u00e2ng th\u01a1 cho ch\u1ea5p ch\u00ednh, khanh ch\u1eafc c\u00f3, h\u00e3y \u0111em \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Trong th\u01a1 c\u1ef1c k\u1ef3 ca ng\u1ee3i ch\u00ednh s\u1ef1 th\u1eddi Hi Ninh, Nguy\u00ean Phong, Thi\u1ec7u Th\u00e1nh, cho r\u1eb1ng 'ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i xu\u1ea5t hi\u1ec7n, ch\u00ednh s\u1ef1 thi h\u00e0nh \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u s\u00e1ch v\u1edf ch\u01b0a t\u1eebng ghi, x\u01b0a nay ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u1ea7n trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc nh\u01b0 Ho\u00e0nh Y\u00eau, Y Do\u00e3n, Chu C\u00f4ng, T\u1ea5t C\u00f4ng, Tri\u1ec7u C\u00f4ng', tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c h\u1eb3n v\u1edbi b\u1ea3n s\u1edb d\u00e2ng v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u.\"<\/i> Vua c\u0169ng c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1t. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, tr\u00ecnh th\u01a1 c\u1ee7a S\u1ea3ng, Vua c\u00e0ng c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1t h\u01a1n. L\u1ea1i sai T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n m\u01b0\u1ee3n s\u00e1ch c\u1ee7a S\u1ea3ng xem. Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c v\u1ec1 D\u01b0 S\u1ea3ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[66] Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u00e2u: <i>\"Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: Gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean \u1ea3i, t\u1eeb tr\u1ea1i Linh B\u00ecnh ph\u00e2n b\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3, k\u00e9o d\u00e0i m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m, \u01b0\u1edbc ch\u1eebng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, chuy\u00ean \u00fd \u0111\u00e1nh th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi ba ng\u00e0y. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u00e0 quan tr\u1ea1i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u1ed1ng gi\u1eef, n\u00ean b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f4 s\u1ef1.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu phong Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 trung t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, ban th\u01b0\u1edfng tr\u00e0, thu\u1ed1c v\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c, m\u1ed9t ng\u00e0n t\u1ea5m l\u1ee5a. L\u1ea1i chi\u1ebfu phong t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1 l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Khang ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u00e0nh l\u00e0m \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, H\u00f9ng ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, th\u0103ng l\u00e0m quy\u1ec1n Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9; c\u00f2n c\u00e1c quan t\u1eeb Tri th\u00e0nh tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f9ng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, qu\u00e2n s\u0129 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, \u0111\u1ec1u giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty x\u00e9t k\u1ef9 th\u1ee9 t\u1ef1 gi\u1eef th\u00e0nh, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00f4ng tr\u1ea1ng cao th\u1ea5p, chia l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc, t\u00e2u l\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n t\u00e2u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft ch\u00e9p r\u1eb1ng[footnote] 'T\u1ea5u truy\u1ec7n' trong truy\u1ec7n t\u00e2u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, \u1edf ph\u1ea7n tr\u00ean quy\u1ec3n n\u00e0y ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb'.[\/footnote]: Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u01b0\u1eddi, ch\u00faa H\u1ea1 c\u00f9ng m\u1eb9 t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111em m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n qu\u00e2n v\u00e2y th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1, ng\u00e0y \u0111\u00eam g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng. T\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y[footnote] T\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y. Nguy\u00ean v\u0103n ch\u00e9p '\u1ea4t M\u00e3o', nh\u01b0ng t\u1eeb \u1ea4t M\u00e3o \u0111\u1ebfn Nh\u00e2m Th\u00ecn l\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u00e0y, t\u1eeb K\u1ef7 M\u00e3o \u0111\u1ebfn Nh\u00e2m Th\u00ecn m\u1edbi l\u00e0 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y. Ch\u1eef '\u1ea4t' v\u00e0 'K\u1ef7' g\u1ea7n gi\u1ed1ng nhau n\u00ean nh\u1ea7m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 27 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], vi\u1ec7c gi\u1eef th\u00e0nh c\u00e0ng v\u1eefng ch\u1eafc. Gi\u1eb7c d\u00f9ng s\u1ee9c l\u00e0m xe cao, g\u1ecdi l\u00e0 xe \u0111\u1ed1i l\u0169y, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn xu\u1ed1ng th\u00e0nh, ch\u1edf m\u1ea5y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5p h\u00e0o m\u00e0 ti\u1ebfn, ch\u1ee3t c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn th\u1ed5i g\u00e3y xe, gi\u1eb7c tan v\u1ee1 l\u1edbn, m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y tr\u1ed1n. M\u1eb9 ch\u00faa H\u1ea1 kh\u00f3c l\u00f3c, r\u00e1ch m\u1eb7t m\u00e0 v\u1ec1. Tin th\u1eafng tr\u1eadn t\u00e2u l\u00ean, Vua khen ng\u1ee3i, phong Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 trung t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, sai trung s\u1ee9 \u0111em chi\u1ebfu th\u01b0 ban th\u01b0\u1edfng, th\u00eam ban m\u1ed9t ng\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c, m\u1ed9t ng\u00e0n t\u1ea5m l\u1ee5a, \u00e1o \u0111\u1ed1i, \u0111ai v\u00e0ng, y\u00ean b\u1ea1c, ng\u1ef1a qu\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch <i>\"Nh\u1eadt l\u1ee5c\"<\/i> c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1 ch\u00e9p: Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, c\u00f9ng tr\u00ecnh t\u1ea5u b\u00e1o gi\u1eb7c Kh\u01b0\u01a1ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean \u1ea3i, t\u1eeb th\u00e1ng 9 c\u00f3 tin th\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh b\u1ecb b\u1eaft tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y 25 t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n[footnote] 'T\u1eadp h\u1ee3p m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n', \u1edf ph\u1ea7n tr\u00ean quy\u1ec3n n\u00e0y, ti\u1ec3u ch\u00fa \u0111i\u1ec1u Nh\u00e2m Ng\u1ecd ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u1eb7c binh', s\u00e1ch 'T\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1' quy\u1ec3n 30 ch\u00e9p l\u00e0 'qu\u00e2n H\u1ea1'.[\/footnote], \u0111\u00f3ng qu\u00e2n c\u00e1ch \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m\"<\/i>, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ed9ng binh. V\u00e2y k\u00edn s\u00e1u th\u00e0nh tr\u1ea1i l\u00e0 \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4ng H\u1ea1p, B\u00ecnh H\u1ea1, Linh B\u00ecnh, Cao B\u00ecnh, C\u1eedu D\u01b0\u01a1ng, \u01b0\u1edbc ch\u1eebng ba, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh B\u00ecnh H\u1ea1 r\u1ea5t g\u1ea5p. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 t\u01b0 c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, b\u00e1o gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh B\u00ecnh H\u1ea1 ch\u01b0a d\u1ee9t, nh\u01b0ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t trong l\u1ed9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo. L\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 cho Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, c\u0169ng n\u00f3i ch\u1eafc ch\u1eafn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f4 s\u1ef1, s\u1ee3 Vua lo l\u1eafng, n\u00ean t\u00e2u l\u00ean bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, tr\u00ecnh l\u00ean th\u01b0 v\u00e0 th\u01b0 t\u01b0 c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1eeb gi\u1edd D\u1eadu ng\u00e0y 17 r\u00fat lui, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 18 \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y tr\u1ed1n. \u0110\u00e1nh B\u00ecnh H\u1ea1 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y, l\u1ea5p h\u00e0o B\u00ecnh Vi\u1ec5n, l\u1ea1i \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf trong h\u00e0o m\u1ea5y ch\u1ed7, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn s\u00e1t th\u00e0nh[footnote] 'Th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn s\u00e1t th\u00e0nh', nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'nh\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], \u0111\u00e0o m\u1ea5y l\u1ed7, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi; l\u1ea1i l\u00e0m tr\u0103m lo\u1ea1i thang m\u00e2y, xe c\u00f4ng th\u00e0nh. Nh\u01b0ng trong th\u00e0nh ch\u1ed1ng gi\u1eef c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng tr\u00fang t\u00ean \u0111\u00e1 m\u1ea5y ng\u00e0n, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Mong qu\u00e2n quan ra \u0111\u00e1nh, nh\u01b0ng T\u1ed5ng qu\u1ea3n V\u01b0\u01a1ng \u00c2n \u0111\u1ec1u gi\u1eef qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng, c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, gia s\u00fac ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng thu d\u1ecdn kh\u00f4ng s\u00f3t g\u00ec. Gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, l\u00e2u ng\u00e0y h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n ch\u1ea1y v\u1ec1. Quan qu\u00e2n trong th\u00e0nh tr\u1ea1i kh\u00f4ng t\u1ed5n th\u1ea5t g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c tr\u1ea1i kh\u00e1c tuy kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh, nh\u01b0ng b\u1ecb v\u00e2y kh\u1eafp n\u01a1i, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1 \u0111\u1ec1u m\u1edf c\u1eeda \u0111\u00f3n gi\u1eb7c, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ra khi\u00eau chi\u1ebfn, \u0111\u00eam d\u00f9ng qu\u00e2n nh\u1eb9 c\u01b0\u1edbp tr\u1ea1i, gi\u1eb7c r\u1ea5t kinh h\u00e3i. \u0110\u1ec1u \u0111\u00e1ng khen. Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft th\u0103ng T\u1ea3 trung t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, t\u01b0\u1edbng gi\u1eef B\u00ecnh H\u1ea1 l\u00e0 Qu\u00e1ch Th\u00e0nh th\u0103ng \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Dao ph\u00f2ng Ki\u1ec1m h\u1ea1t, c\u00e1c quan t\u1eeb Tri th\u00e0nh tr\u1edf xu\u1ed1ng, l\u1ec7nh nhanh ch\u00f3ng x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean. Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t ng\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c, m\u1ed9t ng\u00e0n t\u1ea5m l\u1ee5a, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu khen, ban cho Qu\u00e1ch Th\u00e0nh m\u1ed7i th\u1ee9 ba tr\u0103m[footnote] 'Ban cho Qu\u00e1ch Th\u00e0nh m\u1ed7i th\u1ee9 ba tr\u0103m', nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'ban', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi m\u00e0 b\u1ed5.[\/footnote], c\u00f2n l\u1ea1i hai tr\u0103m, m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i, m\u1ed9t tr\u0103m v\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n b\u1eadc, l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ed9p b\u1ea1c, tr\u00e0, thu\u1ed1c kh\u00e1c nhau, qu\u00e2n s\u0129 t\u1eeb hai m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi t\u1ea5m, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba b\u1eadc, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb, ph\u1ee5 n\u1eef l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u00ean th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m t\u1ea5m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[67] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ed1ng ch\u1ebf quan Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf V\u0129nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111em qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ec3 k\u00ecm ch\u1ebf \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch Th\u1ed5 Xuy\u00ean g\u1eb7p gi\u1eb7c giao chi\u1ebfn, ch\u00e9m gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n 500 t\u00ean. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: Qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u00fat lui, c\u00e1c binh s\u0129 H\u00e1n, Phi\u00ean chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00f9ng d\u00e2n c\u01b0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed1t c\u01b0\u1edbp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xin ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ban ti\u1ec1n, l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. Qu\u00e2n binh \u1ee9ng ph\u00f3 c\u1ee7a Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed1t h\u1ee7y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1eabm n\u00e1t ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c; Qu\u00e1ch Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 t\u1ea5m l\u1ee5a, t\u1eeb Tri th\u00e0nh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 18, hai l\u1ed9 t\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady. \u300aC\u1ef1u l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng: B\u1ec7 h\u1ea1 anh d\u0169ng, thu ph\u1ee5c l\u00e3nh th\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng kinh s\u1ee3, kh\u00f4ng d\u00e1m tranh gi\u00e0nh. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn v\u00e0o, th\u1ea5t b\u1ea1i m\u00e0 r\u00fat lui. T\u00e2y H\u1ea1 t\u1eeb \u0111\u00f3 suy y\u1ebfu, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Ho\u00e0nh S\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i. \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b bi\u1ec7n lu\u1eadn r\u1eb1ng: \u0110\u00e3 n\u00f3i <i>\"ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng kinh s\u1ee3, kh\u00f4ng d\u00e1m tranh gi\u00e0nh\"<\/i>, l\u1ea1i n\u00f3i <i>\"\u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn v\u00e0o\"<\/i>, t\u1ee9c l\u00e0 d\u00e1m tranh gi\u00e0nh. Nay x\u00f3a b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n\n<p>[68] \u0110\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea1t c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n gi\u00e1o.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ty Th\u1eeba ch\u1ec9 truy\u1ec1n tuy\u00ean, khoa hi\u1ec7u c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 n\u0103ng qu\u00e2n s\u1ef1 m\u1ed7i tu\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n, s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n gi\u00e1o s\u1ebd b\u1ecb thay th\u1ebf. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n M\u1eadt th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u v\u00e0 gi\u00e1o \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 d\u00e2ng l\u00ean quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc khi tu\u1ea7n tra c\u00e1c qu\u00e2n, ch\u1ec9 ban \u00e2n hu\u1ec7 m\u00e0 th\u00f4i, n\u1ebfu k\u1ef9 n\u0103ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, th\u00ec qu\u1ea3n qu\u00e2n s\u1ebd x\u1eed l\u00fd. G\u1ea7n \u0111\u00e2y do T\u1ed1ng C\u1ea7u th\u1ec9nh c\u1ea7u, m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt, nay n\u1ebfu l\u1ea1i th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y b\u1ea5t \u1ed5n trong qu\u00e2n.\"<\/i> Vua gi\u1eadt m\u00ecnh nghe theo. B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, vi\u1ec7c cai qu\u1ea3n t\u01b0\u1edbng s\u0129 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u00e2n hu\u1ec7 thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u00e0 Vua, uy l\u1ec7nh thu\u1ed9c v\u1ec1 qu\u1ea3n qu\u00e2n. Nay l\u1ea1i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 do qu\u1ea3n qu\u00e2n th\u1ea5t ch\u1ee9c. Ph\u00e0m vi\u1ec7c nghi\u00eam minh qu\u00e2n ch\u00ednh, h\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u1ee3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh? Th\u1ea7n c\u0169ng s\u1ebd l\u1ea5y \u00fd n\u00e0y \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecd.\"<\/i> Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>B\u1ed1 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng t\u00e2u h\u1ebft. H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, nghe n\u00f3i c\u1ea3 doanh tr\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f3c. Khi nghe tin nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u h\u1ea1 l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec h\u00f4 \"<\/i>tr\u00fang \u0111\u00edch<i>\" d\u00f9 kh\u00f4ng tr\u00fang, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u kinh s\u1ee3, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a h\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p, li\u1ec1n b\u1ecb k\u00e9o xu\u1ed1ng.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>\"Kh\u00f4ng tr\u00fang m\u00e0 l\u1ea1i h\u00f4 tr\u00fang?\"<\/i> B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n bi\u1ebft h\u1ecd c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng xin h\u00e3y khoan dung.\"<\/i> Vua c\u0169ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n<p>[69] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ea5u: <i>\"Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec3m t\u1eadp binh m\u00e3, t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. C\u1ea7n ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i s\u1eafp t\u1edbi[footnote] 'X\u00e2y d\u1ef1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eadn', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, l\u1ea7u canh, v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f9ng c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 \u0111\u1eafp th\u00e0nh, kh\u00ed gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00e1c lo\u1ea1i[footnote] L\u1ea7u canh, v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f9ng... 'V\u1eadt li\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'g\u1ed7', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec1u giao cho Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc. Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ee9, \u0111\u1ee3i khi xu\u00e2n \u1ea5m, c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i thu\u1eadn l\u1ee3i, s\u1ebd theo ch\u1ec9 d\u1ee5 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi Hi H\u00e0 l\u1ed9, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3 t\u1eeb Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng hai l\u1ed9, k\u1ecbp th\u1eddi ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra sai s\u00f3t khi h\u00e0nh s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh r\u00f5 c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[70] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 r\u00fat lui m\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng ng\u1ef1, n\u1ebfu c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[71] Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u1ea1i d\u00f9ng k\u1ef5 binh nh\u1eb9 x\u00e2m ph\u1ea1m khu v\u1ef1c tr\u1ea1i Canh H\u01b0ng, Thi\u00ean Th\u00e1nh, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i t\u00e2u \u0111\u00e3 r\u00fat lui.<\/p>\n<p><i>(\u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ng\u00e0y Canh T\u00fd.)<\/i><\/p>\n\n<p>[72] Trung th\u01b0 t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>\"N\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng gi\u00eang, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n H\u00ecnh Th\u1ee9 d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Hi Ninh, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh n\u1eafm quy\u1ec1n, l\u00fac \u0111\u00f3 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, Ti\u00ean \u0111\u1ebf h\u1ecfi v\u1ec1 hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, th\u1ea7n \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u00f5 \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a An Th\u1ea1ch v\u00e0 s\u1ef1 gian tr\u00e1 c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb h\u1ecd b\u00e0i x\u00edch. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu th\u00e2n ch\u00ednh, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng, lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft t\u1ec7 n\u1ea1n. Th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu ty vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ch\u1ee9c v\u1ee5 thu\u1ed9c quan c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1 ch\u00ednh s\u1ef1, th\u1ea7n t\u1ef1 cho l\u00e0 th\u1eddi c\u01a1 ng\u00e0n n\u0103m c\u00f3 m\u1ed9t. L\u1ea1i n\u00f3i: H\u00e0n Duy l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, \u0111\u1ee9ng ngang h\u00e0ng v\u1edbi T\u01b0 M\u00e3 Quang, L\u1eef C\u00f4ng Tr\u1ee9.\"<\/i> Chi\u1ebfu gi\u00e1ng H\u00ecnh Th\u1ee9 l\u00e0m Th\u1eeba ngh\u1ecb lang, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri qu\u00e2n Nam An.<\/p>\n\n<p>[73] H\u00ecnh Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Trung th\u1eeba, gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u <i>(ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 4)<\/i>, sau n\u0103m th\u00e1ng, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean <i>(ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 9)<\/i>. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n s\u1ee3 H\u00ecnh Th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea1i, b\u00e8n t\u00ecm ra b\u1ee9c th\u01b0 H\u00ecnh Th\u1ee9 d\u00e2ng n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u \u0111\u1ea7u, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"H\u00ecnh Th\u1ee9 ngo\u00e0i vi\u1ec7c tr\u1eeb Th\u00e1i X\u00e1c ra, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00f4ng theo Nguy\u00ean H\u1ef1u.\"<\/i> N\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Th\u01b0 c\u1ee7a H\u00ecnh Th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 12 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n\n<p>[74] Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n t\u1ea1i th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Linh H\u1ef1u, ban cho ba kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng, m\u1ed7i n\u0103m cho m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng t\u1eed xu\u1ea5t gia.<\/p>\n\n<p>[75] T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, quy\u1ec1n Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u L\u1ee5c S\u01b0 M\u1eabn t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00e1p ch\u1ebf tr\u00e0 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc nay \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ee9c. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"S\u01b0 M\u1eabn t\u00ednh th\u1eddi gian, sang n\u0103m s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Th\u1ea7n t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u, chi b\u1eb1ng phong l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, \u0111\u1ec3 y\u00ean t\u00e2m t\u1ea1i ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ti\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00e3 d\u00f9ng l\u00e2u, n\u1ebfu Ti\u00ean \u0111\u1ebf c\u00f2n t\u1ea1i v\u1ecb, \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i.\"<\/i> B\u00e8n phong l\u00e0m B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[76] Chuy\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n v\u00e0 khai th\u00e1c m\u1ecf s\u1eaft, Gi\u00e1m s\u1ef1 L\u00e3 Ti\u1ec1m t\u00e2u r\u1eb1ng, xin \u00e1p d\u1ee5ng lu\u1eadt kho \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn khai th\u00e1c m\u1ecf s\u1eaft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u1ea1i nh\u1ea1c l\u1ec7nh Di\u1ec7p Ph\u00f2ng n\u00f3i r\u1eb1ng trong l\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1ea1c tri\u1ec7t \u0111\u1eadu, xin so\u1ea1n th\u00eam ch\u01b0\u01a1ng nh\u1ea1c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n th\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[78] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, chu\u1ea9n b\u1ecb sai s\u1ee9 th\u1ea7n, m\u1ed7i nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0 ba n\u0103m. <i>(Ph\u1ea7n m\u1edbi b\u1ecb b\u1ecf)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[79] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Tam t\u1ec9nh t\u00e2u r\u1eb1ng, trong k\u1ef3 thi b\u1ed5 sung \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc, H\u1eefu ty l\u00fd tham qu\u00e2n B\u00e0ng Tuy\u1ec1n \u1edf Ki\u1ebfn Ch\u00e2u v\u00e0 Huy\u1ec7n \u00fay T\u1ea1 \u0110\u1ea1i Ph\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n, V\u1ee5 Ch\u00e2u, \u0111\u1ed7 k\u1ef3 thi h\u1ecdc quan. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho c\u1ea3 hai l\u00e0m Gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u h\u1ecdc. <i>(Ph\u1ea7n m\u1edbi b\u1ecb b\u1ecf)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[80] Tam t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: Khi c\u1ee9u x\u00e9t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf kinh th\u00e0nh, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111ang x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed \u0111o\u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u1ea5y h\u1ed3 s\u01a1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khai Phong ph\u1ee7 tr\u00e1nh vi\u1ec7c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i ki\u1ec3m tra c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u00e3 x\u1eed \u0111o\u00e1n, n\u00ean d\u1eabn \u0111i\u1ec1u s\u1eafc c\u1ee7a H\u00ecnh s\u00e1t th\u01b0\u1ee3ng \u00e1n: T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111ang x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed \u0111o\u00e1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ki\u1ec7n t\u1ee5ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y h\u1ed3 s\u01a1, xin thi h\u00e0nh. \u1ede kinh th\u00e0nh, h\u00ecnh ng\u1ee5c thu\u1ed9c H\u00ecnh s\u00e1t h\u1ea1 ng\u1ee5c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00e1c gi\u00e1o l\u1ec7nh t\u1ef1 th\u00e0nh m\u1ed9t c\u01a1 quan[footnote] ch\u1eef 'gi\u00e1o' trong b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c l\u00e0 's\u1eafc'.[\/footnote], nay ch\u1ec9 c\u00f3 Khai Phong ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ec7nh n\u00e0y.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i v\u00e0 H\u00ecnh s\u00e1t th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 \u00e1n l\u1ea5y h\u1ed3 s\u01a1 v\u0103n t\u1ef1, v\u1eabn theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[81] Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 gi\u1eef l\u1ea1i binh m\u00e3 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u00c2n \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1. <i>(Theo s\u1eed li\u1ec7u c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[82] Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i L\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>\"Ph\u00f3 \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn th\u1ed1ng l\u0129nh t\u01b0\u1edbng binh th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c La H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p[footnote] th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c La H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p 'th\u1eb3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'kinh', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], nh\u1eb1m k\u00ecm ch\u1ebf th\u1ebf l\u1ef1c gi\u1eb7c \u1edf Kinh Nguy\u00ean. \u0110\u1ebfn La T\u00e1t Nh\u0129, g\u1eb7p gi\u1eb7c kh\u00f4ng r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, k\u00e9o \u0111\u1ebfn ngh\u00eanh chi\u1ebfn. M\u1eabn th\u00e2n chinh d\u1eabn t\u01b0\u1edbng s\u0129 x\u00f4ng l\u00ean \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 qu\u00e2n gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ba tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee7 c\u1ea5p l\u00e0 ph\u00f2 m\u00e3 ng\u1ee5y V\u01b0\u1ee3ng La. B\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c hai v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn con tr\u00e2u, ng\u1ef1a, d\u00ea, l\u1ea1c \u0111\u00e0, thi\u00eau h\u1ee7y g\u1ea7n h\u1ebft kho t\u00e0ng c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c trong v\u00f2ng m\u1ea5y tr\u0103m d\u1eb7m.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00e2n binh xu\u1ea5t gi\u1edbi, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9. Nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng M\u1eabn \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn La T\u00e1t Nh\u0129, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00e1 tan s\u00e0o huy\u1ec7t. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng M\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Long Th\u1ea7n V\u1ec7 T\u1ee9 S\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c C\u00e1t Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, l\u00e0m Ph\u00f3 t\u1ed5ng qu\u1ea3n Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ch\u00ednh nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 18 Hi H\u00e0 t\u00e2u c\u1eed M\u1eabn, ng\u00e0y 29 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5, nay k\u00e8m theo vi\u1ec7c c\u00e1ch ch\u1ee9c ch\u00ednh nhi\u1ec7m v\u00e0 gi\u00e1ng l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t. \u300aT\u0103ng B\u1ed1 nh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c M\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ch\u00ednh nhi\u1ec7m v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 11. Nay c\u0169ng ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[83] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ban, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 ri\u00eang cho b\u1ea3n quan, th\u00ec ph\u1ea3i thu th\u1eadp bi\u00ean so\u1ea1n, sao ch\u00e9p th\u00e0nh s\u00e1ch, c\u1ea5t gi\u1eef k\u00edn trong ty \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng. S\u00e1ch c\u01a1 m\u1eadt, giao cho s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7t t\u1ee7, t\u1ef1 m\u00ecnh kh\u00f3a ni\u00eam phong; c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n h\u00e0nh ch\u00ednh c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t kho \u0111\u1ec3 l\u01b0u tr\u1eef. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n[footnote] c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n '\u0111\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'li\u1ec7t', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], c\u0169ng ph\u1ea3i sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n, k\u00e8m theo l\u1eddi cam \u0111oan kh\u00f4ng thi\u1ebfu s\u00f3t, t\u00e2u n\u1ea1p l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c ban, c\u00f9ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n h\u00e0nh ch\u00ednh, c\u0169ng ph\u1ea3i theo c\u00e1ch n\u00e0y ti\u1ebfp t\u1ee5c sao ch\u00e9p l\u01b0u tr\u1eef. Tr\u1eeb nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1ee5 ri\u00eang cho b\u1ea3n quan v\u00e0 c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 t\u00e2u b\u00e1o, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ba t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>\"X\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u, Quan s\u00e1t s\u1ee9 qu\u1ea3n n\u1ed9i ch\u00e2u M\u1eadt, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n L\u1ec5 t\u1ea5u r\u1eb1ng: 'G\u1ea7n \u0111\u00e2y B\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n t\u1eeb th\u00e1nh t\u00e2m, c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ec3 th\u1ea7n Th\u00e1i X\u00e1c, th\u0103ng T\u01b0 M\u00e3 Quang l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng, theo l\u1eddi th\u1ea7n n\u00f3i, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i.' V\u1eady xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem x\u00e9t.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft: <i>\"L\u1ec5 ti\u1ebft th\u1edd Vua, \u1edf ch\u1ed7 bi\u1ebft gi\u1eef ph\u1eadn m\u00ecnh; ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u1ecb b\u1ec1 t\u00f4i, kh\u00f4ng v\u00ec ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n qu\u00fd m\u00e0 l\u00e0m r\u1ed1i ph\u00e9p. D\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m c\u00f4ng lu\u1eadn, n\u00ean ch\u00ednh h\u00ecnh ph\u1ea1t. Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 quan s\u00e1t l\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n V\u0169 Th\u1eafng, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u T\u01b0 kh\u00f4ng, Tr\u00ec ti\u1ebft c\u00e1c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n L\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, may \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf trong th\u00e2n th\u00edch; \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n s\u1ee7ng, v\u01b0\u1ee3t l\u00ean l\u00e0m quan t\u1ed1t. Khi m\u1edbi bu\u00f4ng r\u00e8m, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i s\u00e2u s\u1eafc nh\u1edb \u01a1n ti\u1ec5n \u0111\u01b0a. Th\u1ebf m\u00e0 l\u1ea1i qu\u00ean \u01a1n ph\u1ea1m ph\u1eadn, x\u1ea5u xa k\u1ebft b\u00e8 v\u1edbi k\u1ebb t\u00e0; b\u00ed m\u1eadt d\u00e2ng s\u1edb, c\u00f4ng khai ch\u00ea bai ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. D\u1eabn l\u1eddi khen ng\u1ee3i k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i, cho l\u00e0 n\u00ean khen ng\u1ee3i; mu\u1ed1n b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1eafn, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. D\u00e2ng m\u01b0u nh\u01b0 th\u1ebf, \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u00e0 g\u00ec! X\u00e9t k\u1ef9 t\u1ed9i l\u1ed7i, n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u01b0ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u00ecnh th\u00e2n th\u00edch, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khoan dung kh\u00f4ng \u0111\u00e0y xa. Gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u1ec1 nh\u00e0, c\u00e0ng ph\u1ea3i t\u1ef1 x\u00e9t m\u00ecnh. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay, \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n an tr\u00ed, nh\u01b0ng c\u1ea5m v\u00e0o ch\u1ea7u.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u00e1o \u300aH\u1eefu Th\u00e1nh \u0111\u1ec3 b\u00e1o\u300b ch\u00e9p th\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u00f4n L\u1ec5 r\u1ea5t chi ti\u1ebft[footnote] 'H\u1eefu Th\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nguy\u00ean H\u1ef1u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1eef ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote], nay ch\u1ec9 theo th\u1ef1c l\u1ee5c. B\u1ed1 l\u1ee5c ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 th\u00e1ng 11 ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e1i nhi\u1ec7m ch\u00e2u L\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Vua b\u1ea3o Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u c\u0169ng c\u00f3 d\u00e2ng s\u1edb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n d\u00e2ng th\u01b0 c\u1ee7a D\u01b0 S\u1ea3ng, xu\u1ea5t t\u1eeb nh\u00e0 h\u1eafn, ng\u01b0\u1eddi ta r\u1ea5t nghi ng\u1edd. Vua b\u00e8n t\u00ecm ki\u1ebfm, trong cung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u00ednh, trong cung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n. Nh\u01b0ng Tuy\u00ean Nh\u00e2n th\u00e1ng 6 \u0111\u00e3 u\u1ed1ng thu\u1ed1c, S\u1ea3ng ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 7 xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u00f4i, ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 9 th\u00ec b\u0103ng h\u00e0, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc[footnote] C\u00e1c b\u1ea3n ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'n\u0103ng'.[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>Vua nh\u00e2n t\u00ecm th\u01b0 c\u1ee7a D\u01b0 S\u1ea3ng, b\u00e8n th\u1ea5y th\u01b0 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u01af\u1edbc, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n L\u1ec5 d\u00e2ng. Sau \u0111\u00f3 c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Vua l\u1ea1i n\u00f3i, Chu \u0110\u1ec9nh, L\u00fd H\u1ee9a c\u0169ng c\u00f3 th\u01b0; l\u1ea1i n\u00f3i, H\u1ee9a theo Tr\u1ea7n Di\u1ec5n, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i ch\u1ee9c c\u00e1c. Khi d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00f4ng r\u00f5, t\u1ea1m th\u00f4i, m\u00e0 th\u01b0 c\u1ee7a Chu \u0110\u1ec9nh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u00fd nh\u00e2n h\u1eadu c\u1ee7a Vua. Nh\u01b0ng t\u1eeb vi\u1ec7c S\u1ea3ng \u0111\u1ebfn nay, v\u1eabn ch\u01b0a y\u00ean, m\u00e0 T\u1ef1 Th\u1ea7n v\u00e0 Trung ty l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u1ec3 b\u1eaft t\u1ed9i, xin thi h\u00e0nh. Nh\u01b0ng \u00fd Vua v\u1eabn ch\u1eadm, n\u00ean b\u1ecb h\u1ecda c\u0169ng \u00edt, ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n hung h\u00e3n, ch\u01b0a ch\u1ecbu thu li\u1ec5m. Vi\u1ec7c tr\u00e1ch ph\u1ea1t D\u01b0 S\u1ea3ng, v\u00e0o ng\u00e0y 25.)<\/i><\/p>\n\n<p>[85] V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ed5ng qu\u1ea3n Thi\u1ec1n ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 12 n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 4, t\u1eeb Kinh Nguy\u00ean chuy\u1ec3n sang Thi\u1ec1n ch\u00e2u, c\u1ea7n xem x\u00e9t. \u300aT\u0103ng B\u1ed1 l\u1ee5c\u300b: Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u1ed1i l\u1ea1i, b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m, b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ed5ng qu\u1ea3n K\u00fd ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[86] Chi\u1ebfu ban cho \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Xung H\u1eefu \u1edf n\u00fai V\u0169 Di, Ki\u1ebfn Ch\u00e2u m\u1ed9t ng\u00e0n kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t. [footnote]Chi\u1ebfu ban cho \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Xung H\u1eefu \u1edf n\u00fai V\u0169 Di, Ki\u1ebfn Ch\u00e2u m\u1ed9t ng\u00e0n kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p 'm\u1ed9t ng\u00e0n' l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.[\/footnote]<\/p>\n\n<p>[87] Chi\u1ebfu cho Tri\u1ec1u th\u1ec9nh lang, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd, quy\u1ec1n Tri L\u1ed9 ch\u00e2u \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Ph\u1ec9 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, giao v\u1ec1 L\u1ea1i b\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u00edch h\u1ee3p. V\u00ec trong th\u1eddi k\u1ef3 quy\u1ec1n th\u1ea7n m\u00ea ho\u1eb7c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, Ph\u1ec9 \u0111\u00e3 k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng v\u1edbi k\u1ebb gian \u00e1c, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean mong c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aT\u1ea5t Tr\u1ecdng Du t\u00e1c \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Ph\u1ec9 truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Khi Ch\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng T\u1eed H\u1eadu nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri\u1ec1u t\u00e1n lang, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd, Tri T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Ng\u1ee5y Th\u00e1i, l\u00e0 anh trai c\u1ee7a V\u1ec7 qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, v\u1ee3 c\u1ee7a T\u0103ng c\u00f4ng T\u1eed Tuy\u00ean. \u00d4ng ta \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a T\u1eed Tuy\u00ean, s\u1ed1ng nh\u1edd \u1edf H\u00e1n Nam. Tuy l\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn \u0111\u1ec1u ti\u1ebfp \u0111\u00e3i \u00f4ng ta v\u1edbi l\u1ec5 nghi c\u1ee7a quan ph\u00f3, nh\u01b0ng \u00f4ng ta v\u1eabn kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng. \u00d4ng ta th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0, \u00e9p mua b\u00e1n, tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi d\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta xin khu \u0111\u1ea5t hoang \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ed5ng ch\u00e2u, n\u01a1i c\u00f3 t\u00f2a nh\u00e0 quan b\u1ecf hoang, l\u00e0m \u0111\u1ea5t hoang. C\u00e1c quan ch\u1ee9c trong ch\u00e2u \u0111\u1ec1u t\u00ecm c\u00e1ch che \u0111\u1eady, l\u00e0m th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n r\u1ed3i tr\u00ecnh l\u00ean. Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 n\u00f3i: <i>\"Ai b\u1ea3o ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ed5ng ch\u00e2u l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang \u0111\u1ec3 xin?\"<\/i> R\u1ed3i t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan ch\u1ee9c trong ch\u00e2u l\u1ea1i khuy\u00ean Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7: <i>\"Th\u00e1i \u0111\u00e3 ngang ng\u01b0\u1ee3c \u1edf H\u00e1n Nam l\u00e2u ng\u00e0y, kh\u00f4ng d\u1ec5 ki\u1ec1m ch\u1ebf. \u00d4ng ta xin \u0111\u1ea5t m\u00e0 ch\u1eadm tr\u1ec5 kh\u00f4ng cho, \u0111\u00e3 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i h\u1eb3n?\"<\/i> Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u1ea5t hoang ph\u1ea3i \u1edf n\u01a1i hoang d\u00e3. Th\u00e1i xin \u0111\u1ea5t \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ed5ng ch\u00e2u, l\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u1edf c\u1ed5ng ch\u00e2u l\u00e0m \u0111\u1ea5t hoang \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch; s\u1ee3 Th\u00e1i m\u00e0 b\u00f3p m\u00e9o l\u1ec7nh v\u1ec1 \u0111\u1ea5t hoang, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i> Th\u00e1i nghe xong t\u1ee9c gi\u1eadn, ki\u1ec7n l\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty.<\/i><\/p>\n<p><i>Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty chuy\u1ec3n \u0111\u01a1n ki\u1ec7n v\u1ec1 ch\u00e2u, Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 v\u1eabn ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, Th\u00e1i b\u00e8n gi\u00e8m pha Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 v\u1edbi T\u1eed Tuy\u00ean. Sau khi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri\u1ec1u th\u1ec9nh lang, Tri L\u1ed9 ch\u00e2u. R\u1ed3i l\u1ea1i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u1edf L\u1ed9 ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1 L\u1ea1i b\u1ed9 v\u1edbi ch\u1ee9c Hi\u1ec7u l\u00fd[footnote]'Hi\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Giao', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sau \u0111\u00f3 b\u1ecb gi\u00e1ng hai c\u1ea5p. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i th\u00e1ng 7 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 hai, Ph\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 lang v\u1edbi ch\u1ee9c Tri\u1ec1u th\u1ec9nh.)<\/i><\/p>\n\n<p>[88] T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Tr\u1ecbnh Ti\u1ebfp t\u00e2u xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, n\u1ebfu binh m\u00e3 c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi sang l\u1ed9 kh\u00e1c, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u0111i theo qu\u00e2n \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd binh m\u00e3 c\u1ee7a l\u1ed9 m\u00ecnh. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng theo.<\/p>\n\n<p>[89] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng, sau khi xem x\u00e9t, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong l\u1ed9 n\u00e0y v\u00ec kinh l\u01b0\u1ee3c ty quy \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mua ng\u1ef1a, \u0111\u00e3 ph\u00e2n b\u1ed5 mua nhi\u1ec1u h\u01a1n so v\u1edbi h\u1ed9 d\u00e2n, \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Chi\u00eau \u0110\u1ee9c, c\u1ea5p gi\u1ea5y c\u00f4ng c\u1ee9, cho ph\u00e9p d\u00e2n \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y mua ng\u1ef1a, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u00e9p bu\u1ed9c c\u00e1c h\u1ed9 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng k\u1ebft h\u1ee3p mua ng\u1ef1a qu\u00e2n v\u00e0 l\u00e0m t\u1edd khai quan.[footnote] 'Qu\u00e2n' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 24-27 b\u1ed5 sung.[\/footnote][footnote] 'Tr\u1ea1ng' d\u01b0\u1edbi c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1ef1c' trong b\u1ea3n c\u00e1c.[\/footnote] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n, ph\u1ea1t \u0111\u1ed3ng t\u00f9y m\u1ee9c. Ph\u00e0m b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n hai k\u1ef3.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p t\u00ean ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t r\u1ea5t chi ti\u1ebft, nay theo \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[90] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u1ed5 D\u1ef1c h\u1eefu \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed Vinh Ch\u00e2u Th\u00f4i C\u00e1t, ngh\u1ec9 b\u1ec7nh \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 100 ng\u00e0y, kh\u00f4ng mu\u1ed1n v\u1ec1 h\u01b0u, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh c\u1ee7a qu\u1eadn. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u Th\u1ea7n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch theo l\u1ec7 cho l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ng\u1ef1 ti\u1ec1n trung t\u00e1; v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Dao qu\u1eadn nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[91] Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>\"Theo ph\u00e1p nguy\u00ean phong, c\u00e1c vi\u1ec7c d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, ch\u00fac m\u1eebng, tuy\u00ean ch\u1ebf, d\u00e2ng bi\u1ec3u, ph\u1ee5ng u\u00fd, h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng, h\u1ecdp b\u00e0n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng g\u1ea5p ho\u1eb7c ph\u1ea3i tr\u1ef1c \u1edf \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng k\u1ecbp tham d\u1ef1, v\u00e0 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. Ph\u00e1p nguy\u00ean h\u1eefu quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e1o, xin theo ph\u00e1p nguy\u00ean phong.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u: <i>\"S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nh\u1ea5t ty s\u1eafc l\u1ec7nh t\u00e2u r\u1eb1ng: Theo s\u1eafc l\u1ec7nh th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 d\u00f9ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ec3 th\u1ebf ch\u1ea5p, kh\u00f4ng b\u00e1n n\u1eefa, m\u00e0 \u0111\u1ec1u g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn thu\u00ea c\u00e0y. Th\u1ea7n x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 mua l\u1ea1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t th\u1ebf ch\u1ea5p, t\u1eeb th\u1eddi Hi Ninh, Nguy\u00ean Phong tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ph\u00e1p lu\u1eadt quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u00e1n \u0111i \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t. Tuy nhi\u00ean v\u1eabn c\u00f3 nh\u1eefng n\u01a1i b\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00e1c quan l\u1ea1i ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng theo ph\u00e1p lu\u1eadt, m\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u0103ng gi\u00e1 \u01b0\u1edbc t\u00ednh sai l\u1ec7ch. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111i, m\u00e0 b\u1eaft h\u1ebft ph\u1ea3i cho thu\u00ea c\u00e0y, e r\u1eb1ng c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, k\u00ednh xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch m\u1edbi kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f4ng ch\u00faa Tr\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc T\u00e0o, trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1eafp t\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ph\u00e9p chuy\u1ec3n l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00e0, s\u1ee9 th\u1ea7n H\u00e0 B\u00e1 Th\u00f4ng, Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7p m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[93] H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n Tr\u00e2u H\u1ea1o t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y t\u1eeb th\u1eddi Thi\u1ec7u Th\u00e1nh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1eed v\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, l\u00e2u nay ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng s\u1ebd v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 l\u1ea5y vi\u1ec7c can gi\u00e1n l\u00e0m \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5. Nay \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1eafp t\u1edbi, \u00e2n hu\u1ec7 ban kh\u1eafp mu\u00f4n ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng v\u1eadt g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n l\u1edbn. C\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1eed b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c t\u1eeb th\u1eddi Thi\u1ec7u Th\u00e1nh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, c\u0169ng mong Th\u00e1nh t\u1eeb xem x\u00e9t t\u00ecnh l\u00fd m\u00e0 cho ph\u1ee5c ch\u1ee9c, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng v\u00ec l\u1eddi n\u00f3i m\u00e0 ph\u1ebf b\u1ecf ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 kh\u00ed th\u1ebf d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng trong thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Tr\u00e2u H\u1ea1o n\u00e0y ghi l\u00e0 d\u00e2ng v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t. Nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng. C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o chi\u1ebfu x\u00e1 v\u0103n ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 11.)<\/i><\/p>\n\n<p>H\u1ea1o l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nghe c\u00e1c quan t\u00e2u xin, xin l\u1ea5y ngh\u0129a l\u00fd trong ba kinh \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b, \u300aChu L\u1ec5\u300b ra \u0111\u1ec1 thi c\u1eed nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 huy xu\u1ed1ng cho c\u00e1c n\u01a1i li\u00ean quan xem x\u00e9t, cho l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh. Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng, \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ba kinh \u0111\u00e3 l\u00e2u b\u1ecb ch\u00fa s\u1edb l\u00e0m m\u1edd.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 con trai v\u00e2ng chi\u1ebfu gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n b\u00e1 cho thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 bi\u1ebft theo \u0111\u00e2u, \u0111\u00e3 h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, c\u00f4ng lao \u0111\u1ed1i v\u1edbi danh gi\u00e1o h\u00e1 nh\u1ecf sao! Nh\u01b0ng g\u1ecdi l\u00e0 ngh\u0129a, th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch ba kinh m\u00e0 th\u00f4i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kinh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea5y kinh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o s\u0129 t\u1eed, m\u00e0 l\u1ea1i l\u1ea5y nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kinh \u0111\u1ec3 thi h\u1ed7n h\u1ee3p, r\u1ea5t m\u1ea5t \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf chuy\u00ean d\u00f9ng kinh thu\u1eadt, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 nh\u1ea5t. Kh\u00f4ng b\u00f3 bu\u1ed9c trong ch\u00fa s\u1edb, nh\u1ea5t lo\u1ea1t ra \u0111\u1ec1, l\u1ea1i l\u1ea5y th\u01a1 ph\u00fa v\u00e0 th\u1eddi s\u1ef1 \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf khi c\u1ea3i c\u00e1ch khoa c\u1eed, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 hai. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec1 thi c\u00f3 h\u1ea1n, n\u00ean l\u1ea5y c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u1ec7 n\u1ea1n, th\u00ec \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b, \u300aChu L\u1ec5\u300b v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 ngh\u0129a, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u300aD\u1ecbch\u300b v\u00e0 \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b s\u1ebd x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o?<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m kinh c\u00f9ng thi m\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ba. H\u1ecdc gi\u1ea3 th\u1ea5y ngh\u0129a l\u00fd ba kinh v\u0103n t\u1ef1 nhi\u1ec1u, \u1eaft s\u1ebd ch\u1ecdn nh\u1eefng th\u1ee9 \u00edt t\u1ed1n c\u00f4ng s\u1ee9c m\u00e0 h\u1ecdc. Trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian, s\u1ebd \u0111\u1ed5i h\u1ebft \u300aD\u1ecbch\u300b v\u00e0 \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b, m\u00e0 \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b, \u300aChu L\u1ec5\u300b c\u00f3 l\u00fac s\u1ebd th\u00e0nh v\u1eadt b\u1ecf \u0111i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 t\u01b0. E r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u xin b\u1ecf \u300aD\u1ecbch\u300b v\u00e0 \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b, ch\u1ec9 l\u1ea5y ba kinh c\u00f3 ngh\u0129a ra \u0111\u1ec1 thi, th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 n\u0103m. Vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c th\u1ec3, c\u00e0ng ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u1ea9n th\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban ch\u1ec9 huy, ch\u1ec9 l\u1ec7nh theo nh\u01b0 c\u0169 tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf c\u1ee7a ti\u00ean tri\u1ec1u ra \u0111\u1ec1 thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(X\u00e9t r\u1eb1ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tr\u00e2u H\u1ea1o kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nh\u00e2n ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y l\u1ec7nh cho quan bi\u00ean so\u1ea1n \u00e2m ngh\u0129a ba kinh, ph\u1ee5 l\u1ee5c cu\u1ed1i th\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3 ra \u0111\u1ec1 thi v\u1eabn theo ph\u00e1p c\u0169, \u1eaft l\u00e0 theo l\u1eddi H\u1ea1o v\u1eady.)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Tri\u1ebft T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, m\u00f9ng m\u1ed9t, ba t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t tr\u00e0n v\u00e0o gi\u1ea3i tr\u00ec, mu\u1ed1i b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i \u00edt nhi\u1ec1u, lo ng\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang thi\u1ebfu d\u00f9ng. Mu\u1ed1i t\u1eeb ti\u1ec3u tr\u00ec \u1edf H\u00e0 Trung ph\u1ee7, Gi\u1ea3i ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"H\u00e0 Trung ph\u1ee7 Gi\u1ea3i ch\u00e2u ti\u1ec3u tr\u00ec di\u00eam, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 24, m\u1ee5c Th\u1ef1c h\u00f3a 24-32 ch\u1eef 'H\u00e0' tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'D\u1ee5c'.\" id=\"return-footnote-2422-1\" href=\"#footnote-2422-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, mu\u1ed1i \u0111\u1ea5t t\u01b0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Hoa<a class=\"footnote\" title=\"Mu\u1ed1i \u0111\u1ea5t t\u01b0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Hoa, ch\u1eef 'Th\u01b0\u01a1ng' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, m\u1ee5c Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u1ed3ng'.\" id=\"return-footnote-2422-2\" href=\"#footnote-2422-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, mu\u1ed1i \u0111\u00e1 \u1edf Giai ch\u00e2u, mu\u1ed1i gi\u1ebfng quan \u1edf Th\u00f4ng Vi\u1ec5n qu\u00e2n, D\u00e2n ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p b\u00e1n c\u00f9ng v\u1edbi mu\u1ed1i Gi\u1ea3i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u1ea3i ch\u00e2u di\u00eam tr\u00ec b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t tr\u00e0n v\u00e0o, Tri ch\u00e2u L\u01b0u Ph\u1ec9, Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u01b0u C\u00f4ng Minh \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ec7nh b\u1eaft t\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean. Xin kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9 trong t\u01b0\u01a1ng lai.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf.)<\/i><\/p>\n<p>[2] H\u00f9ng ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an m\u1edbi \u0111\u1eb7t ch\u00e2u Ng\u1ee5y, mu\u1ed1n d\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"Mu\u1ed1n d\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, ch\u1eef 'Nh\u1ea5t' trong c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1ecb'.\" id=\"return-footnote-2422-3\" href=\"#footnote-2422-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 Nho cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, h\u1ebft s\u1ee9c can ng\u0103n nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, lui v\u1ec1 t\u1ef1 \u0111\u00e2m v\u00e0o b\u1ee5ng, nh\u1edd t\u1ea3 h\u1eefu c\u1ee9u gi\u00fap, ch\u1ec9 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nh\u1eb9. Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an v\u1ed9i nghe theo l\u1eddi \u00f4ng, l\u1ea1i ban ba ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 an \u1ee7i, th\u0103ng ba ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"Th\u0103ng ba ch\u1ee9c, ch\u1eef 'Gia' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e2u d\u01b0\u1edbi 'l\u1ea1i ban v\u00e0ng th\u0103ng ch\u1ee9c' m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2422-4\" href=\"#footnote-2422-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, T\u0103ng B\u1ed1 t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc h\u01b0 th\u1ef1c<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc h\u01b0 th\u1ef1c, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 ch\u1eef 'B\u1eafc' vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1eed'.\" id=\"return-footnote-2422-5\" href=\"#footnote-2422-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, tuy ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5, nh\u01b0ng n\u1ebfu t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a gi\u1eb7c bi\u1ebft lo cho d\u00e2n, can ng\u0103n m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an nghe theo, l\u1ea1i ban v\u00e0ng th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u00ecnh c\u1ea3m qu\u00e2n th\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf, d\u00f9 \u1edf Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua im l\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan phi\u00ean m\u1edbi quy ph\u1ee5 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ri\u00eang l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'Tr\u1ee5c quan' tr\u01b0\u1edbc 'Tr\u1ee5c nguy\u1ec7t'.\" id=\"return-footnote-2422-6\" href=\"#footnote-2422-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. T\u1eeb ch\u1ee9c t\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng, theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n th\u1ecb h\u1ea1 ban; t\u1eeb ch\u1ee9c ph\u1ee5ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c cung ph\u1ee5ng, theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n th\u1ecb ban tr\u00e0 t\u1eedu, \u0111\u1ee3i khi th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c s\u00f9ng ban th\u00ec ng\u1eebng c\u1ea5p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[5] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf Thi\u1ec3n T\u1ec9nh, Ng\u00f5a H\u00f2a Th\u1ecb so v\u1edbi vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m, Ho\u00e0nh Th\u1ee7y Lan, \u0110\u00f4ng L\u00e3nh M\u00e2u, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 \u0111\u1ebfn Ng\u1ea1ch L\u1eb7c S\u1eafc Kh\u1eafc, Nam M\u00e2u H\u1ed9i, th\u00f4ng su\u1ed1t bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c xa g\u1ea7n, nhanh ch\u1eadm v\u00e0 chi ph\u00ed ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, binh m\u00e3, s\u1ee9c l\u1ef1c \u0111\u1ec1u kh\u00e1c xa nhau. Do \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 huy, l\u1ec7nh cho Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, T\u00f4n L\u1ed9 xem x\u00e9t hai l\u1ed9 t\u1eeb Thi\u00ean \u0110\u00f4 v\u00e0 Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m tr\u1edf \u0111i x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i th\u00f4ng su\u1ed1t bi\u00ean gi\u1edbi. Nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng Thi\u1ec3n T\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec c\u00e1c n\u01a1i thung l\u0169ng, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a qu\u00e2n gi\u1eb7c kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. T\u1ee9c l\u00e0 ch\u01b0a r\u00f5 khi hai l\u1ed9 theo ch\u1ec9 huy tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f9ng nhau x\u00e2y d\u1ef1ng, li\u1ec7u c\u00f2n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u1ec3 qu\u00e2n gi\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o s\u00e2u g\u00e2y r\u1ed1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o hai l\u1ed9 su\u00fd th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, T\u00f4n L\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111\u00e3 ban v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00f9ng nhau b\u00e0n b\u1ea1c th\u1ee9 t\u1ef1 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ee7a hai l\u1ed9. N\u1ebfu h\u1ee3p l\u1ec7 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec c\u1ea7n t\u00ednh to\u00e1n th\u1eddi gian huy \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3 t\u1eeb Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9, t\u1eebng b\u01b0\u1edbc x\u00e2y d\u1ef1ng, v\u1ea1ch r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, k\u1ebft t\u1ed9i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft t\u1ea5u ngh\u1ecb ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nay tr\u00edch d\u1eabn \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e0nh, L\u00fd Th\u00e2m \u0111\u1ec1u ki\u00ean quy\u1ebft cho r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng Thi\u1ec3n T\u1ec9nh, th\u00ec Thi\u00ean \u0110\u00f4, Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m \u0111\u1ec1u ch\u01b0a th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, v\u00e0 cho r\u1eb1ng l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng su\u00fd th\u1ea7n v\u00ec Chung Truy\u1ec1n b\u1ecb tr\u00e1ch n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u. Tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n tin t\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t l\u1eddi h\u1ecd. Mu\u1ed1n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai su\u00fd xem x\u00e9t, nh\u01b0ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n ki\u00ean quy\u1ebft cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi, l\u1ea1i \u0111\u01b0a th\u01b0 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n n\u00f3i kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0n.&#8221;<\/i> Vua cho r\u1eb1ng l\u1eddi T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u00fang, b\u00e8n ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[6] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e2n c\u00f4ng tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf ph\u1ee7 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan t\u1eeb Cung ph\u1ee5ng tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1edbi quy thu\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n, xin c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng nh\u01b0 ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n th\u1ecb. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, H\u1eefu ty Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u0103ng M\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u00e9t theo ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i t\u00f4ng b\u00e1 trong \u300aChu L\u1ec5\u300b, d\u00f9ng l\u1ec5 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ebf Tr\u1eddi, d\u00f9ng l\u1ec5 th\u1ef1c s\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u1ebf m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c v\u00ec sao, d\u00f9ng l\u1ec5 d\u1eedu li\u1ec7u \u0111\u1ec3 t\u1ebf Ty Trung, Ty M\u1ec7nh, Phong B\u00e1, V\u0169 S\u01b0. L\u1ea1i x\u00e9t ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a T\u1ee9 s\u01b0, l\u1eadp \u0111\u1ea1i t\u1ebf th\u00ec d\u00f9ng ng\u1ecdc l\u1ee5a v\u00e0 sinh to\u00e0n; l\u1eadp th\u1ee9 t\u1ebf th\u00ec d\u00f9ng sinh v\u00e0 l\u1ee5a; l\u1eadp ti\u1ec3u t\u1ebf th\u00ec d\u00f9ng sinh. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean nho cho r\u1eb1ng: L\u1ec5 th\u1ef1c s\u00e0i t\u1ebf kh\u00f4ng d\u00f9ng ng\u1ecdc, l\u1ec5 d\u1eedu li\u1ec7u t\u1ebf kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a. X\u00e9t theo l\u1ec7nh th\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, 360 v\u1ecb sao \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a, c\u00f3 l\u1ebd xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00fd ngh\u0129a l\u1ec5 d\u1eedu li\u1ec7u kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n tra c\u1ee9u ch\u1ee9c quan \u0110i\u1ec3n th\u1ee5y v\u00e0 Ng\u1ecdc nh\u00e2n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i: &#8216;D\u00f9ng khu\u00ea v\u00e0 l\u1ee5a \u0111\u1ec3 t\u1ebf m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c v\u00ec sao&#8217;. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ec5 th\u1ef1c s\u00e0i t\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng ng\u1ecdc. C\u00f2n vi\u1ec7c l\u1ec5 d\u1eedu li\u1ec7u kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a, e r\u1eb1ng ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00fang. Xin giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch kh\u1ea3o c\u1ee9u, \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh tr\u0103m th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9, theo \u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kinh, ph\u00e0m l\u1ee5a t\u1ebf th\u1ea7n, t\u1eeb Ng\u0169 tinh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u t\u00f9y theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, d\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng t\u00e1m th\u01b0\u1edbc. L\u1ea1i x\u00e9t nghi th\u1ee9c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ti\u1ec3u t\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1ee5a, ch\u1ec9 c\u00f3 nghi th\u1ee9c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a nh\u00e0 Vua, t\u1eeb Thi\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00f2ng t\u1ebf, l\u1ee5a t\u1ebf m\u1eb7t tr\u1eddi m\u00e0u \u0111\u1ecf, m\u1eb7t tr\u0103ng m\u00e0u tr\u1eafng, Ng\u0169 \u0111\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c cung trong n\u1ed9i \u0111\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u t\u00f9y theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, \u0111\u1ec1u d\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng t\u00e1m th\u01b0\u1edbc. Ch\u1ec9 c\u00f3 ngo\u00e0i v\u00f2ng n\u1ed9i duy, 360 v\u1ecb sao kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1ee5a. Nay xin theo l\u1eddi t\u00e2u, t\u00f9y theo m\u00e0u s\u1eafc ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb m\u00e0 d\u00f9ng l\u1ee5a.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;K\u00ednh x\u00e9t \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, d\u00f9ng m\u00f9i h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 th\u1edd th\u1ea7n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi Chu. \u0110\u1ebfn th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ed5i d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng. K\u00ednh x\u00e9t theo ngh\u1ecb b\u00e0n c\u1ee7a ti\u00ean nho H\u00e0 \u0110\u00f4ng Chi, cho r\u1eb1ng Nam Giao, Minh \u0110\u01b0\u1eddng d\u00f9ng tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ea5t c\u1ee7a tr\u1eddi, h\u1ee3p v\u1edbi d\u01b0\u01a1ng; B\u1eafc Giao d\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng h\u00f2a h\u01b0\u01a1ng, v\u00ec \u0111\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 98 ch\u00ed L\u1ec5, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 14-59 ch\u1eef 'd\u1eef' vi\u1ebft l\u00e0 '\u01b0'.\" id=\"return-footnote-2422-7\" href=\"#footnote-2422-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, n\u00ean th\u00eam c\u00e1c m\u00f9i th\u01a1m kh\u00e1c. S\u00e1ch ch\u00ed v\u1ec1 t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc th\u1ef1c c\u00f3 ghi ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Nay theo l\u1ec7nh v\u0103n, t\u1eeb B\u1eafc C\u1ef1c Thi\u00ean Ho\u00e0ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng \u01b0\u1edbt, c\u00f2n c\u00e1c v\u1ecb sao th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng ch\u01b0a h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 x\u00e9t k\u1ef9, ngo\u00e0i v\u00f2ng trong \u0111\u00e0n, c\u00f3 360 v\u1ecb sao, mu\u1ed1n theo nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng trong \u0111\u00e0n, m\u1ed7i b\u1eadc \u0111\u1eb7t m\u1ed9t l\u01b0 h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i l\u01b0 d\u00f9ng 4 l\u1ea1ng h\u01b0\u01a1ng \u01b0\u1edbt.<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn, quan t\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e1n t\u1ee5ng \u1edf \u0111\u00e0n Giao, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng sau ti\u1ec3u th\u1ee9, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00ean xu\u1ed1ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111i qua tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111i l\u1ea1i l\u1ed9n x\u1ed9n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam trang. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9, theo l\u1ec5 Giao th\u1eddi Nguy\u00ean Phong, \u0111\u1eb7t c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn \u1edf ph\u00eda sau c\u00e1c quan c\u00f4ng khanh ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110\u00f4ng n\u1ed9i duy, x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00e0ng, h\u01b0\u1edbng T\u00e2y, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ph\u00eda B\u1eafc. Khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn v\u1ecb tr\u00ed l\u1ea1y hai l\u1ea7n, h\u1ecd c\u0169ng l\u1ea1y theo; khi nh\u1ea1c gi\u00e1ng th\u1ea7n d\u1eebng, h\u1ecd l\u1ea1i l\u1ea1y theo. Khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf s\u1eafp d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf \u0111\u1ebf, c\u00e1c l\u1ec5 sinh d\u1eabn c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn c\u1ea7m ng\u1ecdc b\u1ea1ch l\u00ean \u0111\u00e0n<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u1eef 'b\u1ea1ch' vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ec7'.\" id=\"return-footnote-2422-8\" href=\"#footnote-2422-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt l\u00ean c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n tr\u00ean d\u01b0\u1edbi xong, l\u1ea1i d\u1eabn h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed. Ban \u0111\u1ea7u, khi \u00e1 hi\u1ebfn s\u1eafp l\u00ean, c\u00e1c l\u1ec5 sinh d\u1eabn c\u00e1c quan hi\u1ebfn t\u1ebf c\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 r\u1eeda tay, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi theo b\u1eadc thang c\u1ee7a m\u00ecnh d\u00e2ng l\u1ec5 xong, \u0111\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed. \u0110\u00e2y l\u00e0 thi h\u00e0nh theo \u0111i\u1ec3n c\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, ch\u1ec9 v\u00ec ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00ean \u0111\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi t\u00e1n t\u1ee5ng d\u1eabn c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn \u0111i l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean t\u0129nh, n\u00ean \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a l\u1ec5. Nay mu\u1ed1n theo nghi th\u1ee9c c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ecbnh v\u00e0o n\u0103m n\u00e0o, c\u1ea7n tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u00ec sao \u1edf \u0111\u00e0n Giao, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4i ph\u1ee5c nghi th\u1ee9c c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc ch\u00e9p <i>&#8220;L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u00ec sao \u1edf \u0111\u00e0n Giao, xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong&#8221;<\/i>. L\u1ea1i ch\u00e9p <i>&#8220;T\u1ea3 ty vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u0103ng M\u00e2n v.v&#8230;&#8221;<\/i> cho \u0111\u1ebfn <i>&#8220;\u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn&#8221;<\/i>, l\u1ea1i ch\u00e9p <i>&#8220;\u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c nghi th\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf&#8221;<\/i>.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t vi\u1ec7c L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9 g\u1ed3m ba vi\u1ec7c: d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u00ec sao l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ee9 hai; b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, theo nghi th\u1ee9c c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ee9 ba. Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 b\u1ecf s\u00f3t vi\u1ec7c th\u1ee9 ba. Nay s\u1eeda l\u1ea1i l\u00e0 L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u00ec sao \u1edf \u0111\u00e0n Giao, v\u00e0 vi\u1ec7c c\u00e1c quan ph\u00e2n hi\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong; \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u0110\u00e3 t\u1ed5ng h\u1ee3p r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u0103ng M\u00e2n v.v&#8230; t\u00e2u xin t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecf, nh\u01b0ng t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc H\u01b0 trong cung, theo nh\u01b0 \u0111i\u1ec7n Linh L\u1ecb v\u00e0 \u0111\u00e0n Kh\u00e2m Thi\u00ean, m\u1ed7i khi g\u1eb7p c\u00e1c ti\u1ebft L\u1eadp Xu\u00e2n, Xu\u00e2n Ph\u00e2n, L\u1eadp H\u1ea1, H\u1ea1 Ch\u00ed, L\u1eadp Thu, Thu Ph\u00e2n, L\u1eadp \u0110\u00f4ng, \u0110\u00f4ng Ch\u00ed, ng\u00e0y sinh c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf <i>(H\u01b0ng Long ti\u1ebft)<\/i>, ng\u00e0y Nguy\u00ean \u0110\u00e1n, ng\u00e0y \u0110oan Ng\u1ecd, th\u00ec hai ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n ph\u1ea3i tu s\u1eeda v\u00e0 so\u1ea1n bi\u1ec3u v\u0103n, c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aT\u0103ng B\u1ed1 Nguy\u00ean Ph\u00f9 Tam Ni\u00ean Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300bch\u00e9p: Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c tu t\u1ea1o trong cung, trang ho\u00e0ng qu\u00e1 xa hoa, t\u01b0\u1eddng v\u00e1ch, c\u1ed9t k\u00e8o \u0111\u1ec1u s\u01a1n son th\u1ebfp v\u00e0ng, l\u00f4ng chim xanh bi\u1ebfc, gi\u1ed1ng h\u1ec7t nh\u01b0 \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c; l\u1ea1i c\u00f2n x\u00e2y \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc H\u01b0, c\u00e0ng l\u1ed9ng l\u1eaby h\u01a1n n\u1eefa.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3o t\u1ecda, b\u00e0n lu\u1eadn cho l\u00e0 qu\u00e1 xa hoa, b\u00e8n \u0111em \u0111\u1eb7t \u1edf ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c. Nay kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? Tr\u00e2u H\u1ea1o c\u0169ng t\u1eebng b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> T\u00f4i n\u00f3i: <i>&#8220;Trong cung \u0111\u1ea5t ch\u1eadt, \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc H\u01b0 th\u1eadt kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e2y, nh\u1eefng ch\u1ed7 kh\u00e1c c\u0169ng nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00f4ng bi\u1ebft. Nh\u01b0ng t\u1eebng theo xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn B\u1eafc Giao, \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean v\u00e0o ban tr\u00e0. H\u00f4m sau, \u0110\u1ea1i H\u00e0nh d\u1ee5 r\u1eb1ng: &#8216;H\u00f4m qua \u0111\u00e3 xem h\u1ebft cung \u0111i\u1ec7n B\u1eafc Giao, ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebd m\u00e0u tinh x\u1ea3o h\u01a1n n\u01a1i kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebd m\u00e0u tinh x\u1ea3o h\u01a1n n\u01a1i kh\u00e1c, ch\u1eef 'h\u1ed9i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u0103ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2422-9\" href=\"#footnote-2422-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng bao nhi\u00eau v\u00e0ng.'&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01a1i ban tr\u00e0 l\u00e0 h\u1eadu \u0111i\u1ec7n, tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n c\u00f3 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y quanh co v\u00e0 \u0111\u00ecnh t\u1ea1, \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00e0ng ng\u1ecdc, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c. Tr\u00e2u H\u1ea1o d\u00e1m n\u00f3i, kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng b\u00e0n, n\u00ean tri\u1ec7u v\u1ec1.&#8221;<\/i> T\u00f4i nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen ng\u1ee3i.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c lang T\u1ea3 Phu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, do Trung th\u1eeba An \u0110\u00f4n ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo t\u1edd tr\u00e1t c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ecbch nh\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 kh\u00f4ng c\u00f2n ban c\u1ea5p n\u1eefa. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p n\u1eefa, \u0111\u1ee3i khi vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi xong s\u1ebd xin ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[12] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110em qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, ho\u1eb7c nh\u1eadn h\u00e0ng, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh gi\u1ebft, \u0111\u1ec1u do t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n t\u00f9y c\u01a1 x\u1eed tr\u00ed. N\u1ebfu \u1edf tr\u1eadn ti\u1ec1n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng \u01b0u \u0111\u00e3i ban \u01a1n, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y khi ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, khi\u1ebfn cho c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb th\u00f9, kh\u00f4ng ch\u1ecbu quy thu\u1eadn. Xin r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf tr\u1eadn ti\u1ec1n khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, ngo\u00e0i vi\u1ec7c theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 4, c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 10 t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb nh\u1ecf v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c tha m\u1ea1ng, th\u00ec c\u1ee9 5 ng\u01b0\u1eddi t\u00ednh th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ea5p \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u1ea5p th\u00eam ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c. \u0110\u1ed1i v\u1edbi trai tr\u00e1ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n theo l\u1ec7 ch\u00e9m gi\u1ebft. \u0110\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111i chi\u00eau d\u1ee5 v\u1ec1 v\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n, tr\u01b0\u1edbc th\u00f4ng b\u00e1o tin t\u1ee9c, d\u00f9ng qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 thi h\u00e0nh theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 chi\u00eau n\u1ea1p.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. C\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 4, kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi trong ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y, v\u00ec chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0a v\u00e0o Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 11 n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 3, \u1ea4t M\u00f9i, T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 n\u00f3i&#8230;, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho Th\u1ed1ng ch\u1ebf quan L\u01b0u An v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p, v\u00e0 khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n kh\u1ea9u. Chi\u1ebfu ban cho Hu\u1ec7 Khanh v\u00e0 c\u00e1c quan d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c, tr\u00e0, thu\u1ed1c theo th\u1ee9 b\u1eadc; qu\u00e2n l\u00ednh ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n theo m\u1ee9c kh\u00e1c nhau; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng, l\u1ec7nh cho c\u01a1 quan x\u00e9t th\u1ef1c t\u00ecnh h\u00ecnh, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec1n\u300b: Th\u00e1ng 9, sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u01b0u An d\u1eabn \u0110\u1ec7 t\u1ee9 t\u01b0\u1edbng; \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tr\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng d\u1eabn \u0110\u1ec7 tam t\u01b0\u1edbng, \u0110\u1ec7 ng\u0169 t\u01b0\u1edbng, \u0110\u1ec7 l\u1ee5c t\u01b0\u1edbng, \u0110\u1ec7 th\u1ea5t t\u01b0\u1edbng ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi. Ng\u00e0y 23, An \u0111\u1ebfn L\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh \u0110\u00e0i, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c B\u1ed1 S\u1ea5m, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 300 th\u1ee7 c\u1ea5p, chi\u00eau h\u00e0ng h\u01a1n 600 ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y 24, C\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch \u0110\u1ecba, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 5.000 k\u1ef5 binh c\u1ee7a Ng\u00f4i Danh \u0110\u1eb7c Kh\u1eafc T\u1ebf Sa, truy k\u00edch \u0111\u1ebfn Luy\u1ec7n Ch\u00e2u th\u00e0nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 1.000 th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0169 kh\u00ed, ng\u1ef1a tr\u00e2u k\u1ec3 h\u00e0ng v\u1ea1n. Sau khi tr\u1edf v\u1ec1, An l\u1ea1i d\u1eabn 1.800 k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7 \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p d\u00f2ng h\u1ecd \u0110i\u1ec1n, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 1.649 th\u1ee7 c\u1ea5p; C\u01b0\u01a1ng c\u0169ng d\u1eabn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn K\u1ef3 Ti\u1ec3n B\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"K\u1ef3 Ti\u1ec3n B\u1ea1c, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00e3ng Ti\u1ec3n B\u1ea1c'.\" id=\"return-footnote-2422-10\" href=\"#footnote-2422-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 700 th\u1ee7 c\u1ea5p. L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c d\u00f9ng tr\u1ecdng binh \u0111\u00e1nh Kinh Nguy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c d\u00f9ng tr\u1ecdng binh \u0111\u00e1nh Kinh Nguy\u00ean, ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2422-11\" href=\"#footnote-2422-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n gi\u1eb7c nghe tin An \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u00ed chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, n\u00ean gi\u1ea3i v\u00e2y B\u00ecnh H\u1ea1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng c\u00f3 c\u00f4ng k\u00ecm ch\u1ebf gi\u1eb7c, ban th\u01b0\u1edfng 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 300 t\u1ea5m l\u1ee5a; l\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 khen ng\u1ee3i.)<\/i><\/p>\n<p>[14] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Do\u00e3n Tr\u1ea1ch c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 v\u00e0 L\u01b0u Kham c\u1ee7a Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u1ed9, l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 v\u00e0 m\u1ed3ng 8 c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Tr\u1ea1ch xin m\u1edf r\u1ed9ng B\u00ecnh Nhung tr\u1ea1i, Vua n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00e0i n\u0103ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c c\u1ea3 Kham.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0 bao v\u00e2y th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 13 ng\u00e0y m\u1edbi r\u00fat lui.<\/p>\n<p><i>(Chi ti\u1ebft n\u00e0y d\u1ef1a theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft v\u00e0o ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 2 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 2, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 11 Kh\u1ea5u S\u0129 Nguy\u00ean \u0111\u00e3 d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf khi\u1ebfn gi\u1eb7c kinh ng\u1ea1c v\u00e0 nghi ng\u1edd, xin ban th\u01b0\u1edfng \u01b0u \u0111\u00e3i, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o. Chi ti\u1ebft c\u1ee5 th\u1ec3 xem ng\u00e0y 25. Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9 n\u0103m Tuy\u00ean H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t, Kinh Nguy\u00ean Li\u00eam ph\u00f3ng V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfu Ki\u1ec7t t\u1ea5u r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 10 Qu\u00e1ch Th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1 ph\u00f2ng th\u1ee7, gi\u1eb7c r\u00fat lui, b\u00e8n truy k\u00edch v\u00e0 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu\u1ed9c S\u00e1t ph\u1ecfng ty n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u1ec3 s\u00e1t c\u1eed, th\u00ec cho ph\u00e9p kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i. N\u1ebfu \u0111\u00e3 qua Gi\u00e1m ty ho\u1eb7c c\u01a1 quan chuy\u00ean tr\u00e1ch t\u1ed5ng l\u0129nh m\u00e0 x\u1eed l\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ho\u1eb7c b\u1ecf s\u00f3t vi\u1ec7c s\u00e1t c\u1eed, th\u00ec cho ph\u00e9p s\u00e1t c\u1eed. Vi\u1ec7c nh\u1ecf th\u00ec g\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n y\u00eau c\u1ea7u c\u01a1 quan \u0111\u00f3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec b\u00e1o l\u00ean, n\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng tham nh\u0169ng th\u00ec tr\u00ecnh l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, giao cho quan ch\u1ee9c l\u00e2n l\u1ed9 x\u1eed l\u00fd. N\u1ebfu l\u00e2n l\u1ed9 thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi S\u00e1t ph\u1ecfng ty th\u00ec cho ph\u00e9p g\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n tr\u1ef1c ti\u1ebfp, n\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[17] H\u00f4m \u0111\u00f3, ba vi\u1ec7n c\u00f9ng d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n: <i>&#8220;\u0110\u00e3 ch\u1ec9 huy V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng k\u1ebft \u01b0\u1edbc v\u1edbi th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y Phi\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng H\u1ea1t Chinh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh gi\u1eef y\u00ean t\u0129nh v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ee9c l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m. T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111ang th\u00f9 \u0111\u1ecbch v\u1edbi T\u00e2y Kh\u01b0\u01a1ng, Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 Thanh \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd g\u00e2y chuy\u1ec7n. M\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf c\u00f3 \u0111\u1ed9ng, t\u1ee9c l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1, h\u01a1n n\u1eefa vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n nhanh ch\u00f3ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch thu li\u1ec5m. K\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc t\u1eeb khi Nguy\u00ean H\u1ea1o x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00e3 th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn Y\u00ean Kinh, d\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ebfn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp. Nay tuy ch\u01b0a d\u00e1m l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng n\u1ebfu th\u1ea5y T\u00e2y H\u1ea1 c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u00f9ng kh\u1ed1n di\u1ec7t vong, th\u1ebf t\u1ea5t s\u1ebd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Th\u1ea7n v\u00ec v\u1eady mu\u1ed1n tu s\u1eeda Hi H\u00e0, Kinh Nguy\u00ean, trong th\u1eddi gian ng\u1eafn c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch ngh\u1ec9 ng\u01a1i, t\u1ee9c l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 g\u00e2y chuy\u1ec7n? N\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 Thanh \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ed9ng, th\u00ec vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u00e1ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t t\u00e1n th\u00e0nh, l\u1ec7nh l\u01b0u l\u1ea1i ch\u1edd \u0111\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 \u0111\u00e3 sai T\u00f4n L\u1ed9 l\u00e0m Tri Hi Ch\u00e2u, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 3 n\u0103m sau b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ba vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1ea1i b\u1ed9 v\u00e0 C\u00f4ng b\u1ed9 tr\u00ecnh b\u00e0y: hai vi\u00ean ch\u1ee7 b\u1ea1 c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m<a class=\"footnote\" title=\"hai vi\u00ean ch\u1ee7 b\u1ea1 c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, ch\u1eef 'ch\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ng\u00f4n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-2422-12\" href=\"#footnote-2422-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, xin cho m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, \u0111\u1ee3i khi th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00ec thay th\u1ebf. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u1ec7nh cho gi\u00e1m n\u00e0y c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[19] Th\u1ecb lang H\u1ed9 b\u1ed9 Ngu S\u00e1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00e1p d\u1ecbch v\u00e0 quy ch\u1ebf nha m\u00f4n c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh th\u00e0nh n\u1ebfp, n\u1ebfu l\u1ea1i t\u1eebng vi\u1ec7c xin ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 phi\u1ec1n ph\u1ee9c. Xin \u0111\u1ec1u theo ph\u00e1p c\u0169 th\u1eddi Nguy\u00ean Phong, ty \u0111\u1ec1 c\u1eed b\u00e1o danh s\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m d\u1ecbch v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u00ea gi\u1ea5y b\u00fat, c\u00f9ng nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 \u01b0u \u0111\u00e3i nha ti\u1ec1n, H\u1ed9 b\u1ed9 xem x\u00e9t ch\u1ec9 huy xong, m\u1ed7i qu\u00fd t\u00e2u l\u00ean; n\u1ebfu vi\u1ec7c l\u1edbn h\u01a1n, th\u00ec t\u00e2u xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch m\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c l\u1ed9 n\u1ebfu thi\u1ebfu ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 s\u1ee9 th\u1ea7n, th\u00ec \u0111em ng\u01b0\u1eddi do L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u0111\u1ebfn, tri\u1ec7u v\u1ec1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 x\u00e9t duy\u1ec7t l\u1ea1i. M\u1ed7i l\u1ed9 ch\u1ecdn hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m s\u1ee9 th\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ec9, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(C\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y m\u1ed3ng 8, m\u1ed3ng 5, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n 22 th\u00e1ng 11 n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 4, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00f3i th\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng T\u1ed5 \u0110\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u1eabn l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn l\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(T\u1ed5 \u0110\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fac Ch\u00e2u, n\u0103m \u0110\u1ea1i Quan th\u1ee9 2 th\u00e1ng 10 c\u00f3 ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 D\u1ef1c thi\u1ec7n Chu Ph\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang.<\/p>\n<p>[23] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c T\u00e2y \u0111i\u1ec3m t\u1eadp \u0111\u1ea1i binh, \u0111\u00f3ng \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi Kinh Nguy\u00ean, \u0111\u00e3 l\u00e2u ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u1ea3i th\u0103m d\u00f2 c\u1ea9n th\u1eadn, chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. C\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn, ngo\u00e0i vi\u1ec7c theo quy \u0111\u1ecbnh h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u00e0 ki\u1ec1m ch\u1ebf, n\u1ebfu gi\u1eb7c ng\u1ef1a g\u00e2y h\u1ecda \u1edf l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec Hi H\u00e0, Kinh Nguy\u00ean ph\u1ea3i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c, ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec1u binh, ch\u1ecdn th\u1eddi c\u01a1 thu\u1eadn l\u1ee3i, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u00e0o hai b\u00ean, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u00e0o h\u1eadu qu\u00e2n, do th\u00e1m qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u1eadu c\u1ea7n, d\u00f9ng tinh binh \u0111\u00e1nh \u00fap, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i khi\u1ebfn gi\u1eb7c T\u00e2y c\u00f3 n\u1ed7i lo ph\u1ea3i quay \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0 \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u, g\u00e2y h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee3 h\u00e3i tr\u1ed1n tr\u00e1nh ho\u1eb7c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khinh su\u1ea5t. N\u1ebfu gi\u1eb7c ng\u1ef1a v\u00e0o l\u1ed9 kh\u00e1c, c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn c\u0169ng l\u00e0m theo c\u00e1ch n\u00e0y. N\u1ebfu ch\u1eadm tr\u1ec5, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo\u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b: Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, c\u00f9ng tr\u00ecnh b\u00e1o bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb th\u00e1ng 3, Kinh Nguy\u00ean b\u00e1o r\u1eb1ng, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 9, qu\u00e2n l\u00ednh b\u1ecb b\u1eaft tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u00f3i <i>&#8220;T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec3m binh 150 v\u1ea1n, \u1edf ph\u00eda b\u1eafc Thi\u00ean \u0110\u00f4, c\u00e1ch tr\u1ea1i \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng 50 d\u1eb7m&#8221;<\/i>, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 29 v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u1ed9ng t\u0129nh, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00fd \u0111\u1ed3 g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i trong n\u01b0\u1edbc lo\u1ea1n, c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ecb gi\u1ebft; c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nghi r\u1eb1ng ch\u00fang gi\u1ea3 v\u1edd \u1edf Kinh Nguy\u00ean, r\u1ed3i \u0111\u00e1nh v\u00e0o n\u01a1i kh\u00e1c kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb; c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nghi r\u1eb1ng ch\u00fang kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u ch\u01b0a bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt. Vua c\u0169ng r\u1ea5t nghi ng\u1edd, nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n h\u1ea1 ch\u1ec9, l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t, v\u00e0 \u0111\u00e1nh v\u00e0o hai b\u00ean ho\u1eb7c h\u1eadu qu\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, c\u00f9ng tr\u00ecnh b\u00e1o Kinh Nguy\u00ean v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n Kh\u01b0\u01a1ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb th\u00e1ng 9 do th\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u00fang \u0111i\u1ec3m t\u1eadp \u0111\u1ea1i binh, sau \u0111\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh b\u1ecb b\u1eaft tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u00f3i <i>&#8220;Ng\u00e0y 25, \u0111\u1ecbch binh 150 v\u1ea1n, c\u00e1ch tr\u1ea1i \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng 50 d\u1eb7m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n&#8221;<\/i>, kho\u1ea3ng 10 ng\u00e0y sau m\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Ch\u00fang bao v\u00e2y 6 th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4ng H\u1ea1p, B\u00ecnh H\u1ea1, Linh B\u00ecnh, Cao B\u00ecnh, C\u1eedu D\u01b0\u01a1ng, kho\u1ea3ng 30 v\u1ea1n qu\u00e2n. Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, t\u01b0\u1edbng l\u1ed9 V\u1ecb, g\u1eedi th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec th\u00f4i, \u0111\u1ebfn th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn m\u1eafc m\u01b0u ta.&#8221;<\/i> B\u00e8n tr\u00ecnh l\u00ean Vua<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n 'c\u1ed9ng' s\u1eeda th\u00e0nh 'c\u1ee5' theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c.\" id=\"return-footnote-2422-13\" href=\"#footnote-2422-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n d\u00e1m t\u1ef1 nh\u1eadn, gi\u1eb7c n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 25 K\u1ef7 H\u1ee3i, th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay L\u1ea1i b\u1ed9 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh l\u00ean danh s\u00e1ch tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 ch\u1ed7 khuy\u1ebft, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb lo\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tuy\u1ec3n l\u1ea1i. <i>(C\u00f9ng ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 v\u00e0 m\u1ed3ng 5)<\/i>.<\/p>\n<p>[25] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nh\u1ea5t ty s\u1eafc l\u1ec7nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u00f3a v\u1ee3, g\u00f3a ch\u1ed3ng, c\u00f4 \u0111\u01a1n, ngh\u00e8o kh\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c quan Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ee5 t\u00e1 ph\u1ea3i x\u00e1c minh th\u1ef1c t\u1ebf, do quan ph\u1ee7 lo vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng; ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u1eadt th\u00ec c\u1ea5p thu\u1ed1c men. C\u00e1c Gi\u00e1m ty khi \u0111i ki\u1ec3m tra ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00ec cho \u1edf nh\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 th\u00ec cho \u1edf nh\u00e0 quan; v\u00e0 l\u1ea5y t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed, kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf th\u1eddi gian, theo ph\u00e9p kh\u1ea5t c\u00e1i m\u00e0 c\u1ea5p g\u1ea1o \u0111\u1eadu, n\u1ebfu thi\u1ebfu th\u00ec l\u1ea5y ti\u1ec1n l\u00e3i th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ec3 b\u00f9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ng\u1eebng.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n li\u00eau \u1edf H\u1ed9i Th\u00e1nh cung \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ee1 b\u1ecf.<\/p>\n<p>[27] Ph\u00f3 Ti\u1ebfp, Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m D\u1ef1c thi\u1ec7n c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7; H\u00e0 Ch\u1ea5p Trung, K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7; T\u1eeb T\u00edch, Gi\u00e1o th\u1ee5 vi\u1ec7n Qu\u1ea3ng L\u0103ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7; H\u00e0n Tr\u1ecb, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c, Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Kinh T\u00e2y.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '\u1ea4t H\u1ee3i', x\u00e9t '\u1ea4t H\u1ee3i' l\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y 11, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh '\u1ea4t D\u1eadu', nay theo b\u1ea3n c\u00e1c.\" id=\"return-footnote-2422-14\" href=\"#footnote-2422-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, T\u00f4n Ngu \u0110inh, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Du\u1ec7 Th\u00e0nh cung, c\u00e1c quan cung \u0111\u00ecnh tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban 300 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng ti\u00ean th\u1ea7n T\u01b0 Cung, so v\u1edbi c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c, ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u00e2u n\u0103m nh\u1ea5t, th\u1ea7n xin tr\u1ea3 l\u1ea1i s\u1ed1 b\u1ea1c l\u1ee5a \u0111\u01b0\u1ee3c ban, xin theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a b\u1ecf hoang d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Nam Kinh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u00f9a gi\u1eef m\u1ed9 cho ti\u00ean th\u1ea7n, theo l\u1ec7 hai n\u0103m c\u1ea5p m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng t\u1eed.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng kh\u00f4ng cho tr\u1ea3 l\u1ea1i v\u1eadt ban, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho theo l\u1ec7 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a g\u1ea7n \u0111\u00f3, m\u1ed7i ba n\u0103m c\u1ea5p m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng t\u1eed.<\/p>\n<p>[29] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ea5u: <i>&#8220;Nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00f3ng qu\u00e2n l\u00e2u ng\u00e0y \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi g\u1ea7n Kinh Nguy\u00ean, ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u00f3ng b\u0103ng, \u0111\u00e3 th\u1ea5y qu\u00e2n m\u00e3 r\u00fat lui, th\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng Kinh Nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y, ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n l\u0169y \u1edf con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1eefa Ng\u1ea1ch L\u1eb7c S\u1eafc Kh\u1eafc.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, T\u00f4n L\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9 v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00e3 r\u00fat, \u0111\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u00f3ng b\u0103ng, v\u00e0 x\u00e9t th\u1ea5y c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng. N\u1ebfu c\u1ea7n th\u00eam qu\u00e2n m\u00e3 t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e2n c\u1eadn h\u1ed7 tr\u1ee3, th\u00ec Kinh Nguy\u00ean s\u1ebd \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 3.000 k\u1ef5 binh trong s\u1ed1 10.000 qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, c\u00f2n l\u1ea1i theo ch\u1ec9 huy tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh vi\u1ec7c xem x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh hay kh\u00f4ng.&#8221;<\/p>\n<p><i>(Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft c\u00f3 t\u1ea5u ngh\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, T\u00f4n L\u1ed9 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau khi \u0111\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u00f3ng b\u0103ng.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Hi H\u00e0 t\u1ea5u: <i>&#8220;Nh\u00e2n \u0110a S\u1edf Thanh quy thu\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n, mang theo h\u01a1n 40 ng\u01b0\u1eddi trong gia \u0111\u00ecnh. Nh\u1eefng v\u1eadt mang theo nh\u01b0 m\u0169 \u00e1o, \u0111\u1ed3 ch\u01a1i, y\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng. \u00d4ng ta n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh t\u1eebng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt. Cha l\u00e0 <i>(Kh\u1ea9u L\u0103ng)<\/i> \u0110inh \u0111\u00e3 ch\u1ebft, ch\u00e1u l\u00e0 B\u1ea3o T\u00f4ng thay l\u00e0m Th\u1ed1ng qu\u00e2n, S\u1edf Thanh tuy ch\u1ee9c cao nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng l\u0129nh qu\u00e2n m\u00e3 n\u00ean v\u1ec1 h\u00e0ng. \u00d4ng ta mang theo 200 l\u1ea1ng v\u00e0ng s\u1ed1ng, c\u00f9ng nhi\u1ec1u v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c, nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbng r\u1ed3ng h\u1ed5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Hi H\u00e0 c\u1eed quan v\u00f5 v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u00e1p gi\u1ea3i Nh\u00e2n \u0110a S\u1edf Thanh v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, nay g\u1ed9p v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ngu S\u00e1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00e1p Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, \u00fd ngh\u0129a ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t t\u1ed1t. C\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf b\u1ea3n v\u1ee5 n\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e1m vi ph\u1ea1m, xin cho H\u1ed9 b\u1ed9 t\u1ea5u h\u1eb7c v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u00e0n h\u1eb7c.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[33] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba An \u0110\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng, L\u1eef \u00d4n Khanh, quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n tra \u1edf Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, \u0111\u00e3 nh\u1edd L\u1eef Ch\u1ea5n, tri huy\u1ec7n Giang \u0110\u00f4, mua \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n trong huy\u1ec7n. Th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u xin ch\u1ecdn quan \u0111i\u1ec1u tra, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5. Chi\u1ebfu cho Tri\u1ec1u th\u1ec9nh lang T\u0103ng Tr\u1ea5n \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u1eadp ty x\u00e9t h\u1ecfi.<\/p>\n<p>[34] Tuy\u00ean gi\u00e1o lang Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u00ednh t\u1ef1.<\/p>\n<p>[35] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn quy ph\u1ee5 xin \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong ch\u1ee9c v\u1ee5. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1eef V\u0129nh T\u00edn l\u00e0m Cam Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ki\u00eam \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u00e1c b\u1ed9 phi\u00ean \u1edf v\u00f9ng L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ee3i ng\u00e0y v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn s\u1ebd ban \u1ea5n t\u00edn, \u00e1o \u0111\u1ed1i, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng. V\u1ee3 l\u00e0 L\u00e2m S\u1ea5m C\u00e1ch phong l\u00e0m H\u1ed9i Ninh qu\u1eadn qu\u00e2n, \u0111\u1ee3i ng\u00e0y v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn s\u1ebd ban m\u0169 \u00e1o. Con trai l\u00e0 S\u1edf Thanh l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, ban t\u00ean l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng T\u1ef1. T\u00f4 S\u1ea5m \u0110\u1ecbnh M\u00e3 l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c b\u1ed9 phi\u00ean \u1edf v\u00f9ng H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1c La.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong th\u1ef1c l\u1ee5c ghi ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5, s\u00e1ch Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, L\u0169ng H\u1eefu l\u1ee5c c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3. Theo nh\u1eadt l\u1ee5c c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1, L\u1eef V\u0129nh T\u00edn ch\u00ednh l\u00e0 Nh\u00e2n \u0110a S\u1edf Thanh. B\u1ed1 n\u00f3i, Hi H\u00e0 t\u00e2u r\u1eb1ng Nh\u00e2n \u0110a S\u1edf Thanh tuy ch\u1ee9c cao nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng l\u0129nh qu\u00e2n m\u00e3, n\u00ean \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Mang theo 200 l\u1ea1ng v\u00e0ng s\u1ed1ng, c\u00f9ng nhi\u1ec1u v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c, c\u00f3 c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbng r\u1ed3ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u01b0u \u0111\u00e3i. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9, b\u1ed5 l\u00e0m Cam Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1c La. Kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u, ph\u00e1i Ch\u1ee7ng Ph\u00e1c \u0111i \u1ee9ng c\u1ee9u Kinh Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo nh\u1eadt l\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu cho T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng ph\u00e1i binh t\u01b0\u1edbng \u1ee9ng c\u1ee9u Kinh Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo nh\u1eadt l\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang, quy\u1ec1n tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u M\u00e3 Th\u00e0nh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00f4ng tr\u1ef1c lang, v\u00ec th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u t\u1eebng n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1eddi Nguy\u00ean Phong b\u1ecb \u00e9p t\u1ed9i n\u1eb7ng, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Theo l\u1eddi Tr\u00e2u H\u1ea1o.)<\/i><\/p>\n<p>[39] C\u01a1 quan x\u00e9t l\u1ea1i t\u1ed1 c\u00e1o t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u xin gia h\u1ea1n th\u1eddi gian x\u00e9t t\u1ed1 c\u00e1o, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi oan khu\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c minh oan, nh\u1eb1m m\u1edf r\u1ed9ng \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, c\u1ea3m h\u00f3a kh\u00ed h\u00f2a. X\u00e9t l\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1eadn v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu gi\u00e1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbch l\u00e0m \u0110\u1ec9nh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, an tr\u00ed \u1edf L\u1ec5 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[40] H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e0 t\u01b0 m\u1ea1t v\u00e0 tr\u00e0 pha tr\u1ed9n, m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea1m nh\u00e2n ch\u00ednh, xin theo ph\u00e1p x\u1eed tr\u00e0 t\u01b0 l\u1ea1p b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea1m nh\u00e2n, \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"\u01af\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, ch\u00ed v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00f3a v\u00e0 \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u01b0\u1eddng' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u1edfng'.\" id=\"return-footnote-2422-15\" href=\"#footnote-2422-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>. Trong s\u1ed1 tr\u00e0 pha tr\u1ed9n c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ee7y b\u1ecf, n\u1ebfu m\u1ed7i c\u00e2n c\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadt b\u1ecf \u0111i mang theo, th\u00ec t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng, s\u1ed1 d\u01b0 n\u1ed9p v\u00e0o quan; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec \u0111\u1ee3i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea1m nh\u00e2n, truy thu \u0111\u1ec3 ho\u00e0n l\u1ea1i quan.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[41] C\u00f4ng b\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;N\u1ebfu \u1edf nh\u1eefng ch\u1ed7 t\u1ed1i tr\u00ean s\u00f4ng Kim Th\u1ee7y m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd \u0111\u00e0o b\u1edbi, ho\u1eb7c \u0111\u1eb7t v\u1eadt n\u1eb7ng, th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh 80 tr\u01b0\u1ee3ng. N\u1ebfu l\u00e9n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng ri\u00eang, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, v\u00e0 qu\u00e2n tu\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng 3 quan ti\u1ec1n, l\u1ea5y t\u1eeb t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ph\u1ea1m nh\u00e2n \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ebfu c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ra chi\u1ebfu cho \u0110oan v\u01b0\u01a1ng C\u00e1t, T\u00e2n v\u01b0\u01a1ng Ngu l\u00e0m quan \u00c1 hi\u1ebfn v\u00e0 Chung hi\u1ebfn trong l\u1ec5 Nam Giao<a class=\"footnote\" title=\"T\u00e2n v\u01b0\u01a1ng Ngu, ch\u1eef 'T\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tu\u1ef5', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 18, k\u1ef7 v\u1ec1 Tri\u1ebft T\u00f4ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 1-39 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2422-16\" href=\"#footnote-2422-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[44] Di\u00eau L\u00e2n xin x\u00e2y ch\u00f9a \u1edf ph\u1ea7n m\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 Hi\u1ec3n Trung. V\u00ec t\u1ed5 ti\u00ean \u00f4ng t\u1eebng m\u1edf mang bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ph\u00e9p, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n d\u1eabn l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n<p>[45] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Th\u00e1i Th\u1ea1c, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean l\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 \u0111\u1ed5i \u0111i l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a v\u1ee3 T\u00f4n th\u1ecb c\u1ee7a anh trai Th\u1ea1c l\u00e0 Th\u00e1i X\u00e1c. <i>(T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 n\u00f3i v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 9, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u Th\u1ea1c mu\u1ed1n xin m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf kinh \u0111\u00f4, Vua h\u1ecfi T\u0103ng B\u1ed1: <i>&#8220;Th\u1ea1c th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> B\u1ed1 tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;T\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng sai. Khi Th\u00e1i X\u00e1c c\u00f2n quy\u1ec1n th\u1ebf, Th\u1ea1c \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 lu\u1eadt x\u00e9t x\u1eed n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng nghe theo. Tuy nhi\u00ean, Th\u1ea1c n\u00f3i r\u1eb1ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 che gi\u1ea5u c\u00f4ng lao \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch c\u1ee7a X\u00e1c v\u00e0 h\u1ea1 th\u1ea5p \u00f4ng ta<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'chi' trong c\u00e2u 'Nhi\u00ean th\u1ea1c ng\u00f4n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n y\u1ec3m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch c\u00f4ng \u1ee9c chi' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef th\u00ec b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2422-17\" href=\"#footnote-2422-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng khi X\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch, \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 sai Th\u1ea1c \u0111\u1ebfn b\u1ea3o \u0110\u00f4n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u0110\u00f4n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng bi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Trong s\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u1ee7a B\u1ed1 v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 9 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n che gi\u1ea5u c\u00f4ng lao \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 \u00fd g\u00ec, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Sau khi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1ea1c trong th\u1eddi Nguy\u00ean Phong \u0111\u00e3 l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i, h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c r\u1ea5t h\u1eadu. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i r\u1eb1ng theo lu\u1eadt th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e9t x\u1eed, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5. B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi, \u0111\u1ebfn nay nh\u00e0 \u00f4ng ta gi\u00e0u c\u00f3, ti\u1ec1n c\u1ee7a t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3? Vi\u1ec7c l\u00e0m sai tr\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[46] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Vinh Ch\u00e2u, T\u1ed5ng qu\u1ea3n \u0110\u0103ng Ch\u00e2u l\u00e0 M\u1ea1nh T\u1ea1i l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Ph\u00fac cung, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y \u00fd c\u01b0 tr\u00fa \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n thu\u1ed9c Kinh T\u00e2y l\u1ed9, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng ta.<\/p>\n<p>[47] L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;Xin cho con trai l\u00e0 Duy mang b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ch\u00edn tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn, thay m\u1eb7t th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(S\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ec7nh th\u00f4ng h\u00e0nh mu\u1ed1i \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0o khu v\u1ef1c mu\u1ed1i Gi\u1ea3i v\u1eeba ban xu\u1ed1ng, d\u00e2n ch\u00fang ch\u01b0a bi\u1ebft xin gi\u1ea5y ph\u00e9p<a class=\"footnote\" title=\"Trong \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-32, ch\u1eef 'd\u1eabn' c\u00f3 th\u00eam b\u1ed1n ch\u1eef 'ti\u1ec7n h\u00e0nh h\u01b0ng phi\u1ebfn'.\" id=\"return-footnote-2422-18\" href=\"#footnote-2422-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. Nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n v\u1ec1 mu\u1ed1i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i L\u00fd T\u1ef1 \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha b\u1ed5ng. T\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i ph\u1ea3i tu\u00e2n theo l\u1ec7nh m\u1edbi ban, ph\u1ea3i xin gi\u1ea5y ph\u00e9p c\u1ee7a quan \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[49] N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ba t\u1ec9nh kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t v\u1ec1 ngh\u1ec7 nghi\u1ec7p, c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7, chi\u1ebfu cho th\u0103ng ch\u1ee9c, trong \u0111\u00f3 S\u0129 M\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng danh hi\u1ec7u Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>[51] L\u1ea1i b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u1eefng quan vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 b\u1ecb ch\u1ec9 tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u1eefng quan vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 b\u1ecb ch\u1ec9 tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 28, t\u1edd 27 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2422-19\" href=\"#footnote-2422-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi tr\u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec7m s\u1edf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u c\u1eed. Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[52] Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh B\u00ecnh H\u1ea1 r\u1ea5t g\u1ea5p, Hi H\u00e0 t\u00e2u \u0111\u00e3 sai V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn \u0111\u1ebfn H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y 25 Kinh Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, ng\u00e0y 28 V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1.)<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c th\u1ee7 khuy\u1ebft \u1edf Tam t\u1ec9nh khi xu\u1ea5t ch\u1ee9c, s\u1ebd \u00e1p d\u1ee5ng theo quy \u0111\u1ecbnh xu\u1ea5t ch\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c quan th\u1ee7 khuy\u1ebft thi\u1ebfp ph\u00f2ng \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[54] Chi\u1ebfu th\u00eam sai 10 vi\u00ean \u0111\u1ea1i ti\u1ec3u s\u1ee9 th\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, theo l\u1eddi t\u00e2u xin c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00f4ng H\u1ed3i.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Th\u00e1i b\u1ed9c khanh Tri\u1ec7u L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n thu thu\u1ebf, ra b\u1ea3ng k\u00ea khai ch\u1eadm tr\u1ec5, \u0111\u00e3 giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u tra. Khi b\u1ecb tra h\u1ecfi, bi\u1ebft vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u00f4 b\u1ed9c, do th\u1ea7n n\u00f4ng c\u1ea1n, \u0111i\u1ec1u tra kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ecb b\u00e0n t\u00e1n, v\u1eabn t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ef1 khanh, th\u1ef1c kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u1ee3i khi kh\u00e1c xin \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri ch\u00e2u Quang Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc v\u00e0 Tri\u1ec7u [S\u01a1n K\u1ef7] \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau, \u0111\u00e3 ghi ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 8, \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00e1i b\u1ed9c khanh, m\u00e0 n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ed3ng l\u01b0 khanh, th\u1ef1c l\u1ee5c sai v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Bia m\u1ed9 Tri\u1ec7u L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc do con l\u00e0 Tri\u1ec7u Y so\u1ea1n, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri ch\u00e2u D\u0129nh Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, l\u1ea1i l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u00e1i b\u1ed9c, t\u1eeb ch\u1ed1i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a, vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. Th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m nhi\u1ec1u n\u0103m, ch\u1ec9 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tru\u1ea5t ph\u1ea1t, kh\u00f3 l\u00f2ng l\u1ea1i \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n, th\u1ea7n ch\u01b0a d\u00e1m nh\u1eadn.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn kinh, li\u1ec1n nh\u1eadn ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c l\u1ed9 thu thu\u1ebf, ti\u1ec1n t\u00edch tr\u1eef \u1edf ngo\u00e0i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 n\u1ed9p v\u00e0o Th\u00e1i ph\u1ee7, t\u1ef1 ty ki\u1ec3m tra, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ra b\u1ea3ng g\u1ecdi kh\u00e1ch. \u1ede Minh Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Minh Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1c Ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. Ph\u1ea7n sau c\u0169ng s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2422-20\" href=\"#footnote-2422-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a> c\u00f3 h\u01a1n hai tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, ch\u01b0a ra b\u1ea3ng, kh\u00e1ch T\u1ed1ng m\u1ed7 nguy\u1ec7n n\u1ed9p v\u00e0o kinh<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00e1ch T\u1ed1ng m\u1ed7 nguy\u1ec7n n\u1ed9p v\u00e0o kinh, 'n\u1ed9p v\u00e0o' c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00e0o n\u1ed9p'.\" id=\"return-footnote-2422-21\" href=\"#footnote-2422-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, xu\u1ea5t t\u1eeb Minh Ch\u00e2u, b\u1ea3o L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc nh\u1eadn \u0111\u01a1n, vi\u1ebft tr\u00f2n giao x\u00e9t, nh\u01b0ng t\u1ef1 th\u1eeba nghi ng\u1edd ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 ch\u01b0a t\u1eebng ra b\u1ea3ng, kh\u00e1ch t\u1eeb \u0111\u00e2u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? Xin \u0111i\u1ec1u tra.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc ph\u00e1n giao \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, g\u1eb7p l\u00fac tang ch\u1ebf, quan t\u1ea1i t\u1ef1 ch\u01b0a k\u1ecbp sai l\u1ea1i. L\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ebfn Xu ph\u1ee7, giao \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u00e9t \u00e1n t\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Giao \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u00e9t \u00e1n t\u00ecnh, '\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2422-22\" href=\"#footnote-2422-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. T\u1ea5u l\u00ean, M\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i xin ch\u1ec9, cho r\u1eb1ng ch\u01b0a xong, xin x\u00e9t l\u1ea1i. B\u00e8n b\u1eaft c\u1ea3 tr\u1ebb con, n\u00f4 b\u1ed9c, t\u00ecm c\u00e1ch che ch\u1edf r\u1ea5t k\u00edn. B\u00e8n \u0111\u1ed5i L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc l\u00e0m H\u1ed3ng l\u01b0, r\u1ed3i l\u00e0m tri ch\u00e2u Quang Ch\u00e2u. Ch\u01b0a \u0111i th\u00ec v\u1ee5 \u00e1n xong, \u00e1n tr\u1ea1ng c\u00f2n \u0111\u00f3, x\u00e9t kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec gi\u1ea3 m\u1ea1o, b\u00e3i hai ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri\u1ec1u th\u1ec9nh \u0111\u1ea1i phu, l\u00e0m tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf. L\u00fac \u0111\u1ea7u, l\u1eddi khai trong ng\u1ee5c h\u1ecfi \u0111\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eddi khai trong ng\u1ee5c h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, 'm\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eadt', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2422-23\" href=\"#footnote-2422-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng v\u00ec ti\u1ec3u quan kh\u00f4ng x\u1ee9ng<a class=\"footnote\" title=\"Thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng v\u00ec ti\u1ec3u quan kh\u00f4ng x\u1ee9ng, 'ti\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00fac', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2422-24\" href=\"#footnote-2422-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, cho gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ef1 t\u1ec9nh, \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng khanh. Ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1edbi h\u1eefu ty, h\u00e1 l\u1ea1i l\u1ea5y th\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c sao?&#8221;<\/i> Chu\u1ea9n h\u1ecfi \u0111\u1ec1u nh\u1eadn h\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho l\u00e0 oan.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 11 m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 hai, L\u1ec7nh Th\u01b0\u1edbc l\u00e0m qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf, l\u1ea1i gi\u00e1ng ba ch\u1ee9c, ti\u1ec3u l\u1ea1i c\u00e1c h\u1ea1ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ecb bi\u00ean ph\u1ed1i.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Th\u00e1i h\u1ecdc l\u1ee5c \u0110\u1eb7ng Ng\u1ecdc t\u00e2u xin ch\u1ecdn quan san \u0111\u1ecbnh \u00e2m ngh\u0129a c\u1ee7a Ng\u0169 kinh, Lu\u1eadn ng\u1eef, M\u1ea1nh t\u1eed. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ch\u1ed7 trong Tam kinh t\u00e2n ngh\u0129a kh\u00e1c v\u1edbi \u00e2m ngh\u0129a c\u0169, th\u00ec l\u1ec7nh cho quan gi\u1ea3ng kinh bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i \u00e2m ngh\u0129a.<\/p>\n<p>[57] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c n\u01a1i thu\u1ed9c Ph\u1ee7 gi\u1edbi, Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng Nam l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng ph\u00f3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n c\u00f3 s\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3 \u00edt nh\u1ea5t, th\u00ec theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3 l\u00ean S\u00fay ty, ch\u1ecdn c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan binh ki\u00eam qu\u1ea3n. N\u1ebfu quan hu\u1ea5n luy\u1ec7n khuy\u1ebft ho\u1eb7c v\u1eafng m\u1eb7t, th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho quan binh n\u01a1i \u0111\u00f3 ki\u00eam quy\u1ec1n; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 quan binh th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho quan ki\u00eam qu\u1ea3n binh quy\u1ec1n; n\u1ebfu t\u01b0\u1edbng ph\u00f3 khuy\u1ebft ho\u1eb7c v\u1eafng m\u1eb7t \u0111i tu\u1ea7n tra<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'c\u1ed1' trong 'ho\u1eb7c gi\u1ea3 c\u1ed1 xu\u1ea5t tu\u1ea7n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2422-25\" href=\"#footnote-2422-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, c\u0169ng theo nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean c\u1ea5p tr\u00ean. Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u l\u00ean Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u01b0\u1edbng binh.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Ph\u1ea1m T\u1ed5 V\u0169, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Chi\u00eau ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e1 ch\u00e2u, m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f5 quan thi \u0111\u1ed5i sang v\u0103n ch\u1ee9c, L\u1ea1i b\u1ed9 theo ph\u00e9p thi th\u1eddi Nguy\u00ean Phong s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 11 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 2, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec1u \u0111i \u1ee9ng c\u1ee9u Kinh Nguy\u00ean qu\u00e1 \u00edt, l\u1ec7nh ph\u1ea3i t\u00e2u r\u00f5; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch c\u1ee9u vi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf th\u1ebf gi\u1eb7c.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7m n\u00f3i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, n\u00f3i r\u1eb1ng Nh\u00e2n \u0110a B\u1ea3o T\u00f4ng c\u00f3 \u00fd quy thu\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef '\u0111a' trong 'Nh\u00e2n \u0110a B\u1ea3o T\u00f4ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 504 s\u00e1ch n\u00e0y, m\u1ee5c ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 11 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486, ph\u1ea7n H\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2422-26\" href=\"#footnote-2422-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>. L\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 thu n\u1ea1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 b\u1ecb l\u1ee5t, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 d\u00e2ng cao, nh\u1ea5n ch\u00ecm nh\u00e0 c\u1eeda ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh m\u1ea5t nh\u00e0 c\u1eeda. Sai C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0\u01a1ng Ch\u00fa \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf c\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh s\u00f4ng ng\u00f2i hi\u1ec7n nay r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 9, An \u0110\u00f4n xin sai quan.)<\/i><\/p>\n<p>[63] Ba t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>&#8220;Xem x\u00e9t vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a S\u1edf T\u1ed1 L\u00fd: Trong c\u00e1c c\u00f4ng \u00e1n c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1eadn v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n ghi r\u00f5 ch\u1ee9c v\u1ee5, h\u1ecd t\u00ean \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Ngo\u00e0i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 li\u1ec7t k\u00ea v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nay x\u00e9t th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng t\u1edd tr\u00ecnh trong \u0111\u00f3 ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c khen ng\u1ee3i vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ra S\u1edf T\u1ed1 L\u00fd v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u, ch\u01b0a r\u00f5 c\u00f3 n\u00ean t\u00e2u l\u00ean hay kh\u00f4ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd qu\u00e1 \u0111\u00e1ng th\u00ec ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Di\u00eam L\u1ec7nh, \u0110\u1ec1 c\u1eed Qu\u1ef3 Ch\u00e2u L\u1ed9, b\u1ecb ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u tra V\u01b0\u01a1ng Quang T\u1ed5, \u0111\u00e3 t\u1ef1 ti\u1ec7n kh\u00f4ng truy b\u1eaft \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy thu hai ch\u1ee9c quan v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng Di\u00eam L\u1ec7nh, Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri\u1ec1u th\u1ec9nh lang, v\u00e0 l\u1ec7nh ch\u1ec9 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Tr\u00e2u H\u1ea1o v\u00e2n v\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[64] Quy\u1ec1n \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u1eb7ng Ph\u1ec9 t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ea7n \u0110\u1ecbnh, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng L\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec ch\u00e1u l\u00e0 Quan th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi T\u00f4 Th\u1ee9c, T\u00f4 Tri\u1ec7t, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m Gi\u00e1m ty. Xin b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1edbi.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 T\u1ea7n \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0o.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u t\u00e1n lang U\u00f4ng Di\u1ec5n, Doanh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 suy quan D\u01b0 S\u1ea3ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1eeb danh, l\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Di\u1ec5n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Chi\u00eau ch\u00e2u, S\u1ea3ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Phong ch\u00e2u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n th\u00fac, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ghi r\u00f5 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i Kinh ti\u1ebfn c\u1eed S\u1ea3ng v\u00e0o tri\u1ec1u, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n gh\u00e9t \u00f4ng ta, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ea3ng v\u00e0 Di\u1ec5n v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m Nguy\u00ean Phong \u0111\u1ec1u d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ec9 b\u00e1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc; S\u1ea3ng l\u1ea1i v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb xin Tuy\u00ean Nh\u00e2n th\u00e1i h\u1eadu tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n, l\u00e0 k\u1ebb gian tr\u00e1, ph\u1ea3n ph\u00fac.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u1eed ch\u00e9p c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1: Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u r\u1ea5t l\u00e2u. B\u1ed1 v\u00e0o ch\u1ea7u l\u1ea7n n\u1eefa, Vua h\u1ecfi D\u01b0 S\u1ea3ng l\u00e0 ai? B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n c\u00f3 h\u1ecd h\u00e0ng v\u1edbi \u00f4ng ta. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. C\u0169ng nghe n\u00f3i Th\u00e1i Bi\u1ec7n ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng ta v\u00e0o tri\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u0169ng th\u00f4ng minh, nh\u01b0ng gian tr\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec1 b\u1ea1t.&#8221;<\/i> \u0110\u00f3 l\u00e0 do Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f4ng k\u00edch \u00f4ng ta.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo s\u1eed ch\u00e9p c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1: Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, tam t\u1ec9nh d\u1ef1a v\u00e0o b\u1ea3n s\u1edb c\u1ee7a D\u01b0 S\u1ea3ng d\u00e2ng v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u ph\u1ec9 b\u00e1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n thu \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f9ng v\u1edbi th\u00f4ng ph\u00e1n V\u0129nh Khang qu\u00e2n U\u00f4ng Di\u1ec5n c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ec1u b\u1ecb l\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Vua d\u1ee5: <i>&#8220;D\u01b0 S\u1ea3ng \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1ed9t ch\u1ee9c, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n mu\u1ed1n qu\u1ea3n th\u00fac th\u00ec t\u1ea1m th\u00f4i; l\u1ea1i Th\u00e1i Bi\u1ec7n n\u00f3i t\u1eebng d\u00e2ng th\u01a1 cho ch\u1ea5p ch\u00ednh, khanh ch\u1eafc c\u00f3, h\u00e3y \u0111em \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Trong th\u01a1 c\u1ef1c k\u1ef3 ca ng\u1ee3i ch\u00ednh s\u1ef1 th\u1eddi Hi Ninh, Nguy\u00ean Phong, Thi\u1ec7u Th\u00e1nh, cho r\u1eb1ng &#8216;ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i xu\u1ea5t hi\u1ec7n, ch\u00ednh s\u1ef1 thi h\u00e0nh \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u s\u00e1ch v\u1edf ch\u01b0a t\u1eebng ghi, x\u01b0a nay ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u1ea7n trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc nh\u01b0 Ho\u00e0nh Y\u00eau, Y Do\u00e3n, Chu C\u00f4ng, T\u1ea5t C\u00f4ng, Tri\u1ec7u C\u00f4ng&#8217;, tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c h\u1eb3n v\u1edbi b\u1ea3n s\u1edb d\u00e2ng v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u.&#8221;<\/i> Vua c\u0169ng c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1t. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, tr\u00ecnh th\u01a1 c\u1ee7a S\u1ea3ng, Vua c\u00e0ng c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1t h\u01a1n. L\u1ea1i sai T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n m\u01b0\u1ee3n s\u00e1ch c\u1ee7a S\u1ea3ng xem. Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c v\u1ec1 D\u01b0 S\u1ea3ng.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: Gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean \u1ea3i, t\u1eeb tr\u1ea1i Linh B\u00ecnh ph\u00e2n b\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3, k\u00e9o d\u00e0i m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m, \u01b0\u1edbc ch\u1eebng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, chuy\u00ean \u00fd \u0111\u00e1nh th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi ba ng\u00e0y. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u00e0 quan tr\u1ea1i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u1ed1ng gi\u1eef, n\u00ean b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f4 s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu phong Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 trung t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, ban th\u01b0\u1edfng tr\u00e0, thu\u1ed1c v\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c, m\u1ed9t ng\u00e0n t\u1ea5m l\u1ee5a. L\u1ea1i chi\u1ebfu phong t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1 l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Khang ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u00e0nh l\u00e0m \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, H\u00f9ng ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, th\u0103ng l\u00e0m quy\u1ec1n Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9; c\u00f2n c\u00e1c quan t\u1eeb Tri th\u00e0nh tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f9ng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, qu\u00e2n s\u0129 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, \u0111\u1ec1u giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty x\u00e9t k\u1ef9 th\u1ee9 t\u1ef1 gi\u1eef th\u00e0nh, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00f4ng tr\u1ea1ng cao th\u1ea5p, chia l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc, t\u00e2u l\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n t\u00e2u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft ch\u00e9p r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ea5u truy\u1ec7n' trong truy\u1ec7n t\u00e2u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, \u1edf ph\u1ea7n tr\u00ean quy\u1ec3n n\u00e0y ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb'.\" id=\"return-footnote-2422-27\" href=\"#footnote-2422-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>: Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u01b0\u1eddi, ch\u00faa H\u1ea1 c\u00f9ng m\u1eb9 t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111em m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n qu\u00e2n v\u00e2y th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1, ng\u00e0y \u0111\u00eam g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng. T\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y. Nguy\u00ean v\u0103n ch\u00e9p '\u1ea4t M\u00e3o', nh\u01b0ng t\u1eeb \u1ea4t M\u00e3o \u0111\u1ebfn Nh\u00e2m Th\u00ecn l\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u00e0y, t\u1eeb K\u1ef7 M\u00e3o \u0111\u1ebfn Nh\u00e2m Th\u00ecn m\u1edbi l\u00e0 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y. Ch\u1eef '\u1ea4t' v\u00e0 'K\u1ef7' g\u1ea7n gi\u1ed1ng nhau n\u00ean nh\u1ea7m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 27 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2422-28\" href=\"#footnote-2422-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, vi\u1ec7c gi\u1eef th\u00e0nh c\u00e0ng v\u1eefng ch\u1eafc. Gi\u1eb7c d\u00f9ng s\u1ee9c l\u00e0m xe cao, g\u1ecdi l\u00e0 xe \u0111\u1ed1i l\u0169y, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn xu\u1ed1ng th\u00e0nh, ch\u1edf m\u1ea5y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5p h\u00e0o m\u00e0 ti\u1ebfn, ch\u1ee3t c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn th\u1ed5i g\u00e3y xe, gi\u1eb7c tan v\u1ee1 l\u1edbn, m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y tr\u1ed1n. M\u1eb9 ch\u00faa H\u1ea1 kh\u00f3c l\u00f3c, r\u00e1ch m\u1eb7t m\u00e0 v\u1ec1. Tin th\u1eafng tr\u1eadn t\u00e2u l\u00ean, Vua khen ng\u1ee3i, phong Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 trung t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, sai trung s\u1ee9 \u0111em chi\u1ebfu th\u01b0 ban th\u01b0\u1edfng, th\u00eam ban m\u1ed9t ng\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c, m\u1ed9t ng\u00e0n t\u1ea5m l\u1ee5a, \u00e1o \u0111\u1ed1i, \u0111ai v\u00e0ng, y\u00ean b\u1ea1c, ng\u1ef1a qu\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch <i>&#8220;Nh\u1eadt l\u1ee5c&#8221;<\/i> c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1 ch\u00e9p: Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, c\u00f9ng tr\u00ecnh t\u1ea5u b\u00e1o gi\u1eb7c Kh\u01b0\u01a1ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean \u1ea3i, t\u1eeb th\u00e1ng 9 c\u00f3 tin th\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh b\u1ecb b\u1eaft tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y 25 t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1eadp h\u1ee3p m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n', \u1edf ph\u1ea7n tr\u00ean quy\u1ec3n n\u00e0y, ti\u1ec3u ch\u00fa \u0111i\u1ec1u Nh\u00e2m Ng\u1ecd ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u1eb7c binh', s\u00e1ch 'T\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1' quy\u1ec3n 30 ch\u00e9p l\u00e0 'qu\u00e2n H\u1ea1'.\" id=\"return-footnote-2422-29\" href=\"#footnote-2422-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n c\u00e1ch \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m&#8221;<\/i>, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ed9ng binh. V\u00e2y k\u00edn s\u00e1u th\u00e0nh tr\u1ea1i l\u00e0 \u0110\u00e3ng Kh\u01b0\u01a1ng, Th\u00f4ng H\u1ea1p, B\u00ecnh H\u1ea1, Linh B\u00ecnh, Cao B\u00ecnh, C\u1eedu D\u01b0\u01a1ng, \u01b0\u1edbc ch\u1eebng ba, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh B\u00ecnh H\u1ea1 r\u1ea5t g\u1ea5p. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 t\u01b0 c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, b\u00e1o gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh B\u00ecnh H\u1ea1 ch\u01b0a d\u1ee9t, nh\u01b0ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t trong l\u1ed9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo. L\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 cho Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, c\u0169ng n\u00f3i ch\u1eafc ch\u1eafn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f4 s\u1ef1, s\u1ee3 Vua lo l\u1eafng, n\u00ean t\u00e2u l\u00ean bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, tr\u00ecnh l\u00ean th\u01b0 v\u00e0 th\u01b0 t\u01b0 c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u gi\u1eb7c T\u00e2y t\u1eeb gi\u1edd D\u1eadu ng\u00e0y 17 r\u00fat lui, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 18 \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y tr\u1ed1n. \u0110\u00e1nh B\u00ecnh H\u1ea1 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y, l\u1ea5p h\u00e0o B\u00ecnh Vi\u1ec5n, l\u1ea1i \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf trong h\u00e0o m\u1ea5y ch\u1ed7, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn s\u00e1t th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn s\u00e1t th\u00e0nh', nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'nh\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-2422-30\" href=\"#footnote-2422-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e0o m\u1ea5y l\u1ed7, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi; l\u1ea1i l\u00e0m tr\u0103m lo\u1ea1i thang m\u00e2y, xe c\u00f4ng th\u00e0nh. Nh\u01b0ng trong th\u00e0nh ch\u1ed1ng gi\u1eef c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng tr\u00fang t\u00ean \u0111\u00e1 m\u1ea5y ng\u00e0n, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Mong qu\u00e2n quan ra \u0111\u00e1nh, nh\u01b0ng T\u1ed5ng qu\u1ea3n V\u01b0\u01a1ng \u00c2n \u0111\u1ec1u gi\u1eef qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng, c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, gia s\u00fac ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng thu d\u1ecdn kh\u00f4ng s\u00f3t g\u00ec. Gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, l\u00e2u ng\u00e0y h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n ch\u1ea1y v\u1ec1. Quan qu\u00e2n trong th\u00e0nh tr\u1ea1i kh\u00f4ng t\u1ed5n th\u1ea5t g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c tr\u1ea1i kh\u00e1c tuy kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh, nh\u01b0ng b\u1ecb v\u00e2y kh\u1eafp n\u01a1i, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1 \u0111\u1ec1u m\u1edf c\u1eeda \u0111\u00f3n gi\u1eb7c, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ra khi\u00eau chi\u1ebfn, \u0111\u00eam d\u00f9ng qu\u00e2n nh\u1eb9 c\u01b0\u1edbp tr\u1ea1i, gi\u1eb7c r\u1ea5t kinh h\u00e3i. \u0110\u1ec1u \u0111\u00e1ng khen. Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft th\u0103ng T\u1ea3 trung t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, t\u01b0\u1edbng gi\u1eef B\u00ecnh H\u1ea1 l\u00e0 Qu\u00e1ch Th\u00e0nh th\u0103ng \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Dao ph\u00f2ng Ki\u1ec1m h\u1ea1t, c\u00e1c quan t\u1eeb Tri th\u00e0nh tr\u1edf xu\u1ed1ng, l\u1ec7nh nhanh ch\u00f3ng x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean. Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t ng\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c, m\u1ed9t ng\u00e0n t\u1ea5m l\u1ee5a, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu khen, ban cho Qu\u00e1ch Th\u00e0nh m\u1ed7i th\u1ee9 ba tr\u0103m<a class=\"footnote\" title=\"'Ban cho Qu\u00e1ch Th\u00e0nh m\u1ed7i th\u1ee9 ba tr\u0103m', nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'ban', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi m\u00e0 b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-2422-31\" href=\"#footnote-2422-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, c\u00f2n l\u1ea1i hai tr\u0103m, m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i, m\u1ed9t tr\u0103m v\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n b\u1eadc, l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ed9p b\u1ea1c, tr\u00e0, thu\u1ed1c kh\u00e1c nhau, qu\u00e2n s\u0129 t\u1eeb hai m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi t\u1ea5m, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba b\u1eadc, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb, ph\u1ee5 n\u1eef l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u00ean th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m t\u1ea5m.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ed1ng ch\u1ebf quan Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf V\u0129nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111em qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ec3 k\u00ecm ch\u1ebf \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch Th\u1ed5 Xuy\u00ean g\u1eb7p gi\u1eb7c giao chi\u1ebfn, ch\u00e9m gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n 500 t\u00ean. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: Qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u00fat lui, c\u00e1c binh s\u0129 H\u00e1n, Phi\u00ean chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00f9ng d\u00e2n c\u01b0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed1t c\u01b0\u1edbp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xin ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ban ti\u1ec1n, l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. Qu\u00e2n binh \u1ee9ng ph\u00f3 c\u1ee7a Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed1t h\u1ee7y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1eabm n\u00e1t ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c; Qu\u00e1ch Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 t\u1ea5m l\u1ee5a, t\u1eeb Tri th\u00e0nh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 18, hai l\u1ed9 t\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady. \u300aC\u1ef1u l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng: B\u1ec7 h\u1ea1 anh d\u0169ng, thu ph\u1ee5c l\u00e3nh th\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng kinh s\u1ee3, kh\u00f4ng d\u00e1m tranh gi\u00e0nh. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn v\u00e0o, th\u1ea5t b\u1ea1i m\u00e0 r\u00fat lui. T\u00e2y H\u1ea1 t\u1eeb \u0111\u00f3 suy y\u1ebfu, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Ho\u00e0nh S\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i. \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b bi\u1ec7n lu\u1eadn r\u1eb1ng: \u0110\u00e3 n\u00f3i <i>&#8220;ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng kinh s\u1ee3, kh\u00f4ng d\u00e1m tranh gi\u00e0nh&#8221;<\/i>, l\u1ea1i n\u00f3i <i>&#8220;\u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn v\u00e0o&#8221;<\/i>, t\u1ee9c l\u00e0 d\u00e1m tranh gi\u00e0nh. Nay x\u00f3a b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[68] \u0110\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea1t c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ty Th\u1eeba ch\u1ec9 truy\u1ec1n tuy\u00ean, khoa hi\u1ec7u c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 n\u0103ng qu\u00e2n s\u1ef1 m\u1ed7i tu\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n, s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n gi\u00e1o s\u1ebd b\u1ecb thay th\u1ebf. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n M\u1eadt th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u v\u00e0 gi\u00e1o \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 d\u00e2ng l\u00ean quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc khi tu\u1ea7n tra c\u00e1c qu\u00e2n, ch\u1ec9 ban \u00e2n hu\u1ec7 m\u00e0 th\u00f4i, n\u1ebfu k\u1ef9 n\u0103ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, th\u00ec qu\u1ea3n qu\u00e2n s\u1ebd x\u1eed l\u00fd. G\u1ea7n \u0111\u00e2y do T\u1ed1ng C\u1ea7u th\u1ec9nh c\u1ea7u, m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt, nay n\u1ebfu l\u1ea1i th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y b\u1ea5t \u1ed5n trong qu\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua gi\u1eadt m\u00ecnh nghe theo. B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, vi\u1ec7c cai qu\u1ea3n t\u01b0\u1edbng s\u0129 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u00e2n hu\u1ec7 thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u00e0 Vua, uy l\u1ec7nh thu\u1ed9c v\u1ec1 qu\u1ea3n qu\u00e2n. Nay l\u1ea1i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 do qu\u1ea3n qu\u00e2n th\u1ea5t ch\u1ee9c. Ph\u00e0m vi\u1ec7c nghi\u00eam minh qu\u00e2n ch\u00ednh, h\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u1ee3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh? Th\u1ea7n c\u0169ng s\u1ebd l\u1ea5y \u00fd n\u00e0y \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecd.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>B\u1ed1 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng t\u00e2u h\u1ebft. H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, nghe n\u00f3i c\u1ea3 doanh tr\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f3c. Khi nghe tin nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u h\u1ea1 l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec h\u00f4 &#8220;<\/i>tr\u00fang \u0111\u00edch<i>&#8221; d\u00f9 kh\u00f4ng tr\u00fang, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u kinh s\u1ee3, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a h\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p, li\u1ec1n b\u1ecb k\u00e9o xu\u1ed1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Kh\u00f4ng tr\u00fang m\u00e0 l\u1ea1i h\u00f4 tr\u00fang?&#8221;<\/i> B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n bi\u1ebft h\u1ecd c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng xin h\u00e3y khoan dung.&#8221;<\/i> Vua c\u0169ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[69] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ea5u: <i>&#8220;Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec3m t\u1eadp binh m\u00e3, t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. C\u1ea7n ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i s\u1eafp t\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"'X\u00e2y d\u1ef1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eadn', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2422-32\" href=\"#footnote-2422-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, l\u1ea7u canh, v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f9ng c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 \u0111\u1eafp th\u00e0nh, kh\u00ed gi\u1edbi ph\u00f2ng th\u1ee7, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00e1c lo\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea7u canh, v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f9ng... 'V\u1eadt li\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'g\u1ed7', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2422-33\" href=\"#footnote-2422-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u giao cho Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc. Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ee9, \u0111\u1ee3i khi xu\u00e2n \u1ea5m, c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i thu\u1eadn l\u1ee3i, s\u1ebd theo ch\u1ec9 d\u1ee5 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi Hi H\u00e0 l\u1ed9, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3 t\u1eeb Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng hai l\u1ed9, k\u1ecbp th\u1eddi ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra sai s\u00f3t khi h\u00e0nh s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh r\u00f5 c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 r\u00fat lui m\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng ng\u1ef1, n\u1ebfu c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u1ea1i d\u00f9ng k\u1ef5 binh nh\u1eb9 x\u00e2m ph\u1ea1m khu v\u1ef1c tr\u1ea1i Canh H\u01b0ng, Thi\u00ean Th\u00e1nh, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i t\u00e2u \u0111\u00e3 r\u00fat lui.<\/p>\n<p><i>(\u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ng\u00e0y Canh T\u00fd.)<\/i><\/p>\n<p>[72] Trung th\u01b0 t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng gi\u00eang, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n H\u00ecnh Th\u1ee9 d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Hi Ninh, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh n\u1eafm quy\u1ec1n, l\u00fac \u0111\u00f3 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, Ti\u00ean \u0111\u1ebf h\u1ecfi v\u1ec1 hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, th\u1ea7n \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u00f5 \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a An Th\u1ea1ch v\u00e0 s\u1ef1 gian tr\u00e1 c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb h\u1ecd b\u00e0i x\u00edch. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu th\u00e2n ch\u00ednh, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng, lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft t\u1ec7 n\u1ea1n. Th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu ty vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ch\u1ee9c v\u1ee5 thu\u1ed9c quan c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1 ch\u00ednh s\u1ef1, th\u1ea7n t\u1ef1 cho l\u00e0 th\u1eddi c\u01a1 ng\u00e0n n\u0103m c\u00f3 m\u1ed9t. L\u1ea1i n\u00f3i: H\u00e0n Duy l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, \u0111\u1ee9ng ngang h\u00e0ng v\u1edbi T\u01b0 M\u00e3 Quang, L\u1eef C\u00f4ng Tr\u1ee9.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu gi\u00e1ng H\u00ecnh Th\u1ee9 l\u00e0m Th\u1eeba ngh\u1ecb lang, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri qu\u00e2n Nam An.<\/p>\n<p>[73] H\u00ecnh Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Trung th\u1eeba, gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u <i>(ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 4)<\/i>, sau n\u0103m th\u00e1ng, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean <i>(ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 9)<\/i>. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n s\u1ee3 H\u00ecnh Th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea1i, b\u00e8n t\u00ecm ra b\u1ee9c th\u01b0 H\u00ecnh Th\u1ee9 d\u00e2ng n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u \u0111\u1ea7u, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00ecnh Th\u1ee9 ngo\u00e0i vi\u1ec7c tr\u1eeb Th\u00e1i X\u00e1c ra, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00f4ng theo Nguy\u00ean H\u1ef1u.&#8221;<\/i> N\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Th\u01b0 c\u1ee7a H\u00ecnh Th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 12 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n<p>[74] Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n t\u1ea1i th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Linh H\u1ef1u, ban cho ba kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng, m\u1ed7i n\u0103m cho m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng t\u1eed xu\u1ea5t gia.<\/p>\n<p>[75] T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, quy\u1ec1n Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u L\u1ee5c S\u01b0 M\u1eabn t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00e1p ch\u1ebf tr\u00e0 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc nay \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ee9c. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;S\u01b0 M\u1eabn t\u00ednh th\u1eddi gian, sang n\u0103m s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Th\u1ea7n t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u, chi b\u1eb1ng phong l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, \u0111\u1ec3 y\u00ean t\u00e2m t\u1ea1i ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00e3 d\u00f9ng l\u00e2u, n\u1ebfu Ti\u00ean \u0111\u1ebf c\u00f2n t\u1ea1i v\u1ecb, \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i.&#8221;<\/i> B\u00e8n phong l\u00e0m B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[76] Chuy\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n v\u00e0 khai th\u00e1c m\u1ecf s\u1eaft, Gi\u00e1m s\u1ef1 L\u00e3 Ti\u1ec1m t\u00e2u r\u1eb1ng, xin \u00e1p d\u1ee5ng lu\u1eadt kho \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn khai th\u00e1c m\u1ecf s\u1eaft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u1ea1i nh\u1ea1c l\u1ec7nh Di\u1ec7p Ph\u00f2ng n\u00f3i r\u1eb1ng trong l\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1ea1c tri\u1ec7t \u0111\u1eadu, xin so\u1ea1n th\u00eam ch\u01b0\u01a1ng nh\u1ea1c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n th\u1ea3o.<\/p>\n<p>[78] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, chu\u1ea9n b\u1ecb sai s\u1ee9 th\u1ea7n, m\u1ed7i nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0 ba n\u0103m. <i>(Ph\u1ea7n m\u1edbi b\u1ecb b\u1ecf)<\/i>.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Tam t\u1ec9nh t\u00e2u r\u1eb1ng, trong k\u1ef3 thi b\u1ed5 sung \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc, H\u1eefu ty l\u00fd tham qu\u00e2n B\u00e0ng Tuy\u1ec1n \u1edf Ki\u1ebfn Ch\u00e2u v\u00e0 Huy\u1ec7n \u00fay T\u1ea1 \u0110\u1ea1i Ph\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n, V\u1ee5 Ch\u00e2u, \u0111\u1ed7 k\u1ef3 thi h\u1ecdc quan. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho c\u1ea3 hai l\u00e0m Gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u h\u1ecdc. <i>(Ph\u1ea7n m\u1edbi b\u1ecb b\u1ecf)<\/i>.<\/p>\n<p>[80] Tam t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: Khi c\u1ee9u x\u00e9t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf kinh th\u00e0nh, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111ang x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed \u0111o\u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u1ea5y h\u1ed3 s\u01a1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khai Phong ph\u1ee7 tr\u00e1nh vi\u1ec7c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i ki\u1ec3m tra c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u00e3 x\u1eed \u0111o\u00e1n, n\u00ean d\u1eabn \u0111i\u1ec1u s\u1eafc c\u1ee7a H\u00ecnh s\u00e1t th\u01b0\u1ee3ng \u00e1n: T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111ang x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed \u0111o\u00e1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ki\u1ec7n t\u1ee5ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y h\u1ed3 s\u01a1, xin thi h\u00e0nh. \u1ede kinh th\u00e0nh, h\u00ecnh ng\u1ee5c thu\u1ed9c H\u00ecnh s\u00e1t h\u1ea1 ng\u1ee5c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00e1c gi\u00e1o l\u1ec7nh t\u1ef1 th\u00e0nh m\u1ed9t c\u01a1 quan<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'gi\u00e1o' trong b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c l\u00e0 's\u1eafc'.\" id=\"return-footnote-2422-34\" href=\"#footnote-2422-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>, nay ch\u1ec9 c\u00f3 Khai Phong ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ec7nh n\u00e0y.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i v\u00e0 H\u00ecnh s\u00e1t th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 \u00e1n l\u1ea5y h\u1ed3 s\u01a1 v\u0103n t\u1ef1, v\u1eabn theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n<p>[81] Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 gi\u1eef l\u1ea1i binh m\u00e3 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u00c2n \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh B\u00ecnh H\u1ea1. <i>(Theo s\u1eed li\u1ec7u c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n)<\/i>.<\/p>\n<p>[82] Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i L\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00f3 \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn th\u1ed1ng l\u0129nh t\u01b0\u1edbng binh th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c La H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p<a class=\"footnote\" title=\"th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c La H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p 'th\u1eb3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'kinh', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2422-35\" href=\"#footnote-2422-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>, nh\u1eb1m k\u00ecm ch\u1ebf th\u1ebf l\u1ef1c gi\u1eb7c \u1edf Kinh Nguy\u00ean. \u0110\u1ebfn La T\u00e1t Nh\u0129, g\u1eb7p gi\u1eb7c kh\u00f4ng r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, k\u00e9o \u0111\u1ebfn ngh\u00eanh chi\u1ebfn. M\u1eabn th\u00e2n chinh d\u1eabn t\u01b0\u1edbng s\u0129 x\u00f4ng l\u00ean \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 qu\u00e2n gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ba tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee7 c\u1ea5p l\u00e0 ph\u00f2 m\u00e3 ng\u1ee5y V\u01b0\u1ee3ng La. B\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c hai v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn con tr\u00e2u, ng\u1ef1a, d\u00ea, l\u1ea1c \u0111\u00e0, thi\u00eau h\u1ee7y g\u1ea7n h\u1ebft kho t\u00e0ng c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c trong v\u00f2ng m\u1ea5y tr\u0103m d\u1eb7m.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00e2n binh xu\u1ea5t gi\u1edbi, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9. Nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng M\u1eabn \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn La T\u00e1t Nh\u0129, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00e1 tan s\u00e0o huy\u1ec7t. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng M\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Long Th\u1ea7n V\u1ec7 T\u1ee9 S\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c C\u00e1t Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, l\u00e0m Ph\u00f3 t\u1ed5ng qu\u1ea3n Hi H\u00e0 Lan H\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ch\u00ednh nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 18 Hi H\u00e0 t\u00e2u c\u1eed M\u1eabn, ng\u00e0y 29 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5, nay k\u00e8m theo vi\u1ec7c c\u00e1ch ch\u1ee9c ch\u00ednh nhi\u1ec7m v\u00e0 gi\u00e1ng l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t. \u300aT\u0103ng B\u1ed1 nh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c M\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ch\u00ednh nhi\u1ec7m v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 11. Nay c\u0169ng ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[83] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ban, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 ri\u00eang cho b\u1ea3n quan, th\u00ec ph\u1ea3i thu th\u1eadp bi\u00ean so\u1ea1n, sao ch\u00e9p th\u00e0nh s\u00e1ch, c\u1ea5t gi\u1eef k\u00edn trong ty \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng. S\u00e1ch c\u01a1 m\u1eadt, giao cho s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1eb7t t\u1ee7, t\u1ef1 m\u00ecnh kh\u00f3a ni\u00eam phong; c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n h\u00e0nh ch\u00ednh c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t kho \u0111\u1ec3 l\u01b0u tr\u1eef. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n '\u0111\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'li\u1ec7t', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2422-36\" href=\"#footnote-2422-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>, c\u0169ng ph\u1ea3i sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n, k\u00e8m theo l\u1eddi cam \u0111oan kh\u00f4ng thi\u1ebfu s\u00f3t, t\u00e2u n\u1ea1p l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c ban, c\u00f9ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n h\u00e0nh ch\u00ednh, c\u0169ng ph\u1ea3i theo c\u00e1ch n\u00e0y ti\u1ebfp t\u1ee5c sao ch\u00e9p l\u01b0u tr\u1eef. Tr\u1eeb nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1ee5 ri\u00eang cho b\u1ea3n quan v\u00e0 c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 t\u00e2u b\u00e1o, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ba t\u1ec9nh t\u00e2u: <i>&#8220;X\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u, Quan s\u00e1t s\u1ee9 qu\u1ea3n n\u1ed9i ch\u00e2u M\u1eadt, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n L\u1ec5 t\u1ea5u r\u1eb1ng: &#8216;G\u1ea7n \u0111\u00e2y B\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n t\u1eeb th\u00e1nh t\u00e2m, c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ec3 th\u1ea7n Th\u00e1i X\u00e1c, th\u0103ng T\u01b0 M\u00e3 Quang l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng, theo l\u1eddi th\u1ea7n n\u00f3i, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i.&#8217; V\u1eady xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft: <i>&#8220;L\u1ec5 ti\u1ebft th\u1edd Vua, \u1edf ch\u1ed7 bi\u1ebft gi\u1eef ph\u1eadn m\u00ecnh; ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u1ecb b\u1ec1 t\u00f4i, kh\u00f4ng v\u00ec ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n qu\u00fd m\u00e0 l\u00e0m r\u1ed1i ph\u00e9p. D\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m c\u00f4ng lu\u1eadn, n\u00ean ch\u00ednh h\u00ecnh ph\u1ea1t. Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 quan s\u00e1t l\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n V\u0169 Th\u1eafng, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u T\u01b0 kh\u00f4ng, Tr\u00ec ti\u1ebft c\u00e1c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n L\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, may \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf trong th\u00e2n th\u00edch; \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n s\u1ee7ng, v\u01b0\u1ee3t l\u00ean l\u00e0m quan t\u1ed1t. Khi m\u1edbi bu\u00f4ng r\u00e8m, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i s\u00e2u s\u1eafc nh\u1edb \u01a1n ti\u1ec5n \u0111\u01b0a. Th\u1ebf m\u00e0 l\u1ea1i qu\u00ean \u01a1n ph\u1ea1m ph\u1eadn, x\u1ea5u xa k\u1ebft b\u00e8 v\u1edbi k\u1ebb t\u00e0; b\u00ed m\u1eadt d\u00e2ng s\u1edb, c\u00f4ng khai ch\u00ea bai ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. D\u1eabn l\u1eddi khen ng\u1ee3i k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i, cho l\u00e0 n\u00ean khen ng\u1ee3i; mu\u1ed1n b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1eafn, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. D\u00e2ng m\u01b0u nh\u01b0 th\u1ebf, \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u00e0 g\u00ec! X\u00e9t k\u1ef9 t\u1ed9i l\u1ed7i, n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u01b0ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u00ecnh th\u00e2n th\u00edch, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khoan dung kh\u00f4ng \u0111\u00e0y xa. Gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u1ec1 nh\u00e0, c\u00e0ng ph\u1ea3i t\u1ef1 x\u00e9t m\u00ecnh. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay, \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n an tr\u00ed, nh\u01b0ng c\u1ea5m v\u00e0o ch\u1ea7u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u00e1o \u300aH\u1eefu Th\u00e1nh \u0111\u1ec3 b\u00e1o\u300b ch\u00e9p th\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u00f4n L\u1ec5 r\u1ea5t chi ti\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1eefu Th\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nguy\u00ean H\u1ef1u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1eef ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2422-37\" href=\"#footnote-2422-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>, nay ch\u1ec9 theo th\u1ef1c l\u1ee5c. B\u1ed1 l\u1ee5c ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 th\u00e1ng 11 ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e1i nhi\u1ec7m ch\u00e2u L\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Vua b\u1ea3o Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u c\u0169ng c\u00f3 d\u00e2ng s\u1edb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n d\u00e2ng th\u01b0 c\u1ee7a D\u01b0 S\u1ea3ng, xu\u1ea5t t\u1eeb nh\u00e0 h\u1eafn, ng\u01b0\u1eddi ta r\u1ea5t nghi ng\u1edd. Vua b\u00e8n t\u00ecm ki\u1ebfm, trong cung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u00ednh, trong cung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n. Nh\u01b0ng Tuy\u00ean Nh\u00e2n th\u00e1ng 6 \u0111\u00e3 u\u1ed1ng thu\u1ed1c, S\u1ea3ng ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 7 xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u00f4i, ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 9 th\u00ec b\u0103ng h\u00e0, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'n\u0103ng'.\" id=\"return-footnote-2422-38\" href=\"#footnote-2422-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Vua nh\u00e2n t\u00ecm th\u01b0 c\u1ee7a D\u01b0 S\u1ea3ng, b\u00e8n th\u1ea5y th\u01b0 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u01af\u1edbc, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n L\u1ec5 d\u00e2ng. Sau \u0111\u00f3 c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Vua l\u1ea1i n\u00f3i, Chu \u0110\u1ec9nh, L\u00fd H\u1ee9a c\u0169ng c\u00f3 th\u01b0; l\u1ea1i n\u00f3i, H\u1ee9a theo Tr\u1ea7n Di\u1ec5n, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i ch\u1ee9c c\u00e1c. Khi d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00f4ng r\u00f5, t\u1ea1m th\u00f4i, m\u00e0 th\u01b0 c\u1ee7a Chu \u0110\u1ec9nh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u00fd nh\u00e2n h\u1eadu c\u1ee7a Vua. Nh\u01b0ng t\u1eeb vi\u1ec7c S\u1ea3ng \u0111\u1ebfn nay, v\u1eabn ch\u01b0a y\u00ean, m\u00e0 T\u1ef1 Th\u1ea7n v\u00e0 Trung ty l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u1ec3 b\u1eaft t\u1ed9i, xin thi h\u00e0nh. Nh\u01b0ng \u00fd Vua v\u1eabn ch\u1eadm, n\u00ean b\u1ecb h\u1ecda c\u0169ng \u00edt, ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n hung h\u00e3n, ch\u01b0a ch\u1ecbu thu li\u1ec5m. Vi\u1ec7c tr\u00e1ch ph\u1ea1t D\u01b0 S\u1ea3ng, v\u00e0o ng\u00e0y 25.)<\/i><\/p>\n<p>[85] V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ed5ng qu\u1ea3n Thi\u1ec1n ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 12 n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 4, t\u1eeb Kinh Nguy\u00ean chuy\u1ec3n sang Thi\u1ec1n ch\u00e2u, c\u1ea7n xem x\u00e9t. \u300aT\u0103ng B\u1ed1 l\u1ee5c\u300b: Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u1ed1i l\u1ea1i, b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m, b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ed5ng qu\u1ea3n K\u00fd ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[86] Chi\u1ebfu ban cho \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Xung H\u1eefu \u1edf n\u00fai V\u0169 Di, Ki\u1ebfn Ch\u00e2u m\u1ed9t ng\u00e0n kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t. <a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu ban cho \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Xung H\u1eefu \u1edf n\u00fai V\u0169 Di, Ki\u1ebfn Ch\u00e2u m\u1ed9t ng\u00e0n kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p 'm\u1ed9t ng\u00e0n' l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\" id=\"return-footnote-2422-39\" href=\"#footnote-2422-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[87] Chi\u1ebfu cho Tri\u1ec1u th\u1ec9nh lang, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd, quy\u1ec1n Tri L\u1ed9 ch\u00e2u \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Ph\u1ec9 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, giao v\u1ec1 L\u1ea1i b\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u00edch h\u1ee3p. V\u00ec trong th\u1eddi k\u1ef3 quy\u1ec1n th\u1ea7n m\u00ea ho\u1eb7c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, Ph\u1ec9 \u0111\u00e3 k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng v\u1edbi k\u1ebb gian \u00e1c, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean mong c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aT\u1ea5t Tr\u1ecdng Du t\u00e1c \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Ph\u1ec9 truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Khi Ch\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng T\u1eed H\u1eadu nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri\u1ec1u t\u00e1n lang, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd, Tri T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Ng\u1ee5y Th\u00e1i, l\u00e0 anh trai c\u1ee7a V\u1ec7 qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, v\u1ee3 c\u1ee7a T\u0103ng c\u00f4ng T\u1eed Tuy\u00ean. \u00d4ng ta \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a T\u1eed Tuy\u00ean, s\u1ed1ng nh\u1edd \u1edf H\u00e1n Nam. Tuy l\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn \u0111\u1ec1u ti\u1ebfp \u0111\u00e3i \u00f4ng ta v\u1edbi l\u1ec5 nghi c\u1ee7a quan ph\u00f3, nh\u01b0ng \u00f4ng ta v\u1eabn kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng. \u00d4ng ta th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0, \u00e9p mua b\u00e1n, tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi d\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta xin khu \u0111\u1ea5t hoang \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ed5ng ch\u00e2u, n\u01a1i c\u00f3 t\u00f2a nh\u00e0 quan b\u1ecf hoang, l\u00e0m \u0111\u1ea5t hoang. C\u00e1c quan ch\u1ee9c trong ch\u00e2u \u0111\u1ec1u t\u00ecm c\u00e1ch che \u0111\u1eady, l\u00e0m th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n r\u1ed3i tr\u00ecnh l\u00ean. Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 n\u00f3i: <i>&#8220;Ai b\u1ea3o ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ed5ng ch\u00e2u l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang \u0111\u1ec3 xin?&#8221;<\/i> R\u1ed3i t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan ch\u1ee9c trong ch\u00e2u l\u1ea1i khuy\u00ean Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7: <i>&#8220;Th\u00e1i \u0111\u00e3 ngang ng\u01b0\u1ee3c \u1edf H\u00e1n Nam l\u00e2u ng\u00e0y, kh\u00f4ng d\u1ec5 ki\u1ec1m ch\u1ebf. \u00d4ng ta xin \u0111\u1ea5t m\u00e0 ch\u1eadm tr\u1ec5 kh\u00f4ng cho, \u0111\u00e3 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i h\u1eb3n?&#8221;<\/i> Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t hoang ph\u1ea3i \u1edf n\u01a1i hoang d\u00e3. Th\u00e1i xin \u0111\u1ea5t \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ed5ng ch\u00e2u, l\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u1edf c\u1ed5ng ch\u00e2u l\u00e0m \u0111\u1ea5t hoang \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch; s\u1ee3 Th\u00e1i m\u00e0 b\u00f3p m\u00e9o l\u1ec7nh v\u1ec1 \u0111\u1ea5t hoang, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i> Th\u00e1i nghe xong t\u1ee9c gi\u1eadn, ki\u1ec7n l\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty.<\/i><\/p>\n<p><i>Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty chuy\u1ec3n \u0111\u01a1n ki\u1ec7n v\u1ec1 ch\u00e2u, Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 v\u1eabn ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, Th\u00e1i b\u00e8n gi\u00e8m pha Th\u00fac B\u1eadt Ph\u1ee7 v\u1edbi T\u1eed Tuy\u00ean. Sau khi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri\u1ec1u th\u1ec9nh lang, Tri L\u1ed9 ch\u00e2u. R\u1ed3i l\u1ea1i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u1edf L\u1ed9 ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1 L\u1ea1i b\u1ed9 v\u1edbi ch\u1ee9c Hi\u1ec7u l\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"'Hi\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Giao', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2422-40\" href=\"#footnote-2422-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a>, sau \u0111\u00f3 b\u1ecb gi\u00e1ng hai c\u1ea5p. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i th\u00e1ng 7 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 hai, Ph\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 lang v\u1edbi ch\u1ee9c Tri\u1ec1u th\u1ec9nh.)<\/i><\/p>\n<p>[88] T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Tr\u1ecbnh Ti\u1ebfp t\u00e2u xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, n\u1ebfu binh m\u00e3 c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi sang l\u1ed9 kh\u00e1c, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u0111i theo qu\u00e2n \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd binh m\u00e3 c\u1ee7a l\u1ed9 m\u00ecnh. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng theo.<\/p>\n<p>[89] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng, sau khi xem x\u00e9t, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong l\u1ed9 n\u00e0y v\u00ec kinh l\u01b0\u1ee3c ty quy \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mua ng\u1ef1a, \u0111\u00e3 ph\u00e2n b\u1ed5 mua nhi\u1ec1u h\u01a1n so v\u1edbi h\u1ed9 d\u00e2n, \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Chi\u00eau \u0110\u1ee9c, c\u1ea5p gi\u1ea5y c\u00f4ng c\u1ee9, cho ph\u00e9p d\u00e2n \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y mua ng\u1ef1a, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u00e9p bu\u1ed9c c\u00e1c h\u1ed9 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng k\u1ebft h\u1ee3p mua ng\u1ef1a qu\u00e2n v\u00e0 l\u00e0m t\u1edd khai quan.<a class=\"footnote\" title=\"'Qu\u00e2n' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 24-27 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-2422-41\" href=\"#footnote-2422-41\" aria-label=\"Footnote 41\"><sup class=\"footnote\">[41]<\/sup><\/a><a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u1ea1ng' d\u01b0\u1edbi c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1ef1c' trong b\u1ea3n c\u00e1c.\" id=\"return-footnote-2422-42\" href=\"#footnote-2422-42\" aria-label=\"Footnote 42\"><sup class=\"footnote\">[42]<\/sup><\/a> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n, ph\u1ea1t \u0111\u1ed3ng t\u00f9y m\u1ee9c. Ph\u00e0m b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n hai k\u1ef3.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p t\u00ean ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t r\u1ea5t chi ti\u1ebft, nay theo \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[90] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u1ed5 D\u1ef1c h\u1eefu \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed Vinh Ch\u00e2u Th\u00f4i C\u00e1t, ngh\u1ec9 b\u1ec7nh \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 100 ng\u00e0y, kh\u00f4ng mu\u1ed1n v\u1ec1 h\u01b0u, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh c\u1ee7a qu\u1eadn. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u Th\u1ea7n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch theo l\u1ec7 cho l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ng\u1ef1 ti\u1ec1n trung t\u00e1; v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Dao qu\u1eadn nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[91] Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ph\u00e1p nguy\u00ean phong, c\u00e1c vi\u1ec7c d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, ch\u00fac m\u1eebng, tuy\u00ean ch\u1ebf, d\u00e2ng bi\u1ec3u, ph\u1ee5ng u\u00fd, h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng, h\u1ecdp b\u00e0n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng g\u1ea5p ho\u1eb7c ph\u1ea3i tr\u1ef1c \u1edf \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng k\u1ecbp tham d\u1ef1, v\u00e0 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. Ph\u00e1p nguy\u00ean h\u1eefu quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e1o, xin theo ph\u00e1p nguy\u00ean phong.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nh\u1ea5t ty s\u1eafc l\u1ec7nh t\u00e2u r\u1eb1ng: Theo s\u1eafc l\u1ec7nh th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 d\u00f9ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ec3 th\u1ebf ch\u1ea5p, kh\u00f4ng b\u00e1n n\u1eefa, m\u00e0 \u0111\u1ec1u g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn thu\u00ea c\u00e0y. Th\u1ea7n x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 mua l\u1ea1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t th\u1ebf ch\u1ea5p, t\u1eeb th\u1eddi Hi Ninh, Nguy\u00ean Phong tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ph\u00e1p lu\u1eadt quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u00e1n \u0111i \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t. Tuy nhi\u00ean v\u1eabn c\u00f3 nh\u1eefng n\u01a1i b\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00e1c quan l\u1ea1i ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng theo ph\u00e1p lu\u1eadt, m\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u0103ng gi\u00e1 \u01b0\u1edbc t\u00ednh sai l\u1ec7ch. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111i, m\u00e0 b\u1eaft h\u1ebft ph\u1ea3i cho thu\u00ea c\u00e0y, e r\u1eb1ng c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, k\u00ednh xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch m\u1edbi kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f4ng ch\u00faa Tr\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc T\u00e0o, trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1eafp t\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ph\u00e9p chuy\u1ec3n l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00e0, s\u1ee9 th\u1ea7n H\u00e0 B\u00e1 Th\u00f4ng, Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7p m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[93] H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n Tr\u00e2u H\u1ea1o t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y t\u1eeb th\u1eddi Thi\u1ec7u Th\u00e1nh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1eed v\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, l\u00e2u nay ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng s\u1ebd v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 l\u1ea5y vi\u1ec7c can gi\u00e1n l\u00e0m \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5. Nay \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1eafp t\u1edbi, \u00e2n hu\u1ec7 ban kh\u1eafp mu\u00f4n ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng v\u1eadt g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n l\u1edbn. C\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1eed b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c t\u1eeb th\u1eddi Thi\u1ec7u Th\u00e1nh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, c\u0169ng mong Th\u00e1nh t\u1eeb xem x\u00e9t t\u00ecnh l\u00fd m\u00e0 cho ph\u1ee5c ch\u1ee9c, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng v\u00ec l\u1eddi n\u00f3i m\u00e0 ph\u1ebf b\u1ecf ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 kh\u00ed th\u1ebf d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng trong thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Tr\u00e2u H\u1ea1o n\u00e0y ghi l\u00e0 d\u00e2ng v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t. Nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng. C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o chi\u1ebfu x\u00e1 v\u0103n ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 11.)<\/i><\/p>\n<p>H\u1ea1o l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe c\u00e1c quan t\u00e2u xin, xin l\u1ea5y ngh\u0129a l\u00fd trong ba kinh \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b, \u300aChu L\u1ec5\u300b ra \u0111\u1ec1 thi c\u1eed nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 huy xu\u1ed1ng cho c\u00e1c n\u01a1i li\u00ean quan xem x\u00e9t, cho l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh. Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng, \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ba kinh \u0111\u00e3 l\u00e2u b\u1ecb ch\u00fa s\u1edb l\u00e0m m\u1edd.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 con trai v\u00e2ng chi\u1ebfu gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n b\u00e1 cho thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 bi\u1ebft theo \u0111\u00e2u, \u0111\u00e3 h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, c\u00f4ng lao \u0111\u1ed1i v\u1edbi danh gi\u00e1o h\u00e1 nh\u1ecf sao! Nh\u01b0ng g\u1ecdi l\u00e0 ngh\u0129a, th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch ba kinh m\u00e0 th\u00f4i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kinh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea5y kinh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o s\u0129 t\u1eed, m\u00e0 l\u1ea1i l\u1ea5y nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kinh \u0111\u1ec3 thi h\u1ed7n h\u1ee3p, r\u1ea5t m\u1ea5t \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf chuy\u00ean d\u00f9ng kinh thu\u1eadt, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 nh\u1ea5t. Kh\u00f4ng b\u00f3 bu\u1ed9c trong ch\u00fa s\u1edb, nh\u1ea5t lo\u1ea1t ra \u0111\u1ec1, l\u1ea1i l\u1ea5y th\u01a1 ph\u00fa v\u00e0 th\u1eddi s\u1ef1 \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf khi c\u1ea3i c\u00e1ch khoa c\u1eed, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 hai. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec1 thi c\u00f3 h\u1ea1n, n\u00ean l\u1ea5y c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u1ec7 n\u1ea1n, th\u00ec \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b, \u300aChu L\u1ec5\u300b v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 ngh\u0129a, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u300aD\u1ecbch\u300b v\u00e0 \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b s\u1ebd x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o?<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m kinh c\u00f9ng thi m\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ba. H\u1ecdc gi\u1ea3 th\u1ea5y ngh\u0129a l\u00fd ba kinh v\u0103n t\u1ef1 nhi\u1ec1u, \u1eaft s\u1ebd ch\u1ecdn nh\u1eefng th\u1ee9 \u00edt t\u1ed1n c\u00f4ng s\u1ee9c m\u00e0 h\u1ecdc. Trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian, s\u1ebd \u0111\u1ed5i h\u1ebft \u300aD\u1ecbch\u300b v\u00e0 \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b, m\u00e0 \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b, \u300aChu L\u1ec5\u300b c\u00f3 l\u00fac s\u1ebd th\u00e0nh v\u1eadt b\u1ecf \u0111i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 t\u01b0. E r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u xin b\u1ecf \u300aD\u1ecbch\u300b v\u00e0 \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b, ch\u1ec9 l\u1ea5y ba kinh c\u00f3 ngh\u0129a ra \u0111\u1ec1 thi, th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 n\u0103m. Vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c th\u1ec3, c\u00e0ng ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u1ea9n th\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban ch\u1ec9 huy, ch\u1ec9 l\u1ec7nh theo nh\u01b0 c\u0169 tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf c\u1ee7a ti\u00ean tri\u1ec1u ra \u0111\u1ec1 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(X\u00e9t r\u1eb1ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tr\u00e2u H\u1ea1o kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nh\u00e2n ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y l\u1ec7nh cho quan bi\u00ean so\u1ea1n \u00e2m ngh\u0129a ba kinh, ph\u1ee5 l\u1ee5c cu\u1ed1i th\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3 ra \u0111\u1ec1 thi v\u1eabn theo ph\u00e1p c\u0169, \u1eaft l\u00e0 theo l\u1eddi H\u1ea1o v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-2422-1\">H\u00e0 Trung ph\u1ee7 Gi\u1ea3i ch\u00e2u ti\u1ec3u tr\u00ec di\u00eam, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 24, m\u1ee5c Th\u1ef1c h\u00f3a 24-32 ch\u1eef 'H\u00e0' tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'D\u1ee5c'. <a href=\"#return-footnote-2422-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-2\">Mu\u1ed1i \u0111\u1ea5t t\u01b0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Hoa, ch\u1eef 'Th\u01b0\u01a1ng' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, m\u1ee5c Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u1ed3ng'. <a href=\"#return-footnote-2422-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-3\">Mu\u1ed1n d\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, ch\u1eef 'Nh\u1ea5t' trong c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1ecb'. <a href=\"#return-footnote-2422-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-4\">Th\u0103ng ba ch\u1ee9c, ch\u1eef 'Gia' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e2u d\u01b0\u1edbi 'l\u1ea1i ban v\u00e0ng th\u0103ng ch\u1ee9c' m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2422-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-5\">Vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc h\u01b0 th\u1ef1c, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 ch\u1eef 'B\u1eafc' vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1eed'. <a href=\"#return-footnote-2422-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-6\"> C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'Tr\u1ee5c quan' tr\u01b0\u1edbc 'Tr\u1ee5c nguy\u1ec7t'. <a href=\"#return-footnote-2422-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-7\"> \u0110\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 98 ch\u00ed L\u1ec5, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 14-59 ch\u1eef 'd\u1eef' vi\u1ebft l\u00e0 '\u01b0'. <a href=\"#return-footnote-2422-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-8\">C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u1eef 'b\u1ea1ch' vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ec7'. <a href=\"#return-footnote-2422-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-9\">Ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebd m\u00e0u tinh x\u1ea3o h\u01a1n n\u01a1i kh\u00e1c, ch\u1eef 'h\u1ed9i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u0103ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2422-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-10\">K\u1ef3 Ti\u1ec3n B\u1ea1c, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00e3ng Ti\u1ec3n B\u1ea1c'. <a href=\"#return-footnote-2422-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-11\">L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c d\u00f9ng tr\u1ecdng binh \u0111\u00e1nh Kinh Nguy\u00ean, ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2422-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-12\"> hai vi\u00ean ch\u1ee7 b\u1ea1 c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, ch\u1eef 'ch\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ng\u00f4n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-2422-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-13\"> Nguy\u00ean v\u0103n 'c\u1ed9ng' s\u1eeda th\u00e0nh 'c\u1ee5' theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c. <a href=\"#return-footnote-2422-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-14\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '\u1ea4t H\u1ee3i', x\u00e9t '\u1ea4t H\u1ee3i' l\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y 11, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh '\u1ea4t D\u1eadu', nay theo b\u1ea3n c\u00e1c. <a href=\"#return-footnote-2422-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-15\">\u01af\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, ch\u00ed v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00f3a v\u00e0 \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u01b0\u1eddng' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u1edfng'. <a href=\"#return-footnote-2422-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-16\">T\u00e2n v\u01b0\u01a1ng Ngu, ch\u1eef 'T\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tu\u1ef5', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 18, k\u1ef7 v\u1ec1 Tri\u1ebft T\u00f4ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 1-39 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2422-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-17\">Ch\u1eef 'chi' trong c\u00e2u 'Nhi\u00ean th\u1ea1c ng\u00f4n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n y\u1ec3m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch c\u00f4ng \u1ee9c chi' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef th\u00ec b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2422-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-18\">Trong \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-32, ch\u1eef 'd\u1eabn' c\u00f3 th\u00eam b\u1ed1n ch\u1eef 'ti\u1ec7n h\u00e0nh h\u01b0ng phi\u1ebfn'. <a href=\"#return-footnote-2422-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-19\">Nh\u1eefng quan vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 b\u1ecb ch\u1ec9 tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 28, t\u1edd 27 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2422-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-20\">Minh Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1c Ch\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. Ph\u1ea7n sau c\u0169ng s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2422-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-21\">Kh\u00e1ch T\u1ed1ng m\u1ed7 nguy\u1ec7n n\u1ed9p v\u00e0o kinh, 'n\u1ed9p v\u00e0o' c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00e0o n\u1ed9p'. <a href=\"#return-footnote-2422-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-22\">Giao \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u00e9t \u00e1n t\u00ecnh, '\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2422-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-23\">L\u1eddi khai trong ng\u1ee5c h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, 'm\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eadt', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2422-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-24\">Thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng v\u00ec ti\u1ec3u quan kh\u00f4ng x\u1ee9ng, 'ti\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00fac', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2422-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-25\"> ch\u1eef 'c\u1ed1' trong 'ho\u1eb7c gi\u1ea3 c\u1ed1 xu\u1ea5t tu\u1ea7n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2422-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-26\"> ch\u1eef '\u0111a' trong 'Nh\u00e2n \u0110a B\u1ea3o T\u00f4ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 504 s\u00e1ch n\u00e0y, m\u1ee5c ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 11 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486, ph\u1ea7n H\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2422-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-27\"> 'T\u1ea5u truy\u1ec7n' trong truy\u1ec7n t\u00e2u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft, \u1edf ph\u1ea7n tr\u00ean quy\u1ec3n n\u00e0y ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb'. <a href=\"#return-footnote-2422-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-28\"> T\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y. Nguy\u00ean v\u0103n ch\u00e9p '\u1ea4t M\u00e3o', nh\u01b0ng t\u1eeb \u1ea4t M\u00e3o \u0111\u1ebfn Nh\u00e2m Th\u00ecn l\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u00e0y, t\u1eeb K\u1ef7 M\u00e3o \u0111\u1ebfn Nh\u00e2m Th\u00ecn m\u1edbi l\u00e0 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y. Ch\u1eef '\u1ea4t' v\u00e0 'K\u1ef7' g\u1ea7n gi\u1ed1ng nhau n\u00ean nh\u1ea7m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 27 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2422-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-29\"> 'T\u1eadp h\u1ee3p m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n', \u1edf ph\u1ea7n tr\u00ean quy\u1ec3n n\u00e0y, ti\u1ec3u ch\u00fa \u0111i\u1ec1u Nh\u00e2m Ng\u1ecd ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u1eb7c binh', s\u00e1ch 'T\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1' quy\u1ec3n 30 ch\u00e9p l\u00e0 'qu\u00e2n H\u1ea1'. <a href=\"#return-footnote-2422-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-30\"> 'Th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn s\u00e1t th\u00e0nh', nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'nh\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-2422-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-31\"> 'Ban cho Qu\u00e1ch Th\u00e0nh m\u1ed7i th\u1ee9 ba tr\u0103m', nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'ban', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi m\u00e0 b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-2422-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-32\"> 'X\u00e2y d\u1ef1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eadn', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2422-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-33\"> L\u1ea7u canh, v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f9ng... 'V\u1eadt li\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'g\u1ed7', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2422-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-34\"> ch\u1eef 'gi\u00e1o' trong b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c l\u00e0 's\u1eafc'. <a href=\"#return-footnote-2422-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-35\"> th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c La H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p 'th\u1eb3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'kinh', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2422-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-36\"> c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n '\u0111\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'li\u1ec7t', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2422-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-37\"> 'H\u1eefu Th\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nguy\u00ean H\u1ef1u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1eef ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2422-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-38\"> C\u00e1c b\u1ea3n ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'n\u0103ng'. <a href=\"#return-footnote-2422-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-39\">Chi\u1ebfu ban cho \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Xung H\u1eefu \u1edf n\u00fai V\u0169 Di, Ki\u1ebfn Ch\u00e2u m\u1ed9t ng\u00e0n kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p 'm\u1ed9t ng\u00e0n' l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-2422-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-40\">'Hi\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Giao', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2422-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-41\"> 'Qu\u00e2n' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 24-27 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-2422-41\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 41\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2422-42\"> 'Tr\u1ea1ng' d\u01b0\u1edbi c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1ef1c' trong b\u1ea3n c\u00e1c. <a href=\"#return-footnote-2422-42\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 42\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":140,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-2422","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":188,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2423,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2422\/revisions\/2423"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/188"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2422\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=2422"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=2422"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=2422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}