{"id":2434,"date":"2026-01-01T14:18:08","date_gmt":"2026-01-01T07:18:08","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=2434"},"modified":"2026-01-01T14:22:57","modified_gmt":"2026-01-01T07:22:57","slug":"beta-quyen-509-nam-nguyen-phu-thu-2-ky-mao-1099","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-509-nam-nguyen-phu-thu-2-ky-mao-1099\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 509: N\u0102M NGUY\u00caN PH\u00d9 TH\u1ee8 2 (K\u1ef6 M\u00c3O, 1099)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 509: N\u0102M NGUY\u00caN PH\u00d9 TH\u1ee8 2 (K\u1ef6 M\u00c3O, 1099)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Tri\u1ebft T\u00f4ng, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau \u0110\u1ee9c S\u00f9ng, L\u00fd Nghi\u1ec5m \u0111\u1ebfn t\u1eeb bi\u1ec7t[footnote]S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau \u0110\u1ee9c S\u00f9ng, L\u00fd Nghi\u1ec5m \u0111\u1ebfn t\u1eeb bi\u1ec7t. 'Phi\u1ebfm s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00edn s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 232, s\u00e1ch '\u0110\u00e1p Khi\u1ebft \u0110an khuy\u1ebfn h\u00f2a T\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0' s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote].\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0y ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n, trao th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: \"S\u00e1ch v\u1edf l\u01b0u tr\u1eef trong ph\u1ee7, gi\u1eef g\u00ecn h\u00f2a h\u1ea3o mu\u00f4n \u0111\u1eddi; s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i xe nhanh, truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t l\u00f2ng th\u00e0nh gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc. \u0110\u00e3 c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng ph\u00fac l\u1ed9c, n\u00ean c\u00f9ng gh\u00e9t k\u1ebb hung \u00e1c. Ch\u1ec9 c\u00f3 n\u01b0\u1edbc T\u00e2y H\u1ea1 nh\u1ecf b\u00e9, v\u1ed1n l\u00e0 phi\u00ean tr\u1ea5n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n s\u00e2u, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c an to\u00e0n. D\u00f9 \u1edf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc t\u1eebng k\u1ebft th\u00f4ng gia, nh\u01b0ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u1ea1o b\u1ec1 t\u00f4i. Bao dung l\u00e2u ng\u00e0y, nh\u01b0ng l\u1eafm m\u01b0u m\u1eb9o. T\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m nay, kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef l\u1ec5 th\u1edd Vua, ban cho v\u00e0ng l\u1ee5a kh\u00f4ng ng\u1eebng, phong t\u01b0\u1edbc l\u1ea1i c\u00e0ng ki\u00eau ng\u1ea1o. Gi\u1ebft h\u1ea1i quan d\u00e2n, v\u00e2y \u0111\u00e1nh th\u00e0nh \u1ea5p. X\u00e9t t\u1ed9i \u00e1c, \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i tr\u1eebng tr\u1ecb. T\u1ea1m s\u1eeda sang bi\u00ean ph\u00f2ng, tu ch\u1ec9nh vi\u1ec7c qu\u00e2n, x\u00e2y d\u1ef1ng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn qu\u00e2n.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, l\u1ea1i d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i g\u1ea7n, k\u00e9o d\u00e0i hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. T\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y th\u01b0\u01a1ng vong, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea1n ki\u1ec7t, qu\u00e2n tan ch\u1ea1y v\u1ec1. L\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u1ea3o tr\u00e1, \u0111i c\u1ea7u vi\u1ec7n tr\u1ee3, s\u1ef1 gian tr\u00e1 \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng. Nghe qua, h\u1eb3n \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u. Ch\u1eafc h\u1eb3n b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf, n\u00ean ph\u1ea3i khuy\u00ean h\u00f2a. \u0110\u01b0a th\u01b0 hoa m\u1ef9, mang l\u1ec5 v\u1eadt h\u1eadu h\u1ef9, tuy l\u1ec5 nghi t\u1ecf \u00fd t\u1ed1t, nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1eadt kh\u00e1c xa l\u1eddi \u0111\u1ed3n. Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u1ea5m l\u00f2ng cao c\u1ea3, th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00e0nh l\u00f2ng; nh\u01b0ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, ch\u1eb3ng li\u00ean quan g\u00ec.\r\n\r\n<i>Ch\u1ec9 x\u01b0a kia, H\u01b0ng T\u00f4ng g\u1eedi th\u01b0 cho Nh\u00e2n T\u1ed5, b\u00e0y t\u1ecf \u00fd mu\u1ed1n h\u1ee3p s\u1ee9c d\u1eb9p y\u00ean, c\u00f9ng chia s\u1ebb t\u00ecnh c\u1ea3m ngh\u1ec9 ng\u01a1i v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u00ean ngo\u00e0i. \u0110\u1ebfn m\u1ee9c mu\u1ed1n ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t m\u1ed1ng n\u00e0o. N\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 s\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho c\u1ea3 hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. T\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u01b0u k\u1ebf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p; con ch\u00e1u ti\u1ebfp n\u1ed1i ch\u00ed h\u01b0\u1edbng, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/i>\r\n\r\n<i>Nay xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1eddi l\u1ebd hoa m\u1ef9, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5, li\u1ec1n tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf \u0111\u00e2y. N\u1ebfu nh\u01b0 lu\u00f4n nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lao tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00ean c\u00e0ng th\u00eam c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u00f2ng tin l\u1edbn. C\u00f9ng nhau h\u1eb9n \u01b0\u1edbc gi\u1eef v\u1eefng, truy\u1ec1n l\u1ea1i m\u00e3i m\u00e3i. Hu\u1ed1ng chi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 kia, t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang kh\u1ed1n c\u00f9ng, kh\u1ea9n c\u1ea7u xin m\u1ea1ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u00f5 c\u1eeda bi\u00ean quan.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00e3 r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, xem x\u00e9t k\u1ef9 t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1eadt gi\u1ea3. N\u1ebfu nh\u01b0 ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, \u00e2m m\u01b0u gian tr\u00e1, t\u1ea1m th\u1eddi t\u1ecf ra nhu nh\u01b0\u1ee3c, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u00fd \u0111\u1ed3 r\u00ecnh m\u00f2, th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh tr\u1eebng ph\u1ea1t, kh\u00f3 m\u00e0 khoan dung. N\u1ebfu nh\u01b0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1eadt, h\u1ed1i h\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 t\u1ed9i l\u1ed7i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00e1ng tin, nghe theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng tr\u00e1i, th\u00ec n\u00ean t\u1eeb t\u1eeb c\u00e2n nh\u1eafc \u0111i\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p, m\u1edf ra con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi. Mong r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t, s\u1ebd hi\u1ec3u r\u00f5 l\u00f2ng th\u00e0nh. \u0110ang l\u00fac thanh b\u00ecnh, mong gi\u1eef g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe. S\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n.\"<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1t r\u1eb1ng[footnote] L\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1t r\u1eb1ng, tr\u00ean d\u1eabn \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29, ch\u1eef 'h\u1ed3i' d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'B\u1ea1ch'.[\/footnote]:<\/i>\r\n\r\n<i>\"H\u1ea1 qu\u1ed1c t\u1eeb th\u1eddi L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1 sau, d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecd, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea5t qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. T\u1eeb n\u0103m Nguy\u00ean Phong \u0111\u1ebfn nay, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1eed binh x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, gi\u1eefa ch\u1eebng c\u0169ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, ban s\u00e1ch phong, cho ph\u00e9p tri\u1ec1u c\u1ed1ng, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c h\u00e0ng n\u0103m ban t\u1eb7ng v\u00e0ng l\u1ee5a, l\u1ea1i c\u1eed quan \u0111\u1ebfn ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi. Nh\u01b0ng ch\u00fang gian tr\u00e1 ph\u1ea3n ph\u00fac, tr\u01b0\u1edbc sau \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng g\u00e2y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i[footnote]tr\u01b0\u1edbc sau \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng g\u00e2y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i 'sau', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'lai'.[\/footnote], \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1eb9 con c\u00f9ng \u0111i, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc xu\u1ea5t binh, c\u00f4ng ph\u00e1 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, th\u00e0nh tr\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i l\u1ea1i \u1edf Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, qu\u00e2n c\u00f4ng th\u00e0nh b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, th\u1ebf c\u00f9ng l\u1ef1c ki\u1ec7t m\u1edbi ch\u1ecbu r\u00fat v\u1ec1. So v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ed9i l\u1ed7i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng n\u1eb7ng, n\u00ean c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ph\u00f2ng ng\u1ef1, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1ee7a gi\u1eb7c, tu b\u1ed5 th\u00e0nh tr\u1ea1i, ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 xung k\u00edch c\u1ee7a ch\u00fang. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1ef1 bi\u1ebft t\u1ed9i \u00e1c n\u1eb7ng n\u1ec1, l\u1ea1i c\u00f2n t\u1ea1o ra l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1[footnote]l\u1ea1i c\u00f2n t\u1ea1o ra l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 't\u1ea1o', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ea5u'.[\/footnote], che \u0111\u1eady l\u1ed7i l\u1ea7m, c\u1ea7u c\u1ee9u B\u1eafc tri\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec hai tri\u1ec1u Nam B\u1eafc \u0111\u00e3 h\u00f2a h\u1ea3o tr\u0103m n\u0103m, t\u00ecnh ngh\u0129a r\u1ea5t s\u00e2u, nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0. H\u1ea1 qu\u1ed1c ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, t\u1ed9i \u00e1c nh\u01b0 v\u1eady, B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i c\u00f9ng ph\u1eabn n\u1ed9[footnote]B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i c\u00f9ng ph\u1eabn n\u1ed9 '\u0111\u00e1ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>- L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 t\u01b0, (th\u00e1ng 7 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 t\u01b0, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Gia Lu\u1eadt Nguy\u00ean Ho\u00e0nh \u0111\u1ebfn b\u00e1o vi\u1ec7c T\u00e2y chinh. Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u01b0 n\u00e0y, c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi \u0111o\u1ea1n n\u00e0y.) H\u01b0ng T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf g\u1eedi th\u01b0 cho Nh\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1eb1ng: \"K\u1ebb ngu xu\u1ea9n Nguy\u00ean H\u1ea1o, s\u1edbm ph\u1ee5 b\u1ea1c qu\u00fd tri\u1ec1u. Li\u00ean ti\u1ebfp sai L\u00e2m Nha mang chi\u1ebfu h\u1ecfi t\u1ed9i, v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ecf \u0111i ba hai tr\u0103m h\u1ed9, nay \u0111\u1ecbnh cu\u1ed1i thu th\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n s\u0129, th\u1eb3ng ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ea5t gi\u1eb7c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>- L\u1ea1i n\u00f3i: \"S\u1ee3 r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc ti\u1ebfn s\u00e2u[footnote]s\u1ee3 r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc ti\u1ebfn s\u00e2u 'B\u1eafc' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eed', theo s\u00e1ch T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp v\u00e0 T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ea1i ph\u1ee5 thu\u1ed9c qu\u00fd tri\u1ec1u, ho\u1eb7c l\u1ea1i xin x\u01b0ng th\u1ea7n, ho\u1eb7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 tri\u1ec1u c\u1ed1ng, mong ng\u00e0i s\u00e1ng su\u1ed1t, \u0111\u1eebng cho ph\u00e9p.\" L\u1ea1i th\u01b0 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 n\u0103m vi\u1ebft: (th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 n\u0103m, Gia Lu\u1eadt T\u00f4ng M\u1ee5c \u0111\u1ebfn b\u00e1o vi\u1ec7c T\u00e2y chinh tr\u1edf v\u1ec1. Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p th\u01b0 n\u00e0y, trong s\u00e1ch th\u1ec7 th\u01b0 c\u1ee7a hai tri\u1ec1u c\u00f3, c\u1ea7n xem x\u00e9t.) \"Nguy\u00ean H\u1ea1o \u0111\u1ec3 cho b\u00e8 \u0111\u1ea3ng hung \u00e1c c\u1ee7a h\u1eafn qu\u1ea5y nhi\u1ec5u n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng th\u00e2n thi\u1ebft, thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb s\u00e2u s\u1eafc, vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m.\"<\/i>\r\n\r\n<i>- L\u1ea1i n\u00f3i: \"Phi\u00ean thu\u1ed9c l\u00e0m lo\u1ea1n th\u01b0\u1eddng, d\u00e1m c\u1ed1ng n\u1ea1p kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn; n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng h\u1ee3p l\u1ef1c, c\u1ed1 g\u1eafng d\u1eb9p y\u00ean \u0111\u1ec3 m\u00e3i m\u00e3i y\u00ean \u1ed5n.\"<\/i>\r\n\r\n<i>- L\u1ea1i n\u1eefa, n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t (1049) b\u00e1o tin t\u00e1i chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y r\u1eb1ng: (Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i th\u00e1ng 3 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, Ti\u00eau Duy T\u00edn \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u01b0 n\u00e0y.) \"Nguy\u00ean H\u1ea1o r\u00ecnh r\u1eadp vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn bi\u00ean ph\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n ti\u00eau di\u1ec7t k\u1ebb \u00e1c l\u1edbn, nh\u01b0ng n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 b\u00e1o tin g\u1ea5p, Nguy\u00ean H\u1ea1o \u0111\u00e3 ch\u1ebft. Con n\u1ed1i d\u00f5i ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, k\u1ebb gian th\u1ea7n v\u1eabn c\u00f2n mang l\u00f2ng ph\u1ea3n b\u1ed9i. Ngh\u0129 r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec d\u00e2n ch\u1ea1y lo\u1ea1n m\u00e0 ph\u1ea3i th\u00e2n chinh; ai ng\u1edd k\u1ebb hung \u00e1c ngoan c\u1ed1, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u1eadm tr\u1ec5 trong m\u1ed9t l\u1ea7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho c\u1ea3 hai tri\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\n<i>- \u0110\u1ebfn n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai (1050) b\u00e1o tin v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, th\u00ec n\u00f3i: \"T\u1eeb \u0111\u1ea7u m\u00f9a thu, th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn bi\u00ean c\u1ea3nh, ti\u00ean phong chi\u1ebfn thuy\u1ec1n, th\u1eb3ng v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng H\u1ed3ng. L\u1eadp c\u1ea7u phao, x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y[footnote] 'k\u1ecbp th\u00e0nh th\u00fa l\u0169y' ch\u1eef 'k\u1ecbp' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ea1c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], s\u00e1u qu\u00e2n t\u00edch tr\u1eef s\u1ee9c m\u1ea1nh, ti\u1ebfn qu\u00e2n ng\u00e0n d\u1eb7m.\"<\/i>\r\n\r\n<i>- L\u1ea1i n\u00f3i: \"Ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh, th\u1eb3ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn hang \u1ed5 k\u1ebb th\u00f9, c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1eadt ch\u1ea5t, v\u0169 kh\u00ed, \u1ea5n t\u00edn, l\u1ec1u tr\u1ea1i, kho t\u00e0ng, l\u1ea1c \u0111\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c th\u1ee9 kh\u00e1c, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y g\u1ea7n h\u1ebft, n\u1ecdc \u0111\u1ed9c b\u1ecb \u0111\u00e8 n\u00e9n, gi\u1ed1ng lo\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f2n s\u00f3t. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 ch\u1ea1y tr\u1ed1n t\u00e0n qu\u00e2n, m\u00e0 l\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n.\" L\u1ea1i n\u00f3i: \"Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0nh qu\u00e2n, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n nguy hi\u1ec3m, d\u00f9 h\u1ed1i h\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng k\u1ecbp, kh\u00f4ng di\u1ec7t vong th\u00ec c\u00f2n \u0111\u1ee3i g\u00ec? Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed1i quan h\u1ec7 \u0111\u1ed3ng h\u01b0\u1edfng, r\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh c\u1ea3m ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u00ean ngo\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>Suy ngh\u0129 s\u00e2u xa, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf H\u01b0ng T\u00f4ng c\u1ee7a B\u1eafc tri\u1ec1u ch\u00e2n th\u00e0nh khuy\u00ean h\u00f2a, t\u00ecnh ngh\u0129a \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7, khi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 c\u00f3 t\u1ed9i, th\u00ec mu\u1ed1n c\u00f9ng nhau \u0111\u00e1nh d\u1eb9p; khi th\u1eafng l\u1ee3i chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, th\u00ec g\u1eedi th\u01b0 ch\u00fac m\u1eebng, lo ng\u1ea1i h\u1ecd x\u01b0ng th\u1ea7n n\u1ed9p c\u1ed1ng, th\u00ec mu\u1ed1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ea5p nh\u1eadn. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, hai tri\u1ec1u vui v\u1ebb h\u00f2a h\u1ee3p l\u00e2u n\u0103m, t\u00ecnh ngh\u0129a ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u s\u1eafc, trong l\u00f2ng t\u01b0\u01a1ng giao, n\u00ean c\u00e0ng th\u00eam h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay v\u00ec ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 c\u00f9ng kh\u1ed1n, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u00e1o, v\u1eeba g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e0n b\u1ea1c, l\u1ea1i sai s\u1ee9 khuy\u00ean h\u00f2a, e r\u1eb1ng \u00fd trong th\u01b0 c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf H\u01b0ng T\u00f4ng ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t. Hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng th\u00e0nh tr\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng g\u1ea7n v\u1edbi bi\u00ean gi\u1edbi B\u1eafc tri\u1ec1u, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1 c\u1ee7a hai tri\u1ec1u. Ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i B\u1eafc tri\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1eebng ki\u1ec3m tra l\u1ea1i th\u01b0 t\u1eeb v\u00e0 l\u1eddi th\u1ec1 ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng t\u1eadn b\u00e1o c\u00e1o.\"<\/i>\r\n\r\n<i>T\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean, v\u00e2ng theo ch\u1ec9 d\u1ee5: \"X\u00e9t th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 nhi\u1ec1u n\u0103m qua \u0111\u00e3 x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, g\u00e2y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i tr\u1eebng tr\u1ecb. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1, kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc gi\u1eefa hai tri\u1ec1u v\u00e0 m\u1ed1i h\u00f2a h\u1ea3o l\u00e2u d\u00e0i.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec th\u1ebf l\u1ef1c suy y\u1ebfu, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda quan xin \u0111\u01b0\u1ee3c tha m\u1ea1ng, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ed1c m\u1eabu \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, gian th\u1ea7n \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, mu\u1ed1n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tang v\u00e0 t\u1ea1 t\u1ed9i. V\u00ec n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1ec5 th\u1ea7n ph\u1ee5c, ch\u01b0a n\u00ean m\u1edf l\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u1eadn[footnote]ch\u01b0a n\u00ean m\u1edf l\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u1eadn, ch\u1eef '\u0111\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1eddng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], nay v\u00ec B\u1eafc tri\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi h\u1ecd.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i v\u00ec ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng v\u1eeba c\u1ed1ng n\u1ea1p v\u1eeba x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, e r\u1eb1ng khi h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng ki\u1ec7t l\u1ef1c, t\u1ea1m th\u1eddi t\u1ecf ra cung k\u00ednh thu\u1eadn ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u1ecbu s\u1ef1 ph\u00f2ng b\u1ecb c\u1ee7a ta. Quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9[footnote]Quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, trong s\u00e1ch 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' v\u00e0 'T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1eadu' tr\u01b0\u1edbc ch\u1eef 'bi\u00ean'[\/footnote], nh\u1eadn r\u00f5 th\u1ef1c h\u01b0, n\u1ebfu h\u1ecd v\u1eabn c\u00f2n gian tr\u00e1 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, trong l\u00f2ng ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y m\u01b0u \u0111\u1ed3 x\u1ea5u xa, \u0111\u1ee3i khi h\u1ed3i ph\u1ee5c ch\u00fat \u00edt l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u00e2y h\u1ecda, th\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ed1ng c\u1ef1 v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00e0nh tr\u1eebng ph\u1ea1t. N\u1ebfu h\u1ecd th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00e0nh kh\u1ea9n, ch\u1ecbu t\u1ed9i nghe l\u1ec7nh, th\u00ec c\u0169ng n\u00ean c\u00e2n nh\u1eafc \u1ee9ng ph\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0a t\u1edd gi\u1ea5y tr\u1eafng vi\u1ebft r\u1eb1ng 'ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u1ed1i l\u1ed7i xin t\u1ed9i, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi', \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3. H\u01a1n n\u1eefa, ch\u01b0a th\u1ea5y tr\u1ea3 l\u1eddi t\u00e1m ch\u1eef 'ng\u1eebng r\u00fat qu\u00e2n, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai', trao \u0111\u1ed5i qua l\u1ea1i l\u00e2u m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho hai ph\u1ee7 s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i tr\u00ecnh l\u00ean. <i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b ghi \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i> B\u00e8n s\u1eeda l\u1ea1i nh\u01b0 sau: <i>\"N\u01b0\u1edbc H\u1ea1 t\u1ed9i \u00e1c s\u00e2u n\u1eb7ng, d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 xin t\u1ed9i, v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 m\u1edf l\u00f2ng thu nh\u1eadn. V\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 khuy\u00ean h\u00f2a, n\u00ean l\u1ec7nh cho quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi h\u1ecd, n\u1ebfu th\u1eadt l\u00f2ng ch\u1ecbu t\u1ed9i nghe l\u1ec7nh, s\u1ebd xem x\u00e9t cho ph\u00e9p t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi.\"<\/i> Vua khen l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>\"N\u01b0\u1edbc H\u1ea1 g\u00e2y t\u1ed9i \u00e1c ch\u01b0a d\u1ee9t, s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc d\u00f9 \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a, c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. N\u1ebfu h\u1ecd ch\u1ecbu t\u1ed9i nghe l\u1ec7nh, d\u00f9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a, c\u0169ng t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00ean ch\u1ea5p nh\u1eadn.\"<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1eafng ch\u1eedi nhau, ch\u1ee9 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c.\"<\/i> B\u00e8n theo nh\u01b0 B\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Khi t\u00e2u l\u1ea1i, \u0111em h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn tr\u00ecnh l\u00ean Vua, Vua c\u0169ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1edf l\u1ea1i t\u00e2u: <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y ghi trong ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i> S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda l\u1ea1i t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, xin th\u00eam b\u1ed1n ch\u1eef <i>\"\u0110\u1eb7c \u0111\u00ecnh chinh th\u1ea3o\"<\/i>. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i Bi\u1ec7n \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i mu\u1ed1n th\u00eam b\u1ed1n ch\u1eef '\u0110\u1eb7c mi\u1ec5n th\u1ea3o ph\u1ea1t', \u00fd ngh\u0129a gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0ng e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Th\u00e1i Kinh, l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00eam ho\u1eb7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i ng\u00f4n t\u1eeb. Th\u00e1i Kinh l\u1ea1i xin b\u1ecf c\u00e2u <i>\"nghe theo l\u1eddi l\u1ebd thi\u00ean v\u1ecb ph\u1ea3n ph\u00fac\"<\/i>, v\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y tr\u00e1ch c\u1ee9 ch\u1ee7 c\u1ee7a h\u1ecd, e r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f3 l\u00f2ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n \u0111\u1ed3ng \u00fd s\u1eeda l\u1ea1i th\u00e0nh: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u00e1o b\u00e1o, \u0111\u00e3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e0n b\u1ea1c, l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a.\"<\/i> H\u00f4m \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0 Th\u00e1i Bi\u1ec7n kh\u00f4ng v\u00e0o tri\u1ec1u, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y ghi trong ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\nB\u1ed1n ng\u00e0y sau, <i>(sau ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o b\u1ed1n ng\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd.)<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng n\u00ean th\u00eam \u00fd 'B\u1eafc tri\u1ec1u khuy\u00ean h\u00f2a', \u0111\u1ee3i l\u1ea5y l\u1ea1i, theo nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1ea3o tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 trao cho h\u1ecd.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u im l\u1eb7ng. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1: <i>\"\u00d4ng m\u1ed7i vi\u1ec7c h\u00e3y n\u00f3i cho r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\nT\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1eeb khi b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn nay, l\u1eddi n\u00f3i ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ng\u1ed3i m\u1ed9t ch\u1ed7 m\u00e0 n\u00f3i ba b\u1ed1n ki\u1ec3u. \u00d4ng v\u1eeba n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, theo \u00fd t\u00f4i, h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u0103ng kh\u0103ng n\u00f3i 'kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi t\u00e1m ch\u1eef th\u00ec kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn', h\u01a1n n\u1eefa l\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i v\u00f4 l\u1ec5 nh\u1ea5t l\u00e0: 'N\u1ebfu ch\u1ecbu r\u00fat qu\u00e2n, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai, th\u00ec c\u1ea7n m\u1ed9t t\u1edd v\u0103n b\u1ea3n tr\u1eafng; n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecbu, c\u0169ng c\u1ea7n m\u1ed9t t\u1edd v\u0103n b\u1ea3n tr\u1eafng, m\u1edbi d\u00e1m nh\u1eadn.' \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u1ef1c k\u1ef3 v\u00f4 l\u1ec5. N\u00ean tr\u1ea3 l\u1eddi h\u1ecd r\u1eb1ng: 'Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u1ea1i kh\u00f4ng g\u00e2y t\u1ed9i l\u1ed7i, th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do xu\u1ea5t binh th\u1ea3o ph\u1ea1t. Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1 n\u01a1i xung y\u1ebfu, h\u01a1n n\u1eefa \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u, quy\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1ea1i.' Tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady, xem h\u1ecd s\u1ebd l\u00e0m sao?\"<\/i>\r\n\r\nCh\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y ph\u1ea3i n\u00f3i cho r\u00f5, ch\u1ec9 e r\u1eb1ng sau n\u00e0y kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady, h\u1ecd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i. C\u00e1c \u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec cao h\u01a1n, ho\u1eb7c l\u1ea1i sinh ra \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i l\u1eddi n\u00e0y.\"<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady t\u1ed1t[footnote] Nh\u01b0 v\u1eady t\u1ed1t 'v\u1eady' nguy\u00ean l\u00e0 'tha', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], l\u1eddi n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i n\u1eefa.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00d4ng v\u1eeba n\u00f3i, v\u00ec t\u00f4i mu\u1ed1n th\u00eam \u00fd khuy\u00ean h\u00f2a, khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn t\u1edd tr\u00e1p. Nay \u00f4ng b\u00e0n lu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady, \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4i nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft l\u00ean tr\u00ean, xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1eeb tr\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\nKhi v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ecbch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn t\u1edd tr\u00e1p, kh\u00f4ng c\u1ea7n lo, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i th\u00eam v\u00e0i th\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng sao.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1nh \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 quy\u1ebft, b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng h\u00e0nh. Th\u00e1i Kinh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb khi l\u00e0m qu\u00e1n b\u1ea1n, giao t\u1edd tr\u00e1p, \u0111\u1ecbch ch\u01b0a t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u01b0a xong, ngh\u0129a kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. \u0110\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9, l\u1ec7nh ki\u00ean tr\u00ec ngh\u1ecb quy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e0n. H\u01a1n n\u1eefa th\u00e1nh \u00fd nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa?\"<\/i>\r\n\r\nT\u0103ng B\u1ed1 b\u00e8n \u0111em h\u1ebft l\u1eddi c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u00e2u l\u00ean Vua. Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng kh\u00f3.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n cho r\u1eb1ng th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00ean th\u00eam \u00fd khuy\u00ean h\u00f2a, khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng nh\u1eadn.\"<\/i> Th\u00e1i Bi\u1ec7n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 do m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"R\u1ea5t t\u1ed1t. Nh\u01b0ng h\u00e3y \u0111\u1ee3i n\u1eeda th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y n\u1ebfu ch\u01b0a nh\u1eadn, th\u00ec ra l\u1ec7nh nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>\"Theo th\u00e1nh \u00fd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i th\u00eam v\u00e0i th\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng sao.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Th\u00e1ng \u1ea5y, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 4)<\/i>, Qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 hai l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ti\u1ec7c nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c ch\u01b0a xong, kh\u00f4ng d\u00e1m u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u nghe nh\u1ea1c. Nh\u01b0 t\u1edd chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 c\u00f3 hai ch\u1eef 't\u1ef1 t\u00e2n', c\u00f2n t\u00e1m ch\u1eef m\u00e0 B\u1eafc tri\u1ec1u n\u00f3i, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, d\u00f9 c\u00f3 ch\u1ebft \u0111\u00f3i c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn t\u1edd chi\u1ebfu n\u00e0y.\"<\/i> Th\u00e1i Kinh l\u1ea1i nghi ng\u1edd s\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu v\u00e0o tri\u1ec1u. Sau \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00fang h\u1eb9n, Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"E r\u1eb1ng khi y\u1ebft ki\u1ebfn s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ed1, h\u00e3y l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n M\u1eadt \u0111\u1eebng lui.\"<\/i>\r\n\r\nKhi y\u1ebft ki\u1ebfn xong, s\u1ee9 gi\u1ea3 li\u1ec1n ra v\u1ec1, kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y g\u00ec th\u00eam. Vua h\u1ecfi n\u00ean x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o? T\u0103ng B\u1ed1 gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. B\u1ed1n ng\u00e0y sau <i>(ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, sau ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t b\u1ed1n ng\u00e0y)<\/i>, Qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1edf l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 ch\u01b0a nh\u1eadn t\u1edd chi\u1ebfu, mu\u1ed1n th\u00eam c\u00e2u <i>\"r\u00fat lui binh m\u00e3, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai\"<\/i>. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n n\u00ean n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111\u00e3 nghe l\u1ec7nh ch\u1ecbu t\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho ph\u00e9p t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 l\u00fd do xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p n\u1eefa? C\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp, l\u1ea1i thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u1ea5t \u0111ai qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c phi\u00ean th\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i, l\u00fd ph\u1ea3i c\u1eaft \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1ea1i. D\u00f9ng l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e1p l\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng sao. Vua c\u0169ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\nH\u00f4m \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o tri\u1ec1u, qu\u1ef3 d\u01b0\u1edbi s\u00e2n n\u00f3i: <i>\"T\u1edd chi\u1ebfu nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 c\u00f3 hai ch\u1eef 't\u1ef1 t\u00e2n', ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng, xin th\u00eam v\u00e0o.\"<\/i> Vua l\u1ec7nh Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Ti\u1ebft \u0111\u00e1p r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 r\u00f5, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. S\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00eam, Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1p l\u1ea1i, nh\u01b0ng T\u00f4ng Ti\u1ebft kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u00eam.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh b\u1eaby \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc th\u1eddi Gia H\u1ef1u, Hi Ninh, c\u0169ng \u0111\u1ec1u ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y c\u1ed1i. Nh\u01b0ng n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 \u0111\u00e1nh b\u1eaby \u1edf T\u00e2y S\u01a1n, n\u0103m th\u1ee9 7 li\u1ec1n sai Ti\u00eau Hi ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, n\u0103m th\u1ee9 10 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c ph\u00e2n chia. N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2 l\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1edf T\u00e2y Kinh.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u c\u00e1c l\u1ed9 th\u00e1m b\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc l\u00e0m tr\u01b0\u1eddng s\u0103n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1edf T\u00e2y Kinh, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd sinh s\u1ef1. V\u00ec Ti\u00eau Hi ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, nh\u01b0 v\u00f9ng Ho\u00e0ng Ng\u00f4i S\u01a1n, Gi\u1ea3i T\u1eed B\u00ecnh thu\u1ed9c \u0111\u1ea5t H\u00e0 B\u1eafc v\u1eabn ch\u01b0a xong, t\u1eeb \u0111\u00f3 sinh s\u1ef1 kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng.\"<\/i> Vua c\u0169ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i. V\u00ec v\u1eady tra c\u1ee9u l\u1ea1i c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169, \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh vi\u1ec7c h\u1ecd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do.\r\n\r\n[3] Sau m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y <i>(ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, t\u1ee9c m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu)<\/i>, c\u00f9ng tr\u00ecnh l\u00ean t\u00e1m b\u1ea3n ghi ch\u00e9p l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1ea1i qu\u00e1n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i, so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 theo nh\u01b0 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2ng l\u00ean ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng. L\u1ea1i c\u00f3 Th\u00e1i Kinh t\u00e2u r\u1eb1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1eed hai th\u01b0 l\u1ea1i \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n l\u1eddi: mu\u1ed1n th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat \u00fd r\u00fat lui binh m\u00e3 d\u01b0\u1edbi ch\u1eef <i>\"t\u1ef1 t\u00e2n\"<\/i>, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn. Trong t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed, l\u1ea1i n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 th\u01b0 c\u1ee7a H\u01b0ng T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u00fd t\u1ee9 c\u00f3 v\u1ebb ch\u01b0a thu\u1eadn, v\u00e0 n\u00f3i <i>\"\u0111\u1ea5t qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh\"<\/i>, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh ra tranh ch\u1ea5p.\r\n\r\nTh\u00e1i Kinh \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ea3n th\u00e2n \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 l\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ee1 vi\u1ec7c, khi\u1ebfn h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u00e0y. T\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed ch\u1ec9 n\u00f3i kh\u00e1c v\u1edbi th\u01b0 c\u1ee7a H\u01b0ng T\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 B\u1eafc tri\u1ec1u d\u1ec5 d\u00e0ng bu\u00f4ng l\u1eddi, li\u1ec1n n\u00f3i c\u00f3 tr\u00e1i v\u1edbi ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc, th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 n\u1eb7ng nh\u1eb9? N\u1ebfu n\u00f3i \"<\/i>\u0111\u1ea5t qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u<i>\", th\u00ec H\u01b0ng Ch\u00e2u, Linh Ch\u00e2u, Ng\u00e2n, H\u1ea1, Tuy, H\u1ef1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ai? Nh\u1eefng \u0111\u1ea5t n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng ban cho L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, sao l\u1ea1i l\u00e0 tranh ch\u1ea5p?\"<\/i>\r\n\r\nHai ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, ch\u1ec9 n\u00f3i kh\u00f4ng do th\u01b0 l\u1ea1i, l\u00e0 do thi\u00eam xu kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn. Xem kh\u00ed th\u1ebf l\u1eddi n\u00f3i, \u0111\u00e3 c\u00f3 v\u1ebb khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, b\u00e8n nh\u1eadn t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed <i>(ng\u00e0y h\u00f4m sau l\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i)<\/i>, xin t\u1eeb bi\u1ec7t tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh <i>(ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu)<\/i>.\r\n\r\n[4] Qu\u00e1n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i l\u1ea1i t\u00e2u, s\u1ee9 gi\u1ea3 mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i ch\u1eef <i>\"\u0110\u1ea1i Li\u00eau qu\u1ed1c t\u00edn s\u1edf\"<\/i> th\u00e0nh ch\u1eef <i>\"B\u1eafc tri\u1ec1u\"<\/i>, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u00ec trong ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ef1u, do s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch d\u00e2ng t\u1edd tr\u00e1p t\u1eed xin \u0111\u1ed5i <i>\"\u0110\u1ea1i Li\u00eau\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"B\u1eafc tri\u1ec1u\"<\/i>, \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1ea1i l\u1ec7nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1 ch\u1eef <i>\"Nam tri\u1ec1u\"<\/i>, h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i. Qu\u00e1n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i c\u0169ng kh\u00f3 x\u1eed v\u00ec trong t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed c\u1ee7a B\u1eafc tri\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef <i>\"Nam T\u1ed1ng\"<\/i>; s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch x\u01b0ng h\u00f4 c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u. B\u00e8n th\u00f4i.\r\n\r\n[5] Th\u00e1i Kinh v\u1eeba nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00e0m quan ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3, v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Vua h\u1ecfi: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea5y l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i h\u00f2a v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1?\"<\/i> Th\u00e1i Kinh \u0111\u00e1p: <i>\"H\u1ecd \u1eaft l\u1ea5y vi\u1ec7c k\u1ebft h\u00f4n l\u00e0m l\u00fd do. V\u00ec \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng c\u00f3 th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc r\u1eb1ng: '\u0110\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c k\u1ebft th\u00f4ng gia t\u1eeb x\u01b0a, n\u00ean khoan dung vi\u1ec7c h\u1ecfi t\u1ed9i.'\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng c\u00f3 th\u01b0 nh\u01b0 v\u1eady, h\u1ecd tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Th\u00e1i Kinh \u0111\u00e1p: <i>\"Vua H\u01b0ng T\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng r\u1eb1ng: 'T\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb c\u00e0ng s\u00e2u \u0111\u1eadm, vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.' L\u1ea1i n\u00f3i: 'N\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1eadm tr\u1ec5 trong m\u1ed9t vi\u1ec7c, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho c\u1ea3 hai tri\u1ec1u.' \u0110\u00f3 l\u00e0 h\u1ecd t\u1eebng mu\u1ed1n d\u1eb9p y\u00ean n\u01b0\u1edbc H\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Hay. C\u00f3 th\u1ec3 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i> \u0110\u1ee9c S\u00f9ng v\u00e0 Nghi\u1ec5m \u1edf l\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ng\u00e0y r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ec1.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1ecbch sai s\u1ee9 gi\u1ea3, c\u1eed Th\u00e1i Kinh l\u00e0m quan ti\u1ebfp \u0111\u00e3i, Th\u00e1i Kinh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n <i>\"ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i> S\u00e1ch \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b b\u1ecf \u0111i, nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. Th\u00e1i Kinh v\u00e0 T\u00e0o D\u1ee5 c\u00f3 ri\u00eang b\u1ea3n ng\u1eef l\u1ee5c, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec th\u00eam \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[6] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng t\u1ed9i ph\u1ea1m t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u00e3 x\u00e9t h\u1ecfi, xin kh\u00f4ng k\u1ebft \u00e1n v\u00e0 x\u00e9t l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, n\u1ebfu \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean r\u1ed3i, th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 quan vi\u00ean t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7n Tu\u1ea7n tra H\u1eefu qu\u00e2n x\u00e9t h\u1ecfi vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean T\u00edch, c\u1ef1u Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Lai Vu, ch\u00e2u Duy\u1ec5n, t\u1ed9i tung tin \u0111\u1ed3n nh\u1ea3m, chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed t\u1eed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng k\u1ebft \u00e1n x\u00e9t l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nghi ng\u1edd, m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 sau n\u00e0y c\u00f3 k\u1ebb d\u00f9ng t\u00ecnh c\u1ea3m \u0111\u1ec3 x\u00e9t \u00e1n, nh\u1eb1m tr\u00e1nh s\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t khi d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi x\u00e9t \u00e1n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1eed quan x\u00e9t l\u1ea1i.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean T\u00edch v\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a quan vi\u00ean l\u00e0 ai, c\u1ea7n tra c\u1ee9u chi\u1ebfu ch\u1ec9. Th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 ba, Tr\u1ea7n Qu\u00e1n khuy\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n gi\u1ebft b\u1ecdn Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean Duy\u1ec7t \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng thi\u00ean h\u1ea1. Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean Duy\u1ec7t, xem ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 t\u01b0, ho\u1eb7c l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean T\u00edch, ho\u1eb7c l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00e1c, c\u1ea7n tra c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[7] Tri\u1ec1u th\u1ec9nh \u0111\u1ea1i phu, Qu\u1ea3n c\u00e2u Ng\u1ecdc Long qu\u00e1n C\u1ed1 L\u00e2m m\u1ea5t.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, V\u0169 An qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Khai ph\u1ee7 Nghi \u0111\u1ed3ng Tam ty, V\u0129nh Ninh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng T\u01b0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tr\u1ea5n An, T\u1eadp Kh\u00e1nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong l\u00e0m M\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[9] Tri\u1ec1u t\u00e1n lang, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n Qu\u00e1ch Tri Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m H\u1ed3i t\u1ea1 B\u1eafc tri\u1ec1u Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, V\u0103n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o D\u1ee5 l\u00e0m ph\u00f3. Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Ph\u1ea1m Thang, nh\u01b0ng v\u00ec Thang \u0111ang b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia tri\u1ec1u ch\u00ednh, Ho\u00e0ng L\u00ed n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng[footnote]Ho\u00e0ng L\u00ed n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng 'n\u00f3i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ebfn c\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]: <i>\"E r\u1eb1ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng, h\u01a1n n\u1eefa tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sao l\u1ea1i thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y, l\u1ea1i n\u1eefa Thang t\u1eebng nh\u1eadn r\u01b0\u1ee3u h\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f3 l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3.\"<\/i> B\u1ed1 b\u00e8n t\u00e2u l\u00ean Vua, n\u00ean \u0111\u1ed5i d\u00f9ng Tri Ch\u01b0\u01a1ng. Sau \u0111\u00f3, D\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111i, \u0111\u1ed5i sai \u0110\u00f4ng t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n T\u1ed1ng Th\u00e2m.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 4, Qu\u00fd T\u1ef5. Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 nhu\u1eadn, T\u00e2n T\u1ef5, Tri Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 b\u1ed9 m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.)<\/i>\r\n\r\nTri Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c quan v\u1eeba nh\u1eadn chi\u1ebfu, c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng, Li\u00eau ch\u1ee7 n\u0103m nay t\u1ea5t s\u1ebd ng\u1ed3i \u0111\u00f4ng \u1edf T\u00e2y Kinh, v\u00e0 \u1edf \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng v\u00e2y, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 ch\u1edd nh\u1eadn l\u1ec5. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn gi\u1ea3i v\u00e2y T\u1eed B\u00ecnh, e r\u1eb1ng t\u1ea5t s\u1ebd g\u00e2y chuy\u1ec7n.\r\n\r\nCh\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n nhi\u1ec1u l\u1ea7n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho l\u00e0 v\u1eady, n\u00f3i: <i>\"Sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m h\u1ecd kh\u00f4ng g\u00e2y chuy\u1ec7n, ch\u1ec9 n\u00ean ngh\u0129 c\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i!\"<\/i> Tri ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb3ng t\u00e2u xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 h\u1ecfi Li\u00eau ch\u1ee7 n\u01a1i nh\u1eadn l\u1ec5. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(B\u1ed1 ghi \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, 29 th\u00e1ng 4.)<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"Tri Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, n\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i kh\u00f4ng bi\u1ebft, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd; n\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 nghe ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda quan xin m\u1ec7nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p nh\u1eadn bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu h\u1ecd kh\u00f4ng g\u00e2y th\u00eam chuy\u1ec7n, t\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. N\u00f3i r\u00f5 nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 an \u1ee7i \u00fd ph\u1ea3n tr\u1eafc c\u1ee7a ngo\u1ea1i phi\u00ean, c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\nCh\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0 H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 v\u1eady. B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Ch\u1ea9n, Th\u1ea9m Qu\u00e1t khi \u0111i s\u1ee9, c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ec5, khi b\u1ecb h\u1ecfi nhi\u1ec1u l\u1ea7n, c\u0169ng ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1eddi.\"<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea9m Qu\u00e1t l\u00fac \u1ea5y \u0111i b\u00e0n vi\u1ec7c, kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 l\u1ebd n\u00ean ban m\u1ed9t ch\u1ec9 th\u1ecb.\"<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Tri ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb3ng v\u1eeba mu\u1ed1n t\u00e2u xin, \u0111\u1ee3i th\u1ea5y v\u0103n b\u1ea3n so\u1ea1n xong, s\u1ebd d\u00e2ng l\u00ean xin ch\u1ec9 th\u1ecb. Tranh lu\u1eadn nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng v\u00f4 \u00edch.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y B\u1ed1 ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, 12 th\u00e1ng 5.)<\/i>\r\n\r\nTri Ch\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng \u0111i qua T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, H\u00f9ng ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng Tr\u00e1c ch\u00e2u cho bi\u1ebft Li\u00eau ch\u1ee7 \u0111\u00e3 v\u00e0o n\u00fai m\u00f9a thu, kh\u00f4ng nh\u1eadn t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111i t\u1ea1 \u01a1n[footnote]'h\u1ed3i' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1edbi qua bi\u00ean gi\u1edbi. <i>(L\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1 ghi ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 6, Nh\u00e2m Th\u00ecn.)<\/i> Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu tri\u1ec7u Tri ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 kinh, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn k\u1ef3 h\u1ea1n m\u1edbi \u0111i. <i>(L\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1 ghi ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 7, K\u1ef7 D\u1eadu.)<\/i> L\u1ea1i d\u00f9ng y\u00ean c\u01b0\u01a1ng trang tr\u00ed ch\u00e2u ng\u1ecdc v\u00e0 v\u00e0ng d\u00e1t m\u1ecfng t\u1eb7ng Li\u00eau ch\u1ee7, kh\u00f4ng ni\u00eam phong, \u0111\u00e1p l\u1ec5 b\u1eb1ng \u0111ai ng\u1ecdc v\u00e0 d\u00e2y th\u1eaft l\u01b0ng nh\u1ecf.\r\n\r\n<i>(L\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1 ghi ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 nhu\u1eadn, T\u00e2n T\u1ef5. Kh\u00f4ng r\u00f5 Qu\u00e1ch Tri ch\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111i v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0o th\u00e1ng 10, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 10, K\u1ef7 D\u1eadu, b\u00e3i ch\u1ee9c Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n tu so\u1ea1n, Tri H\u00f2a ch\u00e2u ch\u1ec9 huy, \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y Tri ch\u01b0\u01a1ng v\u1eabn ch\u01b0a v\u1ec1.)<\/i>\r\n\r\nTri Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an, Ti\u00eau \u0110\u1ee9c S\u00f9ng n\u00f3i v\u1edbi Tri Ch\u01b0\u01a1ng: <i>\"Hai n\u01b0\u1edbc Nam B\u1eafc \u0111\u00e3 giao h\u1ea3o l\u00e2u ng\u00e0y, \u0111\u1ea5t \u0111ai nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u00e0 T\u00e2y, tr\u1ea3 l\u1ea1i th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Tri Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1p: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m, quan bi\u00ean gi\u1edbi ch\u1ecdn n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> \u0110\u1ee9c S\u00f9ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"L\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng n\u0103m, n\u00ean gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\nTri Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1p: <i>\"N\u1ebfu n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 cung thu\u1eadn, gi\u1eef l\u1ec5 b\u1ec1 t\u00f4i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 c\u00f3 \u00e2n hu\u1ec7, sao c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc? Nh\u01b0ng nhi\u1ec1u n\u0103m x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ebd ra ph\u1ea3i tr\u1eebng ph\u1ea1t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec B\u1eafc tri\u1ec1u khuy\u00ean h\u00f2a n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng gi\u1eef \u0111\u1ea1i th\u1ec3 m\u00e0 khoan dung. Nay \u0111\u00e3 ng\u1eebng h\u1ecfi t\u1ed9i, l\u1ec7nh d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 h\u1ecfi n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u1eeb \u0111o\u1ea1n Tri ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tri ch\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 12.)<\/i>\r\n\r\n[10] \u0110\u1ec1 c\u1eed khai tu l\u0103ng khi\u1ebfm \u0111\u1eb3ng h\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng ng\u00f4n: <i>\"Huy\u1ec7n Th\u00e2m Tr\u1ea1ch, ch\u00e2u K\u1ef3, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 khai s\u00f4ng, hi\u1ec7n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng H\u00f4 \u0110\u00e0, l\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ea1n \u0111\u1ecdng, e c\u00f3 nguy c\u01a1 g\u00e2y h\u1ecda \u0111\u1ea7m l\u1ea7y. Nay xem x\u00e9t th\u1ea5y ph\u00eda nam ch\u00e2u K\u1ef3 c\u00f3 m\u1ed9t con s\u00f4ng m\u1edbi, t\u1eeb nh\u00e1nh s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Sa thu\u1ed9c qu\u00e2n V\u0129nh Ninh. Mu\u1ed1n t\u1eeb th\u00f4n Thi\u1ebft \u0110\u0103ng Can thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u1edbi qu\u00e2n V\u0129nh Ninh \u0111\u00e0o th\u00eam 19 d\u1eb7m s\u00f4ng, \u0111\u1eb7t c\u1eeda c\u1ed1ng d\u1eabn n\u01b0\u1edbc trong t\u1eeb s\u00f4ng Sa, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u Th\u00e2m, h\u1ee3p v\u00e0o \u0111o\u1ea1n h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng do Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng khai tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 7 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[11] L\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n B\u1ea3o T\u00edn l\u00e0 Tr\u1ecdng Thi\u00ean m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng Khai ph\u1ee7 nghi \u0111\u1ed3ng tam ty, truy phong Hu\u1ec7 qu\u1ed1c c\u00f4ng.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tri qu\u00e2n V\u0169 \u0110\u1ee9c l\u00e0 Cao Tu\u00e2n Hu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00ed h\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang; Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1i phu, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Giang Ho\u00e0i Kinh Chi\u1ebft \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0\u01a1ng Anh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Quy\u1ec1n c\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang <i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 12 b\u00e0n v\u1ec1 Th\u01b0\u01a1ng Anh, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u)<\/i>; Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang, th\u1ee7 Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u1eb7ng Ph\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 5 \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[13] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng lang, Th\u1ee7y b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ph\u00e2n ty Nam Kinh, c\u01b0 tr\u00fa \u1edf ch\u00e2u M\u1ee5c l\u00e0 Ho\u00e0ng \u1ea8n: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i v\u1ed1n l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn b\u00e1o \u0111\u00e1p \u00e2n s\u00e2u, l\u1ea1i theo th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a b\u00e8 \u0111\u1ea3ng gian t\u00e0, ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p \u0111\u1ed9, xu n\u1ecbnh \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c dung th\u00e2n. D\u00f9 \u0111\u00e3 ph\u00e2n nhi\u1ec7m \u1edf kinh \u0111\u00f4 kh\u00e1c, v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 qu\u00e2n B\u00ecnh Giang, an tr\u00ed \u1edf qu\u00e2n Nam An.\"<\/i>\r\n\r\n[14] Ti\u1ec1n tri ch\u00e2u B\u1ea3o, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 ph\u00f3 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00f3 b\u1ecb ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a 3 n\u0103m, v\u00ec kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 t\u00ean A L\u01b0u ra v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc.\r\n\r\n[15] T\u00f4n L\u1ed9 xin ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m, \u0110\u00f4ng L\u00e3nh M\u00e2u; l\u1ec7nh cho ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng Thanh Nam tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[16] Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u xin ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c n\u01a1i L\u1ea1c \u0110\u00e0 H\u1ea1ng, Manh M\u00f4n, B\u1ea1ch B\u00e1o, v\u00e0 xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Chi T\u1ef1 B\u00ecnh. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng L\u1ea1c \u0110\u00e0 H\u1ea1ng v\u00e0 B\u1ea1ch B\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, c\u00f2n Manh M\u00f4n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng, Chi T\u1ef1 B\u00ecnh l\u00e0 n\u01a1i kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00f9ng gi\u00e1p gi\u1edbi qu\u00e2n Thanh Vi\u1ec5n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf, l\u1ec7nh cho xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 7 l\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng Manh M\u00f4n Tam S\u00e1, ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 8 ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i>\r\n\r\n[17] C\u00f9ng ng\u00e0y, chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ea5p thu\u1eadn theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tri Ninh H\u00f3a qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng V\u1ef1c, ban cho ch\u1ee9c cung quan.\r\n\r\nV\u1ef1c t\u00e2u t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh c\u00f3 tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn l\u1edbn v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed. T\u0103ng B\u1ed1 t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng V\u1ef1c ch\u1ec9 l\u00e0 C\u00e1p M\u00f4n Chi H\u1eadu, \u0111i t\u00ecm thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh, sao c\u00f3 th\u1ec3 tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c l\u1edbn n\u00e0y? Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a H\u00ecnh Th\u1ee9 m\u00e0 th\u00f4i!\r\n\r\nVua c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e3i, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"H\u00ecnh Th\u1ee9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n ph\u00fac kh\u00f4ng y\u00ean, th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch. Trong th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, \u00f4ng ta d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecf r\u01a1i kh\u00f4ng d\u00f9ng, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng T\u01b0 M\u00e3 Quang \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 ng\u00e0n n\u0103m m\u1ed9t thu\u1edf. So v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u00f4ng ta b\u00e0n lu\u1eadn trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ng\u00e0y nay ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c bi\u1ec7t.\"<\/i>\r\n\r\nT\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ee9 c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n, nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch ph\u1ea3n ph\u00fac, tham l\u1ee3i nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng. T\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1eddi Thi\u1ec7u Th\u00e1nh, nh\u1edd s\u1ee9c d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta quan s\u00e1t th\u1eddi th\u1ebf, theo phe c\u00e1nh, r\u1ed3i c\u00f4ng k\u00edch Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n kh\u00f4ng ch\u1eeba ch\u1ed7 n\u00e0o, th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean \u0110\u00f4n \u0111\u1eebng l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c g\u00e2y r\u1eafc r\u1ed1i. Nh\u01b0ng khi Th\u1ee9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c g\u00e2y r\u1eafc r\u1ed1i, vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a xong \u0111\u00e3 sinh ra vi\u1ec7c kh\u00e1c, kh\u00f4ng ch\u1ecbu y\u00ean t\u0129nh ch\u00fat n\u00e0o, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a th\u1ea7n v\u1ec1 T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n b\u00e0n lu\u1eadn ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c bi\u1ec7t, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft r\u00f5.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"T\u00ednh c\u00e1ch kh\u00f4ng y\u00ean, ti\u1ec3u nh\u00e2n, ti\u1ec3u nh\u00e2n!\"<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ba t\u1ec9nh v\u00e0 Vi\u1ec7n M\u1eadt c\u00f9ng ti\u1ebfn tr\u00ecnh, l\u1ec7nh cho T\u00f4n L\u1ed9 ti\u1ebfn \u0111\u1eafp Kh\u00e1ch La. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n. Kh\u00e1ch La v\u00e0 Tr\u00e1c La g\u1ea7n v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng M\u1ea1c Xuy\u00ean, mu\u1ed1n b\u1eafc c\u1ea7u qua s\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp m\u1ed9t tr\u1ea1i, \u0110\u00f4n ra s\u1ee9c mu\u1ed1n ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady, Thanh \u0110\u01b0\u1eddng t\u1ea5t s\u1ebd nghi ng\u1edd sinh s\u1ef1, T\u00e2y H\u1ea1 ch\u01b0a xong, l\u1ea1i sinh th\u00eam m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbch.\"<\/i> B\u1ed1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u l\u00ean: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn nay, th\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n Li\u00eau Qu\u1ed1c v\u00e0 Thanh \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng, th\u00ec vi\u1ec7c ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 xong. N\u1ebfu m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf \u0111\u1ed9ng, th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft xoay x\u1edf th\u1ebf n\u00e0o, Thanh \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng, th\u00ec Hi H\u00e0 \u1ee9ng ti\u1ebfp kh\u00f4ng xu\u1ec3, c\u00f2n \u0111\u00e2u th\u1eddi gian lo li\u1ec7u Thanh Nam, L\u00e3nh M\u00e2u \u0111\u1ec3 th\u00f4ng v\u1edbi Kinh Nguy\u00ean? Nay vi\u1ec7c \u0111\u00e3 s\u1eafp th\u00e0nh, \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc n\u1ebfu h\u1ecfng m\u1ea5t.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec th\u00f4i.\"<\/i> R\u1ed3i ti\u1ebfn tr\u00ecnh xong.\r\n\r\n[19] Chi\u1ebfu ban cho Tri\u1ec7u T\u00f9y, nguy\u00ean Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n C\u1ea3nh L\u0103ng, ch\u00e2u Ph\u1ee5c, 30 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 30 h\u1ed9c g\u1ea1o. V\u00ec ch\u00e2u n\u00e0y t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00f9y gi\u1eef m\u1ed9 m\u1eb9 r\u1ea5t hi\u1ebfu th\u1ea3o, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[20] Chi\u1ebfu gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tuy\u00ean Ngh\u0129a lang, T\u00e2n tr\u1eeb Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u K\u1ef3 l\u00e0 L\u1ee3i Tu\u00e2n xu\u1ed1ng l\u00e0m Th\u1eeba Ph\u1ee5ng lang. V\u00ec vi\u1ec7c t\u1ed1 l\u00fd n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang.\r\n\r\n[21] Chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean cho tr\u1ea1i \u0110oan Ch\u00ednh B\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u1eafp \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Ninh Vi\u1ec5n. <i>(Theo s\u1eed ch\u00e9p c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 v\u00e0 ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 4 n\u0103m \u1ea4t M\u00f9i)<\/i>.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u00e2u: <i>\"Quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, d\u00e2n b\u1eafn cung v\u00e0 c\u00e1c binh l\u00ednh Phi\u00ean kh\u00e1c, c\u00f4ng lao ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c trao t\u1eadn tay, n\u1ebfu ch\u1ebft ho\u1eb7c t\u1eed tr\u1eadn, con ch\u00e1u, em ch\u00e1u h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp \u00e2n \u0111i\u1ec3n, nh\u01b0ng l\u1ec7 c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Trong \u0111\u00f3, d\u00e2n b\u1eafn cung ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp theo ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169[footnote]Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b binh 18-19, ch\u1eef 'H\u00e1n' d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Phi\u00ean'.[\/footnote], c\u00f2n d\u00e2n b\u1eafn cung Phi\u00ean v\u00e0 quan l\u1ea1i Phi\u00ean th\u00ec th\u1eeba t\u1eadp theo ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1edbi, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng. Nay mu\u1ed1n r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c \u0111\u00e3 th\u01b0\u1edfng nh\u01b0ng ch\u01b0a trao m\u00e0 ch\u1ebft, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp \u00e2n \u0111i\u1ec3n theo ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 th\u1eeba t\u1eadp c\u0169ng theo \u0111\u00f3. C\u00f2n nh\u1eefng c\u00f4ng lao ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c ch\u01b0a trao, m\u1ed7i l\u1ea7n h\u1ee3p l\u1ec7 th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ban th\u01b0\u1edfng 20 t\u1ea5m l\u1ee5a; trong \u0111\u00f3, c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u01b0u t\u00fa, t\u00f9y th\u1eddi xin ch\u1ec9.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[23] Huy\u1ec7n Phu Di\u00ean t\u00e2u tr\u00ecnh v\u1ec1 th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 d\u1ee5 r\u00f5 r\u00e0ng \u00fd mu\u1ed1n ti\u1ebfp nh\u1eadn. Do \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n B\u1ea3o An tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u00e1c quan vi\u00ean, qu\u00e2n d\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n, v\u00e0 b\u1eaft giao nh\u1eefng th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ea7m \u0111\u1ea7u t\u1eebng g\u00e2y r\u1ed1i g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, m\u1edbi d\u00e1m xin ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Giao cho Hu\u1ec7 Khanh ch\u1ecdn hai vi\u00ean quan v\u0103n v\u00f5, c\u00f9ng v\u1edbi quan t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1i chuy\u00ean tr\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ghi ch\u00e9p t\u1eebng b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n.)<\/i> Sau \u0111\u00f3, Huy\u1ec7n Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, e r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y ch\u01b0a mang bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00f4ng v\u0103n.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, th\u00e1ng 2 ng\u00e0y 11, th\u00e1ng 4 ng\u00e0y 7, th\u00e1ng 5 ng\u00e0y 6, h\u1ee3p tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 T\u00f4n L\u00e3m, sai l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Hi Quan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00e3m d\u00e2ng bi\u1ec3u xin l\u00e0m quan cung, trong bi\u1ec3u c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ea5u hi\u1ec3u l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ea7n, m\u00e0 th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u1ef1 b\u00e0y t\u1ecf, th\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 lay \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 l\u1eafng nghe c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i> L\u1eddi l\u1ebd kh\u00f4ng cung k\u00ednh, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf B\u1ea3o V\u0103n C\u00e1c. Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba An \u0110\u00f4n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t qu\u00e1 nh\u1eb9, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng gi\u00eang, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00e2m Hi l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, sau h\u01a1n 90 ng\u00e0y, L\u00e3m m\u1edbi b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ghi: Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng gi\u00eang, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ec9 gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, sau \u0111\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed c\u00f3 t\u00e2u, b\u00e8n l\u1ec7nh t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, \u0111\u1ee3i L\u00e2m Hi \u0111\u1ebfn m\u1edbi thi h\u00e0nh. Ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t gi\u00e1ng ch\u1ee9c B\u1ea3o Ch\u1ebf, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 hai gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>Trong \u300aM\u1ed9 Ch\u00ed\u300b c\u1ee7a T\u1ea5t Tr\u1ecdng Du, L\u00e3m d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 t\u1ed9i gi\u00e1ng ch\u1ee9c, T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: L\u1eddi t\u1ea1 t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u00e0nh k\u00ednh, n\u00ean tr\u00e1ch ph\u1ea1t. B\u00e8n t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, ph\u1ee5ng t\u1eeb. Gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t, gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 21 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 hai, t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c ph\u1ee5ng t\u1eeb v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 hai, \u0111\u1ec1u v\u00ec l\u1eddi bi\u1ec3u kh\u00f4ng cung k\u00ednh. Tr\u01b0\u1edbc t\u1ea1 t\u1ed9i gi\u00e1ng ch\u1ee9c, sau xin l\u00e0m quan cung, Tr\u1ecdng Du \u0111\u1ec1u nh\u1eafc \u0111\u1ebfn. Nay theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai.)<\/i>\r\n\r\n[25] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf ph\u00eda b\u1eafc An T\u1eafc b\u1ea3o, t\u1ea1i trung l\u1ed9 Uy Nhung v\u00e0 \u0110i\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u00ean B\u1ea1ch L\u1ea1c Chu\u1ef7, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a qu\u00e2n gi\u1eb7c. \u0110\u00e3 ch\u1ec9 huy \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Mi\u00eau L\u00fd c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh th\u1ed1ng l\u0129nh binh m\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng xong, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chu\u1ea9n y, ban t\u00ean l\u00e0 Uy Kh\u01b0\u01a1ng tr\u1ea1i. Hi\u1ec7n \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c tr\u1ea1i \u1edf n\u00fai Na N\u01b0\u01a1ng, Thanh Cao S\u01a1n, L\u00f4 Quan v\u00e0 X\u00edch B\u00ecnh Phong. Ri\u00eang tr\u1ea1i \u0110i\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u00fai Na N\u01b0\u01a1ng, xin x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a Mi\u00eau L\u00fd v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng.\"<\/i> Chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng quan ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc v\u00e0 gi\u1ea3m n\u0103m th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110i\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 nh\u1ea5t ban t\u00ean Uy Kh\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y 13 ban t\u00ean Uy Kh\u01b0\u01a1ng.)<\/i>\r\n\r\n[26] Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 ty l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>\"Th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng, h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. V\u00ec th\u00e0nh n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng l\u1edbn, \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1, v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i T\u00e2y H\u1ea1 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Nay ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea5p \u0111\u1ea5t cho h\u1ecd canh t\u00e1c. C\u00e1c tay cung t\u00ean ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3 c\u0169 trong l\u1ed9 v\u1ed1n s\u1ed1ng r\u1ea3i r\u00e1c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i, t\u00f9y \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng. Nay ngo\u00e0i vi\u1ec7c gi\u1eef nguy\u00ean ng\u01b0\u1eddi c\u0169, xin c\u1ea5p \u0111\u1ea5t cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn sau khi x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean, kh\u00f4ng ph\u00e2n t\u00e1n h\u1ecd n\u1eefa. Xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t T\u1ed5ng l\u0129nh v\u00e0 m\u1ed9t Ph\u00f3 T\u1ed5ng l\u0129nh qu\u00e2n H\u1ed3, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u s\u1ef1 v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3, th\u00f4ng th\u1ea1o bi\u00ean t\u00ecnh, gi\u1ecfi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 3, th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i>\r\n\r\n[27] Chi\u1ebfu cho T\u00f4n L\u1ed9 t\u1ea1m ti\u1ebfn \u0111\u1eafp th\u00e0nh Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m, mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i binh m\u00e3 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac \u0111\u1eafp th\u00e0nh \u0110\u00f4ng L\u00e3nh M\u00e2u v\u00e0 H\u1ed9i Ch\u00e2u, nh\u01b0ng s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, kh\u00f3 l\u00f2ng gi\u1eef qu\u00e2n l\u00e2u d\u00e0i. H\u01a1n n\u1eefa, binh m\u00e3 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng \u0111\u1ec3 tham gia c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n xe c\u1ed9 v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1p kh\u00f4ng k\u1ecbp \u1ee9ng ph\u00f3, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n, n\u00ean l\u1ec7nh cho xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. T\u00f4n L\u1ed9 l\u1ea1i t\u00e2u xin mu\u1ed1n x\u00e2y th\u00e0nh H\u1ed9i Ch\u00e2u, l\u1ea5y \u0110\u1ea3 Th\u1eb1ng Xuy\u00ean l\u00e0m tr\u1ea1i 600 b\u01b0\u1edbc, kh\u00e1c v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, binh m\u00e3 T\u00e2y L\u1ed9 v\u1eeba t\u1eeb Kinh Nguy\u00ean v\u1ec1 sau khi \u0111\u1eafp th\u00e0nh, n\u1ebfu gi\u1eef l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e2u trong m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean nh\u1eafc nh\u1edf h\u1ecfi l\u1ea1i.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5 Gi\u00e1p Th\u00ecn xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. L\u1ea1i ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 5 Gi\u00e1p D\u1ea7n. Bia m\u1ed9 T\u00f4n L\u1ed9 ch\u00e9p: Ban \u0111\u1ea7u, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m t\u01b0\u1edbng Hi H\u00e0, vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 l\u1ee3i h\u1ea1i, T\u00f4n L\u1ed9 bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, \u0111ang \u0111\u1ecbnh k\u1ebf s\u00e1ch th\u00ec nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 h\u00e0ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u00e3i Ch\u1ebf. Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 hai, T\u00f4n L\u1ed9 c\u00e0ng t\u1ef1 ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u, chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Khi Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 x\u00e2y th\u00e0nh T\u00e2y An Ch\u00e2u, chi\u1ebfu cho T\u00f4n L\u1ed9 th\u1ed1ng l\u0129nh v\u1ea1n qu\u00e2n l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 ki\u1ec1m ch\u1ebf. T\u00f4n L\u1ed9 n\u00f3i: <i>\"Thanh Th\u1ea1ch H\u1ea1p kh\u1ed1ng ch\u1ebf con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Ch\u00e2u, nh\u01b0ng qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean, \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi c\u01a1 \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm l\u1ea5y.\"<\/i> B\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn th\u00e0nh H\u1ed9i Ch\u00e2u, sai t\u01b0\u1edbng t\u00e0i \u0111i \u0111\u1eafp th\u00e0nh H\u1ed9i Ch\u00e2u, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ven s\u00f4ng, bao b\u1ecdc T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 th\u00f4ng v\u1edbi Kinh Nguy\u00ean.)<\/i>\r\n\r\n[28] T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1c M\u00f4n Ph\u00f3 S\u1ee9, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri Kinh Ch\u00e2u, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Cung B\u1ecb Kh\u1ed1 Ph\u00f3 S\u1ee9, \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u L\u1ed9 \u0110\u00f4 Gi\u00e1m, Tri B\u1ea3o Ch\u00e2u L\u01b0u Ph\u01b0\u01a1ng ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1c M\u00f4n Th\u00f4ng S\u1ef1 X\u00e1 Nh\u00e2n, Quy\u1ec1n Ph\u00e1t Khi\u1ec3n H\u00f9ng Ch\u00e2u, Th\u00e0nh \u0110\u00f4 Ph\u1ee7, L\u1ee3i Ch\u00e2u L\u1ed9 Ki\u1ec1m H\u1ea1t Di\u00eam Nh\u00e2n V\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Quy\u1ec1n Ph\u00e1t Khi\u1ec3n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u L\u1ed9 Ki\u1ec1m H\u1ea1t, Tri B\u1ea3o Ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u01a1ng Ph\u00f3 l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n mu\u1ed1n cho L\u01b0u H\u00e0 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, T\u0103ng B\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, T\u0103ng B\u1ed1 mu\u1ed1n d\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Kh\u1ea3, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho. V\u00ec th\u1ebf, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb B\u1ea3o Ch\u00e2u th\u0103ng l\u00ean H\u00f9ng Ch\u00e2u, \u0111\u00f3 l\u00e0 theo l\u1ec7 c\u0169.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang Th\u00f4i D\u0169 t\u00e2u: <i>\"Xin x\u1eed nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, ti\u1ebft c\u1ea5p x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111ai h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7, theo lu\u1eadt \u0111\u1ea1o canh ru\u1ed9ng c\u00f4ng; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan, th\u00e0nh tr\u1ea1i quan v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan n\u1ebfu bi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o, s\u1ebd c\u00f9ng ch\u1ecbu t\u1ed9i, n\u1ebfu kh\u00f4ng nghi\u00eam kh\u1eafc gi\u00e1m s\u00e1t, s\u1ebd gi\u1ea3m t\u1ed9i ba b\u1eadc so v\u1edbi ph\u1ea1m nh\u00e2n. Cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, m\u1ed7i m\u1eabu \u0111\u1ea5t th\u01b0\u1edfng ba quan ti\u1ec1n, t\u1ed1i \u0111a n\u0103m m\u01b0\u01a1i quan. N\u1ebfu t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ph\u1ea1m nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u1ebd b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan c\u00f9ng b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[30] Ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh v\u00e0 quan l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u1edf Kinh Nguy\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia x\u00e2y d\u1ef1ng S\u00e1i Th\u1ee7y B\u00ecnh v\u00e0 Thu V\u0129 Xuy\u00ean, c\u00e1c h\u1ed9p b\u1ea1c, tr\u00e0 v\u00e0 thu\u1ed1c. \u0110\u1ee3i khi vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng Nam M\u00e2u H\u1ed9i ho\u00e0n th\u00e0nh, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[31] Chi\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c. <i>(Ng\u1ef1 t\u1eadp ng\u00e0y 27.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, r\u1eddi kh\u1ecfi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ebfn \u1edf ch\u00f9a, gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111i tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ebfn gi\u1edd Ng\u1ecd, Vua m\u1edbi c\u00f3 ch\u1ec9, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p di chuy\u1ec3n. Ng\u00e0y \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd. <i>(Ng\u00e0y 22.)<\/i>\r\n\r\nH\u00f4m sau, <i>(ng\u00e0y 23, \u1ea4t M\u00f9i)<\/i>, Vua b\u1ea3o T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin t\u1eeb ch\u1ee9c r\u1ea5t ki\u00ean quy\u1ebft.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd n\u00e0y t\u1eeb l\u00e2u.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n h\u00f4m nay h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u1ea5y \u0111i?\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1nh \u00fd ki\u00ean quy\u1ebft gi\u1eef l\u1ea1i, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 phong ho\u00e0n v\u0103n t\u1ef1 v\u00e0 tri\u1ec7u h\u1ed3i r\u1ed3i.\"<\/i> S\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3, sai Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c L\u01b0u H\u1eefu \u0110oan \u0111i. H\u00f4m sau, <i>(ng\u00e0y 24, B\u00ednh Th\u00e2n)<\/i>, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0o tri\u1ec1u, kh\u00f4ng t\u1ea5u s\u1ef1, xin t\u1eeb ch\u1ee9c r\u1ed3i r\u1eddi \u0111i, b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed3i \u0111i th\u1eb3ng. Vua l\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n mu\u1ed1n \u0111i r\u1ea5t ki\u00ean quy\u1ebft, t\u1ea1i sao v\u1eady?\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1ef1 n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1eeb l\u00e2u. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00e2n c\u1ea7n, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n sao d\u00e1m kh\u00f4ng \u1edf l\u1ea1i?\"<\/i>\r\n\r\nH\u00f4m sau n\u1eefa, <i>(ng\u00e0y 25, \u0110inh D\u1eadu)<\/i>, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 tri\u1ec1u ri\u00eang v\u00e0 t\u1ea5u s\u1ef1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Vua b\u1ea3o Tam t\u1ec9nh v\u00e0 M\u1eadt vi\u1ec7n r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin t\u1eeb ch\u1ee9c r\u1ea5t ki\u00ean quy\u1ebft, h\u00f4m qua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi T\u00f4 Khu\u00ea, th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f3c l\u00f3c. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1edd t\u1ea5u n\u00f3i r\u1ea5t nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng, Th\u00e1i Bi\u1ec7n, Ho\u00e0ng L\u00fd n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1ef1 n\u00f3i, \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4ng gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00f3i \u0111i l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111i. H\u00f4m qua c\u0169ng c\u00f3 th\u01b0 g\u1eedi cho ch\u00fang th\u1ea7n, nh\u1edd gi\u00fap m\u1ed9t l\u1eddi.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n c\u0169ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 th\u01b0 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1ef1 vi\u1ebft.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady. Th\u01b0 m\u00e0 Tam t\u1ec9nh nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea1i \u00fd c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nKhi \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, T\u0103ng B\u1ed1 g\u1eb7p Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111i.\"<\/i> V\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu ng\u1ed3i \u1edf \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 g\u1eb7p nhau \u1edf ph\u00f2ng \u1ea5m, r\u1ed3i l\u00ean ng\u1ef1a. T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Trong t\u1edd t\u1ea5u c\u00f3 n\u00f3i vi\u1ec7c g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u00fang th\u1ea7n kh\u00f4ng?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3, ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn ch\u1ea5p ch\u00ednh.\"<\/i>\r\n\r\nH\u00f4m \u0111\u00f3, <i>(ng\u00e0y 27, K\u1ef7 H\u1ee3i)<\/i>, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i xin d\u1ef1 tri\u1ec1u ri\u00eang v\u00e0 t\u1ea5u s\u1ef1, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed3i l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c. Vua l\u1ea1i h\u1ecfi Tam t\u1ec9nh v\u00e0 M\u1eadt vi\u1ec7n: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n mu\u1ed1n \u0111i sao l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i t\u00e2u, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1ef1 n\u00f3i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u1ec9 tr\u00edch t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a s\u0129 nh\u00e2n, n\u00ean b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n gh\u00e9t.\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"S\u0129 \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng ch\u1eedi Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1eadm, kh\u00f4ng ti\u1ebfp kh\u00e1ch, kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00e1c, c\u00f2n th\u00ec \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec? Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u00eau, ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e1 nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u thu\u1eadn theo ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd ai, n\u00ean d\u1ea7n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1eeb ch\u1ee9c. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng nh\u1eb9, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Vua im l\u1eb7ng. T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Tam t\u1ec9nh: \"N\u01a1i n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 \u1edf l\u00e2u d\u00e0i[footnote]N\u01a1i n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 \u1edf l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1eef 'c\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'an', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00fd v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u00fang th\u1ea7n \u0111\u1ee3i t\u1ed9i \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u00e2u, c\u0169ng th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea5t an, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ri\u00eang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1eeb ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Cu\u1ed1i n\u0103m \u0111\u1ea7u v\u00e0 ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 9 n\u0103m n\u00e0y, Tr\u00e2u H\u1ea1o n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i>\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, H\u1eefu Ch\u00ednh ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7 L\u00fd Thanh Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, Tri\u1ec1u th\u1ec9nh \u0111\u1ea1i phu, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, Quy\u1ec1n Tri V\u1eadn ch\u00e2u H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Giang Ho\u00e0i Kinh Chi\u1ebft \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec7u <i>(D\u01b0\u1ee3c Ti)<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng ch\u00e2u.\r\n\r\n[33] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 T\u00f4n L\u00e3m, H\u1ed3 T\u00f4ng \u0110\u00e1n b\u1ecb ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, c\u00e1c Gi\u00e1m ty l\u00e0 Tr\u00ecnh Ti\u1ebft, T\u1ec1 Kham, L\u01b0\u01a1ng T\u1eed M\u1ef9, Ph\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng[footnote]C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng'.[\/footnote], T\u1eeb Th\u01b0\u1eddng, \u0110\u00e0m Di\u1ec5m, Tr\u00ecnh Tu\u00e2n Ng\u1ea1n, T\u00f4n B\u00f4n, V\u01b0\u01a1ng T\u00edch b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Do S\u00e1t ph\u1ecfng \u0110\u1ed5ng T\u1ea5t t\u00e2u r\u1eb1ng Tri Li\u00eam ch\u00e2u Di\u00eau Thu\u1ea5n C\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c tham nh\u0169ng, T\u00f4n L\u00e3m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi v\u00ec ti\u1ebfn c\u1eed sai l\u1ea7m.\r\n\r\n[34] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft b\u00e1o tang, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 t\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy ch\u01b0a nghe theo, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 th\u00e0nh tr\u1ea1i m\u1edbi v\u00e0 c\u0169, h\u00ecnh th\u1ebf l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00e1c nhau, c\u00e1c phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c, n\u01a1i tu\u1ea7n tra v\u00e0 quan s\u00e1t c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra v\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp. Nh\u01b0 \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, x\u00e2y d\u1ef1ng Thi\u00ean \u0110\u00f4, Nam M\u00e2u H\u1ed9i, Gi\u1ea3m \u1ed4i xong, c\u1ea7n tu\u1ea7n tra \u0111\u1ebfn ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc H\u1ed3 L\u00f4 Xuy\u00ean v\u00e0 Khinh La L\u00e3ng Kh\u1ea9u; \u1edf l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean c\u1ea7n t\u1eeb H\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0n L\u00e2u, La Chu\u1ef7 \u0111\u1ebfn gi\u1edbi h\u1ea1n T\u00e2y An l\u00e0 tr\u1ea1i Ho\u00e0nh S\u01a1n, t\u1ee9c t\u1eeb Chi T\u1ef1 B\u00ecnh, Thanh C\u01b0\u01a1ng H\u1ea1p \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Thanh Vi\u1ec5n[footnote]Ch\u1eef 'Thanh' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Ch\u00e2u' th\u1eeba, x\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'Thanh Ch\u00e2u Vi\u1ec5n Qu\u00e2n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 19-17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 H\u1ea1 Qu\u1ed1c truy\u1ec7n v\u00e0 quy\u1ec3n 318 s\u00e1ch n\u00e0y, n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 th\u00e1ng 10 ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote] gi\u1edbi h\u1ea1n Chi\u1ebft Kh\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i, B\u1ea3n T\u1ec9nh tr\u1edf v\u1ec1 m\u1ed9t d\u1ea3i; \u1edf l\u1ed9 Hi H\u00e0, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0110\u00f4ng L\u00e3nh M\u00e2u, H\u1ed9i Ch\u00e2u, \u0110\u1ea3 Th\u1eb1ng Xuy\u00ean m\u1ed9t d\u1ea3i th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ea3i Vi Tinh Xuy\u00ean v\u00e0 d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 b\u1ed1 tr\u00ed \u0110\u00f4ng, T\u00e2y Quan B\u1ea3o tr\u1edf v\u1ec1 v\u00e0 ngo\u00e0i Kim Th\u00e0nh Quan: \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n \u0111\u1eb7t phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c v\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n l\u00ednh tu\u1ea7n tra, quan s\u00e1t[footnote]\u0110\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n \u0111\u1eb7t phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c v\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n l\u00ednh tu\u1ea7n tra, quan s\u00e1t... ch\u1ed7 \u0111\u1ebfn, hai ch\u1eef 'y\u1ebfu an' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u1ed9 Phu Di\u00ean, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u0169ng n\u00ean theo \u0111\u00f3 m\u00e0 xem x\u00e9t s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u1ed1t sao chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1i Ho\u00e0nh S\u01a1n v\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea3i ph\u00eda nam s\u00f4ng, nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1ef1 l\u00e2u d\u00e0i thu\u1eadn ti\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1ecdn c\u1eed c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh cao c\u1ea5p, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 c\u00e1c phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c, n\u01a1i tu\u1ea7n tra v\u00e0 t\u00ean \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m quan s\u00e1t, c\u00f9ng kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, v\u1ebd th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[35] Qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1ee9 Th\u00e1i Kinh c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n \u300aHoa Nhung T\u00edn L\u1ee5c\u300b, ghi ch\u00e9p m\u1ecdi vi\u1ec7c t\u1eeb khi thi\u1ebft l\u1eadp quan h\u1ec7 h\u00f2a h\u1ea3o, \u0111\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u00e1ng xem. Tuy nhi\u00ean, s\u00e1ch ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ebfn n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 6, nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c sau \u0111\u00f3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u1ee7y th\u00e1c quan vi\u00ean ti\u1ebfp t\u1ee5c bi\u00ean so\u1ea1n.\"<\/i> Vua nghe theo.","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Tri\u1ebft T\u00f4ng, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau \u0110\u1ee9c S\u00f9ng, L\u00fd Nghi\u1ec5m \u0111\u1ebfn t\u1eeb bi\u1ec7t<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau \u0110\u1ee9c S\u00f9ng, L\u00fd Nghi\u1ec5m \u0111\u1ebfn t\u1eeb bi\u1ec7t. 'Phi\u1ebfm s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00edn s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 232, s\u00e1ch '\u0110\u00e1p Khi\u1ebft \u0110an khuy\u1ebfn h\u00f2a T\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0' s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-2434-1\" href=\"#footnote-2434-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0y ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n, trao th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: &#8220;S\u00e1ch v\u1edf l\u01b0u tr\u1eef trong ph\u1ee7, gi\u1eef g\u00ecn h\u00f2a h\u1ea3o mu\u00f4n \u0111\u1eddi; s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i xe nhanh, truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t l\u00f2ng th\u00e0nh gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc. \u0110\u00e3 c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng ph\u00fac l\u1ed9c, n\u00ean c\u00f9ng gh\u00e9t k\u1ebb hung \u00e1c. Ch\u1ec9 c\u00f3 n\u01b0\u1edbc T\u00e2y H\u1ea1 nh\u1ecf b\u00e9, v\u1ed1n l\u00e0 phi\u00ean tr\u1ea5n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n s\u00e2u, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c an to\u00e0n. D\u00f9 \u1edf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc t\u1eebng k\u1ebft th\u00f4ng gia, nh\u01b0ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u1ea1o b\u1ec1 t\u00f4i. Bao dung l\u00e2u ng\u00e0y, nh\u01b0ng l\u1eafm m\u01b0u m\u1eb9o. T\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m nay, kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef l\u1ec5 th\u1edd Vua, ban cho v\u00e0ng l\u1ee5a kh\u00f4ng ng\u1eebng, phong t\u01b0\u1edbc l\u1ea1i c\u00e0ng ki\u00eau ng\u1ea1o. Gi\u1ebft h\u1ea1i quan d\u00e2n, v\u00e2y \u0111\u00e1nh th\u00e0nh \u1ea5p. X\u00e9t t\u1ed9i \u00e1c, \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i tr\u1eebng tr\u1ecb. T\u1ea1m s\u1eeda sang bi\u00ean ph\u00f2ng, tu ch\u1ec9nh vi\u1ec7c qu\u00e2n, x\u00e2y d\u1ef1ng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn qu\u00e2n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, l\u1ea1i d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i g\u1ea7n, k\u00e9o d\u00e0i hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. T\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y th\u01b0\u01a1ng vong, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea1n ki\u1ec7t, qu\u00e2n tan ch\u1ea1y v\u1ec1. L\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u1ea3o tr\u00e1, \u0111i c\u1ea7u vi\u1ec7n tr\u1ee3, s\u1ef1 gian tr\u00e1 \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng. Nghe qua, h\u1eb3n \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u. Ch\u1eafc h\u1eb3n b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf, n\u00ean ph\u1ea3i khuy\u00ean h\u00f2a. \u0110\u01b0a th\u01b0 hoa m\u1ef9, mang l\u1ec5 v\u1eadt h\u1eadu h\u1ef9, tuy l\u1ec5 nghi t\u1ecf \u00fd t\u1ed1t, nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1eadt kh\u00e1c xa l\u1eddi \u0111\u1ed3n. Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u1ea5m l\u00f2ng cao c\u1ea3, th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00e0nh l\u00f2ng; nh\u01b0ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, ch\u1eb3ng li\u00ean quan g\u00ec.<\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 x\u01b0a kia, H\u01b0ng T\u00f4ng g\u1eedi th\u01b0 cho Nh\u00e2n T\u1ed5, b\u00e0y t\u1ecf \u00fd mu\u1ed1n h\u1ee3p s\u1ee9c d\u1eb9p y\u00ean, c\u00f9ng chia s\u1ebb t\u00ecnh c\u1ea3m ngh\u1ec9 ng\u01a1i v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u00ean ngo\u00e0i. \u0110\u1ebfn m\u1ee9c mu\u1ed1n ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t m\u1ed1ng n\u00e0o. N\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 s\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho c\u1ea3 hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. T\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u01b0u k\u1ebf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p; con ch\u00e1u ti\u1ebfp n\u1ed1i ch\u00ed h\u01b0\u1edbng, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/i><\/p>\n<p><i>Nay xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1eddi l\u1ebd hoa m\u1ef9, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5, li\u1ec1n tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf \u0111\u00e2y. N\u1ebfu nh\u01b0 lu\u00f4n nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lao tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00ean c\u00e0ng th\u00eam c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u00f2ng tin l\u1edbn. C\u00f9ng nhau h\u1eb9n \u01b0\u1edbc gi\u1eef v\u1eefng, truy\u1ec1n l\u1ea1i m\u00e3i m\u00e3i. Hu\u1ed1ng chi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 kia, t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang kh\u1ed1n c\u00f9ng, kh\u1ea9n c\u1ea7u xin m\u1ea1ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u00f5 c\u1eeda bi\u00ean quan.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e3 r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, xem x\u00e9t k\u1ef9 t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1eadt gi\u1ea3. N\u1ebfu nh\u01b0 ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, \u00e2m m\u01b0u gian tr\u00e1, t\u1ea1m th\u1eddi t\u1ecf ra nhu nh\u01b0\u1ee3c, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u00fd \u0111\u1ed3 r\u00ecnh m\u00f2, th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh tr\u1eebng ph\u1ea1t, kh\u00f3 m\u00e0 khoan dung. N\u1ebfu nh\u01b0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1eadt, h\u1ed1i h\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 t\u1ed9i l\u1ed7i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00e1ng tin, nghe theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng tr\u00e1i, th\u00ec n\u00ean t\u1eeb t\u1eeb c\u00e2n nh\u1eafc \u0111i\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p, m\u1edf ra con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi. Mong r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t, s\u1ebd hi\u1ec3u r\u00f5 l\u00f2ng th\u00e0nh. \u0110ang l\u00fac thanh b\u00ecnh, mong gi\u1eef g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe. S\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1t r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1t r\u1eb1ng, tr\u00ean d\u1eabn \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29, ch\u1eef 'h\u1ed3i' d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'B\u1ea1ch'.\" id=\"return-footnote-2434-2\" href=\"#footnote-2434-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>:<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;H\u1ea1 qu\u1ed1c t\u1eeb th\u1eddi L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1 sau, d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecd, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea5t qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. T\u1eeb n\u0103m Nguy\u00ean Phong \u0111\u1ebfn nay, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1eed binh x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, gi\u1eefa ch\u1eebng c\u0169ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, ban s\u00e1ch phong, cho ph\u00e9p tri\u1ec1u c\u1ed1ng, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c h\u00e0ng n\u0103m ban t\u1eb7ng v\u00e0ng l\u1ee5a, l\u1ea1i c\u1eed quan \u0111\u1ebfn ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi. Nh\u01b0ng ch\u00fang gian tr\u00e1 ph\u1ea3n ph\u00fac, tr\u01b0\u1edbc sau \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng g\u00e2y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i<a class=\"footnote\" title=\"tr\u01b0\u1edbc sau \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng g\u00e2y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i 'sau', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'lai'.\" id=\"return-footnote-2434-3\" href=\"#footnote-2434-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1eb9 con c\u00f9ng \u0111i, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc xu\u1ea5t binh, c\u00f4ng ph\u00e1 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, th\u00e0nh tr\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i l\u1ea1i \u1edf Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, qu\u00e2n c\u00f4ng th\u00e0nh b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, th\u1ebf c\u00f9ng l\u1ef1c ki\u1ec7t m\u1edbi ch\u1ecbu r\u00fat v\u1ec1. So v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ed9i l\u1ed7i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng n\u1eb7ng, n\u00ean c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ph\u00f2ng ng\u1ef1, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1ee7a gi\u1eb7c, tu b\u1ed5 th\u00e0nh tr\u1ea1i, ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 xung k\u00edch c\u1ee7a ch\u00fang. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1ef1 bi\u1ebft t\u1ed9i \u00e1c n\u1eb7ng n\u1ec1, l\u1ea1i c\u00f2n t\u1ea1o ra l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"l\u1ea1i c\u00f2n t\u1ea1o ra l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 't\u1ea1o', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ea5u'.\" id=\"return-footnote-2434-4\" href=\"#footnote-2434-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, che \u0111\u1eady l\u1ed7i l\u1ea7m, c\u1ea7u c\u1ee9u B\u1eafc tri\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec hai tri\u1ec1u Nam B\u1eafc \u0111\u00e3 h\u00f2a h\u1ea3o tr\u0103m n\u0103m, t\u00ecnh ngh\u0129a r\u1ea5t s\u00e2u, nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0. H\u1ea1 qu\u1ed1c ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, t\u1ed9i \u00e1c nh\u01b0 v\u1eady, B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i c\u00f9ng ph\u1eabn n\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i c\u00f9ng ph\u1eabn n\u1ed9 '\u0111\u00e1ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2434-5\" href=\"#footnote-2434-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 t\u01b0, (th\u00e1ng 7 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 t\u01b0, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Gia Lu\u1eadt Nguy\u00ean Ho\u00e0nh \u0111\u1ebfn b\u00e1o vi\u1ec7c T\u00e2y chinh. Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u01b0 n\u00e0y, c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi \u0111o\u1ea1n n\u00e0y.) H\u01b0ng T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf g\u1eedi th\u01b0 cho Nh\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1eb1ng: &#8220;K\u1ebb ngu xu\u1ea9n Nguy\u00ean H\u1ea1o, s\u1edbm ph\u1ee5 b\u1ea1c qu\u00fd tri\u1ec1u. Li\u00ean ti\u1ebfp sai L\u00e2m Nha mang chi\u1ebfu h\u1ecfi t\u1ed9i, v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ecf \u0111i ba hai tr\u0103m h\u1ed9, nay \u0111\u1ecbnh cu\u1ed1i thu th\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n s\u0129, th\u1eb3ng ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ea5t gi\u1eb7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;S\u1ee3 r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc ti\u1ebfn s\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"s\u1ee3 r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc ti\u1ebfn s\u00e2u 'B\u1eafc' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eed', theo s\u00e1ch T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp v\u00e0 T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2434-6\" href=\"#footnote-2434-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i ph\u1ee5 thu\u1ed9c qu\u00fd tri\u1ec1u, ho\u1eb7c l\u1ea1i xin x\u01b0ng th\u1ea7n, ho\u1eb7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 tri\u1ec1u c\u1ed1ng, mong ng\u00e0i s\u00e1ng su\u1ed1t, \u0111\u1eebng cho ph\u00e9p.&#8221; L\u1ea1i th\u01b0 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 n\u0103m vi\u1ebft: (th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 n\u0103m, Gia Lu\u1eadt T\u00f4ng M\u1ee5c \u0111\u1ebfn b\u00e1o vi\u1ec7c T\u00e2y chinh tr\u1edf v\u1ec1. Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p th\u01b0 n\u00e0y, trong s\u00e1ch th\u1ec7 th\u01b0 c\u1ee7a hai tri\u1ec1u c\u00f3, c\u1ea7n xem x\u00e9t.) &#8220;Nguy\u00ean H\u1ea1o \u0111\u1ec3 cho b\u00e8 \u0111\u1ea3ng hung \u00e1c c\u1ee7a h\u1eafn qu\u1ea5y nhi\u1ec5u n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng th\u00e2n thi\u1ebft, thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb s\u00e2u s\u1eafc, vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Phi\u00ean thu\u1ed9c l\u00e0m lo\u1ea1n th\u01b0\u1eddng, d\u00e1m c\u1ed1ng n\u1ea1p kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn; n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng h\u1ee3p l\u1ef1c, c\u1ed1 g\u1eafng d\u1eb9p y\u00ean \u0111\u1ec3 m\u00e3i m\u00e3i y\u00ean \u1ed5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; L\u1ea1i n\u1eefa, n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t (1049) b\u00e1o tin t\u00e1i chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y r\u1eb1ng: (Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i th\u00e1ng 3 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, Ti\u00eau Duy T\u00edn \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u01b0 n\u00e0y.) &#8220;Nguy\u00ean H\u1ea1o r\u00ecnh r\u1eadp vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn bi\u00ean ph\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n ti\u00eau di\u1ec7t k\u1ebb \u00e1c l\u1edbn, nh\u01b0ng n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 b\u00e1o tin g\u1ea5p, Nguy\u00ean H\u1ea1o \u0111\u00e3 ch\u1ebft. Con n\u1ed1i d\u00f5i ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, k\u1ebb gian th\u1ea7n v\u1eabn c\u00f2n mang l\u00f2ng ph\u1ea3n b\u1ed9i. Ngh\u0129 r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec d\u00e2n ch\u1ea1y lo\u1ea1n m\u00e0 ph\u1ea3i th\u00e2n chinh; ai ng\u1edd k\u1ebb hung \u00e1c ngoan c\u1ed1, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u1eadm tr\u1ec5 trong m\u1ed9t l\u1ea7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho c\u1ea3 hai tri\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; \u0110\u1ebfn n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai (1050) b\u00e1o tin v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, th\u00ec n\u00f3i: &#8220;T\u1eeb \u0111\u1ea7u m\u00f9a thu, th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn bi\u00ean c\u1ea3nh, ti\u00ean phong chi\u1ebfn thuy\u1ec1n, th\u1eb3ng v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng H\u1ed3ng. L\u1eadp c\u1ea7u phao, x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y<a class=\"footnote\" title=\"'k\u1ecbp th\u00e0nh th\u00fa l\u0169y' ch\u1eef 'k\u1ecbp' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ea1c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2434-7\" href=\"#footnote-2434-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, s\u00e1u qu\u00e2n t\u00edch tr\u1eef s\u1ee9c m\u1ea1nh, ti\u1ebfn qu\u00e2n ng\u00e0n d\u1eb7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh, th\u1eb3ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn hang \u1ed5 k\u1ebb th\u00f9, c\u1ee7a c\u1ea3i v\u1eadt ch\u1ea5t, v\u0169 kh\u00ed, \u1ea5n t\u00edn, l\u1ec1u tr\u1ea1i, kho t\u00e0ng, l\u1ea1c \u0111\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c th\u1ee9 kh\u00e1c, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y g\u1ea7n h\u1ebft, n\u1ecdc \u0111\u1ed9c b\u1ecb \u0111\u00e8 n\u00e9n, gi\u1ed1ng lo\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f2n s\u00f3t. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 ch\u1ea1y tr\u1ed1n t\u00e0n qu\u00e2n, m\u00e0 l\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n.&#8221; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0nh qu\u00e2n, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n nguy hi\u1ec3m, d\u00f9 h\u1ed1i h\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng k\u1ecbp, kh\u00f4ng di\u1ec7t vong th\u00ec c\u00f2n \u0111\u1ee3i g\u00ec? Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed1i quan h\u1ec7 \u0111\u1ed3ng h\u01b0\u1edfng, r\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh c\u1ea3m ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u00ean ngo\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>Suy ngh\u0129 s\u00e2u xa, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf H\u01b0ng T\u00f4ng c\u1ee7a B\u1eafc tri\u1ec1u ch\u00e2n th\u00e0nh khuy\u00ean h\u00f2a, t\u00ecnh ngh\u0129a \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7, khi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 c\u00f3 t\u1ed9i, th\u00ec mu\u1ed1n c\u00f9ng nhau \u0111\u00e1nh d\u1eb9p; khi th\u1eafng l\u1ee3i chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, th\u00ec g\u1eedi th\u01b0 ch\u00fac m\u1eebng, lo ng\u1ea1i h\u1ecd x\u01b0ng th\u1ea7n n\u1ed9p c\u1ed1ng, th\u00ec mu\u1ed1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ea5p nh\u1eadn. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, hai tri\u1ec1u vui v\u1ebb h\u00f2a h\u1ee3p l\u00e2u n\u0103m, t\u00ecnh ngh\u0129a ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u s\u1eafc, trong l\u00f2ng t\u01b0\u01a1ng giao, n\u00ean c\u00e0ng th\u00eam h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay v\u00ec ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 c\u00f9ng kh\u1ed1n, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u00e1o, v\u1eeba g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e0n b\u1ea1c, l\u1ea1i sai s\u1ee9 khuy\u00ean h\u00f2a, e r\u1eb1ng \u00fd trong th\u01b0 c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf H\u01b0ng T\u00f4ng ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t. Hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng th\u00e0nh tr\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng g\u1ea7n v\u1edbi bi\u00ean gi\u1edbi B\u1eafc tri\u1ec1u, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1 c\u1ee7a hai tri\u1ec1u. Ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i B\u1eafc tri\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1eebng ki\u1ec3m tra l\u1ea1i th\u01b0 t\u1eeb v\u00e0 l\u1eddi th\u1ec1 ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng t\u1eadn b\u00e1o c\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean, v\u00e2ng theo ch\u1ec9 d\u1ee5: &#8220;X\u00e9t th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 nhi\u1ec1u n\u0103m qua \u0111\u00e3 x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, g\u00e2y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i tr\u1eebng tr\u1ecb. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1, kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc gi\u1eefa hai tri\u1ec1u v\u00e0 m\u1ed1i h\u00f2a h\u1ea3o l\u00e2u d\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec th\u1ebf l\u1ef1c suy y\u1ebfu, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda quan xin \u0111\u01b0\u1ee3c tha m\u1ea1ng, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ed1c m\u1eabu \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, gian th\u1ea7n \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, mu\u1ed1n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tang v\u00e0 t\u1ea1 t\u1ed9i. V\u00ec n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1ec5 th\u1ea7n ph\u1ee5c, ch\u01b0a n\u00ean m\u1edf l\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"ch\u01b0a n\u00ean m\u1edf l\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u1eadn, ch\u1eef '\u0111\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1eddng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-2434-8\" href=\"#footnote-2434-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, nay v\u00ec B\u1eafc tri\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi h\u1ecd.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i v\u00ec ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng v\u1eeba c\u1ed1ng n\u1ea1p v\u1eeba x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, e r\u1eb1ng khi h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng ki\u1ec7t l\u1ef1c, t\u1ea1m th\u1eddi t\u1ecf ra cung k\u00ednh thu\u1eadn ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u1ecbu s\u1ef1 ph\u00f2ng b\u1ecb c\u1ee7a ta. Quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9<a class=\"footnote\" title=\"Quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, trong s\u00e1ch 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' v\u00e0 'T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1eadu' tr\u01b0\u1edbc ch\u1eef 'bi\u00ean'\" id=\"return-footnote-2434-9\" href=\"#footnote-2434-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, nh\u1eadn r\u00f5 th\u1ef1c h\u01b0, n\u1ebfu h\u1ecd v\u1eabn c\u00f2n gian tr\u00e1 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, trong l\u00f2ng ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y m\u01b0u \u0111\u1ed3 x\u1ea5u xa, \u0111\u1ee3i khi h\u1ed3i ph\u1ee5c ch\u00fat \u00edt l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u00e2y h\u1ecda, th\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ed1ng c\u1ef1 v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00e0nh tr\u1eebng ph\u1ea1t. N\u1ebfu h\u1ecd th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00e0nh kh\u1ea9n, ch\u1ecbu t\u1ed9i nghe l\u1ec7nh, th\u00ec c\u0169ng n\u00ean c\u00e2n nh\u1eafc \u1ee9ng ph\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0a t\u1edd gi\u1ea5y tr\u1eafng vi\u1ebft r\u1eb1ng &#8216;ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u1ed1i l\u1ed7i xin t\u1ed9i, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi&#8217;, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3. H\u01a1n n\u1eefa, ch\u01b0a th\u1ea5y tr\u1ea3 l\u1eddi t\u00e1m ch\u1eef &#8216;ng\u1eebng r\u00fat qu\u00e2n, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai&#8217;, trao \u0111\u1ed5i qua l\u1ea1i l\u00e2u m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho hai ph\u1ee7 s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i tr\u00ecnh l\u00ean. <i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 l\u1ee5c\u300b ghi \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i> B\u00e8n s\u1eeda l\u1ea1i nh\u01b0 sau: <i>&#8220;N\u01b0\u1edbc H\u1ea1 t\u1ed9i \u00e1c s\u00e2u n\u1eb7ng, d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 xin t\u1ed9i, v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 m\u1edf l\u00f2ng thu nh\u1eadn. V\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 khuy\u00ean h\u00f2a, n\u00ean l\u1ec7nh cho quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi h\u1ecd, n\u1ebfu th\u1eadt l\u00f2ng ch\u1ecbu t\u1ed9i nghe l\u1ec7nh, s\u1ebd xem x\u00e9t cho ph\u00e9p t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi.&#8221;<\/i> Vua khen l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01b0\u1edbc H\u1ea1 g\u00e2y t\u1ed9i \u00e1c ch\u01b0a d\u1ee9t, s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc d\u00f9 \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a, c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. N\u1ebfu h\u1ecd ch\u1ecbu t\u1ed9i nghe l\u1ec7nh, d\u00f9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a, c\u0169ng t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00ean ch\u1ea5p nh\u1eadn.&#8221;<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1eafng ch\u1eedi nhau, ch\u1ee9 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> B\u00e8n theo nh\u01b0 B\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Khi t\u00e2u l\u1ea1i, \u0111em h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn tr\u00ecnh l\u00ean Vua, Vua c\u0169ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1edf l\u1ea1i t\u00e2u: <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y ghi trong ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i> S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda l\u1ea1i t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, xin th\u00eam b\u1ed1n ch\u1eef <i>&#8220;\u0110\u1eb7c \u0111\u00ecnh chinh th\u1ea3o&#8221;<\/i>. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i Bi\u1ec7n \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i mu\u1ed1n th\u00eam b\u1ed1n ch\u1eef &#8216;\u0110\u1eb7c mi\u1ec5n th\u1ea3o ph\u1ea1t&#8217;, \u00fd ngh\u0129a gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0ng e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Th\u00e1i Kinh, l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00eam ho\u1eb7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i ng\u00f4n t\u1eeb. Th\u00e1i Kinh l\u1ea1i xin b\u1ecf c\u00e2u <i>&#8220;nghe theo l\u1eddi l\u1ebd thi\u00ean v\u1ecb ph\u1ea3n ph\u00fac&#8221;<\/i>, v\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y tr\u00e1ch c\u1ee9 ch\u1ee7 c\u1ee7a h\u1ecd, e r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f3 l\u00f2ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n \u0111\u1ed3ng \u00fd s\u1eeda l\u1ea1i th\u00e0nh: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u00e1o b\u00e1o, \u0111\u00e3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e0n b\u1ea1c, l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a.&#8221;<\/i> H\u00f4m \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0 Th\u00e1i Bi\u1ec7n kh\u00f4ng v\u00e0o tri\u1ec1u, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y ghi trong ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>B\u1ed1n ng\u00e0y sau, <i>(sau ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o b\u1ed1n ng\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd.)<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng n\u00ean th\u00eam \u00fd &#8216;B\u1eafc tri\u1ec1u khuy\u00ean h\u00f2a&#8217;, \u0111\u1ee3i l\u1ea5y l\u1ea1i, theo nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1ea3o tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 trao cho h\u1ecd.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u im l\u1eb7ng. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1: <i>&#8220;\u00d4ng m\u1ed7i vi\u1ec7c h\u00e3y n\u00f3i cho r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1eeb khi b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn nay, l\u1eddi n\u00f3i ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ng\u1ed3i m\u1ed9t ch\u1ed7 m\u00e0 n\u00f3i ba b\u1ed1n ki\u1ec3u. \u00d4ng v\u1eeba n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, theo \u00fd t\u00f4i, h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u0103ng kh\u0103ng n\u00f3i &#8216;kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi t\u00e1m ch\u1eef th\u00ec kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn&#8217;, h\u01a1n n\u1eefa l\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i v\u00f4 l\u1ec5 nh\u1ea5t l\u00e0: &#8216;N\u1ebfu ch\u1ecbu r\u00fat qu\u00e2n, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai, th\u00ec c\u1ea7n m\u1ed9t t\u1edd v\u0103n b\u1ea3n tr\u1eafng; n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecbu, c\u0169ng c\u1ea7n m\u1ed9t t\u1edd v\u0103n b\u1ea3n tr\u1eafng, m\u1edbi d\u00e1m nh\u1eadn.&#8217; \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u1ef1c k\u1ef3 v\u00f4 l\u1ec5. N\u00ean tr\u1ea3 l\u1eddi h\u1ecd r\u1eb1ng: &#8216;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u1ea1i kh\u00f4ng g\u00e2y t\u1ed9i l\u1ed7i, th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do xu\u1ea5t binh th\u1ea3o ph\u1ea1t. Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1 n\u01a1i xung y\u1ebfu, h\u01a1n n\u1eefa \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u, quy\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1ea1i.&#8217; Tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady, xem h\u1ecd s\u1ebd l\u00e0m sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y ph\u1ea3i n\u00f3i cho r\u00f5, ch\u1ec9 e r\u1eb1ng sau n\u00e0y kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady, h\u1ecd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i. C\u00e1c \u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec cao h\u01a1n, ho\u1eb7c l\u1ea1i sinh ra \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i l\u1eddi n\u00e0y.&#8221;<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady t\u1ed1t<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u01b0 v\u1eady t\u1ed1t 'v\u1eady' nguy\u00ean l\u00e0 'tha', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-2434-10\" href=\"#footnote-2434-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, l\u1eddi n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i n\u1eefa.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00d4ng v\u1eeba n\u00f3i, v\u00ec t\u00f4i mu\u1ed1n th\u00eam \u00fd khuy\u00ean h\u00f2a, khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn t\u1edd tr\u00e1p. Nay \u00f4ng b\u00e0n lu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady, \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4i nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft l\u00ean tr\u00ean, xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1eeb tr\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn t\u1edd tr\u00e1p, kh\u00f4ng c\u1ea7n lo, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i th\u00eam v\u00e0i th\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng sao.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1nh \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 quy\u1ebft, b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng h\u00e0nh. Th\u00e1i Kinh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb khi l\u00e0m qu\u00e1n b\u1ea1n, giao t\u1edd tr\u00e1p, \u0111\u1ecbch ch\u01b0a t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u01b0a xong, ngh\u0129a kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. \u0110\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9, l\u1ec7nh ki\u00ean tr\u00ec ngh\u1ecb quy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e0n. H\u01a1n n\u1eefa th\u00e1nh \u00fd nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 b\u00e8n \u0111em h\u1ebft l\u1eddi c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u00e2u l\u00ean Vua. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng kh\u00f3.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n cho r\u1eb1ng th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00ean th\u00eam \u00fd khuy\u00ean h\u00f2a, khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng nh\u1eadn.&#8221;<\/i> Th\u00e1i Bi\u1ec7n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 do m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;R\u1ea5t t\u1ed1t. Nh\u01b0ng h\u00e3y \u0111\u1ee3i n\u1eeda th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y n\u1ebfu ch\u01b0a nh\u1eadn, th\u00ec ra l\u1ec7nh nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i: <i>&#8220;Theo th\u00e1nh \u00fd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i th\u00eam v\u00e0i th\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng sao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Th\u00e1ng \u1ea5y, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 4)<\/i>, Qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 hai l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ti\u1ec7c nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ch\u01b0a xong, kh\u00f4ng d\u00e1m u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u nghe nh\u1ea1c. Nh\u01b0 t\u1edd chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 c\u00f3 hai ch\u1eef &#8216;t\u1ef1 t\u00e2n&#8217;, c\u00f2n t\u00e1m ch\u1eef m\u00e0 B\u1eafc tri\u1ec1u n\u00f3i, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, d\u00f9 c\u00f3 ch\u1ebft \u0111\u00f3i c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn t\u1edd chi\u1ebfu n\u00e0y.&#8221;<\/i> Th\u00e1i Kinh l\u1ea1i nghi ng\u1edd s\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu v\u00e0o tri\u1ec1u. Sau \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00fang h\u1eb9n, Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;E r\u1eb1ng khi y\u1ebft ki\u1ebfn s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ed1, h\u00e3y l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n M\u1eadt \u0111\u1eebng lui.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi y\u1ebft ki\u1ebfn xong, s\u1ee9 gi\u1ea3 li\u1ec1n ra v\u1ec1, kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y g\u00ec th\u00eam. Vua h\u1ecfi n\u00ean x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o? T\u0103ng B\u1ed1 gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. B\u1ed1n ng\u00e0y sau <i>(ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, sau ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t b\u1ed1n ng\u00e0y)<\/i>, Qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1edf l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 ch\u01b0a nh\u1eadn t\u1edd chi\u1ebfu, mu\u1ed1n th\u00eam c\u00e2u <i>&#8220;r\u00fat lui binh m\u00e3, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai&#8221;<\/i>. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n n\u00ean n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111\u00e3 nghe l\u1ec7nh ch\u1ecbu t\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho ph\u00e9p t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 l\u00fd do xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p n\u1eefa? C\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp, l\u1ea1i thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u1ea5t \u0111ai qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c phi\u00ean th\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i, l\u00fd ph\u1ea3i c\u1eaft \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1ea1i. D\u00f9ng l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e1p l\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng sao. Vua c\u0169ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o tri\u1ec1u, qu\u1ef3 d\u01b0\u1edbi s\u00e2n n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1edd chi\u1ebfu nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 c\u00f3 hai ch\u1eef &#8216;t\u1ef1 t\u00e2n&#8217;, ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng, xin th\u00eam v\u00e0o.&#8221;<\/i> Vua l\u1ec7nh Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Ti\u1ebft \u0111\u00e1p r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 r\u00f5, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. S\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00eam, Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1p l\u1ea1i, nh\u01b0ng T\u00f4ng Ti\u1ebft kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u00eam.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh b\u1eaby \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc th\u1eddi Gia H\u1ef1u, Hi Ninh, c\u0169ng \u0111\u1ec1u ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y c\u1ed1i. Nh\u01b0ng n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 \u0111\u00e1nh b\u1eaby \u1edf T\u00e2y S\u01a1n, n\u0103m th\u1ee9 7 li\u1ec1n sai Ti\u00eau Hi ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, n\u0103m th\u1ee9 10 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c ph\u00e2n chia. N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2 l\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1edf T\u00e2y Kinh.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u c\u00e1c l\u1ed9 th\u00e1m b\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc l\u00e0m tr\u01b0\u1eddng s\u0103n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1edf T\u00e2y Kinh, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd sinh s\u1ef1. V\u00ec Ti\u00eau Hi ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, nh\u01b0 v\u00f9ng Ho\u00e0ng Ng\u00f4i S\u01a1n, Gi\u1ea3i T\u1eed B\u00ecnh thu\u1ed9c \u0111\u1ea5t H\u00e0 B\u1eafc v\u1eabn ch\u01b0a xong, t\u1eeb \u0111\u00f3 sinh s\u1ef1 kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> Vua c\u0169ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i. V\u00ec v\u1eady tra c\u1ee9u l\u1ea1i c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169, \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh vi\u1ec7c h\u1ecd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do.<\/p>\n<p>[3] Sau m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y <i>(ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, t\u1ee9c m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu)<\/i>, c\u00f9ng tr\u00ecnh l\u00ean t\u00e1m b\u1ea3n ghi ch\u00e9p l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1ea1i qu\u00e1n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i, so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 theo nh\u01b0 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2ng l\u00ean ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng. L\u1ea1i c\u00f3 Th\u00e1i Kinh t\u00e2u r\u1eb1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1eed hai th\u01b0 l\u1ea1i \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n l\u1eddi: mu\u1ed1n th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat \u00fd r\u00fat lui binh m\u00e3 d\u01b0\u1edbi ch\u1eef <i>&#8220;t\u1ef1 t\u00e2n&#8221;<\/i>, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn. Trong t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed, l\u1ea1i n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 th\u01b0 c\u1ee7a H\u01b0ng T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u00fd t\u1ee9 c\u00f3 v\u1ebb ch\u01b0a thu\u1eadn, v\u00e0 n\u00f3i <i>&#8220;\u0111\u1ea5t qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh&#8221;<\/i>, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh ra tranh ch\u1ea5p.<\/p>\n<p>Th\u00e1i Kinh \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ea3n th\u00e2n \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 l\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ee1 vi\u1ec7c, khi\u1ebfn h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u00e0y. T\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed ch\u1ec9 n\u00f3i kh\u00e1c v\u1edbi th\u01b0 c\u1ee7a H\u01b0ng T\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 B\u1eafc tri\u1ec1u d\u1ec5 d\u00e0ng bu\u00f4ng l\u1eddi, li\u1ec1n n\u00f3i c\u00f3 tr\u00e1i v\u1edbi ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc, th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 n\u1eb7ng nh\u1eb9? N\u1ebfu n\u00f3i &#8220;<\/i>\u0111\u1ea5t qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u<i>&#8220;, th\u00ec H\u01b0ng Ch\u00e2u, Linh Ch\u00e2u, Ng\u00e2n, H\u1ea1, Tuy, H\u1ef1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ai? Nh\u1eefng \u0111\u1ea5t n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng ban cho L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, sao l\u1ea1i l\u00e0 tranh ch\u1ea5p?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Hai ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, ch\u1ec9 n\u00f3i kh\u00f4ng do th\u01b0 l\u1ea1i, l\u00e0 do thi\u00eam xu kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn. Xem kh\u00ed th\u1ebf l\u1eddi n\u00f3i, \u0111\u00e3 c\u00f3 v\u1ebb khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, b\u00e8n nh\u1eadn t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed <i>(ng\u00e0y h\u00f4m sau l\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i)<\/i>, xin t\u1eeb bi\u1ec7t tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh <i>(ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu)<\/i>.<\/p>\n<p>[4] Qu\u00e1n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i l\u1ea1i t\u00e2u, s\u1ee9 gi\u1ea3 mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i ch\u1eef <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Li\u00eau qu\u1ed1c t\u00edn s\u1edf&#8221;<\/i> th\u00e0nh ch\u1eef <i>&#8220;B\u1eafc tri\u1ec1u&#8221;<\/i>, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u00ec trong ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ef1u, do s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch d\u00e2ng t\u1edd tr\u00e1p t\u1eed xin \u0111\u1ed5i <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Li\u00eau&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;B\u1eafc tri\u1ec1u&#8221;<\/i>, \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1ea1i l\u1ec7nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1 ch\u1eef <i>&#8220;Nam tri\u1ec1u&#8221;<\/i>, h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i. Qu\u00e1n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i c\u0169ng kh\u00f3 x\u1eed v\u00ec trong t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p t\u1eed c\u1ee7a B\u1eafc tri\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef <i>&#8220;Nam T\u1ed1ng&#8221;<\/i>; s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch x\u01b0ng h\u00f4 c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u. B\u00e8n th\u00f4i.<\/p>\n<p>[5] Th\u00e1i Kinh v\u1eeba nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00e0m quan ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3, v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea5y l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i h\u00f2a v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1?&#8221;<\/i> Th\u00e1i Kinh \u0111\u00e1p: <i>&#8220;H\u1ecd \u1eaft l\u1ea5y vi\u1ec7c k\u1ebft h\u00f4n l\u00e0m l\u00fd do. V\u00ec \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng c\u00f3 th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc r\u1eb1ng: &#8216;\u0110\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c k\u1ebft th\u00f4ng gia t\u1eeb x\u01b0a, n\u00ean khoan dung vi\u1ec7c h\u1ecfi t\u1ed9i.'&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng c\u00f3 th\u01b0 nh\u01b0 v\u1eady, h\u1ecd tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Th\u00e1i Kinh \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Vua H\u01b0ng T\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng r\u1eb1ng: &#8216;T\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb c\u00e0ng s\u00e2u \u0111\u1eadm, vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8217; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;N\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1eadm tr\u1ec5 trong m\u1ed9t vi\u1ec7c, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho c\u1ea3 hai tri\u1ec1u.&#8217; \u0110\u00f3 l\u00e0 h\u1ecd t\u1eebng mu\u1ed1n d\u1eb9p y\u00ean n\u01b0\u1edbc H\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hay. C\u00f3 th\u1ec3 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i> \u0110\u1ee9c S\u00f9ng v\u00e0 Nghi\u1ec5m \u1edf l\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ng\u00e0y r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1ecbch sai s\u1ee9 gi\u1ea3, c\u1eed Th\u00e1i Kinh l\u00e0m quan ti\u1ebfp \u0111\u00e3i, Th\u00e1i Kinh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i> S\u00e1ch \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b b\u1ecf \u0111i, nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. Th\u00e1i Kinh v\u00e0 T\u00e0o D\u1ee5 c\u00f3 ri\u00eang b\u1ea3n ng\u1eef l\u1ee5c, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec th\u00eam \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng t\u1ed9i ph\u1ea1m t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u00e3 x\u00e9t h\u1ecfi, xin kh\u00f4ng k\u1ebft \u00e1n v\u00e0 x\u00e9t l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, n\u1ebfu \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean r\u1ed3i, th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 quan vi\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7n Tu\u1ea7n tra H\u1eefu qu\u00e2n x\u00e9t h\u1ecfi vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean T\u00edch, c\u1ef1u Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Lai Vu, ch\u00e2u Duy\u1ec5n, t\u1ed9i tung tin \u0111\u1ed3n nh\u1ea3m, chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed t\u1eed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng k\u1ebft \u00e1n x\u00e9t l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nghi ng\u1edd, m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 sau n\u00e0y c\u00f3 k\u1ebb d\u00f9ng t\u00ecnh c\u1ea3m \u0111\u1ec3 x\u00e9t \u00e1n, nh\u1eb1m tr\u00e1nh s\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t khi d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi x\u00e9t \u00e1n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1eed quan x\u00e9t l\u1ea1i.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean T\u00edch v\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a quan vi\u00ean l\u00e0 ai, c\u1ea7n tra c\u1ee9u chi\u1ebfu ch\u1ec9. Th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 ba, Tr\u1ea7n Qu\u00e1n khuy\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n gi\u1ebft b\u1ecdn Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean Duy\u1ec7t \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng thi\u00ean h\u1ea1. Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean Duy\u1ec7t, xem ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn n\u0103m Thi\u1ec7u Th\u00e1nh th\u1ee9 t\u01b0, ho\u1eb7c l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean T\u00edch, ho\u1eb7c l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00e1c, c\u1ea7n tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Tri\u1ec1u th\u1ec9nh \u0111\u1ea1i phu, Qu\u1ea3n c\u00e2u Ng\u1ecdc Long qu\u00e1n C\u1ed1 L\u00e2m m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, V\u0169 An qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Khai ph\u1ee7 Nghi \u0111\u1ed3ng Tam ty, V\u0129nh Ninh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng T\u01b0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tr\u1ea5n An, T\u1eadp Kh\u00e1nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong l\u00e0m M\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[9] Tri\u1ec1u t\u00e1n lang, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n Qu\u00e1ch Tri Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m H\u1ed3i t\u1ea1 B\u1eafc tri\u1ec1u Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, V\u0103n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o D\u1ee5 l\u00e0m ph\u00f3. Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Ph\u1ea1m Thang, nh\u01b0ng v\u00ec Thang \u0111ang b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia tri\u1ec1u ch\u00ednh, Ho\u00e0ng L\u00ed n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ho\u00e0ng L\u00ed n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng 'n\u00f3i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ebfn c\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2434-11\" href=\"#footnote-2434-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>: <i>&#8220;E r\u1eb1ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng, h\u01a1n n\u1eefa tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sao l\u1ea1i thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y, l\u1ea1i n\u1eefa Thang t\u1eebng nh\u1eadn r\u01b0\u1ee3u h\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f3 l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3.&#8221;<\/i> B\u1ed1 b\u00e8n t\u00e2u l\u00ean Vua, n\u00ean \u0111\u1ed5i d\u00f9ng Tri Ch\u01b0\u01a1ng. Sau \u0111\u00f3, D\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111i, \u0111\u1ed5i sai \u0110\u00f4ng t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n T\u1ed1ng Th\u00e2m.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 4, Qu\u00fd T\u1ef5. Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 nhu\u1eadn, T\u00e2n T\u1ef5, Tri Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 b\u1ed9 m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.)<\/i><\/p>\n<p>Tri Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c quan v\u1eeba nh\u1eadn chi\u1ebfu, c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng, Li\u00eau ch\u1ee7 n\u0103m nay t\u1ea5t s\u1ebd ng\u1ed3i \u0111\u00f4ng \u1edf T\u00e2y Kinh, v\u00e0 \u1edf \u0111\u1ed1i c\u1ea3nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng v\u00e2y, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 ch\u1edd nh\u1eadn l\u1ec5. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn gi\u1ea3i v\u00e2y T\u1eed B\u00ecnh, e r\u1eb1ng t\u1ea5t s\u1ebd g\u00e2y chuy\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n nhi\u1ec1u l\u1ea7n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho l\u00e0 v\u1eady, n\u00f3i: <i>&#8220;Sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m h\u1ecd kh\u00f4ng g\u00e2y chuy\u1ec7n, ch\u1ec9 n\u00ean ngh\u0129 c\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i!&#8221;<\/i> Tri ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb3ng t\u00e2u xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 h\u1ecfi Li\u00eau ch\u1ee7 n\u01a1i nh\u1eadn l\u1ec5. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(B\u1ed1 ghi \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, 29 th\u00e1ng 4.)<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Tri Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, n\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i kh\u00f4ng bi\u1ebft, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd; n\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 nghe ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda quan xin m\u1ec7nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p nh\u1eadn bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu h\u1ecd kh\u00f4ng g\u00e2y th\u00eam chuy\u1ec7n, t\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. N\u00f3i r\u00f5 nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 an \u1ee7i \u00fd ph\u1ea3n tr\u1eafc c\u1ee7a ngo\u1ea1i phi\u00ean, c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0 H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 v\u1eady. B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Ch\u1ea9n, Th\u1ea9m Qu\u00e1t khi \u0111i s\u1ee9, c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ec5, khi b\u1ecb h\u1ecfi nhi\u1ec1u l\u1ea7n, c\u0169ng ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1eddi.&#8221;<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea9m Qu\u00e1t l\u00fac \u1ea5y \u0111i b\u00e0n vi\u1ec7c, kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 l\u1ebd n\u00ean ban m\u1ed9t ch\u1ec9 th\u1ecb.&#8221;<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Tri ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb3ng v\u1eeba mu\u1ed1n t\u00e2u xin, \u0111\u1ee3i th\u1ea5y v\u0103n b\u1ea3n so\u1ea1n xong, s\u1ebd d\u00e2ng l\u00ean xin ch\u1ec9 th\u1ecb. Tranh lu\u1eadn nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng v\u00f4 \u00edch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y B\u1ed1 ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, 12 th\u00e1ng 5.)<\/i><\/p>\n<p>Tri Ch\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng \u0111i qua T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, H\u00f9ng ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng Tr\u00e1c ch\u00e2u cho bi\u1ebft Li\u00eau ch\u1ee7 \u0111\u00e3 v\u00e0o n\u00fai m\u00f9a thu, kh\u00f4ng nh\u1eadn t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111i t\u1ea1 \u01a1n<a class=\"footnote\" title=\"'h\u1ed3i' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-2434-12\" href=\"#footnote-2434-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1edbi qua bi\u00ean gi\u1edbi. <i>(L\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1 ghi ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 6, Nh\u00e2m Th\u00ecn.)<\/i> Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu tri\u1ec7u Tri ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 kinh, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn k\u1ef3 h\u1ea1n m\u1edbi \u0111i. <i>(L\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1 ghi ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 7, K\u1ef7 D\u1eadu.)<\/i> L\u1ea1i d\u00f9ng y\u00ean c\u01b0\u01a1ng trang tr\u00ed ch\u00e2u ng\u1ecdc v\u00e0 v\u00e0ng d\u00e1t m\u1ecfng t\u1eb7ng Li\u00eau ch\u1ee7, kh\u00f4ng ni\u00eam phong, \u0111\u00e1p l\u1ec5 b\u1eb1ng \u0111ai ng\u1ecdc v\u00e0 d\u00e2y th\u1eaft l\u01b0ng nh\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(L\u1ee5c c\u1ee7a B\u1ed1 ghi ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 nhu\u1eadn, T\u00e2n T\u1ef5. Kh\u00f4ng r\u00f5 Qu\u00e1ch Tri ch\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111i v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0o th\u00e1ng 10, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 10, K\u1ef7 D\u1eadu, b\u00e3i ch\u1ee9c Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n tu so\u1ea1n, Tri H\u00f2a ch\u00e2u ch\u1ec9 huy, \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y Tri ch\u01b0\u01a1ng v\u1eabn ch\u01b0a v\u1ec1.)<\/i><\/p>\n<p>Tri Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an, Ti\u00eau \u0110\u1ee9c S\u00f9ng n\u00f3i v\u1edbi Tri Ch\u01b0\u01a1ng: <i>&#8220;Hai n\u01b0\u1edbc Nam B\u1eafc \u0111\u00e3 giao h\u1ea3o l\u00e2u ng\u00e0y, \u0111\u1ea5t \u0111ai nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u00e0 T\u00e2y, tr\u1ea3 l\u1ea1i th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Tri Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m, quan bi\u00ean gi\u1edbi ch\u1ecdn n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> \u0110\u1ee9c S\u00f9ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng n\u0103m, n\u00ean gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ebfu n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 cung thu\u1eadn, gi\u1eef l\u1ec5 b\u1ec1 t\u00f4i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 c\u00f3 \u00e2n hu\u1ec7, sao c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc? Nh\u01b0ng nhi\u1ec1u n\u0103m x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ebd ra ph\u1ea3i tr\u1eebng ph\u1ea1t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec B\u1eafc tri\u1ec1u khuy\u00ean h\u00f2a n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng gi\u1eef \u0111\u1ea1i th\u1ec3 m\u00e0 khoan dung. Nay \u0111\u00e3 ng\u1eebng h\u1ecfi t\u1ed9i, l\u1ec7nh d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 h\u1ecfi n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u1eeb \u0111o\u1ea1n Tri ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tri ch\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ec1, v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 12.)<\/i><\/p>\n<p>[10] \u0110\u1ec1 c\u1eed khai tu l\u0103ng khi\u1ebfm \u0111\u1eb3ng h\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng ng\u00f4n: <i>&#8220;Huy\u1ec7n Th\u00e2m Tr\u1ea1ch, ch\u00e2u K\u1ef3, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 khai s\u00f4ng, hi\u1ec7n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng H\u00f4 \u0110\u00e0, l\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ea1n \u0111\u1ecdng, e c\u00f3 nguy c\u01a1 g\u00e2y h\u1ecda \u0111\u1ea7m l\u1ea7y. Nay xem x\u00e9t th\u1ea5y ph\u00eda nam ch\u00e2u K\u1ef3 c\u00f3 m\u1ed9t con s\u00f4ng m\u1edbi, t\u1eeb nh\u00e1nh s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Sa thu\u1ed9c qu\u00e2n V\u0129nh Ninh. Mu\u1ed1n t\u1eeb th\u00f4n Thi\u1ebft \u0110\u0103ng Can thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u1edbi qu\u00e2n V\u0129nh Ninh \u0111\u00e0o th\u00eam 19 d\u1eb7m s\u00f4ng, \u0111\u1eb7t c\u1eeda c\u1ed1ng d\u1eabn n\u01b0\u1edbc trong t\u1eeb s\u00f4ng Sa, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u Th\u00e2m, h\u1ee3p v\u00e0o \u0111o\u1ea1n h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng do Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng khai tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 7 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[11] L\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n B\u1ea3o T\u00edn l\u00e0 Tr\u1ecdng Thi\u00ean m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng Khai ph\u1ee7 nghi \u0111\u1ed3ng tam ty, truy phong Hu\u1ec7 qu\u1ed1c c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tri qu\u00e2n V\u0169 \u0110\u1ee9c l\u00e0 Cao Tu\u00e2n Hu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00ed h\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang; Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1i phu, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Giang Ho\u00e0i Kinh Chi\u1ebft \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0\u01a1ng Anh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Quy\u1ec1n c\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang <i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 12 b\u00e0n v\u1ec1 Th\u01b0\u01a1ng Anh, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u)<\/i>; Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang, th\u1ee7 Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u1eb7ng Ph\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 5 \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Tri\u1ec1u ph\u1ee5ng lang, Th\u1ee7y b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ph\u00e2n ty Nam Kinh, c\u01b0 tr\u00fa \u1edf ch\u00e2u M\u1ee5c l\u00e0 Ho\u00e0ng \u1ea8n: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i v\u1ed1n l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn b\u00e1o \u0111\u00e1p \u00e2n s\u00e2u, l\u1ea1i theo th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a b\u00e8 \u0111\u1ea3ng gian t\u00e0, ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p \u0111\u1ed9, xu n\u1ecbnh \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c dung th\u00e2n. D\u00f9 \u0111\u00e3 ph\u00e2n nhi\u1ec7m \u1edf kinh \u0111\u00f4 kh\u00e1c, v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 qu\u00e2n B\u00ecnh Giang, an tr\u00ed \u1edf qu\u00e2n Nam An.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Ti\u1ec1n tri ch\u00e2u B\u1ea3o, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 ph\u00f3 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00f3 b\u1ecb ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a 3 n\u0103m, v\u00ec kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 t\u00ean A L\u01b0u ra v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc.<\/p>\n<p>[15] T\u00f4n L\u1ed9 xin ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m, \u0110\u00f4ng L\u00e3nh M\u00e2u; l\u1ec7nh cho ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng Thanh Nam tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[16] Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u xin ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c n\u01a1i L\u1ea1c \u0110\u00e0 H\u1ea1ng, Manh M\u00f4n, B\u1ea1ch B\u00e1o, v\u00e0 xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Chi T\u1ef1 B\u00ecnh. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng L\u1ea1c \u0110\u00e0 H\u1ea1ng v\u00e0 B\u1ea1ch B\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, c\u00f2n Manh M\u00f4n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng, Chi T\u1ef1 B\u00ecnh l\u00e0 n\u01a1i kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00f9ng gi\u00e1p gi\u1edbi qu\u00e2n Thanh Vi\u1ec5n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf, l\u1ec7nh cho xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 7 l\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng Manh M\u00f4n Tam S\u00e1, ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 8 ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n<p>[17] C\u00f9ng ng\u00e0y, chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ea5p thu\u1eadn theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tri Ninh H\u00f3a qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng V\u1ef1c, ban cho ch\u1ee9c cung quan.<\/p>\n<p>V\u1ef1c t\u00e2u t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh c\u00f3 tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn l\u1edbn v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed. T\u0103ng B\u1ed1 t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng V\u1ef1c ch\u1ec9 l\u00e0 C\u00e1p M\u00f4n Chi H\u1eadu, \u0111i t\u00ecm thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh, sao c\u00f3 th\u1ec3 tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c l\u1edbn n\u00e0y? Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a H\u00ecnh Th\u1ee9 m\u00e0 th\u00f4i!<\/p>\n<p>Vua c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e3i, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00ecnh Th\u1ee9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n ph\u00fac kh\u00f4ng y\u00ean, th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch. Trong th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u, \u00f4ng ta d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecf r\u01a1i kh\u00f4ng d\u00f9ng, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng T\u01b0 M\u00e3 Quang \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 ng\u00e0n n\u0103m m\u1ed9t thu\u1edf. So v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u00f4ng ta b\u00e0n lu\u1eadn trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ng\u00e0y nay ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c bi\u1ec7t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ee9 c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n, nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch ph\u1ea3n ph\u00fac, tham l\u1ee3i nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng. T\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1eddi Thi\u1ec7u Th\u00e1nh, nh\u1edd s\u1ee9c d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta quan s\u00e1t th\u1eddi th\u1ebf, theo phe c\u00e1nh, r\u1ed3i c\u00f4ng k\u00edch Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n kh\u00f4ng ch\u1eeba ch\u1ed7 n\u00e0o, th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean \u0110\u00f4n \u0111\u1eebng l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c g\u00e2y r\u1eafc r\u1ed1i. Nh\u01b0ng khi Th\u1ee9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c g\u00e2y r\u1eafc r\u1ed1i, vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a xong \u0111\u00e3 sinh ra vi\u1ec7c kh\u00e1c, kh\u00f4ng ch\u1ecbu y\u00ean t\u0129nh ch\u00fat n\u00e0o, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a th\u1ea7n v\u1ec1 T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n b\u00e0n lu\u1eadn ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c bi\u1ec7t, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft r\u00f5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ednh c\u00e1ch kh\u00f4ng y\u00ean, ti\u1ec3u nh\u00e2n, ti\u1ec3u nh\u00e2n!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ba t\u1ec9nh v\u00e0 Vi\u1ec7n M\u1eadt c\u00f9ng ti\u1ebfn tr\u00ecnh, l\u1ec7nh cho T\u00f4n L\u1ed9 ti\u1ebfn \u0111\u1eafp Kh\u00e1ch La. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n. Kh\u00e1ch La v\u00e0 Tr\u00e1c La g\u1ea7n v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng M\u1ea1c Xuy\u00ean, mu\u1ed1n b\u1eafc c\u1ea7u qua s\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp m\u1ed9t tr\u1ea1i, \u0110\u00f4n ra s\u1ee9c mu\u1ed1n ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady, Thanh \u0110\u01b0\u1eddng t\u1ea5t s\u1ebd nghi ng\u1edd sinh s\u1ef1, T\u00e2y H\u1ea1 ch\u01b0a xong, l\u1ea1i sinh th\u00eam m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbch.&#8221;<\/i> B\u1ed1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u l\u00ean: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn nay, th\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n Li\u00eau Qu\u1ed1c v\u00e0 Thanh \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng, th\u00ec vi\u1ec7c ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 xong. N\u1ebfu m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf \u0111\u1ed9ng, th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft xoay x\u1edf th\u1ebf n\u00e0o, Thanh \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng, th\u00ec Hi H\u00e0 \u1ee9ng ti\u1ebfp kh\u00f4ng xu\u1ec3, c\u00f2n \u0111\u00e2u th\u1eddi gian lo li\u1ec7u Thanh Nam, L\u00e3nh M\u00e2u \u0111\u1ec3 th\u00f4ng v\u1edbi Kinh Nguy\u00ean? Nay vi\u1ec7c \u0111\u00e3 s\u1eafp th\u00e0nh, \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc n\u1ebfu h\u1ecfng m\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec th\u00f4i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i ti\u1ebfn tr\u00ecnh xong.<\/p>\n<p>[19] Chi\u1ebfu ban cho Tri\u1ec7u T\u00f9y, nguy\u00ean Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n C\u1ea3nh L\u0103ng, ch\u00e2u Ph\u1ee5c, 30 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 30 h\u1ed9c g\u1ea1o. V\u00ec ch\u00e2u n\u00e0y t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00f9y gi\u1eef m\u1ed9 m\u1eb9 r\u1ea5t hi\u1ebfu th\u1ea3o, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[20] Chi\u1ebfu gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tuy\u00ean Ngh\u0129a lang, T\u00e2n tr\u1eeb Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u K\u1ef3 l\u00e0 L\u1ee3i Tu\u00e2n xu\u1ed1ng l\u00e0m Th\u1eeba Ph\u1ee5ng lang. V\u00ec vi\u1ec7c t\u1ed1 l\u00fd n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>[21] Chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean cho tr\u1ea1i \u0110oan Ch\u00ednh B\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u1eafp \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Ninh Vi\u1ec5n. <i>(Theo s\u1eed ch\u00e9p c\u1ee7a B\u1ed1, ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 v\u00e0 ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 4 n\u0103m \u1ea4t M\u00f9i)<\/i>.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, d\u00e2n b\u1eafn cung v\u00e0 c\u00e1c binh l\u00ednh Phi\u00ean kh\u00e1c, c\u00f4ng lao ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c trao t\u1eadn tay, n\u1ebfu ch\u1ebft ho\u1eb7c t\u1eed tr\u1eadn, con ch\u00e1u, em ch\u00e1u h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp \u00e2n \u0111i\u1ec3n, nh\u01b0ng l\u1ec7 c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Trong \u0111\u00f3, d\u00e2n b\u1eafn cung ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp theo ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b binh 18-19, ch\u1eef 'H\u00e1n' d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Phi\u00ean'.\" id=\"return-footnote-2434-13\" href=\"#footnote-2434-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, c\u00f2n d\u00e2n b\u1eafn cung Phi\u00ean v\u00e0 quan l\u1ea1i Phi\u00ean th\u00ec th\u1eeba t\u1eadp theo ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1edbi, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng. Nay mu\u1ed1n r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c \u0111\u00e3 th\u01b0\u1edfng nh\u01b0ng ch\u01b0a trao m\u00e0 ch\u1ebft, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp \u00e2n \u0111i\u1ec3n theo ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 th\u1eeba t\u1eadp c\u0169ng theo \u0111\u00f3. C\u00f2n nh\u1eefng c\u00f4ng lao ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c ch\u01b0a trao, m\u1ed7i l\u1ea7n h\u1ee3p l\u1ec7 th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ban th\u01b0\u1edfng 20 t\u1ea5m l\u1ee5a; trong \u0111\u00f3, c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u01b0u t\u00fa, t\u00f9y th\u1eddi xin ch\u1ec9.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[23] Huy\u1ec7n Phu Di\u00ean t\u00e2u tr\u00ecnh v\u1ec1 th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 d\u1ee5 r\u00f5 r\u00e0ng \u00fd mu\u1ed1n ti\u1ebfp nh\u1eadn. Do \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n B\u1ea3o An tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u00e1c quan vi\u00ean, qu\u00e2n d\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n, v\u00e0 b\u1eaft giao nh\u1eefng th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ea7m \u0111\u1ea7u t\u1eebng g\u00e2y r\u1ed1i g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, m\u1edbi d\u00e1m xin ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Giao cho Hu\u1ec7 Khanh ch\u1ecdn hai vi\u00ean quan v\u0103n v\u00f5, c\u00f9ng v\u1edbi quan t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1i chuy\u00ean tr\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ghi ch\u00e9p t\u1eebng b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n.)<\/i> Sau \u0111\u00f3, Huy\u1ec7n Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, e r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y ch\u01b0a mang bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00f4ng v\u0103n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, th\u00e1ng 2 ng\u00e0y 11, th\u00e1ng 4 ng\u00e0y 7, th\u00e1ng 5 ng\u00e0y 6, h\u1ee3p tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 T\u00f4n L\u00e3m, sai l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Hi Quan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00e3m d\u00e2ng bi\u1ec3u xin l\u00e0m quan cung, trong bi\u1ec3u c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ea5u hi\u1ec3u l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ea7n, m\u00e0 th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u1ef1 b\u00e0y t\u1ecf, th\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 lay \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 l\u1eafng nghe c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i> L\u1eddi l\u1ebd kh\u00f4ng cung k\u00ednh, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf B\u1ea3o V\u0103n C\u00e1c. Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba An \u0110\u00f4n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t qu\u00e1 nh\u1eb9, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng gi\u00eang, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00e2m Hi l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, sau h\u01a1n 90 ng\u00e0y, L\u00e3m m\u1edbi b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ghi: Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng gi\u00eang, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ec9 gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, sau \u0111\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed c\u00f3 t\u00e2u, b\u00e8n l\u1ec7nh t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, \u0111\u1ee3i L\u00e2m Hi \u0111\u1ebfn m\u1edbi thi h\u00e0nh. Ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t gi\u00e1ng ch\u1ee9c B\u1ea3o Ch\u1ebf, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 hai gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong \u300aM\u1ed9 Ch\u00ed\u300b c\u1ee7a T\u1ea5t Tr\u1ecdng Du, L\u00e3m d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 t\u1ed9i gi\u00e1ng ch\u1ee9c, T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: L\u1eddi t\u1ea1 t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u00e0nh k\u00ednh, n\u00ean tr\u00e1ch ph\u1ea1t. B\u00e8n t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, ph\u1ee5ng t\u1eeb. Gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t, gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 21 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 hai, t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c ph\u1ee5ng t\u1eeb v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 hai, \u0111\u1ec1u v\u00ec l\u1eddi bi\u1ec3u kh\u00f4ng cung k\u00ednh. Tr\u01b0\u1edbc t\u1ea1 t\u1ed9i gi\u00e1ng ch\u1ee9c, sau xin l\u00e0m quan cung, Tr\u1ecdng Du \u0111\u1ec1u nh\u1eafc \u0111\u1ebfn. Nay theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf ph\u00eda b\u1eafc An T\u1eafc b\u1ea3o, t\u1ea1i trung l\u1ed9 Uy Nhung v\u00e0 \u0110i\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u00ean B\u1ea1ch L\u1ea1c Chu\u1ef7, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a qu\u00e2n gi\u1eb7c. \u0110\u00e3 ch\u1ec9 huy \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Mi\u00eau L\u00fd c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh th\u1ed1ng l\u0129nh binh m\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng xong, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chu\u1ea9n y, ban t\u00ean l\u00e0 Uy Kh\u01b0\u01a1ng tr\u1ea1i. Hi\u1ec7n \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c tr\u1ea1i \u1edf n\u00fai Na N\u01b0\u01a1ng, Thanh Cao S\u01a1n, L\u00f4 Quan v\u00e0 X\u00edch B\u00ecnh Phong. Ri\u00eang tr\u1ea1i \u0110i\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u00fai Na N\u01b0\u01a1ng, xin x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a Mi\u00eau L\u00fd v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng quan ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc v\u00e0 gi\u1ea3m n\u0103m th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110i\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 nh\u1ea5t ban t\u00ean Uy Kh\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y 13 ban t\u00ean Uy Kh\u01b0\u01a1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 ty l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng, h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. V\u00ec th\u00e0nh n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng l\u1edbn, \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1, v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i T\u00e2y H\u1ea1 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Nay ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea5p \u0111\u1ea5t cho h\u1ecd canh t\u00e1c. C\u00e1c tay cung t\u00ean ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3 c\u0169 trong l\u1ed9 v\u1ed1n s\u1ed1ng r\u1ea3i r\u00e1c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i, t\u00f9y \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng. Nay ngo\u00e0i vi\u1ec7c gi\u1eef nguy\u00ean ng\u01b0\u1eddi c\u0169, xin c\u1ea5p \u0111\u1ea5t cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn sau khi x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean, kh\u00f4ng ph\u00e2n t\u00e1n h\u1ecd n\u1eefa. Xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t T\u1ed5ng l\u0129nh v\u00e0 m\u1ed9t Ph\u00f3 T\u1ed5ng l\u0129nh qu\u00e2n H\u1ed3, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u s\u1ef1 v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3, th\u00f4ng th\u1ea1o bi\u00ean t\u00ecnh, gi\u1ecfi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 3, th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Chi\u1ebfu cho T\u00f4n L\u1ed9 t\u1ea1m ti\u1ebfn \u0111\u1eafp th\u00e0nh Thanh Nam N\u1ed9t T\u00e2m, mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i binh m\u00e3 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac \u0111\u1eafp th\u00e0nh \u0110\u00f4ng L\u00e3nh M\u00e2u v\u00e0 H\u1ed9i Ch\u00e2u, nh\u01b0ng s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, kh\u00f3 l\u00f2ng gi\u1eef qu\u00e2n l\u00e2u d\u00e0i. H\u01a1n n\u1eefa, binh m\u00e3 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng \u0111\u1ec3 tham gia c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n xe c\u1ed9 v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1p kh\u00f4ng k\u1ecbp \u1ee9ng ph\u00f3, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n, n\u00ean l\u1ec7nh cho xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. T\u00f4n L\u1ed9 l\u1ea1i t\u00e2u xin mu\u1ed1n x\u00e2y th\u00e0nh H\u1ed9i Ch\u00e2u, l\u1ea5y \u0110\u1ea3 Th\u1eb1ng Xuy\u00ean l\u00e0m tr\u1ea1i 600 b\u01b0\u1edbc, kh\u00e1c v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, binh m\u00e3 T\u00e2y L\u1ed9 v\u1eeba t\u1eeb Kinh Nguy\u00ean v\u1ec1 sau khi \u0111\u1eafp th\u00e0nh, n\u1ebfu gi\u1eef l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e2u trong m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean nh\u1eafc nh\u1edf h\u1ecfi l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5 Gi\u00e1p Th\u00ecn xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. L\u1ea1i ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 5 Gi\u00e1p D\u1ea7n. Bia m\u1ed9 T\u00f4n L\u1ed9 ch\u00e9p: Ban \u0111\u1ea7u, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m t\u01b0\u1edbng Hi H\u00e0, vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 l\u1ee3i h\u1ea1i, T\u00f4n L\u1ed9 bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, \u0111ang \u0111\u1ecbnh k\u1ebf s\u00e1ch th\u00ec nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 h\u00e0ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u00e3i Ch\u1ebf. Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 hai, T\u00f4n L\u1ed9 c\u00e0ng t\u1ef1 ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u, chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Khi Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 x\u00e2y th\u00e0nh T\u00e2y An Ch\u00e2u, chi\u1ebfu cho T\u00f4n L\u1ed9 th\u1ed1ng l\u0129nh v\u1ea1n qu\u00e2n l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 ki\u1ec1m ch\u1ebf. T\u00f4n L\u1ed9 n\u00f3i: <i>&#8220;Thanh Th\u1ea1ch H\u1ea1p kh\u1ed1ng ch\u1ebf con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Ch\u00e2u, nh\u01b0ng qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean, \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi c\u01a1 \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm l\u1ea5y.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn th\u00e0nh H\u1ed9i Ch\u00e2u, sai t\u01b0\u1edbng t\u00e0i \u0111i \u0111\u1eafp th\u00e0nh H\u1ed9i Ch\u00e2u, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ven s\u00f4ng, bao b\u1ecdc T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 th\u00f4ng v\u1edbi Kinh Nguy\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>[28] T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1c M\u00f4n Ph\u00f3 S\u1ee9, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri Kinh Ch\u00e2u, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Cung B\u1ecb Kh\u1ed1 Ph\u00f3 S\u1ee9, \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u L\u1ed9 \u0110\u00f4 Gi\u00e1m, Tri B\u1ea3o Ch\u00e2u L\u01b0u Ph\u01b0\u01a1ng ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1c M\u00f4n Th\u00f4ng S\u1ef1 X\u00e1 Nh\u00e2n, Quy\u1ec1n Ph\u00e1t Khi\u1ec3n H\u00f9ng Ch\u00e2u, Th\u00e0nh \u0110\u00f4 Ph\u1ee7, L\u1ee3i Ch\u00e2u L\u1ed9 Ki\u1ec1m H\u1ea1t Di\u00eam Nh\u00e2n V\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Quy\u1ec1n Ph\u00e1t Khi\u1ec3n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u L\u1ed9 Ki\u1ec1m H\u1ea1t, Tri B\u1ea3o Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00f3 l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n mu\u1ed1n cho L\u01b0u H\u00e0 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, T\u0103ng B\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, T\u0103ng B\u1ed1 mu\u1ed1n d\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Kh\u1ea3, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho. V\u00ec th\u1ebf, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb B\u1ea3o Ch\u00e2u th\u0103ng l\u00ean H\u00f9ng Ch\u00e2u, \u0111\u00f3 l\u00e0 theo l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Ph\u1ee5ng ngh\u1ecb lang Th\u00f4i D\u0169 t\u00e2u: <i>&#8220;Xin x\u1eed nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, ti\u1ebft c\u1ea5p x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111ai h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7, theo lu\u1eadt \u0111\u1ea1o canh ru\u1ed9ng c\u00f4ng; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan, th\u00e0nh tr\u1ea1i quan v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan n\u1ebfu bi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o, s\u1ebd c\u00f9ng ch\u1ecbu t\u1ed9i, n\u1ebfu kh\u00f4ng nghi\u00eam kh\u1eafc gi\u00e1m s\u00e1t, s\u1ebd gi\u1ea3m t\u1ed9i ba b\u1eadc so v\u1edbi ph\u1ea1m nh\u00e2n. Cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, m\u1ed7i m\u1eabu \u0111\u1ea5t th\u01b0\u1edfng ba quan ti\u1ec1n, t\u1ed1i \u0111a n\u0103m m\u01b0\u01a1i quan. N\u1ebfu t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ph\u1ea1m nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u1ebd b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan c\u00f9ng b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[30] Ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh v\u00e0 quan l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u1edf Kinh Nguy\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia x\u00e2y d\u1ef1ng S\u00e1i Th\u1ee7y B\u00ecnh v\u00e0 Thu V\u0129 Xuy\u00ean, c\u00e1c h\u1ed9p b\u1ea1c, tr\u00e0 v\u00e0 thu\u1ed1c. \u0110\u1ee3i khi vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng Nam M\u00e2u H\u1ed9i ho\u00e0n th\u00e0nh, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aB\u1ed1 L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Chi\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c. <i>(Ng\u1ef1 t\u1eadp ng\u00e0y 27.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, r\u1eddi kh\u1ecfi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ebfn \u1edf ch\u00f9a, gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111i tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ebfn gi\u1edd Ng\u1ecd, Vua m\u1edbi c\u00f3 ch\u1ec9, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p di chuy\u1ec3n. Ng\u00e0y \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd. <i>(Ng\u00e0y 22.)<\/i><\/p>\n<p>H\u00f4m sau, <i>(ng\u00e0y 23, \u1ea4t M\u00f9i)<\/i>, Vua b\u1ea3o T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin t\u1eeb ch\u1ee9c r\u1ea5t ki\u00ean quy\u1ebft.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd n\u00e0y t\u1eeb l\u00e2u.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n h\u00f4m nay h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u1ea5y \u0111i?&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1nh \u00fd ki\u00ean quy\u1ebft gi\u1eef l\u1ea1i, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 phong ho\u00e0n v\u0103n t\u1ef1 v\u00e0 tri\u1ec7u h\u1ed3i r\u1ed3i.&#8221;<\/i> S\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3, sai Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c L\u01b0u H\u1eefu \u0110oan \u0111i. H\u00f4m sau, <i>(ng\u00e0y 24, B\u00ednh Th\u00e2n)<\/i>, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0o tri\u1ec1u, kh\u00f4ng t\u1ea5u s\u1ef1, xin t\u1eeb ch\u1ee9c r\u1ed3i r\u1eddi \u0111i, b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed3i \u0111i th\u1eb3ng. Vua l\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n mu\u1ed1n \u0111i r\u1ea5t ki\u00ean quy\u1ebft, t\u1ea1i sao v\u1eady?&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1ef1 n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1eeb l\u00e2u. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00e2n c\u1ea7n, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n sao d\u00e1m kh\u00f4ng \u1edf l\u1ea1i?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00f4m sau n\u1eefa, <i>(ng\u00e0y 25, \u0110inh D\u1eadu)<\/i>, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 tri\u1ec1u ri\u00eang v\u00e0 t\u1ea5u s\u1ef1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Vua b\u1ea3o Tam t\u1ec9nh v\u00e0 M\u1eadt vi\u1ec7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin t\u1eeb ch\u1ee9c r\u1ea5t ki\u00ean quy\u1ebft, h\u00f4m qua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi T\u00f4 Khu\u00ea, th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f3c l\u00f3c. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1edd t\u1ea5u n\u00f3i r\u1ea5t nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng, Th\u00e1i Bi\u1ec7n, Ho\u00e0ng L\u00fd n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1ef1 n\u00f3i, \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4ng gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00f3i \u0111i l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111i. H\u00f4m qua c\u0169ng c\u00f3 th\u01b0 g\u1eedi cho ch\u00fang th\u1ea7n, nh\u1edd gi\u00fap m\u1ed9t l\u1eddi.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n c\u0169ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 th\u01b0 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1ef1 vi\u1ebft.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady. Th\u01b0 m\u00e0 Tam t\u1ec9nh nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea1i \u00fd c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, T\u0103ng B\u1ed1 g\u1eb7p Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111i.&#8221;<\/i> V\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu ng\u1ed3i \u1edf \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 g\u1eb7p nhau \u1edf ph\u00f2ng \u1ea5m, r\u1ed3i l\u00ean ng\u1ef1a. T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Trong t\u1edd t\u1ea5u c\u00f3 n\u00f3i vi\u1ec7c g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u00fang th\u1ea7n kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3, ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn ch\u1ea5p ch\u00ednh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, <i>(ng\u00e0y 27, K\u1ef7 H\u1ee3i)<\/i>, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i xin d\u1ef1 tri\u1ec1u ri\u00eang v\u00e0 t\u1ea5u s\u1ef1, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed3i l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c. Vua l\u1ea1i h\u1ecfi Tam t\u1ec9nh v\u00e0 M\u1eadt vi\u1ec7n: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n mu\u1ed1n \u0111i sao l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i t\u00e2u, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u1ef1 n\u00f3i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u1ec9 tr\u00edch t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a s\u0129 nh\u00e2n, n\u00ean b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n gh\u00e9t.&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;S\u0129 \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng ch\u1eedi Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1eadm, kh\u00f4ng ti\u1ebfp kh\u00e1ch, kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00e1c, c\u00f2n th\u00ec \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec? Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u00eau, ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e1 nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u thu\u1eadn theo ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd ai, n\u00ean d\u1ea7n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1eeb ch\u1ee9c. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng nh\u1eb9, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua im l\u1eb7ng. T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Tam t\u1ec9nh: &#8220;N\u01a1i n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 \u1edf l\u00e2u d\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"N\u01a1i n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 \u1edf l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1eef 'c\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'an', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00fd v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2434-14\" href=\"#footnote-2434-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, ch\u00fang th\u1ea7n \u0111\u1ee3i t\u1ed9i \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u00e2u, c\u0169ng th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea5t an, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ri\u00eang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1eeb ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i n\u0103m \u0111\u1ea7u v\u00e0 ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 9 n\u0103m n\u00e0y, Tr\u00e2u H\u1ea1o n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, H\u1eefu Ch\u00ednh ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7 L\u00fd Thanh Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, Tri\u1ec1u th\u1ec9nh \u0111\u1ea1i phu, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, Quy\u1ec1n Tri V\u1eadn ch\u00e2u H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Giang Ho\u00e0i Kinh Chi\u1ebft \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Thi\u1ec7u <i>(D\u01b0\u1ee3c Ti)<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[33] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 T\u00f4n L\u00e3m, H\u1ed3 T\u00f4ng \u0110\u00e1n b\u1ecb ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, c\u00e1c Gi\u00e1m ty l\u00e0 Tr\u00ecnh Ti\u1ebft, T\u1ec1 Kham, L\u01b0\u01a1ng T\u1eed M\u1ef9, Ph\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng'.\" id=\"return-footnote-2434-15\" href=\"#footnote-2434-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, T\u1eeb Th\u01b0\u1eddng, \u0110\u00e0m Di\u1ec5m, Tr\u00ecnh Tu\u00e2n Ng\u1ea1n, T\u00f4n B\u00f4n, V\u01b0\u01a1ng T\u00edch b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Do S\u00e1t ph\u1ecfng \u0110\u1ed5ng T\u1ea5t t\u00e2u r\u1eb1ng Tri Li\u00eam ch\u00e2u Di\u00eau Thu\u1ea5n C\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c tham nh\u0169ng, T\u00f4n L\u00e3m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi v\u00ec ti\u1ebfn c\u1eed sai l\u1ea7m.<\/p>\n<p>[34] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft b\u00e1o tang, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 t\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy ch\u01b0a nghe theo, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 th\u00e0nh tr\u1ea1i m\u1edbi v\u00e0 c\u0169, h\u00ecnh th\u1ebf l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00e1c nhau, c\u00e1c phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c, n\u01a1i tu\u1ea7n tra v\u00e0 quan s\u00e1t c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra v\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp. Nh\u01b0 \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, x\u00e2y d\u1ef1ng Thi\u00ean \u0110\u00f4, Nam M\u00e2u H\u1ed9i, Gi\u1ea3m \u1ed4i xong, c\u1ea7n tu\u1ea7n tra \u0111\u1ebfn ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc H\u1ed3 L\u00f4 Xuy\u00ean v\u00e0 Khinh La L\u00e3ng Kh\u1ea9u; \u1edf l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean c\u1ea7n t\u1eeb H\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0n L\u00e2u, La Chu\u1ef7 \u0111\u1ebfn gi\u1edbi h\u1ea1n T\u00e2y An l\u00e0 tr\u1ea1i Ho\u00e0nh S\u01a1n, t\u1ee9c t\u1eeb Chi T\u1ef1 B\u00ecnh, Thanh C\u01b0\u01a1ng H\u1ea1p \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Thanh Vi\u1ec5n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Thanh' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Ch\u00e2u' th\u1eeba, x\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'Thanh Ch\u00e2u Vi\u1ec5n Qu\u00e2n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 19-17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 H\u1ea1 Qu\u1ed1c truy\u1ec7n v\u00e0 quy\u1ec3n 318 s\u00e1ch n\u00e0y, n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 th\u00e1ng 10 ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-2434-16\" href=\"#footnote-2434-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> gi\u1edbi h\u1ea1n Chi\u1ebft Kh\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i, B\u1ea3n T\u1ec9nh tr\u1edf v\u1ec1 m\u1ed9t d\u1ea3i; \u1edf l\u1ed9 Hi H\u00e0, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0110\u00f4ng L\u00e3nh M\u00e2u, H\u1ed9i Ch\u00e2u, \u0110\u1ea3 Th\u1eb1ng Xuy\u00ean m\u1ed9t d\u1ea3i th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ea3i Vi Tinh Xuy\u00ean v\u00e0 d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 b\u1ed1 tr\u00ed \u0110\u00f4ng, T\u00e2y Quan B\u1ea3o tr\u1edf v\u1ec1 v\u00e0 ngo\u00e0i Kim Th\u00e0nh Quan: \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n \u0111\u1eb7t phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c v\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n l\u00ednh tu\u1ea7n tra, quan s\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n \u0111\u1eb7t phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c v\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n l\u00ednh tu\u1ea7n tra, quan s\u00e1t... ch\u1ed7 \u0111\u1ebfn, hai ch\u1eef 'y\u1ebfu an' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-2434-17\" href=\"#footnote-2434-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. L\u1ed9 Phu Di\u00ean, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u0169ng n\u00ean theo \u0111\u00f3 m\u00e0 xem x\u00e9t s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u1ed1t sao chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1i Ho\u00e0nh S\u01a1n v\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea3i ph\u00eda nam s\u00f4ng, nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1ef1 l\u00e2u d\u00e0i thu\u1eadn ti\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1ecdn c\u1eed c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh cao c\u1ea5p, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 c\u00e1c phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c, n\u01a1i tu\u1ea7n tra v\u00e0 t\u00ean \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m quan s\u00e1t, c\u00f9ng kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, v\u1ebd th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[35] Qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1ee9 Th\u00e1i Kinh c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n \u300aHoa Nhung T\u00edn L\u1ee5c\u300b, ghi ch\u00e9p m\u1ecdi vi\u1ec7c t\u1eeb khi thi\u1ebft l\u1eadp quan h\u1ec7 h\u00f2a h\u1ea3o, \u0111\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u00e1ng xem. Tuy nhi\u00ean, s\u00e1ch ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ebfn n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 6, nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c sau \u0111\u00f3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u1ee7y th\u00e1c quan vi\u00ean ti\u1ebfp t\u1ee5c bi\u00ean so\u1ea1n.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-2434-1\">S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau \u0110\u1ee9c S\u00f9ng, L\u00fd Nghi\u1ec5m \u0111\u1ebfn t\u1eeb bi\u1ec7t. 'Phi\u1ebfm s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00edn s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 232, s\u00e1ch '\u0110\u00e1p Khi\u1ebft \u0110an khuy\u1ebfn h\u00f2a T\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0' s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-2434-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-2\"> L\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1t r\u1eb1ng, tr\u00ean d\u1eabn \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29, ch\u1eef 'h\u1ed3i' d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'B\u1ea1ch'. <a href=\"#return-footnote-2434-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-3\">tr\u01b0\u1edbc sau \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng g\u00e2y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c sai tr\u00e1i 'sau', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'lai'. <a href=\"#return-footnote-2434-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-4\">l\u1ea1i c\u00f2n t\u1ea1o ra l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 't\u1ea1o', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ea5u'. <a href=\"#return-footnote-2434-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-5\">B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i c\u00f9ng ph\u1eabn n\u1ed9 '\u0111\u00e1ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2434-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-6\">s\u1ee3 r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc ti\u1ebfn s\u00e2u 'B\u1eafc' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eed', theo s\u00e1ch T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp v\u00e0 T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2434-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-7\"> 'k\u1ecbp th\u00e0nh th\u00fa l\u0169y' ch\u1eef 'k\u1ecbp' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ea1c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2434-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-8\">ch\u01b0a n\u00ean m\u1edf l\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u1eadn, ch\u1eef '\u0111\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1eddng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-2434-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-9\">Quan bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, trong s\u00e1ch 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' v\u00e0 'T\u00e2y H\u1ea1 k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1eadu' tr\u01b0\u1edbc ch\u1eef 'bi\u00ean' <a href=\"#return-footnote-2434-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-10\"> Nh\u01b0 v\u1eady t\u1ed1t 'v\u1eady' nguy\u00ean l\u00e0 'tha', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-2434-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-11\">Ho\u00e0ng L\u00ed n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng 'n\u00f3i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ebfn c\u1eed', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2434-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-12\">'h\u1ed3i' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-2434-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-13\">Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b binh 18-19, ch\u1eef 'H\u00e1n' d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Phi\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-2434-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-14\">N\u01a1i n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 \u1edf l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1eef 'c\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'an', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00fd v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2434-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-15\">C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng'. <a href=\"#return-footnote-2434-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-16\">Ch\u1eef 'Thanh' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Ch\u00e2u' th\u1eeba, x\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'Thanh Ch\u00e2u Vi\u1ec5n Qu\u00e2n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 19-17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 H\u1ea1 Qu\u1ed1c truy\u1ec7n v\u00e0 quy\u1ec3n 318 s\u00e1ch n\u00e0y, n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 th\u00e1ng 10 ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-2434-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-2434-17\">\u0110\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n \u0111\u1eb7t phong \u0111\u00e0i, tr\u1ea1m g\u00e1c v\u00e0 n\u01a1i qu\u00e2n l\u00ednh tu\u1ea7n tra, quan s\u00e1t... ch\u1ed7 \u0111\u1ebfn, hai ch\u1eef 'y\u1ebfu an' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-2434-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":146,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-2434","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":188,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2465,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2434\/revisions\/2465"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/188"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2434\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=2434"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=2434"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=2434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}