{"id":244,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=244"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-70-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-nhat-mau-than-1008","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-70-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-nhat-mau-than-1008\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 70: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU TH\u00c2N, 1008)","rendered":"QUY\u1ec2N 70: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU TH\u00c2N, 1008)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu c\u00e1o v\u1edbi Th\u00e1i mi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u1ecf linh chi, l\u00faa t\u1ed1t, c\u00e2y \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y tr\u01b0\u1edbc xe thi\u00ean th\u01b0 v\u00e0 \u0111\u1eb7t \u1edf s\u00e1u gian th\u1edd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ghi r\u00f5 n\u01a1i d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, l\u1ec7nh cho Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u1ea1m quy\u1ec1n gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh, l\u1eadp t\u1ee9c v\u00e0o cung ch\u1ea7u. Vua cho r\u1eb1ng M\u1eabn Trung c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 l\u00e2u n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng d\u00e2n, n\u00ean tri\u1ec7u t\u1eeb T\u00e2y Kinh v\u1ec1 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng.<\/p>\n\n<p>[3] Ban chi\u1ebfu cho ty Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u d\u1eabn t\u1ed9i nh\u00e2n ra tr\u00ecnh di\u1ec7n, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean, r\u1ed3i giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t x\u1eed, t\u1eeb ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 sau khi \u0111i phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[4] Ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n d\u1ecdc theo c\u00e1c k\u00eanh quan \u1edf kinh th\u00e0nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau.<\/p>\n\n<p>[5] Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh d\u00e2ng l\u00ean ph\u00e1p v\u1eadt m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o l\u00e0 s\u00e1ch tr\u1eddi, c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn. \u0110inh V\u1ecb, s\u1ee9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch h\u1ed9 t\u1ed1ng Thi\u00ean th\u01b0, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 hai con h\u1ea1c bay qua xe ch\u1edf Thi\u00ean th\u01b0, bay l\u01b0\u1ee3n r\u1ea5t l\u00e2u.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, Vua nh\u00ecn \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"H\u00f4m qua Tr\u1eabm th\u1ea5y h\u1ea1c ch\u1ec9 bay qua xe, n\u1ebfu n\u00f3i l\u00e0 bay l\u01b0\u1ee3n r\u1ea5t l\u00e2u, nghe th\u00ec hay nh\u01b0ng e kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, khanh n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i b\u1ea3n t\u1ea5u n\u00e0y.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1y t\u1ea1 v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh ph\u1ee5ng s\u1ef1 tr\u1eddi, l\u1ea5y s\u1ef1 ch\u00e2n th\u1eadt \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i mu\u00f4n v\u1eadt, m\u1ea5y ch\u1eef n\u00e0y r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n th\u1ebf, xin giao cho Trung th\u01b0 ghi v\u00e0o s\u00e1ch th\u1eddi ch\u00ednh.\"<\/i> Vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Theo Th\u1ef1c l\u1ee5c: L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea d\u00e2ng ph\u00e1p v\u1eadt, c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay l\u01b0\u1ee3n trong s\u00e2n. B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n, l\u01b0\u1ee3n quanh, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n ngai v\u00e0ng. S\u00e1ch Phong thi\u1ec1n c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady. Theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, ch\u1ec9 c\u00f3 hai con h\u1ea1c, l\u1ebd n\u00e0o \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con m\u00e0 bay qua xe ch\u1ec9 c\u00f3 hai con? B\u1ea3n k\u1ef7 kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea d\u00e2ng ph\u00e1p v\u1eadt, ch\u1ec9 ch\u00e9p ng\u00e0y c\u00e1o mi\u1ebfu c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p: <i>\"C\u00e1o mi\u1ebfu, c\u00f3 h\u1ea1c bay theo xe \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Tu\u1ebf\"<\/i>, kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: <i>\"Khi v\u1ec1 \u0111\u1ebfn c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, c\u00f3 t\u00e1m con h\u1ea1c bay l\u01b0\u1ee3n tr\u00ean kh\u00f4ng.\"<\/i> L\u1ea1i ch\u00e9p: <i>\"B\u1ed1n con h\u1ea1c bay theo xe, khi s\u00e1ch tr\u1eddi m\u1edbi ra v\u00e0 khi v\u1ec1, \u0111\u1ec1u c\u00f3 hai con h\u1ea1c bay quanh xe.\"<\/i> C\u00f3 l\u1ebd b\u1ea3n k\u1ef7 ch\u00e9p l\u00e0 t\u1ed5ng s\u1ed1 n\u00e0y. Nh\u01b0 v\u1eady, khi d\u00e2ng ph\u00e1p v\u1eadt v\u00e0 c\u00e1o mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn. Nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai, ghi r\u00f5 l\u1eddi Vua \u0111\u1ec3 \u0111\u1eddi sau c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[6] Th\u00e1i S\u01a1n Ng\u1ecdc N\u1eef Tr\u00ec n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u1ed1n b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn v\u00e0 \u0111\u1ee5c. Ban \u0111\u1ea7u, khi \u0111\u1eb7t doanh tr\u1ea1i d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai, su\u1ed1i L\u1ec5 Tuy\u1ec1n phun l\u00ean, n\u01b0\u1edbc trong h\u1ed3 c\u0169ng d\u00e2ng cao. Khi c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ti\u1ebfn l\u00ean n\u00fai, d\u00f2ng ch\u1ea3y t\u1ef1 nhi\u00ean r\u1ed9ng ra, trong v\u1eaft c\u00f3 th\u1ec3 soi g\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb r\u1ea5t ng\u1ecdt ng\u00e0o, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin n\u1ea1o v\u00e9t v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa h\u1ed3. B\u00ean c\u1ea1nh h\u1ed3 c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1, b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng nhi\u1ec1u, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea thay b\u1eb1ng t\u01b0\u1ee3ng ng\u1ecdc. Sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh, Vua c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 m\u00e0i \u0111\u00e1 l\u00e0m h\u1ed1c, \u0111\u1eb7t v\u00e0o ch\u1ed7 c\u0169, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n \u1edf ch\u00e2u Qu\u1ef3.<\/p>\n\n<p>[8] L\u1ec5 nghi s\u1ee9 t\u00e2u: <i>\"Theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac b\u1eb1ng ch\u00e9n th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n, t\u1eeb Th\u00e1i \u00fay tr\u1edf xu\u1ed1ng d\u00f9ng ch\u00e9n l\u00f4i. Nay xem x\u00e9t l\u1ea1i, trong ng\u00e0y c\u00e1o t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu v\u00e0 ng\u00e0y phong thi\u1ec1n, r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac m\u00e0 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf u\u1ed1ng l\u00e0 do th\u1ea7n linh ban ph\u00fac, \u0111\u1ec3 giao h\u00f2a v\u1edbi th\u1ea7n minh. Xin cho m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c ph\u1ee5ng ng\u1ef1 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u t\u1eeb ch\u00e9n th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1ec3 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ec5 v\u0103n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, l\u1ea5y quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i Tam ty s\u1ee9, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n<p>[10] H\u00f4m \u0111\u00f3, \u0111em thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, Vua trai gi\u1edbi \u1edf h\u1eadu c\u00e1c c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan so\u1ea1n nghi l\u1ec5, ch\u1ec9 trai gi\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0y, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu cho t\u00e1n trai th\u00eam m\u1ed9t ng\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111em thi\u00ean th\u01b0 l\u00ean xe ng\u1ecdc, \u0111\u1ebfn \u00e1c \u0111i\u1ec7n trong c\u1eeda nam c\u1ee7a Th\u00e1i mi\u1ebfu. M\u1ed9t l\u00e1t sau, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, v\u00e0o \u00e1c \u0111i\u1ec7n l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u xong, t\u1ebf c\u00e1o \u1edf s\u00e1u gian th\u1edd, \u0111\u1ebfn gian th\u1edd Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng, b\u00e1o \u00fd nghi\u00eam ph\u1ed1i, Vua kh\u00f3c l\u00f3c, t\u1ea3 h\u1eefu ch\u1ea5p s\u1ef1 \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. Trong l\u00fac h\u00e0nh l\u1ec5, c\u00f3 m\u00e2y tr\u1eafng nh\u01b0 r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ti\u00ean nh\u00e2n xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u00e1i mi\u1ebfu, c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[12] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng l\u1ec5 sai nghi th\u1ee9c, t\u1ef1 nh\u1eadn t\u1ed9i. Vua n\u00f3i: <i>\"Quan hi\u1ebfn \u0111\u00e1ng gi\u1eef l\u1ec5 ph\u00e1p.\"<\/i> Nh\u01b0ng v\u00ec t\u00ednh \u00f4ng v\u1ed1n th\u00f4 l\u1ed7, n\u00ean Vua kh\u00f4ng tr\u00e1ch c\u1ee9 g\u00ec.<\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n \u0110\u1ed7 H\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c v\u00ec cung c\u1ea5p nh\u1ea7m ng\u1ecdc t\u1ebf cho th\u1ea7n v\u1ecb C\u1eedu cung, b\u1ecb ph\u1ea1t m\u1ed9t th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ea5y Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Chi\u00eau ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eadu Th\u1ea7n B\u1ea3o qu\u1ea3n c\u00e2u \u0111\u1ea1i n\u1ed9i c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai \u0110i\u1ec7n \u0111\u1ea7u cao ph\u1ea9m Chu V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u1eb7c \u0111\u1ea1o s\u1ef1. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ec5 phong thi\u1ec7n s\u1eafp \u0111\u1ebfn, d\u00e2n v\u00f9ng Quan H\u1eefu c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, lo ch\u00fang nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u1ed5i lo\u1ea1n, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n l\u00e0ng. Ng\u01b0\u01a1i \u0111i, n\u00ean t\u00f9y nghi ki\u1ec3m so\u00e1t, ngo\u00e0i binh l\u00ednh thu\u1ed9c quy\u1ec1n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, l\u1eadp t\u1ee9c tri\u1ec7u binh Phu, Di\u00ean, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[16] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, binh l\u00ednh bi\u00ean th\u00f9y ph\u00eda t\u00e2y ph\u1ea3n lo\u1ea1n ch\u1ea1y sang c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, cho ph\u00e9p b\u1ed9 t\u1ed9c \u0111\u00f3 b\u1eaft n\u1ed9p s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. C\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb b\u1eaft oan binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edfng, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9, khi\u1ebfn h\u1ecd b\u1ecb x\u1eed oan. Vua nghe th\u1ea5y, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi xem x\u00e9t l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[17] C\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi xa gi\u00e1 tu\u1ea7n du, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 tri\u1ec1u bu\u1ed5i chi\u1ec1u, ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5 v\u00e0 ng\u00e0y ngh\u1ec9 kh\u00f4ng ng\u1eebng vi\u1ec7c. Nay xin bu\u1ed5i chi\u1ec1u xem vi\u1ec7c, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o ch\u1ea7u.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Quy\u1ec1n ph\u00e1n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f9ng c\u00e1c quan trong t\u1ec9nh, t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c thi c\u1eed c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Th\u1ea9m h\u00ecnh t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan B\u00e0nh D\u0169, th\u1ea5y nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai s\u00f3t trong vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu h\u1ecfi Tr\u1ecdng Th\u01b0, Tr\u1ecdng Th\u01b0 d\u1eabn vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u1ecb lang L\u1ec5 b\u1ed9 Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng thi c\u1eed ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 c\u1ee7a B\u00f9i Th\u01b0\u1eddng, Th\u1eadn H\u00e0i l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5[footnote]Tr\u1ecdng Th\u01b0 d\u1eabn vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u1ecb lang L\u1ec5 b\u1ed9 Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng thi c\u1eed ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 c\u1ee7a B\u00f9i Th\u01b0\u1eddng, Th\u1eadn H\u00e0i l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5. Ch\u1eef 'th\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-35, nghi ch\u1ebf 8-3 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan b\u00e0n \u0111\u1ecbnh. Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng b\u00e0i thi c\u1ee7a Th\u01b0\u1eddng, H\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0i t\u1eebng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan V\u0169 X\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, sung ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan, \u0111\u1ebfn nay x\u00e9t l\u1ea1i, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. B\u00e0nh D\u0169 c\u0169ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9. Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c L\u1ec5 b\u1ed9, tr\u00e1nh vi\u1ec7c kh\u00f4ng so\u1ea1n t\u1edd t\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Kh\u00e2u Ung li\u1ec1n thay l\u00e0m, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ph\u1ea1t Ph\u1ee5c ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>H\u00e0i l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f2ng C\u00e1t.<\/p>\n<p><i>(B\u00e0nh D\u0169, B\u00f9i Th\u01b0\u1eddng, Kh\u00e2u Ung, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh tri\u1ec1u b\u00e1i th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00e1o t\u1eeb \u0111\u1ec3 \u0111i.<\/p>\n\n<p>[20] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: R\u01b0\u1ee3u l\u1ec5 d\u00f9ng trong vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ecdn ri\u00eang \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, ch\u1ebf bi\u1ebfn tinh t\u1ebf, \u0111\u1ebfn l\u00fac ti\u1ebfn v\u00e0o trong cung, Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 tay ki\u1ec3m tra, r\u1ed3i giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan.<\/p>\n\n<p>[21] Kh\u1ea3o c\u00f4ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri T\u1ea5n ch\u00e2u T\u1ec1 H\u00f3a C\u01a1 b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u1ecbch, x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra Nhai ch\u00e2u, d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1. Con trai \u00f4ng l\u00e0 T\u01b0 l\u00fd tham qu\u00e2n T\u01b0 ch\u00e2u T\u1ec1 B\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 h\u1ecdc c\u1ee9u T\u1ec1 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, c\u00f9ng v\u1edbi con \u00fat T\u1ec1 \u0110\u1ecbch v\u00e0 ch\u00e1u T\u1ec1 Ho\u00e1n b\u1ecb ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn An, \u0110\u1eb7ng, Nh\u1eef, Th\u00e1i ch\u00e2u. H\u00f3a C\u01a1 \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng n\u1ed5i ti\u1ebfng tham b\u1ea1o, t\u00ednh t\u00ecnh hung d\u1eef, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tr\u00e1nh xa, \u1edf T\u1ea5n ch\u00e2u c\u00e0ng t\u00e0n b\u1ea1o, c\u00e1c con nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a, l\u1ea1i c\u1ea5t gi\u1eef \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng, m\u1eb7c \u00e1o qu\u1ea7n th\u00eau v\u00e0ng. Vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, sai quan \u0111i tra x\u00e9t, H\u00f3a C\u01a1 gian x\u1ea3o s\u1ee3 t\u1ed9i, khai kh\u00f4ng th\u1eadt, ba l\u1ea7n thay ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u1ea3i Tr\u1ecdng Nh\u1ee5 tra h\u1ecfi, m\u1edbi nh\u1eadn t\u1ed9i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i \u00e1c t\u00edch t\u1ee5, n\u00ean l\u1ec7nh \u0111\u00e0y c\u1ea3 h\u1ecd, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu d\u1ee5 T\u1ea5n ch\u00e2u, quan l\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng vui m\u1eebng. Nguy\u00ean suy quan, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u00c2u D\u01b0\u01a1ng T\u1ea3i c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng T\u1ea3i l\u00e0 ch\u00fa c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, trong t\u1eadp c\u00f3 b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9, n\u00f3i r\u1eb1ng T\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed nh\u1edd d\u1ef1a v\u00e0o Ph\u00f9ng Khi\u1ebft K\u1ef7. S\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b \u0111\u00e3 bi\u1ec7n b\u1ea1ch r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[22] Vua man Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean l\u00e0 A T\u00f9 sai t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u V\u1eadt B\u00e0 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng. V\u1eadt B\u00e0 xin \u0111i Th\u00e1i S\u01a1n h\u1ea7u l\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: V\u0103n v\u00f5 quan ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn Duy\u1ec7n ch\u00e2u chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00ean n\u00fai \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra.<\/p>\n\n<p>[24] B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u1ecbnh Th\u00e0nh d\u1eabn qu\u00e2n ti\u00ean phong \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho m\u1ed9t vi\u00ean ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c c\u01a1 quan ki\u1ec3m tra sinh l\u1ec5 v\u00e0 \u0111\u1ed3 t\u1ebf t\u1ef1 d\u01b0\u1edbi n\u00fai, ai kh\u00f4ng cung k\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c, d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng tha.<\/p>\n\n<p>[26] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ebf t\u1ef1 l\u00ean n\u00fai, quan c\u1ea5p y ph\u1ee5c, l\u1ec7nh ng\u00e0y t\u1ebf ph\u1ea3i t\u1eafm r\u1eeda m\u1eb7c v\u00e0o. T\u00f9y t\u00f9ng, v\u1ec7 s\u0129 \u0111\u1ebfn V\u1eadn ch\u00e2u th\u00ec c\u1ea5m \u0103n th\u1ecbt. D\u00ea l\u1ee3n c\u00f4ng t\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi n\u00fai.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, d\u00e2n T\u00e2y Kinh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u v\u00ec xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft d\u00e2ng c\u1ed1ng, tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ea5y Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[29] Chi\u1ebfu cho C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh, T\u1ea3 ch\u00ednh ng\u00f4n Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua, nh\u1eefng b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u0111\u1ebfn n\u01a1i h\u00e0nh t\u1ea1i, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, ban cho r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt; c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n hi\u1ec7n \u0111ang giam gi\u1eef t\u00f9 nh\u00e2n, tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ed9i tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m lo\u1ea1i kim ng\u1ecdc \u0111an v\u00e0 8.711 c\u00e2y t\u1eed chi.<\/p>\n\n<p>[31] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u ngh\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c phong t\u1ebf, ch\u1ec9 d\u00f9ng b\u1ea1ch mao l\u00e0m \u0111\u1ec7m. Th\u1ea7n x\u00e9t trong \u300aChu D\u1ecbch\u300b c\u00f3 c\u00e2u 'd\u00f9ng b\u1ea1ch mao l\u00e0m \u0111\u1ec7m', \u300aXu\u00e2n Thu T\u1ea3 Truy\u1ec7n\u300b c\u00f3 c\u00e2u 'bao mao kh\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua kh\u00f4ng c\u00fang t\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u'. Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aChu L\u1ec5\u300b r\u1eb1ng 'mao d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m rau c\u00fang t\u1ebf, c\u0169ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u'. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c d\u00f9ng mao c\u00f3 hai ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0m \u0111\u1ec7m v\u00e0 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u. Tr\u1ecbnh H\u01b0ng ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aChu L\u1ec5\u300b r\u1eb1ng 'b\u00f3 mao d\u1ef1ng l\u00ean, tr\u01b0\u1edbc khi t\u1ebf r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u l\u00ean tr\u00ean, r\u01b0\u1ee3u th\u1ea5m xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, nh\u01b0 th\u1ea7n u\u1ed1ng, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ecdc'. \u0110\u1ed7 D\u1ef1 ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aT\u1ea3 Truy\u1ec7n\u300b r\u1eb1ng 'b\u00f3 mao r\u1ed3i r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u l\u00ean, d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec3 l\u1ecdc'. Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aChu L\u1ec5\u300b r\u1eb1ng 'l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u l\u00e0 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u', l\u1ea1i ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b r\u1eb1ng 'l\u1ecdc b\u1eb1ng mao, b\u1ecf c\u1eb7n \u0111i'. Nh\u01b0 v\u1eady l\u1ea1i c\u00f3 hai ngh\u0129a l\u00e0 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u. Nay khi \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c, T\u00f4n Th\u00edch c\u0169ng n\u00f3i v\u1ec1 ngh\u0129a n\u00e0y, nh\u01b0ng v\u00ec trong kinh \u0111i\u1ec3n c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e1ch hi\u1ec3u kh\u00e1c nhau, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n nghi v\u1ea5n, kh\u00f3 l\u00f2ng \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh, n\u00ean trong nghi th\u1ee9c v\u1eabn gi\u1eef c\u1ea3 hai thuy\u1ebft l\u00e0m \u0111\u1ec7m v\u00e0 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u. Nay T\u00f4n Th\u00edch cho r\u1eb1ng trong t\u1ebf l\u1ec5 t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u00f3 nghi th\u1ee9c r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u u\u1ea5t s\u01b0\u1edfng, n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 b\u00f3 mao r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u, nh\u01b0ng h\u1ecdc gi\u1ea3 kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd n\u00e0y, l\u1ea1i d\u00f9ng t\u1ee5c l\u1ec7 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, cho r\u1eb1ng c\u00e1c bu\u1ed5i t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00f3 mao l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t sai l\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n x\u00e9t trong \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef S\u1edb\u300b c\u00f3 c\u00e2u: 'Trong t\u1ebf l\u1ec5 t\u00f4ng mi\u1ebfu, tr\u01b0\u1edbc khi gi\u1ebft sinh v\u1eadt, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u u\u1ea5t s\u01b0\u1edfng xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea7u th\u1ea7n'. \u0110\u00e2y ch\u1ec9 n\u00f3i r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u u\u1ea5t s\u01b0\u1edfng xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng n\u00f3i d\u00f9ng mao. N\u1ebfu theo l\u1eddi Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n, th\u00ec mao d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u[footnote]Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 22, m\u1ee5c 7, ch\u00e9p l\u00e0 'mao ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u'.[\/footnote]; n\u1ebfu theo l\u1eddi Tr\u1ecbnh H\u01b0ng v\u00e0 \u0110\u1ed7 D\u1ef1, th\u00ec c\u1ea3 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u. L\u1ea1i n\u1eefa, \u300aChu L\u1ec5\u300b ch\u00e9p d\u00f9ng ti\u00eau mao \u0111\u1ec3 t\u1ebf th\u1ea7n tr\u1eddi, \u300aT\u1ea3 Truy\u1ec7n\u300b l\u1ea1i n\u00f3i 'bao mao kh\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua kh\u00f4ng c\u00fang t\u1ebf', x\u00e9t v\u1ec1 t\u1ebf l\u1ec5, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y th\u00f4ng d\u1ee5ng cho c\u1ea3 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng. Hu\u1ed1ng chi Tr\u1ecbnh H\u01b0ng, \u0110\u1ed7 D\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00f3 mao r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u, H\u1ee9a Th\u1eadn trong \u300aThuy\u1ebft V\u0103n\u300b c\u0169ng n\u00f3i 'l\u1ed7i l\u00e0 t\u1ebf r\u01b0\u1ee3u'. Nh\u01b0 v\u1eady, ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ecbnh H\u01b0ng, \u0110\u1ed7 D\u1ef1, H\u1ee9a Th\u1eadn n\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n, T\u1ea5n, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ee5c l\u1ec7 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, l\u1ec5 phong thi\u1ec1n trong s\u1eed s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1eddi Khai Nguy\u00ean l\u00e0 chi ti\u1ebft nh\u1ea5t. X\u00e9t trong \u300aHuy\u1ec1n T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p r\u1eb1ng 'l\u00fac \u1ea5y \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u c\u00f3 ba ng\u1ecdn c\u1ecf mao m\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng T\u1ec1 Ho\u00e0n C\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, Qu\u1ea3n Di Ng\u00f4 n\u00f3i \u1edf v\u00f9ng Giang, Ho\u00e0i c\u00f3 ba ng\u1ecdn c\u1ecf mao d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n. C\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng: 'Th\u1ea7n \u0111\u00e3 h\u1ecfi kh\u1eafp n\u01a1i v\u1ec1 c\u1ecf mao c\u1ed1ng, th\u1ea5y c\u1ecf \u1edf Nguy\u00ean Giang l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u1ecbnh', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'th\u1eafng'.[\/footnote], \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn Nh\u1ea1c Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u1ea5y. Nay nghe n\u00f3i Ph\u1ee7 Ch\u00e2u c\u00f3 c\u1ecf mao, xin cho ti\u1ebfn s\u00e1u b\u00f3, d\u00f9ng chung v\u1edbi c\u1ecf \u1edf Nguy\u00ean Giang'. L\u00fac \u1ea5y, c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Thuy\u1ebft, Nguy\u00ean Can Di\u1ec7u, c\u00e1c quan bi\u00ean so\u1ea1n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Thuy\u1ebft, T\u1eeb Ki\u00ean, Vi Thao, Khang T\u1eed Nguy\u00ean, H\u1ea7u H\u00e0nh Qu\u1ea3, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i nho. N\u1ebfu l\u1ec5 phong thi\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u, l\u00fac \u1ea5y sao kh\u00f4ng c\u00f3 ai b\u00e1c b\u1ecf? \u0110\u00e3 cho l\u1ea5y c\u1ecf mao \u0111\u1ec3 d\u00f9ng, \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u1ec5 nghi r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u l\u00ean mao \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong kinh \u0111i\u1ec3n; t\u1ee5c l\u1ec7 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb l\u00e2u. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 khi d\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u m\u1edbi th\u00e0nh l\u1ec5, e r\u1eb1ng l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u1ebfn ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 l\u1eddi ch\u00ea bai vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i s\u1ebd c\u00e0ng lan r\u1ed9ng trong d\u00e2n ch\u00fang. V\u00ec v\u1eady, xin b\u00e1c b\u1ecf l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4n Th\u00edch.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho qu\u00e2n s\u0129 c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh l\u00e0m vi\u1ec7c, khi tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u00e1o g\u1ea5m \u0111\u1ec3 ti\u1ec5n \u0111i.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ea5p gi\u00e0y \u0111inh cho c\u00e1c quan h\u00e0nh s\u1ef1 v\u00e0 v\u1ec7 s\u0129 l\u00ean n\u00fai, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai nguy hi\u1ec3m v\u00e0 tr\u01a1n tr\u01b0\u1ee3t.<\/p>\n\n<p>[34] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110inh V\u1ecb xin l\u1eadp Ty Ti\u1ec1n \u0110\u1ea7u T\u1eed theo h\u1ea7u xa gi\u00e1[footnote]Ch\u1eef 'tr\u00ed' trong '\u0110inh V\u1ecb th\u1ec9nh tr\u00ed t\u00f9y gi\u00e1 s\u1ee9 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u t\u1eed ty' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. 'S\u1ee9 ti\u1ec1n' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu vi\u1ebft l\u00e0 'Ti\u1ec7n ti\u1ec1n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang, c\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote], m\u1ed7i khi ban ti\u1ec1n gi\u00e0y cho c\u00e1c qu\u00e2n, ch\u1ec9 c\u1ea5p \u0111\u1ea7u b\u00e0i, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh n\u01a1i nh\u1eadn ti\u1ec1n, qu\u00e2n s\u0129 nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u1ebfn l\u0129nh. Sau \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n h\u1ecfi \u00fd c\u00e1c qu\u00e2n, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Theo h\u1ea7u xa gi\u00e1 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n, kh\u00f3 mang theo. Ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u1edf doanh tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng, \u01a1n Vua th\u1eadt s\u00e2u n\u1eb7ng.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady l\u1eadp Ty Ti\u1ec1n \u0110\u1ea7u T\u1eed, khi xa gi\u00e1 \u0111i v\u1ec1 ban th\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng xem th\u00eam \u1edf ph\u1ea7n ph\u1ee5 l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, thi\u00ean h\u1ea1 d\u00e2ng nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, l\u00fac \u1ea5y v\u00f9ng H\u00e0, Ho\u00e0ng ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Nay thi\u00ean h\u1ea1 v\u00f4 s\u1ef1, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u00f9ng \u0111\u1ebfn, xin l\u1ea5y c\u00e1c \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n, theo t\u1eebng lo\u1ea1i m\u00e0 v\u1ebd l\u1ea1i, l\u00e0m th\u00e0nh hai b\u1ea3n ch\u00ednh ph\u1ee5, m\u1ed9t b\u1ea3n c\u1ea5t \u1edf B\u00ed c\u00e1c, m\u1ed9t b\u1ea3n n\u1ed9p v\u00e0o Trung vi, \u0111\u1ee3i khi cung Chi\u00eau \u1ee8ng ho\u00e0n th\u00e0nh, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed c\u00e1c b\u1ee9c v\u1ebd, l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Xem th\u00eam ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 2.)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an ch\u00fac m\u1eebng m\u1eb9 Vua, T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Ng\u1ee5y Chi\u00eau D\u1ecbch l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4n Th\u00edch l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an ch\u00fac m\u1eebng Vua, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Ti\u1ebft Di Khu\u1ebfch l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Chi\u00eau D\u1ecbch l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0m T\u00edn. Di Khu\u1ebfch, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1eadp l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Ban \u0111\u1ea7u, quan L\u1ec5 \u0111\u00e3 t\u1eadp d\u01b0\u1ee3t hai l\u1ea7n, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c quan, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n n\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i th\u00e2n h\u00e0nh t\u1eadp luy\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm mu\u1ed1n th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh, h\u00e1 ng\u1ea1i kh\u00f3 nh\u1ecdc sao?\"<\/i> Sau khi t\u1eadp xong, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"V\u1eeba r\u1ed3i th\u1ea5y nghi l\u1ec5 c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd. V\u00ed nh\u01b0 khi thi\u00ean th\u01b0 ch\u01b0a xu\u1ed1ng \u0111\u00e0n vi\u00ean, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc; l\u1ea1i n\u1eefa, kim qu\u1ef9 xu\u1ed1ng \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc thi\u00ean th\u01b0, sau khi t\u1ed1ng th\u1ea7n xong m\u1edbi \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc qu\u1ef9 v\u00e0o h\u00f2m[footnote] T\u1ed1ng th\u1ea7n xong m\u1edbi \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc qu\u1ef9 v\u00e0o h\u00f2m 'h\u00f2m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u00e1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], quan L\u1ec5 nghi s\u1ee9 t\u1ea5u r\u1eb1ng l\u1ec5 xong tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ed1t l\u1eeda, c\u00f3 v\u1ebb ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd; \u0111\u1eb7t qu\u1ef9 v\u00e0o h\u00f2m, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ni\u00eam phong, s\u1ee3 g\u00e2y \u1ed3n \u00e0o, n\u00ean b\u00e0n l\u1ea1i v\u1edbi quan L\u1ec5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p>C\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Theo \u300aKhai B\u1ea3o th\u00f4ng l\u1ec5\u300b, th\u00ec \u0111\u1ed1t l\u1eeda xong m\u1edbi ni\u00eam phong s\u00e1ch; theo l\u1ec7 c\u0169 th\u1eddi Khai Nguy\u00ean, th\u00ec ni\u00eam phong h\u00f2m xong m\u1edbi \u0111\u1ed1t l\u1eeda. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng ni\u00eam phong s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc th\u1ea7n linh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh, ho\u1eb7c ni\u00eam phong h\u00f2m xong r\u1ed3i m\u1edbi t\u1ed1ng th\u1ea7n, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 x\u00fac ph\u1ea1m. Mong \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 hi\u1ebfn t\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng xong, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00ean \u0111\u00e0n, ni\u00eam phong ng\u1ecdc qu\u1ef9, \u0111\u1eb7t v\u00e0o h\u00f2m, \u0111\u00f3ng d\u1ea5u xong[footnote] \u0110\u00f3ng d\u1ea5u xong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 L\u1ec5 ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00f3ng d\u1ea5u b\u00f9n xong r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed'.[\/footnote], ti\u1ebfp \u0111\u00f3 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, t\u1ed1ng th\u1ea7n, nh\u1ea1c ng\u1eebng, \u0111\u1ed1t l\u1eeda. Thi\u00ean th\u01b0 xu\u1ed1ng, ti\u1ebfp \u0111\u00f3 kim qu\u1ef9 xu\u1ed1ng. Quan L\u1ec5 nghi s\u1ee9 t\u1ea5u r\u1eb1ng l\u1ec5 xong, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 ngh\u1ec9, \u0111\u1ee3i ni\u00eam phong h\u00f2m xong, l\u1ea1i l\u1ea1y \u0111\u00e0n xem x\u00e9t. V\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf \u0111\u00e3 xong, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1eed nh\u1ea1c n\u1eefa.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ecfi quan L\u1ec5 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00e1 hi\u1ebfn v\u00e0 chung hi\u1ebfn \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, quan L\u1ec5 t\u00e2u r\u00f5: <i>\"Theo \u300aKhai B\u1ea3o th\u00f4ng l\u1ec5\u300b, khi Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf giao, tr\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1eb7t \u0111\u0103ng ca, khi Vua l\u00ean xu\u1ed1ng, d\u00e2ng l\u1ec5, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac th\u00ec c\u1eed nh\u1ea1c; d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e0n \u0111\u1eb7t cung huy\u1ec1n, khi h\u1ea1 th\u1ea7n, \u0111\u00f3n l\u1ec5[footnote] \u0110\u00f3n l\u1ec5 'l\u1ec5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 't\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17, \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 42, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 126 Nh\u1ea1c ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u00fat v\u0103n v\u0169, d\u1eabn v\u0169 v\u0169, \u0111\u00f3n ti\u1ec5n Vua th\u00ec c\u1eed nh\u1ea1c. \u00c1 hi\u1ebfn v\u00e0 chung hi\u1ebfn, l\u00ean xu\u1ed1ng, \u1edf gi\u1eefa l\u00fac r\u00fat v\u0103n v\u0169 v\u00e0 d\u1eabn v\u0169 v\u0169. Khi c\u00e1c quan \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c t\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t cung huy\u1ec1n v\u00e0 hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa, n\u00ean ba l\u1ea7n hi\u1ebfn, l\u00ean xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u0103ng ca. Nay tr\u00ean n\u00fai \u0111\u1eb7t \u0111\u0103ng ca, d\u01b0\u1edbi n\u00fai \u0111\u1eb7t cung huy\u1ec1n v\u00e0 hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa, tr\u00ean \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0i \u00e1 hi\u1ebfn v\u00e0 chung hi\u1ebfn theo l\u1ec7 th\u00e2n t\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n n\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c c\u1eed nh\u1ea1c.\"<\/i> Vua cho r\u1eb1ng khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, nghi\u00eam c\u1ea9n ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ed5 t\u00f4ng, kh\u00f4ng mu\u1ed1n ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra l\u1ec7nh cho \u00e1 hi\u1ebfn v\u00e0 chung hi\u1ebfn \u0111\u1ec1u c\u1eed nh\u1ea1c nh\u01b0 \u0111\u0103ng ca.<\/p>\n\n<p>[38] Th\u00e1ng 9, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u Cao, ch\u00e2u Thu\u1eadn \u0111\u1ebfn d\u00e2ng c\u1ed1ng v\u00e0 t\u1eeb bi\u1ec7t. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e3y y\u00ean \u1ed5n trong b\u1ed9 t\u1ed9c, \u0111\u1eebng x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau.\"<\/i> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng th\u00e2n thu\u1ed9c b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng l\u00e2n c\u1eadn gi\u1ebft, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i b\u00e1o th\u00f9. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u00e3 qua r\u1ed3i, \u0111\u1eebng b\u00e0n n\u1eefa.\"<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y r\u1ed3i lui ra.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng 9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Th\u00e1ng n\u00e0y, c\u00e1c l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, gi\u00e1 g\u1ea1o m\u1ed7i \u0111\u1ea5u l\u00e0 7, 8 \u0111\u1ed3ng[footnote]Ch\u1eef 'th\u1eadp' d\u01b0\u1edbi 'ti\u1ec1n th\u1ea5t b\u00e1t' nguy\u00ean c\u00f3, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf. X\u00e9t b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0\u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300bquy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300bquy\u1ec3n 27 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '7 \u0111\u1ed3ng', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 th\u00ec ghi l\u00e0 '7, 8 \u0111\u1ed3ng'.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[40] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm cho r\u1eb1ng l\u1ec5 phong thi\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng, t\u1eeb h\u00f4m nay s\u1ebd \u0103n chay.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eafp ph\u1ea3i ch\u1ecbu r\u00e9t[footnote]Ch\u1eef 'h\u1ed7' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ea1t', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0\u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300bquy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng xa, b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e1nh th\u1ec3, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Hu\u1ed1ng chi l\u1ec5 Nam Giao c\u0169ng l\u00e0 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ch\u01b0a t\u1eebng nghe n\u00f3i c\u1ea5m \u0103n th\u1ecbt tr\u01b0\u1edbc. Mong r\u1eb1ng sau khi trai gi\u1edbi, ho\u1eb7c sau khi t\u00e1n trai, s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c d\u00f9ng \u0111\u1ed3 chay.\"<\/i> R\u1ed3i ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u kh\u1ea9n kho\u1ea3n, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n<p>[41] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n truy\u1ec1n tuy\u00ean, l\u1ea5y \u0111\u1ed3 v\u1eadt \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i mang theo v\u0103n t\u1ef1 c\u00f3 \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o l\u00e0m hi\u1ec7u, l\u1ea1i ph\u1ea3i ban xu\u1ed1ng m\u1eabu tr\u01b0\u1edbc, giao cho c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1eadt gi\u1ea3.<\/p>\n\n<p>[42] Tri ch\u00e2u Qu\u1ef3 l\u00e0 H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea T\u00e2y Nam tr\u01b0\u1edbc nay ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e2ng c\u1ed1ng, nay mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng l\u00e0m quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu, gi\u1eef ch\u1ee9c Kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1ee9, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Kh\u1edfi l\u00e0m quy\u1ec1n Trung th\u1eeba, gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9. Khi \u0111i qua c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, ph\u1ea3i th\u0103m h\u1ecfi nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n trong d\u00e2n gian v\u00e0 gi\u00e1 c\u1ea3 h\u00e0ng h\u00f3a, nh\u1eefng xe c\u1ed9, y ph\u1ee5c, c\u00e2n \u0111o kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p[footnote]'Nh\u01b0' trong 'xe c\u1ed9 y ph\u1ee5c c\u00e2n \u0111o kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung.[\/footnote], th\u00ec n\u00eau r\u00f5 quy ch\u1ebf m\u00e0 c\u1ea5m ch\u1ec9; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, h\u00e0nh vi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng m\u00e0 \u1ea9n d\u1eadt kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan, th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u00e0n b\u1ea1c ti\u1ebfn c\u1eed; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u00f3a b\u1ee5a, c\u00f4 \u0111\u01a1n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec t\u00f9y nghi c\u1ee9u t\u1ebf; nh\u1eefng quan l\u1ea1i c\u00f3 ch\u00ednh t\u00edch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n hu\u1ec7, ho\u1eb7c nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00eam s\u1ec9, m\u1edd m\u1ecbt v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con hi\u1ebfu, ch\u00e1u thu\u1eadn, ch\u1ed3ng ngh\u0129a, v\u1ee3 ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0ng x\u00f3m khen ng\u1ee3i, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p t\u01b0\u1eddng t\u1eadn t\u00e2u l\u00ean; nh\u1eefng quan l\u1ea1i bi\u1ebft r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian, c\u0169ng ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[44] Ty Thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m ng\u00f4i sao \u0111i thu\u1eadn, c\u00f9ng m\u1ed9t m\u00e0u.<\/p>\n\n<p>[45] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t s\u1eb5n v\u1ecb tr\u00ed nghi tr\u01b0\u1ee3ng Thi\u00ean th\u01b0 \u1edf c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 gi\u1edd th\u1ee9 ba, t\u1eeb trong cung r\u01b0\u1edbc Thi\u00ean th\u01b0 ra c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, \u0111\u1eb7t l\u00ean xe ng\u1ecdc, nghi tr\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng huy, c\u1ed5 x\u00fay ti\u1ec1n h\u1eadu b\u1ed9, uy nghi \u0111\u1ea1o m\u00f4n, c\u00e1c quan h\u1ed9 t\u1ed1ng theo h\u1ea7u, c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e1i l\u1ea1y d\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec7n. M\u1ed9t l\u00e1t sau, Vua \u0111\u1ed9i m\u0169 Th\u00f4ng Thi\u00ean, m\u1eb7c \u00e1o t\u00eda, ng\u1ed3i xe l\u1edbn r\u1eddi kinh s\u01b0, \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng Vi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[46] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng cung k\u00ednh ph\u1ee5ng s\u1ef1, n\u1ebfu c\u00f3 ai l\u01a1 l\u00e0, th\u00ec Hi\u1ebfn \u0111\u00e0i v\u00e0 Gi\u00e1m t\u1ebf s\u1ee9 ph\u1ea3i x\u00e9t t\u00e2u, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Tr\u1ea7n Ki\u1ec1u, sai Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 Tri\u1ec7u Th\u1eeba H\u00fa \u0111i ki\u1ec3m tra c\u00e1c b\u00e0n t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ed3 c\u00fang tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 d\u01b0\u1edbi n\u00fai.<\/p>\n\n<p>[48] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1edf h\u00e0nh t\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh v\u1edbi \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft t\u1ea1i h\u00e0nh cung, c\u00e1c qu\u00e2n th\u00ec giao cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Khi\u00eam x\u00e9t t\u1ed9i v\u00e0 x\u1eed l\u00fd; nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1eb7ng th\u00ec x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u00ec giao cho Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xem x\u00e9t v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o. Nh\u00e0 Vua ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, kh\u00f4ng mu\u1ed1n x\u1eed ph\u1ea1t, l\u1ea1i lo d\u00e2n ch\u00fang khinh nh\u1eddn ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. T\u1eeb khi ban chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn khi xong vi\u1ec7c, ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1ebft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, ch\u1ec9 c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Vi Th\u00e0nh. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng: \u1ede n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, c\u1ecf linh chi m\u1ecdc l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u; n\u0103m nay th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 m\u01b0a nhi\u1ec1u, tuy c\u00f3 l\u00fac tr\u00e0n b\u1edd nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u1ea3y gi\u1eefa d\u00f2ng, kh\u00f4ng g\u1ea7n hai b\u00ean b\u1edd, n\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea so v\u1edbi n\u0103m th\u01b0\u1eddng ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng tr\u0103m v\u1ea1n c\u00f4ng s\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[51] Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng: Qu\u00e2n m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an sau khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 r\u00fat h\u1ebft, d\u00e2n ch\u00fang y\u00ean \u1ed5n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n qua l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u1ee9t.<\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n V\u1ec7 Nam.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, d\u1eebng \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n. Sai \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Khi\u00eam v\u00e0 T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n ki\u1ec3m tra nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ean n\u00fai \u1edf c\u1eeda s\u01a1n m\u00f4n, ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5 r\u1ed3i m\u1edbi cho l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, d\u1eebng \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m V\u0129nh \u0110\u1ecbnh. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: N\u1ebfu nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a xa gi\u00e1 kh\u00f4ng th\u1ec3 qua c\u1ed5ng th\u00e0nh th\u00ec \u0111i v\u00f2ng b\u00ean ngo\u00e0i th\u00e0nh. Khi \u0111\u00f3, xe l\u1edbn \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n, quan ch\u1ee9c cho r\u1eb1ng c\u1ed5ng th\u00e0nh th\u1ea5p, \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 b\u1ecf, nh\u01b0ng nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng cho, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, d\u1eebng \u1edf ch\u00e2u B\u1ed9c. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan l\u1edbn \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u V\u1eadn, T\u1ec1, \u0110\u01a1n, Truy ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1ec3 h\u1ea7u l\u1ec5. Qu\u00e2n s\u0129 h\u1ed9 \u0111\u00ea s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa gi\u00e1 \u0111i qua \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Ph\u1ea1m.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Th\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, d\u1eebng \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua d\u1eebng ch\u00e2n. Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111em ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p, ng\u1ecdc s\u00e1ch \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m T\u01b0\u1eddng Loan[footnote]Ch\u1eef 'ng\u1ecdc s\u00e1ch' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u00fd v\u0103n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea7n hi\u1ec7n l\u00ean t\u1eeb ng\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a H\u1ea1o Thi\u00ean, Vua li\u1ec1n sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n<p>[60] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u m\u1ed7i tu\u1ea7n ph\u1ea3i thi\u1ebft \u0111\u00e3i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u1ea5m qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u00fa, nh\u01b0ng c\u00e1c quan vi\u00ean b\u1ea3n qu\u00e2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, t\u1eeb nay n\u00ean cho h\u1ecd c\u00f9ng tham d\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua sai Nh\u1eadp n\u1ed9i cao ban \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n \u0111i ki\u1ec3m tra l\u1ea1i c\u00e1c l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf \u0111\u00e0n[footnote]Ch\u1eef 'ch\u01b0' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i d\u1eebng ch\u00e2n c\u1ee7a \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1 ho\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda, \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c, c\u00e2y c\u1ed1i c\u1ee7a d\u00e2n, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n\n<p>[63] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u0103n th\u01b0, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1eaft phu phen ch\u1edf n\u1eb7ng ch\u1ea1y ng\u1ef1a, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, t\u1eeb nay n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n sai khi\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[64] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0111o\u00e0n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb V\u1eadn Ch\u00e2u, t\u1ed1i \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m Ngh\u00eanh Loan.<\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111o\u00e0n d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m T\u01b0\u1eddng Loan. Vua sai H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf c\u1eeda n\u00fai, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u s\u01a1n h\u1ea1 c\u00f4ng s\u1ef1 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Khi\u00eam, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u01a1n h\u1ea1 qu\u00e2n m\u00e3 M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n[footnote]Ch\u1eef 'qu\u00e2n' trong nguy\u00ean v\u0103n vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u1ecbnh Th\u00e0nh t\u00f9y t\u00f9ng l\u00ean n\u00fai, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c canh g\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[66] Tam ty s\u1ee9 t\u1ea1i h\u00e0nh t\u1ea1i \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n, v\u00e0ng b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u01b0. D\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb quan ph\u1ee7 b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p, gi\u00e1 c\u1ecf m\u1ed7i b\u00f3 kh\u00f4ng qu\u00e1 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u1ed3ng, gi\u00e1 l\u00faa m\u1ea1ch m\u1ed7i \u0111\u1ea5u kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, \u0111o\u00e0n xa gi\u00e1 v\u00e0o cung Ph\u1ee5ng Cao \u1edf huy\u1ec7n Can Phong, Vua \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc ng\u1ecdc s\u00e1ch H\u1ea1o Thi\u00ean d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng l\u1ec5 b\u00e1i hai l\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[68] Chi\u00eam Th\u00e0nh, \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc phi\u00ean thu\u1ed9c \u0111em s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn d\u00e2ng hi\u1ebfn b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Kh\u00e1ch phi\u00ean thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c l\u00e0 L\u00fd Ma V\u1eadt d\u00e2ng ng\u1ecdc khu\u00ea d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u0169 \u0111\u1ea1i t\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb tay ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Thi\u00ean l\u00e0 Khu\u1ea5t Tr\u01b0\u1edfng Gi\u1ea3, truy\u1ec1n l\u1ea1i r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e3y c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn v\u1eadt n\u00e0y, \u0111\u1ee3i khi th\u00e1nh qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c h\u00e0nh l\u1ec5 phong thi\u1ec1n th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c \u0111em d\u00e2ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua trai gi\u1edbi t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c Thanh. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean 38.250 c\u00e2y c\u1ecf l\u1ea1 t\u1eeb n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1ec9nh n\u00fai, Vua c\u00f9ng c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n l\u00ean \u0111\u00ecnh ph\u00eda sau \u0111\u1ec3 ng\u1eafm nh\u00ecn, \u0111\u1eb7t t\u00ean \u0111\u00ecnh l\u00e0 Th\u1ee5y V\u00e2n. Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh mang ng\u1ecdc s\u00e1ch, \u0111i\u1ec7p c\u00f9ng c\u00e1c quan h\u00e0nh s\u1ef1 \u1edf \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0i l\u00ean n\u00fai tr\u01b0\u1edbc. Vua th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb n\u00fai H\u1ed3i M\u00e3 L\u0129nh \u0111\u1ebfn c\u1eeda Thi\u00ean M\u00f4n hi\u1ec3m tr\u1edf, b\u00e8n c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hai t\u1ea5m v\u00e1n ngang, hai \u0111\u1ea7u bu\u1ed9c l\u1ee5a m\u00e0u, ch\u1ecdn qu\u00e2n th\u00e2n t\u00f2ng \u0111\u1ea9y k\u00e9o l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[71] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ec1 kinh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, cho ph\u00e9p v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u1ec3 b\u1ed3i v\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m kh\u1eafc, Vua \u0111\u1ed9i m\u0169 Th\u00f4ng Thi\u00ean, m\u1eb7c \u00e1o l\u1ee5a \u0111\u1ecf, ng\u1ed3i xe kim l\u1ed9, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nghi tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ebfn c\u1eeda n\u00fai th\u00ec \u0111\u1ed5i sang m\u1eb7c \u00e1o ngoa, \u0111i ki\u1ec7u b\u1ed9 \u0111\u1ec3 l\u00ean n\u00fai. Nghi tr\u01b0\u1ee3ng, qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7 \u0111\u1ee9ng d\u00e0n d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai. Qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7 c\u1ea7m c\u1edd v\u00e0ng, qu\u00e2n th\u00e2n t\u00f2ng t\u1eeb ch\u00e2n n\u00fai d\u1ecdc theo \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh, c\u1ee9 hai b\u01b0\u1edbc l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, xen k\u1ebd c\u1edd l\u1ee5a m\u00e0u. Ng\u1ef1a cung ph\u1ee5ng d\u1eebng \u1edf tr\u1ea1i ng\u1ef1 gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng. \u00c1 hi\u1ebfn l\u00e0 Ninh V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c, chung hi\u1ebfn l\u00e0 Th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng, l\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u theo h\u1ea7u l\u00ean n\u00fai. C\u00f3 \u0111\u00e1m m\u00e2y v\u00e0ng che ph\u1ee7 ki\u1ec7u, Vua \u0111i qua ch\u1ed7 hi\u1ec3m tr\u1edf th\u00ec xu\u1ed1ng ki\u1ec7u \u0111i b\u1ed9. C\u00e1c quan b\u00e0n t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i. Ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u c\u00f3 k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi, nh\u01b0ng Vua v\u1eabn kh\u00ed th\u1ebf h\u0103ng h\u00e1i. \u0110\u1ebfn tr\u1ea1i ng\u1ef1, Vua tri\u1ec7u c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem su\u1ed1i Ng\u1ecdc N\u1eef v\u00e0 hai t\u1ea5m bia c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u00f4ng v\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng. \u0110\u00eam h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, tr\u00ean n\u00fai c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn, x\u00e9 r\u00e1ch m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ebfn s\u00e1ng v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t. Khi Vua \u0111\u1ebfn, th\u1eddi ti\u1ebft tr\u1edf n\u00ean \u00f4n h\u00f2a, gi\u00f3 l\u1eb7ng, c\u00e1c quan ph\u1ee5ng t\u1ef1, \u0111i\u1ec3m so\u1ea1n t\u1eadp nghi \u1edf \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0i, \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0nh v\u00e0 m\u00e2y l\u00e0nh c\u00f9ng chi\u1ebfu s\u00e1ng l\u1eabn nhau. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, d\u01b0\u1edbi n\u00fai b\u00e3i b\u1ecf c\u1ea3nh gi\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, t\u1ebf l\u1ec5 Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t t\u1ea1i \u0111\u00e0n Vi\u00ean \u0110\u00e0i, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Sai c\u00e1c quan t\u1ebf l\u1ec5 Ng\u0169 Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n t\u1ea1i \u0111\u00e0n Phong T\u1ef1, Nghi v\u1ec7 s\u1ee9 d\u00e2ng thi\u00ean th\u01b0 b\u00ean tr\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf. Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n d\u00e2ng l\u1ec5, t\u00f9y t\u00f9ng v\u00e0 h\u1ed9 v\u1ec7 \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt nghi tr\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ec9 d\u1eebng \u1edf c\u1eeda \u0111\u00e0n, \u0111\u00e8n l\u1ed3ng d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169ng b\u1ecf \u0111i. Nhi\u1ebfp Trung th\u01b0 th\u1ecb lang Chu Kh\u1edfi \u0111\u1ecdc v\u0103n ng\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p. Vua u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, Nhi\u1ebfp Trung th\u01b0 l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n qu\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eddi ban cho ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Th\u00e1i Nh\u1ea5t th\u1ea7n s\u00e1ch, tu\u1ea7n ho\u00e0n kh\u00f4ng ng\u1eebng, m\u00e3i m\u00e3i b\u1ea3o v\u1ec7 mu\u00f4n d\u00e2n.\"<\/i> Sau ba l\u1ea7n d\u00e2ng l\u1ec5, \u0111\u00f3ng h\u00f2m v\u00e0ng v\u00e0 h\u00f2m ng\u1ecdc. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n d\u00e2ng h\u00f2m ng\u1ecdc \u0111\u1eb7t v\u00e0o h\u00f2m \u0111\u00e1, Nhi\u1ebfp Th\u00e1i \u00fay Ph\u00f9ng Ch\u1eedng d\u00e2ng h\u00f2m v\u00e0ng xu\u1ed1ng[footnote]Nhi\u1ebfp Th\u00e1i \u00fay Ph\u00f9ng Ch\u1eedng d\u00e2ng h\u00f2m v\u00e0ng xu\u1ed1ng: Ch\u1eef 'Nhi\u1ebfp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ec9 huy ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0111\u00f3ng h\u00f2m \u0111\u00e1. Vua l\u1ea1i l\u00ean \u0111\u00e0i xem x\u00e9t xong, tr\u1edf v\u1ec1 l\u1ec1u ng\u1ef1. Ty thi\u00ean gi\u00e1m t\u1ea5u r\u1eb1ng m\u00e2y l\u00e0nh bao quanh \u0111\u00e0n, tr\u0103ng c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng. C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n d\u1eabn c\u00e1c quan ch\u00fac m\u1eebng, tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 d\u01b0\u1edbi n\u00fai truy\u1ec1n h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf, ti\u1ebfng vang \u0111\u1ed9ng n\u00fai non. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua tr\u1edf v\u1ec1 cung Ph\u1ee5ng Cao, c\u00e1c quan \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc t\u1ea1i c\u1eeda n\u00fai, m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 qu\u1ea7ng s\u00e1ng, kh\u00ed v\u00e0ng d\u00e0y \u0111\u1eb7c.<\/p>\n\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u00e0m l\u1ec5 thi\u1ec1n t\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba Chi \u1edf n\u00fai X\u00e3 Th\u1ee7, theo nghi th\u1ee9c phong t\u1ebf. Vua \u0111\u1ebfn ch\u00e2n n\u00fai, m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, \u0111i b\u1ed9 ra kh\u1ecfi n\u01a1i ngh\u1ec9. C\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn n\u00f3i \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai d\u1ed1c tr\u01a1n, xin Vua ng\u1ed3i ki\u1ec7u. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3n th\u1ea7n g\u1ea7n k\u1ec1, h\u00e1 d\u00e1m kh\u00f4ng \u0111i b\u1ed9!\"<\/i> N\u0103m v\u1ecb s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin, nh\u01b0ng Vua v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u00eam tr\u01b0\u1edbc tr\u1eddi \u00e2m u, gi\u00f3 m\u1ea1nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafp n\u1ebfn. \u0110\u1ebfn khi h\u00e0nh l\u1ec5, gi\u00f3 l\u1eb7ng h\u1eb3n, b\u1ea7u tr\u1eddi quang \u0111\u00e3ng, ng\u1ecdn n\u1ebfn ch\u00e1y \u0111\u1ec1u. L\u1ec5 phong t\u1ebf xong, kh\u00ed t\u00edm bao ph\u1ee7 \u0111\u00e0n t\u1ebf, \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng nh\u01b0 d\u1ea3i l\u1ee5a qu\u1ea5n quanh h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng thi\u00ean th\u01b0[footnote]\u00c1nh s\u00e1ng v\u00e0ng nh\u01b0 d\u1ea3i l\u1ee5a qu\u1ea5n quanh h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng thi\u00ean th\u01b0: 'Quang' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Th\u1ea3 h\u1ebft c\u00e1c lo\u00e0i chim qu\u00fd, th\u00fa l\u1ea1 do b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean \u1edf ch\u00e2n n\u00fai. Xa gi\u00e1 tr\u1edf v\u1ec1 cung Ph\u1ee5ng Cao, m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 qu\u1ea7ng, m\u00e2y n\u0103m s\u1eafc xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Ti\u1ebfng nh\u1ea1c vang l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi xem ch\u1eadt \u0111\u01b0\u1eddng, ti\u1ebfng reo h\u00f2 \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i cung Ph\u1ee5ng Cao th\u00e0nh cung H\u1ed9i Ch\u00e2n, tu s\u1eeda th\u00eam \u0111i\u1ec7n c\u00e1c, c\u1ed1t sao cho nghi\u00eam trang s\u1ea1ch s\u1ebd. Th\u01b0\u1ee3ng khanh C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c gia hi\u1ec7u l\u00e0 B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n, Thanh \u0110\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c gia hi\u1ec7u l\u00e0 Qu\u1ea3ng Sinh \u0110\u1ebf Qu\u00e2n, Thi\u00ean T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia hi\u1ec7u l\u00e0 Nh\u00e2n Th\u00e1nh, \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111i b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c gia hi\u1ec7u cho Ty M\u1ec7nh l\u00e0 do l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, xem s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 2)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, c\u00e1c quan thi\u1ebft l\u1eadp nghi tr\u01b0\u1ee3ng, cung huy\u1ec1n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e0n tri\u1ec1u c\u1eadn, \u0111\u00e0n n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam cung Ph\u1ee5ng Cao[footnote]\u0110\u00e0n n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam cung Ph\u1ee5ng Cao, ch\u1eef '\u0111\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], vu\u00f4ng ch\u00edn tr\u01b0\u1ee3ng s\u00e1u th\u01b0\u1edbc, cao ch\u00edn th\u01b0\u1edbc[footnote]Cao ch\u00edn th\u01b0\u1edbc, ba ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ed1i l\u00ean, ph\u00eda nam c\u00f3 hai l\u1ed1i. Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n, ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng[footnote]Ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng, ch\u1eef '\u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u1ee7a Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, ho\u00e0ng th\u00e2n, t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00e1c qu\u00e2n, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng, ng\u01b0\u1eddi thi c\u1eed, kh\u00e1ch n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, b\u00f4 l\u00e3o, t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng. \u0110\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, nh\u1eefng t\u1ed9i th\u01b0\u1eddng x\u00e1 kh\u00f4ng tha c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. T\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00e1c qu\u00e2n trong ngo\u00e0i, theo l\u1ec7 Nam Giao, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, ban cho quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u m\u1ed9t qu\u00fd l\u01b0\u01a1ng theo ph\u1ea9m h\u00e0m, quan Kinh tri\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf, xanh \u0111\u1ee7 15 n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i m\u00e0u \u00e1o. Ch\u00e2u Duy\u1ec5n, ch\u00e2u V\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 thu v\u00e0 thu\u1ebf nh\u00e0 n\u0103m sau, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf ph\u00fa, c\u00f4ng d\u1ecbch hai n\u0103m. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n m\u00e0 xa gi\u00e1 \u0111i qua \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf nh\u00e0 n\u0103m sau m\u1ed9t n\u1eeda, c\u00e1c qu\u00e2n ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng cung \u1ee9ng vi\u1ec7c \u0110\u00f4ng Phong \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, hai kinh v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, thu\u1ebf nh\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng b\u1eb1ng hi\u1ec7n v\u1eadt. Qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh, Th\u00f4ng L\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>L\u1ec7nh cho ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n m\u00e0 xa gi\u00e1 \u0111i qua kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh \u0111i\u1ec3n, tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea5p ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i kh\u00f4ng l\u00e0m quan nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u00e1ng khen, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 th\u00ec b\u00e1o l\u00ean. S\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban \u0111\u1ee7 n\u0103m n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o kh\u00f3a. Con ch\u00e1u h\u1ecd Ti\u1ec1n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, h\u1ecd Tr\u1ea7n \u1edf Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, h\u1ecd M\u1ea1nh n\u01b0\u1edbc Th\u1ee5c, h\u1ecd L\u00fd \u1edf Giang Nam, h\u1ecd M\u00e3 \u1edf H\u1ed3 Nam, h\u1ecd Cao \u1edf Kinh Nam, h\u1ecd L\u01b0u \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u00ec cho ph\u00e9p s\u1eed d\u1ee5ng. Ban cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ba ng\u00e0y. \u0110\u1ed5i huy\u1ec7n Can Phong th\u00e0nh huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9. C\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i trong v\u00f2ng b\u1ea3y d\u1eb7m d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n. M\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c Thanh, l\u1ea1i m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 b\u00f4 l\u00e3o Th\u00e1i S\u01a1n \u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, ban cho b\u00f4 l\u00e3o qu\u1ea7n \u00e1o, tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[76] B\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ea7n x\u00e1 n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng[footnote]L\u1ea7n x\u00e1 n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng 'L\u1ec7 th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u01b0\u1eddng th\u1eddi', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn t\u1eeb \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ec9 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 l\u1ec7 x\u00e1 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c khanh h\u00e3y ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n \u0111\u1ec3 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, c\u1ed1t sao cho \u00e2n hu\u1ec7 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi d\u00e2n.\"<\/i> Vua \u0103n chay t\u1ea1i h\u00e0nh cung, Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh d\u00e2ng s\u1edb x\u00e1 t\u1ed9i \u0111\u00e3 so\u1ea1n. Theo l\u1ec7 c\u0169, khi tri\u1ec7u h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ed9i m\u0169, c\u00f2n h\u1ecdc s\u0129 ch\u1ec9 \u0111i gi\u00e0y. Hu\u00fdnh cho r\u1eb1ng \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1ea1i l\u1ec5, b\u00e8n c\u1ea7m h\u1ed1t xin v\u00e0o \u0111\u1ed1i, Vua v\u00e0o, thay y ph\u1ee5c ti\u1ebfp ki\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xa gi\u00e1 r\u1eddi huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m Th\u00e1i B\u00ecnh. H\u00f4m \u0111\u00f3, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng l\u1ea1i b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y. Ban cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u vi\u00ean thu\u1ed1c tr\u1eeb l\u1ea1nh v\u00e0 \u00e1o b\u00f4ng hoa t\u00edm. Vua th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u ch\u1ec9 \u0103n rau, \u0110\u00e1n v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1, ri\u00eang Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t m\u00ecnh b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 \u0103n rau, b\u1ecdn th\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng \u0103n th\u1ecbt ri\u00eang.\"<\/i> Vua nh\u00ecn \u0110\u00e1n v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi: <i>\"L\u1eddi Tri Ti\u1ebft n\u00f3i c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng?\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i l\u1ea1y t\u1ea1 n\u00f3i: <i>\"Qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 l\u1eddi Tri Ti\u1ebft n\u00f3i.\"<\/i> Tri Ti\u1ebft t\u00ednh t\u00ecnh ch\u1ea5t ph\u00e1c th\u1eb3ng th\u1eafn nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[78] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t s\u1ebd \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5 b\u00e1i y\u1ebft V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[79] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m H\u1ed3i Loan. C\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam, Giang Nam \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb khi c\u00f3 chi\u1ebfu phong thi\u1ec7n \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c ch\u00e2u c\u1eed s\u1ee9 ti\u1ebfn c\u1ed1ng, man di v\u00e0o c\u1ed1ng v\u00e0 vi\u1ec7c qua l\u1ea1i c\u00f4ng t\u01b0, ng\u00e0y \u0111\u00eam n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, l\u00e0ng x\u00f3m y\u00ean t\u0129nh, gi\u00e1 c\u1ea3 r\u1ea5t r\u1ebb, l\u00fac n\u00e0y t\u1eeb kinh s\u01b0 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, tuy\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u Duy\u1ec5n, \u0111\u1eb7t ch\u00e2u l\u00e0m \u0110\u1ea1i \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ba ng\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[81] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u1ea5p gi\u1ea5y thi\u00eam ph\u00f9 v\u00e0 ph\u00e1 c\u1ee7a c\u00f4ng \u0111\u1ec3 vi\u1ebft trao cho, theo l\u1ec7 c\u0169 ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n quan, nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c thi\u00eam ph\u00f9 c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[82] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf. Trong v\u00e0 ngo\u00e0i mi\u1ebfu b\u00e0y nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1edd v\u00e0ng, gia thu\u1ed9c h\u1ecd Kh\u1ed5ng \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. C\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh nghi l\u1ec5 ch\u1ec9 v\u00e1i ch\u00e0o, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea1y hai l\u1ea7n. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t. Sai H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 c\u00f9ng c\u00e1c quan chia nhau t\u1ebf 72 v\u1ecb ti\u00ean hi\u1ec1n[footnote] 'T\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 105, L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00e1c ti\u00ean nho c\u00f9ng Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t v\u00e0 h\u1ecd Nhan. Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u00e1n kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 trong mi\u1ebfu. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn Kh\u1ed5ng L\u00e2m, v\u00ec c\u00e2y c\u1ed1i um t\u00f9m ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1eddng, Vua xu\u1ed1ng ki\u1ec7u c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u1ebfn m\u1ed9 V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u1ec5 b\u00e1i t\u1ebf. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gia t\u00f4n th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 Huy\u1ec1n Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc v\u00e0o bia, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tu s\u1eeda mi\u1ebfu \u0111\u1ec1n, c\u1ea5p 10 h\u1ed9 d\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng coi ph\u1ea7n m\u1ed9 v\u00e0 mi\u1ebfu th\u1edd[footnote] 'Mi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed do ch\u00ednh tay Vua d\u00e2ng.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, l\u1ea1i sai L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00f9ng l\u1ec5 Th\u00e1i lao t\u1ebf, ban cho nh\u00e0 h\u1ecd Kh\u1ed5ng 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n, 300 t\u1ea5m l\u1ee5a. Phong cho Kh\u1ed5ng Th\u00e1nh H\u1eefu, ch\u00e1u \u0111\u1eddi th\u1ee9 46, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u, l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, c\u00f9ng 6 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c t\u1ee9 xu\u1ea5t th\u00e2n. L\u1ea1i truy phong Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c c\u00f4ng, h\u1ecd Nhan l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n, m\u1eb9 c\u1ee7a B\u00e1 Ng\u01b0 l\u00e0 T\u1ecbnh Quan th\u1ecb[footnote] 'T\u1ecbnh Quan th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Khai Quan th\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 156, chi\u1ebfu truy phong Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t l\u00e0m T\u1ec1 qu\u1ed1c c\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. Ti\u1ec1n \u0110\u1ea1i H\u00e2n trong \u300aNh\u1ecb th\u1eadp nh\u1ecb s\u1eed kh\u1ea3o d\u1ecb\u300b <i>(sau \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 \u300aKh\u1ea3o d\u1ecb\u300b)<\/i> quy\u1ec3n 70 n\u00f3i r\u1eb1ng bia L\u1ec5 kh\u00ed \u0111\u1eddi H\u00e1n, bia \u0111\u00e1 \u0111\u1eddi T\u1ed1ng \u1edf Kh\u1ed5ng mi\u1ebfu t\u1ea1i Kh\u00fac Ph\u1ee5 v\u00e0 bia \u0111\u00e1 \u0111\u1eddi Nguy\u00ean t\u1ea1i huy\u1ec7n C\u00fa Dung \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ecbnh Quan th\u1ecb', c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.[\/footnote] l\u00e0m V\u1eadn qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch tra c\u1ee9u c\u00e1c \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 t\u00f4n vinh Kh\u1ed5ng T\u1eed th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng. Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh truy t\u00f4n hi\u1ec7u \u0111\u1ebf, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a nh\u00e0 Chu, m\u00e0 nh\u00e0 Chu ch\u1ec9 x\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng, n\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean gia phong hi\u1ec7u \u0111\u1ebf, do \u0111\u00f3 ch\u1ec9 t\u0103ng th\u00eam m\u1ef9 hi\u1ec7u. S\u00e1ch \u300aXu\u00e2n Thu Di\u1ec5n Kh\u1ed5ng \u0110\u1ed3\u300b vi\u1ebft: <i>\"M\u1eb9 Kh\u1ed5ng T\u1eed n\u1eb1m m\u1ed9ng c\u1ea3m \u1ee9ng v\u1edbi H\u1eafc \u0110\u1ebf m\u00e0 sinh ra \u00f4ng, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Huy\u1ec1n Th\u00e1nh.\"<\/i> \u300aTrang T\u1eed\u300b vi\u1ebft: <i>\"\u0110i\u1ec1m \u0111\u1ea1m Huy\u1ec1n Th\u00e1nh, l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ng\u00f4i.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>L\u1ea1i truy t\u00f4n T\u1ec1 Th\u00e1i C\u00f4ng l\u00e0 Chi\u00eau Li\u1ec7t V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh cho Thanh Ch\u00e2u l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd; Chu V\u0103n C\u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5 l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd.<\/p>\n\n<p>[83] L\u1ea5y H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n quy\u1ec1n gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c T\u1ea1p Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Chu T\u1ed1n so\u1ea1n chi\u1ebfu, vi\u1ebft r\u1eb1ng <i>\"m\u1ed7 quan v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m quan, Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u1ec7nh ra tr\u1ea5n nh\u1eadm\"<\/i>. C\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[84] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5 l\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u00e3 Nghi b\u1ea3y \u0111\u1eddi c\u00f9ng \u1edf chung m\u1ed9t nh\u00e0, d\u00e2n huy\u1ec7n Can Phong l\u00e0 \u0110\u1eadu \u00cdch s\u00e1u \u0111\u1eddi c\u00f9ng \u1edf chung m\u1ed9t nh\u00e0. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i v\u00e0 cho treo bi\u1ec3n \u1edf c\u1ed5ng nh\u00e0, l\u1ea1i ban t\u1eb7ng l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u \u0110\u00e0m Kh\u00e1nh, d\u1ecbch qu\u00e1n H\u1ed3i Loan, xem di\u1ec5n tu\u1ed3ng, k\u00e9o d\u00e0i ba ng\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[86] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1, th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00e1ch quan \u1edf ch\u00f9a Di\u00ean Th\u1ecd, k\u00e9o d\u00e0i hai ng\u00e0y. C\u00f3 con r\u00f9a v\u00e0ng nh\u1ecf nh\u01b0 h\u1ea1t du bay \u0111\u1eadu v\u00e0o tay \u00e1o tr\u1ebb ch\u0103n tr\u00e2u, \u0110inh V\u1ecb b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean, Vua li\u1ec1n sai trung s\u1ee9 \u0111em cho qu\u1ea7n th\u1ea7n xem.<\/p>\n\n<p>[87] N\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 phi\u00ean qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn d\u1ef1 l\u1ec5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169, xin ban \u00e1o t\u00eda, h\u1ed1t ng\u00e0 \u0111\u1ec3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc l\u00e0m v\u1ebb vang, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[88] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, r\u1eddi Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Trung \u0110\u00f4. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9, Vua ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0103n chay khi l\u00ean n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, xem x\u00e9t vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u. Vua th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 trong th\u00e0nh ch\u1eadt h\u1eb9p, h\u1ecfi ra m\u1edbi bi\u1ebft r\u1eb1ng: <i>\"L\u00fac \u0111\u1ea7u d\u1eddi th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i. Sau \u0111\u00f3 quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng x\u00e2y th\u00eam nh\u00e0 ch\u1ee3 \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf.\"<\/i> Vua li\u1ec1n ra chi\u1ebfu ph\u00e1 b\u1ecf.<\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ban y\u1ebfn cho b\u00e1ch quan \u1edf h\u00e0nh cung.<\/p>\n\n<p>[91] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u Th\u0103ng Trung Di\u00ean Ph\u00fac ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>[92] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Quan s\u00e1t s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed nh\u00e2n vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong l\u00e0m c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u00fa b\u1ea1c b\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, kh\u00ed t\u1ec7. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, phi\u00ean h\u1ea7u \u1edf ngo\u00e0i[footnote]phi\u00ean h\u1ea7u \u1edf ngo\u00e0i 'phi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'phi\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 'Phong Th\u00e1i S\u01a1n' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 ban th\u01b0\u1edfng, nay \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho.<\/p>\n\n<p>[93] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Th\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Ph\u1ea1m. Ban cho mi\u1ebfu Huy\u1ec1n Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u1edf huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5 b\u1ed9 \u300aC\u1eedu Kinh\u300b, \u300aTam S\u1eed\u300b, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u Duy\u1ec5n ch\u1ecdn Nho sinh \u0111\u1ebfn gi\u1ea3ng gi\u1ea3i. L\u1ea1i ban cho s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf, ng\u1ef1 th\u01b0 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00f9ng kinh s\u1eed cho ch\u00e2u Duy\u1ec5n.<\/p>\n\n<p>[95] Ban cho c\u00e1c tri ch\u00e2u Duy\u1ec5n, V\u1eadn d\u00ea, r\u01b0\u1ee3u, ti\u1ec1n, l\u1ec7nh m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan thu\u1ed9c.<\/p>\n\n<p>[96] H\u00e0nh cung ty t\u00e2u: <i>\"C\u00f3 l\u00ednh Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt h\u1ed9 gi\u00e1 l\u00e0 B\u00e0nh Phan, \u1edf tr\u01b0\u1edbc mi\u1ebfu X\u00e3 Th\u1ee7 g\u1eb7p m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0, y ph\u1ee5c ch\u1ec9nh t\u1ec1, n\u00f3i: '\u0110\u01b0\u1eddng l\u00ean n\u00fai kh\u00e1c v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u1ee9ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n. C\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tham gia t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf n\u00fai nh\u1ea1c c\u00f9ng \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i, nh\u01b0ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t.' N\u00f3i xong li\u1ec1n \u0111i v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng t\u00e2y nam, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, \u0111\u1ebfn ch\u00e2u B\u1ed9c.<\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u1edf l\u1ea7u C\u00e1o Th\u00e0nh Qu\u00e2n Kh\u00e1nh, c\u00f2n c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o th\u00ec \u1edf d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>[99] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ea7n v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u1ec1, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau s\u1ebd v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y t\u1eeb s\u00f4ng Thanh H\u00e0, Qu\u1ea3ng T\u1ebf v\u1ec1 kinh s\u01b0; c\u00e1c l\u00ednh phu d\u1ecbch \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 doanh, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[100] Kh\u1ea3 h\u00e3n D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a H\u1ed3i C\u1ed1t Cam Ch\u00e2u, B\u1ea3o V\u1eadt C\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, ch\u00fac m\u1eebng vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong.<\/p>\n\n<p>[101] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m V\u0129nh \u0110\u1ecbnh. Sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu H\u00e0 \u0110\u1ed9c ch\u00e2u Thi\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n. \u0110\u1ebfn mi\u1ebfu H\u00e0 \u0110\u1ed9c l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, l\u1ea5y huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u0110\u1ed1n Kh\u00e2u ki\u00eam ch\u1ee9c Mi\u1ebfu l\u1ec7nh. L\u1ea5y ph\u1ee5 l\u00e3o L\u00e3 L\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u Duy\u1ec5n l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o b\u1ea3n ch\u00e2u, v\u00ec L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean xin \u0111\u00f4ng phong.<\/p>\n\n<p>[103] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Hi n\u01a1i tr\u00fa ch\u00e2n, h\u00e0nh cung \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng, \u0111\u1ea5t \u0111ai ch\u1eadt h\u1eb9p, n\u00ean \u1edf ph\u00eda nam cung d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n b\u1eb1ng v\u1ea3i che, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban t\u00ean l\u00e0 Di\u00ean Hi.<\/p>\n\n<p>[104] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u1eeb ch\u00e2u Duy\u1ec5n \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[105] T\u1ed9c T\u00f4ng Ca, \u0111\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh \u00d4n B\u00f4 sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u xu\u1ea5t ph\u00e1t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Vi Th\u00e0nh. M\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 b\u00f4 l\u00e3o t\u1ea1i h\u00e0nh cung.<\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean. M\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 b\u00f4 l\u00e3o t\u1ea1i h\u00e0nh cung.<\/p>\n\n<p>[108] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, t\u1eeb d\u1ecbch tr\u1ea1m Tr\u1ea7n Ki\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng. L\u00fac n\u00e0y, d\u00e2n ch\u00fang t\u1eeb c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn, Ho\u00e0i \u0110i\u1ec7n, Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 S\u00f3c t\u1eeb n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u00f3n xa gi\u00e1, ch\u1ea1y theo \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y long nhan, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4ng ngh\u1eb9t tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[109] Ban chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam 600 ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ed9i nghi tr\u01b0\u1ee3ng Thi\u00ean Th\u01b0, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y 1.600 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[110] Gia phong hi\u1ec7u cho H\u00e0 \u0110\u1ed9c l\u00e0 Hi\u1ec3n Th\u00e1nh Linh Nguy\u00ean C\u00f4ng, sai H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ti\u1ebft \u00c1nh \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110inh C\u1ed1 Ng\u00f4n \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o. L\u1ea1i sai Ti\u1ebft \u00c1nh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ea1 \u1edf H\u1eadu Th\u1ed5 Ph\u1ea7n \u00c2m.<\/p>\n\n<p>[111] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c Thi\u00ean Th\u01b0 nghi v\u1ec7 s\u1ee9 ph\u00f3, Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1p th\u1ecb, m\u1ed7i khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi Ng\u0169 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[112] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xa gi\u00e1 t\u1eeb n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n tr\u1edf v\u1ec1. Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb ph\u1ee5ng r\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Th\u01b0 v\u1ec1 \u0111\u1ea1i n\u1ed9i. Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u C\u00e0n Nguy\u00ean, tri\u1ec7u c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n xem qu\u00e2n s\u0129 m\u1eb7c gi\u00e1p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i. Ban cho b\u00e1 quan ngh\u1ec9 ba ng\u00e0y, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ngh\u1ec9 m\u1ed9t ng\u00e0y. Vua \u0111i tu\u1ea7n th\u00fa t\u1ebf l\u1ec5, \u0111i v\u1ec1 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 47 ng\u00e0y, ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p m\u01b0a tuy\u1ebft, ti\u1ebft tr\u1eddi \u0111\u00f4ng gi\u00e1 l\u1ea1nh nh\u01b0ng kh\u00ed tr\u1eddi \u00f4n h\u00f2a, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ea3m th\u00f4ng, \u00fd tr\u1eddi gi\u00fap thu\u1eadn v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[113] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau V\u0129nh, Kh\u1ea3i Th\u00e1nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt L\u01b0u Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0110\u1ed5ng K\u1ebf Tr\u1eebng, V\u1ec7 \u00fay thi\u1ebfu khanh D\u01b0\u01a1ng H\u1ef1u Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[114] Chi\u1ebfu l\u1ea5y ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng gi\u00eang l\u00e0 ng\u00e0y Thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, \u0111\u1eb7t l\u00e0m ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, cho ngh\u1ec9 5 ng\u00e0y. \u1ede kinh s\u01b0, t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng 7 ng\u00e0y, c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng thay nhau t\u00fac tr\u1ef1c. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y b\u00e3i \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 v\u00e0 ch\u1ee9c n\u1ed9i \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung, \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn t\u1ea1i T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, kinh s\u01b0 treo \u0111\u00e8n. Trong 5 ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5. C\u00e1c ch\u00e2u l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng 3 ng\u00e0y, c\u00e1c quan c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn. \u0110inh V\u1ecb xin bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 vi\u1ebft l\u1eddi t\u00e1n v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh sau khi Thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, v\u1ebd tranh t\u1ea1i Chi\u00eau \u1ee8ng cung. Chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb c\u00f9ng Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng bi\u00ean so\u1ea1n, l\u1eddi t\u00e1n giao cho c\u00e1c quan Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, Khu m\u1eadt, L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Th\u1eeba lang, C\u1ea5p gi\u00e1n, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Qu\u00e1n c\u00e1c chia nhau vi\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[115] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u n\u00f3i n\u0103m nay v\u1eadt gi\u00e1 r\u1ea5t r\u1ebb, c\u1ecf kh\u00f4 3 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c 2 b\u00f3, l\u00faa m\u1ea1ch v\u00e0 th\u00f3c m\u1ed7i h\u1ed9c h\u01a1n 100 \u0111\u1ed3ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u00fac d\u00e2n ch\u00fang t\u00edch tr\u1eef. N\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a hay m\u1ea5t m\u00f9a v\u1ed1n l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc. Hu\u1ed1ng chi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc mu\u1ed1n gi\u1eef quan h\u1ec7 h\u00f2a h\u1ea3o, t\u1ecf r\u00f5 t\u00ecnh \u00fd, ch\u1ec9 c\u1ea7n gi\u1eef v\u1eefng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n d\u00e2n ch\u00fang. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i gi\u1eb7c nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, s\u1eafp c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi n\u01b0\u1edbc ta k\u1ebft h\u00f2a h\u1ea3o v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 S\u00f3c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, tuy m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i c\u1ed1ng n\u1ea1p, nh\u01b0ng so v\u1edbi chi ph\u00ed d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea7n tr\u0103m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean n\u00fai phong thi\u1ec7n c\u00e1o th\u00e0nh, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t gi\u00fap thu\u1eadn, \u0111\u00f3 l\u00e0 do nh\u00e2n s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p n\u00ean thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng \u1ee9ng nghi\u1ec7m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[116] Chi\u1ebfu ban ri\u00eang cho ch\u00e2u T\u1ecbnh, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u 3 ng\u00e0y. Khi \u1ea5y, s\u1ee9 th\u1ea7n th\u1eeba th\u1ee5 t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng th\u1ecbnh so\u1ea1n, c\u00e1c quan qu\u00e2n hi\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 h\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[117] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay, d\u00e2ng s\u00e1ch t\u00f4n th\u1ee5y cho Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng; Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u0103n. L\u1ec5 xong, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf s\u00e1u mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 nghi th\u1ee9c b\u00e1i bi\u1ec3u ti\u1ebfn danh c\u1ee7a b\u00e1ch quan, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c kh\u00e1nh th\u00e0nh n\u00fai cao, ca ng\u1ee3i t\u1ed5 t\u00f4ng, tuy l\u00e0 l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 l\u1ec5 c\u00e1t[footnote] 'C\u00e1t' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu nghi ch\u1ebf 7-1, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. So v\u1edbi vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u t\u00f4n mi\u1ebfu hi\u1ec7u, l\u00fd c\u00f3 kh\u00e1c. X\u00e9t th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng tu s\u1eeda t\u00e1m l\u0103ng, v\u00e0 d\u1eddi hai t\u1ed5 \u00dd T\u1ed5, Hi\u1ebfn T\u1ed5, l\u1ec5 xong \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00fac m\u1eebng. Mong r\u1eb1ng ng\u00e0y \u0111\u00f3, cho ph\u00e9p b\u00e1ch quan \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung b\u00e1i bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[118] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay t\u1ebf c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, x\u00e3 t\u1eafc, t\u00f4ng mi\u1ebfu, n\u00fai s\u00f4ng, th\u00ec \u0111\u1ea5t h\u1eadu th\u1ed5 c\u0169ng ph\u1ea3i t\u1ebf, ghi v\u00e0o l\u1ec7nh.<\/p>\n\n<p>[119] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, phong Ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 b\u00e1t mu\u1ed9i l\u00e0 V\u1ea1n Th\u1ecd Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0m T\u00f9y Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa, g\u1ea3 cho H\u1eefu Long V\u0169 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac. Tu\u00e2n H\u00fac l\u00e0 con c\u1ee7a K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng, ban \u0111\u1ea7u t\u00ean l\u00e0 H\u00fac, Vua th\u00eam ch\u1eef Tu\u00e2n, v\u00e0 cho l\u00e0m con c\u1ee7a S\u00f9ng C\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[120] Sai Trung s\u1ee9 \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t d\u00ea, r\u01b0\u1ee3u, l\u1ec7nh m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[121] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng Th\u00e1i S\u01a1n d\u00f9ng nh\u00e0 c\u1eeda, kho t\u00e0ng, d\u1ecbch tr\u1ea1m l\u00e0m h\u00e0nh cung v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean, n\u01a1i \u0111\u1eb7t Thi\u00ean th\u01b0 ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn b\u1ea3o v\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[122] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u m\u00e0 \u0111o\u00e0n \u0110\u00f4ng phong \u0111i qua, c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u trong th\u00e0nh ch\u1eb7n xa gi\u00e1 k\u00eau ca v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e2u n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng chuy\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[123] L\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u00e2n trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft l\u00ednh \u0111\u00f3ng g\u00f3p, l\u00e0m qu\u00e2n trang xa hoa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed3n Ninh S\u00f3c \u1edf ph\u1ee7 H\u01b0ng Nguy\u00ean b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh m\u1eb7c g\u1ea5m v\u00f3c \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1eb9p qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u1ec1n, b\u00e8n b\u1ecf tr\u1ed1n l\u00e0m gi\u1eb7c, Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[124] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u, tr\u0103m quan \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng ch\u00fac m\u1eebng, b\u1ecdn th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u00f3 \u1edf tr\u00ean \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i khi d\u00e2ng s\u00e1ch b\u1ea3o xong, Th\u00e1i \u00fay v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed, b\u1ecdn th\u1ea7n s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c quan \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u tr\u00ean \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ecdc l\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[125] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[126] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh b\u00e1i y\u1ebft \u0111i\u1ec7n th\u1edd Th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[127] Vua sai \u0110inh V\u1ecb, L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Th\u00edch Lu\u00e2n, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch \u300aPhong Thi\u1ec1n K\u00fd\u300b, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a B\u00e0nh Ni\u00ean.<\/p>\n\n<p>[128] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau V\u0129nh t\u1eeb bi\u1ec7t v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Theo l\u1ec7 c\u0169, khi s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb bi\u1ec7t, ph\u1ea3i ban y\u1ebfn, kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1. Vua v\u00ec \u0111\u00e3 ngh\u1ec9 nhi\u1ec1u ng\u00e0y, lo vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, sai trung s\u1ee9 b\u1ea3o Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n cho ph\u00e9p t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[129] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ea5u mu\u1ed1i \u1edf ph\u00eda nam ch\u00e2u L\u1ed9 t\u1eeb nay g\u1eb7p ng\u00e0y T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, \u0110\u00f4ng ch\u00ed, H\u00e0n th\u1ef1c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ba ng\u00e0y, s\u1ed1 mu\u1ed1i thu trong nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n\n<p>[130] C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 nhi\u1ec1u, xin b\u1ecf l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng th\u00e1ng ch\u1ea1p \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, c\u00f2n mi\u1ebfu Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 mi\u1ebfu Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu v\u1eabn gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[131] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u01b0\u1ee3u th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng d\u00f9ng trong l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc su\u1ed1i m\u1edbi \u1edf Ng\u1ecdc N\u1eef, B\u1ea1ch Long, V\u01b0\u01a1ng M\u1eabu tr\u00ec.<\/p>\n\n<p>[132] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh v\u00e0 c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1 \u1edf kinh \u0111\u00f4[footnote]Ch\u1eef 'n\u1ed9i th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ea1i th\u1ea7n', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho.<\/p>\n\n<p>[133] Vua b\u1ed5 nhi\u1ec7m Lang A thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c \u0110\u1ea1o \u1edf ch\u00e2u Di\u00ean l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, ban t\u00ean l\u00e0 Trung Thu\u1eadn. B\u1ed9 t\u1ed9c n\u00e0y \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u, ph\u00eda b\u1eafc gi\u00e1p \u0111\u1ea5t Phi\u00ean ch\u00e2u Kh\u00e1nh, Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i l\u1ea7n xu\u1ea5t chinh \u0111\u1ec1u nh\u1edd h\u1ecd d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[134] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ph\u1ed5 An b\u00e1i y\u1ebft t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n\n<p>[135] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, phong D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t l\u00e0m \u0110\u1eb7c ti\u1ebfn, Trung Thu\u1eadn B\u1ea3o \u0110\u1ee9c Kh\u1ea3 H\u00e3n V\u01b0\u01a1ng, m\u1eb9 \u00f4ng ta l\u00e0 Hi\u1ec1n Minh B\u1ea3o V\u1eadt C\u00f4ng Ch\u00faa, c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban quan ch\u1ee9c v\u00e0 \u00e1o m\u0169. D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t th\u01b0\u1eddng n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ea3n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u00e3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1t binh v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t Kh\u1ed5ng M\u1ee5c Quan \u0111\u1ebfn b\u1ea3n \u0111\u1ea1o. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 thu\u1eadn theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh, v\u00e0 lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 s\u1ebd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, ch\u1ec9 sai s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00f9ng \u0111i.<\/p>\n\n<p>[136] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; S\u1edf V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Th\u00e1i ph\u00f3, T\u1ea3 V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, v\u1eabn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh; Ninh V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m H\u1ed9 Qu\u1ed1c, Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m B\u00ecnh Giang, Tr\u1ea5n Giang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ec1u ki\u00eam Th\u1ecb trung; Qu\u1ea3ng L\u0103ng Qu\u1eadn V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m Chi\u00eau V\u0169, An \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong l\u00e0m Vinh V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[137] C\u00f9ng ng\u00e0y, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u00ean \u0111\u1ebf m\u1ed7i khi phong ch\u1ee9c cho t\u1ec3 th\u1ea7n, th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, ban ch\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00f3 l\u1ec7 c\u0169. \u00dd ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 phong ch\u1ee9c cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, th\u00e2n hi\u1ec1n, cho th\u1ea5y \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng chuy\u00ean quy\u1ec1n ch\u0103ng?\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[138] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng quan m\u1ed9t b\u1eadc; Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0, Lai Qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong l\u00e0m T\u1eeb Qu\u1ed1c c\u00f4ng; c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[139] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, phong Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, \u00c2n Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n Ph\u00fac l\u00e0m Tuy\u00ean kh\u00e1nh s\u1ee9, ki\u00eam Chi\u00eau Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u1ed1i cao ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean ch\u00ednh, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1eadp th\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9 \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n Ph\u00fac.<\/p>\n\n<p>[140] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 tri\u1ec1u th\u1ea7n, s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ph\u1ea9m tr\u1eadt, c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu trong c\u00e1c ban, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con.<\/p>\n\n<p>[141] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c cung quan, l\u0103ng mi\u1ebfu trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 t\u00ean trong \u0111\u1ecba ch\u00ed, c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, t\u00f4n vinh.<\/p>\n\n<p>[142] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf Giang, Ho\u00e0i, trong b\u1ed9 n\u1ed9i m\u1ed7i n\u01a1i ph\u1ea3i d\u1ef1 tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong ba n\u0103m \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba l\u0169 l\u1ee5t v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh s\u01b0. \u0110\u1ebfn nay, Ty Thi\u00ean gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng v\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, S\u1edf s\u1ebd g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n, n\u00ean ph\u1ea3i ph\u00f2ng ng\u1eeba.<\/p>\n\n<p>[143] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n t\u1ebf l\u1ec5 T\u1ee9 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u00ean. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, trong c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf th\u01b0\u1eddng, H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ch\u1ec9 ti\u1ebfn tr\u00ecnh b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n t\u1ebf Ng\u0169 Nh\u1ea1c, c\u00f2n T\u1ee9 \u0110\u1ed9c th\u00ec kh\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[144] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Ho\u00e0ng th\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ec7 binh r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u00ean x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00e2u n\u0103m \u0111\u1ec3 cho h\u1ecd cai qu\u1ea3n c\u00e1c qu\u1eadn.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Ung c\u00f9ng t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed, H\u1eefu L\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Do\u00e3n Th\u0103ng c\u00f9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ee9c Ung \u0111\u00e3 t\u1ea1i ch\u1ee9c 18 n\u0103m, Do\u00e3n Th\u0103ng \u0111\u00e3 t\u1ea1i ch\u1ee9c 7 n\u0103m. \u0110\u1ee9c Ung l\u00e0 con th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u00ecnh M\u1ef9.<\/p>\n\n<p>[145] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 so\u1ea1n nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng m\u1edbi v\u1ec1 Thi\u00ean th\u01b0, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng trong l\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi t\u1ea1i Vi\u00ean Kh\u00e2u. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eeb khi Thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, so\u1ea1n th\u00e0nh nh\u1ea1c kh\u00fac ri\u00eang \u0111\u1ec3 d\u00f9ng trong c\u00e1c bu\u1ed5i tri\u1ec1u h\u1ed9i v\u00e0 y\u1ebfn ti\u1ec7c. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 xin d\u00f9ng kh\u00fac <i>\"Th\u1ee5y An\"<\/i> \u0111\u1ec3 hi\u1ebfn t\u1ebf Thi\u00ean th\u01b0 trong l\u1ec5 giao t\u1ef1, kh\u00fac <i>\"Linh V\u0103n\"<\/i> \u0111\u1ec3 d\u00f9ng khi Thi\u00ean th\u01b0 th\u0103ng gi\u00e1ng; l\u1ea1i xin d\u00f9ng n\u0103m kh\u00fac <i>\"L\u1ec5 Tuy\u1ec1n\"<\/i>, <i>\"Th\u1ea7n Chi\"<\/i>, <i>\"Kh\u00e1nh V\u00e2n\"<\/i>, <i>\"Linh H\u1ea1c\"<\/i>, <i>\"Th\u1ee5y M\u1ed9c\"<\/i> trong c\u00e1c bu\u1ed5i tri\u1ec1u h\u1ed9i, v\u00e0 xin giao cho hai ch\u1ebf so\u1ea1n l\u1eddi, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[146] Ph\u1ee5c Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 \u00fay S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1eeb Khang Ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Ph\u1ee5c Ch\u00e2u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n, b\u1ecb H\u1eefu ty t\u1ed1 c\u00e1o, x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9, ph\u1ea3i chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 gi\u1ea3m nh\u1eb9, ch\u1ec9 ph\u1ea1t hai th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[147] \u0110\u1ea1i \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u Ng\u1ee5y Ti\u1ebfn V\u0169 v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ed9ng ch\u1ee7 \u0110\u00e0m Gi\u00e1 \u0110\u1ed3 t\u1eeb \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9ng \u1edf Th\u1ea7n Ch\u00e2u mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[148] T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a.<\/p>\n\n<p>[149] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, thi\u1ebft l\u1eadp t\u00e1m s\u01b0\u01a1ng ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi c\u1ee7a kinh s\u01b0. Vua th\u1ea5y ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00e0nh, d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, theo l\u1ec7 c\u0169 ch\u1ec9 c\u00f3 Huy\u1ec7n \u00fay c\u1ee7a X\u00edch huy\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t s\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i, giao cho Kinh ph\u1ee7 th\u1ed1ng qu\u1ea3n.<\/p>\n\n<p>[150] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n ki\u00eam Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1. S\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an t\u1eebng \u0111i qua \u0110\u1ea1i Danh, n\u00f3i v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n r\u1eb1ng: <i>\"T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng uy t\u00edn cao, sao kh\u00f4ng \u1edf Trung th\u01b0?\"<\/i> Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u00e1p: <i>\"Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, c\u1eeda B\u1eafc c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u00eca kho\u00e1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00f4i th\u00ec kh\u00f4ng ai l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[151] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Tri Kh\u1ea3, H\u01b0ng Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau L\u01b0u Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 S\u00f9ng L\u1ed9c khanh Th\u00e0nh V\u0129nh, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m T\u1eeb B\u1ecb \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi. N\u1ed9i th\u1ecb cao ph\u1ea9m V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Hu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng, nghe n\u00f3i s\u1ee9 gi\u1ea3 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 em c\u1ee7a Qu\u1ed1c m\u1eabu, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Qu\u1ed1c m\u1eabu, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tin c\u1eady, mong ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n nhi\u1ec1u h\u01a1n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cho r\u1eb1ng l\u1ec5 nghi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Th\u1eeba Hu\u00e2n l\u00e0 con c\u1ee7a V\u0103n Th\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[152] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ea5y Nam Nha l\u00e0m T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u01b0\u1eddng t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh ho\u1eb7c \u0110\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch, l\u1ec5 sinh th\u1ea7n th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cho r\u1eb1ng n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u01b0\u1eddi \u0111\u00f9a trong ch\u00f9a l\u00e0 kh\u00f4ng t\u00f4n k\u00ednh, n\u00ean sai n\u1ed9i th\u1ea7n ch\u1ecdn n\u01a1i r\u1ed9ng r\u00e3i \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf. Nam Nha v\u1ed1n l\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng khi c\u00f2n l\u00e0m Do\u00e3n Kinh, sau \u0111\u00f3 T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 H\u1ee9a v\u01b0\u01a1ng k\u1ebf t\u1ee5c \u1edf \u0111\u00f3, v\u1ec1 sau b\u1ecf tr\u1ed1ng n\u00ean d\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[153] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven bi\u1ec3n v\u00e0 li\u1ec1n k\u1ec1 v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n cao h\u01a1n Tri ch\u00e2u th\u00ec ph\u1ea3i xem x\u00e9t \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh.<\/p>\n\n<p>[154] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi, sai n\u0103m vi\u00ean Ti\u1ebfn t\u1ea5u quan l\u00e0m b\u1ea3o l\u00e3nh, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ch\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[155] N\u0103m \u0111\u00f3, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u00f3 7.908.555 h\u1ed9, 17.803.401 nh\u00e2n kh\u1ea9u.<\/p>\n\n<p>[156] Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an truy t\u00f4n mi\u1ebfu hi\u1ec7u c\u1ee7a A B\u1ea3o C\u01a1 l\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5, \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng, Nguy\u1ec5n l\u00e0 Th\u1ebf T\u00f4ng[footnote]'Nguy\u1ec5n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u1ea3nh', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 5, Th\u1ebf T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], <i>(Ng\u1ed9t D\u1ee5c)<\/i> Minh l\u00e0 M\u1ee5c T\u00f4ng, <i>(Thu\u1eadt Lu\u1eadt)<\/i> Hi\u1ec1n l\u00e0 C\u1ea3nh T\u00f4ng, <i>(theo \u300aMinh k\u00fd\u300b)<\/i>. L\u1ea1i truy t\u1eb7ng \u0110\u00f4ng \u0110an Nh\u00e2n Ho\u00e0ng V\u01b0\u01a1ng B\u1ed9i l\u00e0 Nh\u01b0\u1ee3ng Qu\u1ed1c Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf[footnote]'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, 'Nh\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'H\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 14, \u0110\u00f4ng \u0110an V\u01b0\u01a1ng truy\u1ec7n v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 3, Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7 th\u01b0\u1ee3ng, quy\u1ec3n 14, Th\u00e1nh T\u00f4ng k\u1ef7, quy\u1ec3n 64, Ho\u00e0ng t\u1eed bi\u1ec3u, quy\u1ec3n 72, Ngh\u0129a T\u00f4ng B\u1ed9i truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i v\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], T\u1ef1 T\u1ea1i Th\u00e1i t\u1eed Nguy\u1ec5n l\u00e0 Cung Thu\u1eadn Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu c\u00e1o v\u1edbi Th\u00e1i mi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u1ecf linh chi, l\u00faa t\u1ed1t, c\u00e2y \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y tr\u01b0\u1edbc xe thi\u00ean th\u01b0 v\u00e0 \u0111\u1eb7t \u1edf s\u00e1u gian th\u1edd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ghi r\u00f5 n\u01a1i d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, l\u1ec7nh cho Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u1ea1m quy\u1ec1n gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh, l\u1eadp t\u1ee9c v\u00e0o cung ch\u1ea7u. Vua cho r\u1eb1ng M\u1eabn Trung c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 l\u00e2u n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng d\u00e2n, n\u00ean tri\u1ec7u t\u1eeb T\u00e2y Kinh v\u1ec1 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng.<\/p>\n<p>[3] Ban chi\u1ebfu cho ty Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u d\u1eabn t\u1ed9i nh\u00e2n ra tr\u00ecnh di\u1ec7n, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean, r\u1ed3i giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t x\u1eed, t\u1eeb ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 sau khi \u0111i phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[4] Ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n d\u1ecdc theo c\u00e1c k\u00eanh quan \u1edf kinh th\u00e0nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau.<\/p>\n<p>[5] Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh d\u00e2ng l\u00ean ph\u00e1p v\u1eadt m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o l\u00e0 s\u00e1ch tr\u1eddi, c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn. \u0110inh V\u1ecb, s\u1ee9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch h\u1ed9 t\u1ed1ng Thi\u00ean th\u01b0, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 hai con h\u1ea1c bay qua xe ch\u1edf Thi\u00ean th\u01b0, bay l\u01b0\u1ee3n r\u1ea5t l\u00e2u.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, Vua nh\u00ecn \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00f4m qua Tr\u1eabm th\u1ea5y h\u1ea1c ch\u1ec9 bay qua xe, n\u1ebfu n\u00f3i l\u00e0 bay l\u01b0\u1ee3n r\u1ea5t l\u00e2u, nghe th\u00ec hay nh\u01b0ng e kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, khanh n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i b\u1ea3n t\u1ea5u n\u00e0y.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1y t\u1ea1 v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh ph\u1ee5ng s\u1ef1 tr\u1eddi, l\u1ea5y s\u1ef1 ch\u00e2n th\u1eadt \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i mu\u00f4n v\u1eadt, m\u1ea5y ch\u1eef n\u00e0y r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n th\u1ebf, xin giao cho Trung th\u01b0 ghi v\u00e0o s\u00e1ch th\u1eddi ch\u00ednh.&#8221;<\/i> Vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Theo Th\u1ef1c l\u1ee5c: L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea d\u00e2ng ph\u00e1p v\u1eadt, c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay l\u01b0\u1ee3n trong s\u00e2n. B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n, l\u01b0\u1ee3n quanh, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n ngai v\u00e0ng. S\u00e1ch Phong thi\u1ec1n c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady. Theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, ch\u1ec9 c\u00f3 hai con h\u1ea1c, l\u1ebd n\u00e0o \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con m\u00e0 bay qua xe ch\u1ec9 c\u00f3 hai con? B\u1ea3n k\u1ef7 kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea d\u00e2ng ph\u00e1p v\u1eadt, ch\u1ec9 ch\u00e9p ng\u00e0y c\u00e1o mi\u1ebfu c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p: <i>&#8220;C\u00e1o mi\u1ebfu, c\u00f3 h\u1ea1c bay theo xe \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Tu\u1ebf&#8221;<\/i>, kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: <i>&#8220;Khi v\u1ec1 \u0111\u1ebfn c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, c\u00f3 t\u00e1m con h\u1ea1c bay l\u01b0\u1ee3n tr\u00ean kh\u00f4ng.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ch\u00e9p: <i>&#8220;B\u1ed1n con h\u1ea1c bay theo xe, khi s\u00e1ch tr\u1eddi m\u1edbi ra v\u00e0 khi v\u1ec1, \u0111\u1ec1u c\u00f3 hai con h\u1ea1c bay quanh xe.&#8221;<\/i> C\u00f3 l\u1ebd b\u1ea3n k\u1ef7 ch\u00e9p l\u00e0 t\u1ed5ng s\u1ed1 n\u00e0y. Nh\u01b0 v\u1eady, khi d\u00e2ng ph\u00e1p v\u1eadt v\u00e0 c\u00e1o mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn. Nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai, ghi r\u00f5 l\u1eddi Vua \u0111\u1ec3 \u0111\u1eddi sau c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Th\u00e1i S\u01a1n Ng\u1ecdc N\u1eef Tr\u00ec n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u1ed1n b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn v\u00e0 \u0111\u1ee5c. Ban \u0111\u1ea7u, khi \u0111\u1eb7t doanh tr\u1ea1i d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai, su\u1ed1i L\u1ec5 Tuy\u1ec1n phun l\u00ean, n\u01b0\u1edbc trong h\u1ed3 c\u0169ng d\u00e2ng cao. Khi c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ti\u1ebfn l\u00ean n\u00fai, d\u00f2ng ch\u1ea3y t\u1ef1 nhi\u00ean r\u1ed9ng ra, trong v\u1eaft c\u00f3 th\u1ec3 soi g\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb r\u1ea5t ng\u1ecdt ng\u00e0o, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin n\u1ea1o v\u00e9t v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa h\u1ed3. B\u00ean c\u1ea1nh h\u1ed3 c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1, b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng nhi\u1ec1u, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea thay b\u1eb1ng t\u01b0\u1ee3ng ng\u1ecdc. Sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh, Vua c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 m\u00e0i \u0111\u00e1 l\u00e0m h\u1ed1c, \u0111\u1eb7t v\u00e0o ch\u1ed7 c\u0169, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n \u1edf ch\u00e2u Qu\u1ef3.<\/p>\n<p>[8] L\u1ec5 nghi s\u1ee9 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac b\u1eb1ng ch\u00e9n th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n, t\u1eeb Th\u00e1i \u00fay tr\u1edf xu\u1ed1ng d\u00f9ng ch\u00e9n l\u00f4i. Nay xem x\u00e9t l\u1ea1i, trong ng\u00e0y c\u00e1o t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu v\u00e0 ng\u00e0y phong thi\u1ec1n, r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac m\u00e0 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf u\u1ed1ng l\u00e0 do th\u1ea7n linh ban ph\u00fac, \u0111\u1ec3 giao h\u00f2a v\u1edbi th\u1ea7n minh. Xin cho m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c ph\u1ee5ng ng\u1ef1 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u t\u1eeb ch\u00e9n th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1ec3 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ec5 v\u0103n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, l\u1ea5y quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i Tam ty s\u1ee9, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[10] H\u00f4m \u0111\u00f3, \u0111em thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, Vua trai gi\u1edbi \u1edf h\u1eadu c\u00e1c c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan so\u1ea1n nghi l\u1ec5, ch\u1ec9 trai gi\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0y, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu cho t\u00e1n trai th\u00eam m\u1ed9t ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111em thi\u00ean th\u01b0 l\u00ean xe ng\u1ecdc, \u0111\u1ebfn \u00e1c \u0111i\u1ec7n trong c\u1eeda nam c\u1ee7a Th\u00e1i mi\u1ebfu. M\u1ed9t l\u00e1t sau, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, v\u00e0o \u00e1c \u0111i\u1ec7n l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u xong, t\u1ebf c\u00e1o \u1edf s\u00e1u gian th\u1edd, \u0111\u1ebfn gian th\u1edd Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng, b\u00e1o \u00fd nghi\u00eam ph\u1ed1i, Vua kh\u00f3c l\u00f3c, t\u1ea3 h\u1eefu ch\u1ea5p s\u1ef1 \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. Trong l\u00fac h\u00e0nh l\u1ec5, c\u00f3 m\u00e2y tr\u1eafng nh\u01b0 r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ti\u00ean nh\u00e2n xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u00e1i mi\u1ebfu, c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n con h\u1ea1c bay \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[12] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng l\u1ec5 sai nghi th\u1ee9c, t\u1ef1 nh\u1eadn t\u1ed9i. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Quan hi\u1ebfn \u0111\u00e1ng gi\u1eef l\u1ec5 ph\u00e1p.&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng v\u00ec t\u00ednh \u00f4ng v\u1ed1n th\u00f4 l\u1ed7, n\u00ean Vua kh\u00f4ng tr\u00e1ch c\u1ee9 g\u00ec.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n \u0110\u1ed7 H\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c v\u00ec cung c\u1ea5p nh\u1ea7m ng\u1ecdc t\u1ebf cho th\u1ea7n v\u1ecb C\u1eedu cung, b\u1ecb ph\u1ea1t m\u1ed9t th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ea5y Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Chi\u00eau ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eadu Th\u1ea7n B\u1ea3o qu\u1ea3n c\u00e2u \u0111\u1ea1i n\u1ed9i c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai \u0110i\u1ec7n \u0111\u1ea7u cao ph\u1ea9m Chu V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u1eb7c \u0111\u1ea1o s\u1ef1. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ec5 phong thi\u1ec7n s\u1eafp \u0111\u1ebfn, d\u00e2n v\u00f9ng Quan H\u1eefu c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, lo ch\u00fang nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u1ed5i lo\u1ea1n, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n l\u00e0ng. Ng\u01b0\u01a1i \u0111i, n\u00ean t\u00f9y nghi ki\u1ec3m so\u00e1t, ngo\u00e0i binh l\u00ednh thu\u1ed9c quy\u1ec1n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, l\u1eadp t\u1ee9c tri\u1ec7u binh Phu, Di\u00ean, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[16] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, binh l\u00ednh bi\u00ean th\u00f9y ph\u00eda t\u00e2y ph\u1ea3n lo\u1ea1n ch\u1ea1y sang c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, cho ph\u00e9p b\u1ed9 t\u1ed9c \u0111\u00f3 b\u1eaft n\u1ed9p s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. C\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb b\u1eaft oan binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edfng, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9, khi\u1ebfn h\u1ecd b\u1ecb x\u1eed oan. Vua nghe th\u1ea5y, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi xem x\u00e9t l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[17] C\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi xa gi\u00e1 tu\u1ea7n du, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 tri\u1ec1u bu\u1ed5i chi\u1ec1u, ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5 v\u00e0 ng\u00e0y ngh\u1ec9 kh\u00f4ng ng\u1eebng vi\u1ec7c. Nay xin bu\u1ed5i chi\u1ec1u xem vi\u1ec7c, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o ch\u1ea7u.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Quy\u1ec1n ph\u00e1n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f9ng c\u00e1c quan trong t\u1ec9nh, t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c thi c\u1eed c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Th\u1ea9m h\u00ecnh t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan B\u00e0nh D\u0169, th\u1ea5y nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai s\u00f3t trong vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu h\u1ecfi Tr\u1ecdng Th\u01b0, Tr\u1ecdng Th\u01b0 d\u1eabn vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u1ecb lang L\u1ec5 b\u1ed9 Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng thi c\u1eed ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 c\u1ee7a B\u00f9i Th\u01b0\u1eddng, Th\u1eadn H\u00e0i l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ecdng Th\u01b0 d\u1eabn vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u1ecb lang L\u1ec5 b\u1ed9 Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng thi c\u1eed ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 c\u1ee7a B\u00f9i Th\u01b0\u1eddng, Th\u1eadn H\u00e0i l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5. Ch\u1eef 'th\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-35, nghi ch\u1ebf 8-3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-244-1\" href=\"#footnote-244-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan b\u00e0n \u0111\u1ecbnh. Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng b\u00e0i thi c\u1ee7a Th\u01b0\u1eddng, H\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0i t\u1eebng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan V\u0169 X\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, sung ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan, \u0111\u1ebfn nay x\u00e9t l\u1ea1i, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. B\u00e0nh D\u0169 c\u0169ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9. Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c L\u1ec5 b\u1ed9, tr\u00e1nh vi\u1ec7c kh\u00f4ng so\u1ea1n t\u1edd t\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Kh\u00e2u Ung li\u1ec1n thay l\u00e0m, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ph\u1ea1t Ph\u1ee5c ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>H\u00e0i l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f2ng C\u00e1t.<\/p>\n<p><i>(B\u00e0nh D\u0169, B\u00f9i Th\u01b0\u1eddng, Kh\u00e2u Ung, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh tri\u1ec1u b\u00e1i th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00e1o t\u1eeb \u0111\u1ec3 \u0111i.<\/p>\n<p>[20] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: R\u01b0\u1ee3u l\u1ec5 d\u00f9ng trong vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ecdn ri\u00eang \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, ch\u1ebf bi\u1ebfn tinh t\u1ebf, \u0111\u1ebfn l\u00fac ti\u1ebfn v\u00e0o trong cung, Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 tay ki\u1ec3m tra, r\u1ed3i giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan.<\/p>\n<p>[21] Kh\u1ea3o c\u00f4ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri T\u1ea5n ch\u00e2u T\u1ec1 H\u00f3a C\u01a1 b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u1ecbch, x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra Nhai ch\u00e2u, d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1. Con trai \u00f4ng l\u00e0 T\u01b0 l\u00fd tham qu\u00e2n T\u01b0 ch\u00e2u T\u1ec1 B\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 h\u1ecdc c\u1ee9u T\u1ec1 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, c\u00f9ng v\u1edbi con \u00fat T\u1ec1 \u0110\u1ecbch v\u00e0 ch\u00e1u T\u1ec1 Ho\u00e1n b\u1ecb ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn An, \u0110\u1eb7ng, Nh\u1eef, Th\u00e1i ch\u00e2u. H\u00f3a C\u01a1 \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng n\u1ed5i ti\u1ebfng tham b\u1ea1o, t\u00ednh t\u00ecnh hung d\u1eef, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tr\u00e1nh xa, \u1edf T\u1ea5n ch\u00e2u c\u00e0ng t\u00e0n b\u1ea1o, c\u00e1c con nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a, l\u1ea1i c\u1ea5t gi\u1eef \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng, m\u1eb7c \u00e1o qu\u1ea7n th\u00eau v\u00e0ng. Vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, sai quan \u0111i tra x\u00e9t, H\u00f3a C\u01a1 gian x\u1ea3o s\u1ee3 t\u1ed9i, khai kh\u00f4ng th\u1eadt, ba l\u1ea7n thay ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u1ea3i Tr\u1ecdng Nh\u1ee5 tra h\u1ecfi, m\u1edbi nh\u1eadn t\u1ed9i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i \u00e1c t\u00edch t\u1ee5, n\u00ean l\u1ec7nh \u0111\u00e0y c\u1ea3 h\u1ecd, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu d\u1ee5 T\u1ea5n ch\u00e2u, quan l\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng vui m\u1eebng. Nguy\u00ean suy quan, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u00c2u D\u01b0\u01a1ng T\u1ea3i c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng T\u1ea3i l\u00e0 ch\u00fa c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, trong t\u1eadp c\u00f3 b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9, n\u00f3i r\u1eb1ng T\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed nh\u1edd d\u1ef1a v\u00e0o Ph\u00f9ng Khi\u1ebft K\u1ef7. S\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b \u0111\u00e3 bi\u1ec7n b\u1ea1ch r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Vua man Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean l\u00e0 A T\u00f9 sai t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u V\u1eadt B\u00e0 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng. V\u1eadt B\u00e0 xin \u0111i Th\u00e1i S\u01a1n h\u1ea7u l\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: V\u0103n v\u00f5 quan ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn Duy\u1ec7n ch\u00e2u chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00ean n\u00fai \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra.<\/p>\n<p>[24] B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u1ecbnh Th\u00e0nh d\u1eabn qu\u00e2n ti\u00ean phong \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho m\u1ed9t vi\u00ean ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c c\u01a1 quan ki\u1ec3m tra sinh l\u1ec5 v\u00e0 \u0111\u1ed3 t\u1ebf t\u1ef1 d\u01b0\u1edbi n\u00fai, ai kh\u00f4ng cung k\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c, d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng tha.<\/p>\n<p>[26] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ebf t\u1ef1 l\u00ean n\u00fai, quan c\u1ea5p y ph\u1ee5c, l\u1ec7nh ng\u00e0y t\u1ebf ph\u1ea3i t\u1eafm r\u1eeda m\u1eb7c v\u00e0o. T\u00f9y t\u00f9ng, v\u1ec7 s\u0129 \u0111\u1ebfn V\u1eadn ch\u00e2u th\u00ec c\u1ea5m \u0103n th\u1ecbt. D\u00ea l\u1ee3n c\u00f4ng t\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi n\u00fai.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, d\u00e2n T\u00e2y Kinh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u v\u00ec xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft d\u00e2ng c\u1ed1ng, tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ea5y Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.<\/p>\n<p>[29] Chi\u1ebfu cho C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh, T\u1ea3 ch\u00ednh ng\u00f4n Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua, nh\u1eefng b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u0111\u1ebfn n\u01a1i h\u00e0nh t\u1ea1i, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, ban cho r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt; c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n hi\u1ec7n \u0111ang giam gi\u1eef t\u00f9 nh\u00e2n, tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ed9i tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m lo\u1ea1i kim ng\u1ecdc \u0111an v\u00e0 8.711 c\u00e2y t\u1eed chi.<\/p>\n<p>[31] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u ngh\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c phong t\u1ebf, ch\u1ec9 d\u00f9ng b\u1ea1ch mao l\u00e0m \u0111\u1ec7m. Th\u1ea7n x\u00e9t trong \u300aChu D\u1ecbch\u300b c\u00f3 c\u00e2u &#8216;d\u00f9ng b\u1ea1ch mao l\u00e0m \u0111\u1ec7m&#8217;, \u300aXu\u00e2n Thu T\u1ea3 Truy\u1ec7n\u300b c\u00f3 c\u00e2u &#8216;bao mao kh\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua kh\u00f4ng c\u00fang t\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u&#8217;. Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aChu L\u1ec5\u300b r\u1eb1ng &#8216;mao d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m rau c\u00fang t\u1ebf, c\u0169ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u&#8217;. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c d\u00f9ng mao c\u00f3 hai ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0m \u0111\u1ec7m v\u00e0 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u. Tr\u1ecbnh H\u01b0ng ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aChu L\u1ec5\u300b r\u1eb1ng &#8216;b\u00f3 mao d\u1ef1ng l\u00ean, tr\u01b0\u1edbc khi t\u1ebf r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u l\u00ean tr\u00ean, r\u01b0\u1ee3u th\u1ea5m xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, nh\u01b0 th\u1ea7n u\u1ed1ng, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ecdc&#8217;. \u0110\u1ed7 D\u1ef1 ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aT\u1ea3 Truy\u1ec7n\u300b r\u1eb1ng &#8216;b\u00f3 mao r\u1ed3i r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u l\u00ean, d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec3 l\u1ecdc&#8217;. Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aChu L\u1ec5\u300b r\u1eb1ng &#8216;l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u l\u00e0 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u&#8217;, l\u1ea1i ch\u00fa gi\u1ea3i \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b r\u1eb1ng &#8216;l\u1ecdc b\u1eb1ng mao, b\u1ecf c\u1eb7n \u0111i&#8217;. Nh\u01b0 v\u1eady l\u1ea1i c\u00f3 hai ngh\u0129a l\u00e0 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u. Nay khi \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c, T\u00f4n Th\u00edch c\u0169ng n\u00f3i v\u1ec1 ngh\u0129a n\u00e0y, nh\u01b0ng v\u00ec trong kinh \u0111i\u1ec3n c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e1ch hi\u1ec3u kh\u00e1c nhau, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n nghi v\u1ea5n, kh\u00f3 l\u00f2ng \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh, n\u00ean trong nghi th\u1ee9c v\u1eabn gi\u1eef c\u1ea3 hai thuy\u1ebft l\u00e0m \u0111\u1ec7m v\u00e0 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u. Nay T\u00f4n Th\u00edch cho r\u1eb1ng trong t\u1ebf l\u1ec5 t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u00f3 nghi th\u1ee9c r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u u\u1ea5t s\u01b0\u1edfng, n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 b\u00f3 mao r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u, nh\u01b0ng h\u1ecdc gi\u1ea3 kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd n\u00e0y, l\u1ea1i d\u00f9ng t\u1ee5c l\u1ec7 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, cho r\u1eb1ng c\u00e1c bu\u1ed5i t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00f3 mao l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t sai l\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n x\u00e9t trong \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef S\u1edb\u300b c\u00f3 c\u00e2u: &#8216;Trong t\u1ebf l\u1ec5 t\u00f4ng mi\u1ebfu, tr\u01b0\u1edbc khi gi\u1ebft sinh v\u1eadt, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u u\u1ea5t s\u01b0\u1edfng xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea7u th\u1ea7n&#8217;. \u0110\u00e2y ch\u1ec9 n\u00f3i r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u u\u1ea5t s\u01b0\u1edfng xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng n\u00f3i d\u00f9ng mao. N\u1ebfu theo l\u1eddi Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n, th\u00ec mao d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 22, m\u1ee5c 7, ch\u00e9p l\u00e0 'mao ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u'.\" id=\"return-footnote-244-2\" href=\"#footnote-244-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>; n\u1ebfu theo l\u1eddi Tr\u1ecbnh H\u01b0ng v\u00e0 \u0110\u1ed7 D\u1ef1, th\u00ec c\u1ea3 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u. L\u1ea1i n\u1eefa, \u300aChu L\u1ec5\u300b ch\u00e9p d\u00f9ng ti\u00eau mao \u0111\u1ec3 t\u1ebf th\u1ea7n tr\u1eddi, \u300aT\u1ea3 Truy\u1ec7n\u300b l\u1ea1i n\u00f3i &#8216;bao mao kh\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua kh\u00f4ng c\u00fang t\u1ebf&#8217;, x\u00e9t v\u1ec1 t\u1ebf l\u1ec5, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y th\u00f4ng d\u1ee5ng cho c\u1ea3 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng. Hu\u1ed1ng chi Tr\u1ecbnh H\u01b0ng, \u0110\u1ed7 D\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00f3 mao r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u, H\u1ee9a Th\u1eadn trong \u300aThuy\u1ebft V\u0103n\u300b c\u0169ng n\u00f3i &#8216;l\u1ed7i l\u00e0 t\u1ebf r\u01b0\u1ee3u&#8217;. Nh\u01b0 v\u1eady, ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ecbnh H\u01b0ng, \u0110\u1ed7 D\u1ef1, H\u1ee9a Th\u1eadn n\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n, T\u1ea5n, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ee5c l\u1ec7 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, l\u1ec5 phong thi\u1ec1n trong s\u1eed s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1eddi Khai Nguy\u00ean l\u00e0 chi ti\u1ebft nh\u1ea5t. X\u00e9t trong \u300aHuy\u1ec1n T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p r\u1eb1ng &#8216;l\u00fac \u1ea5y \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u c\u00f3 ba ng\u1ecdn c\u1ecf mao m\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng T\u1ec1 Ho\u00e0n C\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, Qu\u1ea3n Di Ng\u00f4 n\u00f3i \u1edf v\u00f9ng Giang, Ho\u00e0i c\u00f3 ba ng\u1ecdn c\u1ecf mao d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n. C\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng: &#8216;Th\u1ea7n \u0111\u00e3 h\u1ecfi kh\u1eafp n\u01a1i v\u1ec1 c\u1ecf mao c\u1ed1ng, th\u1ea5y c\u1ecf \u1edf Nguy\u00ean Giang l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u1ecbnh', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'th\u1eafng'.\" id=\"return-footnote-244-3\" href=\"#footnote-244-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn Nh\u1ea1c Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u1ea5y. Nay nghe n\u00f3i Ph\u1ee7 Ch\u00e2u c\u00f3 c\u1ecf mao, xin cho ti\u1ebfn s\u00e1u b\u00f3, d\u00f9ng chung v\u1edbi c\u1ecf \u1edf Nguy\u00ean Giang&#8217;. L\u00fac \u1ea5y, c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Thuy\u1ebft, Nguy\u00ean Can Di\u1ec7u, c\u00e1c quan bi\u00ean so\u1ea1n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Thuy\u1ebft, T\u1eeb Ki\u00ean, Vi Thao, Khang T\u1eed Nguy\u00ean, H\u1ea7u H\u00e0nh Qu\u1ea3, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i nho. N\u1ebfu l\u1ec5 phong thi\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u, l\u00fac \u1ea5y sao kh\u00f4ng c\u00f3 ai b\u00e1c b\u1ecf? \u0110\u00e3 cho l\u1ea5y c\u1ecf mao \u0111\u1ec3 d\u00f9ng, \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u1ec5 nghi r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u l\u00ean mao \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong kinh \u0111i\u1ec3n; t\u1ee5c l\u1ec7 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb l\u00e2u. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 khi d\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u m\u1edbi th\u00e0nh l\u1ec5, e r\u1eb1ng l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u1ebfn ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 l\u1eddi ch\u00ea bai vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i s\u1ebd c\u00e0ng lan r\u1ed9ng trong d\u00e2n ch\u00fang. V\u00ec v\u1eady, xin b\u00e1c b\u1ecf l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4n Th\u00edch.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho qu\u00e2n s\u0129 c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh l\u00e0m vi\u1ec7c, khi tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u00e1o g\u1ea5m \u0111\u1ec3 ti\u1ec5n \u0111i.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ea5p gi\u00e0y \u0111inh cho c\u00e1c quan h\u00e0nh s\u1ef1 v\u00e0 v\u1ec7 s\u0129 l\u00ean n\u00fai, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai nguy hi\u1ec3m v\u00e0 tr\u01a1n tr\u01b0\u1ee3t.<\/p>\n<p>[34] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110inh V\u1ecb xin l\u1eadp Ty Ti\u1ec1n \u0110\u1ea7u T\u1eed theo h\u1ea7u xa gi\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tr\u00ed' trong '\u0110inh V\u1ecb th\u1ec9nh tr\u00ed t\u00f9y gi\u00e1 s\u1ee9 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u t\u1eed ty' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. 'S\u1ee9 ti\u1ec1n' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu vi\u1ebft l\u00e0 'Ti\u1ec7n ti\u1ec1n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang, c\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-244-4\" href=\"#footnote-244-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i khi ban ti\u1ec1n gi\u00e0y cho c\u00e1c qu\u00e2n, ch\u1ec9 c\u1ea5p \u0111\u1ea7u b\u00e0i, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh n\u01a1i nh\u1eadn ti\u1ec1n, qu\u00e2n s\u0129 nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u1ebfn l\u0129nh. Sau \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n h\u1ecfi \u00fd c\u00e1c qu\u00e2n, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Theo h\u1ea7u xa gi\u00e1 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n, kh\u00f3 mang theo. Ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u1edf doanh tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng, \u01a1n Vua th\u1eadt s\u00e2u n\u1eb7ng.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady l\u1eadp Ty Ti\u1ec1n \u0110\u1ea7u T\u1eed, khi xa gi\u00e1 \u0111i v\u1ec1 ban th\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng xem th\u00eam \u1edf ph\u1ea7n ph\u1ee5 l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, thi\u00ean h\u1ea1 d\u00e2ng nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, l\u00fac \u1ea5y v\u00f9ng H\u00e0, Ho\u00e0ng ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Nay thi\u00ean h\u1ea1 v\u00f4 s\u1ef1, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u00f9ng \u0111\u1ebfn, xin l\u1ea5y c\u00e1c \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n, theo t\u1eebng lo\u1ea1i m\u00e0 v\u1ebd l\u1ea1i, l\u00e0m th\u00e0nh hai b\u1ea3n ch\u00ednh ph\u1ee5, m\u1ed9t b\u1ea3n c\u1ea5t \u1edf B\u00ed c\u00e1c, m\u1ed9t b\u1ea3n n\u1ed9p v\u00e0o Trung vi, \u0111\u1ee3i khi cung Chi\u00eau \u1ee8ng ho\u00e0n th\u00e0nh, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed c\u00e1c b\u1ee9c v\u1ebd, l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Xem th\u00eam ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 2.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an ch\u00fac m\u1eebng m\u1eb9 Vua, T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Ng\u1ee5y Chi\u00eau D\u1ecbch l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4n Th\u00edch l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an ch\u00fac m\u1eebng Vua, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Ti\u1ebft Di Khu\u1ebfch l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Chi\u00eau D\u1ecbch l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0m T\u00edn. Di Khu\u1ebfch, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1eadp l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Ban \u0111\u1ea7u, quan L\u1ec5 \u0111\u00e3 t\u1eadp d\u01b0\u1ee3t hai l\u1ea7n, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c quan, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n n\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i th\u00e2n h\u00e0nh t\u1eadp luy\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm mu\u1ed1n th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh, h\u00e1 ng\u1ea1i kh\u00f3 nh\u1ecdc sao?&#8221;<\/i> Sau khi t\u1eadp xong, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;V\u1eeba r\u1ed3i th\u1ea5y nghi l\u1ec5 c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd. V\u00ed nh\u01b0 khi thi\u00ean th\u01b0 ch\u01b0a xu\u1ed1ng \u0111\u00e0n vi\u00ean, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc; l\u1ea1i n\u1eefa, kim qu\u1ef9 xu\u1ed1ng \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1edbc thi\u00ean th\u01b0, sau khi t\u1ed1ng th\u1ea7n xong m\u1edbi \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc qu\u1ef9 v\u00e0o h\u00f2m<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ed1ng th\u1ea7n xong m\u1edbi \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc qu\u1ef9 v\u00e0o h\u00f2m 'h\u00f2m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u00e1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-5\" href=\"#footnote-244-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, quan L\u1ec5 nghi s\u1ee9 t\u1ea5u r\u1eb1ng l\u1ec5 xong tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ed1t l\u1eeda, c\u00f3 v\u1ebb ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd; \u0111\u1eb7t qu\u1ef9 v\u00e0o h\u00f2m, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ni\u00eam phong, s\u1ee3 g\u00e2y \u1ed3n \u00e0o, n\u00ean b\u00e0n l\u1ea1i v\u1edbi quan L\u1ec5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>C\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u300aKhai B\u1ea3o th\u00f4ng l\u1ec5\u300b, th\u00ec \u0111\u1ed1t l\u1eeda xong m\u1edbi ni\u00eam phong s\u00e1ch; theo l\u1ec7 c\u0169 th\u1eddi Khai Nguy\u00ean, th\u00ec ni\u00eam phong h\u00f2m xong m\u1edbi \u0111\u1ed1t l\u1eeda. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng ni\u00eam phong s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc th\u1ea7n linh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh, ho\u1eb7c ni\u00eam phong h\u00f2m xong r\u1ed3i m\u1edbi t\u1ed1ng th\u1ea7n, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 x\u00fac ph\u1ea1m. Mong \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 hi\u1ebfn t\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng xong, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00ean \u0111\u00e0n, ni\u00eam phong ng\u1ecdc qu\u1ef9, \u0111\u1eb7t v\u00e0o h\u00f2m, \u0111\u00f3ng d\u1ea5u xong<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00f3ng d\u1ea5u xong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 L\u1ec5 ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00f3ng d\u1ea5u b\u00f9n xong r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed'.\" id=\"return-footnote-244-6\" href=\"#footnote-244-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, ti\u1ebfp \u0111\u00f3 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, t\u1ed1ng th\u1ea7n, nh\u1ea1c ng\u1eebng, \u0111\u1ed1t l\u1eeda. Thi\u00ean th\u01b0 xu\u1ed1ng, ti\u1ebfp \u0111\u00f3 kim qu\u1ef9 xu\u1ed1ng. Quan L\u1ec5 nghi s\u1ee9 t\u1ea5u r\u1eb1ng l\u1ec5 xong, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 ngh\u1ec9, \u0111\u1ee3i ni\u00eam phong h\u00f2m xong, l\u1ea1i l\u1ea1y \u0111\u00e0n xem x\u00e9t. V\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf \u0111\u00e3 xong, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1eed nh\u1ea1c n\u1eefa.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ecfi quan L\u1ec5 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00e1 hi\u1ebfn v\u00e0 chung hi\u1ebfn \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, quan L\u1ec5 t\u00e2u r\u00f5: <i>&#8220;Theo \u300aKhai B\u1ea3o th\u00f4ng l\u1ec5\u300b, khi Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf giao, tr\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1eb7t \u0111\u0103ng ca, khi Vua l\u00ean xu\u1ed1ng, d\u00e2ng l\u1ec5, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac th\u00ec c\u1eed nh\u1ea1c; d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e0n \u0111\u1eb7t cung huy\u1ec1n, khi h\u1ea1 th\u1ea7n, \u0111\u00f3n l\u1ec5<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00f3n l\u1ec5 'l\u1ec5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 't\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17, \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 42, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 126 Nh\u1ea1c ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-7\" href=\"#footnote-244-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, r\u00fat v\u0103n v\u0169, d\u1eabn v\u0169 v\u0169, \u0111\u00f3n ti\u1ec5n Vua th\u00ec c\u1eed nh\u1ea1c. \u00c1 hi\u1ebfn v\u00e0 chung hi\u1ebfn, l\u00ean xu\u1ed1ng, \u1edf gi\u1eefa l\u00fac r\u00fat v\u0103n v\u0169 v\u00e0 d\u1eabn v\u0169 v\u0169. Khi c\u00e1c quan \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c t\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t cung huy\u1ec1n v\u00e0 hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa, n\u00ean ba l\u1ea7n hi\u1ebfn, l\u00ean xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u0103ng ca. Nay tr\u00ean n\u00fai \u0111\u1eb7t \u0111\u0103ng ca, d\u01b0\u1edbi n\u00fai \u0111\u1eb7t cung huy\u1ec1n v\u00e0 hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa, tr\u00ean \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0i \u00e1 hi\u1ebfn v\u00e0 chung hi\u1ebfn theo l\u1ec7 th\u00e2n t\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n n\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c c\u1eed nh\u1ea1c.&#8221;<\/i> Vua cho r\u1eb1ng khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, nghi\u00eam c\u1ea9n ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ed5 t\u00f4ng, kh\u00f4ng mu\u1ed1n ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra l\u1ec7nh cho \u00e1 hi\u1ebfn v\u00e0 chung hi\u1ebfn \u0111\u1ec1u c\u1eed nh\u1ea1c nh\u01b0 \u0111\u0103ng ca.<\/p>\n<p>[38] Th\u00e1ng 9, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u Cao, ch\u00e2u Thu\u1eadn \u0111\u1ebfn d\u00e2ng c\u1ed1ng v\u00e0 t\u1eeb bi\u1ec7t. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e3y y\u00ean \u1ed5n trong b\u1ed9 t\u1ed9c, \u0111\u1eebng x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau.&#8221;<\/i> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng th\u00e2n thu\u1ed9c b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng l\u00e2n c\u1eadn gi\u1ebft, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i b\u00e1o th\u00f9. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u00e3 qua r\u1ed3i, \u0111\u1eebng b\u00e0n n\u1eefa.&#8221;<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y r\u1ed3i lui ra.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng 9.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Th\u00e1ng n\u00e0y, c\u00e1c l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, gi\u00e1 g\u1ea1o m\u1ed7i \u0111\u1ea5u l\u00e0 7, 8 \u0111\u1ed3ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1eadp' d\u01b0\u1edbi 'ti\u1ec1n th\u1ea5t b\u00e1t' nguy\u00ean c\u00f3, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf. X\u00e9t b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0\u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300bquy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300bquy\u1ec3n 27 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '7 \u0111\u1ed3ng', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 th\u00ec ghi l\u00e0 '7, 8 \u0111\u1ed3ng'.\" id=\"return-footnote-244-8\" href=\"#footnote-244-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[40] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm cho r\u1eb1ng l\u1ec5 phong thi\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng, t\u1eeb h\u00f4m nay s\u1ebd \u0103n chay.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eafp ph\u1ea3i ch\u1ecbu r\u00e9t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u1ed7' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ea1t', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0\u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300bquy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-244-9\" href=\"#footnote-244-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng xa, b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e1nh th\u1ec3, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Hu\u1ed1ng chi l\u1ec5 Nam Giao c\u0169ng l\u00e0 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ch\u01b0a t\u1eebng nghe n\u00f3i c\u1ea5m \u0103n th\u1ecbt tr\u01b0\u1edbc. Mong r\u1eb1ng sau khi trai gi\u1edbi, ho\u1eb7c sau khi t\u00e1n trai, s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c d\u00f9ng \u0111\u1ed3 chay.&#8221;<\/i> R\u1ed3i ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u kh\u1ea9n kho\u1ea3n, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[41] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n truy\u1ec1n tuy\u00ean, l\u1ea5y \u0111\u1ed3 v\u1eadt \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i mang theo v\u0103n t\u1ef1 c\u00f3 \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o l\u00e0m hi\u1ec7u, l\u1ea1i ph\u1ea3i ban xu\u1ed1ng m\u1eabu tr\u01b0\u1edbc, giao cho c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1eadt gi\u1ea3.<\/p>\n<p>[42] Tri ch\u00e2u Qu\u1ef3 l\u00e0 H\u1ea7u Di\u00ean Th\u01b0\u1edfng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea T\u00e2y Nam tr\u01b0\u1edbc nay ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e2ng c\u1ed1ng, nay mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng l\u00e0m quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu, gi\u1eef ch\u1ee9c Kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1ee9, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu Kh\u1edfi l\u00e0m quy\u1ec1n Trung th\u1eeba, gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9. Khi \u0111i qua c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, ph\u1ea3i th\u0103m h\u1ecfi nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n trong d\u00e2n gian v\u00e0 gi\u00e1 c\u1ea3 h\u00e0ng h\u00f3a, nh\u1eefng xe c\u1ed9, y ph\u1ee5c, c\u00e2n \u0111o kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p<a class=\"footnote\" title=\"'Nh\u01b0' trong 'xe c\u1ed9 y ph\u1ee5c c\u00e2n \u0111o kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-244-10\" href=\"#footnote-244-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, th\u00ec n\u00eau r\u00f5 quy ch\u1ebf m\u00e0 c\u1ea5m ch\u1ec9; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, h\u00e0nh vi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng m\u00e0 \u1ea9n d\u1eadt kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan, th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u00e0n b\u1ea1c ti\u1ebfn c\u1eed; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u00f3a b\u1ee5a, c\u00f4 \u0111\u01a1n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec t\u00f9y nghi c\u1ee9u t\u1ebf; nh\u1eefng quan l\u1ea1i c\u00f3 ch\u00ednh t\u00edch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n hu\u1ec7, ho\u1eb7c nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00eam s\u1ec9, m\u1edd m\u1ecbt v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con hi\u1ebfu, ch\u00e1u thu\u1eadn, ch\u1ed3ng ngh\u0129a, v\u1ee3 ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0ng x\u00f3m khen ng\u1ee3i, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p t\u01b0\u1eddng t\u1eadn t\u00e2u l\u00ean; nh\u1eefng quan l\u1ea1i bi\u1ebft r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian, c\u0169ng ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[44] Ty Thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m ng\u00f4i sao \u0111i thu\u1eadn, c\u00f9ng m\u1ed9t m\u00e0u.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t s\u1eb5n v\u1ecb tr\u00ed nghi tr\u01b0\u1ee3ng Thi\u00ean th\u01b0 \u1edf c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 gi\u1edd th\u1ee9 ba, t\u1eeb trong cung r\u01b0\u1edbc Thi\u00ean th\u01b0 ra c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, \u0111\u1eb7t l\u00ean xe ng\u1ecdc, nghi tr\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng huy, c\u1ed5 x\u00fay ti\u1ec1n h\u1eadu b\u1ed9, uy nghi \u0111\u1ea1o m\u00f4n, c\u00e1c quan h\u1ed9 t\u1ed1ng theo h\u1ea7u, c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e1i l\u1ea1y d\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec7n. M\u1ed9t l\u00e1t sau, Vua \u0111\u1ed9i m\u0169 Th\u00f4ng Thi\u00ean, m\u1eb7c \u00e1o t\u00eda, ng\u1ed3i xe l\u1edbn r\u1eddi kinh s\u01b0, \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng Vi\u00ean.<\/p>\n<p>[46] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng cung k\u00ednh ph\u1ee5ng s\u1ef1, n\u1ebfu c\u00f3 ai l\u01a1 l\u00e0, th\u00ec Hi\u1ebfn \u0111\u00e0i v\u00e0 Gi\u00e1m t\u1ebf s\u1ee9 ph\u1ea3i x\u00e9t t\u00e2u, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Tr\u1ea7n Ki\u1ec1u, sai Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 Tri\u1ec7u Th\u1eeba H\u00fa \u0111i ki\u1ec3m tra c\u00e1c b\u00e0n t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ed3 c\u00fang tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 d\u01b0\u1edbi n\u00fai.<\/p>\n<p>[48] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1edf h\u00e0nh t\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh v\u1edbi \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft t\u1ea1i h\u00e0nh cung, c\u00e1c qu\u00e2n th\u00ec giao cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Khi\u00eam x\u00e9t t\u1ed9i v\u00e0 x\u1eed l\u00fd; nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1eb7ng th\u00ec x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u00ec giao cho Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xem x\u00e9t v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o. Nh\u00e0 Vua ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, kh\u00f4ng mu\u1ed1n x\u1eed ph\u1ea1t, l\u1ea1i lo d\u00e2n ch\u00fang khinh nh\u1eddn ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. T\u1eeb khi ban chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn khi xong vi\u1ec7c, ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1ebft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, ch\u1ec9 c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Vi Th\u00e0nh. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng: \u1ede n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, c\u1ecf linh chi m\u1ecdc l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u; n\u0103m nay th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 m\u01b0a nhi\u1ec1u, tuy c\u00f3 l\u00fac tr\u00e0n b\u1edd nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u1ea3y gi\u1eefa d\u00f2ng, kh\u00f4ng g\u1ea7n hai b\u00ean b\u1edd, n\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea so v\u1edbi n\u0103m th\u01b0\u1eddng ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng tr\u0103m v\u1ea1n c\u00f4ng s\u1ee9c.<\/p>\n<p>[51] Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng: Qu\u00e2n m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an sau khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 r\u00fat h\u1ebft, d\u00e2n ch\u00fang y\u00ean \u1ed5n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n qua l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u1ee9t.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n V\u1ec7 Nam.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, d\u1eebng \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n. Sai \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Khi\u00eam v\u00e0 T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n ki\u1ec3m tra nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ean n\u00fai \u1edf c\u1eeda s\u01a1n m\u00f4n, ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5 r\u1ed3i m\u1edbi cho l\u00ean.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, d\u1eebng \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m V\u0129nh \u0110\u1ecbnh. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: N\u1ebfu nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a xa gi\u00e1 kh\u00f4ng th\u1ec3 qua c\u1ed5ng th\u00e0nh th\u00ec \u0111i v\u00f2ng b\u00ean ngo\u00e0i th\u00e0nh. Khi \u0111\u00f3, xe l\u1edbn \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n, quan ch\u1ee9c cho r\u1eb1ng c\u1ed5ng th\u00e0nh th\u1ea5p, \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 b\u1ecf, nh\u01b0ng nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng cho, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, d\u1eebng \u1edf ch\u00e2u B\u1ed9c. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan l\u1edbn \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u V\u1eadn, T\u1ec1, \u0110\u01a1n, Truy ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u1ec3 h\u1ea7u l\u1ec5. Qu\u00e2n s\u0129 h\u1ed9 \u0111\u00ea s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa gi\u00e1 \u0111i qua \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Ph\u1ea1m.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, d\u1eebng \u1edf huy\u1ec7n Th\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, d\u1eebng \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua d\u1eebng ch\u00e2n. Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111em ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p, ng\u1ecdc s\u00e1ch \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m T\u01b0\u1eddng Loan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ng\u1ecdc s\u00e1ch' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u00fd v\u0103n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-244-11\" href=\"#footnote-244-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea7n hi\u1ec7n l\u00ean t\u1eeb ng\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a H\u1ea1o Thi\u00ean, Vua li\u1ec1n sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[60] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u m\u1ed7i tu\u1ea7n ph\u1ea3i thi\u1ebft \u0111\u00e3i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u1ea5m qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u00fa, nh\u01b0ng c\u00e1c quan vi\u00ean b\u1ea3n qu\u00e2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, t\u1eeb nay n\u00ean cho h\u1ecd c\u00f9ng tham d\u1ef1.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua sai Nh\u1eadp n\u1ed9i cao ban \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n \u0111i ki\u1ec3m tra l\u1ea1i c\u00e1c l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf \u0111\u00e0n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ch\u01b0' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-12\" href=\"#footnote-244-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i d\u1eebng ch\u00e2n c\u1ee7a \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1 ho\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda, \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c, c\u00e2y c\u1ed1i c\u1ee7a d\u00e2n, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[63] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u0103n th\u01b0, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1eaft phu phen ch\u1edf n\u1eb7ng ch\u1ea1y ng\u1ef1a, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, t\u1eeb nay n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n sai khi\u1ebfn.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0111o\u00e0n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb V\u1eadn Ch\u00e2u, t\u1ed1i \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m Ngh\u00eanh Loan.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111o\u00e0n d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m T\u01b0\u1eddng Loan. Vua sai H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf c\u1eeda n\u00fai, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u s\u01a1n h\u1ea1 c\u00f4ng s\u1ef1 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Khi\u00eam, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u01a1n h\u1ea1 qu\u00e2n m\u00e3 M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'qu\u00e2n' trong nguy\u00ean v\u0103n vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-13\" href=\"#footnote-244-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u1ecbnh Th\u00e0nh t\u00f9y t\u00f9ng l\u00ean n\u00fai, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c canh g\u00e1c.<\/p>\n<p>[66] Tam ty s\u1ee9 t\u1ea1i h\u00e0nh t\u1ea1i \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n, v\u00e0ng b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u01b0. D\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb quan ph\u1ee7 b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p, gi\u00e1 c\u1ecf m\u1ed7i b\u00f3 kh\u00f4ng qu\u00e1 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u1ed3ng, gi\u00e1 l\u00faa m\u1ea1ch m\u1ed7i \u0111\u1ea5u kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, \u0111o\u00e0n xa gi\u00e1 v\u00e0o cung Ph\u1ee5ng Cao \u1edf huy\u1ec7n Can Phong, Vua \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc ng\u1ecdc s\u00e1ch H\u1ea1o Thi\u00ean d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng l\u1ec5 b\u00e1i hai l\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[68] Chi\u00eam Th\u00e0nh, \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc phi\u00ean thu\u1ed9c \u0111em s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn d\u00e2ng hi\u1ebfn b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Kh\u00e1ch phi\u00ean thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c l\u00e0 L\u00fd Ma V\u1eadt d\u00e2ng ng\u1ecdc khu\u00ea d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u0169 \u0111\u1ea1i t\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb tay ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Thi\u00ean l\u00e0 Khu\u1ea5t Tr\u01b0\u1edfng Gi\u1ea3, truy\u1ec1n l\u1ea1i r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e3y c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn v\u1eadt n\u00e0y, \u0111\u1ee3i khi th\u00e1nh qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c h\u00e0nh l\u1ec5 phong thi\u1ec1n th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c \u0111em d\u00e2ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua trai gi\u1edbi t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c Thanh. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean 38.250 c\u00e2y c\u1ecf l\u1ea1 t\u1eeb n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1ec9nh n\u00fai, Vua c\u00f9ng c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n l\u00ean \u0111\u00ecnh ph\u00eda sau \u0111\u1ec3 ng\u1eafm nh\u00ecn, \u0111\u1eb7t t\u00ean \u0111\u00ecnh l\u00e0 Th\u1ee5y V\u00e2n. Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh mang ng\u1ecdc s\u00e1ch, \u0111i\u1ec7p c\u00f9ng c\u00e1c quan h\u00e0nh s\u1ef1 \u1edf \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0i l\u00ean n\u00fai tr\u01b0\u1edbc. Vua th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb n\u00fai H\u1ed3i M\u00e3 L\u0129nh \u0111\u1ebfn c\u1eeda Thi\u00ean M\u00f4n hi\u1ec3m tr\u1edf, b\u00e8n c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hai t\u1ea5m v\u00e1n ngang, hai \u0111\u1ea7u bu\u1ed9c l\u1ee5a m\u00e0u, ch\u1ecdn qu\u00e2n th\u00e2n t\u00f2ng \u0111\u1ea9y k\u00e9o l\u00ean.<\/p>\n<p>[71] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ec1 kinh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, cho ph\u00e9p v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u1ec3 b\u1ed3i v\u1ecb.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m kh\u1eafc, Vua \u0111\u1ed9i m\u0169 Th\u00f4ng Thi\u00ean, m\u1eb7c \u00e1o l\u1ee5a \u0111\u1ecf, ng\u1ed3i xe kim l\u1ed9, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nghi tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ebfn c\u1eeda n\u00fai th\u00ec \u0111\u1ed5i sang m\u1eb7c \u00e1o ngoa, \u0111i ki\u1ec7u b\u1ed9 \u0111\u1ec3 l\u00ean n\u00fai. Nghi tr\u01b0\u1ee3ng, qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7 \u0111\u1ee9ng d\u00e0n d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai. Qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7 c\u1ea7m c\u1edd v\u00e0ng, qu\u00e2n th\u00e2n t\u00f2ng t\u1eeb ch\u00e2n n\u00fai d\u1ecdc theo \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh, c\u1ee9 hai b\u01b0\u1edbc l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, xen k\u1ebd c\u1edd l\u1ee5a m\u00e0u. Ng\u1ef1a cung ph\u1ee5ng d\u1eebng \u1edf tr\u1ea1i ng\u1ef1 gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng. \u00c1 hi\u1ebfn l\u00e0 Ninh V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c, chung hi\u1ebfn l\u00e0 Th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng, l\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u theo h\u1ea7u l\u00ean n\u00fai. C\u00f3 \u0111\u00e1m m\u00e2y v\u00e0ng che ph\u1ee7 ki\u1ec7u, Vua \u0111i qua ch\u1ed7 hi\u1ec3m tr\u1edf th\u00ec xu\u1ed1ng ki\u1ec7u \u0111i b\u1ed9. C\u00e1c quan b\u00e0n t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i. Ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u c\u00f3 k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi, nh\u01b0ng Vua v\u1eabn kh\u00ed th\u1ebf h\u0103ng h\u00e1i. \u0110\u1ebfn tr\u1ea1i ng\u1ef1, Vua tri\u1ec7u c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem su\u1ed1i Ng\u1ecdc N\u1eef v\u00e0 hai t\u1ea5m bia c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u00f4ng v\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng. \u0110\u00eam h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, tr\u00ean n\u00fai c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn, x\u00e9 r\u00e1ch m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ebfn s\u00e1ng v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t. Khi Vua \u0111\u1ebfn, th\u1eddi ti\u1ebft tr\u1edf n\u00ean \u00f4n h\u00f2a, gi\u00f3 l\u1eb7ng, c\u00e1c quan ph\u1ee5ng t\u1ef1, \u0111i\u1ec3m so\u1ea1n t\u1eadp nghi \u1edf \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0i, \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0nh v\u00e0 m\u00e2y l\u00e0nh c\u00f9ng chi\u1ebfu s\u00e1ng l\u1eabn nhau. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, d\u01b0\u1edbi n\u00fai b\u00e3i b\u1ecf c\u1ea3nh gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, t\u1ebf l\u1ec5 Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t t\u1ea1i \u0111\u00e0n Vi\u00ean \u0110\u00e0i, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Sai c\u00e1c quan t\u1ebf l\u1ec5 Ng\u0169 Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n t\u1ea1i \u0111\u00e0n Phong T\u1ef1, Nghi v\u1ec7 s\u1ee9 d\u00e2ng thi\u00ean th\u01b0 b\u00ean tr\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf. Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n d\u00e2ng l\u1ec5, t\u00f9y t\u00f9ng v\u00e0 h\u1ed9 v\u1ec7 \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt nghi tr\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ec9 d\u1eebng \u1edf c\u1eeda \u0111\u00e0n, \u0111\u00e8n l\u1ed3ng d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169ng b\u1ecf \u0111i. Nhi\u1ebfp Trung th\u01b0 th\u1ecb lang Chu Kh\u1edfi \u0111\u1ecdc v\u0103n ng\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p. Vua u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac, Nhi\u1ebfp Trung th\u01b0 l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n qu\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eddi ban cho ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Th\u00e1i Nh\u1ea5t th\u1ea7n s\u00e1ch, tu\u1ea7n ho\u00e0n kh\u00f4ng ng\u1eebng, m\u00e3i m\u00e3i b\u1ea3o v\u1ec7 mu\u00f4n d\u00e2n.&#8221;<\/i> Sau ba l\u1ea7n d\u00e2ng l\u1ec5, \u0111\u00f3ng h\u00f2m v\u00e0ng v\u00e0 h\u00f2m ng\u1ecdc. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n d\u00e2ng h\u00f2m ng\u1ecdc \u0111\u1eb7t v\u00e0o h\u00f2m \u0111\u00e1, Nhi\u1ebfp Th\u00e1i \u00fay Ph\u00f9ng Ch\u1eedng d\u00e2ng h\u00f2m v\u00e0ng xu\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"Nhi\u1ebfp Th\u00e1i \u00fay Ph\u00f9ng Ch\u1eedng d\u00e2ng h\u00f2m v\u00e0ng xu\u1ed1ng: Ch\u1eef 'Nhi\u1ebfp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-14\" href=\"#footnote-244-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ec9 huy ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0111\u00f3ng h\u00f2m \u0111\u00e1. Vua l\u1ea1i l\u00ean \u0111\u00e0i xem x\u00e9t xong, tr\u1edf v\u1ec1 l\u1ec1u ng\u1ef1. Ty thi\u00ean gi\u00e1m t\u1ea5u r\u1eb1ng m\u00e2y l\u00e0nh bao quanh \u0111\u00e0n, tr\u0103ng c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng. C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n d\u1eabn c\u00e1c quan ch\u00fac m\u1eebng, tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 d\u01b0\u1edbi n\u00fai truy\u1ec1n h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf, ti\u1ebfng vang \u0111\u1ed9ng n\u00fai non. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua tr\u1edf v\u1ec1 cung Ph\u1ee5ng Cao, c\u00e1c quan \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc t\u1ea1i c\u1eeda n\u00fai, m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 qu\u1ea7ng s\u00e1ng, kh\u00ed v\u00e0ng d\u00e0y \u0111\u1eb7c.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u00e0m l\u1ec5 thi\u1ec1n t\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba Chi \u1edf n\u00fai X\u00e3 Th\u1ee7, theo nghi th\u1ee9c phong t\u1ebf. Vua \u0111\u1ebfn ch\u00e2n n\u00fai, m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, \u0111i b\u1ed9 ra kh\u1ecfi n\u01a1i ngh\u1ec9. C\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn n\u00f3i \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai d\u1ed1c tr\u01a1n, xin Vua ng\u1ed3i ki\u1ec7u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3n th\u1ea7n g\u1ea7n k\u1ec1, h\u00e1 d\u00e1m kh\u00f4ng \u0111i b\u1ed9!&#8221;<\/i> N\u0103m v\u1ecb s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin, nh\u01b0ng Vua v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u00eam tr\u01b0\u1edbc tr\u1eddi \u00e2m u, gi\u00f3 m\u1ea1nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafp n\u1ebfn. \u0110\u1ebfn khi h\u00e0nh l\u1ec5, gi\u00f3 l\u1eb7ng h\u1eb3n, b\u1ea7u tr\u1eddi quang \u0111\u00e3ng, ng\u1ecdn n\u1ebfn ch\u00e1y \u0111\u1ec1u. L\u1ec5 phong t\u1ebf xong, kh\u00ed t\u00edm bao ph\u1ee7 \u0111\u00e0n t\u1ebf, \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng nh\u01b0 d\u1ea3i l\u1ee5a qu\u1ea5n quanh h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng thi\u00ean th\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"\u00c1nh s\u00e1ng v\u00e0ng nh\u01b0 d\u1ea3i l\u1ee5a qu\u1ea5n quanh h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng thi\u00ean th\u01b0: 'Quang' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-15\" href=\"#footnote-244-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>. Th\u1ea3 h\u1ebft c\u00e1c lo\u00e0i chim qu\u00fd, th\u00fa l\u1ea1 do b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean \u1edf ch\u00e2n n\u00fai. Xa gi\u00e1 tr\u1edf v\u1ec1 cung Ph\u1ee5ng Cao, m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 qu\u1ea7ng, m\u00e2y n\u0103m s\u1eafc xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Ti\u1ebfng nh\u1ea1c vang l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi xem ch\u1eadt \u0111\u01b0\u1eddng, ti\u1ebfng reo h\u00f2 \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i cung Ph\u1ee5ng Cao th\u00e0nh cung H\u1ed9i Ch\u00e2n, tu s\u1eeda th\u00eam \u0111i\u1ec7n c\u00e1c, c\u1ed1t sao cho nghi\u00eam trang s\u1ea1ch s\u1ebd. Th\u01b0\u1ee3ng khanh C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c gia hi\u1ec7u l\u00e0 B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n, Thanh \u0110\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c gia hi\u1ec7u l\u00e0 Qu\u1ea3ng Sinh \u0110\u1ebf Qu\u00e2n, Thi\u00ean T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia hi\u1ec7u l\u00e0 Nh\u00e2n Th\u00e1nh, \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111i b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c gia hi\u1ec7u cho Ty M\u1ec7nh l\u00e0 do l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, xem s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 2)<\/i>.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, c\u00e1c quan thi\u1ebft l\u1eadp nghi tr\u01b0\u1ee3ng, cung huy\u1ec1n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e0n tri\u1ec1u c\u1eadn, \u0111\u00e0n n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam cung Ph\u1ee5ng Cao<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e0n n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam cung Ph\u1ee5ng Cao, ch\u1eef '\u0111\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-244-16\" href=\"#footnote-244-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, vu\u00f4ng ch\u00edn tr\u01b0\u1ee3ng s\u00e1u th\u01b0\u1edbc, cao ch\u00edn th\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"Cao ch\u00edn th\u01b0\u1edbc, ba ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-244-17\" href=\"#footnote-244-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ed1i l\u00ean, ph\u00eda nam c\u00f3 hai l\u1ed1i. Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n, ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng, ch\u1eef '\u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-244-18\" href=\"#footnote-244-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u1ee7a Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, ho\u00e0ng th\u00e2n, t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00e1c qu\u00e2n, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng, ng\u01b0\u1eddi thi c\u1eed, kh\u00e1ch n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, b\u00f4 l\u00e3o, t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng. \u0110\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, nh\u1eefng t\u1ed9i th\u01b0\u1eddng x\u00e1 kh\u00f4ng tha c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. T\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00e1c qu\u00e2n trong ngo\u00e0i, theo l\u1ec7 Nam Giao, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, ban cho quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u m\u1ed9t qu\u00fd l\u01b0\u01a1ng theo ph\u1ea9m h\u00e0m, quan Kinh tri\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf, xanh \u0111\u1ee7 15 n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i m\u00e0u \u00e1o. Ch\u00e2u Duy\u1ec5n, ch\u00e2u V\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 thu v\u00e0 thu\u1ebf nh\u00e0 n\u0103m sau, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf ph\u00fa, c\u00f4ng d\u1ecbch hai n\u0103m. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n m\u00e0 xa gi\u00e1 \u0111i qua \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf nh\u00e0 n\u0103m sau m\u1ed9t n\u1eeda, c\u00e1c qu\u00e2n ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng cung \u1ee9ng vi\u1ec7c \u0110\u00f4ng Phong \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, hai kinh v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, thu\u1ebf nh\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng b\u1eb1ng hi\u1ec7n v\u1eadt. Qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thanh, Th\u00f4ng L\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>L\u1ec7nh cho ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n m\u00e0 xa gi\u00e1 \u0111i qua kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh \u0111i\u1ec3n, tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea5p ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i kh\u00f4ng l\u00e0m quan nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u00e1ng khen, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 th\u00ec b\u00e1o l\u00ean. S\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban \u0111\u1ee7 n\u0103m n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o kh\u00f3a. Con ch\u00e1u h\u1ecd Ti\u1ec1n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, h\u1ecd Tr\u1ea7n \u1edf Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, h\u1ecd M\u1ea1nh n\u01b0\u1edbc Th\u1ee5c, h\u1ecd L\u00fd \u1edf Giang Nam, h\u1ecd M\u00e3 \u1edf H\u1ed3 Nam, h\u1ecd Cao \u1edf Kinh Nam, h\u1ecd L\u01b0u \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u00ec cho ph\u00e9p s\u1eed d\u1ee5ng. Ban cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ba ng\u00e0y. \u0110\u1ed5i huy\u1ec7n Can Phong th\u00e0nh huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9. C\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i trong v\u00f2ng b\u1ea3y d\u1eb7m d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n. M\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c Thanh, l\u1ea1i m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 b\u00f4 l\u00e3o Th\u00e1i S\u01a1n \u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, ban cho b\u00f4 l\u00e3o qu\u1ea7n \u00e1o, tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[76] B\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ea7n x\u00e1 n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea7n x\u00e1 n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng 'L\u1ec7 th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u01b0\u1eddng th\u1eddi', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn t\u1eeb \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-244-19\" href=\"#footnote-244-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 l\u1ec7 x\u00e1 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c khanh h\u00e3y ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n \u0111\u1ec3 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, c\u1ed1t sao cho \u00e2n hu\u1ec7 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi d\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua \u0103n chay t\u1ea1i h\u00e0nh cung, Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh d\u00e2ng s\u1edb x\u00e1 t\u1ed9i \u0111\u00e3 so\u1ea1n. Theo l\u1ec7 c\u0169, khi tri\u1ec7u h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ed9i m\u0169, c\u00f2n h\u1ecdc s\u0129 ch\u1ec9 \u0111i gi\u00e0y. Hu\u00fdnh cho r\u1eb1ng \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1ea1i l\u1ec5, b\u00e8n c\u1ea7m h\u1ed1t xin v\u00e0o \u0111\u1ed1i, Vua v\u00e0o, thay y ph\u1ee5c ti\u1ebfp ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xa gi\u00e1 r\u1eddi huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m Th\u00e1i B\u00ecnh. H\u00f4m \u0111\u00f3, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng l\u1ea1i b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y. Ban cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u vi\u00ean thu\u1ed1c tr\u1eeb l\u1ea1nh v\u00e0 \u00e1o b\u00f4ng hoa t\u00edm. Vua th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u ch\u1ec9 \u0103n rau, \u0110\u00e1n v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1, ri\u00eang Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t m\u00ecnh b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 \u0103n rau, b\u1ecdn th\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng \u0103n th\u1ecbt ri\u00eang.&#8221;<\/i> Vua nh\u00ecn \u0110\u00e1n v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi: <i>&#8220;L\u1eddi Tri Ti\u1ebft n\u00f3i c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i l\u1ea1y t\u1ea1 n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 l\u1eddi Tri Ti\u1ebft n\u00f3i.&#8221;<\/i> Tri Ti\u1ebft t\u00ednh t\u00ecnh ch\u1ea5t ph\u00e1c th\u1eb3ng th\u1eafn nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[78] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t s\u1ebd \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5 b\u00e1i y\u1ebft V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m H\u1ed3i Loan. C\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam, Giang Nam \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb khi c\u00f3 chi\u1ebfu phong thi\u1ec7n \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c ch\u00e2u c\u1eed s\u1ee9 ti\u1ebfn c\u1ed1ng, man di v\u00e0o c\u1ed1ng v\u00e0 vi\u1ec7c qua l\u1ea1i c\u00f4ng t\u01b0, ng\u00e0y \u0111\u00eam n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, l\u00e0ng x\u00f3m y\u00ean t\u0129nh, gi\u00e1 c\u1ea3 r\u1ea5t r\u1ebb, l\u00fac n\u00e0y t\u1eeb kinh s\u01b0 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, tuy\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u Duy\u1ec5n, \u0111\u1eb7t ch\u00e2u l\u00e0m \u0110\u1ea1i \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[81] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u1ea5p gi\u1ea5y thi\u00eam ph\u00f9 v\u00e0 ph\u00e1 c\u1ee7a c\u00f4ng \u0111\u1ec3 vi\u1ebft trao cho, theo l\u1ec7 c\u0169 ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n quan, nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c thi\u00eam ph\u00f9 c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf. Trong v\u00e0 ngo\u00e0i mi\u1ebfu b\u00e0y nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1edd v\u00e0ng, gia thu\u1ed9c h\u1ecd Kh\u1ed5ng \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. C\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh nghi l\u1ec5 ch\u1ec9 v\u00e1i ch\u00e0o, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea1y hai l\u1ea7n. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t. Sai H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 c\u00f9ng c\u00e1c quan chia nhau t\u1ebf 72 v\u1ecb ti\u00ean hi\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 105, L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-20\" href=\"#footnote-244-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, c\u00e1c ti\u00ean nho c\u00f9ng Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t v\u00e0 h\u1ecd Nhan. Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u00e1n kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 trong mi\u1ebfu. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn Kh\u1ed5ng L\u00e2m, v\u00ec c\u00e2y c\u1ed1i um t\u00f9m ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1eddng, Vua xu\u1ed1ng ki\u1ec7u c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u1ebfn m\u1ed9 V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u1ec5 b\u00e1i t\u1ebf. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gia t\u00f4n th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 Huy\u1ec1n Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc v\u00e0o bia, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tu s\u1eeda mi\u1ebfu \u0111\u1ec1n, c\u1ea5p 10 h\u1ed9 d\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng coi ph\u1ea7n m\u1ed9 v\u00e0 mi\u1ebfu th\u1edd<a class=\"footnote\" title=\"'Mi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-21\" href=\"#footnote-244-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed do ch\u00ednh tay Vua d\u00e2ng.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, l\u1ea1i sai L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00f9ng l\u1ec5 Th\u00e1i lao t\u1ebf, ban cho nh\u00e0 h\u1ecd Kh\u1ed5ng 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n, 300 t\u1ea5m l\u1ee5a. Phong cho Kh\u1ed5ng Th\u00e1nh H\u1eefu, ch\u00e1u \u0111\u1eddi th\u1ee9 46, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u, l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, c\u00f9ng 6 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c t\u1ee9 xu\u1ea5t th\u00e2n. L\u1ea1i truy phong Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c c\u00f4ng, h\u1ecd Nhan l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n, m\u1eb9 c\u1ee7a B\u00e1 Ng\u01b0 l\u00e0 T\u1ecbnh Quan th\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ecbnh Quan th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Khai Quan th\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 156, chi\u1ebfu truy phong Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t l\u00e0m T\u1ec1 qu\u1ed1c c\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. Ti\u1ec1n \u0110\u1ea1i H\u00e2n trong \u300aNh\u1ecb th\u1eadp nh\u1ecb s\u1eed kh\u1ea3o d\u1ecb\u300b (sau \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 \u300aKh\u1ea3o d\u1ecb\u300b) quy\u1ec3n 70 n\u00f3i r\u1eb1ng bia L\u1ec5 kh\u00ed \u0111\u1eddi H\u00e1n, bia \u0111\u00e1 \u0111\u1eddi T\u1ed1ng \u1edf Kh\u1ed5ng mi\u1ebfu t\u1ea1i Kh\u00fac Ph\u1ee5 v\u00e0 bia \u0111\u00e1 \u0111\u1eddi Nguy\u00ean t\u1ea1i huy\u1ec7n C\u00fa Dung \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ecbnh Quan th\u1ecb', c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.\" id=\"return-footnote-244-22\" href=\"#footnote-244-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a> l\u00e0m V\u1eadn qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch tra c\u1ee9u c\u00e1c \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 t\u00f4n vinh Kh\u1ed5ng T\u1eed th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng. Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh truy t\u00f4n hi\u1ec7u \u0111\u1ebf, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a nh\u00e0 Chu, m\u00e0 nh\u00e0 Chu ch\u1ec9 x\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng, n\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean gia phong hi\u1ec7u \u0111\u1ebf, do \u0111\u00f3 ch\u1ec9 t\u0103ng th\u00eam m\u1ef9 hi\u1ec7u. S\u00e1ch \u300aXu\u00e2n Thu Di\u1ec5n Kh\u1ed5ng \u0110\u1ed3\u300b vi\u1ebft: <i>&#8220;M\u1eb9 Kh\u1ed5ng T\u1eed n\u1eb1m m\u1ed9ng c\u1ea3m \u1ee9ng v\u1edbi H\u1eafc \u0110\u1ebf m\u00e0 sinh ra \u00f4ng, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Huy\u1ec1n Th\u00e1nh.&#8221;<\/i> \u300aTrang T\u1eed\u300b vi\u1ebft: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1m \u0111\u1ea1m Huy\u1ec1n Th\u00e1nh, l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ng\u00f4i.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>L\u1ea1i truy t\u00f4n T\u1ec1 Th\u00e1i C\u00f4ng l\u00e0 Chi\u00eau Li\u1ec7t V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh cho Thanh Ch\u00e2u l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd; Chu V\u0103n C\u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5 l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd.<\/p>\n<p>[83] L\u1ea5y H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n quy\u1ec1n gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c T\u1ea1p Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Chu T\u1ed1n so\u1ea1n chi\u1ebfu, vi\u1ebft r\u1eb1ng <i>&#8220;m\u1ed7 quan v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m quan, Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u1ec7nh ra tr\u1ea5n nh\u1eadm&#8221;<\/i>. C\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[84] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5 l\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u00e3 Nghi b\u1ea3y \u0111\u1eddi c\u00f9ng \u1edf chung m\u1ed9t nh\u00e0, d\u00e2n huy\u1ec7n Can Phong l\u00e0 \u0110\u1eadu \u00cdch s\u00e1u \u0111\u1eddi c\u00f9ng \u1edf chung m\u1ed9t nh\u00e0. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i v\u00e0 cho treo bi\u1ec3n \u1edf c\u1ed5ng nh\u00e0, l\u1ea1i ban t\u1eb7ng l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u \u0110\u00e0m Kh\u00e1nh, d\u1ecbch qu\u00e1n H\u1ed3i Loan, xem di\u1ec5n tu\u1ed3ng, k\u00e9o d\u00e0i ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1, th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00e1ch quan \u1edf ch\u00f9a Di\u00ean Th\u1ecd, k\u00e9o d\u00e0i hai ng\u00e0y. C\u00f3 con r\u00f9a v\u00e0ng nh\u1ecf nh\u01b0 h\u1ea1t du bay \u0111\u1eadu v\u00e0o tay \u00e1o tr\u1ebb ch\u0103n tr\u00e2u, \u0110inh V\u1ecb b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean, Vua li\u1ec1n sai trung s\u1ee9 \u0111em cho qu\u1ea7n th\u1ea7n xem.<\/p>\n<p>[87] N\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 phi\u00ean qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn d\u1ef1 l\u1ec5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169, xin ban \u00e1o t\u00eda, h\u1ed1t ng\u00e0 \u0111\u1ec3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc l\u00e0m v\u1ebb vang, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, r\u1eddi Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Trung \u0110\u00f4. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9, Vua ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0103n chay khi l\u00ean n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, xem x\u00e9t vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u. Vua th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 trong th\u00e0nh ch\u1eadt h\u1eb9p, h\u1ecfi ra m\u1edbi bi\u1ebft r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00fac \u0111\u1ea7u d\u1eddi th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i. Sau \u0111\u00f3 quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng x\u00e2y th\u00eam nh\u00e0 ch\u1ee3 \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua li\u1ec1n ra chi\u1ebfu ph\u00e1 b\u1ecf.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ban y\u1ebfn cho b\u00e1ch quan \u1edf h\u00e0nh cung.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u Th\u0103ng Trung Di\u00ean Ph\u00fac ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u.<\/p>\n<p>[92] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Quan s\u00e1t s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed nh\u00e2n vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong l\u00e0m c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u00fa b\u1ea1c b\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, kh\u00ed t\u1ec7. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, phi\u00ean h\u1ea7u \u1edf ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"phi\u00ean h\u1ea7u \u1edf ngo\u00e0i 'phi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'phi\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 'Phong Th\u00e1i S\u01a1n' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-23\" href=\"#footnote-244-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 ban th\u01b0\u1edfng, nay \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Th\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Ph\u1ea1m. Ban cho mi\u1ebfu Huy\u1ec1n Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u1edf huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5 b\u1ed9 \u300aC\u1eedu Kinh\u300b, \u300aTam S\u1eed\u300b, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u Duy\u1ec5n ch\u1ecdn Nho sinh \u0111\u1ebfn gi\u1ea3ng gi\u1ea3i. L\u1ea1i ban cho s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf, ng\u1ef1 th\u01b0 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00f9ng kinh s\u1eed cho ch\u00e2u Duy\u1ec5n.<\/p>\n<p>[95] Ban cho c\u00e1c tri ch\u00e2u Duy\u1ec5n, V\u1eadn d\u00ea, r\u01b0\u1ee3u, ti\u1ec1n, l\u1ec7nh m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan thu\u1ed9c.<\/p>\n<p>[96] H\u00e0nh cung ty t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00f3 l\u00ednh Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt h\u1ed9 gi\u00e1 l\u00e0 B\u00e0nh Phan, \u1edf tr\u01b0\u1edbc mi\u1ebfu X\u00e3 Th\u1ee7 g\u1eb7p m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0, y ph\u1ee5c ch\u1ec9nh t\u1ec1, n\u00f3i: &#8216;\u0110\u01b0\u1eddng l\u00ean n\u00fai kh\u00e1c v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u1ee9ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n. C\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tham gia t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf n\u00fai nh\u1ea1c c\u00f9ng \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i, nh\u01b0ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t.&#8217; N\u00f3i xong li\u1ec1n \u0111i v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng t\u00e2y nam, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, \u0111\u1ebfn ch\u00e2u B\u1ed9c.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u1edf l\u1ea7u C\u00e1o Th\u00e0nh Qu\u00e2n Kh\u00e1nh, c\u00f2n c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o th\u00ec \u1edf d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u.<\/p>\n<p>[99] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ea7n v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u1ec1, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau s\u1ebd v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y t\u1eeb s\u00f4ng Thanh H\u00e0, Qu\u1ea3ng T\u1ebf v\u1ec1 kinh s\u01b0; c\u00e1c l\u00ednh phu d\u1ecbch \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 doanh, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[100] Kh\u1ea3 h\u00e3n D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a H\u1ed3i C\u1ed1t Cam Ch\u00e2u, B\u1ea3o V\u1eadt C\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, ch\u00fac m\u1eebng vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m V\u0129nh \u0110\u1ecbnh. Sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu H\u00e0 \u0110\u1ed9c ch\u00e2u Thi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n. \u0110\u1ebfn mi\u1ebfu H\u00e0 \u0110\u1ed9c l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, l\u1ea5y huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u0110\u1ed1n Kh\u00e2u ki\u00eam ch\u1ee9c Mi\u1ebfu l\u1ec7nh. L\u1ea5y ph\u1ee5 l\u00e3o L\u00e3 L\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u Duy\u1ec5n l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o b\u1ea3n ch\u00e2u, v\u00ec L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean xin \u0111\u00f4ng phong.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Hi n\u01a1i tr\u00fa ch\u00e2n, h\u00e0nh cung \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng, \u0111\u1ea5t \u0111ai ch\u1eadt h\u1eb9p, n\u00ean \u1edf ph\u00eda nam cung d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n b\u1eb1ng v\u1ea3i che, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban t\u00ean l\u00e0 Di\u00ean Hi.<\/p>\n<p>[104] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u1eeb ch\u00e2u Duy\u1ec5n \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[105] T\u1ed9c T\u00f4ng Ca, \u0111\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh \u00d4n B\u00f4 sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, t\u1eeb Thi\u1ec1n Ch\u00e2u xu\u1ea5t ph\u00e1t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Vi Th\u00e0nh. M\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 b\u00f4 l\u00e3o t\u1ea1i h\u00e0nh cung.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean. M\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 b\u00f4 l\u00e3o t\u1ea1i h\u00e0nh cung.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, t\u1eeb d\u1ecbch tr\u1ea1m Tr\u1ea7n Ki\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng. L\u00fac n\u00e0y, d\u00e2n ch\u00fang t\u1eeb c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn, Ho\u00e0i \u0110i\u1ec7n, Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 S\u00f3c t\u1eeb n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u00f3n xa gi\u00e1, ch\u1ea1y theo \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y long nhan, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4ng ngh\u1eb9t tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[109] Ban chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam 600 ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ed9i nghi tr\u01b0\u1ee3ng Thi\u00ean Th\u01b0, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y 1.600 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[110] Gia phong hi\u1ec7u cho H\u00e0 \u0110\u1ed9c l\u00e0 Hi\u1ec3n Th\u00e1nh Linh Nguy\u00ean C\u00f4ng, sai H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ti\u1ebft \u00c1nh \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110inh C\u1ed1 Ng\u00f4n \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o. L\u1ea1i sai Ti\u1ebft \u00c1nh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ea1 \u1edf H\u1eadu Th\u1ed5 Ph\u1ea7n \u00c2m.<\/p>\n<p>[111] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c Thi\u00ean Th\u01b0 nghi v\u1ec7 s\u1ee9 ph\u00f3, Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1p th\u1ecb, m\u1ed7i khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi Ng\u0169 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xa gi\u00e1 t\u1eeb n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n tr\u1edf v\u1ec1. Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb ph\u1ee5ng r\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Th\u01b0 v\u1ec1 \u0111\u1ea1i n\u1ed9i. Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u C\u00e0n Nguy\u00ean, tri\u1ec7u c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n xem qu\u00e2n s\u0129 m\u1eb7c gi\u00e1p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i. Ban cho b\u00e1 quan ngh\u1ec9 ba ng\u00e0y, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ngh\u1ec9 m\u1ed9t ng\u00e0y. Vua \u0111i tu\u1ea7n th\u00fa t\u1ebf l\u1ec5, \u0111i v\u1ec1 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 47 ng\u00e0y, ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p m\u01b0a tuy\u1ebft, ti\u1ebft tr\u1eddi \u0111\u00f4ng gi\u00e1 l\u1ea1nh nh\u01b0ng kh\u00ed tr\u1eddi \u00f4n h\u00f2a, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ea3m th\u00f4ng, \u00fd tr\u1eddi gi\u00fap thu\u1eadn v\u1eady.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau V\u0129nh, Kh\u1ea3i Th\u00e1nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt L\u01b0u Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0110\u1ed5ng K\u1ebf Tr\u1eebng, V\u1ec7 \u00fay thi\u1ebfu khanh D\u01b0\u01a1ng H\u1ef1u Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[114] Chi\u1ebfu l\u1ea5y ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng gi\u00eang l\u00e0 ng\u00e0y Thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, \u0111\u1eb7t l\u00e0m ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, cho ngh\u1ec9 5 ng\u00e0y. \u1ede kinh s\u01b0, t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng 7 ng\u00e0y, c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng thay nhau t\u00fac tr\u1ef1c. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y b\u00e3i \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 v\u00e0 ch\u1ee9c n\u1ed9i \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung, \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn t\u1ea1i T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, kinh s\u01b0 treo \u0111\u00e8n. Trong 5 ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5. C\u00e1c ch\u00e2u l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng 3 ng\u00e0y, c\u00e1c quan c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn. \u0110inh V\u1ecb xin bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 vi\u1ebft l\u1eddi t\u00e1n v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh sau khi Thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, v\u1ebd tranh t\u1ea1i Chi\u00eau \u1ee8ng cung. Chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb c\u00f9ng Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Th\u00edch Lu\u00e2n, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng bi\u00ean so\u1ea1n, l\u1eddi t\u00e1n giao cho c\u00e1c quan Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, Khu m\u1eadt, L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Th\u1eeba lang, C\u1ea5p gi\u00e1n, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Qu\u00e1n c\u00e1c chia nhau vi\u1ebft.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u n\u00f3i n\u0103m nay v\u1eadt gi\u00e1 r\u1ea5t r\u1ebb, c\u1ecf kh\u00f4 3 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c 2 b\u00f3, l\u00faa m\u1ea1ch v\u00e0 th\u00f3c m\u1ed7i h\u1ed9c h\u01a1n 100 \u0111\u1ed3ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u00fac d\u00e2n ch\u00fang t\u00edch tr\u1eef. N\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a hay m\u1ea5t m\u00f9a v\u1ed1n l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc. Hu\u1ed1ng chi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc mu\u1ed1n gi\u1eef quan h\u1ec7 h\u00f2a h\u1ea3o, t\u1ecf r\u00f5 t\u00ecnh \u00fd, ch\u1ec9 c\u1ea7n gi\u1eef v\u1eefng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n d\u00e2n ch\u00fang. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i gi\u1eb7c nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, s\u1eafp c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi n\u01b0\u1edbc ta k\u1ebft h\u00f2a h\u1ea3o v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 S\u00f3c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, tuy m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i c\u1ed1ng n\u1ea1p, nh\u01b0ng so v\u1edbi chi ph\u00ed d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea7n tr\u0103m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean n\u00fai phong thi\u1ec7n c\u00e1o th\u00e0nh, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t gi\u00fap thu\u1eadn, \u0111\u00f3 l\u00e0 do nh\u00e2n s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p n\u00ean thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng \u1ee9ng nghi\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[116] Chi\u1ebfu ban ri\u00eang cho ch\u00e2u T\u1ecbnh, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u 3 ng\u00e0y. Khi \u1ea5y, s\u1ee9 th\u1ea7n th\u1eeba th\u1ee5 t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng th\u1ecbnh so\u1ea1n, c\u00e1c quan qu\u00e2n hi\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay, d\u00e2ng s\u00e1ch t\u00f4n th\u1ee5y cho Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng; Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u0103n. L\u1ec5 xong, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf s\u00e1u mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 nghi th\u1ee9c b\u00e1i bi\u1ec3u ti\u1ebfn danh c\u1ee7a b\u00e1ch quan, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c kh\u00e1nh th\u00e0nh n\u00fai cao, ca ng\u1ee3i t\u1ed5 t\u00f4ng, tuy l\u00e0 l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 l\u1ec5 c\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"'C\u00e1t' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu nghi ch\u1ebf 7-1, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-24\" href=\"#footnote-244-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>. So v\u1edbi vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u t\u00f4n mi\u1ebfu hi\u1ec7u, l\u00fd c\u00f3 kh\u00e1c. X\u00e9t th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng tu s\u1eeda t\u00e1m l\u0103ng, v\u00e0 d\u1eddi hai t\u1ed5 \u00dd T\u1ed5, Hi\u1ebfn T\u1ed5, l\u1ec5 xong \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00fac m\u1eebng. Mong r\u1eb1ng ng\u00e0y \u0111\u00f3, cho ph\u00e9p b\u00e1ch quan \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung b\u00e1i bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay t\u1ebf c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, x\u00e3 t\u1eafc, t\u00f4ng mi\u1ebfu, n\u00fai s\u00f4ng, th\u00ec \u0111\u1ea5t h\u1eadu th\u1ed5 c\u0169ng ph\u1ea3i t\u1ebf, ghi v\u00e0o l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[119] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, phong Ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 b\u00e1t mu\u1ed9i l\u00e0 V\u1ea1n Th\u1ecd Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0m T\u00f9y Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa, g\u1ea3 cho H\u1eefu Long V\u0169 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac. Tu\u00e2n H\u00fac l\u00e0 con c\u1ee7a K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng, ban \u0111\u1ea7u t\u00ean l\u00e0 H\u00fac, Vua th\u00eam ch\u1eef Tu\u00e2n, v\u00e0 cho l\u00e0m con c\u1ee7a S\u00f9ng C\u1ee7.<\/p>\n<p>[120] Sai Trung s\u1ee9 \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t d\u00ea, r\u01b0\u1ee3u, l\u1ec7nh m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[121] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng Th\u00e1i S\u01a1n d\u00f9ng nh\u00e0 c\u1eeda, kho t\u00e0ng, d\u1ecbch tr\u1ea1m l\u00e0m h\u00e0nh cung v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean, n\u01a1i \u0111\u1eb7t Thi\u00ean th\u01b0 ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn b\u1ea3o v\u1ec7.<\/p>\n<p>[122] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u m\u00e0 \u0111o\u00e0n \u0110\u00f4ng phong \u0111i qua, c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u trong th\u00e0nh ch\u1eb7n xa gi\u00e1 k\u00eau ca v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e2u n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng chuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[123] L\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u00e2n trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft l\u00ednh \u0111\u00f3ng g\u00f3p, l\u00e0m qu\u00e2n trang xa hoa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed3n Ninh S\u00f3c \u1edf ph\u1ee7 H\u01b0ng Nguy\u00ean b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh m\u1eb7c g\u1ea5m v\u00f3c \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1eb9p qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u1ec1n, b\u00e8n b\u1ecf tr\u1ed1n l\u00e0m gi\u1eb7c, Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m n\u00e0y.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u, tr\u0103m quan \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng ch\u00fac m\u1eebng, b\u1ecdn th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u00f3 \u1edf tr\u00ean \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i khi d\u00e2ng s\u00e1ch b\u1ea3o xong, Th\u00e1i \u00fay v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed, b\u1ecdn th\u1ea7n s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c quan \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u tr\u00ean \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ecdc l\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[125] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[126] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh b\u00e1i y\u1ebft \u0111i\u1ec7n th\u1edd Th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng.<\/p>\n<p>[127] Vua sai \u0110inh V\u1ecb, L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Th\u00edch Lu\u00e2n, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch \u300aPhong Thi\u1ec1n K\u00fd\u300b, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a B\u00e0nh Ni\u00ean.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau V\u0129nh t\u1eeb bi\u1ec7t v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Theo l\u1ec7 c\u0169, khi s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb bi\u1ec7t, ph\u1ea3i ban y\u1ebfn, kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1. Vua v\u00ec \u0111\u00e3 ngh\u1ec9 nhi\u1ec1u ng\u00e0y, lo vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, sai trung s\u1ee9 b\u1ea3o Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n cho ph\u00e9p t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[129] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ea5u mu\u1ed1i \u1edf ph\u00eda nam ch\u00e2u L\u1ed9 t\u1eeb nay g\u1eb7p ng\u00e0y T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, \u0110\u00f4ng ch\u00ed, H\u00e0n th\u1ef1c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ba ng\u00e0y, s\u1ed1 mu\u1ed1i thu trong nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[130] C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 nhi\u1ec1u, xin b\u1ecf l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng th\u00e1ng ch\u1ea1p \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, c\u00f2n mi\u1ebfu Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 mi\u1ebfu Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu v\u1eabn gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[131] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u01b0\u1ee3u th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng d\u00f9ng trong l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf Th\u00e1i S\u01a1n c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc su\u1ed1i m\u1edbi \u1edf Ng\u1ecdc N\u1eef, B\u1ea1ch Long, V\u01b0\u01a1ng M\u1eabu tr\u00ec.<\/p>\n<p>[132] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh v\u00e0 c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1 \u1edf kinh \u0111\u00f4<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'n\u1ed9i th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ea1i th\u1ea7n', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-25\" href=\"#footnote-244-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a> kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho.<\/p>\n<p>[133] Vua b\u1ed5 nhi\u1ec7m Lang A thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c \u0110\u1ea1o \u1edf ch\u00e2u Di\u00ean l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, ban t\u00ean l\u00e0 Trung Thu\u1eadn. B\u1ed9 t\u1ed9c n\u00e0y \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u, ph\u00eda b\u1eafc gi\u00e1p \u0111\u1ea5t Phi\u00ean ch\u00e2u Kh\u00e1nh, Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i l\u1ea7n xu\u1ea5t chinh \u0111\u1ec1u nh\u1edd h\u1ecd d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[134] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ph\u1ed5 An b\u00e1i y\u1ebft t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>[135] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, phong D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t l\u00e0m \u0110\u1eb7c ti\u1ebfn, Trung Thu\u1eadn B\u1ea3o \u0110\u1ee9c Kh\u1ea3 H\u00e3n V\u01b0\u01a1ng, m\u1eb9 \u00f4ng ta l\u00e0 Hi\u1ec1n Minh B\u1ea3o V\u1eadt C\u00f4ng Ch\u00faa, c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban quan ch\u1ee9c v\u00e0 \u00e1o m\u0169. D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t th\u01b0\u1eddng n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ea3n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u00e3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1t binh v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t Kh\u1ed5ng M\u1ee5c Quan \u0111\u1ebfn b\u1ea3n \u0111\u1ea1o. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 thu\u1eadn theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh, v\u00e0 lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 s\u1ebd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, ch\u1ec9 sai s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00f9ng \u0111i.<\/p>\n<p>[136] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; S\u1edf V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Th\u00e1i ph\u00f3, T\u1ea3 V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, v\u1eabn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh; Ninh V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m H\u1ed9 Qu\u1ed1c, Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m B\u00ecnh Giang, Tr\u1ea5n Giang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ec1u ki\u00eam Th\u1ecb trung; Qu\u1ea3ng L\u0103ng Qu\u1eadn V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m Chi\u00eau V\u0169, An \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong l\u00e0m Vinh V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[137] C\u00f9ng ng\u00e0y, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u00ean \u0111\u1ebf m\u1ed7i khi phong ch\u1ee9c cho t\u1ec3 th\u1ea7n, th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, ban ch\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00f3 l\u1ec7 c\u0169. \u00dd ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 phong ch\u1ee9c cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, th\u00e2n hi\u1ec1n, cho th\u1ea5y \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng chuy\u00ean quy\u1ec1n ch\u0103ng?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[138] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng quan m\u1ed9t b\u1eadc; Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0, Lai Qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong l\u00e0m T\u1eeb Qu\u1ed1c c\u00f4ng; c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n<p>[139] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, phong Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, \u00c2n Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n Ph\u00fac l\u00e0m Tuy\u00ean kh\u00e1nh s\u1ee9, ki\u00eam Chi\u00eau Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u1ed1i cao ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean ch\u00ednh, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1eadp th\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9 \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n Ph\u00fac.<\/p>\n<p>[140] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 tri\u1ec1u th\u1ea7n, s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ph\u1ea9m tr\u1eadt, c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu trong c\u00e1c ban, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con.<\/p>\n<p>[141] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c cung quan, l\u0103ng mi\u1ebfu trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 t\u00ean trong \u0111\u1ecba ch\u00ed, c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, t\u00f4n vinh.<\/p>\n<p>[142] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf Giang, Ho\u00e0i, trong b\u1ed9 n\u1ed9i m\u1ed7i n\u01a1i ph\u1ea3i d\u1ef1 tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong ba n\u0103m \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba l\u0169 l\u1ee5t v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh s\u01b0. \u0110\u1ebfn nay, Ty Thi\u00ean gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng v\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, S\u1edf s\u1ebd g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n, n\u00ean ph\u1ea3i ph\u00f2ng ng\u1eeba.<\/p>\n<p>[143] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n t\u1ebf l\u1ec5 T\u1ee9 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u00ean. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, trong c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf th\u01b0\u1eddng, H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ch\u1ec9 ti\u1ebfn tr\u00ecnh b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n t\u1ebf Ng\u0169 Nh\u1ea1c, c\u00f2n T\u1ee9 \u0110\u1ed9c th\u00ec kh\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[144] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ho\u00e0ng th\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ec7 binh r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u00ean x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00e2u n\u0103m \u0111\u1ec3 cho h\u1ecd cai qu\u1ea3n c\u00e1c qu\u1eadn.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Ung c\u00f9ng t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed, H\u1eefu L\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Do\u00e3n Th\u0103ng c\u00f9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ee9c Ung \u0111\u00e3 t\u1ea1i ch\u1ee9c 18 n\u0103m, Do\u00e3n Th\u0103ng \u0111\u00e3 t\u1ea1i ch\u1ee9c 7 n\u0103m. \u0110\u1ee9c Ung l\u00e0 con th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u00ecnh M\u1ef9.<\/p>\n<p>[145] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 so\u1ea1n nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng m\u1edbi v\u1ec1 Thi\u00ean th\u01b0, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng trong l\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi t\u1ea1i Vi\u00ean Kh\u00e2u. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eeb khi Thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, so\u1ea1n th\u00e0nh nh\u1ea1c kh\u00fac ri\u00eang \u0111\u1ec3 d\u00f9ng trong c\u00e1c bu\u1ed5i tri\u1ec1u h\u1ed9i v\u00e0 y\u1ebfn ti\u1ec7c. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 xin d\u00f9ng kh\u00fac <i>&#8220;Th\u1ee5y An&#8221;<\/i> \u0111\u1ec3 hi\u1ebfn t\u1ebf Thi\u00ean th\u01b0 trong l\u1ec5 giao t\u1ef1, kh\u00fac <i>&#8220;Linh V\u0103n&#8221;<\/i> \u0111\u1ec3 d\u00f9ng khi Thi\u00ean th\u01b0 th\u0103ng gi\u00e1ng; l\u1ea1i xin d\u00f9ng n\u0103m kh\u00fac <i>&#8220;L\u1ec5 Tuy\u1ec1n&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Th\u1ea7n Chi&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Kh\u00e1nh V\u00e2n&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Linh H\u1ea1c&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Th\u1ee5y M\u1ed9c&#8221;<\/i> trong c\u00e1c bu\u1ed5i tri\u1ec1u h\u1ed9i, v\u00e0 xin giao cho hai ch\u1ebf so\u1ea1n l\u1eddi, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[146] Ph\u1ee5c Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 \u00fay S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1eeb Khang Ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Ph\u1ee5c Ch\u00e2u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n, b\u1ecb H\u1eefu ty t\u1ed1 c\u00e1o, x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9, ph\u1ea3i chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 gi\u1ea3m nh\u1eb9, ch\u1ec9 ph\u1ea1t hai th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[147] \u0110\u1ea1i \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u Ng\u1ee5y Ti\u1ebfn V\u0169 v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ed9ng ch\u1ee7 \u0110\u00e0m Gi\u00e1 \u0110\u1ed3 t\u1eeb \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9ng \u1edf Th\u1ea7n Ch\u00e2u mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[148] T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[149] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, thi\u1ebft l\u1eadp t\u00e1m s\u01b0\u01a1ng ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi c\u1ee7a kinh s\u01b0. Vua th\u1ea5y ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00e0nh, d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, theo l\u1ec7 c\u0169 ch\u1ec9 c\u00f3 Huy\u1ec7n \u00fay c\u1ee7a X\u00edch huy\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t s\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i, giao cho Kinh ph\u1ee7 th\u1ed1ng qu\u1ea3n.<\/p>\n<p>[150] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n ki\u00eam Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1. S\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an t\u1eebng \u0111i qua \u0110\u1ea1i Danh, n\u00f3i v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng uy t\u00edn cao, sao kh\u00f4ng \u1edf Trung th\u01b0?&#8221;<\/i> Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, c\u1eeda B\u1eafc c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u00eca kho\u00e1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00f4i th\u00ec kh\u00f4ng ai l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[151] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Tri Kh\u1ea3, H\u01b0ng Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau L\u01b0u Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 S\u00f9ng L\u1ed9c khanh Th\u00e0nh V\u0129nh, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m T\u1eeb B\u1ecb \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi. N\u1ed9i th\u1ecb cao ph\u1ea9m V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Hu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng, nghe n\u00f3i s\u1ee9 gi\u1ea3 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 em c\u1ee7a Qu\u1ed1c m\u1eabu, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Qu\u1ed1c m\u1eabu, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tin c\u1eady, mong ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n nhi\u1ec1u h\u01a1n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cho r\u1eb1ng l\u1ec5 nghi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Th\u1eeba Hu\u00e2n l\u00e0 con c\u1ee7a V\u0103n Th\u1ecd.<\/p>\n<p>[152] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ea5y Nam Nha l\u00e0m T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u01b0\u1eddng t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh ho\u1eb7c \u0110\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch, l\u1ec5 sinh th\u1ea7n th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cho r\u1eb1ng n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u01b0\u1eddi \u0111\u00f9a trong ch\u00f9a l\u00e0 kh\u00f4ng t\u00f4n k\u00ednh, n\u00ean sai n\u1ed9i th\u1ea7n ch\u1ecdn n\u01a1i r\u1ed9ng r\u00e3i \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf. Nam Nha v\u1ed1n l\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng khi c\u00f2n l\u00e0m Do\u00e3n Kinh, sau \u0111\u00f3 T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 H\u1ee9a v\u01b0\u01a1ng k\u1ebf t\u1ee5c \u1edf \u0111\u00f3, v\u1ec1 sau b\u1ecf tr\u1ed1ng n\u00ean d\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[153] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven bi\u1ec3n v\u00e0 li\u1ec1n k\u1ec1 v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n cao h\u01a1n Tri ch\u00e2u th\u00ec ph\u1ea3i xem x\u00e9t \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh.<\/p>\n<p>[154] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi, sai n\u0103m vi\u00ean Ti\u1ebfn t\u1ea5u quan l\u00e0m b\u1ea3o l\u00e3nh, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ch\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[155] N\u0103m \u0111\u00f3, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u00f3 7.908.555 h\u1ed9, 17.803.401 nh\u00e2n kh\u1ea9u.<\/p>\n<p>[156] Ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an truy t\u00f4n mi\u1ebfu hi\u1ec7u c\u1ee7a A B\u1ea3o C\u01a1 l\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5, \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng, Nguy\u1ec5n l\u00e0 Th\u1ebf T\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'Nguy\u1ec5n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u1ea3nh', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 5, Th\u1ebf T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-244-26\" href=\"#footnote-244-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, <i>(Ng\u1ed9t D\u1ee5c)<\/i> Minh l\u00e0 M\u1ee5c T\u00f4ng, <i>(Thu\u1eadt Lu\u1eadt)<\/i> Hi\u1ec1n l\u00e0 C\u1ea3nh T\u00f4ng, <i>(theo \u300aMinh k\u00fd\u300b)<\/i>. L\u1ea1i truy t\u1eb7ng \u0110\u00f4ng \u0110an Nh\u00e2n Ho\u00e0ng V\u01b0\u01a1ng B\u1ed9i l\u00e0 Nh\u01b0\u1ee3ng Qu\u1ed1c Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, 'Nh\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'H\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 14, \u0110\u00f4ng \u0110an V\u01b0\u01a1ng truy\u1ec7n v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 3, Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7 th\u01b0\u1ee3ng, quy\u1ec3n 14, Th\u00e1nh T\u00f4ng k\u1ef7, quy\u1ec3n 64, Ho\u00e0ng t\u1eed bi\u1ec3u, quy\u1ec3n 72, Ngh\u0129a T\u00f4ng B\u1ed9i truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i v\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-244-27\" href=\"#footnote-244-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, T\u1ef1 T\u1ea1i Th\u00e1i t\u1eed Nguy\u1ec5n l\u00e0 Cung Thu\u1eadn Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-244-1\">Tr\u1ecdng Th\u01b0 d\u1eabn vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u1ecb lang L\u1ec5 b\u1ed9 Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng thi c\u1eed ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 c\u1ee7a B\u00f9i Th\u01b0\u1eddng, Th\u1eadn H\u00e0i l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5. Ch\u1eef 'th\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-35, nghi ch\u1ebf 8-3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-244-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-2\">Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 22, m\u1ee5c 7, ch\u00e9p l\u00e0 'mao ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u'. <a href=\"#return-footnote-244-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-3\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u1ecbnh', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'th\u1eafng'. <a href=\"#return-footnote-244-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-4\">Ch\u1eef 'tr\u00ed' trong '\u0110inh V\u1ecb th\u1ec9nh tr\u00ed t\u00f9y gi\u00e1 s\u1ee9 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u t\u1eed ty' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. 'S\u1ee9 ti\u1ec1n' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu vi\u1ebft l\u00e0 'Ti\u1ec7n ti\u1ec1n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang, c\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-244-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-5\"> T\u1ed1ng th\u1ea7n xong m\u1edbi \u0111\u1eb7t ng\u1ecdc qu\u1ef9 v\u00e0o h\u00f2m 'h\u00f2m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u00e1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-6\"> \u0110\u00f3ng d\u1ea5u xong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 L\u1ec5 ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00f3ng d\u1ea5u b\u00f9n xong r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed'. <a href=\"#return-footnote-244-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-7\"> \u0110\u00f3n l\u1ec5 'l\u1ec5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 't\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 22-17, \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 42, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 126 Nh\u1ea1c ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-8\">Ch\u1eef 'th\u1eadp' d\u01b0\u1edbi 'ti\u1ec1n th\u1ea5t b\u00e1t' nguy\u00ean c\u00f3, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf. X\u00e9t b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0\u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300bquy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300bquy\u1ec3n 27 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '7 \u0111\u1ed3ng', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 th\u00ec ghi l\u00e0 '7, 8 \u0111\u1ed3ng'. <a href=\"#return-footnote-244-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-9\">Ch\u1eef 'h\u1ed7' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ea1t', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0\u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300bquy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-244-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-10\">'Nh\u01b0' trong 'xe c\u1ed9 y ph\u1ee5c c\u00e2n \u0111o kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-244-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-11\">Ch\u1eef 'ng\u1ecdc s\u00e1ch' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u00fd v\u0103n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-244-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-12\">Ch\u1eef 'ch\u01b0' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-13\">Ch\u1eef 'qu\u00e2n' trong nguy\u00ean v\u0103n vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-14\">Nhi\u1ebfp Th\u00e1i \u00fay Ph\u00f9ng Ch\u1eedng d\u00e2ng h\u00f2m v\u00e0ng xu\u1ed1ng: Ch\u1eef 'Nhi\u1ebfp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Phong Th\u00e1i S\u01a1n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 104 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-15\">\u00c1nh s\u00e1ng v\u00e0ng nh\u01b0 d\u1ea3i l\u1ee5a qu\u1ea5n quanh h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng thi\u00ean th\u01b0: 'Quang' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-16\">\u0110\u00e0n n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam cung Ph\u1ee5ng Cao, ch\u1eef '\u0111\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-244-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-17\">Cao ch\u00edn th\u01b0\u1edbc, ba ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-244-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-18\">Ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng, ch\u1eef '\u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-244-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-19\">L\u1ea7n x\u00e1 n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng 'L\u1ec7 th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u01b0\u1eddng th\u1eddi', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn t\u1eeb \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-244-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-20\"> 'T\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 105, L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-21\"> 'Mi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-22\"> 'T\u1ecbnh Quan th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Khai Quan th\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 156, chi\u1ebfu truy phong Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng H\u1ed9t l\u00e0m T\u1ec1 qu\u1ed1c c\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. Ti\u1ec1n \u0110\u1ea1i H\u00e2n trong \u300aNh\u1ecb th\u1eadp nh\u1ecb s\u1eed kh\u1ea3o d\u1ecb\u300b <i>(sau \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 \u300aKh\u1ea3o d\u1ecb\u300b)<\/i> quy\u1ec3n 70 n\u00f3i r\u1eb1ng bia L\u1ec5 kh\u00ed \u0111\u1eddi H\u00e1n, bia \u0111\u00e1 \u0111\u1eddi T\u1ed1ng \u1edf Kh\u1ed5ng mi\u1ebfu t\u1ea1i Kh\u00fac Ph\u1ee5 v\u00e0 bia \u0111\u00e1 \u0111\u1eddi Nguy\u00ean t\u1ea1i huy\u1ec7n C\u00fa Dung \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ecbnh Quan th\u1ecb', c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. <a href=\"#return-footnote-244-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-23\">phi\u00ean h\u1ea7u \u1edf ngo\u00e0i 'phi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'phi\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 'Phong Th\u00e1i S\u01a1n' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-24\"> 'C\u00e1t' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu nghi ch\u1ebf 7-1, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-25\">Ch\u1eef 'n\u1ed9i th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ea1i th\u1ea7n', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 17 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-26\">'Nguy\u1ec5n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u1ea3nh', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 5, Th\u1ebf T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-244-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-244-27\">'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, 'Nh\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'H\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 14, \u0110\u00f4ng \u0110an V\u01b0\u01a1ng truy\u1ec7n v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 3, Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7 th\u01b0\u1ee3ng, quy\u1ec3n 14, Th\u00e1nh T\u00f4ng k\u1ef7, quy\u1ec3n 64, Ho\u00e0ng t\u1eed bi\u1ec3u, quy\u1ec3n 72, Ngh\u0129a T\u00f4ng B\u1ed9i truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i v\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-244-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":28,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-244","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/244\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":245,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/244\/revisions\/245"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/244\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=244"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=244"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}