{"id":252,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=252"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-74-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-3-canh-tuat-1010","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-74-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-3-canh-tuat-1010\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 74: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1010)","rendered":"QUY\u1ec2N 74: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1010)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, m\u00f9ng 1: Cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, \u0111i\u1ec7n T\u1eed Vi \u0111\u1eb7t x\u00e0 nh\u00e0, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn xem.<\/p>\n\n<p>[2] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd, Khi\u00eam h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean l\u1ea1c nh\u00e2n m\u00f9a thu thu ho\u1ea1ch l\u00faa, \u0111\u00e3 ph\u00e1i qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eafc l\u00e0 lo Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh thay l\u00f2ng \u0111\u1ed5i d\u1ea1.\"<\/i> Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai s\u1ee9 \u0111i v\u1ed7 v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1ecfi S\u00f9ng Qu\u00fd v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch ph\u00f2ng ng\u1ef1. S\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, t\u1eebng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t x\u00e2m l\u1ea5n, \u0110\u1ee9c Minh d\u1eabn b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c H\u1ed3i C\u1ed1t, n\u00ean m\u1edbi ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef \u0111\u1ea5t bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[3] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty mua g\u1ed7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 b\u1eb1ng tr\u00e0 t\u1eeb nay tr\u1ea3 to\u00e0n b\u1eb1ng ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba ki\u00eam Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho ngh\u1ec9, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i kh\u00f4ng cho. Ch\u1eedng l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u, Vua v\u1eabn kh\u00f4ng cho, sai trung s\u1ee9 th\u00fac gi\u1ee5c v\u00e0o tri\u1ec1u, l\u1ea1i ban th\u01b0 tay d\u1ee5 ch\u1ec9. L\u1ea1i sai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ebfn t\u1eadn nh\u00e0 khuy\u00ean nh\u1ee7, Ch\u1eedng m\u1edbi tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 2 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00ednh, Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u1ed5ng Trung Ngh\u0129a, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u B\u00e1 thu\u1ed9c di\u1ec7n ch\u00e2u ki mi, \u0111\u00e3 m\u1ea5t, con trai \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf t\u1eadp, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00f2n nh\u1ecf, ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c xin cho \u0110\u1ed5ng H\u1ea1o, em h\u1ecd c\u1ee7a Trung Ngh\u0129a, t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Trong c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c di \u0111\u1ecbch, cha ch\u1ebft con n\u1ed1i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 may r\u1ee7i, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft c\u00f3 ph\u1eadn \u0111\u1ecbnh. Nay thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y, \u1eaft \u0111\u1ec3 l\u1ea1i h\u1eadu h\u1ecda.\"<\/i> B\u00e8n l\u1eadp con trai \u00f4ng ta, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn gi\u00fap \u0111\u1ee1.<\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4 Khi\u00eam h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo chi\u1ebfu, gi\u1ea3m 9 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n. Th\u1ea7n lo ng\u1ea1i bi\u00ean ph\u00f2ng s\u1ebd thi\u1ebfu s\u00f3t, mong h\u00e3y gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111ang tu\u00e2n theo gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ed1 g\u00e2y ra x\u00e2m l\u1ea5n. C\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, n\u00ean theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 7 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u00e2y ch\u1eafc l\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p, nh\u01b0ng l\u1eddi Vua h\u01a1i kh\u00e1c, nay c\u0169ng gi\u1eef c\u1ea3 hai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, l\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba ki\u00eam B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 c\u00f2n s\u1ed1ng, s\u1ebd c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i> Vua th\u1edf d\u00e0i ti\u1ebfc th\u01b0\u01a1ng l\u00e2u, b\u00e8n cho hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang. Ng\u00e0y \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 qu\u00ea, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ed9 t\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[9] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, l\u1ea5y Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 \u0110\u1ed7 H\u1ea1o l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129[footnote]\u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Th\u00edch Lu\u00e2n l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129' t\u00e1m ch\u1eef. X\u00e9t truy\u1ec7n Th\u00edch Lu\u00e2n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 306, Lu\u00e2n l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0o n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 ba, l\u1ea1i x\u00e9t c\u00e2u d\u01b0\u1edbi c\u00f3 v\u0103n 'L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf tr\u00ean Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, c\u1ea5p b\u1ed5ng nh\u01b0 v\u1eady', nghi ng\u1edd s\u00e1ch n\u00e0y thi\u1ebfu t\u00e1m ch\u1eef \u0111\u00f3.[\/footnote]. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf tr\u00ean Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, c\u1ea5p b\u1ed5ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[10] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf Nam cung v\u00e0 B\u1eafc tr\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn th\u01b0 vi\u1ec7n gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc kinh s\u1eed. C\u00e1c con t\u1eeb m\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o h\u1ecdc, m\u1ed7i ng\u00e0y d\u1ea1y kinh s\u1eed, \u0111\u1ebfn bu\u1ed5i chi\u1ec1u m\u1edbi th\u00f4i. V\u1eabn giao cho Th\u1ecb gi\u00e1o gi\u00e1o th\u1ee5 v\u00e0 quan B\u1ea1n \u0111\u1ed9c khuy\u00ean b\u1ea3o, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng b\u1ecf b\u00ea.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, s\u1ee3 l\u1eabn v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1ebf H\u1eadu th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, nay theo b\u1ea3n k\u1ef7, d\u1eddi l\u00ean tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu.)<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, h\u01a1n ba v\u1ea1n quan v\u0103n v\u00f5, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, k\u1ef3 l\u00e3o, \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 t\u0103ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft, xin t\u1ebf H\u1eadu th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n<p>[12] Bi\u1ec3u \u0111\u00e3 d\u00e2ng ba l\u1ea7n. Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng sang n\u0103m xu\u00e2n s\u1ebd c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1c \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 tu s\u1eeda v\u00e0 b\u1ecf b\u00ea vi\u1ec7c t\u1ebf h\u1eadu th\u1ed5 qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, r\u1ed3i \u0111\u01b0a cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"S\u1eed c\u0169 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ebf tr\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ebf \u0111\u1ea5t l\u00e0 sai l\u1ec7ch v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 l\u00ean Th\u00e1i S\u01a1n t\u1ebf tr\u1eddi, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00f9y Th\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, m\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 Trung c\u0169ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ec9nh c\u1ea7u. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n v\u1eeba xong, v\u1ed9i l\u00e0m l\u1ec5 n\u00e0y, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec \u0111\u1ea5t xa m\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m sao?\"<\/i> C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec d\u00e2n c\u1ea7u ph\u00fac, kh\u00f4ng ng\u1ea1i gian kh\u1ed5, l\u00f2ng th\u00e1nh \u0111\u00e3 quy\u1ebft, \u1eaft \u0111\u00e3 th\u1ea5u \u0111\u1ebfn th\u1ea7n minh.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 mong d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, c\u00f2n v\u1edbi Tr\u1eabm th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ea1i g\u00ec.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[13] Phong con g\u00e1i c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng L\u1ea1c qu\u1eadn ch\u1ee7 h\u1ecd Tri\u1ec7u l\u00e0m Th\u00e0nh K\u1ef7 huy\u1ec7n qu\u00e2n. Tri\u1ec7u th\u1ecb l\u00e0 ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, ngo\u1ea1i t\u00f4n c\u1ee7a Y\u00ean Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa. C\u00e1c quan n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb khi l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn nay, con g\u00e1i c\u1ee7a qu\u1eadn ch\u1ee7 ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong t\u01b0\u1edbc, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban m\u1ec7nh.<\/p>\n\n<p>[14] T\u1ea3 Long V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Thi\u1ec1u Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n m\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, l\u1ea5y Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m Kinh \u0111\u1ed9 ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 t\u1ebf l\u1ec5 Ph\u1ea7n \u00c2m, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c l\u00e0m ph\u00f3. Nghi\u00eau T\u1ea9u quy\u1ec1n ph\u00e1n H\u00e0 Trung ph\u1ee7, T\u00f4ng Ng\u1ea1c quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng tri ph\u1ee7 s\u1ef1. Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Th\u00edch Lu\u00e2n, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea lo vi\u1ec7c k\u1ebf to\u00e1n chuy\u1ec3n v\u1eadn. Lu\u00e2n sau \u0111\u00f3 ra l\u00e0m Tri H\u00e0ng Ch\u00e2u, l\u1ea5y Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 thay th\u1ebf. Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Lam K\u1ebf T\u00f4ng lo vi\u1ec7c tu s\u1eeda h\u00e0nh cung v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1.<\/p>\n\n<p>[16] H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung L\u00e2m \u0110\u1eb7c lo vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u1edf Kinh T\u00e2y v\u00e0 Thi\u1ec3m T\u00e2y. S\u0129 Ho\u00e0nh l\u1ea1i d\u00e2ng 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n l\u1ee5a \u0111\u1ec3 gi\u00fap chi ph\u00ed, chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u 5000 qu\u00e2n t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c d\u1ecbch. \u0110\u1eb7t c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch c\u1ea5p t\u1ed1c, xu\u1ea5t ng\u1ef1a trong chu\u1ed3ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng d\u1ecbch tr\u1ea1m. T\u0103ng th\u00eam 8450 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n x\u00e9t \u0111\u1ecbnh nghi th\u1ee9c t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m.<\/p>\n\n<p>[19] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba ki\u00eam C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Di\u1ec7u Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 ki\u00eam Binh m\u00e3 b\u1ed9 th\u1ef1. Vua s\u1eafp \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, cho r\u1eb1ng Kinh Tri\u1ec7u l\u00e0 \u0111\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, mu\u1ed1n t\u00ecm m\u1ed9t \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u0103n v\u00f5 song to\u00e0n \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"T\u1ef1 T\u00f4ng t\u1eebng t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 bi\u1ebft vi\u1ec7c v\u00f5, c\u00f3 th\u1ec3 trao ch\u1ee9c Li\u00eam xa, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y. N\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi tr\u01b0\u1edbc xem \u00fd \u00f4ng ta th\u1ebf n\u00e0o.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 T\u1ef1 T\u00f4ng vui l\u00f2ng nh\u1eadn chi\u1ebfu, li\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 ban cho.<\/p>\n\n<p>[20] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m s\u0103n b\u1eafn d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng Ph\u1ea7n \u00c2m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m chi\u1ebfm ru\u1ed9ng d\u00e2n, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u01b0 khi \u0111i phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, c\u1ea5p cho Th\u0103ng Ch\u00e2u 1000 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 l\u00e0 500 quan, l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0m Tri ch\u00e2u, n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n.<\/p>\n\n<p>[22] Giang Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c x\u00e9t x\u1eed nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam gi\u1eef trong khu v\u1ef1c m\u00ecnh qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai n\u1ed9i th\u1ecb Tr\u1ecbnh Ch\u00ed Th\u00e0nh, Giang \u0110\u1ee9c Minh \u0111i Th\u0103ng Ch\u00e2u, H\u1ed3ng Ch\u00e2u, Nhu\u1eadn Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 qu\u00e2n d\u00e2n, khao th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, k\u1ef3 l\u00e3o v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 c\u00e1c n\u00fai s\u00f4ng trong v\u00f9ng, v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng m\u01b0a, l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c xem s\u00e1ch. Vua xem s\u1ed5 k\u1ebf to\u00e1n qu\u1ed1c gia \u0111\u1eddi Nguy\u00ean H\u00f2a, Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Giang Ho\u00e0i m\u1ed7i n\u0103m ch\u1edf 40 v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng An, nay l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n 500 v\u1ea1n h\u1ed9c, kho t\u00e0ng \u0111\u1ea7y \u1eafp, kho l\u1eabm d\u01b0 d\u1eadt.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n t\u00ecnh no \u0111\u1ee7, th\u1eadt nh\u1edd tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u1ed5 t\u00f4ng gi\u00e1ng ph\u00fac, m\u00e0 kho t\u00e0ng qu\u1ed1c gia d\u1ed3i d\u00e0o, c\u0169ng nh\u1edd c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c quan k\u1ebf to\u00e1n v\u1eady.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1y t\u1ea1. L\u1ea1i xem c\u00e1c v\u1eadt b\u00e1o \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn nay \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng H\u00f2a, s\u1eed quan Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o tr\u1eddi trao m\u1ec7nh cho th\u00e1nh tri\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ghi v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch. Xin ban t\u00ean c\u00e1c v\u1eadt \u1ea5y cho Vi\u1ec7n tu qu\u1ed1c s\u1eed.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. R\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, Vua l\u00e0m th\u01a1, c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u h\u1ecda.<\/p>\n\n<p>[25] Qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung xin x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u00e1o \u0111\u00e0i Ninh Vi\u1ec5n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc qu\u00e2n, c\u00e1ch 15 d\u1eb7m, d\u00f9ng c\u00e1c tay cung ti\u1ec5n \u0111\u1ec3 canh gi\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng roi \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd[footnote]C\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 x\u1eed l\u00fd, ch\u1eef 'khu' nguy\u00ean l\u00e0 'khu', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[27] B\u1ed9 t\u01b0\u1edbng Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf ch\u00e2u V\u1ecb l\u00e0 X\u01b0\u1edbc Kh\u1eafc T\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a. X\u01b0\u1edbc Kh\u1eafc T\u00f4ng t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ed1n thu\u1ed9c ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, sau khi b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00e1nh ph\u00e1, b\u00e8n d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf Khang C\u1ed5. Ban \u0111\u1ea7u mang h\u01a1n 200 con ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn n\u00fai Thi\u00ean \u0110\u00f4 g\u1eb7p V\u1ea1n T\u1eed Th\u00e1i B\u1ea3o, b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i 30 con. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng trong l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh \u0111ang g\u1eb7p n\u1ea1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c l\u00e2n c\u1eadn tranh nhau mua b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea7u y\u1ebft, t\u1eadp h\u1ee3p binh m\u00e3, \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Cam Ch\u00e2u, v\u00e0 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 8. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aCh\u00ednh s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Nay ph\u1ee5 ch\u00e9p tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, d\u1eddi Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00e0o V\u0129 t\u1eeb l\u1ed9 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh sang l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, thay th\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh d\u1eabn qu\u00e2n ra s\u00f4ng \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u1ea1i, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Th\u01b0\u01a1ng Nh\u0129, B\u00ecnh H\u01b0ng, V\u0129nh B\u00ecnh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u1eabn nhau, n\u00ean l\u1ec7nh cho T\u00e0o V\u0129 \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m so\u00e1t.<\/p>\n\n<p>[29] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ch\u00e2u Gi\u1ea3i t\u00e2u r\u1eb1ng mu\u1ed1i trong h\u1ed3 t\u1ef1 nhi\u00ean sinh ra, v\u1ecb r\u1ea5t ngon, l\u1ea5y nh\u1eefng h\u1ea1t tinh khi\u1ebft nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean. Ban chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ebf mi\u1ebfu h\u1ed3.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t c\u1ecf ch\u0103n ng\u1ef1a \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn cho d\u00e2n, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua khi \u0111i phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 ph\u00e1i nha hi\u1ec7u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng th\u1ed5 d\u00e2n Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Minh \u00c1i x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00f9ng \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a h\u1eafn \u1edf Tuy Ch\u00e2u. Th\u1ea7n nghi ng\u1edd c\u00f3 m\u01b0u gian, b\u00e8n ph\u00e1i ti\u1ec3u hi\u1ec7u \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi. Qu\u1ea3 nhi\u00ean, \u0110\u1ee9c Minh \u0111em ba ngh\u00ecn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u1ea5n, qu\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, l\u1ea1i ph\u00e1i b\u1ed9 h\u1ea1 \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa do th\u1ea7n ph\u00e1i \u0111i \u0111\u00e3 b\u1ea5t ng\u1edd \u0111\u00e1nh tr\u1ea3, \u0110\u1ee9c Minh li\u1ec1n b\u1ecf ch\u1ea1y. T\u1eeb khi \u0110\u1ee9c Minh quy ph\u1ee5, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, nay xin t\u0103ng th\u00eam \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam binh m\u00e3. Sau \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Minh d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ef1 t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c Minh \u00c1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Minh t\u1ed1 c\u00e1o Minh \u00c1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Kinh Tri\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, \u0110\u1ed3ng, Hoa n\u0103m nay ngo\u00e0i s\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u00e3 n\u1ed9p, nh\u1eefng kho\u1ea3n c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[33] N\u1ea1n \u0111\u00f3i \u1edf Ho\u00e0i Nam. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n g\u1ea1o trong kho \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m \u00e1n m\u1ed9t b\u1eadc, k\u1ebb tr\u1ed9m c\u1eafp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[34] Ban cho \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 T\u00f4 K\u00ec \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7.<\/p>\n<p>K\u00ec l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n, con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n. K\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 thi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, nh\u01b0ng khi x\u01b0\u1edbng danh, l\u1ea1i x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng c\u00e1c khoa kh\u00e1c. Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u l\u00ean Vua, Vua h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n \u0111\u1ee9ng l\u00f9i l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. K\u00ec n\u00f3i: <i>\"Xin h\u00e3y \u0111\u1ec3 th\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc t\u1eadp.\"<\/i><\/p>\n<p>Khi ra ngo\u00e0i, Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u00e1n: <i>\"Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u00f4ng n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi th\u00ec K\u00ec s\u1ebd \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129.\"<\/i> \u0110\u00e1n c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e0 Vua th\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ec thi c\u1eed \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng. Ta l\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, gi\u1eefa \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng s\u0129 t\u1eed, nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng sao!\"<\/i> Nghi\u00eau T\u1ea9u x\u1ea5u h\u1ed5 xin l\u1ed7i, n\u00f3i: <i>\"M\u1edbi bi\u1ebft T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 phong \u0111\u1ed9.\"<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, K\u00ec d\u00e2ng l\u00ean nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd th\u00e1ng t\u00e1m. L\u1eddi \u0111\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u00e1n v\u1edbi Nghi\u00eau T\u1ea9u, theo s\u00e1ch \u300aDi s\u1ef1 l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>\u0110\u00e1n c\u00f3 con r\u1ec3 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba H\u00e0n \u1ee8c, sau n\u00e0y c\u0169ng t\u1eebng d\u00e2ng l\u00ean nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n do m\u00ecnh vi\u1ebft, Vua r\u1ea5t mu\u1ed1n tri\u1ec7u \u00f4ng v\u00e0o thi, nh\u01b0ng \u0110\u00e1n c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. Theo l\u1ec7, \u1ee8c ph\u1ea3i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf qu\u1eadn xa, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tri\u1ec7u ki\u1ebfn, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1n n\u00f3i ri\u00eang v\u1edbi con g\u00e1i: <i>\"H\u00e0n v\u00e0o \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c, con c\u1ee9 v\u1ec1 nh\u00e0 cha, \u0111\u1eebng lo. N\u1ebfu cha c\u1ea7u xin Vua, sau n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd n\u00f3i H\u00e0n nh\u1edd cha v\u1ee3 xin mi\u1ec5n \u0111i xa, r\u1ea5t kh\u00f4ng hay v\u1eady.\"<\/i> \u1ee8c nghe v\u1eady, m\u1eebng r\u1ee1 n\u00f3i: <i>\"C\u00f4ng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi con th\u1eadt h\u1eadu h\u0129nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>\u1ede D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u00f3 k\u1ebb h\u00e0o ph\u00fa l\u00e0 L\u00fd Gi\u00e1p, khi anh trai ch\u1ebft, \u00e9p ch\u1ecb d\u00e2u t\u00e1i gi\u00e1, r\u1ed3i vu c\u00e1o con trai ch\u1ecb l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n. Ch\u1ecb d\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n ki\u1ec7n l\u00ean quan, nh\u01b0ng Gi\u00e1p h\u1ed1i l\u1ed9 quan l\u1ea1i b\u1eaft ch\u1ecb ph\u1ea3i nh\u1eadn t\u1ed9i, vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ch\u1ecb v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng ki\u1ec7n.<\/p>\n<p>H\u00e0n \u1ee8c xem l\u1ea1i h\u1ed3 s\u01a1 c\u0169, th\u1ea5y ch\u01b0a t\u1eebng d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee1 \u0111\u1ebb l\u00e0m ch\u1ee9ng, b\u00e8n tri\u1ec7u Gi\u00e1p \u0111\u1ebfn, \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee1 \u0111\u1ebb ra \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, Gi\u00e1p kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o, n\u00ean oan t\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i. \u1ee8c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ung Kh\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(\u1ee8c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. Vi\u1ec7c \u00f4ng d\u00e2ng v\u0103n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng, h\u1eb3n l\u00e0 x\u1ea3y ra sau n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, nay t\u1ea1m ghi \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, sai Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e1n mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m ban th\u01b0\u1edfng cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan, r\u1ed3i \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y lo li\u1ec7u vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ea1i d\u1ee5 c\u00e1c l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean r\u1eb1ng khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a H\u00e1n th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ph\u00e1t binh \u1ee9ng chi\u1ebfn. Sau \u0111\u00f3, l\u1ea5y H\u00e1n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t binh m\u00e3 H\u00e0 T\u00e2y. Khi H\u00e1n \u0111\u1ebfn, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean v\u1eabn y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 c\u0169, qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea7n xu\u1ea5t tr\u1eadn, H\u00e1n li\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c H\u00e1n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e0 T\u00e2y, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, nay l\u01b0\u1ee3c ghi. Vi\u1ec7c H\u00e1n tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u00e1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] L\u1ec7nh cho T\u00e2y Kinh tu s\u1eeda mi\u1ebfu th\u1edd Trang T\u00f4ng nh\u00e0 H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u1ebf T\u00e2y H\u1ea3i. L\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Tam \u0110\u00ecnh \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec3 t\u1ebf s\u00f4ng[footnote] '\u0110\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00ec thuy\u1ec1n b\u00e8 qua s\u00f4ng \u0111\u00f4ng ngh\u1ecbt.<\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 Nghi Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1o B\u1ea3o \u1ee8ng Ch\u01b0\u01a1ng C\u1ea3m Kh\u00e2m Minh Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh Ch\u00ed \u0110\u1ee9c Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. D\u00e2ng bi\u1ec3u n\u0103m l\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, v\u00ec Giang, Ho\u00e0i m\u1ea5t m\u00f9a, Vua sai c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng \u1edf ch\u00e2u Th\u0103ng, D\u01b0\u01a1ng, L\u01b0[footnote]Ch\u1eef 'L\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u1ee7a l\u1ed9 m\u00ecnh. L\u00fac \u0111\u00f3, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3ng, th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ed1c th\u00fac quan l\u1ea1i n\u1ea5u ch\u00e1o, m\u1ed7i ng\u00e0y t\u1ef1 n\u1ebfm r\u1ed3i c\u1ea5p ph\u00e1t, ghi t\u00ean d\u00e2n \u0111\u00f3i l\u00e0m l\u00ednh ch\u00e2u, c\u1ee9u s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[40] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, nghe \u0111\u1ed3n h\u01a1i h\u1ea1n, l\u00faa m\u1ea1 r\u1ea5t \u00edt. Khi v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, th\u00e2n m\u1eaft th\u1ea5y th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00f3, ch\u1ec9 v\u00ec d\u00e2n s\u1ee3 c\u00f3 sai d\u1ecbch n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1eady. \u0110\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2 v\u00e0 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd sai d\u1ecbch, d\u00e2n nghe tin n\u00e0y \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 c\u1eeda khuy\u1ebft reo m\u1eebng, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean, c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e0o, T\u1ebf, \u0110\u01a1n, Th\u00e1i, H\u1ee9a, Nh\u1eef, D\u0129nh, Tr\u1ea7n, Thi\u1ec1n, B\u1ed9c, Truy, Thanh v\u00e0 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam binh tu\u1ea7n tra, s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1eaft gi\u1eb7c v\u00e0 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan K\u00fd ban Trung t\u00e1 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i Ph\u1ea7n \u00c2m ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung \u0111\u1ed1n c\u1ee7a ch\u00e2u huy\u1ec7n, c\u00f2n t\u1ef1 \u00fd \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb[footnote]Ch\u1eef 'Bi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u1ebf', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aT\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u00ean ra l\u1ec7nh c\u1ea5m ch\u1ec9 t\u1ea5t c\u1ea3.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[43] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty ph\u00e1i 40 l\u00ednh th\u00e2n s\u1ef1 ra kinh th\u00e0nh do th\u00e1m, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n, m\u1ed7i qu\u00fd thay \u0111\u1ed5i, m\u1ecdi vi\u1ec7c do th\u00e1m \u0111\u1ec1u b\u00e1o l\u00ean b\u1ea3n ty, b\u1ea3n ty ghi ch\u00e9p t\u00e2u l\u00ean. Vua lo h\u1ecd s\u1ebd h\u00f9 d\u1ecda qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, b\u00e8n l\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n quy \u0111\u1ecbnh: t\u1eeb nay tr\u1eeb vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp v\u00e0 nh\u1eefng chuy\u1ec7n l\u1ea1 trong d\u00e2n gian m\u00e0 c\u01a1 quan ch\u1ee9c tr\u00e1ch kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ngay, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[44] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u: <i>\"T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i nha m\u00f4n \u1edf Thi\u1ec3m, Tr\u1ecbnh c\u1eeda ch\u00ednh th\u1ea5p nh\u1ecf, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 ch\u1eadt h\u1eb9p. N\u1ebfu \u0111\u1ecbnh d\u1eebng ch\u00e2n, xin ban ch\u1ec9 ri\u00eang.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"C\u1ee9 \u0111\u1ec3 nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1eebng l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[45] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, sai T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1ebf s\u00f4ng Ph\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[46] C\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ng\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 ng\u1ecdc qu\u1ef9: <i>\"Trong s\u00e2n mi\u1ebfu ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t \u0111\u00e0o h\u1ed1, \u1edf gi\u1eefa \u0111\u1eb7t h\u00f2m \u0111\u00e1, h\u00f2m vu\u00f4ng n\u0103m th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y hai th\u01b0\u1edbc, trong ch\u1ee9a h\u00f2m ng\u1ecdc, kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y v\u00e0ng, r\u1ed9ng m\u1ed9t t\u1ea5c, s\u00e2u n\u0103m ph\u00e2n, ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y kh\u1eafc s\u00e2u b\u1ed1n t\u1ea5c, vu\u00f4ng ba t\u1ea5c n\u0103m ph\u00e2n, ch\u1ee9a \u1ea5n 'Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ed3ng v\u0103n'. Khi t\u1ebf xong, Th\u00e1i \u00fay d\u00e2ng h\u00f2m ng\u1ecdc \u0111\u1eb7t v\u00e0o trong \u0111\u00f3. T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi n\u00e2ng n\u1eafp \u0111\u00e1[footnote]T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi n\u00e2ng n\u1eafp \u0111\u00e1: ch\u1eef '\u0111\u1ed3' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ec9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], d\u00e0y m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, bu\u1ed9c d\u00e2y, \u0111\u1eafp b\u00f9n, \u0111\u00f3ng \u1ea5n, \u0111\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong \u0111\u00e0n X\u00e3 Th\u1ee7. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xem xong, l\u1ea1i th\u00eam n\u1eafp, tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u1eafp k\u00edn nh\u01b0 \u0111\u00e0n nh\u1ecf, r\u1ed9ng v\u00e0 d\u00e0y n\u0103m th\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[47] Ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng l\u1edbn ch\u1ea3y theo h\u01b0\u1edbng b\u1eafc, chi\u1ebfu sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, b\u1ecf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i Tuy\u1ec1n L\u0129nh \u1edf ch\u00e2u Nghi, v\u00ec thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u r\u1eb1ng trong ph\u1ee7 H\u00e0 Trung l\u00faa m\u00f9a thu t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, gi\u00e1 th\u00f3c r\u1ea5t r\u1ebb, m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf gi\u00e1 b\u1ed1n ti\u1ec1n, l\u1ea1i h\u00e1i l\u00faa \u0111\u1eadu d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, m\u1ed9t ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m ph\u1ee5 l\u00e3o ph\u1ee7 H\u00e0 Trung \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft \u0111\u00f3n xa gi\u00e1, Vua h\u1ecfi th\u0103m, ban cho ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u00e0y ngh\u1ec9 c\u1eeda c\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 t\u1eeb ki\u1ebfn, Vua th\u1ea5y h\u1ecd t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho v\u00e0o ch\u1ea7u r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>T\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung c\u00f3 hai \u0111\u01b0\u1eddng: m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb ch\u00e2u Thi\u1ec3m qua c\u1ea7u phao, qua n\u00fai B\u1ea1ch K\u00ednh; m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb b\u1ebfn Tam \u0110\u00ecnh qua s\u00f4ng. Quan Ty thi\u00ean B\u1ea3o ch\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 Gi\u1ea3 Chu t\u00e2u r\u1eb1ng hai \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y n\u00fai hi\u1ec3m, n\u01b0\u1edbc xi\u1ebft, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111i ra \u1ea3i \u0110\u1ed3ng Quan, qua hai s\u00f4ng V\u1ecb, L\u1ea1c \u0111\u1ebfn B\u1ed3 T\u00e2n, \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, d\u00f9 c\u00f3 kh\u1edfi c\u00f4ng c\u0169ng ch\u1ec9 kho\u1ea3ng m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m. Vi\u1ec7c n\u00e0y giao cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan b\u00e0n, xin theo l\u1eddi Gi\u1ea3 Chu. S\u00f4ng V\u1ecb \u1edf tr\u1ea5n T\u00e2n Th\u1ecb, ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00e3i c\u00e1t, t\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111i h\u01a1i v\u1ec1 ph\u00eda nam r\u1ed3i t\u00e2y, v\u00f2ng qua m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y d\u1eb7m, ch\u1ed7 h\u1eb9p c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed1i thuy\u1ec1n l\u00e0m c\u1ea7u.<\/p>\n<p>L\u1ea1i l\u00e0m c\u1ea7u phao tr\u00ean s\u00f4ng L\u1ea1c th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 Trung. L\u1ea1i x\u00e9t \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 Tr\u00f9 Tang, d\u1ecdc theo v\u00e1ch n\u00fai ph\u00eda t\u00e2y nam c\u00f3 v\u00e1ch \u0111\u00e1 d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng, m\u1ed7i khi m\u01b0a l\u1edbn th\u01b0\u1eddng b\u1ecb s\u1ea1t l\u1edf, b\u00e8n d\u1eddi \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb ph\u00eda nam huy\u1ec7n Linh B\u1ea3o v\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2u Qu\u1eafc, \u0111\u1ebfn \u1ea3i H\u00e0m C\u1ed1c, h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 tr\u01b0\u1edbc mi\u1ebfu H\u00e1n V\u0169.<\/p>\n\n<p>[51] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn c\u1eeda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng, ban cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, ti\u1ec1n cho d\u00e2n phu c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[52] \u0110\u1ed5i v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh v\u01b0\u1eddn Th\u00e1nh Th\u1ee5y.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho h\u00e0nh cung ph\u00eda t\u00e2y, sai ty Nghi Loan ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u00e0n d\u1ea7u l\u00e0m nh\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng t\u00fac v\u1ec7, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ee3p b\u1eb1ng tre n\u1ee9a.<\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Giang Nam.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Giang, Ho\u00e0i \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf t\u1eeb th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, quan Tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ee9a Th\u00edch xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c thu\u00ea thuy\u1ec1n \u1edf l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n b\u1ecb h\u1ea1n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. H\u1ee9a Th\u00edch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n H\u1ea5p.<\/p>\n\n<p>[56] Mu\u1ed1i \u1edf ao Gi\u1ea3i t\u1ef1 nhi\u00ean sinh ra d\u00e0i m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m c\u00e2n. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, chia ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan \u1edf Tam Qu\u00e1n, B\u00ed C\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[57] Quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Lang trung Binh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft xin chuy\u1ec3n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n x\u00e2u ti\u1ec1n, v\u1ea3i, c\u1ecf, l\u00faa t\u1eeb b\u1ed9 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn H\u00e0 Trung \u0111\u1ec3 gi\u00fap kinh ph\u00ed, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng ban ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n cho con c\u1ee7a L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0 S\u00e1t \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t cha m\u1eb9.<\/p>\n\n<p>[59] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u xin d\u1ef1ng \u0111\u00e0n \u1edf tr\u00ean g\u00f2 Th\u00f9y, theo quy ch\u1ebf c\u1ee7a \u0111\u00e0n ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u. Ph\u00eda b\u1eafc mi\u1ebfu c\u00f3 hai c\u00e2y b\u00e1ch c\u1ed5, b\u00ean c\u1ea1nh c\u00f3 g\u00f2 \u0111\u1ed1ng, li\u1ec1n d\u00f9ng ngay \u0111\u1ea5t \u1ea5y \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng \u0111\u00e0n.<\/p>\n\n<p>[60] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau \u00c1t L\u0129nh v\u00e0 C\u1ea5p s\u1ef1 trung Th\u1ea5t Tr\u00ecnh \u0111em di v\u1eadt c\u1ee7a m\u1eb9 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn d\u00e2ng. L\u1ea1i sai T\u1ea3 Uy v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Thi\u1ec7n Ninh v\u00e0 T\u1ea3 L\u0129nh v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng T\u1ebf d\u00e2ng \u00e1o ng\u1ef1, \u0111ai v\u0103n t\u00ea, ng\u1ef1a qu\u00fd, cung t\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ec5 ph\u00fang vi\u1ebfng.<\/p>\n\n<p>[61] Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, xem b\u1ee9c tranh \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc thi\u00ean th\u01b0.<\/p>\n\n<p>[62] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft gi\u1eb7c, nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ed1 \u00fd ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u00e2n hu\u1ec7, d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng ph\u1ea3i giam l\u1ea1i t\u00e2u xin x\u1eed tr\u00ed.<\/p>\n\n<p>[63] H\u1eefu ty xin tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf b\u1ea3y ng\u00e0y, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u1edf trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn H\u00e0 Trung ph\u1ee7 c\u00e1c mi\u1ebfu Ph\u1ee5c Hy, Th\u1ea7n N\u00f4ng, Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, V\u0169, Thang, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, V\u0169 V\u01b0\u01a1ng, H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf, Chu C\u00f4ng v\u00e0 t\u1ebf d\u01b0\u1edbi g\u00f2 Th\u00f9y s\u00e1u Vua \u0111\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[64] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua l\u00e0m b\u00e0i Minh ghi b\u00ean ph\u1ea3i ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch, ban cho Ninh V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c tr\u1edf xu\u1ed1ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Tri Hoa ch\u00e2u Th\u00f4i \u0110oan t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 h\u01a1n hai ngh\u00ecn b\u1ed1n tr\u0103m ph\u1ee5 l\u00e3o mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft xin Vua \u0111\u1ebfn T\u00e2y Nh\u1ea1c, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb Kinh \u0111\u1ebfn H\u00f9ng ch\u00e2u, c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, l\u1ec7nh t\u00e1, s\u1ee9 th\u1ea7n, ai cung c\u1ea5p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 d\u1ecbch tr\u1ea1m cho s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, cho ph\u00e9p ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch, khi thay v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c \u01b0u ti\u00ean.<\/p>\n\n<p>[67] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh m\u00e2y l\u00e0nh. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00e2u m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ed3 t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng thu\u1ef7, b\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft vi\u00ean quan n\u1ed9i th\u1ecb cao c\u1ea5p l\u00e0 Giang Th\u1ee7 \u00c2n. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ee7 \u00c2n ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129 k\u00e9o xe ch\u1edf \u0111\u00e1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i T\u1ed5 Th\u00f4n, ch\u00e2u Tr\u1ecbnh, v\u00ec vi ph\u1ea1m quy \u0111\u1ecbnh mua l\u00faa non, t\u01b0 l\u1ee3i sai khi\u1ebfn 600 qu\u00e2n s\u0129, c\u01b0\u1edbp l\u00faa m\u1ea1ch c\u1ee7a d\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00f4ng tu\u00e2n chi\u1ebfu ch\u1ec9, t\u1ef1 \u00fd ch\u1ec9 huy d\u00e2n phu, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp v\u00f4 c\u1edb khi\u1ebfn 200 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, l\u1ea1i sai d\u00e2n phu l\u00e0 Th\u00e1i V\u0103n Ngh\u0129a \u0111i mua l\u1eeba kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote]L\u1ec7nh sai d\u00e2n phu Th\u00e1i V\u0103n Ngh\u0129a \u0111i mua l\u1eeba kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eef 'Ngh\u0129a' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ngh\u1ec7', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u00e1nh \u0111\u1ebfn ch\u1ebft. Vua r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Ngh\u00eanh \u0111i\u1ec1u tra, t\u1eadn tay vi\u1ebft l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y r\u1ed3i ph\u00e1i \u0111i. V\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, Th\u1ee7 \u00c2n b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, Tri ch\u00e2u l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 Du Hi\u1ebfn Khanh kh\u00f4ng ch\u1ecbu ban h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9, d\u00e2ng s\u1edb kh\u00e1ng ngh\u1ecb xin tha t\u1ed9i, b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u Kinh T\u00e2y v\u00ec kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n Ti\u1ebfn T\u1ea5u th\u00f4ng b\u00e1o kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1. Vua n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Ngh\u00eanh x\u00e9t \u00e1n n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f4ng minh, \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Ngh\u00eanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4i quan ph\u1ee7 Khai Phong, ban \u00e1o t\u00eda. Th\u1ee7 \u00c2n tuy l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng dung t\u00fang, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ecb v\u00ec nghi\u00eam minh, x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng.<\/p>\n<p><i>(Du Hi\u1ebfn Khanh, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u H\u1ea5p, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ecbnh, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. V\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng Ngh\u00eanh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[70] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan b\u00e0n r\u1eb1ng b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec1n th\u1edd kh\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 tri\u1ec1u ki\u1ebfn, mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i khi tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 Trung m\u1edbi t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i tri\u1ec1u v\u00e0 ban \u00e2n x\u00e1. B\u1ea5y gi\u1edd, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh cung B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1ng \u0111\u00e0n t\u1ebf nh\u01b0 l\u1ec5 \u0110\u00f4ng Phong. Vua nghe theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u1ea9u.<\/p>\n\n<p>[71] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tu s\u1eeda mi\u1ebfu th\u1edd \u1edf n\u00fai \u0110\u1ea1i B\u1ea1ch, ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng v\u00e0 mi\u1ebfu n\u00fai Quy S\u01a1n, ch\u00e2u T\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5m cung t\u00ean, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i ch\u1ec9 c\u1ea5m nh\u1eefng cung t\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed1t li\u1ec1n, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea5m.<\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, C\u00f4ng t\u00e0o tham qu\u00e2n ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n Ph\u00f2ng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Th\u1ed5 \u0111\u1ee9c, ng\u0169 v\u1eadn k\u1ebf th\u1eeba, qu\u1ed1c gia ta n\u00ean k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ednh th\u1ed1ng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, d\u00f9ng Kim \u0111\u1ee9c l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1ecd Chu L\u01b0\u01a1ng tuy nh\u1eadn thi\u1ec7n nh\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4i ph\u1ee5c, kh\u00f4ng th\u1ec3 coi l\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ednh th\u1ed1ng. Nh\u00e0 T\u1ea5n x\u01b0ng Kim \u0111\u1ee9c, c\u00f2n \u1edf Giang Nam, L\u00fd Bi\u1ec7n th\u1eddi \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Nh\u00e0 H\u00e1n k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 T\u1ea5n x\u01b0ng Th\u1ee7y \u0111\u1ee9c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c 4 n\u0103m th\u00ec di\u1ec7t vong. Nh\u00e0 Chu k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0 M\u1ed9c \u0111\u1ee9c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c 9 n\u0103m th\u00ec b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng chia c\u1eaft. Th\u00e1i T\u1ed5 nh\u1eadn thi\u1ec7n nh\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u00e0 Chu v\u00e0o n\u0103m Canh Th\u00e2n, n\u0103m Khai B\u1ea3o \u1ea4t H\u1ee3i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam. \u0110\u1ebfn khi Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ecbnh xong \u0111\u1ea5t T\u1ecbnh, Ph\u1ea7n, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u01b0 v\u1eady, qu\u1ed1c gia ta k\u1ebf th\u1eeba Kim \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi, \u0111i\u1ec1m b\u00e1o \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i> \u00d4ng c\u0169ng d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch lu\u1eadn 4 quy\u1ec3n do m\u00ecnh so\u1ea1n.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"N\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u r\u1ed3i. H\u01a1n n\u1eefa, l\u00fac \u0111\u1ea7u n\u01b0\u1edbc ta theo \u00fd ki\u1ebfn chung l\u1ea5y H\u1ecfa \u0111\u1ee9c, nay sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Qu\u00e2n Ph\u00f2ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong.<\/p>\n\n<p>[74] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Giang, Ho\u00e0i l\u00e0 L\u00fd Ph\u1ed5 t\u00e2u: <i>\"N\u0103m nay v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u00f9a xu\u00e2n t\u1ed5ng c\u1ed9ng 6.790.000 th\u1ea1ch, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong 3 n\u0103m. Giang Nam \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 1.700.000 th\u1ea1ch, ngo\u00e0i ra c\u00f2n n\u1ed9p 500.000 th\u1ea1ch; Ho\u00e0i Nam \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 3.300.000 th\u1ea1ch, ngo\u00e0i ra c\u00f2n n\u1ed9p 570.000 th\u1ea1ch, s\u1ed1 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf. L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft c\u00f3 1.500.000 th\u1ea1ch, ngo\u00e0i s\u1ed1 n\u1ed9p, c\u00f2n 910.000 th\u1ea1ch d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf Ho\u00e0i Nam.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, trong cung \u0111\u01b0a ra t\u1edd chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, l\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng cho An ph\u1ee7 s\u1ee9 Giang, Ho\u00e0i Nam, d\u1ea1y v\u1ec1 12 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1o l\u00fd an d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[76] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf th\u00f4n B\u1ea1ch Ph\u00f9 \u0110\u1ed3, \u0111ang s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec b\u1ecb gi\u00f3 nam th\u1ed5i m\u1ea1nh, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 d\u00f2ng c\u0169. C\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[77] L\u1ec7nh Trung th\u01b0 m\u1ed7i ng\u00e0y h\u1ecdp \u1edf s\u1ea3nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0111\u1ebfn gi\u1edd Th\u00ecn th\u00ec tan.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aV\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u0111o\u1ea1n sau ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a Trung th\u01b0 b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, ph\u1ee5 v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd.)<\/i><\/p>\n\n<p>[78] D\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung l\u00e0 C\u1ef1 Chi\u1ec3u \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1ed5 n\u0103m \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 C\u1ef1 Th\u00e0nh, v\u00e0o th\u1eddi \u0110\u1ee9c T\u00f4ng, ban \u0111\u00eam m\u01a1 th\u1ea5y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede thung l\u0169ng Th\u01b0\u01a1ng L\u0103ng thu\u1ed9c n\u00fai Trung \u0110i\u1ec1u c\u00f3 b\u00e1u v\u1eadt linh thi\u00eang, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdc b\u1eb1ng v\u00e0ng, ng\u00e0y mai h\u00e3y \u0111\u1ebfn l\u1ea5y. \u0110\u1ee3i khi thi\u00ean th\u01b0 vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef tri\u1ec7n \u0111\u1ecf xu\u1ea5t hi\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.\"<\/i> Theo l\u1eddi \u0111\u00f3, \u00f4ng v\u00e0o thung l\u0169ng kho\u1ea3ng ba b\u1ed1n d\u1eb7m, ban \u0111\u00eam th\u1ea5y \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t t\u1ea3ng \u0111\u00e1, \u0111\u1eadp v\u1ee1 ra th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e2n v\u00e0ng v\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9n l\u1ee5a c\u00f3 ch\u1eef[footnote]\u0110\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e2n v\u00e0ng v\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9n l\u1ee5a c\u00f3 ch\u1eef 'cu\u1ed9n l\u1ee5a c\u00f3 ch\u1eef', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'cu\u1ed9n s\u00e1ch l\u1ee5a'.[\/footnote], li\u1ec1n \u0111em v\u1ec1 c\u1ea5t gi\u1eef trong nh\u00e0, C\u1ef1 Th\u00e0nh t\u1ef1 tay vi\u1ebft ch\u1eef l\u00e0m d\u1ea5u.<\/p>\n<p>Sau h\u01a1n hai tr\u0103m n\u0103m, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n binh l\u1eeda v\u00e0 \u0111\u00f3i k\u00e9m, nh\u01b0ng gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng b\u1ecb tai h\u1ecda. T\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u00f3 d\u00e0i hai tr\u01b0\u1ee3ng[footnote]T\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u00f3 d\u00e0i hai tr\u01b0\u1ee3ng 'hai' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u1ed9ng ch\u00edn t\u1ea5c, th\u00f4ng ph\u00e1n T\u00e0o C\u1ed1c xem x\u00e9t, n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1eef tri\u1ec7n r\u1ea5t l\u1ea1, v\u0103n t\u1ef1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong kinh \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n<p>Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u nh\u1edd trung s\u1ee9 Tri\u1ec7u \u0110\u00f4n T\u00edn \u0111em d\u00e2ng l\u00ean. Phong cho C\u1ef1 Chi\u1ec3u l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o c\u1ee7a ph\u1ee7, ban cho y ph\u1ee5c, \u0111ai b\u1ea1c, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 l\u1ee5a. <i>(T\u00e0o C\u1ed1c, ch\u01b0a r\u00f5. N\u0103m \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m \u0110\u1ed9 ph\u00e1n.)<\/i> Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u00f4 l\u00e3o \u1edf ch\u00e2u Gi\u1ea3i mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 ngh\u00eanh \u0111\u00f3n xa gi\u00e1, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Nghi\u00eau T\u1ea9u khuy\u00ean h\u1ecd th\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[79] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ch\u00e2u H\u00f9ng t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u Tr\u00e1c c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an g\u1eedi th\u01b0, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc h\u1ecd s\u1eafp \u0111\u00e1nh Cao Ly, ph\u00e1i H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Ninh mang th\u01b0 \u0111\u1ebfn b\u00e1o. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ph\u00e1i T\u00f4n Th\u00edch b\u00e1o vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00f3n Th\u00edch \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 g\u1eedi th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi. Nay s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ebfn, n\u00ean ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, t\u1ecf r\u00f5 v\u1eabn gi\u1eef l\u1eddi \u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu h\u1ecd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n v\u00e0o kinh \u0111\u00f4, c\u0169ng thu\u1eadn theo \u00fd h\u1ecd.\"<\/i> Khi Ninh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Tr\u00e1c, L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc gi\u1eef l\u1ea1i, Ninh n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u1ee5ng m\u1ec7nh n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 b\u00e1o vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1eebng l\u1ea1i. Do\u00e3n T\u1eafc li\u1ec1n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0a \u00f4ng ta \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda c\u00e1p m\u00f4n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng vi\u1ec7c t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c linh b\u1ea3o ch\u00e2n v\u0103n.<\/p>\n\n<p>[81] H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ec5 \u0111\u1ea3n th\u00e1nh, ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u xin cho ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia theo \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt ho\u1eb7c \u0111\u1ea1o L\u00e3o, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda. V\u00ec s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u xin qu\u00e1 nhi\u1ec1u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u00e0m gi\u1ea3. Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay ph\u1ea3i xu\u1ea5t gia tr\u00ean 5 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin, v\u00e0 ph\u1ea3i k\u00ea r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, n\u01a1i \u1edf, tu\u1ed5i t\u00e1c, h\u00e0nh nghi\u1ec7p \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[82] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean \u300a\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Phong Thi\u1ec1n K\u00fd\u300b g\u1ed3m 50 quy\u1ec3n. Vua vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a, c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf b\u00ed c\u00e1c, ban th\u01b0\u1edfng cho \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, sai H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00fd \u0110i\u1ec7p l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua Khi\u1ebft \u0110an, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, H\u1ee3p Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 l\u00e0m ph\u00f3. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Kh\u1ea5t Ph\u1ee5c C\u1ee7 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u1ea1ch K\u1ebf T\u01b0 l\u00e0m ph\u00f3. Th\u1ee7 T\u1ed1 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e2u n\u0103m, ti\u1ebfng t\u0103m l\u1eebng l\u1eaby khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch e s\u1ee3. Vua lo ng\u1ea1i \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, b\u00ed m\u1eadt sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn, Th\u1ee7 T\u1ed1 kh\u00f3c l\u00f3c c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea5y N\u1ed9i vi\u00ean ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u00f4i Kh\u1ea3 \u0110\u1ea1o thay th\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Kh\u1ea3 \u0110\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u1eadn Ch\u00e2u. Kh\u1ea5t Ph\u1ee5c C\u1ee7 \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4. Tr\u1ea1ch K\u1ebf T\u01b0, ch\u01b0a r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, sai Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m lo vi\u1ec7c k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u1eefng n\u01a1i m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec mi\u1ec5n thu\u1ebf, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft n\u1ed9p theo th\u1eddi h\u1ea1n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[85] Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb Hi\u1ec3n Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh sang Cao Ly, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh th\u00e1ng 12 s\u1ebd v\u1ec1 Trung Kinh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 lo ng\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. L\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean s\u1ed1 qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"M\u1ed7i khi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u1ea1 l\u1ec7nh cho h\u1ecd t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed, l\u1ea1c \u0111\u00e0 ng\u1ef1a, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean nh\u1eefng g\u00ec c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp nh\u1eefng g\u00ec m\u1ea5t m\u00e1t. L\u1ea1i th\u01b0\u1eddng b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u1ed9i sung qu\u00e2n, g\u1ecdi l\u00e0 Ki\u00eau V\u0169, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn, kh\u00f4ng ch\u1ecbu ph\u1ee5c v\u1ee5. L\u1ea1i cho ph\u00e9p v\u1ec1 th\u0103m nh\u00e0, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho l\u00e0ng x\u00f3m, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a c\u1ea3i, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 h\u1ed9 hai n\u01b0\u1edbc n\u1ed9p thu\u1ebf, \u0111\u00e3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u y\u00eau c\u1ea7u ch\u1ea5m d\u1ee9t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, d\u1eddi T\u1ebf ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri B\u1ed9c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng T\u00edn l\u00e0m Ho\u1ea1t ch\u00e2u Tr\u00fa b\u1ea1c B\u1ed9 th\u1ef1, v\u00ec T\u00edn tham l\u1ee3i bu\u00f4ng l\u1ecfng k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng tr\u1ecb d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[87] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, L\u1ec5 nghi s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"Theo nghi th\u1ee9c, khi t\u1ebf l\u1ec5 H\u1eadu Th\u1ed5 \u0110\u1ecba K\u1ef3 xong, Th\u00e1i \u00fay phong ng\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0o h\u00f2m \u0111\u00e1 \u1edf s\u00e2n mi\u1ebfu, c\u00e1c quan \u0111\u1ee9ng x\u1ebfp h\u00e0ng \u1edf s\u00e2n. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0o mi\u1ebfu, l\u1ec5 xong, \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam h\u00f2m \u0111\u00e1, quay m\u1eb7t v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1eafc xem x\u00e9t. H\u00e0n l\u00e2m Thi\u00ean v\u0103n H\u00ecnh Trung H\u00f2a v\u00e0 c\u00e1c quan xin \u0111\u1eb7t h\u00f2m \u0111\u00e1 \u1edf gian ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc, g\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ea5t Nh\u00e2m, ho\u1eb7c n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u00ean c\u1ea1nh th\u1ea7n, th\u00ec \u0111\u1ed5i sang \u0111\u1ea5t Nh\u00e2m \u1edf \u0111i\u1ec7n sau. Th\u1ea7n x\u00e9t k\u1ef9 nghi th\u1ee9c, v\u1ed1n n\u00f3i phong h\u00f2m \u1edf s\u00e2n mi\u1ebfu, l\u00e0 \u0111\u1ec3 g\u1ea7n g\u0169i th\u1ea7n linh, t\u1ecf r\u00f5 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5. N\u1ebfu \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u1ea5t Nh\u00e2m, d\u00e2ng \u1edf \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c, d\u00f9 ti\u1ec7n vi\u1ec7c, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec5. H\u01a1n n\u1eefa, l\u1ec5 d\u00e2ng t\u1ebf \u0111\u00e3 xong, v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n mi\u1ec7n, \u0111i kh\u1eafp h\u00e0nh lang[footnote] 'Bi\u1ebfn l\u1ecbch lang vu' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Bi\u1ebfn' vi\u1ebft l\u00e0 'Bi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ebfn s\u00e2n sau, \u0111i l\u1ea1i xa x\u00f4i, nghi th\u1ee9c c\u0169 kh\u00f4ng c\u00f3. L\u1ea1i xem k\u1ef9 b\u1ea3n v\u1ebd mi\u1ebfu, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 \u0111\u1eb7t h\u00f2m, xin d\u1eebng l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi lan can \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh, \u0111\u1eb7t h\u00f2m \u0111\u00e1, \u0111\u1ec3 tr\u0103m quan c\u00f9ng tr\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u00e0n linh.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu giao Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, b\u00e8n xin \u0111\u1eb7t h\u00f2m d\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh, l\u1ea1i l\u00e0m r\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ea1ch s\u1ebd, t\u00e2u xong. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i xin c\u1ea5m vi\u1ec7c tang trong ba ng\u00e0y \u1edf c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ch\u1ee3 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa gi\u00e1 \u0111i qua, Vua theo.<\/p>\n\n<p>[88] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ty Ho\u00e0ng th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: Ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u00e3 Ng\u1ed9 c\u1ee7a vi\u1ec7n S\u00e1t ph\u1ecfng Ng\u1ef1 long tr\u1ef1c ban, l\u00fac chi\u1ec1u t\u1ed1i say r\u01b0\u1ee3u tr\u1edf v\u1ec1, ng\u1ef1a ch\u1ea1y kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0ng Th\u1ea1ch Khi\u00eam b\u1ecb ng\u1ef1a d\u1eabm ph\u1ea3i m\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 trong ban kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do th\u00ec kh\u00f4ng ra ngo\u00e0i, nay kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 th\u1ec3 giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t h\u1ecfi.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u1ea5m qu\u00e2n, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do th\u00ec kh\u00f4ng cho ra kh\u1ecfi ban, n\u00ean m\u1ed7i ban \u0111\u1eb7t hai ng\u01b0\u1eddi \u0111i ch\u1ee3. Tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u1ed5 ph\u00e1p l\u1ec7nh nghi\u00eam ng\u1eb7t, kh\u00f4ng ai d\u00e1m ph\u1ea1m. \u0110\u1ebfn tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u00f4ng khoan dung h\u01a1n, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u00e2u d\u00e1m say r\u01b0\u1ee3u c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a!\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb ki\u00eau d\u0169ng, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 r\u0103n b\u1ea3o, Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n<p>[89] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t, sai ty L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh v\u00e0 T\u00e2y Kinh, c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Thi\u00ean H\u00f9ng, Thi\u1ec1n, T\u1eeb v.v... c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra b\u1eaft gi\u1eb7c, c\u00e1c l\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, H\u00e0 T\u00e2y v.v... c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, v\u00ec s\u1eafp \u0111\u1ebfn l\u1ec5 l\u1edbn.<\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, d\u1eddi c\u00e1i \u0111\u1ed3ng h\u1ed3n nghi do H\u00e0n Hi\u1ec3n Ph\u00f9 \u1edf ty Thi\u00ean \u0111\u00e0i ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, tri\u1ec7u c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00f9ng xem, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai Hi\u1ec3n Ph\u00f9 ch\u1ecdn c\u00e1c quan gi\u00e1m ho\u1eb7c con ch\u00e1u c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ea1i ph\u00e9p \u1ea5y.<\/p>\n\n<p>[91] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, tri\u1ec7u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c y\u1ebft ki\u1ebfn t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5, sai n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111em an tr\u00ed \u1edf h\u1ea1 cung c\u00e1c l\u0103ng An L\u0103ng v\u00e0 V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c H\u1ecdc s\u0129 \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch, T\u00f4n Th\u00edch, Tra \u0110\u1ea1o c\u00f9ng c\u00e1c quan bi\u00ean tu s\u1ef1 t\u00edch qu\u00e2n th\u1ea7n l\u00e0 Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 Th\u1eeba B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00ed L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, cho ng\u1ed3i. Vua nh\u00ecn M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"T\u00f2ng D\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 xem \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> B\u00e8n sai \u0111em b\u00fat nghi\u00ean, b\u1ea3o l\u00e0m ngay t\u1ea1i ch\u1ed7 b\u00e0i th\u01a1 <i>\"Th\u1ee5y Tuy\u1ebft Ca\"<\/i> v\u00e0 <i>\"T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m Thi\"<\/i>. Vua ra \u0111\u1ec1, B\u00e0nh Ni\u00ean ch\u00e9p l\u1ea1i. Khi d\u00e2ng l\u00ean, Vua xem xong, n\u00f3i: <i>\"V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a L\u01b0u Qu\u00e2n kh\u00e1 phong ph\u00fa.\"<\/i> \u0110\u1ec1u ban cho \u00e1o t\u00eda v\u00e0 c\u00e1 v\u00e0ng. L\u1ea1i b\u1ea3o M\u1eabn Trung r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u00e0y nay h\u1ecdc gi\u1ea3 d\u1ec5 d\u00e0ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ch v\u1edf.\"<\/i> M\u1eabn Trung \u0111\u00e1p: <i>\"L\u00fac \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau c\u00f3 b\u1ed9 Tam S\u1eed. Th\u00e1i T\u1ed5 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i T\u00f4ng s\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng Nho h\u1ecdc, ti\u1ebfp n\u1ed1i b\u1edfi b\u1ec7 h\u1ea1 ham th\u00edch c\u1ed5 h\u1ecdc v\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, nay b\u1ed9 Tam S\u1eed, \u300aTam Qu\u1ed1c Ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ea5n Th\u01b0\u300b \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc in, s\u0129 \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ed1n s\u1ee9c m\u00e0 nh\u00e0 n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 s\u00e1ch c\u1ed5, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 th\u1ecbnh th\u1ebf ng\u00e0n n\u0103m v\u1eady.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[93] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"S\u1eafp t\u1edbi khi ra T\u00e2y Kinh, \u0111i qua c\u1eeda L\u1ec7 C\u1ea3nh, Kim Di\u1ec7u, B\u00ecnh \u0110\u1ea7u, s\u1ebd \u0111\u1ed5i sang \u0111i xe nh\u1ecf, c\u00f2n xe l\u1edbn kim ng\u1ecdc \u0111\u1ec1u \u0111i ngo\u00e0i th\u00e0nh.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng khi \u0111\u1ebfn ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh, chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng loan gi\u00e1, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111i xe l\u1edbn, nh\u01b0ng c\u1ed5ng th\u00e0nh th\u1ea5p h\u1eb9p kh\u00f4ng th\u1ec3 qua \u0111\u01b0\u1ee3c, xin n\u00e2ng cao m\u1edf r\u1ed9ng. Vua lo ng\u1ea1i l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[94] L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, Khi\u1ebft \u0110an \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh N\u1eef Ch\u00e2n. Qu\u00e2n N\u1eef Ch\u00e2n ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 th\u00e0nh tro, \u0111\u1ed5 n\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u00ec \u0111\u00f3ng b\u0103ng c\u1ee9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e8o l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1ch th\u00e0nh ba tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u1ed1t h\u1ebft kho l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1eb7t ph\u1ee5c binh trong r\u1eebng n\u00fai \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i. Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng th\u00e0nh, ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n k\u1ef5 r\u00fat lui, b\u1ecb qu\u00e2n n\u00fai r\u1eebng \u0111\u00e1nh \u00fap gi\u1ebft ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nay Khi\u1ebft \u0110an ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Li\u00eau D\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea1t Cao Ly, l\u1ea1i \u0111i qua \u0111\u1ea5t N\u1eef Ch\u00e2n, N\u1eef Ch\u00e2n tuy nh\u1ecf, nh\u01b0ng Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> L\u1ea1i v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea5y T\u00e2y L\u00e2u l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng Kinh, Li\u00eau D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng Kinh, \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u00ednh v\u00e0 h\u01a1i ch\u1ebfch v\u1ec1 nam so v\u1edbi Trung Kinh. T\u1ee5c l\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t xong th\u00ec gi\u1eef m\u1ed9, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i qu\u1ed1c ch\u1ee7 mu\u1ed1n gi\u1eef m\u1ed9 m\u1eb9, n\u00ean n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00e1nh Cao Ly r\u1ed3i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh Li\u00eau D\u01b0\u01a1ng.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e1nh Cao Ly, n\u1ebfu Cao Ly c\u00f9ng kh\u1ed1n, ho\u1eb7c quy ph\u1ee5c ta, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn xin vi\u1ec7n binh, th\u00ec n\u00ean x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"N\u00ean x\u00e9t vi\u1ec7c l\u1edbn. Khi\u1ebft \u0110an \u0111ang gi\u1eef g\u00ecn h\u00f2a h\u1ea3o, c\u00f2n Cao Ly m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ed9p.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady. C\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee5 b\u1ea3o Th\u1ecb K\u1ef3 H\u00fac \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u, n\u1ebfu s\u1ee9 Cao Ly \u0111\u1ebfn xin vi\u1ec7n binh, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ea5y n\u0103m kh\u00f4ng c\u1ed1ng n\u1ed9p, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5c, th\u00ec c\u1ee9 an \u1ee7y v\u1ed7 v\u1ec1, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u b\u00e1o.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua Cao Ly l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ee5ng m\u1ea5t, em trai l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u1ea1m quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, t\u1eebng x\u00e2y s\u00e1u th\u00e0nh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, g\u1ed3m: H\u01b0ng Ch\u00e2u[footnote]C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 325 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a[\/footnote], Thi\u1ebft Ch\u00e2u, Th\u00f4ng Ch\u00e2u, Long Ch\u00e2u, Quy Ch\u00e2u, Qu\u00e1ch Ch\u00e2u. Ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an cho r\u1eb1ng Cao Ly c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n b\u1ed9i m\u00ecnh, b\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111\u00f2i s\u00e1u th\u00e0nh, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu. Khi\u1ebft \u0110an li\u1ec1n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n th\u00e0nh, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 cung \u0111i\u1ec7n, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang. V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf t\u1ea1i Th\u0103ng La Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh.<\/p>\n<p>Khi qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an r\u00fat lui, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n b\u00e8n sai s\u1ee9 xin gi\u1ea3ng h\u00f2a. Khi\u1ebft \u0110an nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f2i s\u00e1u th\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n li\u1ec1n \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 s\u00e1u th\u00e0nh. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n l\u1edbn sang \u0111\u00e1nh, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n h\u1ee3p binh v\u1edbi N\u1eef Ch\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u0129 hi\u1ebfm c\u00f3 ai tr\u1edf v\u1ec1, quan l\u1ea1i t\u1eed tr\u1eadn qu\u00e1 n\u1eeda. Khi\u1ebft \u0110an b\u00e8n l\u1ec7nh cho U Ch\u00e2u, K\u1ebf Ch\u00e2u tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m quan ho\u1eb7c bi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 thi\u1ebfu, l\u1ea1i \u0111\u00f2i l\u1ea5y m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ed9 gi\u00e1p tr\u1ee5, nh\u01b0ng Long Kh\u00e1nh nghi ng\u1edd c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea5p, r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. Cao Ly l\u1ea1i x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng \u00c1p L\u1ee5c, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi th\u00e0nh Lai Vi\u1ec5n, b\u1eafc c\u1ea7u qua s\u00f4ng, b\u00ed m\u1eadt \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u00e1u th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, bi\u1ec3u c\u1ee7a Vua Cao Ly V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u0103m Canh Tu\u1ea5t, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e1nh \u00fap d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n th\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf t\u1ea1i Th\u0103ng La Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 s\u00e1u th\u00e0nh. L\u1ea1i n\u00f3i n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 3, Khi\u1ebft \u0110an \u0111em qu\u00e2n l\u1edbn sang \u0111\u00e1nh. X\u00e9t n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 3 ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m Canh Tu\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao bi\u1ec3u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u1ea1i c\u00f3 s\u1ef1 sai l\u1ec7ch nh\u01b0 v\u1eady, nay theo \u300aQu\u1ed1c s\u1eed Cao Ly truy\u1ec1n\u300b. Ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 n\u0103m \u0111\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an hai l\u1ea7n \u0111\u00e1nh Cao Ly, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1eafng, l\u1ea7n sau thua, c\u1ea7n x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[95] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Kh\u1ea3 h\u00e3n D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a Cam Ch\u00e2u H\u1ed3i C\u1ed1t sai T\u1ea3 \u00d4n T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, H\u00e0 C\u01b0 L\u1ee5c Vi\u1ec7t Khu m\u1eadt s\u1ee9, Tr\u1ea1ch Ph\u00f9 Th\u1ee7 Vinh \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[96] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho cha m\u1eb9 c\u1ee7a Kinh T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y. V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng cha \u0111\u00e3 h\u01a1n 80 tu\u1ed5i, m\u1eb9 h\u01a1n 70 tu\u1ed5i, \u0111ang \u1edf H\u00e0 Nam, nay thu\u1ed9c khu v\u1ef1c tu\u1ea7n tra c\u1ee7a m\u00ecnh. Vua khen ng\u1ee3i cha m\u1eb9 \u00f4ng tu\u1ed5i cao m\u00e0 v\u1eabn d\u1ea1y d\u1ed7 con c\u00e1i t\u1ed1t, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i ban th\u00eam th\u00f3c, v\u1ea3i, d\u00ea, r\u01b0\u1ee3u, cho ph\u00e9p V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y v\u1ec1 nh\u00e0 ch\u00fac th\u1ecd cha m\u1eb9. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u cho \u0111\u00f3 l\u00e0 vinh d\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ch\u00e2u Thi\u1ec3m b\u00e1o r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh trong v\u1eaft, Vua sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf l\u1ec5, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt \u0110\u0103ng Ch\u00ednh, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 Thi\u1ebfu gi\u00e1m M\u00e3 D\u1ef1c \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[99] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 m\u00f9ng m\u1ed9t, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u1eeb Ph\u1ea7n \u00c2m v\u1ec1 tri\u1ec1u, Vua m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n. Theo l\u1ec7 c\u0169, khi m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, Tam ty s\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 \u0110inh V\u1ecb v\u1eeba \u0111i t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o tr\u1edf v\u1ec1, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn d\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[100] Ch\u00e2u H\u00f9ng b\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an thua tr\u1eadn, Vua n\u00f3i: <i>\"Chi\u1ebfn tranh l\u00e0 vi\u1ec7c nguy hi\u1ec3m, ch\u1ec9 v\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u01b0a th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[101] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh l\u1ea1i trong, Kinh \u0111\u1ed9 Ch\u1ebf tr\u00ed Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u00e2u l\u00ean. Vua l\u00e0m th\u01a1, c\u00e1c quan g\u1ea7n \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua tri\u1ec7u c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n xem c\u00e1c v\u1eadt c\u00fang t\u1ebf m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o \u1edf h\u00e0nh \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean Th\u01b0.<\/p>\n\n<p>[103] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, m\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Quang. C\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u00f3ng \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh d\u1ef1 ti\u1ec7c \u0111\u1ebfn h\u1ebft. \u0110\u1ebfn t\u1ed1i, sai n\u1ed9i th\u1ecb c\u1ea7m ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1eeda, \u0111\u1ee3i m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ra h\u1ebft th\u00ec \u0111\u00f3ng c\u1eeda tra ch\u00eca kh\u00f3a, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[104] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n ngh\u00e8o v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 qua \u0111\u00f2 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[105] Theo l\u1ec7 c\u0169, khi Vua \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu, \u0111i v\u00e0o c\u1eeda ch\u00ednh, \u0111\u1ebfn s\u00e2n, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u quay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng. Vua cho r\u1eb1ng \u0111ang t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean th\u00ec n\u00ean t\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay khi \u0111\u1ebfn t\u1ebf mi\u1ebfu, \u0111i v\u00e0o c\u1eeda ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ebfn s\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft c\u00e1c quan quay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, c\u00e1o t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. \u0110em Thi\u00ean Th\u01b0 \u0111\u1ebfn, theo nghi th\u1ee9c nh\u01b0 khi t\u1ebf \u1edf \u0110\u00f4ng Phong.<\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea5y T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m quy\u1ec1n L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh; Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i Tam ty s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 'Tam ty' d\u01b0\u1edbi c\u00e2u 'Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i Tam ty s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 ph\u1ea7n \u00c2m b\u1ed5.[\/footnote], Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m Ph\u00f3.<\/p>\n\n<p>[108] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c d\u00e2ng l\u00ean 1.566 quy\u1ec3n \u300aCh\u01b0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed3 kinh\u300b m\u1edbi tu s\u1eeda, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. T\u1eeb T\u00f4ng Ng\u1ea1c tr\u1edf xu\u1ed1ng, ban cho kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[109] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, sai B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Vi\u00ean Qu\u00fd \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, ki\u00eam qu\u1ea3n qu\u00e2n m\u00e3 ti\u00ean phong. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec3m, l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn qu\u1ea3n l\u00fd[footnote]L\u1ec7nh B\u1ed9 th\u1ef1 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn qu\u1ea3n l\u00fd, ch\u1eef 'B\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00f4', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[110] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/p>\n\n<p>[111] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u \u0111\u00e0y ch\u1ebft \u0111\u00f3i, xin c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. M\u00e3 Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u \u0111\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\"<\/i> Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[112] L\u00fd Tu\u1ea5n, tri ch\u00e2u T\u1ea7n, t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf H\u1eafc C\u1ed1c c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t hoang, nay \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c 300 h\u1ed9 tr\u1ea1i d\u00e2n, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u00f3 3 \u0111inh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 900 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i Ti\u1ec3u L\u1ea1c M\u00f4n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[113] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ed3 \u0110\u00e1n bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch <i>\"Xu\u00e2n Thu\"<\/i> v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch hai tri\u1ec1u H\u00e1n, t\u00e2u v\u1edbi Th\u00e1i T\u00f4ng, xin cho m\u01b0\u1ee3n quan l\u1ea1i trong cung \u0111\u1ec3 ch\u00e9p l\u1ea1i. Th\u00e1i T\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn: <i>\"S\u00e1ch 'Xu\u00e2n Thu' c\u1ee7a L\u00e3 B\u1ea5t Vi \u0111\u1ec1u do c\u00e1c danh s\u0129 d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng bi\u00ean so\u1ea1n, c\u00f2n treo ngh\u00ecn v\u00e0ng \u1edf ch\u1ee3 H\u00e0m D\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i r\u1eb1ng: 'Ai c\u00f3 th\u1ec3 th\u00eam b\u1edbt m\u1ed9t ch\u1eef th\u00ec s\u1ebd th\u01b0\u1edfng.' Nghe n\u00f3i s\u00e1ch c\u1ee7a H\u1ed3 \u0110\u00e1n so\u1ea1n ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u00e1ch trong nh\u00e0, khen ch\u00ea \u0111\u1ec1u do \u00fd ri\u00eang, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng l\u01b0u truy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c? \u0110\u1ee3i khi ho\u00e0n th\u00e0nh, s\u1ebd l\u1ec7nh cho S\u1eed qu\u00e1n tham kh\u1ea3o v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> H\u1ed3 \u0110\u00e1n s\u1ee3 h\u00e3i, b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, H\u1ed3 \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, s\u00e1ch ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 100 quy\u1ec3n. Tri ch\u00e2u T\u1ea1 B\u00ed l\u1ea1i t\u00e2u xin, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho quan c\u1ea5p b\u00fat m\u1ef1c, ch\u00e9p b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2 m\u1edbi d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[114] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Tr\u01b0\u1edfng ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c trong ho\u00e0ng th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[115] Vua cho r\u1eb1ng l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m s\u1eafp \u0111\u1ebfn, ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i quan d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n chay. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 b\u00e1 quan ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua d\u00f9ng b\u1eefa nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng m\u1ed7i khi t\u1ebf giao \u0111\u1ec1u ki\u00eang th\u1ecbt. Tr\u1eabm ba l\u1ea7n t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo, ch\u1ec9 l\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i. Khi \u0111i \u0111\u00f4ng phong c\u0169ng t\u1ef1 ki\u00eang \u0103n chay, kh\u00f4ng c\u1ea7n kh\u0103ng kh\u0103ng th\u1ec9nh c\u1ea7u.\"<\/i> Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, so\u1ea1n s\u00e1ch <i>\"Ph\u1ee5ng Thi\u00ean T\u00ed D\u00e2n Thu\u1eadt\"<\/i> \u0111\u1ec3 khuy\u00ean d\u1ee5 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n th\u1ea5y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tha thi\u1ebft xin, b\u00e8n th\u1ec9nh c\u1ea7u Vua \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng l\u1ea1i \u0111\u1ed3 m\u1eb7n. Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[116] C\u1ea5m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y t\u00f9ng \u0111\u1ed1t c\u1ecf c\u00e2y ven \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[117] Chi\u1ebfu cho Thi\u00ean th\u01b0 nghi v\u1ec7 ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c ph\u1ee5ng s\u1ef1 Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n th\u00e0nh n\u0103m quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[118] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 B\u1ea3o An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ee9c Th\u1ecd, Ph\u00f3 s\u1ee9 S\u00f9ng L\u1ed9c thi\u1ebfu khanh L\u1eef \u0110\u1ee9c M\u1eadu \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[119] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban cho L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u1edf Giao Ch\u00e2u m\u1ed9t tr\u0103m cu\u1ed1n s\u00e1ch ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[120] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, c\u1eed H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Quy\u1ec1n tu Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[121] H\u00e0 \u0110\u00f4ng duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 ty[footnote]H\u00e0 \u0110\u00f4ng duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 ty, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0 Nam', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi ng\u0169 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf ph\u00eda nam S\u00f3c Ch\u00e2u, chi\u1ebfu theo \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc c\u0169 \u0111\u1ec3 d\u1ee5 b\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[122] Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng xin theo \u300aChu l\u1ec5\u300b \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u1ed5 hu\u1ea5n, T\u1ee5ng hu\u1ea5n, bi\u00ean so\u1ea1n ghi ch\u00e9p v\u1ec1 n\u00fai s\u00f4ng, di t\u00edch c\u1ed5, phong t\u1ee5c n\u01a1i \u0111\u00e3 \u0111i qua, \u0111\u1ec3 Vua xem. Chi\u1ebfu cho Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Ti\u1ec1n D\u1ecbch, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd L\u01b0u Qu\u00e2n, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd T\u1ed1ng Th\u1ee5 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u1ed7i l\u1ea7n d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t quy\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[123] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n Th\u00edch, nh\u1edd kinh thu\u1eadt m\u00e0 ti\u1ebfn th\u00e2n, gi\u1eef \u0111\u1ea1o t\u1ef1 x\u1eed, d\u00f9 c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng a dua \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng. Vua t\u1eebng h\u1ecfi v\u1ec1 thi\u00ean th\u01b0, Th\u00edch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n ngu nghe r\u1eb1ng, 'Tr\u1eddi c\u00f3 n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00e2u', h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 s\u00e1ch sao!\"<\/i> Vua bi\u1ebft Th\u00edch ch\u1ea5t ph\u00e1c trung th\u00e0nh, n\u00ean th\u01b0\u1eddng khoan dung.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ednh truy\u1ec7n ch\u00e9p: Th\u00edch nh\u1edd kinh thu\u1eadt ti\u1ebfn th\u00e2n, gi\u1eef \u0111\u1ea1o t\u1ef1 x\u1eed, d\u00f9 c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng a dua \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng. N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u00e1ch l\u1ee5a b\u00ed ng\u1eef \u1edf c\u1eeda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 thi\u00ean th\u01b0. Vua \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi m\u00e1i t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eddi ban ph\u00f9 m\u1ec7nh, th\u1ef1c l\u00e0 \u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c l\u1edbn.\"<\/i> \u0110\u1ec1u l\u1ea1y hai l\u1ea1y, x\u01b0ng v\u1ea1n tu\u1ebf. L\u1ea1i tri\u1ec7u h\u1ecfi Th\u00edch, Th\u00edch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n ngu nghe r\u1eb1ng, 'Tr\u1eddi c\u00f3 n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00e2u', h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 s\u00e1ch sao!\"<\/i> Vua \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n thi\u00ean th\u01b0, \u0111\u1ea1i x\u00e1 c\u1ea3i nguy\u00ean, b\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m \u0111\u00f3, thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1n, Vua v\u00ec th\u00e2n nh\u1eadn ph\u00f9 m\u1ec7nh, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, so\u1ea1n l\u1ec5 nh\u1ea1c, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, \u0110inh V\u1ecb, \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111\u1ec1u d\u00f9ng kinh ngh\u0129a \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 h\u1ecda. T\u1eeb \u0111\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1 tranh nhau n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 ch\u00e9p vi\u1ec7c x\u00e2y cung Chi\u00eau \u1ee8ng, l\u1ea1i ch\u00e9p n\u0103m \u0111\u00f3 thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1n, Vua v\u00ec th\u00e2n nh\u1eadn ph\u00f9 m\u1ec7nh, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n. X\u00e9t l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ph\u00e1t hi\u1ec7n thi\u00ean th\u01b0 \u1edf c\u1eeda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean, \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1n m\u1edbi b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, ch\u00ednh truy\u1ec7n sai v\u1eady. Ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 chu\u1ed9ng v\u0103n, v\u0103n qu\u00e1 th\u00ec s\u1ef1 t\u1ea5t sai th\u1ef1c, nay ch\u1ec9 l\u1ea5y c\u00e2u <i>\"Tr\u1eddi c\u00f3 n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00e2u\"<\/i>, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 s\u00e1ch sao, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>N\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung d\u1ee5 Th\u00edch, b\u1ea3o tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u00edch d\u00e2ng b\u1ed1n vi\u1ec7c: n\u1ea1p gi\u00e1n, th\u1ee9 tr\u1ef1c, khinh dao, b\u1ea1c li\u1ec5m, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>Khi s\u1eafp c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111i Ph\u1ea7n \u00c2m, g\u1eb7p n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, gi\u00e1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n kinh s\u01b0 t\u0103ng cao, Th\u00edch b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u1ee7a Th\u00edch ch\u00e9p: N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 ba, sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung d\u1ee5 Th\u00edch. X\u00e9t M\u1eabn Trung l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o l\u1ea1i Trung th\u01b0, nay b\u1ecf ch\u1eef T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.)<\/i><\/p>\n<p><i>\"C\u00e1c Vua x\u01b0a b\u00f3i vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t n\u0103m n\u0103m, m\u1ed7i n\u0103m xem \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1ee7 th\u00ec h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec tu s\u1eeda \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh v\u00e0 b\u00f3i l\u1ea1i. B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eeba xong vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i ph\u00eda t\u00e2y, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ea9n tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c Vua x\u01b0a b\u00f3i vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t n\u0103m n\u0103m, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 nh\u1ea5t. Vi\u1ec7c t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf s\u1eafp l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, mu\u1ed1n thong th\u1ea3 vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc phong Trung Nh\u1ea1c, t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m, r\u1ed3i m\u1edbi tu\u1ea7n th\u00fa c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00ean phong thi\u1ec1n[footnote] Nay B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00ean phong thi\u1ec1n '\u0110\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u01b0\u1edbc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 s\u1eeda.[\/footnote], l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 hai. Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, Vi\u00ean Kh\u00e2u v\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch l\u00e0 n\u01a1i t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u1ee9c l\u00e0 Nam Giao v\u00e0 B\u1eafc Giao ng\u00e0y nay. \u0110\u1ea7u th\u1eddi H\u00e1n k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 T\u1ea7n, ch\u1ec9 l\u1eadp Ng\u0169 Ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u1ebf tr\u1eddi, c\u00f2n H\u1eadu Th\u1ed5 kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i t\u1ebf, n\u00ean V\u0169 \u0110\u1ebf l\u1eadp \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb th\u1eddi Nguy\u00ean, Th\u00e0nh v\u1ec1 sau, theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng khanh, d\u1eddi H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m v\u1ec1 B\u1eafc Giao, c\u00e1c Vua sau ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i mu\u1ed1n b\u1ecf B\u1eafc Giao m\u00e0 t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ba. Nh\u00e0 T\u00e2y H\u00e1n \u0111\u00f4 \u1edf Ung, c\u00e1ch Ph\u1ea7n \u00c2m r\u1ea5t g\u1ea7n. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i qua nhi\u1ec1u c\u1eeda \u1ea3i, v\u01b0\u1ee3t ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i hi\u1ec3m tr\u1edf, kinh s\u01b0 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5, kh\u00f4ng d\u1ec5 xa r\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 t\u01b0. H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 n\u01a1i kh\u1edfi nghi\u1ec7p c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u1ea1i \u0111\u00f4 \u1edf Ung, n\u00ean Minh Ho\u00e0ng th\u1ec9nh tho\u1ea3ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi tri\u1ec1u ta. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed9t nhi\u00ean mu\u1ed1n t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 n\u0103m. G\u1eb7p tai h\u1ecda m\u00e0 bi\u1ebft s\u1ee3, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do Chu Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng trung h\u01b0ng. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u1ea1n h\u00e1n li\u00ean ti\u1ebfp, B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean s\u1eeda m\u00ecnh tu \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ef1 tr\u00e1ch ph\u1ea1t c\u1ee7a tr\u1eddi, h\u00e1 n\u00ean theo k\u1ebb gian t\u00e0, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n ch\u00fang, qu\u00ean \u0111\u1ea1i k\u1ebf x\u00e3 t\u1eafc, ham m\u00ea du ngo\u1ea1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 s\u00e1u.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ea5m xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng hai, bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u1ea1n v\u1eadt, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Vua, m\u1ea5t th\u1eddi th\u00ec th\u00e0nh d\u1ecb, nay s\u1ea5m n\u1ed5 v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ecb th\u01b0\u1eddng r\u1ea5t l\u1edbn. Tr\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y r\u00f5 r\u00e0ng, B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a t\u1ec9nh ng\u1ed9, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 b\u1ea3y. D\u00e2n l\u00e0 ch\u1ee7 c\u1ee7a th\u1ea7n. V\u00ec v\u1eady c\u00e1c Vua x\u01b0a tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0m cho d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n r\u1ed3i m\u1edbi ch\u0103m lo vi\u1ec7c th\u1ea7n, d\u00e2ng sinh t\u1ebf m\u00e0 c\u00e1o r\u1eb1ng 'b\u00e9o t\u1ed1t \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7', \u00fd n\u00f3i s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7; d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt m\u00e0 c\u00e1o r\u1eb1ng 'g\u1ea1o tr\u1eafng th\u01a1m ngon', \u00fd n\u00f3i ba m\u00f9a kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i m\u00e0 d\u00e2n y\u00ean n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia nhi\u1ec1u n\u0103m ch\u01b0a d\u1eebng, h\u1ea1n h\u00e1n li\u00ean ti\u1ebfp, \u0111\u00f3i k\u00e9m nhi\u1ec1u, l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n \u0111\u1ec3 th\u1edd th\u1ea7n, th\u1ea7n c\u00f3 h\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng? \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 t\u00e1m. B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0m l\u1ec5 n\u00e0y, c\u0169ng ch\u1ec9 nh\u01b0 H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf, \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, kh\u1eafc \u0111\u00e1 khen c\u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u01b0 danh. B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1eddi ban th\u00f4ng minh, th\u1ea7n ph\u00fa s\u00e1ng su\u1ed1t, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i noi theo vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c Vua Nghi\u00eau Thu\u1ea5n, Tam V\u01b0\u01a1ng, h\u00e1 ch\u1ec9 h\u1ecdc theo h\u01b0 danh n\u00e0y? \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ch\u00edn. \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng s\u1ee7ng \u00e1i h\u1ea1i ch\u00ednh, gian th\u1ea7n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u00e2n b\u1ea1i n\u01b0\u1edbc nguy, binh \u0111ao v\u00e2y cung. Nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn chuy\u1ec7n Khai Nguy\u00ean cho l\u00e0 th\u1ecbnh s\u1ef1, mu\u1ed1n khuy\u00ean B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m theo, th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng n\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n c\u00f2n s\u1ee3 l\u1eddi n\u00f3i ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u00fd, mong \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi th\u00eam[footnote] Mong \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi th\u00eam 'H\u1ecfi' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u00e0n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ec3 n\u00f3i h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh \u0111\u1ebfn d\u1ee5 r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y, h\u00e3y vi\u1ebft th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean. Do \u0111\u00f3, Th\u00edch l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eafp \u0111i \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u00e2n kinh s\u01b0 ch\u01b0a y\u00ean, d\u00e2n ch\u00fang Giang, Ho\u00e0i kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t, l\u1ebd ra ph\u1ea3i tr\u1ea5n an v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t h\u1ecd. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u01b0a d\u1eebng m\u00e0 b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1eaft s\u1ebd n\u1ed5i l\u00ean, qu\u00e2n B\u1eafc L\u1ed7 \u0111ang luy\u1ec7n binh, kh\u00f4ng xa bi\u00ean c\u1ea3nh, d\u00f9 c\u00f3 ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i, l\u00e0m sao \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ch\u00fang!<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a Ho\u00e0ng S\u00e0o n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb n\u1ea1n \u0111\u00f3i, Tr\u1ea7n Th\u1eafng kh\u1edfi ngh\u0129a v\u00ec lao d\u1ecbch. T\u00f9y D\u1ea1ng \u0110\u1ebf v\u00ec ch\u0103m lo vi\u1ec5n chinh, \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u1ed5 nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 d\u1ef1ng nghi\u1ec7p; Thi\u1ebfu ch\u1ee7 nh\u00e0 T\u1ea5n m\u1edd m\u1ecbt v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng, Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ee9c Quang nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u01b0u t\u00ednh H\u1ea1. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 nghe theo l\u1eddi gian n\u1ecbnh, b\u1ecf xa kinh s\u01b0, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, kh\u00f4ng lo l\u1eafng v\u1ec1 bi\u00ean ho\u1ea1n, \u0111i qua v\u00f9ng \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u00e3 l\u00e2u b\u1ecf hoang, l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c trong \u0111\u00e1m d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb gian \u00e1c nh\u01b0 Ho\u00e0ng S\u00e0o? Trong \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi lao d\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb c\u00f3 ch\u00ed nh\u01b0 Tr\u1ea7n Th\u1eafng? D\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng c\u00f3 anh h\u00f9ng \u0111ang r\u00ecnh r\u1eadp? N\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o \u0111ang ch\u1edd th\u1eddi?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf H\u00e0 Trung, n\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ngang ng\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean k\u00e9o \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Uy\u00ean, B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 bi\u1ebft Ng\u1ee5y H\u00e0m T\u00edn c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eefng v\u00e0ng gi\u1eef c\u1ea7u s\u00f4ng kh\u00f4ng? Chu O\u00e1nh \u1edf Trung S\u01a1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh lui qu\u00e2n \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng? L\u1ea1i n\u1ebfu c\u00f3 t\u01b0\u1edbng c\u01b0\u1edbp t\u1ee5 t\u1eadp ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ch\u00e2u huy\u1ec7n, x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, tin t\u1ee9c truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn xa, h\u00e1 ch\u1eb3ng kinh h\u00e3i! B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 c\u00f3 ng\u1ed3i g\u1ea7n h\u1ecfi k\u1ebf, qu\u1ea7n th\u1ea7n mu\u1ed1n m\u01b0\u1ee3n m\u01b0u k\u1ef3 l\u1ea1, theo th\u1ea7n \u0111o\u00e1n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng k\u1ecbp.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i th\u1ea5y b\u1ecdn gian th\u1ea7n ng\u00e0y nay, v\u00ec Ti\u00ean \u0111\u1ebf k\u00ednh s\u1ee3 thi\u00ean tai, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1eebng phong thi\u1ec1n, n\u00ean khuy\u00ean B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1eafng s\u1ee9c l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, cho l\u00e0 ti\u1ebfp n\u1ed1i ch\u00ed Ti\u00ean \u0111\u1ebf. Ti\u00ean \u0111\u1ebf mu\u1ed1n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u1ea5t T\u00e2y H\u1ea1, \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p ch\u01b0a th\u00e0nh, giao ph\u00f3 cho B\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ebf m\u00e0 ch\u00fang ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e2ng m\u1ed9t k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u00fap B\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfp n\u1ed1i ch\u00ed Ti\u00ean \u0111\u1ebf, l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng, ti\u1ec1n c\u1ee7a h\u1eadu h\u0129 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u h\u00f2a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, thu h\u1eb9p \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ban t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c \u0111\u1ec3 dung t\u00fang B\u1ea3o C\u00e1t, coi vi\u1ec7c ch\u00faa nh\u1ee5c t\u00f4i ch\u1ebft l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, l\u1ea5y vi\u1ec7c l\u1eeba d\u1ed1i c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, b\u1ecbp b\u1ee3m c\u1ea5p tr\u00ean l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u1ecba \u0111\u1eb7t \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, gi\u1ea3 m\u1ea1o qu\u1ef7 th\u1ea7n, v\u1eeba xong l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, li\u1ec1n b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, l\u00e0m kh\u1ed5 th\u00e1nh gi\u00e1, h\u1ea1i d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5, mong r\u1eb1ng \u0111i v\u1ec1 v\u00f4 s\u1ef1, cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1edbn. \u0110\u00f3 l\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y nghi\u1ec7p kh\u00f3 nh\u1ecdc c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng l\u00e0m v\u1ed1n li\u1ebfng may m\u1eafn cho b\u1ecdn gian t\u00e0, th\u1ea7n v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 than th\u1edf \u0111au l\u00f2ng!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n minh tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, th\u00f4ng minh ch\u00ednh tr\u1ef1c, l\u00e0m thi\u1ec7n th\u00ec gi\u00e1ng tr\u0103m \u0111i\u1ec1u l\u00e0nh, l\u00e0m \u00e1c th\u00ec gi\u00e1ng tr\u0103m \u0111i\u1ec1u d\u1eef, h\u00e1 \u1edf n\u01a1i l\u1ec5 v\u1eadt m\u00e0 th\u00f4i sao? \u300aXu\u00e2n Thu truy\u1ec7n\u300b n\u00f3i: 'N\u01b0\u1edbc s\u1eafp h\u01b0ng th\u1ecbnh, nghe theo d\u00e2n; s\u1eafp di\u1ec7t vong, nghe theo th\u1ea7n.' \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi b\u00e0n b\u1eady c\u1ee7a k\u1ebb ngu th\u1ea7n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, Th\u00edch l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"N\u0103m n\u0103m tu\u1ea7n th\u00fa, l\u00e0 \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y trong \u300aNgu th\u01b0\u300b[footnote]'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u1ebf', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], xem x\u00e9t d\u00e2n t\u00ecnh \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp gi\u00e1o h\u00f3a, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng trong \u300aHi D\u1ecbch\u300b; c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i c\u00f3 kh\u00ed t\u00edm m\u00e2y v\u00e0ng m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 phong nh\u1ea1c, c\u00f3 l\u00faa t\u1ed1t c\u1ecf l\u1ea1 m\u1edbi xem x\u00e9t ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng! Nay l\u1ea1i c\u00f3 chim \u01b0ng n\u00fai v\u00e0 h\u01b0\u01a1u r\u1eebng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p t\u1ea5u l\u00ean, h\u1ea1n h\u00e1n m\u00f9a thu v\u00e0 s\u1ea5m m\u00f9a \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng t\u1ee5ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh. N\u1ebfu mu\u1ed1n l\u1eeba d\u1ed1i tr\u1eddi cao, th\u00ec tr\u1eddi cao kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i; mu\u1ed1n l\u00e0m m\u00ea mu\u1ed9i d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00ea mu\u1ed9i; mu\u1ed1n m\u00ea ho\u1eb7c h\u1eadu th\u1ebf, th\u00ec h\u1eadu th\u1ebf \u1eaft kh\u00f4ng tin. Trong b\u1ee5ng o\u00e1n tr\u00e1ch, trong l\u00f2ng c\u01b0\u1eddi th\u1ea7m, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh minh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf.\"<\/i> S\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(S\u1edb sau ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 l\u00e0 n\u0103m nay. X\u00e9t th\u00e1ng 9 n\u0103m nay, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, n\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd n\u00f3i r\u1eb1ng khi Kinh \u0111\u1ed9 ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 m\u1edbi \u0111\u1ebfn Th\u00f9y Th\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 m\u1ed9t con h\u01b0\u01a1u t\u1eeb trong mi\u1ebfu \u0111i ra, nh\u01b0 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u00ednh l\u00e0 con h\u01b0\u01a1u n\u00fai m\u00e0 Th\u00edch \u0111\u00e3 n\u00f3i trong s\u1edb. S\u1edb c\u00f2n n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ea1n h\u00e1n m\u00f9a thu v\u00e0 s\u1ea5m m\u00f9a \u0111\u00f4ng, x\u00e9t m\u00f9a thu n\u0103m \u0111\u00f3, Giang, Ho\u00e0i m\u1ea5t m\u00f9a, ch\u1eafc l\u00e0 do h\u1ea1n h\u00e1n. S\u1edb tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u00fac \u0111\u00f3 Vua ch\u01b0a \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m, n\u00ean s\u1ea5m m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1eaft l\u00e0 ch\u1ec9 n\u0103m nay, v\u00ec th\u1ebf g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y[footnote]'Ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u01a1', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, m\u00f9ng 1: Cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, \u0111i\u1ec7n T\u1eed Vi \u0111\u1eb7t x\u00e0 nh\u00e0, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn xem.<\/p>\n<p>[2] Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd, Khi\u00eam h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean l\u1ea1c nh\u00e2n m\u00f9a thu thu ho\u1ea1ch l\u00faa, \u0111\u00e3 ph\u00e1i qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eafc l\u00e0 lo Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh thay l\u00f2ng \u0111\u1ed5i d\u1ea1.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai s\u1ee9 \u0111i v\u1ed7 v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1ecfi S\u00f9ng Qu\u00fd v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch ph\u00f2ng ng\u1ef1. S\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, t\u1eebng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t x\u00e2m l\u1ea5n, \u0110\u1ee9c Minh d\u1eabn b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c H\u1ed3i C\u1ed1t, n\u00ean m\u1edbi ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef \u0111\u1ea5t bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[3] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty mua g\u1ed7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 b\u1eb1ng tr\u00e0 t\u1eeb nay tr\u1ea3 to\u00e0n b\u1eb1ng ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba ki\u00eam Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho ngh\u1ec9, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i kh\u00f4ng cho. Ch\u1eedng l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u, Vua v\u1eabn kh\u00f4ng cho, sai trung s\u1ee9 th\u00fac gi\u1ee5c v\u00e0o tri\u1ec1u, l\u1ea1i ban th\u01b0 tay d\u1ee5 ch\u1ec9. L\u1ea1i sai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ebfn t\u1eadn nh\u00e0 khuy\u00ean nh\u1ee7, Ch\u1eedng m\u1edbi tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 2 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00ednh, Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u1ed5ng Trung Ngh\u0129a, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u B\u00e1 thu\u1ed9c di\u1ec7n ch\u00e2u ki mi, \u0111\u00e3 m\u1ea5t, con trai \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf t\u1eadp, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00f2n nh\u1ecf, ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c xin cho \u0110\u1ed5ng H\u1ea1o, em h\u1ecd c\u1ee7a Trung Ngh\u0129a, t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trong c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c di \u0111\u1ecbch, cha ch\u1ebft con n\u1ed1i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 may r\u1ee7i, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft c\u00f3 ph\u1eadn \u0111\u1ecbnh. Nay thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y, \u1eaft \u0111\u1ec3 l\u1ea1i h\u1eadu h\u1ecda.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1eadp con trai \u00f4ng ta, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn gi\u00fap \u0111\u1ee1.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4 Khi\u00eam h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, gi\u1ea3m 9 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n. Th\u1ea7n lo ng\u1ea1i bi\u00ean ph\u00f2ng s\u1ebd thi\u1ebfu s\u00f3t, mong h\u00e3y gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111ang tu\u00e2n theo gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ed1 g\u00e2y ra x\u00e2m l\u1ea5n. C\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, n\u00ean theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 7 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u00e2y ch\u1eafc l\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p, nh\u01b0ng l\u1eddi Vua h\u01a1i kh\u00e1c, nay c\u0169ng gi\u1eef c\u1ea3 hai.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, l\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba ki\u00eam B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 c\u00f2n s\u1ed1ng, s\u1ebd c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Vua th\u1edf d\u00e0i ti\u1ebfc th\u01b0\u01a1ng l\u00e2u, b\u00e8n cho hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang. Ng\u00e0y \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 qu\u00ea, l\u1ec7nh cho qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ed9 t\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[9] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, l\u1ea5y Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 \u0110\u1ed7 H\u1ea1o l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Th\u00edch Lu\u00e2n l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129' t\u00e1m ch\u1eef. X\u00e9t truy\u1ec7n Th\u00edch Lu\u00e2n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 306, Lu\u00e2n l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0o n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 ba, l\u1ea1i x\u00e9t c\u00e2u d\u01b0\u1edbi c\u00f3 v\u0103n 'L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf tr\u00ean Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, c\u1ea5p b\u1ed5ng nh\u01b0 v\u1eady', nghi ng\u1edd s\u00e1ch n\u00e0y thi\u1ebfu t\u00e1m ch\u1eef \u0111\u00f3.\" id=\"return-footnote-252-1\" href=\"#footnote-252-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf tr\u00ean Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, c\u1ea5p b\u1ed5ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[10] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf Nam cung v\u00e0 B\u1eafc tr\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn th\u01b0 vi\u1ec7n gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc kinh s\u1eed. C\u00e1c con t\u1eeb m\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o h\u1ecdc, m\u1ed7i ng\u00e0y d\u1ea1y kinh s\u1eed, \u0111\u1ebfn bu\u1ed5i chi\u1ec1u m\u1edbi th\u00f4i. V\u1eabn giao cho Th\u1ecb gi\u00e1o gi\u00e1o th\u1ee5 v\u00e0 quan B\u1ea1n \u0111\u1ed9c khuy\u00ean b\u1ea3o, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng b\u1ecf b\u00ea.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, s\u1ee3 l\u1eabn v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1ebf H\u1eadu th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, nay theo b\u1ea3n k\u1ef7, d\u1eddi l\u00ean tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, h\u01a1n ba v\u1ea1n quan v\u0103n v\u00f5, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, k\u1ef3 l\u00e3o, \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 t\u0103ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft, xin t\u1ebf H\u1eadu th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[12] Bi\u1ec3u \u0111\u00e3 d\u00e2ng ba l\u1ea7n. Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng sang n\u0103m xu\u00e2n s\u1ebd c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1c \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 tu s\u1eeda v\u00e0 b\u1ecf b\u00ea vi\u1ec7c t\u1ebf h\u1eadu th\u1ed5 qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, r\u1ed3i \u0111\u01b0a cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1eed c\u0169 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ebf tr\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ebf \u0111\u1ea5t l\u00e0 sai l\u1ec7ch v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 l\u00ean Th\u00e1i S\u01a1n t\u1ebf tr\u1eddi, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00f9y Th\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, m\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 Trung c\u0169ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ec9nh c\u1ea7u. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n v\u1eeba xong, v\u1ed9i l\u00e0m l\u1ec5 n\u00e0y, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec \u0111\u1ea5t xa m\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m sao?&#8221;<\/i> C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec d\u00e2n c\u1ea7u ph\u00fac, kh\u00f4ng ng\u1ea1i gian kh\u1ed5, l\u00f2ng th\u00e1nh \u0111\u00e3 quy\u1ebft, \u1eaft \u0111\u00e3 th\u1ea5u \u0111\u1ebfn th\u1ea7n minh.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 mong d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, c\u00f2n v\u1edbi Tr\u1eabm th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ea1i g\u00ec.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] Phong con g\u00e1i c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng L\u1ea1c qu\u1eadn ch\u1ee7 h\u1ecd Tri\u1ec7u l\u00e0m Th\u00e0nh K\u1ef7 huy\u1ec7n qu\u00e2n. Tri\u1ec7u th\u1ecb l\u00e0 ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, ngo\u1ea1i t\u00f4n c\u1ee7a Y\u00ean Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa. C\u00e1c quan n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb khi l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn nay, con g\u00e1i c\u1ee7a qu\u1eadn ch\u1ee7 ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong t\u01b0\u1edbc, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban m\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[14] T\u1ea3 Long V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Thi\u1ec1u Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh H\u00e0n S\u00f9ng Hu\u1ea5n m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, l\u1ea5y Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m Kinh \u0111\u1ed9 ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 t\u1ebf l\u1ec5 Ph\u1ea7n \u00c2m, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c l\u00e0m ph\u00f3. Nghi\u00eau T\u1ea9u quy\u1ec1n ph\u00e1n H\u00e0 Trung ph\u1ee7, T\u00f4ng Ng\u1ea1c quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng tri ph\u1ee7 s\u1ef1. Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Th\u00edch Lu\u00e2n, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea lo vi\u1ec7c k\u1ebf to\u00e1n chuy\u1ec3n v\u1eadn. Lu\u00e2n sau \u0111\u00f3 ra l\u00e0m Tri H\u00e0ng Ch\u00e2u, l\u1ea5y Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 thay th\u1ebf. Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Lam K\u1ebf T\u00f4ng lo vi\u1ec7c tu s\u1eeda h\u00e0nh cung v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1.<\/p>\n<p>[16] H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung L\u00e2m \u0110\u1eb7c lo vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u1edf Kinh T\u00e2y v\u00e0 Thi\u1ec3m T\u00e2y. S\u0129 Ho\u00e0nh l\u1ea1i d\u00e2ng 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n l\u1ee5a \u0111\u1ec3 gi\u00fap chi ph\u00ed, chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u 5000 qu\u00e2n t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c d\u1ecbch. \u0110\u1eb7t c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch c\u1ea5p t\u1ed1c, xu\u1ea5t ng\u1ef1a trong chu\u1ed3ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng d\u1ecbch tr\u1ea1m. T\u0103ng th\u00eam 8450 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n x\u00e9t \u0111\u1ecbnh nghi th\u1ee9c t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m.<\/p>\n<p>[19] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba ki\u00eam C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Di\u1ec7u Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 ki\u00eam Binh m\u00e3 b\u1ed9 th\u1ef1. Vua s\u1eafp \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, cho r\u1eb1ng Kinh Tri\u1ec7u l\u00e0 \u0111\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, mu\u1ed1n t\u00ecm m\u1ed9t \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u0103n v\u00f5 song to\u00e0n \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;T\u1ef1 T\u00f4ng t\u1eebng t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 bi\u1ebft vi\u1ec7c v\u00f5, c\u00f3 th\u1ec3 trao ch\u1ee9c Li\u00eam xa, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y. N\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi tr\u01b0\u1edbc xem \u00fd \u00f4ng ta th\u1ebf n\u00e0o.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 T\u1ef1 T\u00f4ng vui l\u00f2ng nh\u1eadn chi\u1ebfu, li\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 ban cho.<\/p>\n<p>[20] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m s\u0103n b\u1eafn d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng Ph\u1ea7n \u00c2m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m chi\u1ebfm ru\u1ed9ng d\u00e2n, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u01b0 khi \u0111i phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, c\u1ea5p cho Th\u0103ng Ch\u00e2u 1000 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 l\u00e0 500 quan, l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0m Tri ch\u00e2u, n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n.<\/p>\n<p>[22] Giang Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c x\u00e9t x\u1eed nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam gi\u1eef trong khu v\u1ef1c m\u00ecnh qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai n\u1ed9i th\u1ecb Tr\u1ecbnh Ch\u00ed Th\u00e0nh, Giang \u0110\u1ee9c Minh \u0111i Th\u0103ng Ch\u00e2u, H\u1ed3ng Ch\u00e2u, Nhu\u1eadn Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 qu\u00e2n d\u00e2n, khao th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, k\u1ef3 l\u00e3o v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 c\u00e1c n\u00fai s\u00f4ng trong v\u00f9ng, v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng m\u01b0a, l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c xem s\u00e1ch. Vua xem s\u1ed5 k\u1ebf to\u00e1n qu\u1ed1c gia \u0111\u1eddi Nguy\u00ean H\u00f2a, Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Giang Ho\u00e0i m\u1ed7i n\u0103m ch\u1edf 40 v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng An, nay l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n 500 v\u1ea1n h\u1ed9c, kho t\u00e0ng \u0111\u1ea7y \u1eafp, kho l\u1eabm d\u01b0 d\u1eadt.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n t\u00ecnh no \u0111\u1ee7, th\u1eadt nh\u1edd tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u1ed5 t\u00f4ng gi\u00e1ng ph\u00fac, m\u00e0 kho t\u00e0ng qu\u1ed1c gia d\u1ed3i d\u00e0o, c\u0169ng nh\u1edd c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c quan k\u1ebf to\u00e1n v\u1eady.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1y t\u1ea1. L\u1ea1i xem c\u00e1c v\u1eadt b\u00e1o \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn nay \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng H\u00f2a, s\u1eed quan Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o tr\u1eddi trao m\u1ec7nh cho th\u00e1nh tri\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ghi v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch. Xin ban t\u00ean c\u00e1c v\u1eadt \u1ea5y cho Vi\u1ec7n tu qu\u1ed1c s\u1eed.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. R\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, Vua l\u00e0m th\u01a1, c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u h\u1ecda.<\/p>\n<p>[25] Qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung xin x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u00e1o \u0111\u00e0i Ninh Vi\u1ec5n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc qu\u00e2n, c\u00e1ch 15 d\u1eb7m, d\u00f9ng c\u00e1c tay cung ti\u1ec5n \u0111\u1ec3 canh gi\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng roi \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 x\u1eed l\u00fd, ch\u1eef 'khu' nguy\u00ean l\u00e0 'khu', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-2\" href=\"#footnote-252-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[27] B\u1ed9 t\u01b0\u1edbng Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf ch\u00e2u V\u1ecb l\u00e0 X\u01b0\u1edbc Kh\u1eafc T\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a. X\u01b0\u1edbc Kh\u1eafc T\u00f4ng t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ed1n thu\u1ed9c ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, sau khi b\u1ecb L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean \u0111\u00e1nh ph\u00e1, b\u00e8n d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf Khang C\u1ed5. Ban \u0111\u1ea7u mang h\u01a1n 200 con ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn n\u00fai Thi\u00ean \u0110\u00f4 g\u1eb7p V\u1ea1n T\u1eed Th\u00e1i B\u1ea3o, b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i 30 con. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng trong l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Minh \u0111ang g\u1eb7p n\u1ea1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c l\u00e2n c\u1eadn tranh nhau mua b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea7u y\u1ebft, t\u1eadp h\u1ee3p binh m\u00e3, \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Cam Ch\u00e2u, v\u00e0 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 8. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aCh\u00ednh s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Nay ph\u1ee5 ch\u00e9p tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, d\u1eddi Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00e0o V\u0129 t\u1eeb l\u1ed9 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh sang l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, thay th\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh d\u1eabn qu\u00e2n ra s\u00f4ng \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u1ea1i, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Th\u01b0\u01a1ng Nh\u0129, B\u00ecnh H\u01b0ng, V\u0129nh B\u00ecnh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u1eabn nhau, n\u00ean l\u1ec7nh cho T\u00e0o V\u0129 \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m so\u00e1t.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ch\u00e2u Gi\u1ea3i t\u00e2u r\u1eb1ng mu\u1ed1i trong h\u1ed3 t\u1ef1 nhi\u00ean sinh ra, v\u1ecb r\u1ea5t ngon, l\u1ea5y nh\u1eefng h\u1ea1t tinh khi\u1ebft nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean. Ban chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ebf mi\u1ebfu h\u1ed3.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t c\u1ecf ch\u0103n ng\u1ef1a \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn cho d\u00e2n, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua khi \u0111i phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 ph\u00e1i nha hi\u1ec7u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng th\u1ed5 d\u00e2n Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Minh \u00c1i x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00f9ng \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a h\u1eafn \u1edf Tuy Ch\u00e2u. Th\u1ea7n nghi ng\u1edd c\u00f3 m\u01b0u gian, b\u00e8n ph\u00e1i ti\u1ec3u hi\u1ec7u \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi. Qu\u1ea3 nhi\u00ean, \u0110\u1ee9c Minh \u0111em ba ngh\u00ecn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u1ea5n, qu\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, l\u1ea1i ph\u00e1i b\u1ed9 h\u1ea1 \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa do th\u1ea7n ph\u00e1i \u0111i \u0111\u00e3 b\u1ea5t ng\u1edd \u0111\u00e1nh tr\u1ea3, \u0110\u1ee9c Minh li\u1ec1n b\u1ecf ch\u1ea1y. T\u1eeb khi \u0110\u1ee9c Minh quy ph\u1ee5, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, nay xin t\u0103ng th\u00eam \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam binh m\u00e3. Sau \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Minh d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ef1 t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c Minh \u00c1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Minh t\u1ed1 c\u00e1o Minh \u00c1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Kinh Tri\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, \u0110\u1ed3ng, Hoa n\u0103m nay ngo\u00e0i s\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u00e3 n\u1ed9p, nh\u1eefng kho\u1ea3n c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[33] N\u1ea1n \u0111\u00f3i \u1edf Ho\u00e0i Nam. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n g\u1ea1o trong kho \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m \u00e1n m\u1ed9t b\u1eadc, k\u1ebb tr\u1ed9m c\u1eafp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p>[34] Ban cho \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 T\u00f4 K\u00ec \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7.<\/p>\n<p>K\u00ec l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n, con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n. K\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 thi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, nh\u01b0ng khi x\u01b0\u1edbng danh, l\u1ea1i x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng c\u00e1c khoa kh\u00e1c. Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u l\u00ean Vua, Vua h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n \u0111\u1ee9ng l\u00f9i l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. K\u00ec n\u00f3i: <i>&#8220;Xin h\u00e3y \u0111\u1ec3 th\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc t\u1eadp.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi ra ngo\u00e0i, Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u00e1n: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u00f4ng n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi th\u00ec K\u00ec s\u1ebd \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e0 Vua th\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ec thi c\u1eed \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng. Ta l\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, gi\u1eefa \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng s\u0129 t\u1eed, nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng sao!&#8221;<\/i> Nghi\u00eau T\u1ea9u x\u1ea5u h\u1ed5 xin l\u1ed7i, n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1edbi bi\u1ebft T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 phong \u0111\u1ed9.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, K\u00ec d\u00e2ng l\u00ean nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd th\u00e1ng t\u00e1m. L\u1eddi \u0111\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u00e1n v\u1edbi Nghi\u00eau T\u1ea9u, theo s\u00e1ch \u300aDi s\u1ef1 l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u00e1n c\u00f3 con r\u1ec3 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba H\u00e0n \u1ee8c, sau n\u00e0y c\u0169ng t\u1eebng d\u00e2ng l\u00ean nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n do m\u00ecnh vi\u1ebft, Vua r\u1ea5t mu\u1ed1n tri\u1ec7u \u00f4ng v\u00e0o thi, nh\u01b0ng \u0110\u00e1n c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. Theo l\u1ec7, \u1ee8c ph\u1ea3i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf qu\u1eadn xa, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tri\u1ec7u ki\u1ebfn, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1n n\u00f3i ri\u00eang v\u1edbi con g\u00e1i: <i>&#8220;H\u00e0n v\u00e0o \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c, con c\u1ee9 v\u1ec1 nh\u00e0 cha, \u0111\u1eebng lo. N\u1ebfu cha c\u1ea7u xin Vua, sau n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd n\u00f3i H\u00e0n nh\u1edd cha v\u1ee3 xin mi\u1ec5n \u0111i xa, r\u1ea5t kh\u00f4ng hay v\u1eady.&#8221;<\/i> \u1ee8c nghe v\u1eady, m\u1eebng r\u1ee1 n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f4ng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi con th\u1eadt h\u1eadu h\u0129nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u1ede D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u00f3 k\u1ebb h\u00e0o ph\u00fa l\u00e0 L\u00fd Gi\u00e1p, khi anh trai ch\u1ebft, \u00e9p ch\u1ecb d\u00e2u t\u00e1i gi\u00e1, r\u1ed3i vu c\u00e1o con trai ch\u1ecb l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n. Ch\u1ecb d\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n ki\u1ec7n l\u00ean quan, nh\u01b0ng Gi\u00e1p h\u1ed1i l\u1ed9 quan l\u1ea1i b\u1eaft ch\u1ecb ph\u1ea3i nh\u1eadn t\u1ed9i, vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ch\u1ecb v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng ki\u1ec7n.<\/p>\n<p>H\u00e0n \u1ee8c xem l\u1ea1i h\u1ed3 s\u01a1 c\u0169, th\u1ea5y ch\u01b0a t\u1eebng d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee1 \u0111\u1ebb l\u00e0m ch\u1ee9ng, b\u00e8n tri\u1ec7u Gi\u00e1p \u0111\u1ebfn, \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee1 \u0111\u1ebb ra \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, Gi\u00e1p kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o, n\u00ean oan t\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i. \u1ee8c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ung Kh\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(\u1ee8c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. Vi\u1ec7c \u00f4ng d\u00e2ng v\u0103n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng, h\u1eb3n l\u00e0 x\u1ea3y ra sau n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, nay t\u1ea1m ghi \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, sai Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e1n mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m ban th\u01b0\u1edfng cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan, r\u1ed3i \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y lo li\u1ec7u vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ea1i d\u1ee5 c\u00e1c l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean r\u1eb1ng khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a H\u00e1n th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ph\u00e1t binh \u1ee9ng chi\u1ebfn. Sau \u0111\u00f3, l\u1ea5y H\u00e1n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t binh m\u00e3 H\u00e0 T\u00e2y. Khi H\u00e1n \u0111\u1ebfn, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean v\u1eabn y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 c\u0169, qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea7n xu\u1ea5t tr\u1eadn, H\u00e1n li\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c H\u00e1n l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e0 T\u00e2y, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, nay l\u01b0\u1ee3c ghi. Vi\u1ec7c H\u00e1n tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[36] L\u1ec7nh cho T\u00e2y Kinh tu s\u1eeda mi\u1ebfu th\u1edd Trang T\u00f4ng nh\u00e0 H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u1ebf T\u00e2y H\u1ea3i. L\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Tam \u0110\u00ecnh \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec3 t\u1ebf s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-3\" href=\"#footnote-252-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, v\u00ec thuy\u1ec1n b\u00e8 qua s\u00f4ng \u0111\u00f4ng ngh\u1ecbt.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 Nghi Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1o B\u1ea3o \u1ee8ng Ch\u01b0\u01a1ng C\u1ea3m Kh\u00e2m Minh Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh Ch\u00ed \u0110\u1ee9c Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. D\u00e2ng bi\u1ec3u n\u0103m l\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, v\u00ec Giang, Ho\u00e0i m\u1ea5t m\u00f9a, Vua sai c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng \u1edf ch\u00e2u Th\u0103ng, D\u01b0\u01a1ng, L\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'L\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-4\" href=\"#footnote-252-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u1ee7a l\u1ed9 m\u00ecnh. L\u00fac \u0111\u00f3, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3ng, th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ed1c th\u00fac quan l\u1ea1i n\u1ea5u ch\u00e1o, m\u1ed7i ng\u00e0y t\u1ef1 n\u1ebfm r\u1ed3i c\u1ea5p ph\u00e1t, ghi t\u00ean d\u00e2n \u0111\u00f3i l\u00e0m l\u00ednh ch\u00e2u, c\u1ee9u s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[40] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, nghe \u0111\u1ed3n h\u01a1i h\u1ea1n, l\u00faa m\u1ea1 r\u1ea5t \u00edt. Khi v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, th\u00e2n m\u1eaft th\u1ea5y th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00f3, ch\u1ec9 v\u00ec d\u00e2n s\u1ee3 c\u00f3 sai d\u1ecbch n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1eady. \u0110\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2 v\u00e0 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd sai d\u1ecbch, d\u00e2n nghe tin n\u00e0y \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 c\u1eeda khuy\u1ebft reo m\u1eebng, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean, c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e0o, T\u1ebf, \u0110\u01a1n, Th\u00e1i, H\u1ee9a, Nh\u1eef, D\u0129nh, Tr\u1ea7n, Thi\u1ec1n, B\u1ed9c, Truy, Thanh v\u00e0 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam binh tu\u1ea7n tra, s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1eaft gi\u1eb7c v\u00e0 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan K\u00fd ban Trung t\u00e1 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i Ph\u1ea7n \u00c2m ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung \u0111\u1ed1n c\u1ee7a ch\u00e2u huy\u1ec7n, c\u00f2n t\u1ef1 \u00fd \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Bi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u1ebf', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aT\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-5\" href=\"#footnote-252-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, n\u00ean ra l\u1ec7nh c\u1ea5m ch\u1ec9 t\u1ea5t c\u1ea3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[43] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty ph\u00e1i 40 l\u00ednh th\u00e2n s\u1ef1 ra kinh th\u00e0nh do th\u00e1m, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n, m\u1ed7i qu\u00fd thay \u0111\u1ed5i, m\u1ecdi vi\u1ec7c do th\u00e1m \u0111\u1ec1u b\u00e1o l\u00ean b\u1ea3n ty, b\u1ea3n ty ghi ch\u00e9p t\u00e2u l\u00ean. Vua lo h\u1ecd s\u1ebd h\u00f9 d\u1ecda qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, b\u00e8n l\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n quy \u0111\u1ecbnh: t\u1eeb nay tr\u1eeb vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp v\u00e0 nh\u1eefng chuy\u1ec7n l\u1ea1 trong d\u00e2n gian m\u00e0 c\u01a1 quan ch\u1ee9c tr\u00e1ch kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ngay, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[44] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u: <i>&#8220;T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i nha m\u00f4n \u1edf Thi\u1ec3m, Tr\u1ecbnh c\u1eeda ch\u00ednh th\u1ea5p nh\u1ecf, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 ch\u1eadt h\u1eb9p. N\u1ebfu \u0111\u1ecbnh d\u1eebng ch\u00e2n, xin ban ch\u1ec9 ri\u00eang.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ee9 \u0111\u1ec3 nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1eebng l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, sai T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1ebf s\u00f4ng Ph\u1ea7n.<\/p>\n<p>[46] C\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ng\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 ng\u1ecdc qu\u1ef9: <i>&#8220;Trong s\u00e2n mi\u1ebfu ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t \u0111\u00e0o h\u1ed1, \u1edf gi\u1eefa \u0111\u1eb7t h\u00f2m \u0111\u00e1, h\u00f2m vu\u00f4ng n\u0103m th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y hai th\u01b0\u1edbc, trong ch\u1ee9a h\u00f2m ng\u1ecdc, kh\u1eafc ba \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y v\u00e0ng, r\u1ed9ng m\u1ed9t t\u1ea5c, s\u00e2u n\u0103m ph\u00e2n, ch\u1ed7 bu\u1ed9c d\u00e2y kh\u1eafc s\u00e2u b\u1ed1n t\u1ea5c, vu\u00f4ng ba t\u1ea5c n\u0103m ph\u00e2n, ch\u1ee9a \u1ea5n &#8216;Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ed3ng v\u0103n&#8217;. Khi t\u1ebf xong, Th\u00e1i \u00fay d\u00e2ng h\u00f2m ng\u1ecdc \u0111\u1eb7t v\u00e0o trong \u0111\u00f3. T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi n\u00e2ng n\u1eafp \u0111\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi n\u00e2ng n\u1eafp \u0111\u00e1: ch\u1eef '\u0111\u1ed3' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ec9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-6\" href=\"#footnote-252-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, d\u00e0y m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, bu\u1ed9c d\u00e2y, \u0111\u1eafp b\u00f9n, \u0111\u00f3ng \u1ea5n, \u0111\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong \u0111\u00e0n X\u00e3 Th\u1ee7. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xem xong, l\u1ea1i th\u00eam n\u1eafp, tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u1eafp k\u00edn nh\u01b0 \u0111\u00e0n nh\u1ecf, r\u1ed9ng v\u00e0 d\u00e0y n\u0103m th\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[47] Ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng l\u1edbn ch\u1ea3y theo h\u01b0\u1edbng b\u1eafc, chi\u1ebfu sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, b\u1ecf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i Tuy\u1ec1n L\u0129nh \u1edf ch\u00e2u Nghi, v\u00ec thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u r\u1eb1ng trong ph\u1ee7 H\u00e0 Trung l\u00faa m\u00f9a thu t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, gi\u00e1 th\u00f3c r\u1ea5t r\u1ebb, m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf gi\u00e1 b\u1ed1n ti\u1ec1n, l\u1ea1i h\u00e1i l\u00faa \u0111\u1eadu d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, m\u1ed9t ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m ph\u1ee5 l\u00e3o ph\u1ee7 H\u00e0 Trung \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft \u0111\u00f3n xa gi\u00e1, Vua h\u1ecfi th\u0103m, ban cho ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u00e0y ngh\u1ec9 c\u1eeda c\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 t\u1eeb ki\u1ebfn, Vua th\u1ea5y h\u1ecd t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho v\u00e0o ch\u1ea7u r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>T\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung c\u00f3 hai \u0111\u01b0\u1eddng: m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb ch\u00e2u Thi\u1ec3m qua c\u1ea7u phao, qua n\u00fai B\u1ea1ch K\u00ednh; m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb b\u1ebfn Tam \u0110\u00ecnh qua s\u00f4ng. Quan Ty thi\u00ean B\u1ea3o ch\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 Gi\u1ea3 Chu t\u00e2u r\u1eb1ng hai \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y n\u00fai hi\u1ec3m, n\u01b0\u1edbc xi\u1ebft, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111i ra \u1ea3i \u0110\u1ed3ng Quan, qua hai s\u00f4ng V\u1ecb, L\u1ea1c \u0111\u1ebfn B\u1ed3 T\u00e2n, \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, d\u00f9 c\u00f3 kh\u1edfi c\u00f4ng c\u0169ng ch\u1ec9 kho\u1ea3ng m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m. Vi\u1ec7c n\u00e0y giao cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan b\u00e0n, xin theo l\u1eddi Gi\u1ea3 Chu. S\u00f4ng V\u1ecb \u1edf tr\u1ea5n T\u00e2n Th\u1ecb, ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00e3i c\u00e1t, t\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111i h\u01a1i v\u1ec1 ph\u00eda nam r\u1ed3i t\u00e2y, v\u00f2ng qua m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y d\u1eb7m, ch\u1ed7 h\u1eb9p c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed1i thuy\u1ec1n l\u00e0m c\u1ea7u.<\/p>\n<p>L\u1ea1i l\u00e0m c\u1ea7u phao tr\u00ean s\u00f4ng L\u1ea1c th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 Trung. L\u1ea1i x\u00e9t \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 Tr\u00f9 Tang, d\u1ecdc theo v\u00e1ch n\u00fai ph\u00eda t\u00e2y nam c\u00f3 v\u00e1ch \u0111\u00e1 d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng, m\u1ed7i khi m\u01b0a l\u1edbn th\u01b0\u1eddng b\u1ecb s\u1ea1t l\u1edf, b\u00e8n d\u1eddi \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb ph\u00eda nam huy\u1ec7n Linh B\u1ea3o v\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2u Qu\u1eafc, \u0111\u1ebfn \u1ea3i H\u00e0m C\u1ed1c, h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 tr\u01b0\u1edbc mi\u1ebfu H\u00e1n V\u0169.<\/p>\n<p>[51] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn c\u1eeda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng, ban cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, ti\u1ec1n cho d\u00e2n phu c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[52] \u0110\u1ed5i v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh v\u01b0\u1eddn Th\u00e1nh Th\u1ee5y.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho h\u00e0nh cung ph\u00eda t\u00e2y, sai ty Nghi Loan ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u00e0n d\u1ea7u l\u00e0m nh\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng t\u00fac v\u1ec7, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ee3p b\u1eb1ng tre n\u1ee9a.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Giang Nam.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Giang, Ho\u00e0i \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf t\u1eeb th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, quan Tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ee9a Th\u00edch xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c thu\u00ea thuy\u1ec1n \u1edf l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n b\u1ecb h\u1ea1n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. H\u1ee9a Th\u00edch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n H\u1ea5p.<\/p>\n<p>[56] Mu\u1ed1i \u1edf ao Gi\u1ea3i t\u1ef1 nhi\u00ean sinh ra d\u00e0i m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m c\u00e2n. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, chia ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan \u1edf Tam Qu\u00e1n, B\u00ed C\u00e1c.<\/p>\n<p>[57] Quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Lang trung Binh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft xin chuy\u1ec3n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n x\u00e2u ti\u1ec1n, v\u1ea3i, c\u1ecf, l\u00faa t\u1eeb b\u1ed9 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn H\u00e0 Trung \u0111\u1ec3 gi\u00fap kinh ph\u00ed, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng ban ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n cho con c\u1ee7a L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0 S\u00e1t \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t cha m\u1eb9.<\/p>\n<p>[59] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u xin d\u1ef1ng \u0111\u00e0n \u1edf tr\u00ean g\u00f2 Th\u00f9y, theo quy ch\u1ebf c\u1ee7a \u0111\u00e0n ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u. Ph\u00eda b\u1eafc mi\u1ebfu c\u00f3 hai c\u00e2y b\u00e1ch c\u1ed5, b\u00ean c\u1ea1nh c\u00f3 g\u00f2 \u0111\u1ed1ng, li\u1ec1n d\u00f9ng ngay \u0111\u1ea5t \u1ea5y \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng \u0111\u00e0n.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau \u00c1t L\u0129nh v\u00e0 C\u1ea5p s\u1ef1 trung Th\u1ea5t Tr\u00ecnh \u0111em di v\u1eadt c\u1ee7a m\u1eb9 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn d\u00e2ng. L\u1ea1i sai T\u1ea3 Uy v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Thi\u1ec7n Ninh v\u00e0 T\u1ea3 L\u0129nh v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng T\u1ebf d\u00e2ng \u00e1o ng\u1ef1, \u0111ai v\u0103n t\u00ea, ng\u1ef1a qu\u00fd, cung t\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ec5 ph\u00fang vi\u1ebfng.<\/p>\n<p>[61] Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, xem b\u1ee9c tranh \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc thi\u00ean th\u01b0.<\/p>\n<p>[62] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft gi\u1eb7c, nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ed1 \u00fd ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u00e2n hu\u1ec7, d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng ph\u1ea3i giam l\u1ea1i t\u00e2u xin x\u1eed tr\u00ed.<\/p>\n<p>[63] H\u1eefu ty xin tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf b\u1ea3y ng\u00e0y, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u1edf trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn H\u00e0 Trung ph\u1ee7 c\u00e1c mi\u1ebfu Ph\u1ee5c Hy, Th\u1ea7n N\u00f4ng, Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, V\u0169, Thang, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, V\u0169 V\u01b0\u01a1ng, H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf, Chu C\u00f4ng v\u00e0 t\u1ebf d\u01b0\u1edbi g\u00f2 Th\u00f9y s\u00e1u Vua \u0111\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua l\u00e0m b\u00e0i Minh ghi b\u00ean ph\u1ea3i ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch, ban cho Ninh V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c tr\u1edf xu\u1ed1ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Tri Hoa ch\u00e2u Th\u00f4i \u0110oan t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 h\u01a1n hai ngh\u00ecn b\u1ed1n tr\u0103m ph\u1ee5 l\u00e3o mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft xin Vua \u0111\u1ebfn T\u00e2y Nh\u1ea1c, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb Kinh \u0111\u1ebfn H\u00f9ng ch\u00e2u, c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, l\u1ec7nh t\u00e1, s\u1ee9 th\u1ea7n, ai cung c\u1ea5p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 d\u1ecbch tr\u1ea1m cho s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, cho ph\u00e9p ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch, khi thay v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c \u01b0u ti\u00ean.<\/p>\n<p>[67] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh m\u00e2y l\u00e0nh. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00e2u m\u1eebng.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ed3 t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng thu\u1ef7, b\u1ed9.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft vi\u00ean quan n\u1ed9i th\u1ecb cao c\u1ea5p l\u00e0 Giang Th\u1ee7 \u00c2n. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ee7 \u00c2n ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129 k\u00e9o xe ch\u1edf \u0111\u00e1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i T\u1ed5 Th\u00f4n, ch\u00e2u Tr\u1ecbnh, v\u00ec vi ph\u1ea1m quy \u0111\u1ecbnh mua l\u00faa non, t\u01b0 l\u1ee3i sai khi\u1ebfn 600 qu\u00e2n s\u0129, c\u01b0\u1edbp l\u00faa m\u1ea1ch c\u1ee7a d\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00f4ng tu\u00e2n chi\u1ebfu ch\u1ec9, t\u1ef1 \u00fd ch\u1ec9 huy d\u00e2n phu, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp v\u00f4 c\u1edb khi\u1ebfn 200 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, l\u1ea1i sai d\u00e2n phu l\u00e0 Th\u00e1i V\u0103n Ngh\u0129a \u0111i mua l\u1eeba kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh sai d\u00e2n phu Th\u00e1i V\u0103n Ngh\u0129a \u0111i mua l\u1eeba kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eef 'Ngh\u0129a' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ngh\u1ec7', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-7\" href=\"#footnote-252-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e1nh \u0111\u1ebfn ch\u1ebft. Vua r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Ngh\u00eanh \u0111i\u1ec1u tra, t\u1eadn tay vi\u1ebft l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y r\u1ed3i ph\u00e1i \u0111i. V\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, Th\u1ee7 \u00c2n b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, Tri ch\u00e2u l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 Du Hi\u1ebfn Khanh kh\u00f4ng ch\u1ecbu ban h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9, d\u00e2ng s\u1edb kh\u00e1ng ngh\u1ecb xin tha t\u1ed9i, b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u Kinh T\u00e2y v\u00ec kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n Ti\u1ebfn T\u1ea5u th\u00f4ng b\u00e1o kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Ngh\u00eanh x\u00e9t \u00e1n n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f4ng minh, \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Ngh\u00eanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4i quan ph\u1ee7 Khai Phong, ban \u00e1o t\u00eda. Th\u1ee7 \u00c2n tuy l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng dung t\u00fang, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ecb v\u00ec nghi\u00eam minh, x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng.<\/p>\n<p><i>(Du Hi\u1ebfn Khanh, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u H\u1ea5p, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ecbnh, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. V\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng Ngh\u00eanh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan b\u00e0n r\u1eb1ng b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec1n th\u1edd kh\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 tri\u1ec1u ki\u1ebfn, mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i khi tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 Trung m\u1edbi t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i tri\u1ec1u v\u00e0 ban \u00e2n x\u00e1. B\u1ea5y gi\u1edd, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh cung B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1ng \u0111\u00e0n t\u1ebf nh\u01b0 l\u1ec5 \u0110\u00f4ng Phong. Vua nghe theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u1ea9u.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tu s\u1eeda mi\u1ebfu th\u1edd \u1edf n\u00fai \u0110\u1ea1i B\u1ea1ch, ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng v\u00e0 mi\u1ebfu n\u00fai Quy S\u01a1n, ch\u00e2u T\u1ee9.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5m cung t\u00ean, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i ch\u1ec9 c\u1ea5m nh\u1eefng cung t\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed1t li\u1ec1n, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, C\u00f4ng t\u00e0o tham qu\u00e2n ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n Ph\u00f2ng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Th\u1ed5 \u0111\u1ee9c, ng\u0169 v\u1eadn k\u1ebf th\u1eeba, qu\u1ed1c gia ta n\u00ean k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ednh th\u1ed1ng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, d\u00f9ng Kim \u0111\u1ee9c l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1ecd Chu L\u01b0\u01a1ng tuy nh\u1eadn thi\u1ec7n nh\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4i ph\u1ee5c, kh\u00f4ng th\u1ec3 coi l\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ednh th\u1ed1ng. Nh\u00e0 T\u1ea5n x\u01b0ng Kim \u0111\u1ee9c, c\u00f2n \u1edf Giang Nam, L\u00fd Bi\u1ec7n th\u1eddi \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Nh\u00e0 H\u00e1n k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 T\u1ea5n x\u01b0ng Th\u1ee7y \u0111\u1ee9c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c 4 n\u0103m th\u00ec di\u1ec7t vong. Nh\u00e0 Chu k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0 M\u1ed9c \u0111\u1ee9c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c 9 n\u0103m th\u00ec b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng chia c\u1eaft. Th\u00e1i T\u1ed5 nh\u1eadn thi\u1ec7n nh\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u00e0 Chu v\u00e0o n\u0103m Canh Th\u00e2n, n\u0103m Khai B\u1ea3o \u1ea4t H\u1ee3i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam. \u0110\u1ebfn khi Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ecbnh xong \u0111\u1ea5t T\u1ecbnh, Ph\u1ea7n, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u01b0 v\u1eady, qu\u1ed1c gia ta k\u1ebf th\u1eeba Kim \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi, \u0111i\u1ec1m b\u00e1o \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i> \u00d4ng c\u0169ng d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch lu\u1eadn 4 quy\u1ec3n do m\u00ecnh so\u1ea1n.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u r\u1ed3i. H\u01a1n n\u1eefa, l\u00fac \u0111\u1ea7u n\u01b0\u1edbc ta theo \u00fd ki\u1ebfn chung l\u1ea5y H\u1ecfa \u0111\u1ee9c, nay sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Qu\u00e2n Ph\u00f2ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Giang, Ho\u00e0i l\u00e0 L\u00fd Ph\u1ed5 t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m nay v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u00f9a xu\u00e2n t\u1ed5ng c\u1ed9ng 6.790.000 th\u1ea1ch, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong 3 n\u0103m. Giang Nam \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 1.700.000 th\u1ea1ch, ngo\u00e0i ra c\u00f2n n\u1ed9p 500.000 th\u1ea1ch; Ho\u00e0i Nam \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 3.300.000 th\u1ea1ch, ngo\u00e0i ra c\u00f2n n\u1ed9p 570.000 th\u1ea1ch, s\u1ed1 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf. L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft c\u00f3 1.500.000 th\u1ea1ch, ngo\u00e0i s\u1ed1 n\u1ed9p, c\u00f2n 910.000 th\u1ea1ch d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf Ho\u00e0i Nam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, trong cung \u0111\u01b0a ra t\u1edd chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, l\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng cho An ph\u1ee7 s\u1ee9 Giang, Ho\u00e0i Nam, d\u1ea1y v\u1ec1 12 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1o l\u00fd an d\u00e2n.<\/p>\n<p>[76] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf th\u00f4n B\u1ea1ch Ph\u00f9 \u0110\u1ed3, \u0111ang s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec b\u1ecb gi\u00f3 nam th\u1ed5i m\u1ea1nh, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 d\u00f2ng c\u0169. C\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[77] L\u1ec7nh Trung th\u01b0 m\u1ed7i ng\u00e0y h\u1ecdp \u1edf s\u1ea3nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0111\u1ebfn gi\u1edd Th\u00ecn th\u00ec tan.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aV\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u0111o\u1ea1n sau ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a Trung th\u01b0 b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, ph\u1ee5 v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd.)<\/i><\/p>\n<p>[78] D\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung l\u00e0 C\u1ef1 Chi\u1ec3u \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1ed5 n\u0103m \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 C\u1ef1 Th\u00e0nh, v\u00e0o th\u1eddi \u0110\u1ee9c T\u00f4ng, ban \u0111\u00eam m\u01a1 th\u1ea5y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede thung l\u0169ng Th\u01b0\u01a1ng L\u0103ng thu\u1ed9c n\u00fai Trung \u0110i\u1ec1u c\u00f3 b\u00e1u v\u1eadt linh thi\u00eang, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdc b\u1eb1ng v\u00e0ng, ng\u00e0y mai h\u00e3y \u0111\u1ebfn l\u1ea5y. \u0110\u1ee3i khi thi\u00ean th\u01b0 vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef tri\u1ec7n \u0111\u1ecf xu\u1ea5t hi\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi \u0111\u00f3, \u00f4ng v\u00e0o thung l\u0169ng kho\u1ea3ng ba b\u1ed1n d\u1eb7m, ban \u0111\u00eam th\u1ea5y \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t t\u1ea3ng \u0111\u00e1, \u0111\u1eadp v\u1ee1 ra th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e2n v\u00e0ng v\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9n l\u1ee5a c\u00f3 ch\u1eef<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e2n v\u00e0ng v\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9n l\u1ee5a c\u00f3 ch\u1eef 'cu\u1ed9n l\u1ee5a c\u00f3 ch\u1eef', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'cu\u1ed9n s\u00e1ch l\u1ee5a'.\" id=\"return-footnote-252-8\" href=\"#footnote-252-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, li\u1ec1n \u0111em v\u1ec1 c\u1ea5t gi\u1eef trong nh\u00e0, C\u1ef1 Th\u00e0nh t\u1ef1 tay vi\u1ebft ch\u1eef l\u00e0m d\u1ea5u.<\/p>\n<p>Sau h\u01a1n hai tr\u0103m n\u0103m, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n binh l\u1eeda v\u00e0 \u0111\u00f3i k\u00e9m, nh\u01b0ng gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng b\u1ecb tai h\u1ecda. T\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u00f3 d\u00e0i hai tr\u01b0\u1ee3ng<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u00f3 d\u00e0i hai tr\u01b0\u1ee3ng 'hai' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-9\" href=\"#footnote-252-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, r\u1ed9ng ch\u00edn t\u1ea5c, th\u00f4ng ph\u00e1n T\u00e0o C\u1ed1c xem x\u00e9t, n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1eef tri\u1ec7n r\u1ea5t l\u1ea1, v\u0103n t\u1ef1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong kinh \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u nh\u1edd trung s\u1ee9 Tri\u1ec7u \u0110\u00f4n T\u00edn \u0111em d\u00e2ng l\u00ean. Phong cho C\u1ef1 Chi\u1ec3u l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o c\u1ee7a ph\u1ee7, ban cho y ph\u1ee5c, \u0111ai b\u1ea1c, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 l\u1ee5a. <i>(T\u00e0o C\u1ed1c, ch\u01b0a r\u00f5. N\u0103m \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m \u0110\u1ed9 ph\u00e1n.)<\/i> Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u00f4 l\u00e3o \u1edf ch\u00e2u Gi\u1ea3i mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 ngh\u00eanh \u0111\u00f3n xa gi\u00e1, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Nghi\u00eau T\u1ea9u khuy\u00ean h\u1ecd th\u00f4i.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ch\u00e2u H\u00f9ng t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u Tr\u00e1c c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an g\u1eedi th\u01b0, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc h\u1ecd s\u1eafp \u0111\u00e1nh Cao Ly, ph\u00e1i H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Ninh mang th\u01b0 \u0111\u1ebfn b\u00e1o. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ph\u00e1i T\u00f4n Th\u00edch b\u00e1o vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00f3n Th\u00edch \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 g\u1eedi th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi. Nay s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ebfn, n\u00ean ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, t\u1ecf r\u00f5 v\u1eabn gi\u1eef l\u1eddi \u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu h\u1ecd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n v\u00e0o kinh \u0111\u00f4, c\u0169ng thu\u1eadn theo \u00fd h\u1ecd.&#8221;<\/i> Khi Ninh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Tr\u00e1c, L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc gi\u1eef l\u1ea1i, Ninh n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u1ee5ng m\u1ec7nh n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 b\u00e1o vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1eebng l\u1ea1i. Do\u00e3n T\u1eafc li\u1ec1n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0a \u00f4ng ta \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda c\u00e1p m\u00f4n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng vi\u1ec7c t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c linh b\u1ea3o ch\u00e2n v\u0103n.<\/p>\n<p>[81] H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ec5 \u0111\u1ea3n th\u00e1nh, ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u xin cho ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia theo \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt ho\u1eb7c \u0111\u1ea1o L\u00e3o, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda. V\u00ec s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u xin qu\u00e1 nhi\u1ec1u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u00e0m gi\u1ea3. Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay ph\u1ea3i xu\u1ea5t gia tr\u00ean 5 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin, v\u00e0 ph\u1ea3i k\u00ea r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, n\u01a1i \u1edf, tu\u1ed5i t\u00e1c, h\u00e0nh nghi\u1ec7p \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean \u300a\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Phong Thi\u1ec1n K\u00fd\u300b g\u1ed3m 50 quy\u1ec3n. Vua vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a, c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf b\u00ed c\u00e1c, ban th\u01b0\u1edfng cho \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, sai H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00fd \u0110i\u1ec7p l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua Khi\u1ebft \u0110an, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, H\u1ee3p Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 B\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 l\u00e0m ph\u00f3. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Kh\u1ea5t Ph\u1ee5c C\u1ee7 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u1ea1ch K\u1ebf T\u01b0 l\u00e0m ph\u00f3. Th\u1ee7 T\u1ed1 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e2u n\u0103m, ti\u1ebfng t\u0103m l\u1eebng l\u1eaby khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch e s\u1ee3. Vua lo ng\u1ea1i \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, b\u00ed m\u1eadt sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn, Th\u1ee7 T\u1ed1 kh\u00f3c l\u00f3c c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea5y N\u1ed9i vi\u00ean ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u00f4i Kh\u1ea3 \u0110\u1ea1o thay th\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Kh\u1ea3 \u0110\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u1eadn Ch\u00e2u. Kh\u1ea5t Ph\u1ee5c C\u1ee7 \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4. Tr\u1ea1ch K\u1ebf T\u01b0, ch\u01b0a r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, sai Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m lo vi\u1ec7c k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u1eefng n\u01a1i m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec mi\u1ec5n thu\u1ebf, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft n\u1ed9p theo th\u1eddi h\u1ea1n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n<p>[85] Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb Hi\u1ec3n Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh sang Cao Ly, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh th\u00e1ng 12 s\u1ebd v\u1ec1 Trung Kinh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 lo ng\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. L\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean s\u1ed1 qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ed7i khi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u1ea1 l\u1ec7nh cho h\u1ecd t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed, l\u1ea1c \u0111\u00e0 ng\u1ef1a, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean nh\u1eefng g\u00ec c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp nh\u1eefng g\u00ec m\u1ea5t m\u00e1t. L\u1ea1i th\u01b0\u1eddng b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u1ed9i sung qu\u00e2n, g\u1ecdi l\u00e0 Ki\u00eau V\u0169, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn, kh\u00f4ng ch\u1ecbu ph\u1ee5c v\u1ee5. L\u1ea1i cho ph\u00e9p v\u1ec1 th\u0103m nh\u00e0, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho l\u00e0ng x\u00f3m, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a c\u1ea3i, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 h\u1ed9 hai n\u01b0\u1edbc n\u1ed9p thu\u1ebf, \u0111\u00e3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u y\u00eau c\u1ea7u ch\u1ea5m d\u1ee9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, d\u1eddi T\u1ebf ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri B\u1ed9c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng T\u00edn l\u00e0m Ho\u1ea1t ch\u00e2u Tr\u00fa b\u1ea1c B\u1ed9 th\u1ef1, v\u00ec T\u00edn tham l\u1ee3i bu\u00f4ng l\u1ecfng k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng tr\u1ecb d\u00e2n.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, L\u1ec5 nghi s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;Theo nghi th\u1ee9c, khi t\u1ebf l\u1ec5 H\u1eadu Th\u1ed5 \u0110\u1ecba K\u1ef3 xong, Th\u00e1i \u00fay phong ng\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0o h\u00f2m \u0111\u00e1 \u1edf s\u00e2n mi\u1ebfu, c\u00e1c quan \u0111\u1ee9ng x\u1ebfp h\u00e0ng \u1edf s\u00e2n. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0o mi\u1ebfu, l\u1ec5 xong, \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam h\u00f2m \u0111\u00e1, quay m\u1eb7t v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1eafc xem x\u00e9t. H\u00e0n l\u00e2m Thi\u00ean v\u0103n H\u00ecnh Trung H\u00f2a v\u00e0 c\u00e1c quan xin \u0111\u1eb7t h\u00f2m \u0111\u00e1 \u1edf gian ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc, g\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ea5t Nh\u00e2m, ho\u1eb7c n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u00ean c\u1ea1nh th\u1ea7n, th\u00ec \u0111\u1ed5i sang \u0111\u1ea5t Nh\u00e2m \u1edf \u0111i\u1ec7n sau. Th\u1ea7n x\u00e9t k\u1ef9 nghi th\u1ee9c, v\u1ed1n n\u00f3i phong h\u00f2m \u1edf s\u00e2n mi\u1ebfu, l\u00e0 \u0111\u1ec3 g\u1ea7n g\u0169i th\u1ea7n linh, t\u1ecf r\u00f5 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5. N\u1ebfu \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u1ea5t Nh\u00e2m, d\u00e2ng \u1edf \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c, d\u00f9 ti\u1ec7n vi\u1ec7c, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec5. H\u01a1n n\u1eefa, l\u1ec5 d\u00e2ng t\u1ebf \u0111\u00e3 xong, v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n mi\u1ec7n, \u0111i kh\u1eafp h\u00e0nh lang<a class=\"footnote\" title=\"'Bi\u1ebfn l\u1ecbch lang vu' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Bi\u1ebfn' vi\u1ebft l\u00e0 'Bi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-10\" href=\"#footnote-252-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn s\u00e2n sau, \u0111i l\u1ea1i xa x\u00f4i, nghi th\u1ee9c c\u0169 kh\u00f4ng c\u00f3. L\u1ea1i xem k\u1ef9 b\u1ea3n v\u1ebd mi\u1ebfu, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 \u0111\u1eb7t h\u00f2m, xin d\u1eebng l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi lan can \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh, \u0111\u1eb7t h\u00f2m \u0111\u00e1, \u0111\u1ec3 tr\u0103m quan c\u00f9ng tr\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u00e0n linh.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu giao Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1c quan x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, b\u00e8n xin \u0111\u1eb7t h\u00f2m d\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh, l\u1ea1i l\u00e0m r\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ea1ch s\u1ebd, t\u00e2u xong. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i xin c\u1ea5m vi\u1ec7c tang trong ba ng\u00e0y \u1edf c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ch\u1ee3 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa gi\u00e1 \u0111i qua, Vua theo.<\/p>\n<p>[88] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ty Ho\u00e0ng th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: Ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u00e3 Ng\u1ed9 c\u1ee7a vi\u1ec7n S\u00e1t ph\u1ecfng Ng\u1ef1 long tr\u1ef1c ban, l\u00fac chi\u1ec1u t\u1ed1i say r\u01b0\u1ee3u tr\u1edf v\u1ec1, ng\u1ef1a ch\u1ea1y kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0ng Th\u1ea1ch Khi\u00eam b\u1ecb ng\u1ef1a d\u1eabm ph\u1ea3i m\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 trong ban kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do th\u00ec kh\u00f4ng ra ngo\u00e0i, nay kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 th\u1ec3 giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t h\u1ecfi.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u1ea5m qu\u00e2n, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do th\u00ec kh\u00f4ng cho ra kh\u1ecfi ban, n\u00ean m\u1ed7i ban \u0111\u1eb7t hai ng\u01b0\u1eddi \u0111i ch\u1ee3. Tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u1ed5 ph\u00e1p l\u1ec7nh nghi\u00eam ng\u1eb7t, kh\u00f4ng ai d\u00e1m ph\u1ea1m. \u0110\u1ebfn tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u00f4ng khoan dung h\u01a1n, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u00e2u d\u00e1m say r\u01b0\u1ee3u c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a!&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb ki\u00eau d\u0169ng, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 r\u0103n b\u1ea3o, Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[89] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t, sai ty L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh v\u00e0 T\u00e2y Kinh, c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Thi\u00ean H\u00f9ng, Thi\u1ec1n, T\u1eeb v.v&#8230; c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra b\u1eaft gi\u1eb7c, c\u00e1c l\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, H\u00e0 T\u00e2y v.v&#8230; c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, v\u00ec s\u1eafp \u0111\u1ebfn l\u1ec5 l\u1edbn.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, d\u1eddi c\u00e1i \u0111\u1ed3ng h\u1ed3n nghi do H\u00e0n Hi\u1ec3n Ph\u00f9 \u1edf ty Thi\u00ean \u0111\u00e0i ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, tri\u1ec7u c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00f9ng xem, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai Hi\u1ec3n Ph\u00f9 ch\u1ecdn c\u00e1c quan gi\u00e1m ho\u1eb7c con ch\u00e1u c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ea1i ph\u00e9p \u1ea5y.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, tri\u1ec7u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c y\u1ebft ki\u1ebfn t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5, sai n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111em an tr\u00ed \u1edf h\u1ea1 cung c\u00e1c l\u0103ng An L\u0103ng v\u00e0 V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c H\u1ecdc s\u0129 \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch, T\u00f4n Th\u00edch, Tra \u0110\u1ea1o c\u00f9ng c\u00e1c quan bi\u00ean tu s\u1ef1 t\u00edch qu\u00e2n th\u1ea7n l\u00e0 Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 Th\u1eeba B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00ed L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, cho ng\u1ed3i. Vua nh\u00ecn M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f2ng D\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 xem \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai \u0111em b\u00fat nghi\u00ean, b\u1ea3o l\u00e0m ngay t\u1ea1i ch\u1ed7 b\u00e0i th\u01a1 <i>&#8220;Th\u1ee5y Tuy\u1ebft Ca&#8221;<\/i> v\u00e0 <i>&#8220;T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m Thi&#8221;<\/i>. Vua ra \u0111\u1ec1, B\u00e0nh Ni\u00ean ch\u00e9p l\u1ea1i. Khi d\u00e2ng l\u00ean, Vua xem xong, n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a L\u01b0u Qu\u00e2n kh\u00e1 phong ph\u00fa.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u ban cho \u00e1o t\u00eda v\u00e0 c\u00e1 v\u00e0ng. L\u1ea1i b\u1ea3o M\u1eabn Trung r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u00e0y nay h\u1ecdc gi\u1ea3 d\u1ec5 d\u00e0ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ch v\u1edf.&#8221;<\/i> M\u1eabn Trung \u0111\u00e1p: <i>&#8220;L\u00fac \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau c\u00f3 b\u1ed9 Tam S\u1eed. Th\u00e1i T\u1ed5 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i T\u00f4ng s\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng Nho h\u1ecdc, ti\u1ebfp n\u1ed1i b\u1edfi b\u1ec7 h\u1ea1 ham th\u00edch c\u1ed5 h\u1ecdc v\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, nay b\u1ed9 Tam S\u1eed, \u300aTam Qu\u1ed1c Ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ea5n Th\u01b0\u300b \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc in, s\u0129 \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ed1n s\u1ee9c m\u00e0 nh\u00e0 n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 s\u00e1ch c\u1ed5, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 th\u1ecbnh th\u1ebf ng\u00e0n n\u0103m v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[93] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1eafp t\u1edbi khi ra T\u00e2y Kinh, \u0111i qua c\u1eeda L\u1ec7 C\u1ea3nh, Kim Di\u1ec7u, B\u00ecnh \u0110\u1ea7u, s\u1ebd \u0111\u1ed5i sang \u0111i xe nh\u1ecf, c\u00f2n xe l\u1edbn kim ng\u1ecdc \u0111\u1ec1u \u0111i ngo\u00e0i th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng khi \u0111\u1ebfn ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh, chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng loan gi\u00e1, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111i xe l\u1edbn, nh\u01b0ng c\u1ed5ng th\u00e0nh th\u1ea5p h\u1eb9p kh\u00f4ng th\u1ec3 qua \u0111\u01b0\u1ee3c, xin n\u00e2ng cao m\u1edf r\u1ed9ng. Vua lo ng\u1ea1i l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[94] L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, Khi\u1ebft \u0110an \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh N\u1eef Ch\u00e2n. Qu\u00e2n N\u1eef Ch\u00e2n ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 th\u00e0nh tro, \u0111\u1ed5 n\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u00ec \u0111\u00f3ng b\u0103ng c\u1ee9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e8o l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1ch th\u00e0nh ba tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u1ed1t h\u1ebft kho l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1eb7t ph\u1ee5c binh trong r\u1eebng n\u00fai \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i. Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng th\u00e0nh, ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n k\u1ef5 r\u00fat lui, b\u1ecb qu\u00e2n n\u00fai r\u1eebng \u0111\u00e1nh \u00fap gi\u1ebft ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nay Khi\u1ebft \u0110an ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Li\u00eau D\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea1t Cao Ly, l\u1ea1i \u0111i qua \u0111\u1ea5t N\u1eef Ch\u00e2n, N\u1eef Ch\u00e2n tuy nh\u1ecf, nh\u01b0ng Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> L\u1ea1i v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea5y T\u00e2y L\u00e2u l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng Kinh, Li\u00eau D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng Kinh, \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u00ednh v\u00e0 h\u01a1i ch\u1ebfch v\u1ec1 nam so v\u1edbi Trung Kinh. T\u1ee5c l\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t xong th\u00ec gi\u1eef m\u1ed9, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i qu\u1ed1c ch\u1ee7 mu\u1ed1n gi\u1eef m\u1ed9 m\u1eb9, n\u00ean n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00e1nh Cao Ly r\u1ed3i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh Li\u00eau D\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e1nh Cao Ly, n\u1ebfu Cao Ly c\u00f9ng kh\u1ed1n, ho\u1eb7c quy ph\u1ee5c ta, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn xin vi\u1ec7n binh, th\u00ec n\u00ean x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean x\u00e9t vi\u1ec7c l\u1edbn. Khi\u1ebft \u0110an \u0111ang gi\u1eef g\u00ecn h\u00f2a h\u1ea3o, c\u00f2n Cao Ly m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ed9p.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady. C\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee5 b\u1ea3o Th\u1ecb K\u1ef3 H\u00fac \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u, n\u1ebfu s\u1ee9 Cao Ly \u0111\u1ebfn xin vi\u1ec7n binh, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ea5y n\u0103m kh\u00f4ng c\u1ed1ng n\u1ed9p, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5c, th\u00ec c\u1ee9 an \u1ee7y v\u1ed7 v\u1ec1, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u b\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua Cao Ly l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ee5ng m\u1ea5t, em trai l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u1ea1m quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, t\u1eebng x\u00e2y s\u00e1u th\u00e0nh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, g\u1ed3m: H\u01b0ng Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 325 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a\" id=\"return-footnote-252-11\" href=\"#footnote-252-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, Thi\u1ebft Ch\u00e2u, Th\u00f4ng Ch\u00e2u, Long Ch\u00e2u, Quy Ch\u00e2u, Qu\u00e1ch Ch\u00e2u. Ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an cho r\u1eb1ng Cao Ly c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n b\u1ed9i m\u00ecnh, b\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111\u00f2i s\u00e1u th\u00e0nh, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu. Khi\u1ebft \u0110an li\u1ec1n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n th\u00e0nh, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 cung \u0111i\u1ec7n, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang. V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf t\u1ea1i Th\u0103ng La Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh.<\/p>\n<p>Khi qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an r\u00fat lui, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n b\u00e8n sai s\u1ee9 xin gi\u1ea3ng h\u00f2a. Khi\u1ebft \u0110an nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f2i s\u00e1u th\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n li\u1ec1n \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 s\u00e1u th\u00e0nh. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n l\u1edbn sang \u0111\u00e1nh, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n h\u1ee3p binh v\u1edbi N\u1eef Ch\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u0129 hi\u1ebfm c\u00f3 ai tr\u1edf v\u1ec1, quan l\u1ea1i t\u1eed tr\u1eadn qu\u00e1 n\u1eeda. Khi\u1ebft \u0110an b\u00e8n l\u1ec7nh cho U Ch\u00e2u, K\u1ebf Ch\u00e2u tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m quan ho\u1eb7c bi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 thi\u1ebfu, l\u1ea1i \u0111\u00f2i l\u1ea5y m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ed9 gi\u00e1p tr\u1ee5, nh\u01b0ng Long Kh\u00e1nh nghi ng\u1edd c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea5p, r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. Cao Ly l\u1ea1i x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng \u00c1p L\u1ee5c, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi th\u00e0nh Lai Vi\u1ec5n, b\u1eafc c\u1ea7u qua s\u00f4ng, b\u00ed m\u1eadt \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u00e1u th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, bi\u1ec3u c\u1ee7a Vua Cao Ly V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u0103m Canh Tu\u1ea5t, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e1nh \u00fap d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n th\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf t\u1ea1i Th\u0103ng La Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 s\u00e1u th\u00e0nh. L\u1ea1i n\u00f3i n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 3, Khi\u1ebft \u0110an \u0111em qu\u00e2n l\u1edbn sang \u0111\u00e1nh. X\u00e9t n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 3 ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m Canh Tu\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao bi\u1ec3u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u1ea1i c\u00f3 s\u1ef1 sai l\u1ec7ch nh\u01b0 v\u1eady, nay theo \u300aQu\u1ed1c s\u1eed Cao Ly truy\u1ec1n\u300b. Ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 n\u0103m \u0111\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an hai l\u1ea7n \u0111\u00e1nh Cao Ly, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1eafng, l\u1ea7n sau thua, c\u1ea7n x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Kh\u1ea3 h\u00e3n D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a Cam Ch\u00e2u H\u1ed3i C\u1ed1t sai T\u1ea3 \u00d4n T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, H\u00e0 C\u01b0 L\u1ee5c Vi\u1ec7t Khu m\u1eadt s\u1ee9, Tr\u1ea1ch Ph\u00f9 Th\u1ee7 Vinh \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho cha m\u1eb9 c\u1ee7a Kinh T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y. V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng cha \u0111\u00e3 h\u01a1n 80 tu\u1ed5i, m\u1eb9 h\u01a1n 70 tu\u1ed5i, \u0111ang \u1edf H\u00e0 Nam, nay thu\u1ed9c khu v\u1ef1c tu\u1ea7n tra c\u1ee7a m\u00ecnh. Vua khen ng\u1ee3i cha m\u1eb9 \u00f4ng tu\u1ed5i cao m\u00e0 v\u1eabn d\u1ea1y d\u1ed7 con c\u00e1i t\u1ed1t, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i ban th\u00eam th\u00f3c, v\u1ea3i, d\u00ea, r\u01b0\u1ee3u, cho ph\u00e9p V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y v\u1ec1 nh\u00e0 ch\u00fac th\u1ecd cha m\u1eb9. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u cho \u0111\u00f3 l\u00e0 vinh d\u1ef1.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ch\u00e2u Thi\u1ec3m b\u00e1o r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh trong v\u1eaft, Vua sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf l\u1ec5, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt \u0110\u0103ng Ch\u00ednh, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 Thi\u1ebfu gi\u00e1m M\u00e3 D\u1ef1c \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[99] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 m\u00f9ng m\u1ed9t, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u t\u1eeb Ph\u1ea7n \u00c2m v\u1ec1 tri\u1ec1u, Vua m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n. Theo l\u1ec7 c\u0169, khi m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, Tam ty s\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 \u0110inh V\u1ecb v\u1eeba \u0111i t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o tr\u1edf v\u1ec1, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn d\u1ef1.<\/p>\n<p>[100] Ch\u00e2u H\u00f9ng b\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an thua tr\u1eadn, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Chi\u1ebfn tranh l\u00e0 vi\u1ec7c nguy hi\u1ec3m, ch\u1ec9 v\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u01b0a th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh l\u1ea1i trong, Kinh \u0111\u1ed9 Ch\u1ebf tr\u00ed Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u00e2u l\u00ean. Vua l\u00e0m th\u01a1, c\u00e1c quan g\u1ea7n \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua tri\u1ec7u c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n xem c\u00e1c v\u1eadt c\u00fang t\u1ebf m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o \u1edf h\u00e0nh \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean Th\u01b0.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, m\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Quang. C\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u00f3ng \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh d\u1ef1 ti\u1ec7c \u0111\u1ebfn h\u1ebft. \u0110\u1ebfn t\u1ed1i, sai n\u1ed9i th\u1ecb c\u1ea7m ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1eeda, \u0111\u1ee3i m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ra h\u1ebft th\u00ec \u0111\u00f3ng c\u1eeda tra ch\u00eca kh\u00f3a, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n ngh\u00e8o v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 qua \u0111\u00f2 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[105] Theo l\u1ec7 c\u0169, khi Vua \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu, \u0111i v\u00e0o c\u1eeda ch\u00ednh, \u0111\u1ebfn s\u00e2n, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u quay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng. Vua cho r\u1eb1ng \u0111ang t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean th\u00ec n\u00ean t\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay khi \u0111\u1ebfn t\u1ebf mi\u1ebfu, \u0111i v\u00e0o c\u1eeda ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ebfn s\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft c\u00e1c quan quay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, c\u00e1o t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. \u0110em Thi\u00ean Th\u01b0 \u0111\u1ebfn, theo nghi th\u1ee9c nh\u01b0 khi t\u1ebf \u1edf \u0110\u00f4ng Phong.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea5y T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m quy\u1ec1n L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u00f4ng Kinh; Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i Tam ty s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Tam ty' d\u01b0\u1edbi c\u00e2u 'Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i Tam ty s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 ph\u1ea7n \u00c2m b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-252-12\" href=\"#footnote-252-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m Ph\u00f3.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c d\u00e2ng l\u00ean 1.566 quy\u1ec3n \u300aCh\u01b0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed3 kinh\u300b m\u1edbi tu s\u1eeda, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. T\u1eeb T\u00f4ng Ng\u1ea1c tr\u1edf xu\u1ed1ng, ban cho kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, sai B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Vi\u00ean Qu\u00fd \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, ki\u00eam qu\u1ea3n qu\u00e2n m\u00e3 ti\u00ean phong. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec3m, l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn qu\u1ea3n l\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh B\u1ed9 th\u1ef1 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn qu\u1ea3n l\u00fd, ch\u1eef 'B\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00f4', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-252-13\" href=\"#footnote-252-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/p>\n<p>[111] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u \u0111\u00e0y ch\u1ebft \u0111\u00f3i, xin c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. M\u00e3 Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u \u0111\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[112] L\u00fd Tu\u1ea5n, tri ch\u00e2u T\u1ea7n, t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf H\u1eafc C\u1ed1c c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t hoang, nay \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c 300 h\u1ed9 tr\u1ea1i d\u00e2n, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u00f3 3 \u0111inh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 900 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1i Ti\u1ec3u L\u1ea1c M\u00f4n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[113] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ed3 \u0110\u00e1n bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch <i>&#8220;Xu\u00e2n Thu&#8221;<\/i> v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch hai tri\u1ec1u H\u00e1n, t\u00e2u v\u1edbi Th\u00e1i T\u00f4ng, xin cho m\u01b0\u1ee3n quan l\u1ea1i trong cung \u0111\u1ec3 ch\u00e9p l\u1ea1i. Th\u00e1i T\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn: <i>&#8220;S\u00e1ch &#8216;Xu\u00e2n Thu&#8217; c\u1ee7a L\u00e3 B\u1ea5t Vi \u0111\u1ec1u do c\u00e1c danh s\u0129 d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng bi\u00ean so\u1ea1n, c\u00f2n treo ngh\u00ecn v\u00e0ng \u1edf ch\u1ee3 H\u00e0m D\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;Ai c\u00f3 th\u1ec3 th\u00eam b\u1edbt m\u1ed9t ch\u1eef th\u00ec s\u1ebd th\u01b0\u1edfng.&#8217; Nghe n\u00f3i s\u00e1ch c\u1ee7a H\u1ed3 \u0110\u00e1n so\u1ea1n ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u00e1ch trong nh\u00e0, khen ch\u00ea \u0111\u1ec1u do \u00fd ri\u00eang, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng l\u01b0u truy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c? \u0110\u1ee3i khi ho\u00e0n th\u00e0nh, s\u1ebd l\u1ec7nh cho S\u1eed qu\u00e1n tham kh\u1ea3o v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> H\u1ed3 \u0110\u00e1n s\u1ee3 h\u00e3i, b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, H\u1ed3 \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, s\u00e1ch ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 100 quy\u1ec3n. Tri ch\u00e2u T\u1ea1 B\u00ed l\u1ea1i t\u00e2u xin, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho quan c\u1ea5p b\u00fat m\u1ef1c, ch\u00e9p b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2 m\u1edbi d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Tr\u01b0\u1edfng ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c trong ho\u00e0ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[115] Vua cho r\u1eb1ng l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m s\u1eafp \u0111\u1ebfn, ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i quan d\u00e2ng th\u1ee9c \u0103n chay. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 b\u00e1 quan ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua d\u00f9ng b\u1eefa nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng m\u1ed7i khi t\u1ebf giao \u0111\u1ec1u ki\u00eang th\u1ecbt. Tr\u1eabm ba l\u1ea7n t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo, ch\u1ec9 l\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i. Khi \u0111i \u0111\u00f4ng phong c\u0169ng t\u1ef1 ki\u00eang \u0103n chay, kh\u00f4ng c\u1ea7n kh\u0103ng kh\u0103ng th\u1ec9nh c\u1ea7u.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, so\u1ea1n s\u00e1ch <i>&#8220;Ph\u1ee5ng Thi\u00ean T\u00ed D\u00e2n Thu\u1eadt&#8221;<\/i> \u0111\u1ec3 khuy\u00ean d\u1ee5 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n th\u1ea5y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tha thi\u1ebft xin, b\u00e8n th\u1ec9nh c\u1ea7u Vua \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng l\u1ea1i \u0111\u1ed3 m\u1eb7n. Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[116] C\u1ea5m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y t\u00f9ng \u0111\u1ed1t c\u1ecf c\u00e2y ven \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[117] Chi\u1ebfu cho Thi\u00ean th\u01b0 nghi v\u1ec7 ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Ph\u00f9 th\u1ecb s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c ph\u1ee5ng s\u1ef1 Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n th\u00e0nh n\u0103m quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 B\u1ea3o An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ee9c Th\u1ecd, Ph\u00f3 s\u1ee9 S\u00f9ng L\u1ed9c thi\u1ebfu khanh L\u1eef \u0110\u1ee9c M\u1eadu \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban cho L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u1edf Giao Ch\u00e2u m\u1ed9t tr\u0103m cu\u1ed1n s\u00e1ch ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, c\u1eed H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Quy\u1ec1n tu Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9.<\/p>\n<p>[121] H\u00e0 \u0110\u00f4ng duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 ty<a class=\"footnote\" title=\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 ty, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0 Nam', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi ng\u0169 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-252-14\" href=\"#footnote-252-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf ph\u00eda nam S\u00f3c Ch\u00e2u, chi\u1ebfu theo \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc c\u0169 \u0111\u1ec3 d\u1ee5 b\u1ea3o.<\/p>\n<p>[122] Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng xin theo \u300aChu l\u1ec5\u300b \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u1ed5 hu\u1ea5n, T\u1ee5ng hu\u1ea5n, bi\u00ean so\u1ea1n ghi ch\u00e9p v\u1ec1 n\u00fai s\u00f4ng, di t\u00edch c\u1ed5, phong t\u1ee5c n\u01a1i \u0111\u00e3 \u0111i qua, \u0111\u1ec3 Vua xem. Chi\u1ebfu cho Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Ti\u1ec1n D\u1ecbch, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd L\u01b0u Qu\u00e2n, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd T\u1ed1ng Th\u1ee5 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u1ed7i l\u1ea7n d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[123] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n Th\u00edch, nh\u1edd kinh thu\u1eadt m\u00e0 ti\u1ebfn th\u00e2n, gi\u1eef \u0111\u1ea1o t\u1ef1 x\u1eed, d\u00f9 c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng a dua \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng. Vua t\u1eebng h\u1ecfi v\u1ec1 thi\u00ean th\u01b0, Th\u00edch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n ngu nghe r\u1eb1ng, &#8216;Tr\u1eddi c\u00f3 n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00e2u&#8217;, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 s\u00e1ch sao!&#8221;<\/i> Vua bi\u1ebft Th\u00edch ch\u1ea5t ph\u00e1c trung th\u00e0nh, n\u00ean th\u01b0\u1eddng khoan dung.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ednh truy\u1ec7n ch\u00e9p: Th\u00edch nh\u1edd kinh thu\u1eadt ti\u1ebfn th\u00e2n, gi\u1eef \u0111\u1ea1o t\u1ef1 x\u1eed, d\u00f9 c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng a dua \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng. N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u00e1ch l\u1ee5a b\u00ed ng\u1eef \u1edf c\u1eeda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 thi\u00ean th\u01b0. Vua \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi m\u00e1i t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eddi ban ph\u00f9 m\u1ec7nh, th\u1ef1c l\u00e0 \u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c l\u1edbn.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u l\u1ea1y hai l\u1ea1y, x\u01b0ng v\u1ea1n tu\u1ebf. L\u1ea1i tri\u1ec7u h\u1ecfi Th\u00edch, Th\u00edch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n ngu nghe r\u1eb1ng, &#8216;Tr\u1eddi c\u00f3 n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00e2u&#8217;, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 s\u00e1ch sao!&#8221;<\/i> Vua \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n thi\u00ean th\u01b0, \u0111\u1ea1i x\u00e1 c\u1ea3i nguy\u00ean, b\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m \u0111\u00f3, thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1n, Vua v\u00ec th\u00e2n nh\u1eadn ph\u00f9 m\u1ec7nh, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, so\u1ea1n l\u1ec5 nh\u1ea1c, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, \u0110inh V\u1ecb, \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111\u1ec1u d\u00f9ng kinh ngh\u0129a \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 h\u1ecda. T\u1eeb \u0111\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1 tranh nhau n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 ch\u00e9p vi\u1ec7c x\u00e2y cung Chi\u00eau \u1ee8ng, l\u1ea1i ch\u00e9p n\u0103m \u0111\u00f3 thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1n, Vua v\u00ec th\u00e2n nh\u1eadn ph\u00f9 m\u1ec7nh, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n. X\u00e9t l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ph\u00e1t hi\u1ec7n thi\u00ean th\u01b0 \u1edf c\u1eeda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean, \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Th\u00e1i S\u01a1n m\u1edbi b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, ch\u00ednh truy\u1ec7n sai v\u1eady. Ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 chu\u1ed9ng v\u0103n, v\u0103n qu\u00e1 th\u00ec s\u1ef1 t\u1ea5t sai th\u1ef1c, nay ch\u1ec9 l\u1ea5y c\u00e2u <i>&#8220;Tr\u1eddi c\u00f3 n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00e2u&#8221;<\/i>, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 s\u00e1ch sao, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>N\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung d\u1ee5 Th\u00edch, b\u1ea3o tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u00edch d\u00e2ng b\u1ed1n vi\u1ec7c: n\u1ea1p gi\u00e1n, th\u1ee9 tr\u1ef1c, khinh dao, b\u1ea1c li\u1ec5m, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>Khi s\u1eafp c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111i Ph\u1ea7n \u00c2m, g\u1eb7p n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, gi\u00e1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n kinh s\u01b0 t\u0103ng cao, Th\u00edch b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u1ee7a Th\u00edch ch\u00e9p: N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 ba, sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung d\u1ee5 Th\u00edch. X\u00e9t M\u1eabn Trung l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o l\u1ea1i Trung th\u01b0, nay b\u1ecf ch\u1eef T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.)<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;C\u00e1c Vua x\u01b0a b\u00f3i vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t n\u0103m n\u0103m, m\u1ed7i n\u0103m xem \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1ee7 th\u00ec h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec tu s\u1eeda \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh v\u00e0 b\u00f3i l\u1ea1i. B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eeba xong vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i ph\u00eda t\u00e2y, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ea9n tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c Vua x\u01b0a b\u00f3i vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t n\u0103m n\u0103m, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 nh\u1ea5t. Vi\u1ec7c t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf s\u1eafp l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, mu\u1ed1n thong th\u1ea3 vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc phong Trung Nh\u1ea1c, t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m, r\u1ed3i m\u1edbi tu\u1ea7n th\u00fa c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i S\u01a1n. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00ean phong thi\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Nay B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00ean phong thi\u1ec1n '\u0110\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u01b0\u1edbc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-252-15\" href=\"#footnote-252-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 hai. Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, Vi\u00ean Kh\u00e2u v\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch l\u00e0 n\u01a1i t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u1ee9c l\u00e0 Nam Giao v\u00e0 B\u1eafc Giao ng\u00e0y nay. \u0110\u1ea7u th\u1eddi H\u00e1n k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 T\u1ea7n, ch\u1ec9 l\u1eadp Ng\u0169 Ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u1ebf tr\u1eddi, c\u00f2n H\u1eadu Th\u1ed5 kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i t\u1ebf, n\u00ean V\u0169 \u0110\u1ebf l\u1eadp \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb th\u1eddi Nguy\u00ean, Th\u00e0nh v\u1ec1 sau, theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng khanh, d\u1eddi H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m v\u1ec1 B\u1eafc Giao, c\u00e1c Vua sau ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i mu\u1ed1n b\u1ecf B\u1eafc Giao m\u00e0 t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ba. Nh\u00e0 T\u00e2y H\u00e1n \u0111\u00f4 \u1edf Ung, c\u00e1ch Ph\u1ea7n \u00c2m r\u1ea5t g\u1ea7n. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i qua nhi\u1ec1u c\u1eeda \u1ea3i, v\u01b0\u1ee3t ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i hi\u1ec3m tr\u1edf, kinh s\u01b0 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5, kh\u00f4ng d\u1ec5 xa r\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 t\u01b0. H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 n\u01a1i kh\u1edfi nghi\u1ec7p c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u1ea1i \u0111\u00f4 \u1edf Ung, n\u00ean Minh Ho\u00e0ng th\u1ec9nh tho\u1ea3ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi tri\u1ec1u ta. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed9t nhi\u00ean mu\u1ed1n t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 n\u0103m. G\u1eb7p tai h\u1ecda m\u00e0 bi\u1ebft s\u1ee3, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do Chu Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng trung h\u01b0ng. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u1ea1n h\u00e1n li\u00ean ti\u1ebfp, B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean s\u1eeda m\u00ecnh tu \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ef1 tr\u00e1ch ph\u1ea1t c\u1ee7a tr\u1eddi, h\u00e1 n\u00ean theo k\u1ebb gian t\u00e0, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n ch\u00fang, qu\u00ean \u0111\u1ea1i k\u1ebf x\u00e3 t\u1eafc, ham m\u00ea du ngo\u1ea1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 s\u00e1u.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ea5m xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng hai, bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u1ea1n v\u1eadt, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Vua, m\u1ea5t th\u1eddi th\u00ec th\u00e0nh d\u1ecb, nay s\u1ea5m n\u1ed5 v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ecb th\u01b0\u1eddng r\u1ea5t l\u1edbn. Tr\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y r\u00f5 r\u00e0ng, B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a t\u1ec9nh ng\u1ed9, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 b\u1ea3y. D\u00e2n l\u00e0 ch\u1ee7 c\u1ee7a th\u1ea7n. V\u00ec v\u1eady c\u00e1c Vua x\u01b0a tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0m cho d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n r\u1ed3i m\u1edbi ch\u0103m lo vi\u1ec7c th\u1ea7n, d\u00e2ng sinh t\u1ebf m\u00e0 c\u00e1o r\u1eb1ng &#8216;b\u00e9o t\u1ed1t \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7&#8217;, \u00fd n\u00f3i s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7; d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt m\u00e0 c\u00e1o r\u1eb1ng &#8216;g\u1ea1o tr\u1eafng th\u01a1m ngon&#8217;, \u00fd n\u00f3i ba m\u00f9a kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i m\u00e0 d\u00e2n y\u00ean n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia nhi\u1ec1u n\u0103m ch\u01b0a d\u1eebng, h\u1ea1n h\u00e1n li\u00ean ti\u1ebfp, \u0111\u00f3i k\u00e9m nhi\u1ec1u, l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n \u0111\u1ec3 th\u1edd th\u1ea7n, th\u1ea7n c\u00f3 h\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng? \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 t\u00e1m. B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0m l\u1ec5 n\u00e0y, c\u0169ng ch\u1ec9 nh\u01b0 H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf, \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, kh\u1eafc \u0111\u00e1 khen c\u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u01b0 danh. B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1eddi ban th\u00f4ng minh, th\u1ea7n ph\u00fa s\u00e1ng su\u1ed1t, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i noi theo vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c Vua Nghi\u00eau Thu\u1ea5n, Tam V\u01b0\u01a1ng, h\u00e1 ch\u1ec9 h\u1ecdc theo h\u01b0 danh n\u00e0y? \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ch\u00edn. \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng s\u1ee7ng \u00e1i h\u1ea1i ch\u00ednh, gian th\u1ea7n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u00e2n b\u1ea1i n\u01b0\u1edbc nguy, binh \u0111ao v\u00e2y cung. Nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn chuy\u1ec7n Khai Nguy\u00ean cho l\u00e0 th\u1ecbnh s\u1ef1, mu\u1ed1n khuy\u00ean B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m theo, th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng n\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n c\u00f2n s\u1ee3 l\u1eddi n\u00f3i ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u00fd, mong \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi th\u00eam<a class=\"footnote\" title=\"Mong \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi th\u00eam 'H\u1ecfi' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u00e0n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-252-16\" href=\"#footnote-252-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 n\u00f3i h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh \u0111\u1ebfn d\u1ee5 r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y, h\u00e3y vi\u1ebft th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean. Do \u0111\u00f3, Th\u00edch l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eafp \u0111i \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u00e2n kinh s\u01b0 ch\u01b0a y\u00ean, d\u00e2n ch\u00fang Giang, Ho\u00e0i kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t, l\u1ebd ra ph\u1ea3i tr\u1ea5n an v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t h\u1ecd. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u01b0a d\u1eebng m\u00e0 b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1eaft s\u1ebd n\u1ed5i l\u00ean, qu\u00e2n B\u1eafc L\u1ed7 \u0111ang luy\u1ec7n binh, kh\u00f4ng xa bi\u00ean c\u1ea3nh, d\u00f9 c\u00f3 ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i, l\u00e0m sao \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ch\u00fang!<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a Ho\u00e0ng S\u00e0o n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb n\u1ea1n \u0111\u00f3i, Tr\u1ea7n Th\u1eafng kh\u1edfi ngh\u0129a v\u00ec lao d\u1ecbch. T\u00f9y D\u1ea1ng \u0110\u1ebf v\u00ec ch\u0103m lo vi\u1ec5n chinh, \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u1ed5 nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 d\u1ef1ng nghi\u1ec7p; Thi\u1ebfu ch\u1ee7 nh\u00e0 T\u1ea5n m\u1edd m\u1ecbt v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng, Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ee9c Quang nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u01b0u t\u00ednh H\u1ea1. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 nghe theo l\u1eddi gian n\u1ecbnh, b\u1ecf xa kinh s\u01b0, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, kh\u00f4ng lo l\u1eafng v\u1ec1 bi\u00ean ho\u1ea1n, \u0111i qua v\u00f9ng \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u00e3 l\u00e2u b\u1ecf hoang, l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c trong \u0111\u00e1m d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb gian \u00e1c nh\u01b0 Ho\u00e0ng S\u00e0o? Trong \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi lao d\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb c\u00f3 ch\u00ed nh\u01b0 Tr\u1ea7n Th\u1eafng? D\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng c\u00f3 anh h\u00f9ng \u0111ang r\u00ecnh r\u1eadp? N\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o \u0111ang ch\u1edd th\u1eddi?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf H\u00e0 Trung, n\u1ebfu qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ngang ng\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean k\u00e9o \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Uy\u00ean, B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 bi\u1ebft Ng\u1ee5y H\u00e0m T\u00edn c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eefng v\u00e0ng gi\u1eef c\u1ea7u s\u00f4ng kh\u00f4ng? Chu O\u00e1nh \u1edf Trung S\u01a1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh lui qu\u00e2n \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng? L\u1ea1i n\u1ebfu c\u00f3 t\u01b0\u1edbng c\u01b0\u1edbp t\u1ee5 t\u1eadp ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ch\u00e2u huy\u1ec7n, x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, tin t\u1ee9c truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn xa, h\u00e1 ch\u1eb3ng kinh h\u00e3i! B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 c\u00f3 ng\u1ed3i g\u1ea7n h\u1ecfi k\u1ebf, qu\u1ea7n th\u1ea7n mu\u1ed1n m\u01b0\u1ee3n m\u01b0u k\u1ef3 l\u1ea1, theo th\u1ea7n \u0111o\u00e1n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng k\u1ecbp.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i th\u1ea5y b\u1ecdn gian th\u1ea7n ng\u00e0y nay, v\u00ec Ti\u00ean \u0111\u1ebf k\u00ednh s\u1ee3 thi\u00ean tai, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1eebng phong thi\u1ec1n, n\u00ean khuy\u00ean B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1eafng s\u1ee9c l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, cho l\u00e0 ti\u1ebfp n\u1ed1i ch\u00ed Ti\u00ean \u0111\u1ebf. Ti\u00ean \u0111\u1ebf mu\u1ed1n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u1ea5t T\u00e2y H\u1ea1, \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p ch\u01b0a th\u00e0nh, giao ph\u00f3 cho B\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ebf m\u00e0 ch\u00fang ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e2ng m\u1ed9t k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u00fap B\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfp n\u1ed1i ch\u00ed Ti\u00ean \u0111\u1ebf, l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng, ti\u1ec1n c\u1ee7a h\u1eadu h\u0129 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u h\u00f2a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, thu h\u1eb9p \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ban t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c \u0111\u1ec3 dung t\u00fang B\u1ea3o C\u00e1t, coi vi\u1ec7c ch\u00faa nh\u1ee5c t\u00f4i ch\u1ebft l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, l\u1ea5y vi\u1ec7c l\u1eeba d\u1ed1i c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, b\u1ecbp b\u1ee3m c\u1ea5p tr\u00ean l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u1ecba \u0111\u1eb7t \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, gi\u1ea3 m\u1ea1o qu\u1ef7 th\u1ea7n, v\u1eeba xong l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, li\u1ec1n b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, l\u00e0m kh\u1ed5 th\u00e1nh gi\u00e1, h\u1ea1i d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5, mong r\u1eb1ng \u0111i v\u1ec1 v\u00f4 s\u1ef1, cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1edbn. \u0110\u00f3 l\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y nghi\u1ec7p kh\u00f3 nh\u1ecdc c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng l\u00e0m v\u1ed1n li\u1ebfng may m\u1eafn cho b\u1ecdn gian t\u00e0, th\u1ea7n v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 than th\u1edf \u0111au l\u00f2ng!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n minh tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, th\u00f4ng minh ch\u00ednh tr\u1ef1c, l\u00e0m thi\u1ec7n th\u00ec gi\u00e1ng tr\u0103m \u0111i\u1ec1u l\u00e0nh, l\u00e0m \u00e1c th\u00ec gi\u00e1ng tr\u0103m \u0111i\u1ec1u d\u1eef, h\u00e1 \u1edf n\u01a1i l\u1ec5 v\u1eadt m\u00e0 th\u00f4i sao? \u300aXu\u00e2n Thu truy\u1ec7n\u300b n\u00f3i: &#8216;N\u01b0\u1edbc s\u1eafp h\u01b0ng th\u1ecbnh, nghe theo d\u00e2n; s\u1eafp di\u1ec7t vong, nghe theo th\u1ea7n.&#8217; \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi b\u00e0n b\u1eady c\u1ee7a k\u1ebb ngu th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, Th\u00edch l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m n\u0103m tu\u1ea7n th\u00fa, l\u00e0 \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y trong \u300aNgu th\u01b0\u300b<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u1ebf', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-252-17\" href=\"#footnote-252-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, xem x\u00e9t d\u00e2n t\u00ecnh \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp gi\u00e1o h\u00f3a, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng trong \u300aHi D\u1ecbch\u300b; c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i c\u00f3 kh\u00ed t\u00edm m\u00e2y v\u00e0ng m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 phong nh\u1ea1c, c\u00f3 l\u00faa t\u1ed1t c\u1ecf l\u1ea1 m\u1edbi xem x\u00e9t ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng! Nay l\u1ea1i c\u00f3 chim \u01b0ng n\u00fai v\u00e0 h\u01b0\u01a1u r\u1eebng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p t\u1ea5u l\u00ean, h\u1ea1n h\u00e1n m\u00f9a thu v\u00e0 s\u1ea5m m\u00f9a \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng t\u1ee5ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh. N\u1ebfu mu\u1ed1n l\u1eeba d\u1ed1i tr\u1eddi cao, th\u00ec tr\u1eddi cao kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i; mu\u1ed1n l\u00e0m m\u00ea mu\u1ed9i d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00ea mu\u1ed9i; mu\u1ed1n m\u00ea ho\u1eb7c h\u1eadu th\u1ebf, th\u00ec h\u1eadu th\u1ebf \u1eaft kh\u00f4ng tin. Trong b\u1ee5ng o\u00e1n tr\u00e1ch, trong l\u00f2ng c\u01b0\u1eddi th\u1ea7m, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh minh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf.&#8221;<\/i> S\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(S\u1edb sau ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 l\u00e0 n\u0103m nay. X\u00e9t th\u00e1ng 9 n\u0103m nay, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, n\u1ed9i th\u1ecb S\u1eed S\u00f9ng Qu\u00fd n\u00f3i r\u1eb1ng khi Kinh \u0111\u1ed9 ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 m\u1edbi \u0111\u1ebfn Th\u00f9y Th\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 m\u1ed9t con h\u01b0\u01a1u t\u1eeb trong mi\u1ebfu \u0111i ra, nh\u01b0 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u00ednh l\u00e0 con h\u01b0\u01a1u n\u00fai m\u00e0 Th\u00edch \u0111\u00e3 n\u00f3i trong s\u1edb. S\u1edb c\u00f2n n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ea1n h\u00e1n m\u00f9a thu v\u00e0 s\u1ea5m m\u00f9a \u0111\u00f4ng, x\u00e9t m\u00f9a thu n\u0103m \u0111\u00f3, Giang, Ho\u00e0i m\u1ea5t m\u00f9a, ch\u1eafc l\u00e0 do h\u1ea1n h\u00e1n. S\u1edb tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u00fac \u0111\u00f3 Vua ch\u01b0a \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m, n\u00ean s\u1ea5m m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1eaft l\u00e0 ch\u1ec9 n\u0103m nay, v\u00ec th\u1ebf g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u01a1', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-252-18\" href=\"#footnote-252-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-252-1\">\u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Th\u00edch Lu\u00e2n l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129' t\u00e1m ch\u1eef. X\u00e9t truy\u1ec7n Th\u00edch Lu\u00e2n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 306, Lu\u00e2n l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0o n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 ba, l\u1ea1i x\u00e9t c\u00e2u d\u01b0\u1edbi c\u00f3 v\u0103n 'L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf tr\u00ean Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, c\u1ea5p b\u1ed5ng nh\u01b0 v\u1eady', nghi ng\u1edd s\u00e1ch n\u00e0y thi\u1ebfu t\u00e1m ch\u1eef \u0111\u00f3. <a href=\"#return-footnote-252-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-2\">C\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 x\u1eed l\u00fd, ch\u1eef 'khu' nguy\u00ean l\u00e0 'khu', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-3\"> '\u0110\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-4\">Ch\u1eef 'L\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-5\">Ch\u1eef 'Bi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u1ebf', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aT\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-6\">T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi n\u00e2ng n\u1eafp \u0111\u00e1: ch\u1eef '\u0111\u1ed3' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ec9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-7\">L\u1ec7nh sai d\u00e2n phu Th\u00e1i V\u0103n Ngh\u0129a \u0111i mua l\u1eeba kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eef 'Ngh\u0129a' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ngh\u1ec7', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-8\">\u0110\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e2n v\u00e0ng v\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9n l\u1ee5a c\u00f3 ch\u1eef 'cu\u1ed9n l\u1ee5a c\u00f3 ch\u1eef', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4, ph\u1ea7n Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'cu\u1ed9n s\u00e1ch l\u1ee5a'. <a href=\"#return-footnote-252-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-9\">T\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u00f3 d\u00e0i hai tr\u01b0\u1ee3ng 'hai' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-10\"> 'Bi\u1ebfn l\u1ecbch lang vu' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Bi\u1ebfn' vi\u1ebft l\u00e0 'Bi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-11\">C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 325 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a <a href=\"#return-footnote-252-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-12\">Ch\u1eef 'Tam ty' d\u01b0\u1edbi c\u00e2u 'Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i Tam ty s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 ph\u1ea7n \u00c2m b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-252-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-13\">L\u1ec7nh B\u1ed9 th\u1ef1 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn qu\u1ea3n l\u00fd, ch\u1eef 'B\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00f4', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-252-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-14\">H\u00e0 \u0110\u00f4ng duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 ty, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0 Nam', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi ng\u0169 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-252-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-15\"> Nay B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00ean phong thi\u1ec1n '\u0110\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u01b0\u1edbc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-252-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-16\"> Mong \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi th\u00eam 'H\u1ecfi' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u00e0n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-252-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-17\">'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u1ebf', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-252-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-252-18\">'Ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u01a1', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-252-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":32,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-252","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":253,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/252\/revisions\/253"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/252\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=252"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=252"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}