{"id":254,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=254"},"modified":"2025-08-20T09:53:12","modified_gmt":"2025-08-20T02:53:12","slug":"quyen-75-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-4-canh-tuat-1011","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-75-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-4-canh-tuat-1011\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 75: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1011)","rendered":"QUY\u1ec2N 75: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1011)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Qu\u00e1ch D\u1ee5ng Chi, Tri ch\u00e2u M\u1eadu, t\u00e2u r\u1eb1ng: Th\u1ee7 l\u0129nh v\u00e0 k\u1ef3 l\u00e3o c\u1ee7a t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Di l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Bi\u1ec1u v.v. tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng x\u00e2m nhi\u1ec5u, nay \u0111\u00e3 c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u, t\u1ea1i Tam Kh\u00ea, gi\u1ebft tr\u00e2u ch\u00f3 \u0111\u1ec3 th\u1ec1 s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u1eb7c n\u1eefa.\r\n\r\n[2] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u1ebfu quan l\u1ea1i huy\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed9 kh\u1ea9u, huy\u1ec7n \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng h\u1ea1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c. \u0110\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u00e1ch th\u00e0nh h\u1ed9 ch\u00ednh, tuy \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng k\u00fd v\u00e0o s\u1ed5 s\u00e1ch nh\u01b0ng thu\u1ebf m\u00e1 kh\u00f4ng t\u0103ng th\u00eam. Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, sai Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan, Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Th\u1eeba L\u00fd Giai mang th\u01b0 sang d\u1ee5 Khi\u1ebft \u0110an, v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi giao cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n<i>(L\u00fd Giai, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u1edb \u0111\u00f3n ti\u1ebfp m\u00e0 ra kh\u1ecfi th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 s\u0103n b\u1eafn, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9.\r\n\r\n[5] Ban t\u1eb7ng kh\u00ed t\u1ec7 cho Tr\u01b0\u01a1ng D\u0129nh, Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129, v\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng xong s\u00e1ch \u300aTh\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0\u300b.\r\n\r\n[6] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng: Ph\u00f3 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u01b0ng, bu\u00f4ng l\u1ecfng qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ec3 binh l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, \u0111i\u1ec1u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7, thay th\u1ebf \u00f4ng ta.[footnote]Ch\u1eef 'ph\u1ee7' trong 'Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote]\r\n\r\n[7] \u1ede ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh B\u00e2n Ch\u00e2u c\u00f3 mi\u1ebfu Linh \u1ee8ng C\u00f4ng, b\u00ean c\u1ea1nh c\u00f3 hang n\u00fai, l\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a nhi\u1ec1u con c\u00e1o. C\u00e1c ph\u00f9 th\u1ee7y l\u1ee3i d\u1ee5ng ch\u00fang \u0111\u1ec3 \u0111o\u00e1n h\u1ecda ph\u00fac, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t tin t\u01b0\u1edfng, m\u1ed7i khi g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, d\u1ecbch b\u1ec7nh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn c\u1ea7u kh\u1ea5n, d\u00e2n gian ki\u00eang k\u1ef5 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u1eeb <i>\"h\u1ed3\"<\/i>. Khi V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u1ebfn, \u00f4ng cho hun kh\u00f3i \u0111u\u1ed5i ch\u00fang \u0111i, l\u1ea5p k\u00edn c\u00e1c hang, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u1ee5c th\u1edd c\u00fang m\u00ea t\u00edn ch\u1ea5m d\u1ee9t.\r\n\r\n[8] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1ea5t c\u1ea3 quan l\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, n\u1ebfu ai d\u00e1m l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n x\u00e1.\r\n\r\n[9] Th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c T\u00e0ng T\u00e0i T\u00e2y v\u00e0 Trung t\u1ed9c \u1edf ph\u00eda b\u1eafc Phong Ch\u00e2u l\u00e0 N\u00f4 Di, Ho\u00e0nh To\u00e0n v.v. \u0111\u1ec1u c\u1eed con trai \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u00e1 m\u1ed9t \u0111\u1ea5u th\u00f3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ed1 c\u00e1o Minh \u00c1i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u00e2m ph\u1ea1m c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e2u Tuy c\u1ee7a h\u1ecd, xin c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, l\u1ec7nh cho Minh \u00c1i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1 n\u1ed9i \u0111\u1ecba.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1eadp l\u1ec5 t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan \u0111\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 t\u1eadp nghi th\u1ee9c tr\u00ean \u0111\u00e0n. Vua coi tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i l\u1ec5, n\u00ean t\u1eadp c\u1ea3 nghi th\u1ee9c \u1edf s\u00e2n mi\u1ebfu v\u00e0 nghi th\u1ee9c phong \u1ea5n h\u00f2m \u0111\u00e1.\r\n\r\n[13] Vua sai Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Chu Kh\u1edfi, C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u Di\u00eam V\u0103n Kh\u00e1nh bi\u00ean so\u1ea1n th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ed1ng ph\u1ea9m.\r\n\r\n[14] C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng t\u1eeb n\u00fai Chung Nam \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh b\u00e1i y\u1ebft \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, vi\u1ec7n Ph\u1ed5 An b\u00e1i y\u1ebft Th\u00e1nh dung c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c th\u00e1i h\u1eadu, c\u00e1o b\u00e1o s\u1eafp \u0111i.\r\n\r\n[16] Ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh thu thu\u1ebf s\u1eebng h\u01b0\u01a1u qu\u00e1 nhi\u1ec1u, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc gi\u1ea3m b\u1edbt.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"B\u1ea1c r\u01b0\u1ee3u d\u00f9ng trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ed3 b\u1ea1c th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd cung k\u00ednh thanh khi\u1ebft c\u1ee7a Tr\u1eabm. H\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u00fac 15 chi\u1ebfc, giao cho quang l\u1ed9c t\u1ef1 c\u1ea5t ri\u00eang, kh\u1eafc ch\u1eef l\u00e0m d\u1ea5u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c kh\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n ngh\u00e8o \u1edf v\u00f9ng s\u00f4ng h\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh c\u00e1, h\u00e0o h\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u H\u1ed3ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n phu ph\u00e1t c\u1ecf \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, ch\u00e2u M\u1ea1nh, ch\u00e2u Tr\u1ecbnh, thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m nay ch\u1ec9 n\u1ed9p t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Th\u00e0nh L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e0nh vi qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Ban \u0111\u1ea7u, Do\u00e3n Ch\u00ednh b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda th\u00e1ng l\u1ea1i v\u1ed9i \u0111i\u1ec1u \u0111i. Vua l\u1ea1i sai n\u1ed9i th\u1ecb mang chi\u1ebfu m\u1eadt \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. Do\u00e3n Ch\u00ednh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Vua \u0111\u00e3 sai t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung Ph\u1ea7n \u00c2m, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1ea1m quy\u1ec1n B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Do\u00e3n Ch\u00ednh ch\u00e9p: Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd ch\u1ebft, v\u1ed9i \u0111i\u1ec1u Do\u00e3n Ch\u00ednh. X\u00e9t S\u00f9ng Qu\u00fd ch\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m \u0111\u00f3, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a ch\u1ebft. N\u1ebfu l\u00e0 b\u1ec7nh th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5, nay t\u1ea1m b\u1ecf \u0111i, \u0111\u1ec3 sau x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[21] V\u0103n T\u01b0 s\u1ee9 C\u1eadn Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng, ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t ch\u00e2u \u00cdch. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, nh\u01b0ng hay say r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 ph\u1ea1m nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m. Tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, Vua ban chi\u1ebfu ri\u00eang \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7, l\u1ea1i c\u00f2n tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u1edf v\u00f9ng Ki\u1ebfm Ngo\u1ea1i, qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u00e0m t\u1ed1t ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n d\u00e2n k\u00ednh s\u1ee3 v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn.\r\n\r\n[22] Vua cho r\u1eb1ng linh v\u0103n nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng k\u00ednh ph\u1ee5ng. L\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi d\u1ea1y cho con ch\u00e1u, khi\u1ebfn ch\u00fang ph\u1ee5ng s\u1ef1 kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng[footnote]'S\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ecb', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u00e8n so\u1ea1n l\u1eddi th\u1ec1. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1 \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9 \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, th\u00e1ng 4 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng g\u00e1c C\u00f4ng \u0110\u1ee9c trong cung, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n k\u1ef7 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p. Th\u1ef1c l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00e9p l\u1eddi Vua r\u1eb1ng <i>\"Linh v\u0103n ba l\u1ea7n ban xu\u1ed1ng\"<\/i>, l\u00e0 bao g\u1ed3m c\u1ea3 g\u00e1c C\u00f4ng \u0110\u1ee9c. B\u1ea3n ch\u00ed l\u1ea1i \u0111\u1ed5i <i>\"ba l\u1ea7n ban xu\u1ed1ng\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng\"<\/i>, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed. Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u00e2n chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1eb7t t\u00ean ti\u1ebft, m\u1edbi ghi r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y. Kh\u00f4ng r\u00f5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00ec sao kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh s\u01b0, mang theo thi\u00ean th\u01b0. Tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 kh\u00ed v\u00e0ng nh\u01b0 d\u1ea3i l\u1ee5a, m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc nh\u01b0 c\u00e1i l\u1ecdng, kh\u00ed t\u00edm che ch\u1edf nghi tr\u01b0\u1ee3ng. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n Trung M\u00e2u.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ngh\u1ec9 t\u1ea1i Tr\u1ecbnh.\r\n\r\n[25] Sai Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u00e0 \u0111\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 c\u00f9ng x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 m\u1eddi gi\u00e1.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n Hu\u1ef3nh D\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n C\u1ee7ng. H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, ph\u00e1n H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i tr\u1ea1m D\u0129 Th\u1ee7y, h\u1ea7u Vua d\u00f9ng b\u1eefa xong, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c sai v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u0111i qua th\u00f4n T\u00ed, d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n t\u1ea1m, \u0111\u1eb7t th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a ba l\u0103ng, Vua m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, \u0111i hia, l\u1ea1y kh\u00f3c v\u00e0 d\u00e2ng l\u1ec5. H\u00f4m \u0111\u00f3, tr\u1eddi quang \u0111\u00e3ng, v\u1eeba \u0111\u1ebfn n\u01a1i ngh\u1ec9, kh\u00f3i xanh v\u00e0 s\u01b0\u01a1ng tr\u1eafng b\u1ed1c l\u00ean t\u1eeb l\u0103ng, ch\u1ed1c l\u00e1t che ph\u1ee7 \u0111i\u1ec7n th\u1ea7n, l\u1ec5 xong th\u00ec tan \u0111i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a Vua c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n Y\u1ec3n S\u01b0.\r\n\r\n[29] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o Sa Uy\u1ec3n h\u00e1i c\u1ee7i, kh\u00f4ng c\u1ea5m.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, r\u1eddi T\u00e2y Kinh, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m T\u1eeb Gi\u1ea3n, quan Th\u00e1i quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00e2ng c\u01a1m chay. C\u00f3 d\u00e2n \u0111ang c\u00e0y ru\u1ed9ng b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, Vua g\u1ecdi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m, ban cho tr\u00e0. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n T\u00e2n An.\r\n\r\n[32] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 m\u00f9ng m\u1ed9t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Mi\u1ec5n Tr\u00ec, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i ph\u1ee7 Th\u00e1i B\u1ed9c T\u1ef1 l\u00e0 Ho\u1eafc \u0110\u1ec9nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong \u0111\u1ed9i nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c d\u1ecbch, nh\u01b0ng \u0110\u1ec9nh t\u1ef1 ti\u1ec7n t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u1ec3 k\u00e9o xe. Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, sai L\u1ec5 nghi s\u1ee9 h\u1eb7c t\u1ed9i v\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t, c\u00f2n c\u00e1c quan ph\u00e1n t\u1ef1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9i nghi tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u1eb7c x\u00e1 kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i.\r\n\r\n[33] C\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00e1c \u1ea5p l\u1ea5y danh ngh\u0129a ti\u1ebfn ph\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd nhu\u1ed9m v\u1ea3i l\u1ee5a d\u00f9ng cho ho\u00e0ng gia v\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng d\u00f9ng cho xa gi\u00e1, trang tr\u00ed h\u00ecnh r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Chu Kh\u1edfi, ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean ch\u1ebf vi\u1ec7c ti\u1ebfn ph\u1ee5ng.\r\n\r\n[34] L\u1ec7nh cho Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam l\u00e0 Ti\u1ebft \u00c1nh ch\u1ebf t\u1ea1o m\u01b0\u1eddi chi\u1ebfc xe nh\u1ecf ch\u1edf n\u01b0\u1edbc, giao cho Tam ty t\u1ea1i h\u00e0nh t\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3, su\u1ed1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai s\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc v\u1ea5t v\u1ea3, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u00ean sai d\u00f9ng xe ch\u1edf n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf vi\u1ec7c g\u00e1nh v\u00e1c.\r\n\r\n[35] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho B\u1ed9 th\u1ef1 ty t\u1ea1i h\u00e0nh t\u1ea1i r\u1eb1ng, nh\u1eefng t\u00ean l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 v\u00e0 d\u00e2n ngh\u00e8o \u0103n tr\u1ed9m v\u1eb7t th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1eaft gi\u1eef, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m s\u1ebd x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Gi\u00e1p Th\u1ea1ch.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, v\u00e0o ch\u00e2u Thi\u1ec3m. H\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1eddi m\u01b0a, Vua b\u1ea3o \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ea7n \u00e1o c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n, khi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u00f9n l\u1ea7y l\u00e0m b\u1ea9n, kh\u00f4ng h\u1ec1 ti\u1ebfc r\u1ebb, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n, n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eafc nh\u1edf.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n h\u1ed9 gi\u00e1.\r\n\r\n[39] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0u th\u1ee7 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00ec nh\u00e0 ng\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Linh B\u1ea3o.\r\n\r\n[41] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng con ng\u1ef1a b\u1ec7nh d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a v\u1ec1 gi\u00e1m Sa Uy\u1ec3n \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb, l\u1ec7nh cho Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty l\u1eadp ra ph\u00e9p \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n H\u1ed3 Th\u00e0nh.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ra kh\u1ecfi c\u1eeda \u0110\u1ed3ng Quan, qua s\u00f4ng V\u1ecb, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf kho Nghi\u00eam T\u00edn. Sai c\u1eadn th\u1ea7n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf n\u00fai T\u00e2y Nh\u1ea1c.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang Ph\u00f9ng Kh\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf tr\u1ea5n V\u0129nh An, sai c\u1eadn th\u1ea7n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf s\u00f4ng H\u00e0 \u0110\u1ed9c.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb tr\u1ea5n V\u0129nh An, c\u00f3 \u0111\u00e1m m\u00e2y v\u00e0ng bay theo xe Thi\u00ean th\u01b0, ph\u00e1p gi\u00e1 v\u00e0o cung Ph\u1ee5ng Chi \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh.\r\n\r\n[49] Sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c \u0111\u00e0o c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, l\u1ea1i ban y\u1ebfn th\u1ebft cho c\u00e1c quan thu\u1ed9c.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, l\u00e0m l\u1ec5 trai gi\u1edbi. Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n l\u00ean \u0111\u00ecnh Di\u00ean Kh\u00e1nh, nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda nam th\u1ea5y n\u00fai Ti\u00ean Ch\u01b0\u1edfng[footnote]'Nam v\u1ecdng' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m \u1ea5t ch\u00ednh.[\/footnote], ph\u00eda b\u1eafc nh\u00ecn xu\u1ed1ng Long M\u00f4n, t\u1eeb cung \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ebfn b\u1edd s\u00f4ng, tr\u1ed3ng nhi\u1ec1u c\u00e2y qu\u00fd, s\u00e1u \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i xung quanh, c\u1edd x\u00ed v\u00e0 m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u00e0nh cung r\u1ef1c r\u1ee1 chi\u1ebfu s\u00e1ng n\u01a1i giao th\u1ee9, ng\u1eafm nh\u00ecn r\u1ea5t l\u00e2u.\r\n\r\n[51] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh, su\u1ed1i Ph\u00fan Tuy\u1ec1n phun l\u00ean, c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng nh\u01b0 ng\u1ecdn \u0111\u00e8n.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00e1c quan \u1edf l\u1ea1i n\u01a1i t\u1ebf l\u1ec5.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, s\u1eafp \u0111\u1eb7t ph\u00e1p gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0n Th\u00f9y, hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1t l\u1eeda, \u00e1nh s\u00e1ng nh\u01b0 ban ng\u00e0y, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i quanh co, xung quanh c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh c\u1ea7m c\u1edd v\u00e0ng h\u1ed9 v\u1ec7. Ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua ph\u00eda nam mi\u1ebfu, Vua ch\u01b0a \u0111\u1ebfn l\u1ec5 b\u00e1i, kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u1ed3i xe \u0111i qua tr\u01b0\u1edbc mi\u1ebfu, n\u00ean sai \u0111\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ph\u00eda sau mi\u1ebfu. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0n, m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n l\u00ean \u0111\u00e0n, t\u1ebf th\u1ea7n H\u1eadu Th\u1ed5, l\u00e0m \u0111\u1ee7 ba l\u1ea7n d\u00e2ng l\u1ec5, \u0111\u1eb7t thi\u00ean th\u01b0 b\u00ean tr\u00e1i ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a th\u1ea7n, d\u00f9ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u01b0 l\u1ec5 phong thi\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tr\u00ean \u0111\u00e0n Th\u00f9y th\u01b0\u1eddng c\u00f3 gi\u00f3, \u0111\u1ebfn khi h\u00e0nh l\u1ec5 th\u00ec gi\u00f3 l\u1eb7ng h\u1eb3n. Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00ed v\u00e0ng bao quanh \u0111\u00e0n, m\u1eb7t tr\u0103ng c\u00f3 qu\u1ea7ng s\u00e1ng, c\u00e1c ng\u00f4i sao kh\u00f4ng th\u1ea5y, ch\u1ec9 c\u00f3 sao \u0110\u1ea1i Gi\u00e1c s\u00e1ng r\u00f5. M\u1ed9t l\u00e1t sau, \u0111\u1ed5i m\u1eb7c \u00e1o th\u00f4ng thi\u00ean quan, \u00e1o t\u00eda sa, ng\u1ed3i xe \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu, h\u00e1t ca d\u00e2ng l\u1ec5, xem x\u00e9t h\u00f2m \u0111\u00e1 phong \u1ea5n, sai quan chia nhau t\u1ebf c\u00e1c th\u1ea7n. L\u00ean \u0111\u00ecnh Qu\u1ef3 Kh\u00e2u, nh\u00ecn s\u00f4ng Ph\u1ea7n, ng\u1eafm n\u00fai L\u01b0\u01a1ng, quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf \u0111i thuy\u1ec1n l\u1ea7u. Ni\u1ec1m vui m\u1ed9t th\u1eddi, l\u01b0u danh thi\u00ean c\u1ed5.\"<\/i> Ngay h\u00f4m \u0111\u00f3, tr\u1edf v\u1ec1 cung Ph\u1ee5ng Chi, ti\u1ebfng tr\u1ed1ng k\u00e8n vang d\u1eady, kh\u00ed t\u00edm b\u1ed1n b\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi xem \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1eddng. D\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1eaft gi\u00e0 b\u1ed3ng tr\u1ebb t\u1eeb xa ng\u00e0n d\u1eb7m \u0111\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, n\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng[footnote]N\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'n\u01a1i n\u00e0y' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef '\u0111\u1ec1u l\u00e0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 b\u1ecf.[\/footnote], nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y thi\u00ean t\u1eed tu\u1ea7n t\u1ebf, th\u1ef1c l\u00e0 may m\u1eafn ng\u00e0n n\u0103m m\u1ed9t thu\u1edf.\"<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i cung Ph\u1ee5ng Chi th\u00e0nh cung \u0110\u1ea1i Ninh, tu s\u1eeda th\u00eam \u0111i\u1ec7n c\u00e1c, \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh m\u1eabu H\u1eadu Th\u1ed5, l\u1ea1i sai quan t\u1ebf c\u00e1o th\u1ea7n s\u00f4ng.\r\n\r\n[55] C\u00e1c n\u01b0\u1edbc Cam Ch\u00e2u H\u1ed3i C\u1ed1t, B\u1ed3 \u0110oan, Tam Ma Lan, V\u1eadt Tu\u1ea7n, B\u1ed3 B\u00e0 La[footnote]B\u1ed3 B\u00e0 La, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 ch\u00e9p l\u00e0 'B\u1ed3 B\u00e0', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 7 ch\u00e9p l\u00e0 'B\u1ed3 B\u00e0 ch\u00fang'.[\/footnote], \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c, Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. B\u1ed3 \u0110oan l\u1ea1i d\u00e2ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 l\u1ec7 C\u00f4n L\u00f4n, Vua th\u01b0\u01a1ng h\u1ecd theo phong t\u1ee5c kh\u00e1c l\u1ea1, xa qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, n\u00ean sai tr\u1ea3 v\u1ec1.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0n tri\u1ec1u c\u1eadn, nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, ban \u00e2n t\u1ee9 nh\u01b0 l\u1ec7 \u0110\u00f4ng phong. Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, l\u1eadp huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh th\u00e0nh qu\u00e2n Kh\u00e1nh Th\u00e0nh, mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m. C\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i h\u00e1i rau trong ph\u1ea1m vi ba d\u1eb7m quanh khu v\u1ef1c Th\u00f9y Th\u01b0\u1ee3ng. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u01b0\u1eddng l\u1ea1i cho \u00f4ng b\u00e0 th\u00ec cho ph\u00e9p. C\u00e1c quan t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eeb th\u1eddi \u0111\u1ea7u ho\u1eb7c t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u00ec c\u1ea5p l\u1ed9c cho con ch\u00e1u. C\u00e1c m\u1ed9 ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u00f4ng, v\u01b0\u01a1ng, t\u01b0\u1edbng, t\u01b0\u1edbng c\u00f3 c\u00f4ng ph\u00f2 t\u00e1 t\u1eeb th\u1eddi Ki\u1ebfn Long, l\u1ec7nh cho n\u01a1i \u0111\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5. C\u1ea5p m\u1ed9t ph\u1ea7n ba l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho c\u00e1c quan ph\u00e2n ty \u1edf T\u00e2y Kinh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u0103m ch\u1eef l\u1edbn \u0111\u1ea7y m\u1eb7t, h\u00ecnh ph\u1ea1t qu\u00e1 n\u1eb7ng, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n trong lu\u1eadt l\u1ec7nh v\u00e0 bi\u00ean s\u1eafc n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 qu\u00e1 n\u1eb7ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ph\u00e1p \u0111\u00ecnh xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean, c\u1ed1 g\u1eafng theo lu\u1eadt nh\u1eb9. Ban cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ba ng\u00e0y. M\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c Thanh, ban r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, \u00e1o qu\u1ea7n v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o. Vua l\u00e0m b\u00e0i minh v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ed1i hai th\u00e1nh \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, c\u00f9ng c\u00e1c b\u00e0i t\u00e1n v\u1ec1 H\u00e0 \u0110\u1ed9c, T\u00e2y H\u1ea3i, v.v.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aT\u01b0\u01a1ng S\u01a1n D\u00e3 L\u1ee5c\u300b: Khi Ch\u00e2n T\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf H\u00e0 Trung, ba ngh\u00ecn ph\u1ee5 l\u00e3o t\u1eeb Tr\u01b0\u1eddng An \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a Vua, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m. Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng can ng\u0103n v\u1edbi ba \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ti\u1ec7n, Vua m\u1edbi th\u00f4i. X\u00e9t qu\u1ed1c s\u1eed v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y. \u300aD\u00e3 L\u1ee5c\u300b l\u1ea1i n\u00f3i l\u00fac \u0111\u00f3 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng c\u00f3 tang anh v\u00e0 xin v\u1ec1 n\u00fai r\u1eebng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p theo.)<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, r\u1eddi qu\u00e2n Kh\u00e1nh Th\u00e0nh, xem su\u1ed1i Ph\u1ea7n; t\u1ed1i \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n V\u0129nh An.\r\n\r\n[58] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 d\u00e2n \u0111\u00f3i t\u1eeb \u0111\u1ea5t Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ea1y sang ki\u1ebfm \u0103n th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i.\r\n\r\n[59] L\u1ec7nh cho Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tra \u0110\u1ea1o tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u00f4ng Kinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n h\u1ed9 gi\u00e1. \u0110\u1ebfn th\u0103m mi\u1ebfu Thu\u1ea5n, ban t\u00ean gi\u1ebfng Thu\u1ea5n l\u00e0 Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu Tuy\u1ec1n, t\u1ef1 tay l\u00e0m b\u00e0i t\u00e1n. Qua c\u1ea7u s\u00f4ng, xem tr\u00e2u s\u1eaft, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u0103m mi\u1ebfu H\u00e0 \u0110\u1ed9c. Ph\u00eda t\u00e2y mi\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u00e0n t\u1ebf V\u1ecdng T\u00e2y H\u1ea3i, Vua th\u1ea5y \u0111\u00e0n t\u1ebf kh\u00f4ng r\u1ed9ng, b\u1ea3o quan h\u1eefu ty t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 r\u1ed3i t\u0103ng th\u00eam. L\u00ean \u0111\u00ecnh ph\u00eda sau, th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00e8o thuy\u1ec1n \u0111\u00e1nh c\u00e1, c\u1ea7m c\u00e0y l\u00e0m ru\u1ed9ng, Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m vi\u1ec7c th\u1eadt vui v\u1ebb! N\u1ebfu quan l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, th\u00ec h\u1ecd s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1eady.\"<\/i> R\u1ed3i \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Khai Nguy\u00ean, cung T\u1eed C\u1ef1c, l\u1ea7u Ti\u00eau Dao, l\u00e0m th\u01a1 ban cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u. V\u1eddi L\u00fd \u0110\u1ed9c v\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1n \u1edf \u1ea9n, \u0110\u1ed9c l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ed1i, ban cho T\u1ed1n ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 r\u1ed3i cho v\u1ec1 h\u01b0u. \u0110\u1ed9c l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd O\u00e1nh, t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u1eadu, \u01b0a th\u00edch c\u1ed5 x\u01b0a, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u1ed1n l\u00e0 b\u1ea1n c\u0169, th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean ra l\u00e0m quan, \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi[footnote] '\u0110\u00e1p' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1eafc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457 \u300aL\u00fd \u0110\u1ed9c truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. B\u1ea5y gi\u1edd T\u00f4n Mi\u1ec5n \u1edf Vi\u1ec7n Tr\u1ef1c s\u1eed t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee9c t\u00ednh \u1ea9n d\u1eadt c\u1ee7a \u00f4ng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed. Khi t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, Vua sai th\u00e1i gi\u00e1m \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m.\r\n\r\n[61] Ban ti\u1ec1n cho T\u00e2y Kinh, ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, hai ch\u00e2u Thi\u1ec3m, Tr\u1ecbnh \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ban chi\u1ebfu d\u1eebng xe \u1edf l\u1ea7u Tuy\u00ean \u00c2n xem l\u1ec5 b\u1ed9.\r\n\r\n[63] Th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u cho Kim Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng n\u00fai T\u00e2y Nh\u1ea1c l\u00e0 Thu\u1eadn Th\u00e1nh Kim Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng, sai H\u1ed3ng L\u01b0 thi\u1ebfu khanh B\u00f9i Trang \u0111\u1ebfn t\u1ebf c\u00e1o. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu tu s\u1eeda mi\u1ebfu B\u00e1 Di, Th\u00fac T\u1ec1.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban ti\u1ec7c b\u1ed9 cho th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, ph\u1ee5 th\u1ea7n, b\u00e1ch quan, y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh n\u01a1i h\u00e0nh t\u1ea1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai ng\u00e0y, Vua l\u00e0m th\u01a1 \u300aT\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m l\u1ec5 th\u00e0nh\u300b[footnote] Ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 \u300aT\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], ban ngay t\u1ea1i n\u01a1i y\u1ebfn ti\u1ec7c.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, ban cho Do\u00e3n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Ninh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c y ph\u1ee5c, \u0111ai, ng\u1ef1a, m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, m\u1ed9t ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c, c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c Kinh \u0111\u1ed9 ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, ph\u00f3 v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 \u0111i qua c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed t\u1ec7 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, r\u1eddi ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, v\u00ec ti\u1ebft H\u00e0n th\u1ef1c, nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1eeda. Qua tr\u1ea5n T\u00e2n Th\u1ecb, qua c\u1ea7u s\u00f4ng L\u1ea1c, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf kho Nghi\u00eam T\u00edn.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Hoa \u00c2m, \u0111\u1ebfn th\u0103m \u0111\u1ec1n V\u00e2n \u0110\u00e0i, xem t\u01b0\u1ee3ng v\u1ebd ti\u00ean sinh Hi Di Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho \u0111\u1ec1n.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111\u1ebfn l\u1ec5 mi\u1ebfu Thu\u1eadn Th\u00e1nh Kim Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c quan \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, trong ngo\u00e0i t\u01b0\u1eddng mi\u1ebfu b\u00e0y tr\u01b0\u1ee3ng c\u1edd v\u00e0ng, sai quan chia nhau d\u00e2ng l\u1ec5 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n trong mi\u1ebfu. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u0103m \u0111\u1ec1n C\u1ef1 Linh Ch\u00e2n Qu\u00e2n, c\u0169ng mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho \u0111\u1ec1n. M\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf \u0111\u00ecnh Tuy\u00ean Tr\u1ea1ch trong h\u00e0nh cung, m\u00e2y t\u00edm nh\u01b0 r\u1ed3ng bay l\u00ean t\u1eeb n\u00fai, Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u00e1n T\u00e2y Nh\u1ea1c v\u00e0 b\u00e0i th\u01a1 Ti\u00ean Ch\u01b0\u1edfng. Vua cho tri\u1ec7u \u1ea9n s\u0129 \u1edf n\u00fai Hoa S\u01a1n l\u00e0 Tr\u1ecbnh \u1ea8n v\u00e0 \u1ea9n s\u0129 \u1edf Ph\u00f9 Th\u1ee7y l\u00e0 L\u00fd Ninh v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, ban cho Tr\u1ecbnh \u1ea8n hi\u1ec7u l\u00e0 Trinh H\u1ed1i ti\u00ean sinh. Tr\u1ecbnh \u1ea8n t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng ban \u0111\u1ea7u \u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u kinh s\u1eed l\u00e0m ngh\u1ec1, g\u1eb7p \u0111\u1ea1o s\u0129 truy\u1ec1n cho ph\u00e9p t\u1ecbch c\u1ed1c luy\u1ec7n kh\u00ed, tu t\u1eadp r\u1ea5t c\u00f3 hi\u1ec7u nghi\u1ec7m, b\u00e8n \u1edf t\u1ea1i v\u00e1ch \u0111\u00e1 V\u01b0\u01a1ng L\u1ef1c Nham[footnote] V\u00e1ch \u0111\u00e1 V\u01b0\u01a1ng L\u1ef1c Nham, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 462, truy\u1ec7n S\u00e0i Th\u00f4ng Huy\u1ec1n ph\u1ee5 truy\u1ec7n Tr\u1ecbnh \u1ea8n ch\u00e9p l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u00eau Nham.[\/footnote] <i>(X\u00e9t s\u00e1ch \u300aHoa Nh\u1ea1c ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean V\u01b0\u01a1ng L\u1ef1c Nham. Theo s\u00e1ch \u300aUng Th\u1eafng l\u01b0\u1ee3c\u300b, ba \u0111\u1ed9ng V\u01b0\u01a1ng, \u0110i\u00eau \u1edf trong khe \u0110\u1eadu ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Hoa S\u01a1n, n\u01a1i ti\u00ean nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Dao, \u0110i\u00eau T\u1ef1 Nhi\u00ean \u0111\u0103ng ti\u00ean \u1edf ba \u0111\u1ed9ng tr\u00ean, gi\u1eefa, d\u01b0\u1edbi)<\/i>. H\u01a1n 20 n\u0103m, m\u00f9a \u0111\u00f4ng m\u00f9a h\u00e8 th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o da. L\u00fd Ninh tinh th\u00f4ng thu\u1eadt d\u01b0\u1ee3c, tu\u1ed5i gi\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng suy y\u1ebfu, th\u01b0\u1eddng \u0111em thu\u1ed1c cho ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111em v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ebfn t\u1ea1 th\u00ec \u00f4ng \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i[footnote] Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Vua ban th\u01a1 ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u00f9ng tr\u00e0 thu\u1ed1c, l\u1ee5a, Tr\u1ecbnh \u1ea8n t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng. Vua cho tri\u1ec7u \u0111\u1ea1o s\u0129 \u1edf \u0111\u1ec1n Th\u1eeba Thi\u00ean l\u00e0 S\u00e0i Th\u00f4ng Huy\u1ec1n v\u00e0o, ban cho ng\u1ed3i, h\u1ecfi v\u1ec1 y\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o v\u00f4 vi. Ban th\u01a1, tr\u00e0 thu\u1ed1c, l\u1ee5a, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho \u0111\u1ec1n. Th\u00f4ng Huy\u1ec1n h\u01a1n 100 tu\u1ed5i, gi\u1ecfi ph\u00e9p ph\u1ee5c kh\u00ed, l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng trau chu\u1ed1t, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y vi\u1ec7c tu th\u00e2n c\u1ea9n h\u1ea1nh l\u00e0m l\u1eddi r\u0103n.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n H\u1ed3 Th\u00e0nh. M\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf ch\u00e2u Qu\u1eafc t\u1ea1i c\u1eeda h\u00e0nh cung[footnote] Hai ch\u1eef 'h\u00e0nh cung' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m \u1ea5t \u0111\u1ec3 s\u1eeda.[\/footnote].\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Linh B\u1ea3o.\r\n\r\n[72] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, m\u00f9ng m\u1ed9t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m Ch\u00e2u. Vua cho tri\u1ec7u Ng\u1ee5y D\u00e3, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. Ng\u1ee5y D\u00e3 s\u1ed1ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ngo\u1ea1i th\u00e0nh Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, kh\u00f4ng c\u1ea7u danh ti\u1ebfng. Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u1eebng \u0111\u1ebfn l\u00e0m quan \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00f4ng nh\u01b0 kh\u00e1ch qu\u00fd[footnote] 'Y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u00e3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote]. Th\u01a1 c\u1ee7a \u00f4ng tinh t\u1ebf, kh\u1ed5 luy\u1ec7n, c\u00f3 phong c\u00e1ch th\u01a1 \u0110\u01b0\u1eddng. S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda t\u1eadp th\u01a1 <i>\"Th\u1ea3o \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eadp\"<\/i> c\u1ee7a \u00f4ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n b\u1ed9, Vua ban chi\u1ebfu cho h\u1ecd. Ng\u1ee5y D\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1ec7nh tri\u1ec7u t\u1eadp[footnote] 'D\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eddi', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], Vua li\u1ec1n sai s\u1ee9 v\u1ebd l\u1ea1i n\u01a1i \u00f4ng \u1edf, l\u1ec7nh cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi, an \u1ee7i.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m mi\u1ebfu Thu\u1eadn Ch\u00ednh V\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m th\u01a1 <i>\"Thi\u1ebft ng\u01b0u\"<\/i>, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf l\u1ea7u B\u00e1i Tr\u1ea1ch Hu\u1ec7 D\u00e2n. L\u1ea1i l\u00ean l\u1ea7u B\u1eafc, ng\u1eafm s\u00f4ng l\u1edbn, xem x\u00e9t h\u00ecnh th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng, ban \u00e1o qu\u1ea7n theo m\u00f9a cho qu\u00e2n l\u00ednh v\u1eadn chuy\u1ec3n thuy\u1ec1n, l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ec1 tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0. H\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1eddi m\u01b0a, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 xin Vua \u1edf l\u1ea1i trong th\u00e0nh, \u0111\u1eebng \u0111i qua ch\u1ed7 l\u1ea7y l\u1ed9i, Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, r\u1ed3i sai \u00f4ng theo h\u1ea7u \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Gi\u00e1p Th\u1ea1ch.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Mi\u1ec5n Tr\u00ec.\r\n\r\n[76] Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n Nhu\u1ebf Th\u00e0nh l\u00e0 Ph\u00e0n C\u1ea3nh \u00d4n s\u1ed1ng ri\u00eang h\u01a1n 40 n\u0103m, c\u00e2y x\u1ea5u h\u1ed5 trong nh\u00e0 \u00f4ng chia l\u00e0m n\u0103m nh\u00e1nh, r\u1ed3i l\u1ea1i h\u1ee3p l\u00e0m m\u1ed9t, C\u1ea3nh \u00d4n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i s\u1ed1ng chung v\u1edbi nhau.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n T\u00e2n An. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng xa, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e1c ki\u1ec7u, che l\u1ecdng v\u1ea5t v\u1ea3, Vua th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u1ed9i m\u0169 \u00f4 \u0111\u1eb1ng.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, xa gi\u00e1 v\u00e0o T\u00e2y Kinh, ban 500 t\u1ea5m l\u1ee5a cho t\u0103ng \u0111\u1ea1o ngh\u00eanh gi\u00e1.\r\n\r\n[79] L\u1ec7nh cho ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u c\u1ea5m d\u00e2n ch\u1eb7t c\u1ee7i, th\u1ea3 gia s\u00fac trong trang vi\u00ean.\r\n\r\n[80] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y xin c\u1ea5p ph\u00e1t. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Long t\u00e2u r\u1eb1ng trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd thu thu\u1ebf \u00edt, chi ti\u00eau l\u1ea1i nhi\u1ec1u, xin t\u1ea1m ng\u1eebng ba n\u0103m, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"Cung \u0111i\u1ec7n L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng tr\u00e1ng l\u1ec7, nh\u01b0ng ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh \u0111\u1ea5t h\u1eb9p, s\u00f4ng C\u1ed1c v\u00e0 s\u00f4ng L\u1ea1c n\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ecdng, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f3 kh\u0103n, ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i \u1edf l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1ec9 v\u00ec vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5 m\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi tu\u1ea7n du th\u00f4i.\"<\/i> Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 m\u01b0a thu\u1eadn, \u0111\u1ec1u m\u01b0a v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i v\u00e0 ng\u1eebng v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng, c\u00e1c quan v\u00e0 qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00f4ng b\u1ecb \u01b0\u1edbt \u00e1o. L\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c n\u00f4ng v\u1ee5 \u0111ang b\u1eadn r\u1ed9n, d\u00e2n ch\u00fang nh\u00ecn th\u1ea5y xa gi\u00e1 \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng. Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 <i>\"H\u1ec9 V\u0169 Thu\u1eadt Ho\u00e0i Ca\"<\/i>, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda theo. L\u1ea1i v\u00ec bi\u1ebft Ph\u1ee7 Do\u00e3n H\u00e0 Nam l\u00e0 Ti\u1ebft \u00c1nh c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb nh\u1eadm t\u1ed1t, n\u00ean ban th\u01a1 khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[82] Ra chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng g\u1ea5p \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1eeb H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng v\u1ec1.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a \u1ee8ng Thi\u00ean, ban \u00e1o qu\u1ea7n v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c quan coi vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111i\u1ec7n th\u1edd Th\u00e1i T\u1ed5, c\u00f9ng th\u1ee3 v\u00e0 qu\u00e2n l\u00ednh. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh, an \u1ee7i \u00f4ng, ban thu\u1ed1c qu\u00fd, r\u01b0\u1ee3u ng\u1ef1, \u00e1o, \u0111ai, ng\u1ef1a v\u00e0 ti\u1ec1n v\u00e0ng. Vua h\u1ecfi M\u00f4ng Ch\u00ednh trong c\u00e1c con ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"Con c\u1ee7a th\u1ea7n ch\u1ec9 nh\u01b0 ch\u00f3 l\u1ee3n th\u00f4i. Ch\u00e1u l\u00e0 Di Gi\u1ea3n m\u1edbi l\u00e0 t\u00e0i l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch <i>\"Thi\u1ec7u Th\u1ecb Ki\u1ebfn V\u0103n L\u1ee5c\"<\/i> ch\u00e9p r\u1eb1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i c\u00f3 ch\u00e1u l\u00e0 Di Gi\u1ea3n, \u0111ang l\u00e0m Th\u00f4i quan \u1edf L\u1ec7 Ch\u00e2u. X\u00e9t Di Gi\u1ea3n n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd T\u1ef1 Th\u1eeba, l\u00fac n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f2n l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c. Nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[85] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u1eeb Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u lo vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ebfn khi xong, t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00f9ng h\u01a1n ba tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n c\u00f4ng th\u1ed5 m\u1ed9c, ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u00ednh v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, cung \u1ee9ng c\u00e1c vi\u1ec7c, ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n ch\u00fang. Vua khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n xem kh\u1eafp c\u00e1c \u0111i\u1ec7n, \u0111\u01b0a ra s\u00e1ch <i>\"T\u00e1i H\u1ea1nh T\u00e2y Kinh K\u00fd\"<\/i> do Vua vi\u1ebft cho xem.\r\n\r\n[87] Ra chi\u1ebfu cho tu s\u1eeda t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111i qua.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 h\u01a1n hai tr\u0103m con h\u1ea1c bay tr\u00ean \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean Th\u01b0, l\u1ea1i c\u00f3 h\u01a1n tr\u0103m con bay \u0111\u1ebfn \u0111\u1eadu \u1edf l\u1ea7u Th\u00e1i Thanh.\r\n\r\n[89] Tri Ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1ng d\u00e2ng b\u1ee9c tranh <i>\"Phong Ni\u00ean \u0110\u1ed3\"<\/i>.\r\n\r\n[90] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n du \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i t\u00ean c\u1ed5ng. Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 l\u00ean l\u1ea7u Ng\u0169 Ph\u01b0\u1ee3ng xem l\u1ec5 b\u1ed9, c\u00e1c quan xin l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7u do Th\u00e1i T\u1ed5 x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[91] Xa gi\u00e1 s\u1eafp \u0111i th\u0103m l\u0103ng, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb T\u00e2y Kinh \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n C\u1ee7ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed nh\u1ea1c, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 ph\u1ea7n m\u1ed9 t\u1ed5 ti\u00ean \u1edf g\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111i t\u1ebf b\u00e1i. C\u1ea5m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo gi\u1eabm l\u00ean ru\u1ed9ng l\u00faa.\r\n\r\n[92] Ch\u00e2u H\u00f9ng t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00f3 s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Th\u00f4i Kh\u1ea3 \u0110\u1ea1o b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft, Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb U Ch\u00e2u \u0111em nh\u1ea1c l\u1ec5 v\u00e0 v\u1ec7 binh \u0111\u01b0a linh c\u1eefu v\u1ec1. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu sai trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5.\r\n\r\n[93] N\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0111i b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean \u0111\u00f3ng c\u1ecdc g\u1ed7 v\u00e0 gi\u00e1 g\u1ed7. Ph\u1ee7 t\u00e2u l\u00ean, Vua cho l\u00e0 tr\u00e1i ph\u00e9p, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu sai s\u1ee9 ra ngo\u00e0i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 tra t\u1ea5n d\u00e3 man \u0111\u1ec3 gi\u1ebft gi\u1eb7c.\r\n\r\n<i>(Th\u1ee7 Tr\u00e2n l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 8.)<\/i>\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb T\u00e2y Kinh, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Y\u1ec3n S\u01b0, c\u00e1c nghi th\u1ee9c nh\u01b0 ki\u1ec7u xe, l\u1ecdng che, ti\u1ebfng roi, c\u1ea3nh b\u00e1o, t\u1ea5u nh\u1ea1c, Kim Ng\u00f4 h\u00f4 th\u00e1m \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n V\u0129nh An, trai gi\u1edbi \u1edf h\u00e0nh cung.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn c\u00e1c l\u0103ng An L\u0103ng, V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Hi, Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng Th\u00e1i H\u1eadu, d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xung quanh \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. L\u00fac \u0111\u1ea7u, khi \u0111\u1ebfn l\u0103ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng g\u1eb7p m\u01b0a, c\u00e1c quan xin d\u1eddi v\u1ecb tr\u00ed b\u00e0n th\u1edd, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1eeb xa \u1edf gian c\u1eeda, Vua kh\u00f4ng cho, t\u1ef1 m\u00ecnh l\u1ed9i qua b\u00f9n l\u1ea7y m\u00e0 ti\u1ebfn v\u00e0o, l\u1ec5 xong khi tr\u1eddi ch\u01b0a s\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn b\u1ed1n l\u0103ng \u0111\u1ec3 t\u1eeb bi\u1ec7t, xem x\u00e9t b\u00e0n th\u1edd, d\u00e2ng l\u1ec5 nh\u01b0 l\u1ec5 ban \u0111\u1ea7u. Vua c\u0169ng \u0111\u1ebfn th\u0103m c\u00e1c l\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng, sai trung s\u1ee9 \u0111i t\u1ebf kh\u1eafp c\u00e1c ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n, v\u00e0 \u0111\u1ebfn Nh\u1eef Ch\u00e2u t\u1ebf ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[97] Ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Phan \u0110\u1ed9c, Th\u1ea1ch K\u00ea \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n C\u1ee7ng, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1eeb bi\u1ec7t tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ban y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 nh\u01b0 l\u1ec7 th\u1ecb t\u1ebf.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n D\u0129 Th\u1ee7y, \u0111\u01b0\u1eddng qua \u1ea3i H\u1ed5 Lao hi\u1ec3m tr\u1edf, Vua sai c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng. H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng d\u1ef1ng l\u1ea7u k\u1ebft hoa, chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u1ea5u, Vua cho r\u1eb1ng ng\u00e0y k\u1ef5 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng s\u1eafp \u0111\u1ebfn, v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 l\u1ec7. V\u00ec Vua th\u01b0\u1eddng t\u1eeb h\u1ea1 tu\u1ea7n tr\u1edf \u0111i kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c.\r\n\r\n[100] D\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Hu\u1ef3nh D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed5i t\u00ean \u1ea3i H\u1ed5 Lao th\u00e0nh \u1ea3i H\u00e0nh Kh\u00e1nh.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng binh s\u0129 thu\u1ed9c qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a ba l\u0103ng n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed ph\u1ea1t[footnote]'x\u1eed ph\u1ea1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec g\u1eedi v\u1ec1 huy\u1ec7n V\u0129nh An.\r\n\r\n[102] L\u1ec5 nghi s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin sau khi nh\u00e0 Vua t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu xong, h\u00e3y th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu th\u1edd Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng Th\u00e1i H\u1eadu. Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 b\u00e0n b\u1ea1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, k\u1ebft qu\u1ea3 b\u00e0n b\u1ea1c theo nh\u01b0 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, nh\u00e0 Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan theo h\u1ea7u d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf l\u1ea7u H\u1ed3i Loan Kh\u00e1nh T\u1ee9, m\u1edf ti\u1ec7c cho c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, r\u1eddi Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111i qua m\u1ed9 Phan Hi\u1ebfu T\u1eed, sai quan h\u1eefu ty d\u1ef1ng bia khen ng\u1ee3i. D\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Trung M\u00e2u.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, ban th\u01b0\u1edfng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt d\u00ea cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh v\u00e0 qu\u00e2n s\u0129, khao th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbng s\u0129.\r\n\r\n[106] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, xa gi\u00e1 t\u1eeb Ph\u1ea7n \u00c2m tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n[107] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ee5a cho c\u00e1c qu\u00e2n s\u0129 theo h\u1ea7u, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa, l\u00ednh tr\u1ea1m v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec b\u1ec7nh d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n V\u1eadn Giang, Ho\u00e0i thu\u00ea thuy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ec3 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee9u \u0111\u00f3i cho d\u00e2n ch\u00fang \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u v\u00e0 Lai Ch\u00e2u.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. L\u1ea1i t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf mi\u1ebfu th\u1edd Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Th\u00e1i H\u1eadu, t\u1eeb c\u1ed5ng xu\u1ed1ng ki\u1ec7u \u0111i b\u1ed9 v\u00e0o, d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf nh\u01b0 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, b\u00e0y nh\u1ea1c \u0110\u0103ng Ca. C\u00e1c quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed, Cung ph\u1ee5ng quan, t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng trong mi\u1ebfu, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng \u1edf ngo\u00e0i mi\u1ebfu. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n ph\u00e2n c\u00f4ng t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu th\u1edd c\u00e1c Ho\u00e0ng h\u1eadu Hi\u1ebfu Hu\u1ec7.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng th\u1eddi ti\u1ebft d\u1ea7n n\u00f3ng b\u1ee9c, vi\u1ec7c ban r\u01b0\u1ee3u \u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u00ean d\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu. Tha cho h\u01a1n 60 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn trong v\u00e0 ngo\u00e0i ho\u00e0ng th\u00e0nh T\u00e2y Kinh v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng Th\u00e1i H\u1eadu t\u1ea1i vi\u1ec7n Ph\u1ed5 An.\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, T\u1ea3 Long V\u0169 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed Tr\u1eebng Ch\u00e2u, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac v\u00ec t\u1ed9i t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Qu\u00e2n Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9. Ban \u0111\u1ea7u, Tu\u00e2n H\u00fac xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 n\u00f3i r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, mu\u1ed1n \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb tra h\u1ecfi. \u0110\u1ebfn khi s\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t v\u1ea5n, l\u1eddi khai c\u1ee7a Tu\u00e2n H\u00fac nhi\u1ec1u ch\u1ed7 gi\u1ea3 d\u1ed1i, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, nh\u01b0ng v\u00ec Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Tu\u00e2n H\u00fac, s\u1ee3 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa, n\u00ean kh\u00f4ng n\u1ee1 \u0111i\u1ec1u tra s\u00e2u. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh d\u00e2ng t\u1ea5u xin x\u1eed theo ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, v\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y. Tu\u00e2n H\u00fac sau \u0111\u00f3 v\u00ec b\u1ec7nh xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf t\u1ea1i Th\u00e1i Ch\u00e2u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aNh\u1eadt k\u00fd T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ghi: L\u01b0u Ban n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac v\u00ec t\u1ed9i v\u00f4 l\u1ec5 v\u1edbi nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Qu\u00e2n Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9. Ch\u00e2n T\u00f4ng mu\u1ed1n gi\u1ebft \u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft tri\u1ec7u Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 \u00fd ki\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Ta c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c mu\u1ed1n n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i nh\u01b0ng ch\u01b0a d\u00e1m.\"<\/i> C\u00f4ng ch\u00faa kinh h\u00e3i n\u00f3i: <i>\"L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac kh\u00f4ng sao ch\u1ee9?\"<\/i> R\u1ed3i kh\u00f3c l\u00f3c, ng\u00e3 l\u0103n ra \u0111\u1ea5t, v\u00ec th\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng kh\u00f4ng gi\u1ebft Tu\u00e2n H\u00fac. Khi L\u00fd Th\u1ee5c nh\u1eadn chi\u1ebfu so\u1ea1n v\u0103n bia cho Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1: <i>\"Vi\u1ec7c \u00e2n x\u00e1 cho L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac r\u1ea5t \u0111\u1eb9p, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ghi v\u00e0o.\"<\/i> C\u00e1c con c\u1ee7a Tu\u00e2n H\u00fac nghe tin, s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111em h\u1ed1i l\u1ed9 nhi\u1ec1u cho L\u00fd Th\u1ee5c, n\u00ean vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i. X\u00e9t r\u1eb1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng t\u00ednh nh\u00e2n t\u1eeb, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t mu\u1ed1n gi\u1ebft Tu\u00e2n H\u00fac, e r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u T\u01b0 M\u00e3 Quang nghe \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u1ec3 sai l\u1ec7ch, n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[113] Khi\u1ebfp l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t M\u1ed9 Dung \u0110\u1ee9c S\u00e2m \u0111\u01b0a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi man l\u00e0m \u00e1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea7n Th\u1ec3 \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. Vua n\u00f3i: <i>\"Man di kh\u00f4ng hi\u1ec3u gi\u00e1o h\u00f3a, vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m lo\u1ea1n c\u0169ng l\u00e0 do quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ed7 v\u1ec1.\"<\/i> B\u00e8n tha t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e0y \u0111i Giang, Chi\u1ebft xa x\u00f4i.\r\n\r\n<i>(\u0110\u1ee9c S\u00e2m l\u00e0 con c\u1ee7a Di\u00ean Chi\u00eau.)<\/i>\r\n\r\n[114] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai s\u1ee9 d\u00e2ng ng\u1ef1a, ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ph\u1ea7n \u00c2m ho\u00e0n t\u1ea5t. Vua ban cho \u0110\u1ee9c Minh y ph\u1ee5c, \u0111ai, ng\u1ef1a, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, ti\u1ec1n t\u1ec7, c\u00f2n ban cho c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u0129 b\u1ea1c, l\u1ee5a, tr\u00e0. L\u00fac \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo \u0111o\u00e0n c\u1ed1ng ng\u1ef1a c\u00f3 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi d\u00e2n kinh th\u00e0nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb g\u00e3y r\u0103ng. Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng n\u00ean \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, nh\u01b0ng Vua ra chi\u1ebfu giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho Phu Di\u00ean l\u1ed9, l\u1ec7nh g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho \u0110\u1ee9c Minh, \u0111\u1ec3 \u00f4ng t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ra chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 tham gia \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc xe ng\u1ecdc ch\u1edf Thi\u00ean th\u01b0, ngo\u00e0i l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[116] Sai c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn t\u1ebf t\u1ea1 H\u1eadu Th\u1ed5, T\u00e2y Nh\u1ea1c, T\u00e2y H\u1ea3i, T\u00e2y \u0110\u1ed9c. L\u1ea1i sai quan \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u0103ng mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5.\r\n\r\n[117] Ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 An M\u1eadt d\u00e2ng ng\u1ecdc \u0111ai, ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ph\u1ea7n \u00c2m ho\u00e0n t\u1ea5t.\r\n\r\n[118] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng tr\u1edf v\u1ec1 Chung Nam S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn v\u00e0 l\u00e0m th\u01a1 nh\u01b0 l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Giao Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.)<\/i>\r\n\r\n[119] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, chi\u1ebfu ban t\u00ean mi\u1ebfu H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m l\u00e0 <i>\"Th\u00e1i Ninh\"<\/i>, sai trung s\u1ee9 tu s\u1eeda th\u00eam mi\u1ebfu. L\u1ec7nh cho Tri H\u00e0 Trung Ph\u1ee7 l\u00e0 Chu Kh\u1edfi m\u1ed7i th\u00e1ng ki\u1ec3m tra m\u1ed9t l\u1ea7n. D\u00e2n ch\u00fang t\u1ebf l\u1ec5 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1y \u1edf s\u00e2n, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[120] Cho Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf H\u00e0 Trung Ph\u1ee7 l\u00e0 Ti\u1ebft Nam l\u00e0m Th\u00ed T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1, v\u00ec \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn kinh xin t\u1ebf l\u1ec5 Ph\u1ea7n \u00c2m.\r\n\r\n[121] Cho con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Hu\u00e2n l\u00e0 V\u0129 \u0110\u1ee9c l\u00e0m Nh\u1eef Ch\u00e2u qu\u00e2n s\u1ef1 suy quan.\r\n\r\nCon c\u1ee7a V\u0129 \u0110\u1ee9c l\u00e0 D\u1ee5ng H\u00f2a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 nh\u1eadp ng\u0169, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho xu\u1ea5t ng\u0169 v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng cha. K\u1ebf Hu\u00e2n v\u00ec t\u1ed9i gi\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i n\u00ean b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, Vua v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1edbi Hi\u1ebfu Minh Ho\u00e0ng H\u1eadu n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chi\u1ebfu c\u1ed1 con ch\u00e1u \u00f4ng.\r\n\r\n[122] D\u00e2n \u1edf \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n con, sai quan \u0111i nhanh \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 l\u00e0 Th\u01b0 T\u1ec1 \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[123] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u \u1edf hai kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c 20 n\u0103m, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[124] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, chi\u1ebfu c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u00e2y \u1edf mi\u1ebfu th\u1edd t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 L\u00e2u S\u01b0 \u0110\u1ee9c.\r\n\r\n[125] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u00e0 M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng[footnote] Ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u1ee9', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 301, truy\u1ec7n M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng 'l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn, th\u0103ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn B\u1ed9c Ch\u00e2u'.[\/footnote] \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn B\u1ed9c Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u l\u00e0 T\u01b0\u1edfng T\u00edn m\u1edf ti\u1ec7c, Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng t\u1ecf ra ki\u00eau ng\u1ea1o, say r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i \u0111\u00e1nh T\u01b0\u1edfng T\u00edn, nh\u00e2n c\u00f3 \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u00fac Ch\u00e2u, v\u00e0 h\u1ea1 chi\u1ebfu nghi\u00eam tr\u00e1ch.\r\n\r\n[126] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay; Ninh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c, An Qu\u1ed1c, ti\u1ebfn phong l\u00e0m T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng. <i>(X\u00e9t nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 <i>\"T\u01b0\u01a1ng\"<\/i> \u8944 v\u01b0\u01a1ng, sai. Tra c\u1ee9u B\u1ea3n k\u1ef7 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 8 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n t\u0103ng c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho c\u00e1c ph\u1ee7 v\u01b0\u01a1ng, T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m 12.000 quan. V\u1eady n\u00ean theo B\u1ea3n k\u1ef7 ch\u00e9p <i>\"T\u01b0\u01a1ng\"<\/i> \u76f8 l\u00e0 \u0111\u00fang.)<\/i> Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tr\u1ea5n Nam, Ninh Qu\u1ed1c. T\u1eeb Nguy\u00ean T\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh. Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 An T\u0129nh, V\u0169 Th\u1eafng, ki\u00eam Th\u1ecb trung.\r\n\r\n[127] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ecbnh Nan l\u00e0 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh gi\u1eef ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh.\r\n\r\n[128] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, tu s\u1eeda Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, ba th\u00e1ng th\u00ec xong.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i>\r\n\r\n[129] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, c\u00e1c quan theo chi\u1ebfu x\u00e1 ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1. Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Trung Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, ki\u00eam ch\u1ee9c Gia Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0103n \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n[footnote] 'Vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, l\u1ea5y s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 l\u00e0m Tam ban vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay l\u1ec7nh cho Tam ban vi\u1ec7n chia s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\n<i>(G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00ean l\u00e0 H\u01b0ng T\u00f4ng[footnote] 'Di\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 286 c\u00f3 truy\u1ec7n.[\/footnote], so\u1ea1n s\u00e1ch \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng quan ch\u1ebf c\u1ef1u \u0111i\u1ec3n\u300b, n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng ch\u1ee9c N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, d\u00f9ng ch\u1ee9c Di\u00ean Ph\u00fac cung s\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy. X\u00e9t theo b\u1ea3n ch\u00ed, N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 l\u00e0 ch\u1ee9c \u0111\u1eb7t t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn \u0103n \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u0169ng l\u00e0 l\u1ec7 c\u0169. Kh\u00f4ng r\u00f5 s\u00e1ch n\u00e0o ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt m\u00e0 H\u01b0ng T\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u th\u00eam. H\u1ecd Th\u00e1i c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ee9c N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t, t\u1eeb th\u1eddi S\u00f9ng Ninh v\u1ec1 sau, ch\u1ec9 phong cho \u0110\u1ed3ng Qu\u00e1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i, \u00e2n s\u1ee7ng g\u1ea7n nh\u01b0 ngang v\u1edbi ch\u1ee9c ch\u1ea5p ch\u00ednh, v\u00ec nguy\u00ean l\u00e0 t\u1eeb ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ph\u00f3 \u0111\u1ed5i sang t\u00ean n\u00e0y. X\u00e9t th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5[footnote] 'Tri\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Mi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh T\u1ed9, L\u00fd X\u1eed V\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Thi\u1ec7m, L\u00fd S\u00f9ng C\u1ee7, T\u00e0o B\u00e2n, \u0111\u1ec1u t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ph\u00f3, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y ai t\u1eeb ch\u1ee9c s\u1ee9 ph\u00f3 \u0111\u1ed5i sang N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[130] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho T\u1ecbnh Ch\u00e2u tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1edd T\u1ea5n, Ho\u00e0nh Ch\u00e2u tu s\u1eeda mi\u1ebfu th\u1edd Th\u1ea7n N\u00f4ng.\r\n\r\n[131] Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm xem qua \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 lang, X\u00e1 nh\u00e2n, Ty gi\u00e1n, Ch\u00e1nh ng\u00f4n t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c ch\u1ee9c n\u00e0y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 l\u1edbn, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c, Th\u1ecbnh Huy\u1ec1n, V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, L\u1ed9 Ch\u1ea5n, Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9[footnote]Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00f4i Tu\u00e2n Kh\u00e1nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 c\u00f3 truy\u1ec7n.[\/footnote], Tr\u1ea7n Tri Vi, L\u00fd T\u01b0, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh. Th\u1ecbnh Huy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi D\u01b0 H\u00e0ng, sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ed9.\r\n\r\n[132] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed Ty l\u00ed tham qu\u00e2n \u0111i gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5.\r\n\r\n[133] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, H\u1ee9a qu\u1ed1c V\u0103n M\u1ee5c c\u00f4ng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh m\u1ea5t.\r\n\r\n[134] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn B\u1ed9c x\u1ea1, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadn ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn b\u1ea3n t\u1ec9nh nh\u1eadn ch\u1ee9c, l\u1ec7nh cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n v\u00e0 S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n ki\u1ec3m th\u1ea3o[footnote]'S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n' ba ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung.[\/footnote], xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 th\u1ecb lang ki\u00eam Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, ch\u1ec9 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng t\u1ea1i s\u1ea3nh c\u1ee7a m\u00ecnh. Vua y\u00eau qu\u00fd c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, n\u00ean ra l\u1ec7nh kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nghi th\u1ee9c c\u0169.\r\n\r\n[135] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, phong Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n l\u00e0m \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.\r\n\r\n[136] H\u1ed3ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin Tri ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf m\u1ea5t. Khi l\u00e2m chung, V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf t\u1ef1 vi\u1ebft di bi\u1ec3u, \u0111\u1ea1i \u00fd khuy\u00ean ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ri\u00eang.\r\n\r\n[137] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u trong n\u1ed9i ch\u1ee9c, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a quan v\u0103n v\u00f5, ng\u00e0y ngh\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ed1i ti\u1ebfp ki\u1ebfn, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[138] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111i\u1ec7t tr\u1edf xu\u1ed1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c, l\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n, sau t\u0103ng th\u00eam n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n, r\u1ed3i b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n. Sau khi t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 m\u1eebng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u xin cai qu\u1ea3n qu\u1eadn. Vua cho r\u1eb1ng h\u1ecd m\u1edbi th\u0103ng ch\u1ee9c, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, ch\u1ec9 t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\n[139] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua n\u01b0\u1edbc B\u1ed3 \u0110oan l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng b\u1ea3n v\u00e0ng kh\u1eafc l\u1eddi bi\u1ec3u d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[140] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, sai s\u1ee9 ki\u1ec3m tra v\u00e0 ph\u00e2n chia nh\u1eefng binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c b\u1ed1c d\u1ee1 d\u1ecdc s\u00f4ng Bi\u00ean v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n h\u1ea1 ch\u00e2u, v\u00ec trong s\u1ed1 h\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb hung b\u1ea1o, hay \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n l\u00e0nh.\r\n\r\n[141] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung v\u00e0 ch\u00f9a C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c Khai B\u1ea3o, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung.\r\n\r\n[142] Ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ee9u tr\u1ee3.\r\n\r\n[143] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c \u0111\u1ea1o v\u1ec1 \u00fd \u0111\u1ecbnh m\u1edf khoa thi ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ecf s\u00f3t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, s\u1ebd xem x\u00e9t l\u1ea1i. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00ean gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft, ho\u1eb7c kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u00e0 gi\u1ea3i quy\u1ebft, \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[144] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, l\u1ea5y N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m Phu Di\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1, thay th\u1ebf L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh. \u0110i\u1ec1u Do\u00e3n Ch\u00ednh l\u00e0m Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. Do\u00e3n Ch\u00ednh t\u00ednh t\u00ecnh nghi\u00eam kh\u1eafc, th\u00edch gi\u1ebft ch\u00f3c, v\u1ed1n b\u1ecb b\u1ec7nh g\u00f9 l\u01b0ng, n\u00ean \u00edt khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf g\u1ea7n Vua.\r\n\r\n[145] V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 xin l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd Huy\u1ec1n Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng trong th\u00e0nh Phong Ch\u00e2u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[146] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gia phong t\u00f4n hi\u1ec7u cho Ng\u0169 Nh\u1ea1c: \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c l\u00e0 Thi\u00ean T\u1ec1 Nh\u00e2n Th\u00e1nh \u0110\u1ebf, Nam Nh\u1ea1c l\u00e0 T\u01b0 Thi\u00ean Chi\u00eau Th\u00e1nh \u0110\u1ebf, T\u00e2y Nh\u1ea1c l\u00e0 Kim Thi\u00ean Thu\u1eadn Th\u00e1nh \u0110\u1ebf, B\u1eafc Nh\u1ea1c l\u00e0 An Thi\u00ean Nguy\u00ean Th\u00e1nh \u0110\u1ebf, Trung Nh\u1ea1c l\u00e0 Trung Thi\u00ean S\u00f9ng Th\u00e1nh \u0110\u1ebf. Sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c. L\u1ea1i so\u1ea1n b\u00e0i \u300aPh\u1ee5ng Th\u1ea7n Thu\u1eadt\u300b, ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u00f4n s\u00f9ng.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p: Chi\u1ebfu vi\u1ebft: N\u00fai cao ch\u00f3t v\u00f3t, th\u1ea7n linh ng\u1ef1 tr\u1ecb, n\u00ean gia phong t\u00f4n hi\u1ec7u cho Ng\u0169 Nh\u1ea1c.)<\/i>\r\n\r\n[147] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t x\u1eed t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc h\u00ecnh ph\u1ea1t.\r\n\r\n[148] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, l\u1ea5y Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung L\u00fd T\u1ed1n l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi lang trung, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9; T\u01b0 hu\u00e2n lang trung V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, sai quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0111\u1ebfn nay thay v\u1ec1, m\u1ec7nh T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00f9ng c\u00e1c quan x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng, l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng c\u1ee9u s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan l\u00e0m h\u1ea1ng nh\u00ec, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, tri\u1ec1u th\u1ea7n l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m tri ch\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0m h\u1ea1ng ba, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u, gi\u00e1m, qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n. L\u00fd T\u1ed1n v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng nh\u00ec.\r\n\r\n<i>(L\u00fd T\u1ed1n, \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[149] \u0110\u1ed5i t\u00ean ch\u1ec9 huy V\u0129nh An \u1edf T\u00e2y Kinh th\u00e0nh Ph\u1ee5ng Ti\u00ean, th\u0103ng l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi qu\u00e2n Thanh T\u1eafc.\r\n\r\n[150] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam n\u0103m nay n\u1ebfu mu\u1ed1n n\u1ed9p ti\u1ec1n thay cho thu\u1ebf h\u1ea1 th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[151] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan lang trung v\u00e0 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m m\u00e0 xin b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho con c\u00e1i, th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh theo l\u1ec7.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Qu\u00e1ch D\u1ee5ng Chi, Tri ch\u00e2u M\u1eadu, t\u00e2u r\u1eb1ng: Th\u1ee7 l\u0129nh v\u00e0 k\u1ef3 l\u00e3o c\u1ee7a t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Di l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Bi\u1ec1u v.v. tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng x\u00e2m nhi\u1ec5u, nay \u0111\u00e3 c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u, t\u1ea1i Tam Kh\u00ea, gi\u1ebft tr\u00e2u ch\u00f3 \u0111\u1ec3 th\u1ec1 s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u1eb7c n\u1eefa.<\/p>\n<p>[2] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u1ebfu quan l\u1ea1i huy\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed9 kh\u1ea9u, huy\u1ec7n \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng h\u1ea1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c. \u0110\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u00e1ch th\u00e0nh h\u1ed9 ch\u00ednh, tuy \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng k\u00fd v\u00e0o s\u1ed5 s\u00e1ch nh\u01b0ng thu\u1ebf m\u00e1 kh\u00f4ng t\u0103ng th\u00eam. Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, sai Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan, Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Th\u1eeba L\u00fd Giai mang th\u01b0 sang d\u1ee5 Khi\u1ebft \u0110an, v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi giao cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd Giai, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u1edb \u0111\u00f3n ti\u1ebfp m\u00e0 ra kh\u1ecfi th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 s\u0103n b\u1eafn, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p>[5] Ban t\u1eb7ng kh\u00ed t\u1ec7 cho Tr\u01b0\u01a1ng D\u0129nh, Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129, v\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng xong s\u00e1ch \u300aTh\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0\u300b.<\/p>\n<p>[6] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng: Ph\u00f3 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u01b0ng, bu\u00f4ng l\u1ecfng qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ec3 binh l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, \u0111i\u1ec1u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7, thay th\u1ebf \u00f4ng ta.<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u1ee7' trong 'Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-254-1\" href=\"#footnote-254-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[7] \u1ede ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh B\u00e2n Ch\u00e2u c\u00f3 mi\u1ebfu Linh \u1ee8ng C\u00f4ng, b\u00ean c\u1ea1nh c\u00f3 hang n\u00fai, l\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a nhi\u1ec1u con c\u00e1o. C\u00e1c ph\u00f9 th\u1ee7y l\u1ee3i d\u1ee5ng ch\u00fang \u0111\u1ec3 \u0111o\u00e1n h\u1ecda ph\u00fac, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t tin t\u01b0\u1edfng, m\u1ed7i khi g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, d\u1ecbch b\u1ec7nh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn c\u1ea7u kh\u1ea5n, d\u00e2n gian ki\u00eang k\u1ef5 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u1eeb <i>&#8220;h\u1ed3&#8221;<\/i>. Khi V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u1ebfn, \u00f4ng cho hun kh\u00f3i \u0111u\u1ed5i ch\u00fang \u0111i, l\u1ea5p k\u00edn c\u00e1c hang, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u1ee5c th\u1edd c\u00fang m\u00ea t\u00edn ch\u1ea5m d\u1ee9t.<\/p>\n<p>[8] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1ea5t c\u1ea3 quan l\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, n\u1ebfu ai d\u00e1m l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n x\u00e1.<\/p>\n<p>[9] Th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c T\u00e0ng T\u00e0i T\u00e2y v\u00e0 Trung t\u1ed9c \u1edf ph\u00eda b\u1eafc Phong Ch\u00e2u l\u00e0 N\u00f4 Di, Ho\u00e0nh To\u00e0n v.v. \u0111\u1ec1u c\u1eed con trai \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u00e1 m\u1ed9t \u0111\u1ea5u th\u00f3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ed1 c\u00e1o Minh \u00c1i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u00e2m ph\u1ea1m c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e2u Tuy c\u1ee7a h\u1ecd, xin c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, l\u1ec7nh cho Minh \u00c1i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1 n\u1ed9i \u0111\u1ecba.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1eadp l\u1ec5 t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan \u0111\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 t\u1eadp nghi th\u1ee9c tr\u00ean \u0111\u00e0n. Vua coi tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i l\u1ec5, n\u00ean t\u1eadp c\u1ea3 nghi th\u1ee9c \u1edf s\u00e2n mi\u1ebfu v\u00e0 nghi th\u1ee9c phong \u1ea5n h\u00f2m \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>[13] Vua sai Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Chu Kh\u1edfi, C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u Di\u00eam V\u0103n Kh\u00e1nh bi\u00ean so\u1ea1n th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ed1ng ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>[14] C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng t\u1eeb n\u00fai Chung Nam \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh b\u00e1i y\u1ebft \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, vi\u1ec7n Ph\u1ed5 An b\u00e1i y\u1ebft Th\u00e1nh dung c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c th\u00e1i h\u1eadu, c\u00e1o b\u00e1o s\u1eafp \u0111i.<\/p>\n<p>[16] Ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh thu thu\u1ebf s\u1eebng h\u01b0\u01a1u qu\u00e1 nhi\u1ec1u, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc gi\u1ea3m b\u1edbt.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;B\u1ea1c r\u01b0\u1ee3u d\u00f9ng trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ed3 b\u1ea1c th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd cung k\u00ednh thanh khi\u1ebft c\u1ee7a Tr\u1eabm. H\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u00fac 15 chi\u1ebfc, giao cho quang l\u1ed9c t\u1ef1 c\u1ea5t ri\u00eang, kh\u1eafc ch\u1eef l\u00e0m d\u1ea5u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n ngh\u00e8o \u1edf v\u00f9ng s\u00f4ng h\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh c\u00e1, h\u00e0o h\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u H\u1ed3ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n phu ph\u00e1t c\u1ecf \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, ch\u00e2u M\u1ea1nh, ch\u00e2u Tr\u1ecbnh, thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m nay ch\u1ec9 n\u1ed9p t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Th\u00e0nh L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e0nh vi qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Ban \u0111\u1ea7u, Do\u00e3n Ch\u00ednh b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda th\u00e1ng l\u1ea1i v\u1ed9i \u0111i\u1ec1u \u0111i. Vua l\u1ea1i sai n\u1ed9i th\u1ecb mang chi\u1ebfu m\u1eadt \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. Do\u00e3n Ch\u00ednh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Vua \u0111\u00e3 sai t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung Ph\u1ea7n \u00c2m, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1ea1m quy\u1ec1n B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Do\u00e3n Ch\u00ednh ch\u00e9p: Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Qu\u00fd ch\u1ebft, v\u1ed9i \u0111i\u1ec1u Do\u00e3n Ch\u00ednh. X\u00e9t S\u00f9ng Qu\u00fd ch\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m \u0111\u00f3, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a ch\u1ebft. N\u1ebfu l\u00e0 b\u1ec7nh th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5, nay t\u1ea1m b\u1ecf \u0111i, \u0111\u1ec3 sau x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[21] V\u0103n T\u01b0 s\u1ee9 C\u1eadn Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng, ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t ch\u00e2u \u00cdch. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, nh\u01b0ng hay say r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 ph\u1ea1m nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m. Tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, Vua ban chi\u1ebfu ri\u00eang \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7, l\u1ea1i c\u00f2n tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u1edf v\u00f9ng Ki\u1ebfm Ngo\u1ea1i, qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u00e0m t\u1ed1t ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n d\u00e2n k\u00ednh s\u1ee3 v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn.<\/p>\n<p>[22] Vua cho r\u1eb1ng linh v\u0103n nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng k\u00ednh ph\u1ee5ng. L\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi d\u1ea1y cho con ch\u00e1u, khi\u1ebfn ch\u00fang ph\u1ee5ng s\u1ef1 kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng<a class=\"footnote\" title=\"'S\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ecb', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-254-2\" href=\"#footnote-254-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, b\u00e8n so\u1ea1n l\u1eddi th\u1ec1. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1 \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9 \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, th\u00e1ng 4 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng g\u00e1c C\u00f4ng \u0110\u1ee9c trong cung, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n k\u1ef7 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p. Th\u1ef1c l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00e9p l\u1eddi Vua r\u1eb1ng <i>&#8220;Linh v\u0103n ba l\u1ea7n ban xu\u1ed1ng&#8221;<\/i>, l\u00e0 bao g\u1ed3m c\u1ea3 g\u00e1c C\u00f4ng \u0110\u1ee9c. B\u1ea3n ch\u00ed l\u1ea1i \u0111\u1ed5i <i>&#8220;ba l\u1ea7n ban xu\u1ed1ng&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng&#8221;<\/i>, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed. Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u00e2n chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1eb7t t\u00ean ti\u1ebft, m\u1edbi ghi r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y. Kh\u00f4ng r\u00f5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00ec sao kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh s\u01b0, mang theo thi\u00ean th\u01b0. Tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 kh\u00ed v\u00e0ng nh\u01b0 d\u1ea3i l\u1ee5a, m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc nh\u01b0 c\u00e1i l\u1ecdng, kh\u00ed t\u00edm che ch\u1edf nghi tr\u01b0\u1ee3ng. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n Trung M\u00e2u.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ngh\u1ec9 t\u1ea1i Tr\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[25] Sai Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u00e0 \u0111\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 c\u00f9ng x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 m\u1eddi gi\u00e1.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n Hu\u1ef3nh D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n C\u1ee7ng. H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, ph\u00e1n H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i tr\u1ea1m D\u0129 Th\u1ee7y, h\u1ea7u Vua d\u00f9ng b\u1eefa xong, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c sai v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u0111i qua th\u00f4n T\u00ed, d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n t\u1ea1m, \u0111\u1eb7t th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a ba l\u0103ng, Vua m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, \u0111i hia, l\u1ea1y kh\u00f3c v\u00e0 d\u00e2ng l\u1ec5. H\u00f4m \u0111\u00f3, tr\u1eddi quang \u0111\u00e3ng, v\u1eeba \u0111\u1ebfn n\u01a1i ngh\u1ec9, kh\u00f3i xanh v\u00e0 s\u01b0\u01a1ng tr\u1eafng b\u1ed1c l\u00ean t\u1eeb l\u0103ng, ch\u1ed1c l\u00e1t che ph\u1ee7 \u0111i\u1ec7n th\u1ea7n, l\u1ec5 xong th\u00ec tan \u0111i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a Vua c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n Y\u1ec3n S\u01b0.<\/p>\n<p>[29] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o Sa Uy\u1ec3n h\u00e1i c\u1ee7i, kh\u00f4ng c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, r\u1eddi T\u00e2y Kinh, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m T\u1eeb Gi\u1ea3n, quan Th\u00e1i quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00e2ng c\u01a1m chay. C\u00f3 d\u00e2n \u0111ang c\u00e0y ru\u1ed9ng b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, Vua g\u1ecdi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m, ban cho tr\u00e0. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, ngh\u1ec9 t\u1ea1i huy\u1ec7n T\u00e2n An.<\/p>\n<p>[32] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 m\u00f9ng m\u1ed9t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Mi\u1ec5n Tr\u00ec, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i ph\u1ee7 Th\u00e1i B\u1ed9c T\u1ef1 l\u00e0 Ho\u1eafc \u0110\u1ec9nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong \u0111\u1ed9i nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c d\u1ecbch, nh\u01b0ng \u0110\u1ec9nh t\u1ef1 ti\u1ec7n t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u1ec3 k\u00e9o xe. Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, sai L\u1ec5 nghi s\u1ee9 h\u1eb7c t\u1ed9i v\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t, c\u00f2n c\u00e1c quan ph\u00e1n t\u1ef1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9i nghi tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u1eb7c x\u00e1 kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[33] C\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00e1c \u1ea5p l\u1ea5y danh ngh\u0129a ti\u1ebfn ph\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd nhu\u1ed9m v\u1ea3i l\u1ee5a d\u00f9ng cho ho\u00e0ng gia v\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng d\u00f9ng cho xa gi\u00e1, trang tr\u00ed h\u00ecnh r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Chu Kh\u1edfi, ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean ch\u1ebf vi\u1ec7c ti\u1ebfn ph\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[34] L\u1ec7nh cho Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam l\u00e0 Ti\u1ebft \u00c1nh ch\u1ebf t\u1ea1o m\u01b0\u1eddi chi\u1ebfc xe nh\u1ecf ch\u1edf n\u01b0\u1edbc, giao cho Tam ty t\u1ea1i h\u00e0nh t\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3, su\u1ed1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai s\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc v\u1ea5t v\u1ea3, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u00ean sai d\u00f9ng xe ch\u1edf n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf vi\u1ec7c g\u00e1nh v\u00e1c.<\/p>\n<p>[35] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho B\u1ed9 th\u1ef1 ty t\u1ea1i h\u00e0nh t\u1ea1i r\u1eb1ng, nh\u1eefng t\u00ean l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 v\u00e0 d\u00e2n ngh\u00e8o \u0103n tr\u1ed9m v\u1eb7t th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1eaft gi\u1eef, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m s\u1ebd x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Gi\u00e1p Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, v\u00e0o ch\u00e2u Thi\u1ec3m. H\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1eddi m\u01b0a, Vua b\u1ea3o \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ea7n \u00e1o c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n, khi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u00f9n l\u1ea7y l\u00e0m b\u1ea9n, kh\u00f4ng h\u1ec1 ti\u1ebfc r\u1ebb, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n, n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eafc nh\u1edf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n h\u1ed9 gi\u00e1.<\/p>\n<p>[39] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0u th\u1ee7 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00ec nh\u00e0 ng\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Linh B\u1ea3o.<\/p>\n<p>[41] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng con ng\u1ef1a b\u1ec7nh d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a v\u1ec1 gi\u00e1m Sa Uy\u1ec3n \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb, l\u1ec7nh cho Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty l\u1eadp ra ph\u00e9p \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n H\u1ed3 Th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ra kh\u1ecfi c\u1eeda \u0110\u1ed3ng Quan, qua s\u00f4ng V\u1ecb, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf kho Nghi\u00eam T\u00edn. Sai c\u1eadn th\u1ea7n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf n\u00fai T\u00e2y Nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang Ph\u00f9ng Kh\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf tr\u1ea5n V\u0129nh An, sai c\u1eadn th\u1ea7n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf s\u00f4ng H\u00e0 \u0110\u1ed9c.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb tr\u1ea5n V\u0129nh An, c\u00f3 \u0111\u00e1m m\u00e2y v\u00e0ng bay theo xe Thi\u00ean th\u01b0, ph\u00e1p gi\u00e1 v\u00e0o cung Ph\u1ee5ng Chi \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh.<\/p>\n<p>[49] Sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c \u0111\u00e0o c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, l\u1ea1i ban y\u1ebfn th\u1ebft cho c\u00e1c quan thu\u1ed9c.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, l\u00e0m l\u1ec5 trai gi\u1edbi. Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n l\u00ean \u0111\u00ecnh Di\u00ean Kh\u00e1nh, nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda nam th\u1ea5y n\u00fai Ti\u00ean Ch\u01b0\u1edfng<a class=\"footnote\" title=\"'Nam v\u1ecdng' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m \u1ea5t ch\u00ednh.\" id=\"return-footnote-254-3\" href=\"#footnote-254-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, ph\u00eda b\u1eafc nh\u00ecn xu\u1ed1ng Long M\u00f4n, t\u1eeb cung \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ebfn b\u1edd s\u00f4ng, tr\u1ed3ng nhi\u1ec1u c\u00e2y qu\u00fd, s\u00e1u \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i xung quanh, c\u1edd x\u00ed v\u00e0 m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u00e0nh cung r\u1ef1c r\u1ee1 chi\u1ebfu s\u00e1ng n\u01a1i giao th\u1ee9, ng\u1eafm nh\u00ecn r\u1ea5t l\u00e2u.<\/p>\n<p>[51] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh, su\u1ed1i Ph\u00fan Tuy\u1ec1n phun l\u00ean, c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng nh\u01b0 ng\u1ecdn \u0111\u00e8n.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00e1c quan \u1edf l\u1ea1i n\u01a1i t\u1ebf l\u1ec5.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, s\u1eafp \u0111\u1eb7t ph\u00e1p gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0n Th\u00f9y, hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1t l\u1eeda, \u00e1nh s\u00e1ng nh\u01b0 ban ng\u00e0y, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i quanh co, xung quanh c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh c\u1ea7m c\u1edd v\u00e0ng h\u1ed9 v\u1ec7. Ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua ph\u00eda nam mi\u1ebfu, Vua ch\u01b0a \u0111\u1ebfn l\u1ec5 b\u00e1i, kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u1ed3i xe \u0111i qua tr\u01b0\u1edbc mi\u1ebfu, n\u00ean sai \u0111\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ph\u00eda sau mi\u1ebfu. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0n, m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, \u0111\u1ed9i m\u0169 mi\u1ec7n l\u00ean \u0111\u00e0n, t\u1ebf th\u1ea7n H\u1eadu Th\u1ed5, l\u00e0m \u0111\u1ee7 ba l\u1ea7n d\u00e2ng l\u1ec5, \u0111\u1eb7t thi\u00ean th\u01b0 b\u00ean tr\u00e1i ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a th\u1ea7n, d\u00f9ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u01b0 l\u1ec5 phong thi\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tr\u00ean \u0111\u00e0n Th\u00f9y th\u01b0\u1eddng c\u00f3 gi\u00f3, \u0111\u1ebfn khi h\u00e0nh l\u1ec5 th\u00ec gi\u00f3 l\u1eb7ng h\u1eb3n. Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00ed v\u00e0ng bao quanh \u0111\u00e0n, m\u1eb7t tr\u0103ng c\u00f3 qu\u1ea7ng s\u00e1ng, c\u00e1c ng\u00f4i sao kh\u00f4ng th\u1ea5y, ch\u1ec9 c\u00f3 sao \u0110\u1ea1i Gi\u00e1c s\u00e1ng r\u00f5. M\u1ed9t l\u00e1t sau, \u0111\u1ed5i m\u1eb7c \u00e1o th\u00f4ng thi\u00ean quan, \u00e1o t\u00eda sa, ng\u1ed3i xe \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu, h\u00e1t ca d\u00e2ng l\u1ec5, xem x\u00e9t h\u00f2m \u0111\u00e1 phong \u1ea5n, sai quan chia nhau t\u1ebf c\u00e1c th\u1ea7n. L\u00ean \u0111\u00ecnh Qu\u1ef3 Kh\u00e2u, nh\u00ecn s\u00f4ng Ph\u1ea7n, ng\u1eafm n\u00fai L\u01b0\u01a1ng, quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf \u0111i thuy\u1ec1n l\u1ea7u. Ni\u1ec1m vui m\u1ed9t th\u1eddi, l\u01b0u danh thi\u00ean c\u1ed5.&#8221;<\/i> Ngay h\u00f4m \u0111\u00f3, tr\u1edf v\u1ec1 cung Ph\u1ee5ng Chi, ti\u1ebfng tr\u1ed1ng k\u00e8n vang d\u1eady, kh\u00ed t\u00edm b\u1ed1n b\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi xem \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1eddng. D\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1eaft gi\u00e0 b\u1ed3ng tr\u1ebb t\u1eeb xa ng\u00e0n d\u1eb7m \u0111\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, n\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"N\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'n\u01a1i n\u00e0y' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef '\u0111\u1ec1u l\u00e0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-254-4\" href=\"#footnote-254-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y thi\u00ean t\u1eed tu\u1ea7n t\u1ebf, th\u1ef1c l\u00e0 may m\u1eafn ng\u00e0n n\u0103m m\u1ed9t thu\u1edf.&#8221;<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i cung Ph\u1ee5ng Chi th\u00e0nh cung \u0110\u1ea1i Ninh, tu s\u1eeda th\u00eam \u0111i\u1ec7n c\u00e1c, \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh m\u1eabu H\u1eadu Th\u1ed5, l\u1ea1i sai quan t\u1ebf c\u00e1o th\u1ea7n s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[55] C\u00e1c n\u01b0\u1edbc Cam Ch\u00e2u H\u1ed3i C\u1ed1t, B\u1ed3 \u0110oan, Tam Ma Lan, V\u1eadt Tu\u1ea7n, B\u1ed3 B\u00e0 La<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ed3 B\u00e0 La, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 ch\u00e9p l\u00e0 'B\u1ed3 B\u00e0', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 7 ch\u00e9p l\u00e0 'B\u1ed3 B\u00e0 ch\u00fang'.\" id=\"return-footnote-254-5\" href=\"#footnote-254-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c, Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. B\u1ed3 \u0110oan l\u1ea1i d\u00e2ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 l\u1ec7 C\u00f4n L\u00f4n, Vua th\u01b0\u01a1ng h\u1ecd theo phong t\u1ee5c kh\u00e1c l\u1ea1, xa qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, n\u00ean sai tr\u1ea3 v\u1ec1.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0n tri\u1ec1u c\u1eadn, nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, ban \u00e2n t\u1ee9 nh\u01b0 l\u1ec7 \u0110\u00f4ng phong. Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, l\u1eadp huy\u1ec7n B\u1ea3o \u0110\u1ec9nh th\u00e0nh qu\u00e2n Kh\u00e1nh Th\u00e0nh, mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m. C\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i h\u00e1i rau trong ph\u1ea1m vi ba d\u1eb7m quanh khu v\u1ef1c Th\u00f9y Th\u01b0\u1ee3ng. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u01b0\u1eddng l\u1ea1i cho \u00f4ng b\u00e0 th\u00ec cho ph\u00e9p. C\u00e1c quan t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eeb th\u1eddi \u0111\u1ea7u ho\u1eb7c t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u00ec c\u1ea5p l\u1ed9c cho con ch\u00e1u. C\u00e1c m\u1ed9 ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u00f4ng, v\u01b0\u01a1ng, t\u01b0\u1edbng, t\u01b0\u1edbng c\u00f3 c\u00f4ng ph\u00f2 t\u00e1 t\u1eeb th\u1eddi Ki\u1ebfn Long, l\u1ec7nh cho n\u01a1i \u0111\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5. C\u1ea5p m\u1ed9t ph\u1ea7n ba l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho c\u00e1c quan ph\u00e2n ty \u1edf T\u00e2y Kinh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u0103m ch\u1eef l\u1edbn \u0111\u1ea7y m\u1eb7t, h\u00ecnh ph\u1ea1t qu\u00e1 n\u1eb7ng, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n trong lu\u1eadt l\u1ec7nh v\u00e0 bi\u00ean s\u1eafc n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 qu\u00e1 n\u1eb7ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ph\u00e1p \u0111\u00ecnh xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean, c\u1ed1 g\u1eafng theo lu\u1eadt nh\u1eb9. Ban cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ba ng\u00e0y. M\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c Thanh, ban r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, \u00e1o qu\u1ea7n v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o. Vua l\u00e0m b\u00e0i minh v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ed1i hai th\u00e1nh \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, c\u00f9ng c\u00e1c b\u00e0i t\u00e1n v\u1ec1 H\u00e0 \u0110\u1ed9c, T\u00e2y H\u1ea3i, v.v.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aT\u01b0\u01a1ng S\u01a1n D\u00e3 L\u1ee5c\u300b: Khi Ch\u00e2n T\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf H\u00e0 Trung, ba ngh\u00ecn ph\u1ee5 l\u00e3o t\u1eeb Tr\u01b0\u1eddng An \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a Vua, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m. Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng can ng\u0103n v\u1edbi ba \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ti\u1ec7n, Vua m\u1edbi th\u00f4i. X\u00e9t qu\u1ed1c s\u1eed v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y. \u300aD\u00e3 L\u1ee5c\u300b l\u1ea1i n\u00f3i l\u00fac \u0111\u00f3 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng c\u00f3 tang anh v\u00e0 xin v\u1ec1 n\u00fai r\u1eebng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p theo.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, r\u1eddi qu\u00e2n Kh\u00e1nh Th\u00e0nh, xem su\u1ed1i Ph\u1ea7n; t\u1ed1i \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n V\u0129nh An.<\/p>\n<p>[58] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 d\u00e2n \u0111\u00f3i t\u1eeb \u0111\u1ea5t Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ea1y sang ki\u1ebfm \u0103n th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[59] L\u1ec7nh cho Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tra \u0110\u1ea1o tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u00f4ng Kinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n h\u1ed9 gi\u00e1. \u0110\u1ebfn th\u0103m mi\u1ebfu Thu\u1ea5n, ban t\u00ean gi\u1ebfng Thu\u1ea5n l\u00e0 Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu Tuy\u1ec1n, t\u1ef1 tay l\u00e0m b\u00e0i t\u00e1n. Qua c\u1ea7u s\u00f4ng, xem tr\u00e2u s\u1eaft, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u0103m mi\u1ebfu H\u00e0 \u0110\u1ed9c. Ph\u00eda t\u00e2y mi\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u00e0n t\u1ebf V\u1ecdng T\u00e2y H\u1ea3i, Vua th\u1ea5y \u0111\u00e0n t\u1ebf kh\u00f4ng r\u1ed9ng, b\u1ea3o quan h\u1eefu ty t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 r\u1ed3i t\u0103ng th\u00eam. L\u00ean \u0111\u00ecnh ph\u00eda sau, th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00e8o thuy\u1ec1n \u0111\u00e1nh c\u00e1, c\u1ea7m c\u00e0y l\u00e0m ru\u1ed9ng, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m vi\u1ec7c th\u1eadt vui v\u1ebb! N\u1ebfu quan l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, th\u00ec h\u1ecd s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1eady.&#8221;<\/i> R\u1ed3i \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Khai Nguy\u00ean, cung T\u1eed C\u1ef1c, l\u1ea7u Ti\u00eau Dao, l\u00e0m th\u01a1 ban cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u. V\u1eddi L\u00fd \u0110\u1ed9c v\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1n \u1edf \u1ea9n, \u0110\u1ed9c l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ed1i, ban cho T\u1ed1n ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 r\u1ed3i cho v\u1ec1 h\u01b0u. \u0110\u1ed9c l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd O\u00e1nh, t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u1eadu, \u01b0a th\u00edch c\u1ed5 x\u01b0a, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u1ed1n l\u00e0 b\u1ea1n c\u0169, th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean ra l\u00e0m quan, \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u00e1p' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1eafc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457 \u300aL\u00fd \u0110\u1ed9c truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-254-6\" href=\"#footnote-254-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. B\u1ea5y gi\u1edd T\u00f4n Mi\u1ec5n \u1edf Vi\u1ec7n Tr\u1ef1c s\u1eed t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee9c t\u00ednh \u1ea9n d\u1eadt c\u1ee7a \u00f4ng, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed. Khi t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, Vua sai th\u00e1i gi\u00e1m \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m.<\/p>\n<p>[61] Ban ti\u1ec1n cho T\u00e2y Kinh, ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, hai ch\u00e2u Thi\u1ec3m, Tr\u1ecbnh \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ban chi\u1ebfu d\u1eebng xe \u1edf l\u1ea7u Tuy\u00ean \u00c2n xem l\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n<p>[63] Th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u cho Kim Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng n\u00fai T\u00e2y Nh\u1ea1c l\u00e0 Thu\u1eadn Th\u00e1nh Kim Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng, sai H\u1ed3ng L\u01b0 thi\u1ebfu khanh B\u00f9i Trang \u0111\u1ebfn t\u1ebf c\u00e1o. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu tu s\u1eeda mi\u1ebfu B\u00e1 Di, Th\u00fac T\u1ec1.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban ti\u1ec7c b\u1ed9 cho th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, ph\u1ee5 th\u1ea7n, b\u00e1ch quan, y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh n\u01a1i h\u00e0nh t\u1ea1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai ng\u00e0y, Vua l\u00e0m th\u01a1 \u300aT\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m l\u1ec5 th\u00e0nh\u300b<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 \u300aT\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-254-7\" href=\"#footnote-254-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, ban ngay t\u1ea1i n\u01a1i y\u1ebfn ti\u1ec7c.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, ban cho Do\u00e3n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Ninh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c y ph\u1ee5c, \u0111ai, ng\u1ef1a, m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, m\u1ed9t ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c, c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c Kinh \u0111\u1ed9 ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, ph\u00f3 v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 \u0111i qua c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed t\u1ec7 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, r\u1eddi ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, v\u00ec ti\u1ebft H\u00e0n th\u1ef1c, nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1eeda. Qua tr\u1ea5n T\u00e2n Th\u1ecb, qua c\u1ea7u s\u00f4ng L\u1ea1c, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf kho Nghi\u00eam T\u00edn.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Hoa \u00c2m, \u0111\u1ebfn th\u0103m \u0111\u1ec1n V\u00e2n \u0110\u00e0i, xem t\u01b0\u1ee3ng v\u1ebd ti\u00ean sinh Hi Di Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho \u0111\u1ec1n.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111\u1ebfn l\u1ec5 mi\u1ebfu Thu\u1eadn Th\u00e1nh Kim Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c quan \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, trong ngo\u00e0i t\u01b0\u1eddng mi\u1ebfu b\u00e0y tr\u01b0\u1ee3ng c\u1edd v\u00e0ng, sai quan chia nhau d\u00e2ng l\u1ec5 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n trong mi\u1ebfu. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u0103m \u0111\u1ec1n C\u1ef1 Linh Ch\u00e2n Qu\u00e2n, c\u0169ng mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho \u0111\u1ec1n. M\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf \u0111\u00ecnh Tuy\u00ean Tr\u1ea1ch trong h\u00e0nh cung, m\u00e2y t\u00edm nh\u01b0 r\u1ed3ng bay l\u00ean t\u1eeb n\u00fai, Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u00e1n T\u00e2y Nh\u1ea1c v\u00e0 b\u00e0i th\u01a1 Ti\u00ean Ch\u01b0\u1edfng. Vua cho tri\u1ec7u \u1ea9n s\u0129 \u1edf n\u00fai Hoa S\u01a1n l\u00e0 Tr\u1ecbnh \u1ea8n v\u00e0 \u1ea9n s\u0129 \u1edf Ph\u00f9 Th\u1ee7y l\u00e0 L\u00fd Ninh v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, ban cho Tr\u1ecbnh \u1ea8n hi\u1ec7u l\u00e0 Trinh H\u1ed1i ti\u00ean sinh. Tr\u1ecbnh \u1ea8n t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng ban \u0111\u1ea7u \u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u kinh s\u1eed l\u00e0m ngh\u1ec1, g\u1eb7p \u0111\u1ea1o s\u0129 truy\u1ec1n cho ph\u00e9p t\u1ecbch c\u1ed1c luy\u1ec7n kh\u00ed, tu t\u1eadp r\u1ea5t c\u00f3 hi\u1ec7u nghi\u1ec7m, b\u00e8n \u1edf t\u1ea1i v\u00e1ch \u0111\u00e1 V\u01b0\u01a1ng L\u1ef1c Nham<a class=\"footnote\" title=\"V\u00e1ch \u0111\u00e1 V\u01b0\u01a1ng L\u1ef1c Nham, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 462, truy\u1ec7n S\u00e0i Th\u00f4ng Huy\u1ec1n ph\u1ee5 truy\u1ec7n Tr\u1ecbnh \u1ea8n ch\u00e9p l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u00eau Nham.\" id=\"return-footnote-254-8\" href=\"#footnote-254-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> <i>(X\u00e9t s\u00e1ch \u300aHoa Nh\u1ea1c ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean V\u01b0\u01a1ng L\u1ef1c Nham. Theo s\u00e1ch \u300aUng Th\u1eafng l\u01b0\u1ee3c\u300b, ba \u0111\u1ed9ng V\u01b0\u01a1ng, \u0110i\u00eau \u1edf trong khe \u0110\u1eadu ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u00fai Hoa S\u01a1n, n\u01a1i ti\u00ean nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Dao, \u0110i\u00eau T\u1ef1 Nhi\u00ean \u0111\u0103ng ti\u00ean \u1edf ba \u0111\u1ed9ng tr\u00ean, gi\u1eefa, d\u01b0\u1edbi)<\/i>. H\u01a1n 20 n\u0103m, m\u00f9a \u0111\u00f4ng m\u00f9a h\u00e8 th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o da. L\u00fd Ninh tinh th\u00f4ng thu\u1eadt d\u01b0\u1ee3c, tu\u1ed5i gi\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng suy y\u1ebfu, th\u01b0\u1eddng \u0111em thu\u1ed1c cho ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111em v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ebfn t\u1ea1 th\u00ec \u00f4ng \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-254-9\" href=\"#footnote-254-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Vua ban th\u01a1 ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u00f9ng tr\u00e0 thu\u1ed1c, l\u1ee5a, Tr\u1ecbnh \u1ea8n t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng. Vua cho tri\u1ec7u \u0111\u1ea1o s\u0129 \u1edf \u0111\u1ec1n Th\u1eeba Thi\u00ean l\u00e0 S\u00e0i Th\u00f4ng Huy\u1ec1n v\u00e0o, ban cho ng\u1ed3i, h\u1ecfi v\u1ec1 y\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o v\u00f4 vi. Ban th\u01a1, tr\u00e0 thu\u1ed1c, l\u1ee5a, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho \u0111\u1ec1n. Th\u00f4ng Huy\u1ec1n h\u01a1n 100 tu\u1ed5i, gi\u1ecfi ph\u00e9p ph\u1ee5c kh\u00ed, l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng trau chu\u1ed1t, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y vi\u1ec7c tu th\u00e2n c\u1ea9n h\u1ea1nh l\u00e0m l\u1eddi r\u0103n.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n H\u1ed3 Th\u00e0nh. M\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf ch\u00e2u Qu\u1eafc t\u1ea1i c\u1eeda h\u00e0nh cung<a class=\"footnote\" title=\"Hai ch\u1eef 'h\u00e0nh cung' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m \u1ea5t \u0111\u1ec3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-254-10\" href=\"#footnote-254-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Linh B\u1ea3o.<\/p>\n<p>[72] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, m\u00f9ng m\u1ed9t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m Ch\u00e2u. Vua cho tri\u1ec7u Ng\u1ee5y D\u00e3, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. Ng\u1ee5y D\u00e3 s\u1ed1ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ngo\u1ea1i th\u00e0nh Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, kh\u00f4ng c\u1ea7u danh ti\u1ebfng. Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u1eebng \u0111\u1ebfn l\u00e0m quan \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00f4ng nh\u01b0 kh\u00e1ch qu\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"'Y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u00e3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-254-11\" href=\"#footnote-254-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Th\u01a1 c\u1ee7a \u00f4ng tinh t\u1ebf, kh\u1ed5 luy\u1ec7n, c\u00f3 phong c\u00e1ch th\u01a1 \u0110\u01b0\u1eddng. S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda t\u1eadp th\u01a1 <i>&#8220;Th\u1ea3o \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eadp&#8221;<\/i> c\u1ee7a \u00f4ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n b\u1ed9, Vua ban chi\u1ebfu cho h\u1ecd. Ng\u1ee5y D\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1ec7nh tri\u1ec7u t\u1eadp<a class=\"footnote\" title=\"'D\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eddi', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-254-12\" href=\"#footnote-254-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, Vua li\u1ec1n sai s\u1ee9 v\u1ebd l\u1ea1i n\u01a1i \u00f4ng \u1edf, l\u1ec7nh cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi, an \u1ee7i.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m mi\u1ebfu Thu\u1eadn Ch\u00ednh V\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m th\u01a1 <i>&#8220;Thi\u1ebft ng\u01b0u&#8221;<\/i>, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf l\u1ea7u B\u00e1i Tr\u1ea1ch Hu\u1ec7 D\u00e2n. L\u1ea1i l\u00ean l\u1ea7u B\u1eafc, ng\u1eafm s\u00f4ng l\u1edbn, xem x\u00e9t h\u00ecnh th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng, ban \u00e1o qu\u1ea7n theo m\u00f9a cho qu\u00e2n l\u00ednh v\u1eadn chuy\u1ec3n thuy\u1ec1n, l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ec1 tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0. H\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1eddi m\u01b0a, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 xin Vua \u1edf l\u1ea1i trong th\u00e0nh, \u0111\u1eebng \u0111i qua ch\u1ed7 l\u1ea7y l\u1ed9i, Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, r\u1ed3i sai \u00f4ng theo h\u1ea7u \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Gi\u00e1p Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Mi\u1ec5n Tr\u00ec.<\/p>\n<p>[76] Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n Nhu\u1ebf Th\u00e0nh l\u00e0 Ph\u00e0n C\u1ea3nh \u00d4n s\u1ed1ng ri\u00eang h\u01a1n 40 n\u0103m, c\u00e2y x\u1ea5u h\u1ed5 trong nh\u00e0 \u00f4ng chia l\u00e0m n\u0103m nh\u00e1nh, r\u1ed3i l\u1ea1i h\u1ee3p l\u00e0m m\u1ed9t, C\u1ea3nh \u00d4n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i s\u1ed1ng chung v\u1edbi nhau.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n T\u00e2n An. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng xa, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e1c ki\u1ec7u, che l\u1ecdng v\u1ea5t v\u1ea3, Vua th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u1ed9i m\u0169 \u00f4 \u0111\u1eb1ng.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, xa gi\u00e1 v\u00e0o T\u00e2y Kinh, ban 500 t\u1ea5m l\u1ee5a cho t\u0103ng \u0111\u1ea1o ngh\u00eanh gi\u00e1.<\/p>\n<p>[79] L\u1ec7nh cho ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u c\u1ea5m d\u00e2n ch\u1eb7t c\u1ee7i, th\u1ea3 gia s\u00fac trong trang vi\u00ean.<\/p>\n<p>[80] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y xin c\u1ea5p ph\u00e1t. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Long t\u00e2u r\u1eb1ng trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd thu thu\u1ebf \u00edt, chi ti\u00eau l\u1ea1i nhi\u1ec1u, xin t\u1ea1m ng\u1eebng ba n\u0103m, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Cung \u0111i\u1ec7n L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng tr\u00e1ng l\u1ec7, nh\u01b0ng ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh \u0111\u1ea5t h\u1eb9p, s\u00f4ng C\u1ed1c v\u00e0 s\u00f4ng L\u1ea1c n\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ecdng, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f3 kh\u0103n, ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i \u1edf l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1ec9 v\u00ec vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5 m\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi tu\u1ea7n du th\u00f4i.&#8221;<\/i> Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 m\u01b0a thu\u1eadn, \u0111\u1ec1u m\u01b0a v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i v\u00e0 ng\u1eebng v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng, c\u00e1c quan v\u00e0 qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00f4ng b\u1ecb \u01b0\u1edbt \u00e1o. L\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c n\u00f4ng v\u1ee5 \u0111ang b\u1eadn r\u1ed9n, d\u00e2n ch\u00fang nh\u00ecn th\u1ea5y xa gi\u00e1 \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng. Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 <i>&#8220;H\u1ec9 V\u0169 Thu\u1eadt Ho\u00e0i Ca&#8221;<\/i>, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda theo. L\u1ea1i v\u00ec bi\u1ebft Ph\u1ee7 Do\u00e3n H\u00e0 Nam l\u00e0 Ti\u1ebft \u00c1nh c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb nh\u1eadm t\u1ed1t, n\u00ean ban th\u01a1 khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Ra chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng g\u1ea5p \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1eeb H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng v\u1ec1.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a \u1ee8ng Thi\u00ean, ban \u00e1o qu\u1ea7n v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c quan coi vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111i\u1ec7n th\u1edd Th\u00e1i T\u1ed5, c\u00f9ng th\u1ee3 v\u00e0 qu\u00e2n l\u00ednh. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh, an \u1ee7i \u00f4ng, ban thu\u1ed1c qu\u00fd, r\u01b0\u1ee3u ng\u1ef1, \u00e1o, \u0111ai, ng\u1ef1a v\u00e0 ti\u1ec1n v\u00e0ng. Vua h\u1ecfi M\u00f4ng Ch\u00ednh trong c\u00e1c con ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Con c\u1ee7a th\u1ea7n ch\u1ec9 nh\u01b0 ch\u00f3 l\u1ee3n th\u00f4i. Ch\u00e1u l\u00e0 Di Gi\u1ea3n m\u1edbi l\u00e0 t\u00e0i l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch <i>&#8220;Thi\u1ec7u Th\u1ecb Ki\u1ebfn V\u0103n L\u1ee5c&#8221;<\/i> ch\u00e9p r\u1eb1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i c\u00f3 ch\u00e1u l\u00e0 Di Gi\u1ea3n, \u0111ang l\u00e0m Th\u00f4i quan \u1edf L\u1ec7 Ch\u00e2u. X\u00e9t Di Gi\u1ea3n n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd T\u1ef1 Th\u1eeba, l\u00fac n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f2n l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c. Nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[85] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00e0 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u1eeb Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u, t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u lo vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ebfn khi xong, t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00f9ng h\u01a1n ba tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n c\u00f4ng th\u1ed5 m\u1ed9c, ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u00ednh v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, cung \u1ee9ng c\u00e1c vi\u1ec7c, ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n ch\u00fang. Vua khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n xem kh\u1eafp c\u00e1c \u0111i\u1ec7n, \u0111\u01b0a ra s\u00e1ch <i>&#8220;T\u00e1i H\u1ea1nh T\u00e2y Kinh K\u00fd&#8221;<\/i> do Vua vi\u1ebft cho xem.<\/p>\n<p>[87] Ra chi\u1ebfu cho tu s\u1eeda t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111i qua.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 h\u01a1n hai tr\u0103m con h\u1ea1c bay tr\u00ean \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean Th\u01b0, l\u1ea1i c\u00f3 h\u01a1n tr\u0103m con bay \u0111\u1ebfn \u0111\u1eadu \u1edf l\u1ea7u Th\u00e1i Thanh.<\/p>\n<p>[89] Tri Ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1ng d\u00e2ng b\u1ee9c tranh <i>&#8220;Phong Ni\u00ean \u0110\u1ed3&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[90] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n du \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i t\u00ean c\u1ed5ng. Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 l\u00ean l\u1ea7u Ng\u0169 Ph\u01b0\u1ee3ng xem l\u1ec5 b\u1ed9, c\u00e1c quan xin l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7u do Th\u00e1i T\u1ed5 x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[91] Xa gi\u00e1 s\u1eafp \u0111i th\u0103m l\u0103ng, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb T\u00e2y Kinh \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n C\u1ee7ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed nh\u1ea1c, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 ph\u1ea7n m\u1ed9 t\u1ed5 ti\u00ean \u1edf g\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111i t\u1ebf b\u00e1i. C\u1ea5m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo gi\u1eabm l\u00ean ru\u1ed9ng l\u00faa.<\/p>\n<p>[92] Ch\u00e2u H\u00f9ng t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00f3 s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Th\u00f4i Kh\u1ea3 \u0110\u1ea1o b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft, Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb U Ch\u00e2u \u0111em nh\u1ea1c l\u1ec5 v\u00e0 v\u1ec7 binh \u0111\u01b0a linh c\u1eefu v\u1ec1. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu sai trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5.<\/p>\n<p>[93] N\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0111i b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean \u0111\u00f3ng c\u1ecdc g\u1ed7 v\u00e0 gi\u00e1 g\u1ed7. Ph\u1ee7 t\u00e2u l\u00ean, Vua cho l\u00e0 tr\u00e1i ph\u00e9p, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu sai s\u1ee9 ra ngo\u00e0i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 tra t\u1ea5n d\u00e3 man \u0111\u1ec3 gi\u1ebft gi\u1eb7c.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ee7 Tr\u00e2n l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb T\u00e2y Kinh, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Y\u1ec3n S\u01b0, c\u00e1c nghi th\u1ee9c nh\u01b0 ki\u1ec7u xe, l\u1ecdng che, ti\u1ebfng roi, c\u1ea3nh b\u00e1o, t\u1ea5u nh\u1ea1c, Kim Ng\u00f4 h\u00f4 th\u00e1m \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n V\u0129nh An, trai gi\u1edbi \u1edf h\u00e0nh cung.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn c\u00e1c l\u0103ng An L\u0103ng, V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Hi, Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng Th\u00e1i H\u1eadu, d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xung quanh \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. L\u00fac \u0111\u1ea7u, khi \u0111\u1ebfn l\u0103ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng g\u1eb7p m\u01b0a, c\u00e1c quan xin d\u1eddi v\u1ecb tr\u00ed b\u00e0n th\u1edd, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1eeb xa \u1edf gian c\u1eeda, Vua kh\u00f4ng cho, t\u1ef1 m\u00ecnh l\u1ed9i qua b\u00f9n l\u1ea7y m\u00e0 ti\u1ebfn v\u00e0o, l\u1ec5 xong khi tr\u1eddi ch\u01b0a s\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn b\u1ed1n l\u0103ng \u0111\u1ec3 t\u1eeb bi\u1ec7t, xem x\u00e9t b\u00e0n th\u1edd, d\u00e2ng l\u1ec5 nh\u01b0 l\u1ec5 ban \u0111\u1ea7u. Vua c\u0169ng \u0111\u1ebfn th\u0103m c\u00e1c l\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng, sai trung s\u1ee9 \u0111i t\u1ebf kh\u1eafp c\u00e1c ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n, v\u00e0 \u0111\u1ebfn Nh\u1eef Ch\u00e2u t\u1ebf ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[97] Ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Phan \u0110\u1ed9c, Th\u1ea1ch K\u00ea \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n C\u1ee7ng, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1eeb bi\u1ec7t tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ban y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 nh\u01b0 l\u1ec7 th\u1ecb t\u1ebf.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n D\u0129 Th\u1ee7y, \u0111\u01b0\u1eddng qua \u1ea3i H\u1ed5 Lao hi\u1ec3m tr\u1edf, Vua sai c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng. H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng d\u1ef1ng l\u1ea7u k\u1ebft hoa, chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u1ea5u, Vua cho r\u1eb1ng ng\u00e0y k\u1ef5 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng s\u1eafp \u0111\u1ebfn, v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 l\u1ec7. V\u00ec Vua th\u01b0\u1eddng t\u1eeb h\u1ea1 tu\u1ea7n tr\u1edf \u0111i kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>[100] D\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Hu\u1ef3nh D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed5i t\u00ean \u1ea3i H\u1ed5 Lao th\u00e0nh \u1ea3i H\u00e0nh Kh\u00e1nh.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng binh s\u0129 thu\u1ed9c qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a ba l\u0103ng n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed ph\u1ea1t<a class=\"footnote\" title=\"'x\u1eed ph\u1ea1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-254-13\" href=\"#footnote-254-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec g\u1eedi v\u1ec1 huy\u1ec7n V\u0129nh An.<\/p>\n<p>[102] L\u1ec5 nghi s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin sau khi nh\u00e0 Vua t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu xong, h\u00e3y th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu th\u1edd Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng Th\u00e1i H\u1eadu. Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 b\u00e0n b\u1ea1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, k\u1ebft qu\u1ea3 b\u00e0n b\u1ea1c theo nh\u01b0 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, nh\u00e0 Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan theo h\u1ea7u d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf l\u1ea7u H\u1ed3i Loan Kh\u00e1nh T\u1ee9, m\u1edf ti\u1ec7c cho c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, r\u1eddi Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111i qua m\u1ed9 Phan Hi\u1ebfu T\u1eed, sai quan h\u1eefu ty d\u1ef1ng bia khen ng\u1ee3i. D\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Trung M\u00e2u.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, ban th\u01b0\u1edfng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt d\u00ea cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh v\u00e0 qu\u00e2n s\u0129, khao th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbng s\u0129.<\/p>\n<p>[106] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, xa gi\u00e1 t\u1eeb Ph\u1ea7n \u00c2m tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ee5a cho c\u00e1c qu\u00e2n s\u0129 theo h\u1ea7u, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa, l\u00ednh tr\u1ea1m v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec b\u1ec7nh d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n V\u1eadn Giang, Ho\u00e0i thu\u00ea thuy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ec3 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee9u \u0111\u00f3i cho d\u00e2n ch\u00fang \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u v\u00e0 Lai Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. L\u1ea1i t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf mi\u1ebfu th\u1edd Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Th\u00e1i H\u1eadu, t\u1eeb c\u1ed5ng xu\u1ed1ng ki\u1ec7u \u0111i b\u1ed9 v\u00e0o, d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf nh\u01b0 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, b\u00e0y nh\u1ea1c \u0110\u0103ng Ca. C\u00e1c quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed, Cung ph\u1ee5ng quan, t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng trong mi\u1ebfu, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng \u1edf ngo\u00e0i mi\u1ebfu. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n ph\u00e2n c\u00f4ng t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu th\u1edd c\u00e1c Ho\u00e0ng h\u1eadu Hi\u1ebfu Hu\u1ec7.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng th\u1eddi ti\u1ebft d\u1ea7n n\u00f3ng b\u1ee9c, vi\u1ec7c ban r\u01b0\u1ee3u \u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u00ean d\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu. Tha cho h\u01a1n 60 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn trong v\u00e0 ngo\u00e0i ho\u00e0ng th\u00e0nh T\u00e2y Kinh v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng Th\u00e1i H\u1eadu t\u1ea1i vi\u1ec7n Ph\u1ed5 An.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, T\u1ea3 Long V\u0169 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed Tr\u1eebng Ch\u00e2u, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac v\u00ec t\u1ed9i t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Qu\u00e2n Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9. Ban \u0111\u1ea7u, Tu\u00e2n H\u00fac xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 n\u00f3i r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, mu\u1ed1n \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb tra h\u1ecfi. \u0110\u1ebfn khi s\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t v\u1ea5n, l\u1eddi khai c\u1ee7a Tu\u00e2n H\u00fac nhi\u1ec1u ch\u1ed7 gi\u1ea3 d\u1ed1i, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, nh\u01b0ng v\u00ec Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Tu\u00e2n H\u00fac, s\u1ee3 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa, n\u00ean kh\u00f4ng n\u1ee1 \u0111i\u1ec1u tra s\u00e2u. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh d\u00e2ng t\u1ea5u xin x\u1eed theo ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, v\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y. Tu\u00e2n H\u00fac sau \u0111\u00f3 v\u00ec b\u1ec7nh xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf t\u1ea1i Th\u00e1i Ch\u00e2u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aNh\u1eadt k\u00fd T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ghi: L\u01b0u Ban n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac v\u00ec t\u1ed9i v\u00f4 l\u1ec5 v\u1edbi nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Qu\u00e2n Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9. Ch\u00e2n T\u00f4ng mu\u1ed1n gi\u1ebft \u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft tri\u1ec7u Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 \u00fd ki\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c mu\u1ed1n n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i nh\u01b0ng ch\u01b0a d\u00e1m.&#8221;<\/i> C\u00f4ng ch\u00faa kinh h\u00e3i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac kh\u00f4ng sao ch\u1ee9?&#8221;<\/i> R\u1ed3i kh\u00f3c l\u00f3c, ng\u00e3 l\u0103n ra \u0111\u1ea5t, v\u00ec th\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng kh\u00f4ng gi\u1ebft Tu\u00e2n H\u00fac. Khi L\u00fd Th\u1ee5c nh\u1eadn chi\u1ebfu so\u1ea1n v\u0103n bia cho Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u00e2n x\u00e1 cho L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac r\u1ea5t \u0111\u1eb9p, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ghi v\u00e0o.&#8221;<\/i> C\u00e1c con c\u1ee7a Tu\u00e2n H\u00fac nghe tin, s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111em h\u1ed1i l\u1ed9 nhi\u1ec1u cho L\u00fd Th\u1ee5c, n\u00ean vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i. X\u00e9t r\u1eb1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng t\u00ednh nh\u00e2n t\u1eeb, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t mu\u1ed1n gi\u1ebft Tu\u00e2n H\u00fac, e r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u T\u01b0 M\u00e3 Quang nghe \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u1ec3 sai l\u1ec7ch, n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[113] Khi\u1ebfp l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t M\u1ed9 Dung \u0110\u1ee9c S\u00e2m \u0111\u01b0a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi man l\u00e0m \u00e1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea7n Th\u1ec3 \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Man di kh\u00f4ng hi\u1ec3u gi\u00e1o h\u00f3a, vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m lo\u1ea1n c\u0169ng l\u00e0 do quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ed7 v\u1ec1.&#8221;<\/i> B\u00e8n tha t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e0y \u0111i Giang, Chi\u1ebft xa x\u00f4i.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ee9c S\u00e2m l\u00e0 con c\u1ee7a Di\u00ean Chi\u00eau.)<\/i><\/p>\n<p>[114] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai s\u1ee9 d\u00e2ng ng\u1ef1a, ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ph\u1ea7n \u00c2m ho\u00e0n t\u1ea5t. Vua ban cho \u0110\u1ee9c Minh y ph\u1ee5c, \u0111ai, ng\u1ef1a, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, ti\u1ec1n t\u1ec7, c\u00f2n ban cho c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u0129 b\u1ea1c, l\u1ee5a, tr\u00e0. L\u00fac \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo \u0111o\u00e0n c\u1ed1ng ng\u1ef1a c\u00f3 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi d\u00e2n kinh th\u00e0nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb g\u00e3y r\u0103ng. Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng n\u00ean \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, nh\u01b0ng Vua ra chi\u1ebfu giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho Phu Di\u00ean l\u1ed9, l\u1ec7nh g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho \u0110\u1ee9c Minh, \u0111\u1ec3 \u00f4ng t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ra chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 tham gia \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc xe ng\u1ecdc ch\u1edf Thi\u00ean th\u01b0, ngo\u00e0i l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[116] Sai c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn t\u1ebf t\u1ea1 H\u1eadu Th\u1ed5, T\u00e2y Nh\u1ea1c, T\u00e2y H\u1ea3i, T\u00e2y \u0110\u1ed9c. L\u1ea1i sai quan \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u0103ng mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5.<\/p>\n<p>[117] Ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 An M\u1eadt d\u00e2ng ng\u1ecdc \u0111ai, ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ph\u1ea7n \u00c2m ho\u00e0n t\u1ea5t.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng tr\u1edf v\u1ec1 Chung Nam S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn v\u00e0 l\u00e0m th\u01a1 nh\u01b0 l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Giao Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, chi\u1ebfu ban t\u00ean mi\u1ebfu H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m l\u00e0 <i>&#8220;Th\u00e1i Ninh&#8221;<\/i>, sai trung s\u1ee9 tu s\u1eeda th\u00eam mi\u1ebfu. L\u1ec7nh cho Tri H\u00e0 Trung Ph\u1ee7 l\u00e0 Chu Kh\u1edfi m\u1ed7i th\u00e1ng ki\u1ec3m tra m\u1ed9t l\u1ea7n. D\u00e2n ch\u00fang t\u1ebf l\u1ec5 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1y \u1edf s\u00e2n, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[120] Cho Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf H\u00e0 Trung Ph\u1ee7 l\u00e0 Ti\u1ebft Nam l\u00e0m Th\u00ed T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1, v\u00ec \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn kinh xin t\u1ebf l\u1ec5 Ph\u1ea7n \u00c2m.<\/p>\n<p>[121] Cho con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Hu\u00e2n l\u00e0 V\u0129 \u0110\u1ee9c l\u00e0m Nh\u1eef Ch\u00e2u qu\u00e2n s\u1ef1 suy quan.<\/p>\n<p>Con c\u1ee7a V\u0129 \u0110\u1ee9c l\u00e0 D\u1ee5ng H\u00f2a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 nh\u1eadp ng\u0169, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho xu\u1ea5t ng\u0169 v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng cha. K\u1ebf Hu\u00e2n v\u00ec t\u1ed9i gi\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i n\u00ean b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, Vua v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1edbi Hi\u1ebfu Minh Ho\u00e0ng H\u1eadu n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chi\u1ebfu c\u1ed1 con ch\u00e1u \u00f4ng.<\/p>\n<p>[122] D\u00e2n \u1edf \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n con, sai quan \u0111i nhanh \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 l\u00e0 Th\u01b0 T\u1ec1 \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[123] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u \u1edf hai kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c 20 n\u0103m, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, chi\u1ebfu c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u00e2y \u1edf mi\u1ebfu th\u1edd t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 L\u00e2u S\u01b0 \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>[125] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u00e0 M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u1ee9', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 301, truy\u1ec7n M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng 'l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn, th\u0103ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn B\u1ed9c Ch\u00e2u'.\" id=\"return-footnote-254-14\" href=\"#footnote-254-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a> \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn B\u1ed9c Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u l\u00e0 T\u01b0\u1edfng T\u00edn m\u1edf ti\u1ec7c, Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng t\u1ecf ra ki\u00eau ng\u1ea1o, say r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i \u0111\u00e1nh T\u01b0\u1edfng T\u00edn, nh\u00e2n c\u00f3 \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u00fac Ch\u00e2u, v\u00e0 h\u1ea1 chi\u1ebfu nghi\u00eam tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>[126] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay; Ninh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c, An Qu\u1ed1c, ti\u1ebfn phong l\u00e0m T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng. <i>(X\u00e9t nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 <i>&#8220;T\u01b0\u01a1ng&#8221;<\/i> \u8944 v\u01b0\u01a1ng, sai. Tra c\u1ee9u B\u1ea3n k\u1ef7 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 8 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n t\u0103ng c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho c\u00e1c ph\u1ee7 v\u01b0\u01a1ng, T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m 12.000 quan. V\u1eady n\u00ean theo B\u1ea3n k\u1ef7 ch\u00e9p <i>&#8220;T\u01b0\u01a1ng&#8221;<\/i> \u76f8 l\u00e0 \u0111\u00fang.)<\/i> Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tr\u1ea5n Nam, Ninh Qu\u1ed1c. T\u1eeb Nguy\u00ean T\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh. Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 An T\u0129nh, V\u0169 Th\u1eafng, ki\u00eam Th\u1ecb trung.<\/p>\n<p>[127] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ecbnh Nan l\u00e0 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh gi\u1eef ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, tu s\u1eeda Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, ba th\u00e1ng th\u00ec xong.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n<p>[129] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, c\u00e1c quan theo chi\u1ebfu x\u00e1 ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1. Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Trung Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, ki\u00eam ch\u1ee9c Gia Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0103n \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"'Vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-254-15\" href=\"#footnote-254-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, l\u1ea5y s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 l\u00e0m Tam ban vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay l\u1ec7nh cho Tam ban vi\u1ec7n chia s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p><i>(G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00ean l\u00e0 H\u01b0ng T\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'Di\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 286 c\u00f3 truy\u1ec7n.\" id=\"return-footnote-254-16\" href=\"#footnote-254-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, so\u1ea1n s\u00e1ch \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng quan ch\u1ebf c\u1ef1u \u0111i\u1ec3n\u300b, n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng ch\u1ee9c N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, d\u00f9ng ch\u1ee9c Di\u00ean Ph\u00fac cung s\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy. X\u00e9t theo b\u1ea3n ch\u00ed, N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 l\u00e0 ch\u1ee9c \u0111\u1eb7t t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn \u0103n \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u0169ng l\u00e0 l\u1ec7 c\u0169. Kh\u00f4ng r\u00f5 s\u00e1ch n\u00e0o ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt m\u00e0 H\u01b0ng T\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u th\u00eam. H\u1ecd Th\u00e1i c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ee9c N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t, t\u1eeb th\u1eddi S\u00f9ng Ninh v\u1ec1 sau, ch\u1ec9 phong cho \u0110\u1ed3ng Qu\u00e1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i, \u00e2n s\u1ee7ng g\u1ea7n nh\u01b0 ngang v\u1edbi ch\u1ee9c ch\u1ea5p ch\u00ednh, v\u00ec nguy\u00ean l\u00e0 t\u1eeb ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ph\u00f3 \u0111\u1ed5i sang t\u00ean n\u00e0y. X\u00e9t th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5<a class=\"footnote\" title=\"'Tri\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Mi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-254-17\" href=\"#footnote-254-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh T\u1ed9, L\u00fd X\u1eed V\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Thi\u1ec7m, L\u00fd S\u00f9ng C\u1ee7, T\u00e0o B\u00e2n, \u0111\u1ec1u t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ph\u00f3, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y ai t\u1eeb ch\u1ee9c s\u1ee9 ph\u00f3 \u0111\u1ed5i sang N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[130] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho T\u1ecbnh Ch\u00e2u tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1edd T\u1ea5n, Ho\u00e0nh Ch\u00e2u tu s\u1eeda mi\u1ebfu th\u1edd Th\u1ea7n N\u00f4ng.<\/p>\n<p>[131] Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm xem qua \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 lang, X\u00e1 nh\u00e2n, Ty gi\u00e1n, Ch\u00e1nh ng\u00f4n t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c ch\u1ee9c n\u00e0y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 l\u1edbn, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c, Th\u1ecbnh Huy\u1ec1n, V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, L\u1ed9 Ch\u1ea5n, Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00f4i Tu\u00e2n Kh\u00e1nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 c\u00f3 truy\u1ec7n.\" id=\"return-footnote-254-18\" href=\"#footnote-254-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, Tr\u1ea7n Tri Vi, L\u00fd T\u01b0, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh. Th\u1ecbnh Huy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi D\u01b0 H\u00e0ng, sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>[132] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed Ty l\u00ed tham qu\u00e2n \u0111i gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5.<\/p>\n<p>[133] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, H\u1ee9a qu\u1ed1c V\u0103n M\u1ee5c c\u00f4ng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[134] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn B\u1ed9c x\u1ea1, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadn ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn b\u1ea3n t\u1ec9nh nh\u1eadn ch\u1ee9c, l\u1ec7nh cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n v\u00e0 S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n ki\u1ec3m th\u1ea3o<a class=\"footnote\" title=\"'S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n' ba ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-254-19\" href=\"#footnote-254-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 th\u1ecb lang ki\u00eam Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, ch\u1ec9 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng t\u1ea1i s\u1ea3nh c\u1ee7a m\u00ecnh. Vua y\u00eau qu\u00fd c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, n\u00ean ra l\u1ec7nh kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nghi th\u1ee9c c\u0169.<\/p>\n<p>[135] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, phong Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n l\u00e0m \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[136] H\u1ed3ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin Tri ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf m\u1ea5t. Khi l\u00e2m chung, V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf t\u1ef1 vi\u1ebft di bi\u1ec3u, \u0111\u1ea1i \u00fd khuy\u00ean ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ri\u00eang.<\/p>\n<p>[137] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u trong n\u1ed9i ch\u1ee9c, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a quan v\u0103n v\u00f5, ng\u00e0y ngh\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ed1i ti\u1ebfp ki\u1ebfn, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[138] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111i\u1ec7t tr\u1edf xu\u1ed1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c, l\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n, sau t\u0103ng th\u00eam n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n, r\u1ed3i b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n. Sau khi t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 m\u1eebng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u xin cai qu\u1ea3n qu\u1eadn. Vua cho r\u1eb1ng h\u1ecd m\u1edbi th\u0103ng ch\u1ee9c, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, ch\u1ec9 t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>[139] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua n\u01b0\u1edbc B\u1ed3 \u0110oan l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng b\u1ea3n v\u00e0ng kh\u1eafc l\u1eddi bi\u1ec3u d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[140] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, sai s\u1ee9 ki\u1ec3m tra v\u00e0 ph\u00e2n chia nh\u1eefng binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c b\u1ed1c d\u1ee1 d\u1ecdc s\u00f4ng Bi\u00ean v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n h\u1ea1 ch\u00e2u, v\u00ec trong s\u1ed1 h\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb hung b\u1ea1o, hay \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n l\u00e0nh.<\/p>\n<p>[141] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung v\u00e0 ch\u00f9a C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c Khai B\u1ea3o, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung.<\/p>\n<p>[142] Ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ee9u tr\u1ee3.<\/p>\n<p>[143] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c \u0111\u1ea1o v\u1ec1 \u00fd \u0111\u1ecbnh m\u1edf khoa thi ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ecf s\u00f3t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, s\u1ebd xem x\u00e9t l\u1ea1i. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00ean gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft, ho\u1eb7c kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u00e0 gi\u1ea3i quy\u1ebft, \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[144] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, l\u1ea5y N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m Phu Di\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1, thay th\u1ebf L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh. \u0110i\u1ec1u Do\u00e3n Ch\u00ednh l\u00e0m Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. Do\u00e3n Ch\u00ednh t\u00ednh t\u00ecnh nghi\u00eam kh\u1eafc, th\u00edch gi\u1ebft ch\u00f3c, v\u1ed1n b\u1ecb b\u1ec7nh g\u00f9 l\u01b0ng, n\u00ean \u00edt khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf g\u1ea7n Vua.<\/p>\n<p>[145] V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 xin l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd Huy\u1ec1n Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng trong th\u00e0nh Phong Ch\u00e2u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[146] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gia phong t\u00f4n hi\u1ec7u cho Ng\u0169 Nh\u1ea1c: \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c l\u00e0 Thi\u00ean T\u1ec1 Nh\u00e2n Th\u00e1nh \u0110\u1ebf, Nam Nh\u1ea1c l\u00e0 T\u01b0 Thi\u00ean Chi\u00eau Th\u00e1nh \u0110\u1ebf, T\u00e2y Nh\u1ea1c l\u00e0 Kim Thi\u00ean Thu\u1eadn Th\u00e1nh \u0110\u1ebf, B\u1eafc Nh\u1ea1c l\u00e0 An Thi\u00ean Nguy\u00ean Th\u00e1nh \u0110\u1ebf, Trung Nh\u1ea1c l\u00e0 Trung Thi\u00ean S\u00f9ng Th\u00e1nh \u0110\u1ebf. Sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c. L\u1ea1i so\u1ea1n b\u00e0i \u300aPh\u1ee5ng Th\u1ea7n Thu\u1eadt\u300b, ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u00f4n s\u00f9ng.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p: Chi\u1ebfu vi\u1ebft: N\u00fai cao ch\u00f3t v\u00f3t, th\u1ea7n linh ng\u1ef1 tr\u1ecb, n\u00ean gia phong t\u00f4n hi\u1ec7u cho Ng\u0169 Nh\u1ea1c.)<\/i><\/p>\n<p>[147] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t x\u1eed t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc h\u00ecnh ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[148] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, l\u1ea5y Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung L\u00fd T\u1ed1n l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi lang trung, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9; T\u01b0 hu\u00e2n lang trung V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, sai quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0111\u1ebfn nay thay v\u1ec1, m\u1ec7nh T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00f9ng c\u00e1c quan x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng, l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng c\u1ee9u s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan l\u00e0m h\u1ea1ng nh\u00ec, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, tri\u1ec1u th\u1ea7n l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m tri ch\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0m h\u1ea1ng ba, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u, gi\u00e1m, qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n. L\u00fd T\u1ed1n v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng nh\u00ec.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd T\u1ed1n, \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[149] \u0110\u1ed5i t\u00ean ch\u1ec9 huy V\u0129nh An \u1edf T\u00e2y Kinh th\u00e0nh Ph\u1ee5ng Ti\u00ean, th\u0103ng l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi qu\u00e2n Thanh T\u1eafc.<\/p>\n<p>[150] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam n\u0103m nay n\u1ebfu mu\u1ed1n n\u1ed9p ti\u1ec1n thay cho thu\u1ebf h\u1ea1 th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[151] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan lang trung v\u00e0 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m m\u00e0 xin b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho con c\u00e1i, th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh theo l\u1ec7.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-254-1\">Ch\u1eef 'ph\u1ee7' trong 'Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-254-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-2\">'S\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ecb', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-254-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-3\">'Nam v\u1ecdng' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m \u1ea5t ch\u00ednh. <a href=\"#return-footnote-254-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-4\">N\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'n\u01a1i n\u00e0y' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef '\u0111\u1ec1u l\u00e0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-254-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-5\">B\u1ed3 B\u00e0 La, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 ch\u00e9p l\u00e0 'B\u1ed3 B\u00e0', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 7 ch\u00e9p l\u00e0 'B\u1ed3 B\u00e0 ch\u00fang'. <a href=\"#return-footnote-254-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-6\"> '\u0110\u00e1p' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1eafc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 457 \u300aL\u00fd \u0110\u1ed9c truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-254-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-7\"> Ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19 \u300aT\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-254-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-8\"> V\u00e1ch \u0111\u00e1 V\u01b0\u01a1ng L\u1ef1c Nham, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 462, truy\u1ec7n S\u00e0i Th\u00f4ng Huy\u1ec1n ph\u1ee5 truy\u1ec7n Tr\u1ecbnh \u1ea8n ch\u00e9p l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u00eau Nham. <a href=\"#return-footnote-254-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-9\"> Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-254-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-10\"> Hai ch\u1eef 'h\u00e0nh cung' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 19, ph\u1ea7n T\u1ef1 Ph\u1ea7n \u00c2m \u1ea5t \u0111\u1ec3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-254-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-11\"> 'Y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u00e3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-254-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-12\"> 'D\u00e3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eddi', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-254-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-13\">'x\u1eed ph\u1ea1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-254-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-14\"> Ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u1ee9', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 301, truy\u1ec7n M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng 'l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn, th\u0103ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn B\u1ed9c Ch\u00e2u'. <a href=\"#return-footnote-254-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-15\"> 'Vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-254-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-16\"> 'Di\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 286 c\u00f3 truy\u1ec7n. <a href=\"#return-footnote-254-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-17\"> 'Tri\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Mi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-254-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-18\">Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00f4i Tu\u00e2n Kh\u00e1nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 c\u00f3 truy\u1ec7n. <a href=\"#return-footnote-254-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-254-19\">'S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n' ba ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-254-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":33,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-254","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1275,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/254\/revisions\/1275"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/254\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=254"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=254"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}