{"id":256,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=256"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-76-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-4-tan-hoi-1011","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-76-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-4-tan-hoi-1011\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 76: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1011)","rendered":"QUY\u1ec2N 76: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1011)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, T\u1eeb Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: Tri ch\u00e2u, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea1o, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 u\u00fd Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef6 \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u Trung Hu\u1ec7, cho n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con em \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. V\u00ec t\u1eeb khi Nguy\u00ean \u1ef6 m\u1eafc b\u1ec7nh, b\u1ea3n ch\u00e2u kh\u00f4ng k\u1ecbp b\u00e1o l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t t\u1ed9i c\u00e1c quan thu\u1ed9c. Sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t Nguy\u00ean \u1ef6, Vua \u0111\u00e3 d\u1eddi l\u1ec5 th\u1eafp \u0111\u00e8n trong ti\u1ebft Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean sang \u0111\u00eam h\u00f4m sau \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9, ch\u00e2u, ph\u1ee7 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c mang s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u01b0a v\u1ec1 Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u1ec1 chuy\u00ean m\u00f4n, ai \u0111\u1ed7 th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m Trai lang, ai kh\u00f4ng d\u1ef1 thi th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, theo l\u1ec7 nh\u01b0 khi \u0110\u00f4ng phong.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: Tri ch\u00e2u B\u00e1 Ch\u00e2u \u0110\u1ed5ng Nh\u00e2n C\u00e1o b\u1ecb Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 \u0110\u1ed5ng Di\u00ean T\u1ea3o gi\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, sai Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 c\u00f9ng xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i nghi ch\u1ebf \u1edf c\u1eeda C\u00e1p.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, v\u00ec tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng, cho ghi ch\u00e9p v\u00e0 ban b\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c cho qu\u00e2n d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[6] Ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u bay.<\/p>\n\n<p>[7] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o hai th\u00e1ng Tr\u1ecdng Xu\u00e2n v\u00e0 Tr\u1ecdng Thu, sai T\u00f4ng ch\u00ednh khanh m\u1eb7c c\u00f4ng ph\u1ee5c \u0111i tu\u1ea7n l\u0103ng, nay xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho m\u1eb7c t\u1ebf ph\u1ee5c khi h\u00e0nh s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[8] Vua th\u1ea5y ch\u00e2u H\u1ea5p h\u00e0ng n\u0103m cung c\u1ea5p gi\u1ea5y l\u1edbn \u0111\u1ec3 vi\u1ebft s\u1eafc l\u1ec7nh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt. Tri Khu m\u1eadt s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00f2ng c\u00f2n th\u1eeba gi\u1ea5y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 108.300 t\u1edd, xin cho Tam ty ng\u1eebng c\u1ea5p m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0 gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n xu\u1ea5t \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sai trung s\u1ee9 tuy\u00ean d\u1ee5, t\u1eeb Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn c\u1ee7a Vua.<\/p>\n\n<p>[9] Giang Nam, Ho\u00e0i Nam b\u1ecb l\u1ee5t, d\u00e2n \u0111\u00f3i. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i th\u0103m h\u1ecfi d\u00e2n l\u00e0ng, xem x\u00e9t quan l\u1ea1i, tra x\u00e9t ng\u1ee5c t\u00f9, gi\u1ea3m nh\u1eb9 thu\u1ebf m\u00e1, t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd. Sau \u0111\u00f3 L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u L\u01b0, ch\u00e2u Th\u1ecd l\u00faa chi\u00eam \u0111\u00e3 thu ho\u1ea1ch, ch\u00e2u Giang, ch\u00e2u H\u1ed3ng, ch\u00e2u Qu\u00e2n, ch\u00e2u Vi\u00ean n\u01b0\u1edbc ng\u1eadp ru\u1ed9ng d\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Tri ch\u00e2u H\u1ed3ng L\u00fd Huy\u1ec1n b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua c\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong tri\u1ec1u, \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng L\u0103ng S\u00e1ch thay. Vua n\u00f3i: <i>\"Nam X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb l\u1ee5t l\u1ed9i kh\u1ed1n kh\u1ed5, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00ean t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i xin \u00fd ki\u1ebfn b\u00ean ngo\u00e0i.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i S\u00e1ch l\u00e0m vi\u1ec7c \u00f4n h\u00f2a, n\u1ebfu giao cho tr\u1ea5n gi\u1eef m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, xin cho l\u00e0m Giang Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, sai s\u1ee9 truy\u1ec1n \u00fd ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng. Ch\u00e2u Nhi\u00eau c\u00f3 v\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o th\u00ec b\u1eaft giam \u0111\u1ea7y ng\u1ee5c. S\u00e1ch xin cho d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n, quan thu thu\u1ebf, d\u00e2n r\u1ea5t ti\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 n\u0103m sau m\u1edbi ch\u00e9p vi\u1ec7c ch\u00e2u Nhi\u00eau, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p chung. S\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c v\u1eadn, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu.)<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Ban ch\u1ee9c cho s\u1ee9 gi\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u Giao, Cam, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c, B\u1ed3 \u0110oan, Tam Ma Lan, V\u1eadt Tu\u1ea7n, B\u1ed3 B\u00e0 La.<\/p>\n\n<p>[12] C\u00e1c ch\u00e2u Ki\u1ebfm, L\u1ee3i, L\u00e3ng, T\u1eadp, B\u00edch, Ba b\u1ecb \u0111\u00f3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[13] N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u1ed1 xin l\u1eadp bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o cho cha l\u00e0 S\u00f9ng Qu\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Phong ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9. Vua n\u00f3i: <i>\"Quan ho\u1ea1n l\u1eadp bia, e kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0 L\u00fd Th\u1ea7n Ph\u00fac, \u0110\u1eadu Th\u1ea7n H\u01b0ng t\u1eebng l\u1eadp bia th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ea5y trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c L\u00fd, \u0110\u1eadu l\u1eadp bia c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[14] C\u00e1c ch\u00e2u \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Kinh H\u1ed3, Qu\u1ea3ng Nam theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111inh th\u00e2n, m\u1ed7i n\u0103m t\u1ed5ng c\u1ed9ng 450.400 quan, d\u00e2n c\u00f3 con ho\u1eb7c b\u1ecf kh\u00f4ng nu\u00f4i, ho\u1eb7c b\u00e1n l\u00e0m n\u00f4 b\u1ed9c[footnote]ho\u1eb7c b\u00e1n l\u00e0m n\u00f4 b\u1ed9c, ch\u1eef 'b\u1ed9c' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u00f4', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ho\u1eb7c cho \u0111i tu l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ea1o. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i \u1edf l\u0103ng t\u1ea9m c\u00e1c \u0111\u1eddi \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m, quan s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay ph\u00e1i quan v\u0103n v\u00f5 l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 ph\u00f3, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, \u0110\u00f4 gi\u00e1m v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, n\u1ebfu c\u00f9ng ph\u00e1i mang ch\u1ee9c danh th\u00ec cho m\u1ed9t ban t\u1eeb ki\u1ebfn, n\u1ebfu c\u1ea7n x\u1ebfp h\u00e0ng kh\u00e1c v\u1ecb th\u00ec theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[17] Ch\u00f9a S\u00f9ng Ch\u00e2n T\u01b0 Th\u00e1nh mua rau qu\u1ea5y r\u1ed1i d\u00e2n, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban cho v\u01b0\u1eddn rau.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"H\u00f4m qua ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c quan trong N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh v\u00e0 Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh n\u1ebfu theo l\u1ec7 m\u00e0 th\u0103ng chuy\u1ec3n th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng lao kh\u00f3 nh\u1ecdc.\"<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y danh s\u00e1ch c\u00e1c quan hai ty, x\u00e9t xem ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u00e2u hay m\u1edbi, vi\u1ec7c l\u00e0m nhi\u1ec1u hay \u00edt, r\u1ed3i \u0111\u1ecbnh th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng gi\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3 ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng theo t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1ebfn Th\u00f9y Th\u01b0\u1ee3ng, H\u00e0 Trung ph\u1ee7 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 10 n\u0103m, \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 15 n\u0103m, \u1edf l\u1ea1i ty n\u1eafm vi\u1ec7c nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 17 n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ngo\u00e0i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xin ngh\u1ec9 d\u00e0i ng\u00e0y ho\u1eb7c v\u00ec vi\u1ec7c ri\u00eang m\u00e0 nh\u1eadm ch\u1ee9c ch\u01b0a \u0111\u1ee7 h\u1ea1n, th\u00ec t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng. C\u00e1c quan trong c\u00e1c ty c\u00f3 con, ngo\u00e0i \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng chuy\u1ec3n th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[19] Ra chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng L\u00fd Ph\u1ed5, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3; Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft; T\u00f4n Mi\u1ec7n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9; H\u1ed3 T\u1eafc, Tri ch\u00e2u \u00d4n Ch\u00e2u; Vi\u00ean Di\u00ean Kh\u00e1nh, Tri ch\u00e2u S\u00e2m Ch\u00e2u; V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Vi, Tri huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n, Ch\u00e2u H\u00e0o, v\u00ec \u0111\u00e3 lo li\u1ec7u cung c\u1ea5p g\u1ed7 \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu.<\/p>\n<p><i>(Vi\u00ean Di\u00ean Kh\u00e1nh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[20] Vi\u1ec7n T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n s\u00e1ch phong Ng\u0169 Nh\u1ea1c, x\u00e9t k\u1ef9 v\u0103n s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c t\u1ea5u nh\u1ea1c. Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e0m c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, c\u00f4ng khanh ra v\u00e0o c\u00f2n t\u1ea5u nh\u1ea1c, hu\u1ed1ng chi l\u1ec5 l\u00e0 do t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ra, n\u00ean sai quan so\u1ea1n ri\u00eang nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"S\u00e1ch \u00e1n n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda, \u0111\u1ee3i v\u00e0o th\u00ec t\u1ea5u nh\u1ea1c.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[21] Ra chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb, L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00f9ng c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 y ph\u1ee5c c\u1ee7a Ng\u0169 Nh\u1ea1c v\u00e0 l\u1ec5 nghi t\u00f4n t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ti\u1ebfn phong Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc H\u00e0n l\u00e0m V\u1ec7 qu\u1ed1c, Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc Ng\u00f4 l\u00e0m S\u1edf qu\u1ed1c, Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc T\u00f9y l\u00e0m Vi\u1ec7t qu\u1ed1c.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb nay ph\u00e0m c\u00e1c vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng, ban \u00e2n cho ho\u00e0ng th\u00e2n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1edd tr\u00ecnh \u0111\u1ec1u do c\u00e1c quan t\u1ef1 ni\u00eam phong, Tr\u1eabm s\u1ebd m\u1edf xem tr\u1ef1c ti\u1ebfp r\u1ed3i m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, chi\u1ebfu th\u01b0 ban \u00e2n cho ho\u00e0ng th\u00e2n ch\u01b0a ban ra, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc. Vua nghi ng\u1edd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trong cung ti\u1ebft l\u1ed9, li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c sai \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch l\u00ean H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n chi\u1ebfu. H\u00f4m sau m\u1edbi tr\u00ecnh l\u00ean xin ph\u00ea duy\u1ec7t, r\u1ed3i l\u1ea1i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[24] Ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u1ea7n m\u1ee5c Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n v\u00e0 Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch C\u1ed5 m\u00e3 ty, v\u1ed1n l\u00e0 th\u00f4ng gia, l\u1ea1i c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ho\u00e0 thu\u1eadn, b\u00e8n ki\u1ec7n c\u00e1o l\u1eabn nhau. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t h\u1ecfi. Th\u1eeba H\u00e0n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng[footnote]Ch\u1eef 'd\u00f9ng c\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ph\u1ea3i n\u1ed9p ph\u1ea1t 30 c\u00e2n v\u00e0ng; Th\u1ee7 Lu\u00e2n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i tr\u00e1i l\u1ec7nh d\u1eddi C\u1ed5 m\u00e3 ty, ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ea1i d\u1ecbch ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t: Th\u1eeba H\u00e0n n\u1ed9p 10 c\u00e2n v\u00e0ng, Th\u1ee7 Lu\u00e2n n\u1ed9p 20 c\u00e2n v\u00e0ng, l\u1ea1i d\u1ecbch c\u0169ng gi\u1ea3m t\u1eeb \u0111\u00e1nh g\u1eady xu\u1ed1ng. \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u1ea7n m\u1ee5c Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng, Ph\u00e1n quan Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i. Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n tra h\u1ecfi. S\u1ed1 ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea5n, Mi, X\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[26] T\u1eeb ch\u00e2u \u1ee8ng tr\u1edf v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc thu\u1ed9c l\u00e3nh th\u1ed5 Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u1ea5t n\u1ee9t to\u00e1c c\u00f3 ti\u1ebfng, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ed5 s\u1eadp, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y ch\u1eafc l\u00e0 tai ho\u1ea1 c\u1ee7a d\u00e2n Li\u00eau, n\u00ean b\u1ea3o c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng.\"<\/i> B\u00e8n b\u00e0n ch\u1ecdn Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc lo vi\u1ec7c qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, ph\u00f2ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 thu\u1ea7n h\u1eadu, L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 c\u00e1n \u0111\u1ea3m nhanh nh\u1eb9n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3.\"<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y Th\u1ef1 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u1ee8ng C\u01a1 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[27] Ti\u1ebfn s\u0129 ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 Qu\u00e1ch Nhan, T\u00f4n Th\u1ea1c c\u00f9ng b\u1ea3o c\u1eed thi khoa Ph\u1ee5c c\u1ea7n t\u1eeb h\u1ecdc. Th\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, Nhan b\u1ecb lo\u1ea1i, b\u00e8n \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 t\u1ef1 th\u00fa r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang c\u00f3 tang, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i thi, mu\u1ed1n li\u00ean lu\u1ef5 Th\u1ea1c. Vua gh\u00e9t h\u1eafn x\u1ea3o quy\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a k\u1ebb s\u0129, b\u00e8n \u0111\u00e0y ra ch\u00e2u Th\u00e1i, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi. Th\u1ea1c v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ea3i n\u1ed9p ph\u1ea1t, \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thi ba khoa.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc, ch\u00e2u T\u00e2n, ch\u00e2u L\u1ec7 b\u1ecb l\u1ee5t l\u1ed9i g\u00e2y h\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1, mi\u1ec5n 3\/10 thu\u1ebf ru\u1ed9ng, nay ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i 7\/10, c\u00f3 th\u1ec3 mi\u1ec5n th\u00eam m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n\n<p>[29] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 30 v\u1ea1n x\u00fac l\u1ee5a t\u1eeb kho n\u1ed9i t\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[30] Quan s\u00e1t s\u1ee9 Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, Ph\u00f2 m\u00e3 S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"T\u00f4ng Kh\u00e1nh ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c, sao \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y. C\u00e1c khanh h\u00e3y tri\u1ec7u \u00f4ng ta \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, b\u1ea3o r\u1eb1ng bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, s\u1ee3 \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ph\u1ee7 H\u00e0 Nam b\u00e1o c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u, t\u1ef1 ch\u1ebft, kh\u00f4ng h\u1ea1i l\u00faa.<\/p>\n\n<p>[32] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng b\u00e1o ch\u00e2u ch\u1ea5u sinh s\u00f4i, \u0103n l\u00e1 m\u1ea1, kh\u00f4ng h\u1ea1i b\u00f4ng l\u00faa.<\/p>\n\n<p>[33] Qu\u1ed1c s\u1eed vi\u1ec7n d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aTh\u00e1i T\u1ed5 k\u1ef7\u300b \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n. Vua ghi l\u1ea1i h\u01a1n 20 \u0111i\u1ec1u trong s\u00e1ch ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd, b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u01b0 g\u1ecdi l\u1ea7u chu\u00f4ng tr\u1ed1ng l\u00e0 l\u1eadu th\u1ea5t, s\u1eb1n v\u1ee5 l\u00e0 ch\u00e2n quan, sao b\u1eb1ng g\u1ecdi th\u1eb3ng t\u00ean. N\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i h\u1ebft.\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 do Tri\u1ec7u Hu\u00fdnh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c bi\u00ean so\u1ea1n.\"<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>\"Khanh t\u1eebng tham gia ch\u0103ng?\"<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch l\u1edbn, \u0111\u1ec1u n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng, c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ai.\"<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay m\u1ed7i quy\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea3o, bi\u00ean tu quan v\u00e0 \u0111\u1ed3ng tu s\u1eed quan, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean bi\u00ean so\u1ea1n ho\u1eb7c xem x\u00e9t l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5 t\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 s\u1eeda ch\u1eefa, th\u00eam b\u1edbt s\u1ef1 ki\u1ec7n, ch\u1eef s\u1ed1, c\u0169ng \u0111\u1ec1u ghi d\u01b0\u1edbi t\u00ean, \u0111\u1ec3 x\u00e9t s\u1ef1 si\u00eang n\u0103ng hay l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[34] Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00ec b\u1ec7nh xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Vua ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 t\u1ecf \u00fd. Ch\u1eedng ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u c\u1ed1 xin. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, tri T\u00e2y Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ty s\u1ef1, cho ph\u00e9p giao vi\u1ec7c cho thu\u1ed9c h\u1ea1, t\u00f9y \u00fd d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh.<\/p>\n\n<p>[35] Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y xe c\u1ed9 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng \u0111\u1ec1u trang tr\u00ed r\u1ed3ng, kh\u00e1 r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra, \u0111\u01b0a quy ch\u1ebf cho Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i, l\u00e0m th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u0129nh vi\u1ec5n, \u0111\u1ec3 t\u00f4n ti kh\u00f4ng l\u1ed9n x\u1ed9n.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[36] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 Ch\u1ec9 Huy S\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec1m c\u00f9ng 7 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n Luy\u1ec7n S\u1ee9 v\u00e0 Th\u1ee9 S\u1eed \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m Quan Vi\u1ec7n ch\u1ecdn quan l\u00e0m Th\u00f4ng Ph\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[37] T\u0103ng c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho c\u00e1c ph\u1ee7 v\u01b0\u01a1ng, T\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m 13.000 quan, Vinh V\u01b0\u01a1ng 10.000 quan.<\/p>\n\n<p>[38] Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean gi\u1eef ph\u00e9p t\u1eafc c\u0169, n\u1ebfu c\u1ee9 thay \u0111\u1ed5i lung tung th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi vin v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m lo\u1ea1n, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban h\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. Nay nghe n\u00f3i vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i li\u1ec1n v\u1ed9i v\u00e0ng thay \u0111\u1ed5i, ban \u0111\u1ea7u ai c\u0169ng cho l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u00e2u d\u1ea7n l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f3 h\u1ea1i, \u0111\u1ebfn l\u00fac s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec th\u00e0nh ra tri\u1ec1u l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i li\u00ean t\u1ee5c. H\u01a1n n\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 khoan dung, d\u1ec5 d\u1eabn \u0111\u1ebfn bu\u00f4ng l\u1ecfng k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c t\u00ecm t\u00f2i t\u1ed9i l\u1ed7i[footnote] 't\u00ecm t\u00f2i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e2m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng ng\u1ea1i phi\u1ec1n ph\u1ee9c, l\u1ea1i c\u00e0ng t\u1ec7 h\u01a1n n\u1eefa.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u, ph\u00e1p lu\u1eadt ban ra th\u00ec t\u1ec7 n\u1ea1n n\u1ea3y sinh, m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng th\u00ec gian t\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Khoan dung th\u00ec d\u00e2n khinh nh\u1eddn, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m ph\u00e1p; nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00ec d\u00e2n b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Xu M\u1eadt Vi\u1ec7n, ph\u00e0m c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u chuy\u1ec3n vi\u00ean, c\u00e1c ch\u1ee9c Ch\u01b0 Ban \u0110\u00f4 Ngu H\u1eadu c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng tr\u00ean 30 quan[footnote] '\u0110\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee9 S\u1eed Dao Qu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[40] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng hai huy\u1ec7n H\u00e0m B\u00ecnh v\u00e0 Trung M\u00e2u c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u.<\/p>\n\n<p>[41] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Long \u0110\u1ed3 C\u00e1c Tr\u1ef1c H\u1ecdc S\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 thi c\u1eed ban h\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi quy ch\u1ebf m\u1edbi c\u1ee7a L\u1ec5 B\u1ed9, e r\u1eb1ng quan l\u1ea1i s\u1ebd l\u00fang t\u00fang khi \u00e1p d\u1ee5ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n L\u00e2m H\u1ecdc S\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh c\u00f9ng c\u00e1c quan kh\u00e1c xem x\u00e9t l\u1ea1i. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Hu\u00fdnh v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng s\u00e1ch l\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n ban h\u00e0nh cho c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ch\u00e2u Duy\u1ec5n b\u00e1o c\u00f3 s\u00e2u b\u1ecd sinh ra, c\u00f3 lo\u1ea1i s\u00e2u m\u00e0u xanh, c\u1eafn v\u00e0o c\u00e2y th\u00ec c\u00e2y h\u00f3a th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc, th\u1eddi \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"s\u00e2u b\u00e0ng b\u1ea5t kh\u1eb3ng\"<\/i>. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"H\u00f4m qua sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i xem l\u00faa \u1edf v\u00f9ng \u0111\u00f4ng kinh, ph\u1ea7n l\u1edbn b\u1ecb h\u1ea1i kh\u00f4ng qu\u00e1 ba b\u1ed1n ph\u1ea7n.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng cho d\u00e2n ch\u00fang, tr\u1eddi cao \u1eaft s\u1ebd ban ph\u00fac, hu\u1ed1ng chi m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u0103m nay tuy c\u00f3 thi\u1ec7t h\u1ea1i nh\u1ecf nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ea5t m\u00f9a.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9, n\u01a1i \u0111\u00f3 t\u1ea1m c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, l\u1eadp t\u1ee9c r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n\n<p>[44] Ra l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9, ngo\u00e0i ru\u1ed9ng r\u1eaby theo t\u1ee5c c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1t ru\u1ed9ng tr\u00e1i m\u00f9a \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ea1i sinh v\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[45] H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri Qu\u1ea3ng ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m ch\u0103m ch\u1ec9 vi\u1ec7c quan, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i. Bi\u1ec3n Nam H\u1ea3i c\u00f3 l\u1ee3i t\u1eeb thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, c\u00e1c quan cai tr\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u00ea tr\u00e1ch, nh\u01b0ng \u0110\u00e0m c\u1ea9n th\u1eadn, li\u00eam khi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi xa k\u00ednh tr\u1ecdng. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c l\u00f3c.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng T\u1ebf h\u00e0 Th\u00f4i c\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u th\u1ea7n. Ch\u1ee9c n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc kia do quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng tu\u00e2n theo, n\u00ean ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[47] S\u1ee9 kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m Ph\u00f9ng Kh\u1edfi t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n H\u1ed3 Th\u00e0nh, ch\u00e2u Thi\u1ec3m l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1, Di\u00eam D\u1ee5ng H\u00f2a, D\u01b0\u01a1ng Trung \u0111\u1ec1u nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i c\u1eeda nh\u00e0 h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, v\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m th\u00e0nh c\u00f4ng, m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf v\u01b0\u1eddn sau cho t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, ban y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec1n t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc. L\u00fac \u0111\u00f3 H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u1eeba th\u00f4i vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch m\u1eddi d\u1ef1 ti\u1ec7c, ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh.<\/p>\n\n<p>[49] Ch\u00e2u Kinh b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ea5t hoang huy\u1ec7n Nam H\u00f2a c\u00f3 l\u00faa m\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean[footnote]Ch\u00e2u Kinh b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ea5t hoang huy\u1ec7n Nam H\u00f2a c\u00f3 l\u00faa m\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean. Theo \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 59, \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86 \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b, huy\u1ec7n Nam H\u00f2a thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u00ecnh, nghi ng\u1edd ch\u00e2u Kinh l\u00e0 ch\u00e2u H\u00ecnh vi\u1ebft nh\u1ea7m.[\/footnote], kho\u1ea3ng 20 kho\u1ea3nh, gi\u00fap \u00edch nhi\u1ec1u cho d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Ho\u00e0i Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, H\u00e0 N\u1ed9i h\u1ea7u Duy T\u1ef1 m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng. C\u00e1c quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng Duy T\u1ef1 l\u00e0 ch\u00e1u h\u1ecd xa c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec5 ch\u1ebf ph\u1ee5c tang. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho l\u00e0m l\u1ec5. L\u00fac \u0111\u00f3, sinh th\u1ea7n c\u1ee7a Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m s\u1eafp \u0111\u1ebfn, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u1ea3o Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, n\u1ebfu m\u1edf ti\u1ec7c, n\u00ean \u0111\u1ed5i ng\u00e0y kh\u00e1c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, th\u00ec theo l\u1ec5 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 9 n\u0103m Minh \u0110\u1ea1o th\u1ee9 2, truy t\u1eb7ng B\u1ea3o T\u0129nh l\u01b0u h\u1eadu, Cao B\u00ecnh qu\u1eadn c\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ghi ch\u00e9p con ch\u00e1u c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n V\u00f4 K\u1ef5, \u0110o\u00e0n T\u00fa Th\u1ef1c \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ban cho ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[52] T\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 ti\u00ean, c\u00e1c quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc xu\u1ea5t s\u1eafc, ch\u00ednh tr\u1ecb ki\u1ec7t xu\u1ea5t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m. \u0110\u1ebfn khi ban \u00e2n x\u00e1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf s\u1ee3 th\u00f3i quen n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u1eeb ch\u1ee9c kh\u00e1c v\u00e0o. C\u00e1c ch\u1ee9c t\u1eeb \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Cao ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u1ea7u, N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ebfn S\u00f9ng ban c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng th\u0103ng ch\u1ee9c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0 t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[53] Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c phong thi\u1ec7n \u1edf \u0110\u00f4ng Phong v\u00e0 Ph\u1ea7n \u00c2m, ban th\u01b0\u1edfng h\u00e0ng \u1ee9c v\u1ea1n, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kh\u00f3a c\u00e1c n\u01a1i, \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 r\u1ed9ng l\u1edbn, s\u1ee3 r\u1eb1ng kinh ph\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia c\u1ea7n l\u00e0m ch\u00ednh l\u00e0 ban \u00e2n hu\u1ec7 cho d\u00e2n ch\u00fang. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u00fa tr\u1ecdng g\u1ed1c r\u1ec5, h\u1ea1n ch\u1ebf ng\u1ecdn ng\u00e0nh, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ti\u00eau, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd gi\u00e0u c\u00f3.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 t\u00e2u v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a h\u00ecnh ch\u00ednh, vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt bi\u00ean ph\u00f2ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn; nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00e1c, cho ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ec7nh cho Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1eeb, H\u00f2a.<\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Kh\u1ea3 h\u00e3n D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a Cam Ch\u00e2u H\u1ed3i C\u1ed1t sai s\u1ee9 d\u00e2ng bi\u1ec3u \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean giao chi\u1ebfn v\u1edbi H\u1ea1 Ch\u00e2u, m\u1ed7i l\u1ea7n sai s\u1ee9 v\u00e0o c\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, c\u00e1c t\u1ed9c T\u00f4ng Ca \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, kh\u1eafc b\u00e0i <i>\"\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 t\u1ee5ng\"<\/i> do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf \u1edf c\u1eeda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Ng\u1ef1, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Danh, t\u1ed5n h\u1ea1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda. Sai s\u1ee9 ph\u00e1t g\u1ea1o trong kho \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf nh\u1eefng nh\u00e0 b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t h\u1ed9c. L\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t, xem x\u00e9t b\u1edd ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o s\u00f4ng gi\u1ea3m l\u0169. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng k\u1ebf n\u00f3i r\u1eb1ng, n\u1ebfu n\u1ea1o v\u00e9t tr\u1ecb th\u1ee7y con s\u00f4ng n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt th\u1ebf n\u01b0\u1edbc, ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c d\u00e2n. Khi c\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh, n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng h\u1ecd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[59] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, v\u00ec m\u01b0a d\u1ea7m, sai quan chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1ea7n v\u00e0 ch\u00f9a qu\u00e1n trong kinh th\u00e0nh. D\u00e2n trong kinh th\u00e0nh thu\u00ea nh\u00e0 c\u1ee7a quan, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n thu\u00ea ba ng\u00e0y; ban c\u1ee7i \u0111\u1ed1t cho c\u00e1c qu\u00e2n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua l\u00e0m b\u00e0i minh cho kho N\u1ed9i T\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[60] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u1edf ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n c\u00e1c l\u1ed9 hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf xa nhi\u1ec7m s\u1edf[footnote]C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u1edf ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n c\u00e1c l\u1ed9 hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf xa nhi\u1ec7m s\u1edf, hai ch\u1eef 'l\u1ed9 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 2\/10 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u1ebfu gia thu\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd c\u01b0 tr\u00fa \u1edf \u0111\u00f3, m\u00e0 con ch\u00e1u, em ch\u00e1u kh\u00f4ng ch\u0103m lo gia nghi\u1ec7p, th\u00ec ph\u1ea3i nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb giao du s\u1ebd b\u1ecb t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t t\u1ed9i.\"<\/i> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u T\u1ed5ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m sau, T\u1ed5ng m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Khai Phong, b\u1ea3n truy\u1ec7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 do T\u1ed5ng th\u1ec9nh c\u1ea7u khi \u1edf Khai Phong, e l\u00e0 nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, c\u00e1ch ch\u1ee9c Gi\u00e1m n\u1ed9i cung ti\u1ec5n kh\u1ed1, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 K\u1ef3 Ch\u00ednh M\u1eabn, gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng Gi\u00e1m quan Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 An K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Ch\u00ednh M\u1eabn b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec t\u01b0 \u00fd sai khi\u1ebfn c\u00f4ng nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Ch\u00ednh M\u1eabn, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a ti\u1ec1n cho l\u1ea1i trong kho, b\u1ea3o h\u1ecd d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o Ch\u00ednh M\u1eabn, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 11.)<\/i><\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung xin t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u1ef1 ch\u1ebf \u0111\u1ec3 c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 ra chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 chung v\u1edbi t\u1eadp ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua xu\u1ea5t c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n th\u01a1 t\u1ea1p v\u0103n giao cho M\u1eabn Trung, chia ra t\u1eebng lo\u1ea1i. Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m sau n\u00e0y, s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ed5 sung v\u00e0o.<\/p>\n\n<p>[63] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, v\u00ec m\u01b0a d\u1ea7m ch\u01b0a d\u1ee9t, sai quan c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[64] Kinh Nguy\u00ean ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>\"B\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf Lung Can Xuy\u00ean ngo\u00e0i L\u0169ng S\u01a1n, v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, \u0111em ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang n\u1ed9p cho quan, xin l\u1eadp tr\u1ea1i \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u00e0m ngh\u1ec1 b\u1eafn cung t\u00ean \u0111\u1ebfn \u1edf.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Sau n\u00e0y n\u1ebfu T\u1ea7n, V\u1ecb c\u00f3 bi\u1ebfn, \u0111\u00e2y \u1eaft l\u00e0 n\u01a1i tranh gi\u00e0nh.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay m\u1edbi xong.)<\/i><\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n tr\u00ean 70 tu\u1ed5i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0n t\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 m\u00ecnh n\u1ed9p \u0111\u01a1n ki\u1ec7n, m\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00e0 thay m\u1eb7t; n\u1ebfu t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u1ea1m t\u1ed9i ho\u1eb7c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 \u0111\u1ed9c, th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[66] Theo chi\u1ebfu x\u00e1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, c\u00e1c ty Th\u00f4i Khi\u1ebfm \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee9 5 ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n x\u00e9t h\u1ecfi, t\u1eeb nay \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 m\u1ed7i qu\u00fd so s\u00e1nh x\u00e9t \u0111o\u00e1n; c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u0169ng b\u00e0n ri\u00eang \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 khoan h\u1ed3ng. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Tam ty \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00e1c quan Th\u00f4i Khi\u1ebfm, Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n n\u1ebfu thu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean 3 ph\u1ea7n th\u00ec ph\u1ea1t theo hai m\u1ee9c kh\u00e1c nhau, d\u01b0\u1edbi 3 ph\u1ea7n th\u00ec \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u L\u01b0, Th\u1ecd thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam c\u00f3 d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng, Nhu\u1eadn, \u0111\u00e3 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1edf kho ph\u00e1t g\u1ea1o, gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[68] H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00e0n \u1edf huy\u1ec7n \u00d4n.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai Hi\u1ec7u \u00fay T\u00f4 Th\u1ee7 T\u00edn \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u1ea5t \u0110ang \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c \u1ea5y l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c h\u1ecdp c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ch\u1ed1ng c\u1ef1, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn.<\/p>\n\n<p>[70] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c qu\u00e2n Hi\u1ec7u gi\u00e0 y\u1ebfu t\u00e0n t\u1eadt, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 3 n\u0103m b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[71] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c ty \u0110i\u1ec7n Ti\u1ec1n Th\u1ecb V\u1ec7, Tuy\u00ean Huy Vi\u1ec7n, Tam Ty, Qu\u00e2n \u0110\u1ea7u Ty, n\u1ebfu c\u00f3 ai nh\u00e2n danh nh\u1edd v\u1ea3 m\u00e0 thu ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng m\u01b0u v\u00e0 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u1ea3m, qu\u00e2n Hi\u1ec7u bi\u1ebft chuy\u1ec7n th\u00ec li\u00ean t\u1ed9i, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[72] Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c d\u00e2ng s\u00e1ch l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng trong l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"S\u1ed1 ti\u1ec1n c\u1ea5p cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o b\u00ean ngo\u00e0i so v\u1edbi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc trong l\u1ec5 Nam Giao nhi\u1ec1u h\u01a1n h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh qu\u00e1 nhi\u1ec1u. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, n\u00ean cho ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng trong d\u00e2n gian c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n nh\u1ecf ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, \u0111\u1ec1u n\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169. Nh\u01b0ng m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i ngh\u1ec1 c\u0169? Chi b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0m ru\u1ed9ng c\u00f3 l\u1ee3i, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd sinh s\u00f4i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua \u0111\u1ebfn cung Th\u00e1i Nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea7u t\u1ea1nh.<\/p>\n\n<p>[74] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ebft Duy Ch\u00ednh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1ea7u Ph\u00f9 Th\u1eeba H\u00e0n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Duy Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, tham d\u1ef1 ti\u1ec7c b\u1eafn cung kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u1ec5 nghi, khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Duy Ch\u00ednh, Th\u1eeba H\u00e0n, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[75] Ch\u00e2u T\u00f4 t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ng\u00f4 Giang tr\u00e0n ng\u1eadp, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng nh\u00e0 c\u1eeda. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n th\u1edd l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[76] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c, Binh b\u1ed9 lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n Th\u00edch l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ebft \u00c1nh l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf Nam Nh\u1ea1c, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf T\u00e2y Nh\u1ea1c, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tra \u0110\u1ea1o l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang Ph\u00f9ng Kh\u1edfi l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf B\u1eafc Nh\u1ea1c, Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 thi\u1ebfu khanh B\u00f9i Trang l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf Trung Nh\u1ea1c, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh Th\u1ea9m K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. S\u00e1ch ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u trong t\u00f4ng mi\u1ebfu.<\/p>\n<p><i>(K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u1ea9m Lu\u00e2n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u C\u00e0n Nguy\u00ean xem di\u1ec5n v\u0169, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m ng\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[78] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u01b0\u1eddn cam v\u00e0 ao sen \u1edf Ch\u00e2u \u00d4n, Tam ty \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf, b\u1eaft ch\u00e2u n\u00e0y ph\u1ea3i b\u00e1n. Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf \u0111\u00f3 c\u1ea5p cho vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[79] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai s\u1ee9 mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi v\u00e0 ban t\u1eb7ng tr\u00e0, thu\u1ed1c cho Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam. S\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng Ph\u00f9ng Ch\u1eedng nh\u1eadn chi\u1ebfu x\u00fac \u0111\u1ed9ng, n\u01b0\u1edbc m\u1eaft ch\u1ea3y d\u00e0i.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n s\u0129 Trung Li\u1ec7t v\u00e0 Tuy\u00ean D\u0169ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn t\u1eeb h\u1ed9 t\u1ecbch, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, sau \u0111\u00f3 tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. Nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecf tr\u1ed1n, quan l\u1ea1i l\u1ea1i b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111i l\u00ednh, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n ch\u1ebft trong c\u00e1c nh\u00e0 giam \u1edf ch\u00e2u vi\u1ec7n v\u00e0 ty l\u00ed vi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1eed quan l\u1ea1i t\u1eeb c\u01a1 quan kh\u00e1c \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba vi\u1ec7c oan \u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[82] Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u d\u1eabn ki\u1ebfn ty t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c h\u1ea1ng m\u1eddi xa gi\u00e1 xem x\u00e9t vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn hay k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec kh\u00e1c l\u1ea1, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec oan \u1ee9c, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n. Xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>\"H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o ti\u1ebft H\u00e0n th\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u0111\u00f4ng, cung nh\u00e2n l\u00ean l\u0103ng, nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ea7n thi\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba vi\u1ec7c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n. Nghe n\u00f3i c\u00e1c cung c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t h\u00e0ng n\u0103m c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u1ea3o m\u1ed9, qua c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp nghi th\u1ee9c ph\u1ea9m c\u1ea5p nh\u1ea5t cho s\u1ee9 gi\u1ea3 mang s\u00e1ch phong Ng\u0169 Nh\u1ea1c, c\u00f9ng v\u1edbi nghi tr\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng huy \u0111\u1ec3 trao s\u00e1ch phong b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u theo ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng quy \u0111\u1ecbnh. L\u1ea1i b\u00e0y xe ch\u1edf s\u00e1ch phong v\u00e0 ki\u1ec7u c\u1ed5n mi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean. C\u00e1c quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c x\u1ebfp h\u00e0ng, nghi tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 v\u1ec7 binh nh\u01b0 nghi th\u1ee9c h\u1ed9i tri\u1ec1u. Vua m\u1eb7c c\u1ed5n mi\u1ec7n, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean. Trung th\u01b0 th\u1ecb lang d\u1eabn ng\u1ecdc s\u00e1ch Ng\u0169 Nh\u1ea1c, th\u01b0\u1ee3ng y mang c\u1ed5n mi\u1ec7n l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Vua \u0111\u1ee9ng d\u1eady. S\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 mang s\u00e1ch phong \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc \u00e1n h\u01b0\u01a1ng, th\u1ecb trung tuy\u00ean chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nay gia t\u00f4n hi\u1ec7u \u0111\u1ebf cho Ng\u0169 Nh\u1ea1c, sai c\u00e1c khanh c\u1ea7m ti\u1ebft ph\u1ee5ng s\u00e1ch \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh l\u1ec5.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u v\u00e2ng chi\u1ebfu l\u1ea1y hai l\u1ea7n. S\u1ee9 gi\u1ea3 mang s\u00e1ch phong l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u01b0\u1edbc l\u00ean t\u1eeb b\u1eadc ph\u00eda \u0111\u00f4ng, nh\u1eadn s\u00e1ch phong tr\u01b0\u1edbc ng\u1ef1 t\u1ecda, r\u1ed3i xu\u1ed1ng b\u1eadc ph\u00eda t\u00e2y. Ph\u00f3 s\u1ee9 nh\u1eadn c\u1ed5n mi\u1ec7n \u1edf \u0111an tr\u00ec. Ng\u1ecdc s\u00e1ch \u0111\u1ebfn c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, b\u00e0y nghi tr\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng huy, thi\u1ebft \u0111\u0103ng ca. \u0110\u1eb7t s\u00e1ch phong l\u00ean xe, c\u1ed5n mi\u1ec7n l\u00ean ki\u1ec7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 m\u1eb7c kh\u1ed1 \u0111i\u1ec7p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a theo sau, sai 30 quan vi\u00ean d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn c\u1eeda, \u0111\u1eb7t s\u00e1ch phong v\u00e0 c\u1ed5n mi\u1ec7n v\u00e0o l\u1ec1u t\u1ea1m, l\u1ea5y c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0m quan t\u1ebf t\u1ef1, sau khi t\u1ebf xong, \u0111\u1eb7t s\u00e1ch phong v\u00e0 c\u1ed5n mi\u1ec7n trong \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba L\u00fd Kinh t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ea1m d\u1ee5ng vi\u1ec7c c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c ban \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh t\u1ed9i nh\u00e2n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ecbu \u0111\u00f2n, xin nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[86] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i \u0111\u00e0n x\u00e3 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u1ec5, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u1ec3 d\u00e2n th\u1ea3 gia s\u00fac, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y t\u1ebf m\u1edbi s\u1eeda sang l\u1ea1i. N\u00ean sai quan L\u1ec5 b\u1ed9 ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 r\u1ed3i ban h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n[footnote]Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ghi: 'Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau', trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng c\u0169ng c\u00f3 ghi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.[\/footnote], xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng khai, th\u1eddi gian c\u0169 l\u00e0 10 ng\u00e0y th\u00ec gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 3 ng\u00e0y, t\u1eeb n\u1eeda th\u00e1ng tr\u1edf l\u00ean[footnote]Ch\u1eef 'n\u1eeda th\u00e1ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 201 chi\u1ebfu gi\u1ea3m th\u1eddi gian c\u00f4ng khai b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng qu\u00e1 5 ng\u00e0y, th\u00e1ng n\u00f3ng th\u00ec mi\u1ec5n.<\/p>\n\n<p>[88] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua cho r\u1eb1ng Giang Nam v\u00e0 Ho\u00e0i Nam ti\u1ebfp gi\u00e1p nhau, nh\u01b0ng gi\u00e1 mu\u1ed1i v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, b\u00e8n sai Tam ty c\u00f9ng Giang Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. C\u00e1c quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m can ng\u0103n, lo m\u1ea5t thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m, Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, th\u00ec c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i lo thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111\u00ecnh tr\u00ean n\u00fai trong v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1 \u0111\u1ec3 xem c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m th\u00e1nh ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 b\u1ed1n b\u1ed9 s\u00e1ch, t\u1eeb \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n qua g\u00e1c Ph\u1eadt \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng \u0110\u00f4ng T\u00e2y xem s\u00e1ch c\u1ed5, \u0111\u1ecdc bia ghi ch\u00e9p s\u00e1ch v\u1edf do Vua ch\u1ebf t\u00e1c. Vua l\u00e0m th\u01a1, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda theo.<\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, B\u1ea1ch Ba ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00e1n quan S\u1eed O\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai C\u00f4 B\u00e1ch L\u0129nh, huy\u1ec7n D\u0129 Th\u1ee7y, ch\u00e2u M\u1ea1nh, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec7n r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n. Vua sai C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n kh\u1ea9u D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tu\u00e2n c\u00f9ng S\u1eed O\u00e1nh \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, Th\u1ee7 Tu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ed1n nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c m\u00e0 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua l\u1ea1i sai N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t l\u1ea1i, Th\u1eeba H\u00e0n c\u0169ng t\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf. Th\u1eeba H\u00e0n nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin n\u1ea1o v\u00e9t b\u1ed1n k\u00eanh \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba v\u1ee1 \u0111\u00ea, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Th\u1eeba H\u00e0n xin n\u1ea1o v\u00e9t b\u1ed1n k\u00eanh, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 4 ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, nay theo H\u1ed9i y\u1ebfu, ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[91] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tu l\u00fd cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb, c\u00f9ng Tu cung s\u1ee9 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Lam K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn xem c\u00f4ng \u0111\u1ee9c n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n v\u00e0 th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u1edf ti\u1ec7c, c\u00f2n Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0 K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0103n \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c, Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho \u0110inh V\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Trung th\u01b0, th\u01b0\u1eddng m\u1eddi c\u00e1c quan hai ch\u1ebf \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ri\u00eang u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, khi say kh\u00ed th\u1ebf h\u0103ng h\u00e1i, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3ng c\u1eeda gi\u1eef l\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n th\u1eadn r\u1ea5t s\u1ee3. T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u1eebng d\u1ef1 ti\u1ec7c, tr\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ed1i m\u00e0 c\u1eeda kh\u00f4ng m\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n l\u00e9n ra d\u01b0\u1edbi c\u1eeda, l\u1ea5y ng\u1ef1a ch\u1ea1y v\u1ec1.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd Vua m\u1eddi T\u00f4ng Ng\u1ea1c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec say, l\u1ea1i n\u00f3i tr\u1eddi t\u1ed1i, Vua sai trung s\u1ee9 n\u00f3i nh\u1ecf v\u00e0o tai r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u1ea7n ra d\u01b0\u1edbi c\u1eeda.\"<\/i> T\u00f4ng Ng\u1ea1c ho\u1ea3ng s\u1ee3 t\u1ea1 \u01a1n, Vua c\u01b0\u1eddi g\u1eadt \u0111\u1ea7u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi T\u00f4ng Ng\u1ea1c: <i>\"Tr\u1eabm nghe khanh r\u1ea5t hi\u1ebfu th\u1ea3o, t\u00f4ng t\u1ed9c \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi h\u00f2a thu\u1eadn. Tr\u1eabm n\u1ed1i gi\u1eef c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a hai th\u00e1nh, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c khanh gi\u1eef g\u00ecn c\u1eeda nh\u00e0 v\u1eady.\"<\/i> T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n. Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n l\u00e2m l\u00e0 n\u01a1i thanh cao, c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n hi\u1ec1n t\u1eebng tr\u1ea3i, c\u00f3 nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n c\u0169, cha con khanh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3, \u1eaft bi\u1ebft r\u00f5.\"<\/i> T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u1eebng so\u1ea1n \u300aH\u00e0n l\u00e2m t\u1ea1p k\u00fd\u300b \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ng\u00e0y h\u00f4m sau d\u00e2ng l\u00ean. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, sai c\u1ea5t \u1edf n\u1ed9i th\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[92] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ti\u1ebft Khu\u00ea, t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c kh\u00f4ng d\u1ec5 h\u00f2a h\u1ee3p, g\u1eb7p vi\u1ec7c d\u00e1m n\u00f3i. Vua th\u01b0\u1eddng m\u1edf ti\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi say kh\u01b0\u1edbt, Khu\u00ea can r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, ch\u0103m lo mu\u00f4n vi\u1ec7c, m\u00e0 \u00edt d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c. Nay thi\u00ean h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, m\u00e0 vui ch\u01a1i qu\u00e1 \u0111\u1ed9, l\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng say r\u01b0\u1ee3u, kh\u00f4ng gi\u1eef uy nghi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 coi tr\u1ecdng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> Vua khen l\u1eddi \u1ea5y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Khu\u00ea can gi\u00e1n ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, th\u00e1ng 11 n\u0103m nay m\u1edbi l\u1ea5y ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung ph\u00e1n Ma kh\u00e1m ty, th\u00e1ng 2 n\u0103m sau ra l\u00e0m Thi\u1ec3m t\u00e0o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, th\u1ee7 l\u0129nh T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c c\u1ee7a L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111\u00f4 \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 sai t\u0103ng L\u1eadn Chi\u00ean \u0110\u01a1n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, ban \u00e1o c\u00e0 sa m\u00e0u t\u00eda.<\/p>\n\n<p>[94] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng do c\u00e1c ty t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e0n b\u1ea1c c\u00f9ng quan \u0111\u1ed3ng li\u00eau, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang.<\/p>\n\n<p>[95] Th\u01b0\u1ee3ng d\u1ee5 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"H\u00f4m qua, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan Kh\u1ed5ng m\u1ee5c trong ty xin \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t ch\u1ee9c, v\u00e0 c\u00e1c quan c\u00e2u \u00e1p k\u1ebf ti\u1ebfp c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t sung ban h\u00e0ng. C\u00e1c ty \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, Th\u1ecb v\u1ec7, t\u1eeb ch\u1ee9c Kh\u1ed5ng m\u1ee5c tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n binh, n\u1ebfu t\u00f9y ti\u1ec7n cho xu\u1ea5t ch\u1ee9c, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 quy \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ph\u1ea3i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Kh\u1ed5ng m\u1ee5c \u0111\u1ee7 n\u0103m n\u0103m v\u00e0 tu\u1ed5i t\u1eeb n\u0103m m\u01b0\u01a1i tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t ch\u1ee9c. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean ghi nh\u1edb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n h\u1ee7y b\u1ecf quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, v\u00e0 ph\u1ea3i r\u00f5 r\u00e0ng d\u1ee5 b\u1ea3o T\u00e0o X\u00e1n bi\u1ebft.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[96] L\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u1eadp \u0111\u1ed3ng c\u1ecf \u0111\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a b\u1ec7nh.<\/p>\n\n<p>[97] Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00e0nh t\u00edch v\u1eadn chuy\u1ec3n cu\u1ed1i n\u0103m, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u1ed5i l\u00e0m B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[98] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng Y kh\u1ed1 s\u1ee9, Gi\u00e1m gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 An Th\u1ee7 Trung trong m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nhu\u1eadn v\u01b0\u1ee3t m\u1ee9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, ki\u1ec3m tra l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u00fang. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u1ed5i l\u00e0m Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(C\u0169ng theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[99] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sai n\u1ed9i ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, nh\u1eefng n\u1ed9i ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi ch\u1eef ngh\u0129a, th\u00f4ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn sau khi kh\u00f4i ph\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam. Nay \u0111\u00e3 gi\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, n\u1ebfu d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb th\u00ec nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ed1t. T\u1eeb nay, n\u1ebfu c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u1ee9c n\u1ed9i ph\u1ea9m, ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng, n\u1ebfu thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111\u1ed5i sai s\u1ee9 th\u1ea7n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[100] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 S\u00f3c gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c kh\u1ea3o h\u1ea1ch, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t. L\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1eed nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t, c\u1eed quan kh\u00e1c \u0111\u1ebfn kh\u1ea3o th\u00ed l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 th\u00ec g\u1eedi v\u1ec1 L\u1ec5 b\u1ed9.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[101] N\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 c\u1ed1ng s\u01b0 t\u1eed.<\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf H\u00e0 Trung ph\u1ee7 thi \u0111\u1ed7 n\u0103m l\u1ea7n, c\u00e1c ch\u00e2u thi c\u00e1c khoa \u0111\u1ed7 b\u1ea3y l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u t\u00ean.<\/p>\n\n<p>[103] D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t sai s\u1ee9 b\u00e1o r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, xin ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh l\u1eadp c\u00f4ng. Chi\u1ebfu ban cho m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1o quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng t\u00ean nh\u01b0 Ty Qua, Ty Giai, Lang T\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 s\u1ee9 th\u1ea7n t\u00f9y nghi b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[104] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, trong chi\u1ebfu th\u01b0 \u00e2n x\u00e1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, theo quy ch\u1ebf nh\u01b0 k\u1ef3 thi \u0110\u00f4ng Phong, ch\u1ec9 kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ea3o th\u00ed l\u1ea1i[footnote]Ch\u1eef 'duy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chu\u1ea9n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n 'T\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n', c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'duy b\u1ea5t tr\u1ecdng kh\u1ea3o'.[\/footnote].<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed. C\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 g\u00f5 lan can \u0111i\u1ec7n xin \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ec1 m\u1ee5c thi th\u01a1, ph\u00fa v\u00e0 lu\u1eadn. Vua sai ch\u00e9p ra cho h\u1ecd xem, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u quy \u0111\u1ecbnh trong b\u00e0i ph\u00fa v\u00e0 lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ch\u1eef <i>\"ti\u1ec3u th\u1ea7n\"<\/i> v\u00e0 <i>\"nho sinh\"<\/i>[footnote]C\u00e2u 'th\u1ee7y l\u1ec7nh ph\u00fa lu\u1eadn trung b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u1ee5ng ti\u1ec3u th\u1ea7n nho sinh t\u1ef1': X\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n tuy\u1ec3n c\u1eed 7-11, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b d\u1eabn tr\u00ean, ch\u1eef 'sinh' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'h\u1eefu', c\u00f3 l\u1ebd b\u1ea3n c\u1ee5c th\u1ea5y c\u00e2u nguy\u00ean v\u0103n kh\u00f3 hi\u1ec3u n\u00ean \u0111\u1ed5i 'h\u1eefu' th\u00e0nh 'sinh'.[\/footnote].<\/p>\n<p>L\u1ea1i v\u00ec m\u00f9a \u0111\u00f4ng ng\u00e0y ng\u1eafn, n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng c\u00e1c vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng v\u1ee5 ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1eadp t\u1ee9c cho ti\u1ebfn h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed, trong cung ban ra quy ch\u1ebf m\u1edbi: Th\u00ed sinh n\u1ed9p b\u00e0i thi, ho\u1ea1n quan thu l\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc giao cho quan bi\u00ean b\u00e0i x\u00f3a ph\u1ea7n ghi qu\u00ea qu\u00e1n \u1edf \u0111\u1ea7u b\u00e0i, \u0111\u00e1nh s\u1ed1 th\u1ee9 t\u1ef1, r\u1ed3i giao cho quan di phong ch\u00e9p l\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, \u0111\u00f3ng d\u1ea5u c\u1ee7a Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi giao cho quan kh\u1ea3o th\u00ed ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m. Sau khi ch\u1ea5m xong, l\u1ea1i ni\u00eam phong giao cho quan ph\u00fac kh\u1ea3o ch\u1ea5m l\u1ea1i. Quan bi\u00ean b\u00e0i xem x\u00e9t s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa hai l\u1ea7n ch\u1ea5m, n\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau th\u00ec ch\u1ea5m l\u1ea1i; n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng gi\u1ed1ng, th\u00ec l\u1ea5y \u0111i\u1ec3m g\u1ea7n nh\u1ea5t l\u00e0m chu\u1ea9n[footnote]Ch\u1eef 'ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00f9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Sau \u0111\u00f3 m\u1edbi gh\u00e9p ph\u1ea7n ghi qu\u00ea qu\u00e1n v\u1edbi s\u1ed1 th\u1ee9 t\u1ef1, r\u1ed3i x\u1ebfp h\u1ea1ng t\u00ean tu\u1ed5i v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 b\u00e0i thi tr\u00ecnh l\u00ean, cu\u1ed1i c\u00f9ng Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i hi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng x\u01b0\u1edbng danh. Quy ch\u1ebf ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 sau: H\u1ecdc th\u1ee9c \u01b0u t\u00fa, l\u00fd l\u1ebd tinh vi l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t; t\u00e0i t\u1ee9 th\u00f4ng su\u1ed1t, v\u0103n l\u00fd chu \u0111\u00e1o l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u00ec; v\u0103n l\u00fd \u0111\u1ec1u th\u00f4ng l\u00e0 h\u1ea1ng ba; v\u0103n l\u00fd b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u00e0 h\u1ea1ng t\u01b0; v\u0103n l\u00fd s\u01a1 s\u00e0i l\u00e0 h\u1ea1ng n\u0103m; c\u00e1c h\u1ea1ng c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo quy ch\u1ebf c\u0169 c\u1ee7a Vi\u1ec7n C\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Ban cho Ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c c\u00f9ng 20 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t gi\u00e1p, 10 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 nh\u1ecb gi\u00e1p; c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t gi\u00e1p 42 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec7 nh\u1ecb gi\u00e1p 8 ng\u01b0\u1eddi. S\u01b0 \u0110\u1ee9c l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa.<\/p>\n\n<p>[105] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m d\u00e2ng nhi\u1ec1u v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y t\u00ean c\u1ee7a ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi, g\u1ed3m: H\u1ee9a \u0110\u1ed9ng, nguy\u00ean l\u00e0 Tham qu\u00e2n ch\u00e2u Qu\u00e2n; Gi\u1ea3i \u0110\u00e1n, nguy\u00ean l\u00e0 Suy quan Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng V\u0169, giao cho Trung th\u01b0, l\u1ec7nh tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed. Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng Ti\u1ebfn s\u0129 Ph\u1ea1m B\u1ea3n, Tr\u1ea7n C\u1ee7 c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1ng khen, b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u00e1n l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, ban cho B\u1ea3n \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, C\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ed9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00f4 Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan Tri c\u1ed1ng c\u1eed v\u00e0 Ph\u00e1t gi\u1ea3i quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u1eeda t\u1eeb bi\u1ec7t, c\u1eed quan \u0111i c\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin l\u00ean \u0111i\u1ec7n v\u00e0 d\u00e2ng \u0111\u1ec1 thi.<\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c mua c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7, xin t\u0103ng gi\u00e1. Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i: <i>\"T\u0103ng gi\u00e1 \u0111\u1ec3 mua, kh\u00f4ng b\u1eb1ng d\u1eddi ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c. Ng\u1ef1a \u1edf kinh s\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hai v\u1ea1n, nay \u0111\u1ec3 l\u1ea1i b\u1ea3y ngh\u00ecn, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao cho ngo\u1ea1i gi\u00e1m. L\u1ea1i mu\u1ed1n trong s\u1ed1 b\u1ea3y ngh\u00ecn \u0111\u00f3, \u0111\u01b0a b\u1ed1n ngh\u00ecn \u0111\u1ebfn gi\u00e1m Thu\u1ea7n Tr\u1ea1ch, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m h\u01a1n ba tr\u0103m v\u1ea1n c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c ban c\u1ea5p, s\u00e1ng l\u1ea5y chi\u1ec1u \u0111\u1ebfn.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(H\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m sau, l\u1ea1i ch\u00e9p s\u1ed1 ng\u1ef1a kh\u00e1c, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[108] Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u00ec n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Cho d\u00e2n nu\u00f4i, khi quan ph\u1ee7 c\u1ea7n th\u00ec mua v\u1edbi gi\u00e1 g\u1ed1c, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f3 th\u00eam chu\u1ed3ng ng\u1ef1a b\u00ean ngo\u00e0i. H\u01a1n n\u1eefa, c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng ti\u00eau t\u1ed1n \u0111\u1ec1u t\u1eeb thu\u1ebf hai kho\u1ea3n, gi\u1ea3m b\u1edbt th\u1ee9c \u0103n cho ng\u1ef1a, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft hi\u1ec7n nay.\"<\/i> M\u00e3 Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ef1a nhi\u1ec1u nh\u01b0ng kh\u00f4ng tinh, n\u1ebfu c\u00f3 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n con, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n n\u0103m v\u1ea1n con d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nu\u00f4i nhi\u1ec1u ng\u1ef1a y\u1ebfu k\u00e9m, c\u00e0ng t\u1ed1n k\u00e9m h\u01a1n.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 6, nay theo B\u1ea3o hu\u1ea5n ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n\n<p>[109] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, An ph\u1ee7 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9[footnote]Ch\u1eef 'chi\u1ebfu' trong 'chi\u1ebfu ch\u01b0 l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c an ph\u1ee7 \u0111\u1eb3ng ty' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 2-11 b\u1ed5 sung.[\/footnote], t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u, s\u1ee9 th\u1ea7n gi\u00e1m s\u00e1t tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, b\u1eaft h\u1ecd \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, v\u00ec d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n th\u1ed1ng nhi\u1ebfp c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1eddi n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[110] C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, r\u1ed3i l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 n\u00fai. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1eedi th\u01b0 ch\u1ebf gi\u1ec5u vi\u1ec7c ra v\u00e0o c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 khuy\u00ean \u00f4ng n\u00ean t\u1eeb b\u1ecf ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 v\u1ec1 \u1edf \u1ea9n, nh\u01b0ng Ph\u00f3ng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ph\u00f3ng c\u1ea3 \u0111\u1eddi kh\u00f4ng l\u1ea5y v\u1ee3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gh\u00e9t s\u1ef1 \u1ed3n \u00e0o, n\u00ean khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban nh\u00e0 \u1edf kinh th\u00e0nh, \u00f4ng ch\u1ecdn n\u01a1i y\u00ean t\u0129nh. Tuy nhi\u00ean, b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban r\u1ea5t h\u1eadu, v\u1ec1 gi\u00e0 \u00f4ng l\u1ea1i ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn xe c\u1ed9 v\u00e0 y ph\u1ee5c, \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An mua nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng t\u1ed1t, l\u1ee3i t\u1ee9c h\u00e0ng n\u0103m r\u1ea5t l\u1edbn, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua b\u00e1n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn tranh ch\u1ea5p, ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 v\u00e0 th\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a \u00f4ng \u1ef7 th\u1ebf l\u00e0m c\u00e0n.<\/p>\n<p>Khi V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng ra l\u00e0m Th\u00e1i th\u00fa \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t k\u00ednh tr\u1ecdng Ph\u00f3ng, nh\u01b0ng Ph\u00f3ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u h\u01a1i ki\u00eau ng\u1ea1o, T\u1ef1 T\u00f4ng t\u1ee9c gi\u1eadn, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd ch\u1ebf gi\u1ec5u Ph\u00f3ng. Ph\u00f3ng n\u00f3i: <i>\"Ta ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n h\u01a1n k\u1ebb d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t sao[footnote] Ta ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n h\u01a1n k\u1ebb d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t sao 'c\u00f2n h\u01a1n' nguy\u00ean t\u00e1c 'h\u1ed3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]?\"<\/i> L\u00fac \u0111\u1ea7u, T\u1ef1 T\u00f4ng d\u1ef1 thi \u1edf \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169, t\u1eebng nh\u1edd \u0111\u00f9a gi\u1ee1n m\u00e0 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea7u, n\u00ean Ph\u00f3ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>T\u1ef1 T\u00f4ng x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 h\u1eadn, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh th\u1ebf l\u1ef1c trong b\u1ed9 m\u00ecnh, x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00e2n ch\u00fang, \u1ee9c hi\u1ebfp k\u1ebb c\u00f4 qu\u1ea3, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi h\u1ecd, m\u00e0 Ph\u00f3ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. V\u00e0 k\u1ec3 r\u1eb1ng: <i>\"Em ch\u00e1u c\u1ee7a Ph\u00f3ng v\u00f4 l\u1ea1i, chi\u1ebfm c\u1ee9 r\u1eebng n\u00fai \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1n c\u1ee7i, bao quanh h\u01a1n hai tr\u0103m d\u1eb7m, c\u01b0\u1edbp l\u1ee3i l\u1edbn c\u1ee7a d\u00e2n. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111em t\u1edd s\u1edb c\u1ee7a th\u1ea7n giao cho Ph\u00f3ng, v\u00e0 ban cho Ph\u00f3ng tr\u0103m m\u1eabu ru\u1ed9ng \u1edf Chung Nam, \u0111\u01b0a Ph\u00f3ng \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n.\"<\/i> L\u1eddi l\u1ebd trong s\u1edb r\u1ea5t x\u00fac ph\u1ea1m, coi Ph\u00f3ng nh\u01b0 y\u00eau qu\u00e1i, v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1ch t\u1ed9i Ph\u00f3ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt. Vua \u0111ang \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu v\u1edbi Ph\u00f3ng, b\u00e8n sai C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Thi H\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra, g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, Ph\u00f3ng t\u1ef1 xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf c\u1ea1nh \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Thi\u00ean Phong tr\u00ean n\u00fai Tung S\u01a1n, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn x\u00e2y nh\u00e0 \u1edf n\u1ec1n c\u0169 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o qu\u00e1n H\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng ban cho \u00f4ng. Cho ph\u00e9p ngh\u1ec9 qu\u00e1 tr\u0103m ng\u00e0y, ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c. Nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn \u0111i l\u1ea1i Chung Nam, ki\u1ec3m tra ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ng\u1ef1a tr\u1ea1m, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 khi m\u1eafng nhi\u1ebfc l\u1ea1i vi\u00ean tr\u1ea1m, t\u00ednh to\u00e1n gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, d\u01b0 lu\u1eadn d\u1ea7n coi th\u01b0\u1eddng \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(\u300aV\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng, l\u1ec7nh cho Ph\u00f3ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh T\u1ef1 T\u00f4ng[footnote] L\u1ec7nh cho Ph\u00f3ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh T\u1ef1 T\u00f4ng 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean t\u00e1c 'Kim', 'd\u1eddi' nguy\u00ean t\u00e1c '\u0111\u1ed3', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287 \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p 'l\u1ec7nh d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf Tung D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh'.[\/footnote]. X\u00e9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7nh d\u1eddi \u0111\u1ebfn B\u00e2n Ch\u00e2u, th\u00e1ng t\u01b0 Ph\u00f3ng tr\u1edf v\u1ec1 Chung Nam, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf, nh\u01b0 v\u1eady vi\u1ec7c d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh T\u1ef1 T\u00f4ng, l\u1eddi trong truy\u1ec1n sai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[111] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i trong khu v\u1ef1c linh t\u00edch thu\u1ed9c Hoa Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[112] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, phong m\u1eb9 c\u1ee7a Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh l\u00e0 M\u1ee5c th\u1ecb l\u00e0m H\u00e0 Nam Qu\u1eadn qu\u00e2n. T\u00f4ng Kh\u00e1nh v\u00ec m\u1eb9 l\u00e0 ch\u1ecb d\u00e2u n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong. V\u1ec7 Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch phong.<\/p>\n<p><i>(ND: C\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0 M\u1ee5c th\u1ecb l\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi anh trong h\u1ecd S\u00e0i, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi anh n\u00e0y t\u1eebng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed9c, n\u00ean b\u00e0 c\u00f3 vai v\u1ebf nh\u01b0 ch\u1ecb d\u00e2u c\u1ee7a V\u1ec7 Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa <i>(v\u1ee3 c\u1ee7a T\u00f4ng Kh\u00e1nh)<\/i>, do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec5 khi con b\u00e0 <i>(T\u00f4ng Kh\u00e1nh)<\/i> tr\u1edf th\u00e0nh ph\u00f2 m\u00e3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[113] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, qu\u1ed1c ch\u1ee7 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 H\u1eefu Uy v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau X\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh V\u01b0\u01a1ng Ninh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, mi\u1ec5n 7\/10 thu\u1ebf thu c\u1ee7a n\u0103m nay cho c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, B\u00e1, M\u1ea1c v\u00e0 qu\u00e2n T\u00edn An, C\u00e0n Ninh, B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[115] C\u00e1c quan t\u00f2a t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu x\u00e9t l\u1ea1i lu\u1eadt l\u1ec7nh, c\u00f3 4 \u0111i\u1ec1u qu\u00e1 n\u1eb7ng, xin gi\u1ea3m b\u1edbt, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[116] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gia phong th\u00eam hi\u1ec7u cho c\u00e1c v\u1ecb: \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Th\u1ee5c Minh H\u1eadu, Nam Nh\u1ea1c C\u1ea3nh Minh H\u1eadu, T\u00e2y Nh\u1ea1c T\u00fac Minh H\u1eadu, B\u1eafc Nh\u1ea1c T\u0129nh Minh H\u1eadu, Trung Nh\u1ea1c Trinh Minh H\u1eadu, v\u00e0 sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[117] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u1ecdn m\u1ed9t s\u1ee9 th\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c nh\u00e0 c\u1ee7a c\u1ed1 Th\u00e1i s\u01b0 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5. V\u1ee3 c\u1ee7a Ph\u1ed5 l\u00e0 H\u00f2a th\u1ecb m\u1ea5t, v\u00ec gia \u0111\u00ecnh xin n\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTam tri\u1ec1u b\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p: V\u1ee3 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 m\u1ea5t, Vua sai trung s\u1ee9 ki\u1ec3m k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n nh\u00e0 \u00f4ng[footnote]ch\u1eef 't\u00fd' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung[\/footnote], s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"V\u1ee3 ch\u1ed3ng Ph\u1ed5 ti\u1ebft ki\u1ec7m, n\u00ean t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, con trai l\u00e0 Th\u1eeba T\u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t, Th\u1eeba H\u00fa c\u00f2n nh\u1ecf, n\u00ean sai s\u1ee9 th\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c nh\u00e0, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 th\u1ea5t tho\u00e1t.\"<\/i> X\u00e9t Th\u1eeba T\u00f4ng m\u1ea5t n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 2, Th\u1eeba H\u00fa l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 28 tu\u1ed5i, nay kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u00f2n nh\u1ecf, c\u00f3 l\u1ebd s\u00e1ch \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b s\u1eeda v\u0103n n\u00ean sai s\u1ef1 th\u1eadt. Nay ch\u1ec9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[118] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh T\u00fd, m\u00f9ng 1, l\u1ea5y T\u1ea3 L\u0129nh qu\u00e2n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh l\u00e0m Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. C\u00f3 l\u00ednh trong ch\u00e2u t\u1ef1 x\u01b0ng c\u00f3 ph\u00e9p th\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 bay tr\u00ean kh\u00f4ng, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t hoang mang, Qu\u1ef3nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ebb g\u00e3y ch\u00e2n, t\u00e2u xin x\u1eed t\u1eed, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c t\u00e0i minh x\u00e9t c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[119] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i \u00c1m L\u1ee3i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi man \u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 quy thu\u1eadn, xin phong ch\u1ee9c danh cho th\u1ee7 l\u0129nh, c\u1ea5p mu\u1ed1i h\u00e0ng th\u00e1ng, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[120] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c khoa Tam L\u1ec5, Tam Truy\u1ec1n gi\u1ea3m m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng thi, l\u1ea5y 5 b\u00e0i \u0111\u1ed7 l\u00e0m chu\u1ea9n.<\/p>\n\n<p>[121] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 S\u1edf, Th\u00e1i Ch\u00e2u b\u1ecb n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 l\u00e0m h\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf; ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t ngh\u00ecn ti\u1ec1n, m\u1ed9t h\u1ed9c g\u1ea1o.<\/p>\n\n<p>[122] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Giang T\u1ef1 T\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n ch\u00ednh \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m, m\u1ecdi vi\u1ec7c trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u do Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, khi\u1ebfn Th\u00e1nh t\u00e2m lao l\u1ef1c. Nay xin vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u01b0 l\u1ec5 nh\u1ea1c, chinh ph\u1ea1t do m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c nh\u1ecf giao cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi n\u00e0y kh\u00e1 hi\u1ec3u \u0111\u1ea1i th\u1ec3.\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Giang T\u1ef1 T\u00f4ng, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Giang T\u1ef1 T\u00f4ng, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[123] Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ec1n c\u00f4ng ph\u00ed cho ng\u00e0y Thi\u00ean Kh\u00e1nh ti\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, Vua ban chi\u1ebfu m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n.<\/p>\n\n<p>[124] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Giang, Ho\u00e0i l\u00e0 Thi\u1ec7u Di\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu, c\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i d\u00f9ng th\u00f3c trong kho \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf v\u00e0 b\u00e1n gi\u1ea3m gi\u00e1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n th\u1ea1ch.<\/p>\n\n<p>[125] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Lang trung Binh b\u1ed9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n Th\u00edch v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[126] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n ti\u1ec1n ban, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan xem k\u1ef5 s\u0129 t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ti\u1ec1m Long y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u1eafn cung.<\/p>\n\n<p>[127] Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u1edf kinh th\u00e0nh gi\u1ebft chim mu\u00f4ng, th\u1ee7y t\u1ed9c \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u1ee9c \u0103n, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t l\u1edbn, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i sinh linh, mong ban \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc. Vua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i trong cung v\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n mua nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh v\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty nghi\u00eam kh\u1eafc qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ec3 t\u1eeb trong ra ngo\u00e0i, khi\u1ebfn d\u00e2n bi\u1ebft c\u1ea5m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[128] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>\"Theo l\u1ec5, ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u, quan h\u1eefu ty \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c t\u1ebf, c\u00f3 690 v\u1ecb th\u1ea7n thi\u00ean th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Nay ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf c\u00f9ng Ng\u0169 nh\u00e2n \u0111\u1ebf, Ng\u0169 nh\u00e2n th\u1ea7n t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 v\u1ecb, t\u1eeb Thi\u00ean ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0111\u1ebf tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi\u1ebft v\u1ecb. H\u01a1n n\u1eefa, Th\u00e1i H\u1ea1o, C\u00e2u Mang ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd trong l\u1ec5 Vu t\u1ebf th\u00e1ng t\u01b0 v\u00e0 l\u1ec5 \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng th\u00e1ng ch\u00edn, nay l\u1ea1i th\u1edd v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed, e l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho hai ch\u1ebf v\u00e0 S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh t\u00e2u: <i>\"Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b: L\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u do quan h\u1eefu ty \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, th\u1edd H\u1ea1o Thi\u00ean, Ph\u1ed1i \u0111\u1ebf, Nh\u1eadt Nguy\u1ec7t, Ng\u0169 tinh, Trung quan, Ngo\u1ea1i quan, Ch\u00fang tinh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 687 v\u1ecb; L\u1ec5 Vu t\u1ebf, \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng th\u1edd H\u1ea1o Thi\u00ean, Ph\u1ed1i \u0111\u1ebf, Ng\u0169 thi\u00ean, Ng\u0169 \u0111\u1ebf, Ng\u0169 quan, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 v\u1ecb; L\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u th\u1edd Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3, Ph\u1ed1i \u0111\u1ebf, Th\u1ea7n Ch\u00e2u, Nh\u1ea1c Tr\u1ea5n, H\u1ea3i \u0110\u1ed9c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 71 v\u1ecb. Nay Ty thi\u00ean gi\u00e1m thi\u1ebft l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u, Vu t\u1ebf, Minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 17 v\u1ecb, Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u c\u00f3 71 v\u1ecb, t\u1ee9c l\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u c\u00f3 Nh\u1ea1c, \u0110\u1ed9c th\u1edd ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00f2n Vi\u00ean Kh\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 tinh th\u1ea7n, l\u1ea1i l\u1ea5y Ng\u0169 nh\u00e2n \u0111\u1ebf th\u1edd ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. X\u00e9t theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u0169, th\u1ef1c l\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t. Xin theo l\u1eddi T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u, l\u1ea5y th\u1ea7n v\u1ecb trong \u300aTh\u00f4ng L\u1ec5\u300b l\u00e0m chu\u1ea9n, nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7n t\u0103ng th\u00eam th\u00ec theo chi\u1ebfu sau.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n\n<p>[129] Gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1eaft, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ph\u00e1t th\u00f3c \u1edf kho Hu\u1ec7 d\u00e2n b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[130] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u An Vi\u1ec5n, Thu\u1eadn Nam, V\u0129nh Ninh, Tr\u1ecdc Th\u1ee7y thu\u1ed9c khu v\u1ef1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba Hi\u1ec3u c\u00f9ng 372 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[131] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Da Lu\u1eadt H\u00e1n Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh Tr\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7m sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[132] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Binh gi\u00e1p c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u1ed1n giao cho T\u1eeb Ch\u00e2u \u0111\u1ec1 h\u1ea1t, \u0111\u1ecba gi\u1edbi r\u1ed9ng xa, e kh\u00f3 qu\u1ea3n l\u00fd. C\u00f3 th\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ecba th\u1ebf ph\u00e2n giao cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u, Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, T\u1ec1 Ch\u00e2u do tri ch\u00e2u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[133] N\u0103m n\u00e0y, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 133.112 h\u1ed9, 541.419 nh\u00e2n kh\u1ea9u[footnote]N\u0103m \u0111\u00f3, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 133.112 h\u1ed9, 541.419 nh\u00e2n kh\u1ea9u. C\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c n\u00e0y. X\u00e9t s\u1ed1 li\u1ec7u h\u1ed9 kh\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y so v\u1edbi \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c h\u00f3a 69-70, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed v\u00e0 c\u00e1c s\u1ed1 li\u1ec7u h\u1ed9 kh\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p tr\u01b0\u1edbc sau trong s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng kh\u1edbp, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 sai s\u00f3t.[\/footnote].<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, T\u1eeb Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: Tri ch\u00e2u, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea1o, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 u\u00fd Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef6 \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u Trung Hu\u1ec7, cho n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con em \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. V\u00ec t\u1eeb khi Nguy\u00ean \u1ef6 m\u1eafc b\u1ec7nh, b\u1ea3n ch\u00e2u kh\u00f4ng k\u1ecbp b\u00e1o l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t t\u1ed9i c\u00e1c quan thu\u1ed9c. Sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t Nguy\u00ean \u1ef6, Vua \u0111\u00e3 d\u1eddi l\u1ec5 th\u1eafp \u0111\u00e8n trong ti\u1ebft Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean sang \u0111\u00eam h\u00f4m sau \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9, ch\u00e2u, ph\u1ee7 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c mang s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u01b0a v\u1ec1 Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u1ec1 chuy\u00ean m\u00f4n, ai \u0111\u1ed7 th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m Trai lang, ai kh\u00f4ng d\u1ef1 thi th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, theo l\u1ec7 nh\u01b0 khi \u0110\u00f4ng phong.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: Tri ch\u00e2u B\u00e1 Ch\u00e2u \u0110\u1ed5ng Nh\u00e2n C\u00e1o b\u1ecb Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 \u0110\u1ed5ng Di\u00ean T\u1ea3o gi\u1ebft.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, sai Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 c\u00f9ng xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i nghi ch\u1ebf \u1edf c\u1eeda C\u00e1p.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, v\u00ec tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng, cho ghi ch\u00e9p v\u00e0 ban b\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c cho qu\u00e2n d\u00e2n.<\/p>\n<p>[6] Ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u bay.<\/p>\n<p>[7] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o hai th\u00e1ng Tr\u1ecdng Xu\u00e2n v\u00e0 Tr\u1ecdng Thu, sai T\u00f4ng ch\u00ednh khanh m\u1eb7c c\u00f4ng ph\u1ee5c \u0111i tu\u1ea7n l\u0103ng, nay xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho m\u1eb7c t\u1ebf ph\u1ee5c khi h\u00e0nh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[8] Vua th\u1ea5y ch\u00e2u H\u1ea5p h\u00e0ng n\u0103m cung c\u1ea5p gi\u1ea5y l\u1edbn \u0111\u1ec3 vi\u1ebft s\u1eafc l\u1ec7nh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt. Tri Khu m\u1eadt s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00f2ng c\u00f2n th\u1eeba gi\u1ea5y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 108.300 t\u1edd, xin cho Tam ty ng\u1eebng c\u1ea5p m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0 gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n xu\u1ea5t \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sai trung s\u1ee9 tuy\u00ean d\u1ee5, t\u1eeb Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn c\u1ee7a Vua.<\/p>\n<p>[9] Giang Nam, Ho\u00e0i Nam b\u1ecb l\u1ee5t, d\u00e2n \u0111\u00f3i. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i th\u0103m h\u1ecfi d\u00e2n l\u00e0ng, xem x\u00e9t quan l\u1ea1i, tra x\u00e9t ng\u1ee5c t\u00f9, gi\u1ea3m nh\u1eb9 thu\u1ebf m\u00e1, t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd. Sau \u0111\u00f3 L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u L\u01b0, ch\u00e2u Th\u1ecd l\u00faa chi\u00eam \u0111\u00e3 thu ho\u1ea1ch, ch\u00e2u Giang, ch\u00e2u H\u1ed3ng, ch\u00e2u Qu\u00e2n, ch\u00e2u Vi\u00ean n\u01b0\u1edbc ng\u1eadp ru\u1ed9ng d\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Tri ch\u00e2u H\u1ed3ng L\u00fd Huy\u1ec1n b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua c\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong tri\u1ec1u, \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng L\u0103ng S\u00e1ch thay. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nam X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb l\u1ee5t l\u1ed9i kh\u1ed1n kh\u1ed5, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00ean t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i xin \u00fd ki\u1ebfn b\u00ean ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i S\u00e1ch l\u00e0m vi\u1ec7c \u00f4n h\u00f2a, n\u1ebfu giao cho tr\u1ea5n gi\u1eef m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, xin cho l\u00e0m Giang Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, sai s\u1ee9 truy\u1ec1n \u00fd ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng. Ch\u00e2u Nhi\u00eau c\u00f3 v\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o th\u00ec b\u1eaft giam \u0111\u1ea7y ng\u1ee5c. S\u00e1ch xin cho d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n, quan thu thu\u1ebf, d\u00e2n r\u1ea5t ti\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 n\u0103m sau m\u1edbi ch\u00e9p vi\u1ec7c ch\u00e2u Nhi\u00eau, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p chung. S\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c v\u1eadn, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Ban ch\u1ee9c cho s\u1ee9 gi\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u Giao, Cam, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c, B\u1ed3 \u0110oan, Tam Ma Lan, V\u1eadt Tu\u1ea7n, B\u1ed3 B\u00e0 La.<\/p>\n<p>[12] C\u00e1c ch\u00e2u Ki\u1ebfm, L\u1ee3i, L\u00e3ng, T\u1eadp, B\u00edch, Ba b\u1ecb \u0111\u00f3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[13] N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u1ed1 xin l\u1eadp bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o cho cha l\u00e0 S\u00f9ng Qu\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Phong ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Quan ho\u1ea1n l\u1eadp bia, e kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0 L\u00fd Th\u1ea7n Ph\u00fac, \u0110\u1eadu Th\u1ea7n H\u01b0ng t\u1eebng l\u1eadp bia th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ea5y trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c L\u00fd, \u0110\u1eadu l\u1eadp bia c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[14] C\u00e1c ch\u00e2u \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Kinh H\u1ed3, Qu\u1ea3ng Nam theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111inh th\u00e2n, m\u1ed7i n\u0103m t\u1ed5ng c\u1ed9ng 450.400 quan, d\u00e2n c\u00f3 con ho\u1eb7c b\u1ecf kh\u00f4ng nu\u00f4i, ho\u1eb7c b\u00e1n l\u00e0m n\u00f4 b\u1ed9c<a class=\"footnote\" title=\"ho\u1eb7c b\u00e1n l\u00e0m n\u00f4 b\u1ed9c, ch\u1eef 'b\u1ed9c' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u00f4', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-256-1\" href=\"#footnote-256-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c cho \u0111i tu l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ea1o. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i \u1edf l\u0103ng t\u1ea9m c\u00e1c \u0111\u1eddi \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m, quan s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay ph\u00e1i quan v\u0103n v\u00f5 l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 ph\u00f3, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, \u0110\u00f4 gi\u00e1m v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, n\u1ebfu c\u00f9ng ph\u00e1i mang ch\u1ee9c danh th\u00ec cho m\u1ed9t ban t\u1eeb ki\u1ebfn, n\u1ebfu c\u1ea7n x\u1ebfp h\u00e0ng kh\u00e1c v\u1ecb th\u00ec theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[17] Ch\u00f9a S\u00f9ng Ch\u00e2n T\u01b0 Th\u00e1nh mua rau qu\u1ea5y r\u1ed1i d\u00e2n, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban cho v\u01b0\u1eddn rau.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00f4m qua ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c quan trong N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh v\u00e0 Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh n\u1ebfu theo l\u1ec7 m\u00e0 th\u0103ng chuy\u1ec3n th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng lao kh\u00f3 nh\u1ecdc.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y danh s\u00e1ch c\u00e1c quan hai ty, x\u00e9t xem ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u00e2u hay m\u1edbi, vi\u1ec7c l\u00e0m nhi\u1ec1u hay \u00edt, r\u1ed3i \u0111\u1ecbnh th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng gi\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3 ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng theo t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1ebfn Th\u00f9y Th\u01b0\u1ee3ng, H\u00e0 Trung ph\u1ee7 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 10 n\u0103m, \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 15 n\u0103m, \u1edf l\u1ea1i ty n\u1eafm vi\u1ec7c nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 17 n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ngo\u00e0i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xin ngh\u1ec9 d\u00e0i ng\u00e0y ho\u1eb7c v\u00ec vi\u1ec7c ri\u00eang m\u00e0 nh\u1eadm ch\u1ee9c ch\u01b0a \u0111\u1ee7 h\u1ea1n, th\u00ec t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng. C\u00e1c quan trong c\u00e1c ty c\u00f3 con, ngo\u00e0i \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng chuy\u1ec3n th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[19] Ra chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng L\u00fd Ph\u1ed5, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3; Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft; T\u00f4n Mi\u1ec7n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9; H\u1ed3 T\u1eafc, Tri ch\u00e2u \u00d4n Ch\u00e2u; Vi\u00ean Di\u00ean Kh\u00e1nh, Tri ch\u00e2u S\u00e2m Ch\u00e2u; V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Vi, Tri huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n, Ch\u00e2u H\u00e0o, v\u00ec \u0111\u00e3 lo li\u1ec7u cung c\u1ea5p g\u1ed7 \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu.<\/p>\n<p><i>(Vi\u00ean Di\u00ean Kh\u00e1nh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Vi\u1ec7n T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n s\u00e1ch phong Ng\u0169 Nh\u1ea1c, x\u00e9t k\u1ef9 v\u0103n s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c t\u1ea5u nh\u1ea1c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e0m c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, c\u00f4ng khanh ra v\u00e0o c\u00f2n t\u1ea5u nh\u1ea1c, hu\u1ed1ng chi l\u1ec5 l\u00e0 do t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ra, n\u00ean sai quan so\u1ea1n ri\u00eang nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;S\u00e1ch \u00e1n n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda, \u0111\u1ee3i v\u00e0o th\u00ec t\u1ea5u nh\u1ea1c.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[21] Ra chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb, L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00f9ng c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 y ph\u1ee5c c\u1ee7a Ng\u0169 Nh\u1ea1c v\u00e0 l\u1ec5 nghi t\u00f4n t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ti\u1ebfn phong Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc H\u00e0n l\u00e0m V\u1ec7 qu\u1ed1c, Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc Ng\u00f4 l\u00e0m S\u1edf qu\u1ed1c, Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa n\u01b0\u1edbc T\u00f9y l\u00e0m Vi\u1ec7t qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb nay ph\u00e0m c\u00e1c vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng, ban \u00e2n cho ho\u00e0ng th\u00e2n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1edd tr\u00ecnh \u0111\u1ec1u do c\u00e1c quan t\u1ef1 ni\u00eam phong, Tr\u1eabm s\u1ebd m\u1edf xem tr\u1ef1c ti\u1ebfp r\u1ed3i m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, chi\u1ebfu th\u01b0 ban \u00e2n cho ho\u00e0ng th\u00e2n ch\u01b0a ban ra, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc. Vua nghi ng\u1edd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trong cung ti\u1ebft l\u1ed9, li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c sai \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch l\u00ean H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n chi\u1ebfu. H\u00f4m sau m\u1edbi tr\u00ecnh l\u00ean xin ph\u00ea duy\u1ec7t, r\u1ed3i l\u1ea1i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[24] Ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u1ea7n m\u1ee5c Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n v\u00e0 Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch C\u1ed5 m\u00e3 ty, v\u1ed1n l\u00e0 th\u00f4ng gia, l\u1ea1i c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ho\u00e0 thu\u1eadn, b\u00e8n ki\u1ec7n c\u00e1o l\u1eabn nhau. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t h\u1ecfi. Th\u1eeba H\u00e0n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'd\u00f9ng c\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-256-2\" href=\"#footnote-256-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, ph\u1ea3i n\u1ed9p ph\u1ea1t 30 c\u00e2n v\u00e0ng; Th\u1ee7 Lu\u00e2n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i tr\u00e1i l\u1ec7nh d\u1eddi C\u1ed5 m\u00e3 ty, ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ea1i d\u1ecbch ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t: Th\u1eeba H\u00e0n n\u1ed9p 10 c\u00e2n v\u00e0ng, Th\u1ee7 Lu\u00e2n n\u1ed9p 20 c\u00e2n v\u00e0ng, l\u1ea1i d\u1ecbch c\u0169ng gi\u1ea3m t\u1eeb \u0111\u00e1nh g\u1eady xu\u1ed1ng. \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u1ea7n m\u1ee5c Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng, Ph\u00e1n quan Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i. Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n tra h\u1ecfi. S\u1ed1 ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea5n, Mi, X\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[26] T\u1eeb ch\u00e2u \u1ee8ng tr\u1edf v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc thu\u1ed9c l\u00e3nh th\u1ed5 Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u1ea5t n\u1ee9t to\u00e1c c\u00f3 ti\u1ebfng, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ed5 s\u1eadp, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y ch\u1eafc l\u00e0 tai ho\u1ea1 c\u1ee7a d\u00e2n Li\u00eau, n\u00ean b\u1ea3o c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng.&#8221;<\/i> B\u00e8n b\u00e0n ch\u1ecdn Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc lo vi\u1ec7c qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, ph\u00f2ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 thu\u1ea7n h\u1eadu, L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 c\u00e1n \u0111\u1ea3m nhanh nh\u1eb9n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y Th\u1ef1 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u1ee8ng C\u01a1 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>[27] Ti\u1ebfn s\u0129 ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 Qu\u00e1ch Nhan, T\u00f4n Th\u1ea1c c\u00f9ng b\u1ea3o c\u1eed thi khoa Ph\u1ee5c c\u1ea7n t\u1eeb h\u1ecdc. Th\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, Nhan b\u1ecb lo\u1ea1i, b\u00e8n \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 t\u1ef1 th\u00fa r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang c\u00f3 tang, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i thi, mu\u1ed1n li\u00ean lu\u1ef5 Th\u1ea1c. Vua gh\u00e9t h\u1eafn x\u1ea3o quy\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a k\u1ebb s\u0129, b\u00e8n \u0111\u00e0y ra ch\u00e2u Th\u00e1i, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi. Th\u1ea1c v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ea3i n\u1ed9p ph\u1ea1t, \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thi ba khoa.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc, ch\u00e2u T\u00e2n, ch\u00e2u L\u1ec7 b\u1ecb l\u1ee5t l\u1ed9i g\u00e2y h\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1, mi\u1ec5n 3\/10 thu\u1ebf ru\u1ed9ng, nay ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i 7\/10, c\u00f3 th\u1ec3 mi\u1ec5n th\u00eam m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n<p>[29] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 30 v\u1ea1n x\u00fac l\u1ee5a t\u1eeb kho n\u1ed9i t\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[30] Quan s\u00e1t s\u1ee9 Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, Ph\u00f2 m\u00e3 S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;T\u00f4ng Kh\u00e1nh ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c, sao \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y. C\u00e1c khanh h\u00e3y tri\u1ec7u \u00f4ng ta \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, b\u1ea3o r\u1eb1ng bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, s\u1ee3 \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ph\u1ee7 H\u00e0 Nam b\u00e1o c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u, t\u1ef1 ch\u1ebft, kh\u00f4ng h\u1ea1i l\u00faa.<\/p>\n<p>[32] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng b\u00e1o ch\u00e2u ch\u1ea5u sinh s\u00f4i, \u0103n l\u00e1 m\u1ea1, kh\u00f4ng h\u1ea1i b\u00f4ng l\u00faa.<\/p>\n<p>[33] Qu\u1ed1c s\u1eed vi\u1ec7n d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aTh\u00e1i T\u1ed5 k\u1ef7\u300b \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n. Vua ghi l\u1ea1i h\u01a1n 20 \u0111i\u1ec1u trong s\u00e1ch ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd, b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u01b0 g\u1ecdi l\u1ea7u chu\u00f4ng tr\u1ed1ng l\u00e0 l\u1eadu th\u1ea5t, s\u1eb1n v\u1ee5 l\u00e0 ch\u00e2n quan, sao b\u1eb1ng g\u1ecdi th\u1eb3ng t\u00ean. N\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i h\u1ebft.&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 do Tri\u1ec7u Hu\u00fdnh, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c bi\u00ean so\u1ea1n.&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Khanh t\u1eebng tham gia ch\u0103ng?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch l\u1edbn, \u0111\u1ec1u n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng, c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ai.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay m\u1ed7i quy\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea3o, bi\u00ean tu quan v\u00e0 \u0111\u1ed3ng tu s\u1eed quan, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean bi\u00ean so\u1ea1n ho\u1eb7c xem x\u00e9t l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5 t\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 s\u1eeda ch\u1eefa, th\u00eam b\u1edbt s\u1ef1 ki\u1ec7n, ch\u1eef s\u1ed1, c\u0169ng \u0111\u1ec1u ghi d\u01b0\u1edbi t\u00ean, \u0111\u1ec3 x\u00e9t s\u1ef1 si\u00eang n\u0103ng hay l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00ec b\u1ec7nh xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Vua ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 t\u1ecf \u00fd. Ch\u1eedng ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u c\u1ed1 xin. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, tri T\u00e2y Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ty s\u1ef1, cho ph\u00e9p giao vi\u1ec7c cho thu\u1ed9c h\u1ea1, t\u00f9y \u00fd d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[35] Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y xe c\u1ed9 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng \u0111\u1ec1u trang tr\u00ed r\u1ed3ng, kh\u00e1 r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra, \u0111\u01b0a quy ch\u1ebf cho Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i, l\u00e0m th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u0129nh vi\u1ec5n, \u0111\u1ec3 t\u00f4n ti kh\u00f4ng l\u1ed9n x\u1ed9n.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[36] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt H\u1eefu S\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 Ch\u1ec9 Huy S\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec1m c\u00f9ng 7 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n Luy\u1ec7n S\u1ee9 v\u00e0 Th\u1ee9 S\u1eed \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m Quan Vi\u1ec7n ch\u1ecdn quan l\u00e0m Th\u00f4ng Ph\u00e1n.<\/p>\n<p>[37] T\u0103ng c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho c\u00e1c ph\u1ee7 v\u01b0\u01a1ng, T\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m 13.000 quan, Vinh V\u01b0\u01a1ng 10.000 quan.<\/p>\n<p>[38] Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean gi\u1eef ph\u00e9p t\u1eafc c\u0169, n\u1ebfu c\u1ee9 thay \u0111\u1ed5i lung tung th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi vin v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m lo\u1ea1n, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban h\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. Nay nghe n\u00f3i vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i li\u1ec1n v\u1ed9i v\u00e0ng thay \u0111\u1ed5i, ban \u0111\u1ea7u ai c\u0169ng cho l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u00e2u d\u1ea7n l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f3 h\u1ea1i, \u0111\u1ebfn l\u00fac s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec th\u00e0nh ra tri\u1ec1u l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i li\u00ean t\u1ee5c. H\u01a1n n\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 khoan dung, d\u1ec5 d\u1eabn \u0111\u1ebfn bu\u00f4ng l\u1ecfng k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c t\u00ecm t\u00f2i t\u1ed9i l\u1ed7i<a class=\"footnote\" title=\"'t\u00ecm t\u00f2i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e2m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-256-3\" href=\"#footnote-256-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ng\u1ea1i phi\u1ec1n ph\u1ee9c, l\u1ea1i c\u00e0ng t\u1ec7 h\u01a1n n\u1eefa.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u, ph\u00e1p lu\u1eadt ban ra th\u00ec t\u1ec7 n\u1ea1n n\u1ea3y sinh, m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng th\u00ec gian t\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Khoan dung th\u00ec d\u00e2n khinh nh\u1eddn, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m ph\u00e1p; nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00ec d\u00e2n b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Xu M\u1eadt Vi\u1ec7n, ph\u00e0m c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u chuy\u1ec3n vi\u00ean, c\u00e1c ch\u1ee9c Ch\u01b0 Ban \u0110\u00f4 Ngu H\u1eadu c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng tr\u00ean 30 quan<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-256-4\" href=\"#footnote-256-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee9 S\u1eed Dao Qu\u1eadn.<\/p>\n<p>[40] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng hai huy\u1ec7n H\u00e0m B\u00ecnh v\u00e0 Trung M\u00e2u c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u.<\/p>\n<p>[41] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Long \u0110\u1ed3 C\u00e1c Tr\u1ef1c H\u1ecdc S\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 thi c\u1eed ban h\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi quy ch\u1ebf m\u1edbi c\u1ee7a L\u1ec5 B\u1ed9, e r\u1eb1ng quan l\u1ea1i s\u1ebd l\u00fang t\u00fang khi \u00e1p d\u1ee5ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n L\u00e2m H\u1ecdc S\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh c\u00f9ng c\u00e1c quan kh\u00e1c xem x\u00e9t l\u1ea1i. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Hu\u00fdnh v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng s\u00e1ch l\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n ban h\u00e0nh cho c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ch\u00e2u Duy\u1ec5n b\u00e1o c\u00f3 s\u00e2u b\u1ecd sinh ra, c\u00f3 lo\u1ea1i s\u00e2u m\u00e0u xanh, c\u1eafn v\u00e0o c\u00e2y th\u00ec c\u00e2y h\u00f3a th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc, th\u1eddi \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;s\u00e2u b\u00e0ng b\u1ea5t kh\u1eb3ng&#8221;<\/i>. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;H\u00f4m qua sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i xem l\u00faa \u1edf v\u00f9ng \u0111\u00f4ng kinh, ph\u1ea7n l\u1edbn b\u1ecb h\u1ea1i kh\u00f4ng qu\u00e1 ba b\u1ed1n ph\u1ea7n.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng cho d\u00e2n ch\u00fang, tr\u1eddi cao \u1eaft s\u1ebd ban ph\u00fac, hu\u1ed1ng chi m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u0103m nay tuy c\u00f3 thi\u1ec7t h\u1ea1i nh\u1ecf nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ea5t m\u00f9a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9, n\u01a1i \u0111\u00f3 t\u1ea1m c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, l\u1eadp t\u1ee9c r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>[44] Ra l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9, ngo\u00e0i ru\u1ed9ng r\u1eaby theo t\u1ee5c c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1t ru\u1ed9ng tr\u00e1i m\u00f9a \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ea1i sinh v\u1eadt.<\/p>\n<p>[45] H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri Qu\u1ea3ng ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m ch\u0103m ch\u1ec9 vi\u1ec7c quan, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i. Bi\u1ec3n Nam H\u1ea3i c\u00f3 l\u1ee3i t\u1eeb thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, c\u00e1c quan cai tr\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u00ea tr\u00e1ch, nh\u01b0ng \u0110\u00e0m c\u1ea9n th\u1eadn, li\u00eam khi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi xa k\u00ednh tr\u1ecdng. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c l\u00f3c.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng T\u1ebf h\u00e0 Th\u00f4i c\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u th\u1ea7n. Ch\u1ee9c n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc kia do quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng tu\u00e2n theo, n\u00ean ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[47] S\u1ee9 kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m Ph\u00f9ng Kh\u1edfi t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n H\u1ed3 Th\u00e0nh, ch\u00e2u Thi\u1ec3m l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1, Di\u00eam D\u1ee5ng H\u00f2a, D\u01b0\u01a1ng Trung \u0111\u1ec1u nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i c\u1eeda nh\u00e0 h\u1ecd.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, v\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m th\u00e0nh c\u00f4ng, m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf v\u01b0\u1eddn sau cho t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, ban y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec1n t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc. L\u00fac \u0111\u00f3 H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u1eeba th\u00f4i vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch m\u1eddi d\u1ef1 ti\u1ec7c, ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[49] Ch\u00e2u Kinh b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ea5t hoang huy\u1ec7n Nam H\u00f2a c\u00f3 l\u00faa m\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00e2u Kinh b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ea5t hoang huy\u1ec7n Nam H\u00f2a c\u00f3 l\u00faa m\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean. Theo \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 59, \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86 \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b, huy\u1ec7n Nam H\u00f2a thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u00ecnh, nghi ng\u1edd ch\u00e2u Kinh l\u00e0 ch\u00e2u H\u00ecnh vi\u1ebft nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-256-5\" href=\"#footnote-256-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, kho\u1ea3ng 20 kho\u1ea3nh, gi\u00fap \u00edch nhi\u1ec1u cho d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Ho\u00e0i Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, H\u00e0 N\u1ed9i h\u1ea7u Duy T\u1ef1 m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng. C\u00e1c quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng Duy T\u1ef1 l\u00e0 ch\u00e1u h\u1ecd xa c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec5 ch\u1ebf ph\u1ee5c tang. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho l\u00e0m l\u1ec5. L\u00fac \u0111\u00f3, sinh th\u1ea7n c\u1ee7a Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m s\u1eafp \u0111\u1ebfn, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u1ea3o Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, n\u1ebfu m\u1edf ti\u1ec7c, n\u00ean \u0111\u1ed5i ng\u00e0y kh\u00e1c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, th\u00ec theo l\u1ec5 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 9 n\u0103m Minh \u0110\u1ea1o th\u1ee9 2, truy t\u1eb7ng B\u1ea3o T\u0129nh l\u01b0u h\u1eadu, Cao B\u00ecnh qu\u1eadn c\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ghi ch\u00e9p con ch\u00e1u c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n V\u00f4 K\u1ef5, \u0110o\u00e0n T\u00fa Th\u1ef1c \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ban cho ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[52] T\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 ti\u00ean, c\u00e1c quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc xu\u1ea5t s\u1eafc, ch\u00ednh tr\u1ecb ki\u1ec7t xu\u1ea5t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m. \u0110\u1ebfn khi ban \u00e2n x\u00e1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf s\u1ee3 th\u00f3i quen n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u1eeb ch\u1ee9c kh\u00e1c v\u00e0o. C\u00e1c ch\u1ee9c t\u1eeb \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Cao ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u1ea7u, N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ebfn S\u00f9ng ban c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng th\u0103ng ch\u1ee9c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0 t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[53] Tam ty s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c phong thi\u1ec7n \u1edf \u0110\u00f4ng Phong v\u00e0 Ph\u1ea7n \u00c2m, ban th\u01b0\u1edfng h\u00e0ng \u1ee9c v\u1ea1n, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kh\u00f3a c\u00e1c n\u01a1i, \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 r\u1ed9ng l\u1edbn, s\u1ee3 r\u1eb1ng kinh ph\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia c\u1ea7n l\u00e0m ch\u00ednh l\u00e0 ban \u00e2n hu\u1ec7 cho d\u00e2n ch\u00fang. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u00fa tr\u1ecdng g\u1ed1c r\u1ec5, h\u1ea1n ch\u1ebf ng\u1ecdn ng\u00e0nh, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ti\u00eau, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd gi\u00e0u c\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 t\u00e2u v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a h\u00ecnh ch\u00ednh, vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt bi\u00ean ph\u00f2ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn; nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00e1c, cho ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ec7nh cho Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1eeb, H\u00f2a.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Kh\u1ea3 h\u00e3n D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t c\u1ee7a Cam Ch\u00e2u H\u1ed3i C\u1ed1t sai s\u1ee9 d\u00e2ng bi\u1ec3u \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean giao chi\u1ebfn v\u1edbi H\u1ea1 Ch\u00e2u, m\u1ed7i l\u1ea7n sai s\u1ee9 v\u00e0o c\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, c\u00e1c t\u1ed9c T\u00f4ng Ca \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, kh\u1eafc b\u00e0i <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 t\u1ee5ng&#8221;<\/i> do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf \u1edf c\u1eeda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Ng\u1ef1, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Danh, t\u1ed5n h\u1ea1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda. Sai s\u1ee9 ph\u00e1t g\u1ea1o trong kho \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf nh\u1eefng nh\u00e0 b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t h\u1ed9c. L\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t, xem x\u00e9t b\u1edd ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o s\u00f4ng gi\u1ea3m l\u0169. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng k\u1ebf n\u00f3i r\u1eb1ng, n\u1ebfu n\u1ea1o v\u00e9t tr\u1ecb th\u1ee7y con s\u00f4ng n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt th\u1ebf n\u01b0\u1edbc, ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c d\u00e2n. Khi c\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh, n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, v\u00ec m\u01b0a d\u1ea7m, sai quan chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1ea7n v\u00e0 ch\u00f9a qu\u00e1n trong kinh th\u00e0nh. D\u00e2n trong kinh th\u00e0nh thu\u00ea nh\u00e0 c\u1ee7a quan, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n thu\u00ea ba ng\u00e0y; ban c\u1ee7i \u0111\u1ed1t cho c\u00e1c qu\u00e2n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua l\u00e0m b\u00e0i minh cho kho N\u1ed9i T\u00e0ng.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u1edf ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n c\u00e1c l\u1ed9 hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf xa nhi\u1ec7m s\u1edf<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u1edf ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n c\u00e1c l\u1ed9 hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf xa nhi\u1ec7m s\u1edf, hai ch\u1eef 'l\u1ed9 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 2\/10 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-256-6\" href=\"#footnote-256-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu gia thu\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd c\u01b0 tr\u00fa \u1edf \u0111\u00f3, m\u00e0 con ch\u00e1u, em ch\u00e1u kh\u00f4ng ch\u0103m lo gia nghi\u1ec7p, th\u00ec ph\u1ea3i nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb giao du s\u1ebd b\u1ecb t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u T\u1ed5ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m sau, T\u1ed5ng m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Khai Phong, b\u1ea3n truy\u1ec7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 do T\u1ed5ng th\u1ec9nh c\u1ea7u khi \u1edf Khai Phong, e l\u00e0 nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, c\u00e1ch ch\u1ee9c Gi\u00e1m n\u1ed9i cung ti\u1ec5n kh\u1ed1, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 K\u1ef3 Ch\u00ednh M\u1eabn, gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng Gi\u00e1m quan Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 An K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Ch\u00ednh M\u1eabn b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec t\u01b0 \u00fd sai khi\u1ebfn c\u00f4ng nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Ch\u00ednh M\u1eabn, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a ti\u1ec1n cho l\u1ea1i trong kho, b\u1ea3o h\u1ecd d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o Ch\u00ednh M\u1eabn, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 11.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung xin t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u1ef1 ch\u1ebf \u0111\u1ec3 c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 ra chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 chung v\u1edbi t\u1eadp ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua xu\u1ea5t c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n th\u01a1 t\u1ea1p v\u0103n giao cho M\u1eabn Trung, chia ra t\u1eebng lo\u1ea1i. Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m sau n\u00e0y, s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ed5 sung v\u00e0o.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, v\u00ec m\u01b0a d\u1ea7m ch\u01b0a d\u1ee9t, sai quan c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p>[64] Kinh Nguy\u00ean ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf Lung Can Xuy\u00ean ngo\u00e0i L\u0169ng S\u01a1n, v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, \u0111em ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang n\u1ed9p cho quan, xin l\u1eadp tr\u1ea1i \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u00e0m ngh\u1ec1 b\u1eafn cung t\u00ean \u0111\u1ebfn \u1edf.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Sau n\u00e0y n\u1ebfu T\u1ea7n, V\u1ecb c\u00f3 bi\u1ebfn, \u0111\u00e2y \u1eaft l\u00e0 n\u01a1i tranh gi\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay m\u1edbi xong.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n tr\u00ean 70 tu\u1ed5i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0n t\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 m\u00ecnh n\u1ed9p \u0111\u01a1n ki\u1ec7n, m\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00e0 thay m\u1eb7t; n\u1ebfu t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u1ea1m t\u1ed9i ho\u1eb7c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 \u0111\u1ed9c, th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt.<\/p>\n<p>[66] Theo chi\u1ebfu x\u00e1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, c\u00e1c ty Th\u00f4i Khi\u1ebfm \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee9 5 ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n x\u00e9t h\u1ecfi, t\u1eeb nay \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 m\u1ed7i qu\u00fd so s\u00e1nh x\u00e9t \u0111o\u00e1n; c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u0169ng b\u00e0n ri\u00eang \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 khoan h\u1ed3ng. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Tam ty \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00e1c quan Th\u00f4i Khi\u1ebfm, Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n n\u1ebfu thu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean 3 ph\u1ea7n th\u00ec ph\u1ea1t theo hai m\u1ee9c kh\u00e1c nhau, d\u01b0\u1edbi 3 ph\u1ea7n th\u00ec \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u L\u01b0, Th\u1ecd thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam c\u00f3 d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng, Nhu\u1eadn, \u0111\u00e3 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1edf kho ph\u00e1t g\u1ea1o, gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n.<\/p>\n<p>[68] H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00e0n \u1edf huy\u1ec7n \u00d4n.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai Hi\u1ec7u \u00fay T\u00f4 Th\u1ee7 T\u00edn \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u1ea5t \u0110ang \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c \u1ea5y l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c h\u1ecdp c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ch\u1ed1ng c\u1ef1, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c qu\u00e2n Hi\u1ec7u gi\u00e0 y\u1ebfu t\u00e0n t\u1eadt, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 3 n\u0103m b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c ty \u0110i\u1ec7n Ti\u1ec1n Th\u1ecb V\u1ec7, Tuy\u00ean Huy Vi\u1ec7n, Tam Ty, Qu\u00e2n \u0110\u1ea7u Ty, n\u1ebfu c\u00f3 ai nh\u00e2n danh nh\u1edd v\u1ea3 m\u00e0 thu ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng m\u01b0u v\u00e0 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u1ea3m, qu\u00e2n Hi\u1ec7u bi\u1ebft chuy\u1ec7n th\u00ec li\u00ean t\u1ed9i, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[72] Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c d\u00e2ng s\u00e1ch l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng trong l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;S\u1ed1 ti\u1ec1n c\u1ea5p cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o b\u00ean ngo\u00e0i so v\u1edbi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc trong l\u1ec5 Nam Giao nhi\u1ec1u h\u01a1n h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh qu\u00e1 nhi\u1ec1u. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, n\u00ean cho ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng trong d\u00e2n gian c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n nh\u1ecf ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, \u0111\u1ec1u n\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169. Nh\u01b0ng m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i ngh\u1ec1 c\u0169? Chi b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0m ru\u1ed9ng c\u00f3 l\u1ee3i, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd sinh s\u00f4i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua \u0111\u1ebfn cung Th\u00e1i Nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea7u t\u1ea1nh.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ebft Duy Ch\u00ednh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1ea7u Ph\u00f9 Th\u1eeba H\u00e0n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Duy Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, tham d\u1ef1 ti\u1ec7c b\u1eafn cung kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u1ec5 nghi, khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Duy Ch\u00ednh, Th\u1eeba H\u00e0n, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[75] Ch\u00e2u T\u00f4 t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ng\u00f4 Giang tr\u00e0n ng\u1eadp, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng nh\u00e0 c\u1eeda. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n th\u1edd l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c, Binh b\u1ed9 lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n Th\u00edch l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ebft \u00c1nh l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf Nam Nh\u1ea1c, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf T\u00e2y Nh\u1ea1c, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tra \u0110\u1ea1o l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang Ph\u00f9ng Kh\u1edfi l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf B\u1eafc Nh\u1ea1c, Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 thi\u1ebfu khanh B\u00f9i Trang l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m s\u1ee9 d\u00e2ng s\u00e1ch \u1edf Trung Nh\u1ea1c, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh Th\u1ea9m K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. S\u00e1ch ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u trong t\u00f4ng mi\u1ebfu.<\/p>\n<p><i>(K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u1ea9m Lu\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u C\u00e0n Nguy\u00ean xem di\u1ec5n v\u0169, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[78] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u01b0\u1eddn cam v\u00e0 ao sen \u1edf Ch\u00e2u \u00d4n, Tam ty \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf, b\u1eaft ch\u00e2u n\u00e0y ph\u1ea3i b\u00e1n. Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf \u0111\u00f3 c\u1ea5p cho vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[79] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai s\u1ee9 mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi v\u00e0 ban t\u1eb7ng tr\u00e0, thu\u1ed1c cho Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam. S\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng Ph\u00f9ng Ch\u1eedng nh\u1eadn chi\u1ebfu x\u00fac \u0111\u1ed9ng, n\u01b0\u1edbc m\u1eaft ch\u1ea3y d\u00e0i.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u0129 Trung Li\u1ec7t v\u00e0 Tuy\u00ean D\u0169ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn t\u1eeb h\u1ed9 t\u1ecbch, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, sau \u0111\u00f3 tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. Nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecf tr\u1ed1n, quan l\u1ea1i l\u1ea1i b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111i l\u00ednh, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n ch\u1ebft trong c\u00e1c nh\u00e0 giam \u1edf ch\u00e2u vi\u1ec7n v\u00e0 ty l\u00ed vi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1eed quan l\u1ea1i t\u1eeb c\u01a1 quan kh\u00e1c \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba vi\u1ec7c oan \u1ee9c.<\/p>\n<p>[82] Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u d\u1eabn ki\u1ebfn ty t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c h\u1ea1ng m\u1eddi xa gi\u00e1 xem x\u00e9t vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn hay k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec kh\u00e1c l\u1ea1, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec oan \u1ee9c, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n. Xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>&#8220;H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o ti\u1ebft H\u00e0n th\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u0111\u00f4ng, cung nh\u00e2n l\u00ean l\u0103ng, nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ea7n thi\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba vi\u1ec7c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n. Nghe n\u00f3i c\u00e1c cung c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t h\u00e0ng n\u0103m c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u1ea3o m\u1ed9, qua c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp nghi th\u1ee9c ph\u1ea9m c\u1ea5p nh\u1ea5t cho s\u1ee9 gi\u1ea3 mang s\u00e1ch phong Ng\u0169 Nh\u1ea1c, c\u00f9ng v\u1edbi nghi tr\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng huy \u0111\u1ec3 trao s\u00e1ch phong b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u theo ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng quy \u0111\u1ecbnh. L\u1ea1i b\u00e0y xe ch\u1edf s\u00e1ch phong v\u00e0 ki\u1ec7u c\u1ed5n mi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean. C\u00e1c quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c x\u1ebfp h\u00e0ng, nghi tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 v\u1ec7 binh nh\u01b0 nghi th\u1ee9c h\u1ed9i tri\u1ec1u. Vua m\u1eb7c c\u1ed5n mi\u1ec7n, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean. Trung th\u01b0 th\u1ecb lang d\u1eabn ng\u1ecdc s\u00e1ch Ng\u0169 Nh\u1ea1c, th\u01b0\u1ee3ng y mang c\u1ed5n mi\u1ec7n l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Vua \u0111\u1ee9ng d\u1eady. S\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 mang s\u00e1ch phong \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc \u00e1n h\u01b0\u01a1ng, th\u1ecb trung tuy\u00ean chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay gia t\u00f4n hi\u1ec7u \u0111\u1ebf cho Ng\u0169 Nh\u1ea1c, sai c\u00e1c khanh c\u1ea7m ti\u1ebft ph\u1ee5ng s\u00e1ch \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh l\u1ec5.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u v\u00e2ng chi\u1ebfu l\u1ea1y hai l\u1ea7n. S\u1ee9 gi\u1ea3 mang s\u00e1ch phong l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u01b0\u1edbc l\u00ean t\u1eeb b\u1eadc ph\u00eda \u0111\u00f4ng, nh\u1eadn s\u00e1ch phong tr\u01b0\u1edbc ng\u1ef1 t\u1ecda, r\u1ed3i xu\u1ed1ng b\u1eadc ph\u00eda t\u00e2y. Ph\u00f3 s\u1ee9 nh\u1eadn c\u1ed5n mi\u1ec7n \u1edf \u0111an tr\u00ec. Ng\u1ecdc s\u00e1ch \u0111\u1ebfn c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, b\u00e0y nghi tr\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng huy, thi\u1ebft \u0111\u0103ng ca. \u0110\u1eb7t s\u00e1ch phong l\u00ean xe, c\u1ed5n mi\u1ec7n l\u00ean ki\u1ec7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 m\u1eb7c kh\u1ed1 \u0111i\u1ec7p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a theo sau, sai 30 quan vi\u00ean d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn c\u1eeda, \u0111\u1eb7t s\u00e1ch phong v\u00e0 c\u1ed5n mi\u1ec7n v\u00e0o l\u1ec1u t\u1ea1m, l\u1ea5y c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0m quan t\u1ebf t\u1ef1, sau khi t\u1ebf xong, \u0111\u1eb7t s\u00e1ch phong v\u00e0 c\u1ed5n mi\u1ec7n trong \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba L\u00fd Kinh t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ea1m d\u1ee5ng vi\u1ec7c c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c ban \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh t\u1ed9i nh\u00e2n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ecbu \u0111\u00f2n, xin nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u0111\u00e0n x\u00e3 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u1ec5, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u1ec3 d\u00e2n th\u1ea3 gia s\u00fac, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y t\u1ebf m\u1edbi s\u1eeda sang l\u1ea1i. N\u00ean sai quan L\u1ec5 b\u1ed9 ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 r\u1ed3i ban h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ghi: 'Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau', trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng c\u0169ng c\u00f3 ghi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\" id=\"return-footnote-256-7\" href=\"#footnote-256-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng khai, th\u1eddi gian c\u0169 l\u00e0 10 ng\u00e0y th\u00ec gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 3 ng\u00e0y, t\u1eeb n\u1eeda th\u00e1ng tr\u1edf l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'n\u1eeda th\u00e1ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 201 chi\u1ebfu gi\u1ea3m th\u1eddi gian c\u00f4ng khai b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-256-8\" href=\"#footnote-256-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng qu\u00e1 5 ng\u00e0y, th\u00e1ng n\u00f3ng th\u00ec mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua cho r\u1eb1ng Giang Nam v\u00e0 Ho\u00e0i Nam ti\u1ebfp gi\u00e1p nhau, nh\u01b0ng gi\u00e1 mu\u1ed1i v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, b\u00e8n sai Tam ty c\u00f9ng Giang Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. C\u00e1c quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m can ng\u0103n, lo m\u1ea5t thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, th\u00ec c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i lo thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111\u00ecnh tr\u00ean n\u00fai trong v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1 \u0111\u1ec3 xem c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m th\u00e1nh ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 b\u1ed1n b\u1ed9 s\u00e1ch, t\u1eeb \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n qua g\u00e1c Ph\u1eadt \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng \u0110\u00f4ng T\u00e2y xem s\u00e1ch c\u1ed5, \u0111\u1ecdc bia ghi ch\u00e9p s\u00e1ch v\u1edf do Vua ch\u1ebf t\u00e1c. Vua l\u00e0m th\u01a1, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda theo.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, B\u1ea1ch Ba ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00e1n quan S\u1eed O\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai C\u00f4 B\u00e1ch L\u0129nh, huy\u1ec7n D\u0129 Th\u1ee7y, ch\u00e2u M\u1ea1nh, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec7n r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n. Vua sai C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n kh\u1ea9u D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tu\u00e2n c\u00f9ng S\u1eed O\u00e1nh \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, Th\u1ee7 Tu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ed1n nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c m\u00e0 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua l\u1ea1i sai N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t l\u1ea1i, Th\u1eeba H\u00e0n c\u0169ng t\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf. Th\u1eeba H\u00e0n nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin n\u1ea1o v\u00e9t b\u1ed1n k\u00eanh \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba v\u1ee1 \u0111\u00ea, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Th\u1eeba H\u00e0n xin n\u1ea1o v\u00e9t b\u1ed1n k\u00eanh, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 4 ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, nay theo H\u1ed9i y\u1ebfu, ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tu l\u00fd cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb, c\u00f9ng Tu cung s\u1ee9 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Lam K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn xem c\u00f4ng \u0111\u1ee9c n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n v\u00e0 th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u1edf ti\u1ec7c, c\u00f2n Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00e0 K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0103n \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c, Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho \u0110inh V\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u1edf Trung th\u01b0, th\u01b0\u1eddng m\u1eddi c\u00e1c quan hai ch\u1ebf \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ri\u00eang u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, khi say kh\u00ed th\u1ebf h\u0103ng h\u00e1i, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3ng c\u1eeda gi\u1eef l\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n th\u1eadn r\u1ea5t s\u1ee3. T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u1eebng d\u1ef1 ti\u1ec7c, tr\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ed1i m\u00e0 c\u1eeda kh\u00f4ng m\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n l\u00e9n ra d\u01b0\u1edbi c\u1eeda, l\u1ea5y ng\u1ef1a ch\u1ea1y v\u1ec1.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd Vua m\u1eddi T\u00f4ng Ng\u1ea1c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec say, l\u1ea1i n\u00f3i tr\u1eddi t\u1ed1i, Vua sai trung s\u1ee9 n\u00f3i nh\u1ecf v\u00e0o tai r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u1ea7n ra d\u01b0\u1edbi c\u1eeda.&#8221;<\/i> T\u00f4ng Ng\u1ea1c ho\u1ea3ng s\u1ee3 t\u1ea1 \u01a1n, Vua c\u01b0\u1eddi g\u1eadt \u0111\u1ea7u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi T\u00f4ng Ng\u1ea1c: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe khanh r\u1ea5t hi\u1ebfu th\u1ea3o, t\u00f4ng t\u1ed9c \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi h\u00f2a thu\u1eadn. Tr\u1eabm n\u1ed1i gi\u1eef c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a hai th\u00e1nh, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c khanh gi\u1eef g\u00ecn c\u1eeda nh\u00e0 v\u1eady.&#8221;<\/i> T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n. Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n l\u00e2m l\u00e0 n\u01a1i thanh cao, c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n hi\u1ec1n t\u1eebng tr\u1ea3i, c\u00f3 nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n c\u0169, cha con khanh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3, \u1eaft bi\u1ebft r\u00f5.&#8221;<\/i> T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u1eebng so\u1ea1n \u300aH\u00e0n l\u00e2m t\u1ea1p k\u00fd\u300b \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ng\u00e0y h\u00f4m sau d\u00e2ng l\u00ean. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, sai c\u1ea5t \u1edf n\u1ed9i th\u1ef1.<\/p>\n<p>[92] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ti\u1ebft Khu\u00ea, t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c kh\u00f4ng d\u1ec5 h\u00f2a h\u1ee3p, g\u1eb7p vi\u1ec7c d\u00e1m n\u00f3i. Vua th\u01b0\u1eddng m\u1edf ti\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi say kh\u01b0\u1edbt, Khu\u00ea can r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, ch\u0103m lo mu\u00f4n vi\u1ec7c, m\u00e0 \u00edt d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c. Nay thi\u00ean h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, m\u00e0 vui ch\u01a1i qu\u00e1 \u0111\u1ed9, l\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng say r\u01b0\u1ee3u, kh\u00f4ng gi\u1eef uy nghi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 coi tr\u1ecdng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> Vua khen l\u1eddi \u1ea5y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Khu\u00ea can gi\u00e1n ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, th\u00e1ng 11 n\u0103m nay m\u1edbi l\u1ea5y ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung ph\u00e1n Ma kh\u00e1m ty, th\u00e1ng 2 n\u0103m sau ra l\u00e0m Thi\u1ec3m t\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, th\u1ee7 l\u0129nh T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c c\u1ee7a L\u1ee5c C\u1ed1c \u0111\u00f4 \u1edf T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 sai t\u0103ng L\u1eadn Chi\u00ean \u0110\u01a1n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, ban \u00e1o c\u00e0 sa m\u00e0u t\u00eda.<\/p>\n<p>[94] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng do c\u00e1c ty t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e0n b\u1ea1c c\u00f9ng quan \u0111\u1ed3ng li\u00eau, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang.<\/p>\n<p>[95] Th\u01b0\u1ee3ng d\u1ee5 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00f4m qua, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan Kh\u1ed5ng m\u1ee5c trong ty xin \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t ch\u1ee9c, v\u00e0 c\u00e1c quan c\u00e2u \u00e1p k\u1ebf ti\u1ebfp c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t sung ban h\u00e0ng. C\u00e1c ty \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, Th\u1ecb v\u1ec7, t\u1eeb ch\u1ee9c Kh\u1ed5ng m\u1ee5c tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n binh, n\u1ebfu t\u00f9y ti\u1ec7n cho xu\u1ea5t ch\u1ee9c, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 quy \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ph\u1ea3i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Kh\u1ed5ng m\u1ee5c \u0111\u1ee7 n\u0103m n\u0103m v\u00e0 tu\u1ed5i t\u1eeb n\u0103m m\u01b0\u01a1i tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t ch\u1ee9c. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean ghi nh\u1edb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n h\u1ee7y b\u1ecf quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, v\u00e0 ph\u1ea3i r\u00f5 r\u00e0ng d\u1ee5 b\u1ea3o T\u00e0o X\u00e1n bi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[96] L\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u1eadp \u0111\u1ed3ng c\u1ecf \u0111\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[97] Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00e0nh t\u00edch v\u1eadn chuy\u1ec3n cu\u1ed1i n\u0103m, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u1ed5i l\u00e0m B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[98] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng Y kh\u1ed1 s\u1ee9, Gi\u00e1m gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 An Th\u1ee7 Trung trong m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nhu\u1eadn v\u01b0\u1ee3t m\u1ee9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, ki\u1ec3m tra l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u00fang. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u1ed5i l\u00e0m Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(C\u0169ng theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[99] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sai n\u1ed9i ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, nh\u1eefng n\u1ed9i ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi ch\u1eef ngh\u0129a, th\u00f4ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn sau khi kh\u00f4i ph\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam. Nay \u0111\u00e3 gi\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, n\u1ebfu d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb th\u00ec nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ed1t. T\u1eeb nay, n\u1ebfu c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u1ee9c n\u1ed9i ph\u1ea9m, ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng, n\u1ebfu thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111\u1ed5i sai s\u1ee9 th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[100] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 S\u00f3c gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c kh\u1ea3o h\u1ea1ch, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t. L\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1eed nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t, c\u1eed quan kh\u00e1c \u0111\u1ebfn kh\u1ea3o th\u00ed l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 th\u00ec g\u1eedi v\u1ec1 L\u1ec5 b\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[101] N\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 c\u1ed1ng s\u01b0 t\u1eed.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf H\u00e0 Trung ph\u1ee7 thi \u0111\u1ed7 n\u0103m l\u1ea7n, c\u00e1c ch\u00e2u thi c\u00e1c khoa \u0111\u1ed7 b\u1ea3y l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u t\u00ean.<\/p>\n<p>[103] D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t sai s\u1ee9 b\u00e1o r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, xin ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh l\u1eadp c\u00f4ng. Chi\u1ebfu ban cho m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1o quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng t\u00ean nh\u01b0 Ty Qua, Ty Giai, Lang T\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 s\u1ee9 th\u1ea7n t\u00f9y nghi b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[104] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, trong chi\u1ebfu th\u01b0 \u00e2n x\u00e1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, theo quy ch\u1ebf nh\u01b0 k\u1ef3 thi \u0110\u00f4ng Phong, ch\u1ec9 kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ea3o th\u00ed l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'duy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chu\u1ea9n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n 'T\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n', c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'duy b\u1ea5t tr\u1ecdng kh\u1ea3o'.\" id=\"return-footnote-256-9\" href=\"#footnote-256-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed. C\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 g\u00f5 lan can \u0111i\u1ec7n xin \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ec1 m\u1ee5c thi th\u01a1, ph\u00fa v\u00e0 lu\u1eadn. Vua sai ch\u00e9p ra cho h\u1ecd xem, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u quy \u0111\u1ecbnh trong b\u00e0i ph\u00fa v\u00e0 lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ch\u1eef <i>&#8220;ti\u1ec3u th\u1ea7n&#8221;<\/i> v\u00e0 <i>&#8220;nho sinh&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u 'th\u1ee7y l\u1ec7nh ph\u00fa lu\u1eadn trung b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u1ee5ng ti\u1ec3u th\u1ea7n nho sinh t\u1ef1': X\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n tuy\u1ec3n c\u1eed 7-11, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b d\u1eabn tr\u00ean, ch\u1eef 'sinh' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'h\u1eefu', c\u00f3 l\u1ebd b\u1ea3n c\u1ee5c th\u1ea5y c\u00e2u nguy\u00ean v\u0103n kh\u00f3 hi\u1ec3u n\u00ean \u0111\u1ed5i 'h\u1eefu' th\u00e0nh 'sinh'.\" id=\"return-footnote-256-10\" href=\"#footnote-256-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>L\u1ea1i v\u00ec m\u00f9a \u0111\u00f4ng ng\u00e0y ng\u1eafn, n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng c\u00e1c vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng v\u1ee5 ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1eadp t\u1ee9c cho ti\u1ebfn h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed, trong cung ban ra quy ch\u1ebf m\u1edbi: Th\u00ed sinh n\u1ed9p b\u00e0i thi, ho\u1ea1n quan thu l\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc giao cho quan bi\u00ean b\u00e0i x\u00f3a ph\u1ea7n ghi qu\u00ea qu\u00e1n \u1edf \u0111\u1ea7u b\u00e0i, \u0111\u00e1nh s\u1ed1 th\u1ee9 t\u1ef1, r\u1ed3i giao cho quan di phong ch\u00e9p l\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, \u0111\u00f3ng d\u1ea5u c\u1ee7a Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi giao cho quan kh\u1ea3o th\u00ed ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m. Sau khi ch\u1ea5m xong, l\u1ea1i ni\u00eam phong giao cho quan ph\u00fac kh\u1ea3o ch\u1ea5m l\u1ea1i. Quan bi\u00ean b\u00e0i xem x\u00e9t s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa hai l\u1ea7n ch\u1ea5m, n\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau th\u00ec ch\u1ea5m l\u1ea1i; n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng gi\u1ed1ng, th\u00ec l\u1ea5y \u0111i\u1ec3m g\u1ea7n nh\u1ea5t l\u00e0m chu\u1ea9n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00f9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-256-11\" href=\"#footnote-256-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Sau \u0111\u00f3 m\u1edbi gh\u00e9p ph\u1ea7n ghi qu\u00ea qu\u00e1n v\u1edbi s\u1ed1 th\u1ee9 t\u1ef1, r\u1ed3i x\u1ebfp h\u1ea1ng t\u00ean tu\u1ed5i v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 b\u00e0i thi tr\u00ecnh l\u00ean, cu\u1ed1i c\u00f9ng Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i hi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng x\u01b0\u1edbng danh. Quy ch\u1ebf ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 sau: H\u1ecdc th\u1ee9c \u01b0u t\u00fa, l\u00fd l\u1ebd tinh vi l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t; t\u00e0i t\u1ee9 th\u00f4ng su\u1ed1t, v\u0103n l\u00fd chu \u0111\u00e1o l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u00ec; v\u0103n l\u00fd \u0111\u1ec1u th\u00f4ng l\u00e0 h\u1ea1ng ba; v\u0103n l\u00fd b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u00e0 h\u1ea1ng t\u01b0; v\u0103n l\u00fd s\u01a1 s\u00e0i l\u00e0 h\u1ea1ng n\u0103m; c\u00e1c h\u1ea1ng c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo quy ch\u1ebf c\u0169 c\u1ee7a Vi\u1ec7n C\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Ban cho Ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c c\u00f9ng 20 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t gi\u00e1p, 10 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 nh\u1ecb gi\u00e1p; c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t gi\u00e1p 42 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec7 nh\u1ecb gi\u00e1p 8 ng\u01b0\u1eddi. S\u01b0 \u0110\u1ee9c l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m d\u00e2ng nhi\u1ec1u v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y t\u00ean c\u1ee7a ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi, g\u1ed3m: H\u1ee9a \u0110\u1ed9ng, nguy\u00ean l\u00e0 Tham qu\u00e2n ch\u00e2u Qu\u00e2n; Gi\u1ea3i \u0110\u00e1n, nguy\u00ean l\u00e0 Suy quan Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng V\u0169, giao cho Trung th\u01b0, l\u1ec7nh tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed. Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng Ti\u1ebfn s\u0129 Ph\u1ea1m B\u1ea3n, Tr\u1ea7n C\u1ee7 c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1ng khen, b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u00e1n l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, ban cho B\u1ea3n \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, C\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ed9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00f4 Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan Tri c\u1ed1ng c\u1eed v\u00e0 Ph\u00e1t gi\u1ea3i quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u1eeda t\u1eeb bi\u1ec7t, c\u1eed quan \u0111i c\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin l\u00ean \u0111i\u1ec7n v\u00e0 d\u00e2ng \u0111\u1ec1 thi.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c mua c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7, xin t\u0103ng gi\u00e1. Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i: <i>&#8220;T\u0103ng gi\u00e1 \u0111\u1ec3 mua, kh\u00f4ng b\u1eb1ng d\u1eddi ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c. Ng\u1ef1a \u1edf kinh s\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hai v\u1ea1n, nay \u0111\u1ec3 l\u1ea1i b\u1ea3y ngh\u00ecn, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao cho ngo\u1ea1i gi\u00e1m. L\u1ea1i mu\u1ed1n trong s\u1ed1 b\u1ea3y ngh\u00ecn \u0111\u00f3, \u0111\u01b0a b\u1ed1n ngh\u00ecn \u0111\u1ebfn gi\u00e1m Thu\u1ea7n Tr\u1ea1ch, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m h\u01a1n ba tr\u0103m v\u1ea1n c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c ban c\u1ea5p, s\u00e1ng l\u1ea5y chi\u1ec1u \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(H\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m sau, l\u1ea1i ch\u00e9p s\u1ed1 ng\u1ef1a kh\u00e1c, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[108] Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u00ec n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Cho d\u00e2n nu\u00f4i, khi quan ph\u1ee7 c\u1ea7n th\u00ec mua v\u1edbi gi\u00e1 g\u1ed1c, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f3 th\u00eam chu\u1ed3ng ng\u1ef1a b\u00ean ngo\u00e0i. H\u01a1n n\u1eefa, c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng ti\u00eau t\u1ed1n \u0111\u1ec1u t\u1eeb thu\u1ebf hai kho\u1ea3n, gi\u1ea3m b\u1edbt th\u1ee9c \u0103n cho ng\u1ef1a, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft hi\u1ec7n nay.&#8221;<\/i> M\u00e3 Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ef1a nhi\u1ec1u nh\u01b0ng kh\u00f4ng tinh, n\u1ebfu c\u00f3 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n con, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n n\u0103m v\u1ea1n con d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nu\u00f4i nhi\u1ec1u ng\u1ef1a y\u1ebfu k\u00e9m, c\u00e0ng t\u1ed1n k\u00e9m h\u01a1n.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 6, nay theo B\u1ea3o hu\u1ea5n ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, An ph\u1ee7 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'chi\u1ebfu' trong 'chi\u1ebfu ch\u01b0 l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c an ph\u1ee7 \u0111\u1eb3ng ty' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 2-11 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-256-12\" href=\"#footnote-256-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u, s\u1ee9 th\u1ea7n gi\u00e1m s\u00e1t tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, b\u1eaft h\u1ecd \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, v\u00ec d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n th\u1ed1ng nhi\u1ebfp c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1eddi n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n<p>[110] C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, r\u1ed3i l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 n\u00fai. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1eedi th\u01b0 ch\u1ebf gi\u1ec5u vi\u1ec7c ra v\u00e0o c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 khuy\u00ean \u00f4ng n\u00ean t\u1eeb b\u1ecf ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 v\u1ec1 \u1edf \u1ea9n, nh\u01b0ng Ph\u00f3ng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ph\u00f3ng c\u1ea3 \u0111\u1eddi kh\u00f4ng l\u1ea5y v\u1ee3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gh\u00e9t s\u1ef1 \u1ed3n \u00e0o, n\u00ean khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban nh\u00e0 \u1edf kinh th\u00e0nh, \u00f4ng ch\u1ecdn n\u01a1i y\u00ean t\u0129nh. Tuy nhi\u00ean, b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban r\u1ea5t h\u1eadu, v\u1ec1 gi\u00e0 \u00f4ng l\u1ea1i ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn xe c\u1ed9 v\u00e0 y ph\u1ee5c, \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An mua nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng t\u1ed1t, l\u1ee3i t\u1ee9c h\u00e0ng n\u0103m r\u1ea5t l\u1edbn, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua b\u00e1n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn tranh ch\u1ea5p, ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 v\u00e0 th\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a \u00f4ng \u1ef7 th\u1ebf l\u00e0m c\u00e0n.<\/p>\n<p>Khi V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng ra l\u00e0m Th\u00e1i th\u00fa \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t k\u00ednh tr\u1ecdng Ph\u00f3ng, nh\u01b0ng Ph\u00f3ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u h\u01a1i ki\u00eau ng\u1ea1o, T\u1ef1 T\u00f4ng t\u1ee9c gi\u1eadn, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd ch\u1ebf gi\u1ec5u Ph\u00f3ng. Ph\u00f3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ta ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n h\u01a1n k\u1ebb d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t sao<a class=\"footnote\" title=\"Ta ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n h\u01a1n k\u1ebb d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t sao 'c\u00f2n h\u01a1n' nguy\u00ean t\u00e1c 'h\u1ed3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-256-13\" href=\"#footnote-256-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>?&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u1ea7u, T\u1ef1 T\u00f4ng d\u1ef1 thi \u1edf \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169, t\u1eebng nh\u1edd \u0111\u00f9a gi\u1ee1n m\u00e0 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea7u, n\u00ean Ph\u00f3ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>T\u1ef1 T\u00f4ng x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 h\u1eadn, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh th\u1ebf l\u1ef1c trong b\u1ed9 m\u00ecnh, x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00e2n ch\u00fang, \u1ee9c hi\u1ebfp k\u1ebb c\u00f4 qu\u1ea3, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi h\u1ecd, m\u00e0 Ph\u00f3ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. V\u00e0 k\u1ec3 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Em ch\u00e1u c\u1ee7a Ph\u00f3ng v\u00f4 l\u1ea1i, chi\u1ebfm c\u1ee9 r\u1eebng n\u00fai \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1n c\u1ee7i, bao quanh h\u01a1n hai tr\u0103m d\u1eb7m, c\u01b0\u1edbp l\u1ee3i l\u1edbn c\u1ee7a d\u00e2n. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111em t\u1edd s\u1edb c\u1ee7a th\u1ea7n giao cho Ph\u00f3ng, v\u00e0 ban cho Ph\u00f3ng tr\u0103m m\u1eabu ru\u1ed9ng \u1edf Chung Nam, \u0111\u01b0a Ph\u00f3ng \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n.&#8221;<\/i> L\u1eddi l\u1ebd trong s\u1edb r\u1ea5t x\u00fac ph\u1ea1m, coi Ph\u00f3ng nh\u01b0 y\u00eau qu\u00e1i, v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1ch t\u1ed9i Ph\u00f3ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt. Vua \u0111ang \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu v\u1edbi Ph\u00f3ng, b\u00e8n sai C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Thi H\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra, g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, Ph\u00f3ng t\u1ef1 xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf c\u1ea1nh \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Thi\u00ean Phong tr\u00ean n\u00fai Tung S\u01a1n, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn x\u00e2y nh\u00e0 \u1edf n\u1ec1n c\u0169 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o qu\u00e1n H\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng ban cho \u00f4ng. Cho ph\u00e9p ngh\u1ec9 qu\u00e1 tr\u0103m ng\u00e0y, ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c. Nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn \u0111i l\u1ea1i Chung Nam, ki\u1ec3m tra ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ng\u1ef1a tr\u1ea1m, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 khi m\u1eafng nhi\u1ebfc l\u1ea1i vi\u00ean tr\u1ea1m, t\u00ednh to\u00e1n gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, d\u01b0 lu\u1eadn d\u1ea7n coi th\u01b0\u1eddng \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(\u300aV\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng, l\u1ec7nh cho Ph\u00f3ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh T\u1ef1 T\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh cho Ph\u00f3ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh T\u1ef1 T\u00f4ng 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean t\u00e1c 'Kim', 'd\u1eddi' nguy\u00ean t\u00e1c '\u0111\u1ed3', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287 \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p 'l\u1ec7nh d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf Tung D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh'.\" id=\"return-footnote-256-14\" href=\"#footnote-256-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. X\u00e9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7nh d\u1eddi \u0111\u1ebfn B\u00e2n Ch\u00e2u, th\u00e1ng t\u01b0 Ph\u00f3ng tr\u1edf v\u1ec1 Chung Nam, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf, nh\u01b0 v\u1eady vi\u1ec7c d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh T\u1ef1 T\u00f4ng, l\u1eddi trong truy\u1ec1n sai.)<\/i><\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i trong khu v\u1ef1c linh t\u00edch thu\u1ed9c Hoa Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, phong m\u1eb9 c\u1ee7a Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh l\u00e0 M\u1ee5c th\u1ecb l\u00e0m H\u00e0 Nam Qu\u1eadn qu\u00e2n. T\u00f4ng Kh\u00e1nh v\u00ec m\u1eb9 l\u00e0 ch\u1ecb d\u00e2u n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong. V\u1ec7 Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch phong.<\/p>\n<p><i>(ND: C\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0 M\u1ee5c th\u1ecb l\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi anh trong h\u1ecd S\u00e0i, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi anh n\u00e0y t\u1eebng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed9c, n\u00ean b\u00e0 c\u00f3 vai v\u1ebf nh\u01b0 ch\u1ecb d\u00e2u c\u1ee7a V\u1ec7 Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa <i>(v\u1ee3 c\u1ee7a T\u00f4ng Kh\u00e1nh)<\/i>, do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec5 khi con b\u00e0 <i>(T\u00f4ng Kh\u00e1nh)<\/i> tr\u1edf th\u00e0nh ph\u00f2 m\u00e3.)<\/i><\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, qu\u1ed1c ch\u1ee7 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 H\u1eefu Uy v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau X\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh V\u01b0\u01a1ng Ninh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, mi\u1ec5n 7\/10 thu\u1ebf thu c\u1ee7a n\u0103m nay cho c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, B\u00e1, M\u1ea1c v\u00e0 qu\u00e2n T\u00edn An, C\u00e0n Ninh, B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[115] C\u00e1c quan t\u00f2a t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu x\u00e9t l\u1ea1i lu\u1eadt l\u1ec7nh, c\u00f3 4 \u0111i\u1ec1u qu\u00e1 n\u1eb7ng, xin gi\u1ea3m b\u1edbt, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu gia phong th\u00eam hi\u1ec7u cho c\u00e1c v\u1ecb: \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Th\u1ee5c Minh H\u1eadu, Nam Nh\u1ea1c C\u1ea3nh Minh H\u1eadu, T\u00e2y Nh\u1ea1c T\u00fac Minh H\u1eadu, B\u1eafc Nh\u1ea1c T\u0129nh Minh H\u1eadu, Trung Nh\u1ea1c Trinh Minh H\u1eadu, v\u00e0 sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n<p>[117] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u1ecdn m\u1ed9t s\u1ee9 th\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c nh\u00e0 c\u1ee7a c\u1ed1 Th\u00e1i s\u01b0 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5. V\u1ee3 c\u1ee7a Ph\u1ed5 l\u00e0 H\u00f2a th\u1ecb m\u1ea5t, v\u00ec gia \u0111\u00ecnh xin n\u00ean \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTam tri\u1ec1u b\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p: V\u1ee3 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 m\u1ea5t, Vua sai trung s\u1ee9 ki\u1ec3m k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n nh\u00e0 \u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 't\u00fd' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-256-15\" href=\"#footnote-256-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;V\u1ee3 ch\u1ed3ng Ph\u1ed5 ti\u1ebft ki\u1ec7m, n\u00ean t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, con trai l\u00e0 Th\u1eeba T\u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t, Th\u1eeba H\u00fa c\u00f2n nh\u1ecf, n\u00ean sai s\u1ee9 th\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c nh\u00e0, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 th\u1ea5t tho\u00e1t.&#8221;<\/i> X\u00e9t Th\u1eeba T\u00f4ng m\u1ea5t n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 2, Th\u1eeba H\u00fa l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 28 tu\u1ed5i, nay kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u00f2n nh\u1ecf, c\u00f3 l\u1ebd s\u00e1ch \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b s\u1eeda v\u0103n n\u00ean sai s\u1ef1 th\u1eadt. Nay ch\u1ec9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[118] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh T\u00fd, m\u00f9ng 1, l\u1ea5y T\u1ea3 L\u0129nh qu\u00e2n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh l\u00e0m Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. C\u00f3 l\u00ednh trong ch\u00e2u t\u1ef1 x\u01b0ng c\u00f3 ph\u00e9p th\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 bay tr\u00ean kh\u00f4ng, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t hoang mang, Qu\u1ef3nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ebb g\u00e3y ch\u00e2n, t\u00e2u xin x\u1eed t\u1eed, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c t\u00e0i minh x\u00e9t c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i \u00c1m L\u1ee3i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi man \u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 quy thu\u1eadn, xin phong ch\u1ee9c danh cho th\u1ee7 l\u0129nh, c\u1ea5p mu\u1ed1i h\u00e0ng th\u00e1ng, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[120] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c khoa Tam L\u1ec5, Tam Truy\u1ec1n gi\u1ea3m m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng thi, l\u1ea5y 5 b\u00e0i \u0111\u1ed7 l\u00e0m chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[121] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 S\u1edf, Th\u00e1i Ch\u00e2u b\u1ecb n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 l\u00e0m h\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf; ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t ngh\u00ecn ti\u1ec1n, m\u1ed9t h\u1ed9c g\u1ea1o.<\/p>\n<p>[122] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Giang T\u1ef1 T\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n ch\u00ednh \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m, m\u1ecdi vi\u1ec7c trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u do Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, khi\u1ebfn Th\u00e1nh t\u00e2m lao l\u1ef1c. Nay xin vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u01b0 l\u1ec5 nh\u1ea1c, chinh ph\u1ea1t do m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c nh\u1ecf giao cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi n\u00e0y kh\u00e1 hi\u1ec3u \u0111\u1ea1i th\u1ec3.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Giang T\u1ef1 T\u00f4ng, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Giang T\u1ef1 T\u00f4ng, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[123] Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ec1n c\u00f4ng ph\u00ed cho ng\u00e0y Thi\u00ean Kh\u00e1nh ti\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, Vua ban chi\u1ebfu m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n.<\/p>\n<p>[124] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Giang, Ho\u00e0i l\u00e0 Thi\u1ec7u Di\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu, c\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i d\u00f9ng th\u00f3c trong kho \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf v\u00e0 b\u00e1n gi\u1ea3m gi\u00e1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[125] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Lang trung Binh b\u1ed9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n Th\u00edch v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[126] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n ti\u1ec1n ban, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan xem k\u1ef5 s\u0129 t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ti\u1ec1m Long y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u1eafn cung.<\/p>\n<p>[127] Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u1edf kinh th\u00e0nh gi\u1ebft chim mu\u00f4ng, th\u1ee7y t\u1ed9c \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u1ee9c \u0103n, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t l\u1edbn, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i sinh linh, mong ban \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i trong cung v\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n mua nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh v\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty nghi\u00eam kh\u1eafc qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ec3 t\u1eeb trong ra ngo\u00e0i, khi\u1ebfn d\u00e2n bi\u1ebft c\u1ea5m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>&#8220;Theo l\u1ec5, ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u, quan h\u1eefu ty \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c t\u1ebf, c\u00f3 690 v\u1ecb th\u1ea7n thi\u00ean th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Nay ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf c\u00f9ng Ng\u0169 nh\u00e2n \u0111\u1ebf, Ng\u0169 nh\u00e2n th\u1ea7n t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 v\u1ecb, t\u1eeb Thi\u00ean ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0111\u1ebf tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi\u1ebft v\u1ecb. H\u01a1n n\u1eefa, Th\u00e1i H\u1ea1o, C\u00e2u Mang ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd trong l\u1ec5 Vu t\u1ebf th\u00e1ng t\u01b0 v\u00e0 l\u1ec5 \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng th\u00e1ng ch\u00edn, nay l\u1ea1i th\u1edd v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed, e l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho hai ch\u1ebf v\u00e0 S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b: L\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u do quan h\u1eefu ty \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, th\u1edd H\u1ea1o Thi\u00ean, Ph\u1ed1i \u0111\u1ebf, Nh\u1eadt Nguy\u1ec7t, Ng\u0169 tinh, Trung quan, Ngo\u1ea1i quan, Ch\u00fang tinh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 687 v\u1ecb; L\u1ec5 Vu t\u1ebf, \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng th\u1edd H\u1ea1o Thi\u00ean, Ph\u1ed1i \u0111\u1ebf, Ng\u0169 thi\u00ean, Ng\u0169 \u0111\u1ebf, Ng\u0169 quan, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 17 v\u1ecb; L\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u th\u1edd Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3, Ph\u1ed1i \u0111\u1ebf, Th\u1ea7n Ch\u00e2u, Nh\u1ea1c Tr\u1ea5n, H\u1ea3i \u0110\u1ed9c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 71 v\u1ecb. Nay Ty thi\u00ean gi\u00e1m thi\u1ebft l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u, Vu t\u1ebf, Minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 17 v\u1ecb, Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u c\u00f3 71 v\u1ecb, t\u1ee9c l\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u c\u00f3 Nh\u1ea1c, \u0110\u1ed9c th\u1edd ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00f2n Vi\u00ean Kh\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 tinh th\u1ea7n, l\u1ea1i l\u1ea5y Ng\u0169 nh\u00e2n \u0111\u1ebf th\u1edd ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. X\u00e9t theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u0169, th\u1ef1c l\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t. Xin theo l\u1eddi T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u, l\u1ea5y th\u1ea7n v\u1ecb trong \u300aTh\u00f4ng L\u1ec5\u300b l\u00e0m chu\u1ea9n, nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7n t\u0103ng th\u00eam th\u00ec theo chi\u1ebfu sau.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[129] Gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1eaft, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ph\u00e1t th\u00f3c \u1edf kho Hu\u1ec7 d\u00e2n b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n.<\/p>\n<p>[130] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u An Vi\u1ec5n, Thu\u1eadn Nam, V\u0129nh Ninh, Tr\u1ecdc Th\u1ee7y thu\u1ed9c khu v\u1ef1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba Hi\u1ec3u c\u00f9ng 372 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[131] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Da Lu\u1eadt H\u00e1n Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh Tr\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec7m sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[132] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Binh gi\u00e1p c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u1ed1n giao cho T\u1eeb Ch\u00e2u \u0111\u1ec1 h\u1ea1t, \u0111\u1ecba gi\u1edbi r\u1ed9ng xa, e kh\u00f3 qu\u1ea3n l\u00fd. C\u00f3 th\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ecba th\u1ebf ph\u00e2n giao cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u, Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, T\u1ec1 Ch\u00e2u do tri ch\u00e2u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[133] N\u0103m n\u00e0y, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 133.112 h\u1ed9, 541.419 nh\u00e2n kh\u1ea9u<a class=\"footnote\" title=\"N\u0103m \u0111\u00f3, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 133.112 h\u1ed9, 541.419 nh\u00e2n kh\u1ea9u. C\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c n\u00e0y. X\u00e9t s\u1ed1 li\u1ec7u h\u1ed9 kh\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y so v\u1edbi \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c h\u00f3a 69-70, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed v\u00e0 c\u00e1c s\u1ed1 li\u1ec7u h\u1ed9 kh\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p tr\u01b0\u1edbc sau trong s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng kh\u1edbp, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 sai s\u00f3t.\" id=\"return-footnote-256-16\" href=\"#footnote-256-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-256-1\">ho\u1eb7c b\u00e1n l\u00e0m n\u00f4 b\u1ed9c, ch\u1eef 'b\u1ed9c' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u00f4', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-256-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-2\">Ch\u1eef 'd\u00f9ng c\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-256-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-3\"> 't\u00ecm t\u00f2i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e2m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-256-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-4\"> '\u0110\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-256-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-5\">Ch\u00e2u Kinh b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ea5t hoang huy\u1ec7n Nam H\u00f2a c\u00f3 l\u00faa m\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean. Theo \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 59, \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86 \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b, huy\u1ec7n Nam H\u00f2a thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u00ecnh, nghi ng\u1edd ch\u00e2u Kinh l\u00e0 ch\u00e2u H\u00ecnh vi\u1ebft nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-256-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-6\">C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u1edf ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n c\u00e1c l\u1ed9 hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf xa nhi\u1ec7m s\u1edf, hai ch\u1eef 'l\u1ed9 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 2\/10 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-256-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-7\">Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ghi: 'Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau', trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng c\u0169ng c\u00f3 ghi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. <a href=\"#return-footnote-256-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-8\">Ch\u1eef 'n\u1eeda th\u00e1ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 201 chi\u1ebfu gi\u1ea3m th\u1eddi gian c\u00f4ng khai b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-256-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-9\">Ch\u1eef 'duy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chu\u1ea9n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n 'T\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n', c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'duy b\u1ea5t tr\u1ecdng kh\u1ea3o'. <a href=\"#return-footnote-256-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-10\">C\u00e2u 'th\u1ee7y l\u1ec7nh ph\u00fa lu\u1eadn trung b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u1ee5ng ti\u1ec3u th\u1ea7n nho sinh t\u1ef1': X\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n tuy\u1ec3n c\u1eed 7-11, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b d\u1eabn tr\u00ean, ch\u1eef 'sinh' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'h\u1eefu', c\u00f3 l\u1ebd b\u1ea3n c\u1ee5c th\u1ea5y c\u00e2u nguy\u00ean v\u0103n kh\u00f3 hi\u1ec3u n\u00ean \u0111\u1ed5i 'h\u1eefu' th\u00e0nh 'sinh'. <a href=\"#return-footnote-256-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-11\">Ch\u1eef 'ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00f9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-256-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-12\">Ch\u1eef 'chi\u1ebfu' trong 'chi\u1ebfu ch\u01b0 l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c an ph\u1ee7 \u0111\u1eb3ng ty' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 2-11 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-256-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-13\"> Ta ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n h\u01a1n k\u1ebb d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t sao 'c\u00f2n h\u01a1n' nguy\u00ean t\u00e1c 'h\u1ed3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-256-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-14\"> L\u1ec7nh cho Ph\u00f3ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn Tung S\u01a1n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh T\u1ef1 T\u00f4ng 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean t\u00e1c 'Kim', 'd\u1eddi' nguy\u00ean t\u00e1c '\u0111\u1ed3', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287 \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p 'l\u1ec7nh d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf Tung D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh'. <a href=\"#return-footnote-256-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-15\">ch\u1eef 't\u00fd' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-256-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-256-16\">N\u0103m \u0111\u00f3, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 133.112 h\u1ed9, 541.419 nh\u00e2n kh\u1ea9u. C\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c n\u00e0y. X\u00e9t s\u1ed1 li\u1ec7u h\u1ed9 kh\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y so v\u1edbi \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c h\u00f3a 69-70, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed v\u00e0 c\u00e1c s\u1ed1 li\u1ec7u h\u1ed9 kh\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p tr\u01b0\u1edbc sau trong s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng kh\u1edbp, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 sai s\u00f3t. <a href=\"#return-footnote-256-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":34,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-256","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":257,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/256\/revisions\/257"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/256\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=256"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=256"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}