{"id":262,"date":"2025-07-04T02:21:52","date_gmt":"2025-07-04T02:21:52","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=262"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-79-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-5-nham-ty-1012","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-79-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-5-nham-ty-1012\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 79: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 5 (NH\u00c2M T\u00dd, 1012)","rendered":"QUY\u1ec2N 79: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 5 (NH\u00c2M T\u00dd, 1012)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, m\u00f9ng m\u1ed9t: Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u1ea7n tham gia nghi l\u1ec5 C\u00e1o d\u1eabn <em>(ND: x\u01b0\u1edbng danh khi v\u00e0o ch\u1ea7u)<\/em>, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1ea1i s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 x\u01b0\u1edbng l\u1ec5. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng t\u1ea5u xin quy \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ng\u1ee5y Nh\u00e2n Ph\u1ed1 gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ki\u00eam Khu m\u1eadt s\u1ee9, n\u00ean ph\u1ea3i tham gia l\u1ec5 C\u00e1o d\u1eabn; c\u00f2n T\u00e0o B\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ki\u00eam T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u00ec kh\u00f4ng, n\u00ean nay ch\u1ec9 theo l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00e0o B\u00e2n.\r\n\r\n[2] Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft Nhan t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u Ty l\u00fd tham qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n, n\u00ean mi\u1ec5n cho h\u1ecd h\u1ea1n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u oan sai. Xin t\u1eeb nay, n\u1ebfu ai ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u1ea7m l\u1ed7i t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec b\u1eaft h\u1ecd ghi l\u1ea1i l\u00fd l\u1ecbch v\u00e0 ch\u1edd tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, hy v\u1ecdng s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 r\u0103n \u0111e, t\u1ef1 h\u1ecd s\u1ebd c\u1ea7u xin s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y, n\u1ebfu ai ph\u1ea1m l\u1ed7i ba l\u1ea7n th\u00ec x\u1eed theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t: Ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Tri ch\u00e2u T\u00e0o V\u0129 \u1edf V\u1ecb Ch\u00e2u v\u00ec \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh h\u00e0o \u0110\u00f4ng Quan.\r\n\r\n[4] Ch\u00e2u Nghi t\u00e2u: <i>\"Nam \u0110an Ch\u00e2u c\u00f3 M\u1ea1c Ho\u00e0i B\u1ee9c t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c man di, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Nh\u00e2n Gi\u00e1m.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c \u0111i xem x\u00e9t v\u00e0 x\u1eed l\u00fd theo l\u00fd l\u1ebd h\u00f2a gi\u1ea3i. Ho\u00e0ng M\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Nghi l\u00e0 T\u00edn To\u1ea1i kh\u00f4ng am hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u1edf v\u00f9ng kh\u00ea \u0111\u1ed9ng, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c c\u1eed Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o V\u0129nh C\u00e1t \u0111i thay th\u1ebf. Sau \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Gi\u00e1m \u00e1p tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Nghi Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ecb c\u1ea5m H\u1ea7u K\u1ef7 t\u1ef1 \u00fd d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi Nam \u0110an Ch\u00e2u, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i B\u1ea1ch Kh\u00e1ng Tr\u00e1c, b\u1eaft Ho\u00e0i B\u1ee9c nh\u1eadn t\u1ed9i r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng d\u1ec5 d\u00e0ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y ra m\u00e2u thu\u1eabn bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i> H\u1ea7u K\u1ef7 c\u0169ng t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty gi\u1ea5u k\u00edn th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng t\u00e2u tr\u00ecnh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\r\n\r\nNh\u00e0 Vua bi\u1ebft r\u00f5 Nam \u0110an Ch\u00e2u v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd x\u00e2m ph\u1ea1m, ch\u1ec9 v\u00ec d\u00e2n ch\u1ea1y lo\u1ea1n t\u1eeb v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u00e1ch th\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng, man di t\u1ef1 \u0111\u00e1nh nhau. L\u1eadp t\u1ee9c xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh v\u00e0 N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Giang \u0110\u1ee9c Minh \u0111i ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh kh\u00ea \u0111\u1ed9ng, c\u00f9ng Ho\u00e0ng M\u1ee5c an \u1ee7i h\u1ecd. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y H\u1ea7u K\u1ef7, t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o c\u1ea5p tr\u00ean.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, sai s\u1ee9 tr\u1ea1m \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Giang Nam, Kinh T\u00e2y, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, c\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, l\u1ef1a ch\u1ecdn nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u1eb7t v\u1eb7t b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y, d\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n th\u00e0nh \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, cho ph\u00e9p t\u00f9y ti\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, s\u1ebd b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0o qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng; n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u1eddi v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, c\u0169ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[6] T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, B\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf qu\u00e2n B\u1ea3o An xin x\u00e2y th\u00e0nh con, mong d\u1ee5 b\u1ea3o th\u1ee7 l\u0129nh, \u0111\u1ee3i xong m\u00f9a v\u1ee5 r\u1ed3i l\u00e0m, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[7] L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, \u0110\u1ed3ng tu Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9, v\u00ec \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, xin gi\u1ea3m b\u1edbt uy quy\u1ec1n. Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho T\u00f4ng Ng\u1ea1c l\u00e0m Tu cung ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf qu\u00e2n Ki\u1ebfn An v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c, t\u1eeb m\u00f9a thu m\u01b0a d\u1ea7m, g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i cho vi\u1ec7c n\u00f4ng, n\u00ean giao cho c\u00e1c s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ph\u00e1t v\u1eadn, xem x\u00e9t c\u1ee9u t\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng t\u1eadp h\u1ee3p l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u1ee3i ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n \u0111\u00e3 b\u1eaft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 50 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean[footnote] 'Ng\u0169 th\u1eadp nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ng\u0169 thi\u00ean nh\u00e2n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5 chi 78 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 Man di truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], theo l\u1ec7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5, cho ph\u00e9p v\u00e0o c\u1ed1ng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Ho\u1eb7c nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1eaft d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ee3i, c\u00e1c n\u01a1i n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i> S\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ea1i t\u00e2u c\u00f3 1500 ng\u01b0\u1eddi Man mu\u1ed1n v\u00e0o c\u1ed1ng. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u0111i l\u1ea1i, t\u1ed1n k\u00e9m c\u00f4ng t\u01b0, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00ean v\u1ec1 kinh, ghi t\u00ean t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec \u1edf t\u1ea1i l\u1ed9, t\u00f9y nghi ban th\u01b0\u1edfng r\u1ed3i cho v\u1ec1.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua \u0111em th\u01a1 c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0 th\u01a1 ban y\u1ebfn \u1edf c\u00e1c cung v\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"T\u00f4ng th\u1ea5t hi\u1ebfu h\u1ecdc, l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t t\u1ed1t. N\u1ebfu c\u1ee9 s\u00e1ng t\u00e1c m\u00e3i, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00fa. Hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00fa, th\u00ec s\u1ebd qu\u00ean m\u1ec7t. Nh\u01b0ng n\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng th\u00edch k\u1ef3 l\u1ea1 m\u00e0 chu\u1ed9ng v\u0103n hoa, th\u00edch k\u1ef3 l\u1ea1 th\u00ec m\u1ea5t th\u1ef1c ch\u1ea5t, chu\u1ed9ng v\u0103n hoa th\u00ec thi\u1ebfu l\u00fd l\u1ebd.\"<\/i>\r\n\r\n[11] V\u00f9ng Ho\u00e0i Nam m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n m\u1ea5t m\u00f9a, Vua lo l\u1eafng, ra s\u1ee9c c\u1ee9u t\u1ebf, nh\u01b0ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n l\u01b0u vong kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u00e0 k\u1ec3. \u0110\u1ebfn khi \u0110inh V\u1ecb \u0111i s\u1ee9 qu\u00e2n Ki\u1ebfn An, Vua b\u00e8n sai \u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra s\u1ed1 th\u1ef1c. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u00e3 x\u00e9t r\u00f5 s\u1ed1 d\u00e2n b\u1ecf tr\u1ed1n c\u1ee7a 15 ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 3, nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 h\u01a1n 100 h\u1ed9, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 kho\u1ea3ng 30 h\u1ed9, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n. L\u00fac \u1ea5y, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i l\u1ea5y ti\u1ec1n kho cho d\u00e2n vay mua l\u00faa gi\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m th\u00ec thu l\u1ea1i b\u1eb1ng l\u1ee5a, n\u00ean d\u00e2n l\u01b0u vong ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n.\r\n\r\n[12] Quan Th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1 ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i l\u00e0 L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh[footnote]L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd Trung Ch\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem v\u0103n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 quy\u1ec3n 30 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh'.[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1ch ph\u00eda nam qu\u00e2n Ho\u1ea3 S\u01a1n 5, 7 d\u1eb7m, \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t h\u01a1n m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc th\u00ec th\u1ea5y l\u1eeda, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c Ho\u1ea3, xin cho l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u00fai n\u00e0y c\u00f3 l\u1eeda, n\u00ean l\u1ea5y t\u00ean n\u00fai \u0111\u1eb7t t\u00ean qu\u00e2n, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u. L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i b\u1eady, kh\u00f4ng n\u00ean nghe theo.\"<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea5y Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua Khi\u1ebft \u0110an, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Hu\u1ef3nh l\u00e0 Cao K\u1ebf Hu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9; \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd S\u0129 Long l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu L\u00fd D\u01b0 \u00dd l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nTheo l\u1ec7 c\u0169, \u0111i s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ea1m th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Cao K\u1ebf Hu\u00e2n v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ee9c cao, n\u00ean kh\u00f4ng t\u1ea1m th\u0103ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7. S\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 H\u00ecnh T\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, T\u01b0\u1eddng khoe khoang r\u1eb1ng trong n\u01b0\u1edbc h\u1ecd ban s\u1eaft quy\u1ec3n cho th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng hi\u1ec1n t\u00e0i, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng b\u1ebb l\u1ea1i r\u1eb1ng: <i>\"S\u1eaft quy\u1ec3n l\u00e0 th\u1eddi suy d\u00f9ng \u0111\u1ec3 s\u1ee7ng \u00e1i quy\u1ec1n th\u1ea7n, nh\u1eb1m an \u1ee7i k\u1ebb ph\u1ea3n tr\u1eafc, sao l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng hi\u1ec1n t\u00e0i?\"<\/i> T\u01b0\u1eddng x\u1ea5u h\u1ed5 kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec n\u1eefa.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111i s\u1ee9 v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"N\u0103m \u0111\u00f3, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u1ed1ng Ho\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 31 th\u00e0nh Khai Th\u00e1i n\u0103m th\u1ee9 1, \u0111\u1ed5i ch\u00e2u U th\u00e0nh ph\u1ee7 T\u00edch T\u00e2n. Em Vua l\u00e0 Long D\u1ee5 m\u1ea5t; Long D\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc phong Ng\u00f4 v\u01b0\u01a1ng, sau phong S\u1edf qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Ban \u0111\u1ea7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn Trung Kinh, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng Kinh, ho\u1eb7c T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec7n, B\u1eafc An Ch\u00e2u, Th\u00e1n S\u01a1n, Tr\u01b0\u1eddng B\u1ea1c. T\u1eeb d\u1ecbch tr\u1ea1m B\u1ea1ch C\u00e2u \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, \u0111i b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e0nh, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0110\u1ed1c Kh\u00e1ng \u0110\u00ecnh th\u1eddi x\u01b0a. L\u1ea1i \u0111i b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u[footnote] ch\u1eef 'Th\u1ea5t' trong 'h\u1ef1u th\u1ea5t th\u1eadp l\u00ed ch\u00ed tr\u00e1c ch\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an Qu\u1ed1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 24, \u300aV\u01b0\u01a1ng Nghi C\u00f4ng H\u00e0nh Tr\u00ecnh L\u1ee5c\u300b, \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 2-6, \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 346, \u300aT\u1ee9 Di Kh\u1ea3o\u300b, \u300aLi\u00eau S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 40, \u300a\u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00eda b\u1eafc v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Tr\u00e1c, s\u00f4ng Ph\u1ea1m, s\u00f4ng L\u01b0u L\u00fd, \u0111i s\u00e1u m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng H\u01b0\u01a1ng. V\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng L\u00f4 C\u00e2u, \u0111i s\u00e1u m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, t\u00ean gi\u1ea3 l\u00e0 Y\u00ean Kinh. T\u1eed th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam c\u1ee7a la th\u00e0nh. C\u1eeda ch\u00ednh ph\u00eda nam g\u1ecdi l\u00e0 Kh\u1ea3i H\u1ea1 M\u00f4n, b\u00ean trong c\u00f3 \u0111i\u1ec7n Nguy\u00ean H\u00f2a, \u0111i\u1ec7n H\u1ed3ng Ch\u00ednh, c\u1eeda ph\u00eda \u0111\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 Tuy\u00ean H\u00f2a.<\/i>\r\n\r\n<i>Trong th\u00e0nh, c\u00e1c c\u1ed5ng ph\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ea7u. C\u00f3 ch\u00f9a M\u1eabn Trung, v\u1ed1n do \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn trong chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111\u00e1nh Li\u00eau; l\u1ea1i c\u00f3 ch\u00f9a Khai Th\u00e1i, do Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng Gia Lu\u1eadt H\u00e1n Ninh x\u00e2y d\u1ef1ng. \u0110\u1ec1u m\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn tham quan. Trong c\u1eeda nam th\u00e0nh c\u00f3 dinh th\u1ef1 c\u1ee7a Vu Vi\u1ec7t V\u01b0\u01a1ng[footnote] ch\u1eef 'n\u1ed9i' trong 'th\u00e0nh nam m\u00f4n n\u1ed9i h\u1eefu vu vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3i' gi\u1ed1ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b; \u300aKhi\u1ebft \u0110an Qu\u1ed1c Ch\u00ed\u300b, \u300aLi\u00eau S\u1eed\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 2-7 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'ngo\u1ea1i'.[\/footnote], l\u00e0 n\u01a1i t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c. B\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda c\u00f3 qu\u00e1n V\u0129nh B\u00ecnh, t\u00ean c\u0169 l\u00e0 qu\u00e1n Ki\u1ec7t Th\u1ea1ch, sau khi c\u1ea7u h\u00f2a th\u00ec \u0111\u1ed5i t\u00ean. Ph\u00eda nam l\u00e0 s\u00f4ng Tang Can.<\/i>\r\n\r\n<i>Ra kh\u1ecfi c\u1eeda B\u1eafc, qua c\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, \u0110i\u1ec7n Di\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn T\u00f4n H\u1ea7u qu\u00e1n[footnote] B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn T\u00f4n H\u1ea7u qu\u00e1n, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. Ch\u1eef 'H\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean c\u00f9ng quy\u1ec3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh V\u1ecdng Kinh qu\u00e1n, h\u01a1i d\u1eddi ch\u1ed7 c\u0169. Nh\u00ecn n\u00fai Ch\u1eed C\u1ed1c, h\u1ed3 Ng\u0169 Long, qua s\u00f4ng \u00d4n D\u01b0, \u0111\u00e8o \u0110\u1ea1i H\u1ea1, ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc \u0111\u00e8o l\u00e0 \u0110i\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng, n\u01a1i tr\u00e1nh n\u00f3ng. N\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn ch\u00e2u. \u0110\u00f4ng b\u1eafc qua s\u00f4ng B\u1ea1ch T\u1ef1, ph\u00eda b\u1eafc nh\u00ecn n\u00fai Ng\u00e2n D\u00e3, l\u1ea1i c\u00f3 n\u00fai Ho\u00e0ng La, Loa B\u00e0n, Ng\u01b0u Lan, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0n ch\u00e2u. T\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc d\u1ea7n v\u00e0o n\u00fai[footnote] T\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc d\u1ea7n v\u00e0o n\u00fai, ch\u1eef 'b\u1eafc' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n ch\u00fa: 'M\u1ed9t b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1eed'.'[\/footnote], n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Kim C\u00e2u qu\u00e1n. S\u1eafp \u0111\u1ebfn qu\u00e1n, \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng r\u00e3i, g\u1ecdi l\u00e0 \u0110i\u1ec7n Kim C\u00e2u, qu\u1ed1c ch\u1ee7 th\u01b0\u1eddng qua \u0111\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb \u0111\u00e2y v\u00e0o n\u00fai, \u0111\u01b0\u1eddng quanh co l\u00ean d\u1ed1c, kh\u00f4ng c\u00f2n d\u1ea5u v\u1ebft d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o ng\u00e0y \u0111i ng\u1ef1a m\u00e0 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 d\u1eb7m. Qua s\u00f4ng Tri\u1ec1u L\u00fd, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng Th\u1ea5t \u0110\u1ed9, ch\u00edn m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u1ea3i C\u1ed5 B\u1eafc. Hai b\u00ean l\u00e0 v\u00e1ch n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, \u1edf gi\u1eefa c\u00f3 con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 v\u1eeba \u0111\u1ee7 cho xe \u0111i; ph\u00eda b\u1eafc c\u1eeda \u1ea3i c\u00f3 tr\u1ea1m d\u1ecbch, gi\u01b0\u01a1ng cung n\u1ed1i d\u00e2y, v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng ph\u00f2ng ng\u1ef1 ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 v\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an, r\u1ea5t hi\u1ec3m y\u1ebfu. Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb U Ch\u00e2u \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u v\u00e0 B\u00ecnh Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y qu\u00e2n \u0111\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1u t\u1eeb \u0111\u00e2y m\u00e0 ra.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u00e8o \u0110\u1ee9c Th\u1eafng, \u0111\u01b0\u1eddng quanh co nhi\u1ec1u t\u1ea7ng, d\u00e2n gian g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e8o T\u01b0 H\u01b0\u01a1ng, t\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m T\u00e2n Qu\u00e1n. Qua \u0111\u00e8o \u0110i\u00eau Khoa[footnote] \u0110\u00e8o \u0110i\u00eau Khoa, ch\u1eef 'Khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00e0o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di nh\u1ecb chi th\u1ea5t, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39 ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u00e8o Thi\u00ean Th\u01b0\u01a1ng, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Ng\u1ecda Nh\u01b0 Lai, v\u00ec trong n\u00fai c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt n\u1eb1m n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 t\u00ean n\u00e0y. Qua s\u00f4ng \u00d4 Loan, ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2u Loan, l\u1ea5y t\u00ean s\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i qua \u0111\u00e8o M\u1eb7c \u0110\u1ea9u[footnote] L\u1ea1i qua \u0111\u00e8o M\u1eb7c \u0110\u1ea9u, ch\u1eef 'M\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ed9c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 346 ph\u1ea7n T\u1ee9 Di kh\u1ea3o m\u00e0 s\u1eeda, s\u00e1ch \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b th\u00ec s\u1eeda th\u00e0nh 'M\u00f4', v\u00ec c\u00f9ng \u00e2m m\u00e0 d\u00f9ng thay nhau.[\/footnote], c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e8o \u0110\u1ed9 V\u00e2n, d\u00e0i kho\u1ea3ng hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i qua \u0111\u00e8o C\u1ea7n Th\u00e1i, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Li\u1ec5u H\u00e0. S\u00f4ng \u1edf c\u1ea1nh tr\u1ea1m, ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc c\u00f3 l\u00f2 r\u00e8n s\u1eaft, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9t H\u1ea3i c\u01b0 tr\u00fa, l\u1ea5y c\u00e1t \u0111\u00e1 t\u1eeb s\u00f4ng l\u1ecdc ra \u0111\u1ec3 luy\u1ec7n th\u00e0nh s\u1eaft. T\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9t H\u1ea3i, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn d\u1ecbp l\u1ec5 h\u1ed9i, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u1ecdn m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi ca m\u00faa \u0111i tr\u01b0\u1edbc, trai g\u00e1i theo sau, c\u00f9ng nhau h\u00e1t \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, xoay v\u00f2ng uy\u1ec3n chuy\u1ec3n, g\u1ecdi l\u00e0 \"\u0110\u1ea1p Chu\u00fd\"; nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u m\u1edf c\u1eeda v\u00e0o v\u00e1ch n\u00fai.<\/i>\r\n\r\n<i>Qua \u0111\u00e8o T\u00f9ng \u0110\u00ecnh, r\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m \u0110\u1ea3 T\u1ea1o B\u1ed9 L\u1ea1c. C\u00f3 h\u01a1n tr\u0103m h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, \u0111an c\u1ecf l\u00e0m h\u00e0ng r\u00e0o, r\u00e8n s\u1eaft th\u00e0nh v\u0169 kh\u00ed. \u0110i v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Ng\u01b0u S\u01a1n. T\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m L\u1ed9c Nhi H\u1ea1p. Qua \u0111\u00e8o H\u00e0 M\u00f4, ch\u00edn m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Thi\u1ebft T\u01b0\u01a1ng[footnote] Ch\u00edn m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Thi\u1ebft T\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'T\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di nh\u1ecb chi b\u00e1t m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Qua n\u00fai Th\u1ea1ch T\u1eed, t\u1eeb \u0111\u00e2y d\u1ea7n ra kh\u1ecfi n\u00fai[footnote]T\u1eeb \u0111\u00e2y d\u1ea7n ra kh\u1ecfi n\u00fai, '\u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1eafc' (theo \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b), 'ra' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u00e0o', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111i b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Ph\u00fa C\u1ed1c. D\u00e2n c\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u00f3ng xe, nghe n\u00f3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9t H\u1ea3i. Nh\u00ecn th\u1eb3ng v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng th\u1ea5y n\u00fai M\u00e3 V\u00e2n, tr\u00ean n\u00fai nhi\u1ec1u chim th\u00fa v\u00e0 c\u00e2y c\u1ed1i[footnote]Tr\u00ean n\u00fai nhi\u1ec1u chim th\u00fa v\u00e0 c\u00e2y c\u1ed1i, 'c\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ed7' (theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b), c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], qu\u1ed1c ch\u1ee7 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y s\u0103n b\u1eafn.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110i t\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Th\u00f4ng Thi\u00ean[footnote]T\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Th\u00f4ng Thi\u00ean, 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'n\u00fai', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-8, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39, \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110i hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Trung Kinh, ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i \u0110\u1ecbnh. Th\u00e0nh tr\u00ec th\u1ea5p nh\u1ecf, chu vi ch\u1ec9 kho\u1ea3ng b\u1ed1n d\u1eb7m. C\u1eeda th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 hai t\u1ea7ng[footnote]C\u1eeda th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 hai t\u1ea7ng, 'c\u1eeda' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1. C\u1eeda nam g\u1ecdi l\u00e0 Chu H\u1ea1, b\u00ean trong c\u1eeda c\u00f3 h\u00e0nh lang hai b\u00ean, nhi\u1ec1u c\u1ed5ng ph\u1ed1. L\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed1n t\u00f2a l\u1ea7u ch\u1ee3: Thi\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ea1i C\u00f9, Th\u00f4ng Ho\u00e0n, V\u1ecdng Khuy\u1ebft. Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 qu\u00e1n \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng, c\u1eeda b\u1eafc g\u1ecdi l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, X\u01b0\u01a1ng H\u1ea1p. Trong th\u00e0nh, g\u00f3c t\u00e2y nam tr\u00ean g\u00f2 c\u00f3 ng\u00f4i ch\u00f9a. Ph\u00eda nam th\u00e0nh c\u00f3 v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 n\u01a1i t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb khi qua c\u1eeda \u1ea3i C\u1ed5 B\u1eafc, \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an. D\u00e2n c\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2y s\u1ed1ng trong nh\u00e0 tranh v\u00e1ch g\u1ed7, c\u0169ng ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y d\u00e2u t\u1eb1m; ru\u1ed9ng \u0111\u1ec1u tr\u1ed3ng tr\u00ean g\u00f2 cao, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh c\u00e1t bay l\u1ea5p. Trong n\u00fai c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y t\u00f9ng cao l\u1edbn sum su\u00ea. Trong thung l\u0169ng s\u00e2u, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u1ed1t than, th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y ch\u0103n nu\u00f4i tr\u00e2u, ng\u1ef1a, l\u1ea1c \u0111\u00e0, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nhi\u1ec1u d\u00ea xanh v\u00e0 l\u1ee3n v\u00e0ng. C\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mang theo xe v\u00e0 l\u1ec1u, \u0111i theo ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf \u0111\u1ec3 s\u0103n b\u1eafn. Th\u1ee9c \u0103n ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e1o k\u00ea v\u00e0 c\u01a1m kh\u00f4.\"<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua l\u00e0m b\u00e0i \u300aVi ch\u00ednh ca\u300b ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh.\r\n\r\n[15] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eeb nay tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng ra, n\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, th\u00ec ph\u1ea3i l\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, sau khi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng xong ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 s\u1ef1 vi\u1ec7c, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110o\u00e0n Duy K\u1ef7 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 200 d\u00e2n phu huy\u1ec7n Trung M\u00e2u \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa kho Thu\u1ea7n Tr\u1ea1ch Gi\u00e1m, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 \u0111\u00e3 d\u00f9ng l\u00ednh tr\u1ea1i thay th\u1ebf[footnote]Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 d\u00f9ng l\u00ednh tr\u1ea1i thay th\u1ebf, ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, chi\u1ebfu cho vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u1edf Kinh T\u00e2y, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean d\u1ee5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e9p bu\u1ed9c. L\u00fac \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf T\u00e2y Kinh mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, d\u00e2n kh\u00f4ng theo \u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra l\u1ec7nh c\u1ea5m.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan kinh, nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u00f4 \u0111\u01a1n ngh\u00e8o kh\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ai bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u00e2u l\u00ean c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n Di\u00ean \u00c2n.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n ch\u00ednh l\u00e0 Th\u00e1nh T\u1ed5. Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 6 l\u1ea1i ch\u00e9p th\u00eam C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n l\u00e0 \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh H\u1eefu Th\u00e1nh Ch\u00e2n Qu\u00e2n. Ban \u0111\u1ea7u, sau khi l\u1ec5 phong thi\u1ec1n k\u1ebft th\u00fac, chi\u1ebfu t\u00f4n hi\u1ec7u Ty M\u1ec7nh Thi\u00ean T\u00f4n. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u00ec Th\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, t\u00ean g\u1ecdi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t Ty M\u1ec7nh kh\u00e1c. L\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 s\u00e1ch \u300aGi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1nh Gi\u00e1ng K\u00fd', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 205, Ngh\u1ec7 V\u0103n Ch\u00ed v\u00e0 T\u1ee9 Kh\u1ed1 Khuy\u1ebft Th\u01b0 M\u1ee5c \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 \u300aGi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b, do \u0110inh V\u1ecb so\u1ea1n.[\/footnote], chi\u1ebfu gia t\u00f4n hi\u1ec7u \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh Ch\u00e2n Qu\u00e2n ch\u1ec9 ghi l\u00e0 \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh Ch\u00e2n Qu\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 gia t\u00f4n l\u00e0 \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh H\u1eefu Th\u00e1nh Ch\u00e2n Qu\u00e2n, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef <i>\"C\u1eedu Thi\u00ean\"<\/i> v\u00e0 <i>\"B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n\"<\/i>. Tuy nhi\u00ean, s\u00e1ch \u300aPhong Thi\u1ec1n K\u00fd\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 10 n\u0103m nguy\u00ean ni\u00ean, chi\u1ebfu t\u0103ng hi\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khanh C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh Ch\u00e2n Qu\u00e2n th\u00e0nh C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 s\u00e1u ch\u1eef n\u00e0y. Hai s\u00e1ch \u0111\u1ec1u do \u0110inh V\u1ecb bi\u00ean so\u1ea1n, m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00e1c nhau nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[19] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 8, Vua n\u1eb1m m\u1ed9ng th\u1ea5y th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1eeb th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c truy\u1ec1n l\u1ec7nh c\u1ee7a Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho t\u1ed5 ti\u00ean ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 Tri\u1ec7u m\u1ed7 trao s\u00e1ch tr\u1eddi cho ng\u01b0\u01a1i, s\u1ebd g\u1eb7p ng\u01b0\u01a1i, nh\u01b0 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh th\u1edd Huy\u1ec1n Nguy\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf.\"<\/i> \u0110\u00eam h\u00f4m sau, l\u1ea1i m\u1ed9ng th\u1ea5y th\u1ea7n nh\u00e2n truy\u1ec1n l\u1eddi c\u1ee7a Thi\u00ean T\u00f4n: <i>\"Ta ng\u1ed3i h\u01b0\u1edbng T\u00e2y, n\u00ean b\u00e0y s\u00e1u v\u1ecb nghi\u00eang.\"<\/i> Li\u1ec1n b\u00e0y \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean \u00c2n.\r\n\r\nH\u00f4m \u0111\u00f3, v\u00e0o l\u00fac canh n\u0103m, tr\u01b0\u1edbc nghe m\u00f9i h\u01b0\u01a1ng l\u1ea1, l\u00e1t sau, \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng t\u1eeb h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng Nam \u0111\u1ebfn, che khu\u1ea5t \u0111\u00e8n n\u1ebfn. Ch\u1ed1c l\u00e1t th\u1ea5y nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a linh ti\u00ean, c\u00e1c v\u1eadt c\u1ea7m \u0111\u1ec1u ph\u00e1t s\u00e1ng, Thi\u00ean T\u00f4n \u0111\u1ebfn, m\u0169 \u00e1o nh\u01b0 Nguy\u00ean Th\u1ee7y Thi\u00ean T\u00f4n. L\u1ea1i c\u00f3 s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea7m khu\u00ea, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o ti\u00ean, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i m\u0169 Th\u00f4ng Thi\u00ean, \u00e1o sa t\u00eda. Vua l\u1ea1y hai l\u1ea7n d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m. Ch\u1ed1c l\u00e1t kh\u00f3i v\u00e0ng n\u1ed5i l\u00ean, gi\u00e2y l\u00e1t kh\u00f3i tan, Thi\u00ean T\u00f4n v\u00e0 s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ng\u1ed3i xu\u1ed1ng, t\u00f9y t\u00f9ng \u0111\u1ee9ng \u1edf th\u1ec1m \u0110\u00f4ng. Vua l\u00ean th\u1ec1m T\u00e2y, l\u1ea1y hai l\u1ea7n. L\u1ea1i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1y s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi, Thi\u00ean T\u00f4n b\u1ea3o ch\u1eafp tay ch\u00e0o, kh\u00f4ng l\u1ea1y. Truy\u1ec1n b\u00e0y gi\u01b0\u1eddng, g\u1ecdi Vua ng\u1ed3i, u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdc b\u00edch, ng\u1ecdt tr\u1eafng nh\u01b0 s\u1eefa. Thi\u00ean T\u00f4n n\u00f3i: <i>\"Ta l\u00e0 m\u1ed9t trong ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi Nh\u00e2n Ho\u00e0ng, l\u00e0 th\u1ee7y t\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd Tri\u1ec7u, gi\u00e1ng l\u1ea7n n\u1eefa, ch\u00ednh l\u00e0 Hi\u00ean Vi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi bi\u1ebft l\u00e0 con c\u1ee7a Thi\u1ebfu \u0110i\u1ec3n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady. M\u1eb9 c\u1ea3m \u0111i\u1ec7n m\u1ed9ng thi\u00ean nh\u00e2n, sinh ra \u1edf Th\u1ecd Kh\u00e2u. Th\u1eddi H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 7 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, cai qu\u1ea3n h\u1ea1 gi\u1edbi, ch\u1ee7 t\u1ed9c h\u1ecd Tri\u1ec7u, nay \u0111\u00e3 tr\u0103m n\u0103m. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u00e3y kh\u00e9o nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1eebng l\u01a1 l\u00e0 ch\u00ed tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Li\u1ec1n r\u1eddi ch\u1ed7 ng\u1ed3i, c\u01b0\u1ee1i m\u00e2y m\u00e0 \u0111i.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn s\u00e1ng, Vua k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, li\u1ec1n tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n, xem kh\u1eafp n\u01a1i gi\u00e1ng l\u00e2m, l\u1ea1i tri\u1ec7u Ph\u00f3 s\u1ee9 tu s\u1eeda cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Lam K\u1ebf T\u00f4ng c\u00f9ng xem.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng x\u00e1 kh\u00f4ng tha \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha h\u1ebft. Thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m sau c\u1ee7a hai kinh gi\u1ea3m hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, c\u00e1c l\u1ed9 gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Ban cho quan v\u1ec1 h\u01b0u m\u1ed9t n\u0103m l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee7, ch\u1ee9c m\u1ea1c, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 qua t\u1ec9nh t\u1ea1m t\u0103ng n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec d\u1eebng.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi.)<\/i>\r\n\r\n[21] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c quan ki\u1ec3m th\u1ea3o c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c t\u00f4n th\u1edd Thi\u00ean T\u00f4n, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh ch\u00fac m\u1eebng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban r\u01b0\u1ee3u n\u0103m tu\u1ea7n r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n. Y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c th\u00e2n t\u1ed9c t\u00f4ng th\u1ea5t \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Tu\u1ebf.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua \u0111em b\u00e0i lu\u1eadn <i>\"S\u00f9ng Nho thu\u1eadt\"<\/i> v\u00e0 <i>\"Vi qu\u00e2n nan vi th\u1ea7n b\u1ea5t d\u1ecb\"<\/i> cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n xem.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean nh\u00e2n l\u00fac t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a Nho thu\u1eadt c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn, s\u1ef1 h\u01b0ng vong c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u do \u0111\u00f3 m\u00e0 ra. Nh\u00e0 T\u1ea7n suy th\u00ec kinh s\u00e1ch \u0111\u1ea1o l\u00fd ti\u00eau vong, nh\u00e0 H\u00e1n th\u1ecbnh th\u00ec tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc h\u01b0ng th\u1ecbnh. V\u1ec1 sau, m\u1ec7nh tr\u1eddi thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng phong gi\u00e1o v\u1eabn m\u1ed9t m\u1ef1c. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng v\u0103n v\u1eadt c\u1ef1c th\u1ecbnh, t\u1eeb nh\u00e0 Chu L\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 sau, v\u01b0\u01a1ng phong d\u1ea7n suy. Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i t\u1ec7 t\u1ee5c, s\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng v\u0103n h\u00f3a. Tr\u1eabm n\u1ed1i nghi\u1ec7p ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, k\u00ednh c\u1ea9n tu\u00e2n theo th\u00e1nh hu\u1ea5n, l\u1ec5 nh\u1ea1c c\u00f9ng c\u1eed h\u00e0nh, Nho thu\u1eadt gi\u00e1o h\u00f3a th\u00e0nh c\u00f4ng, th\u1ef1c l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a hai Vua \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. L\u00e0m Vua kh\u00f3 \u1edf ch\u1ed7 nghe l\u1eddi can gi\u00e1n; l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f3 \u1edf ch\u1ed7 trung tr\u1ef1c. N\u1ebfu Vua l\u1ea5y khoan dung ti\u1ebfp \u0111\u00e3i b\u1ec1 t\u00f4i, b\u1ec1 t\u00f4i l\u1ea5y th\u00e0nh th\u1ef1c ph\u1ee5ng s\u1ef1 Vua, th\u00ec l\u00f2ng Vua t\u00f4i \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 ch\u00ednh \u0111\u1ea1o. \u0110i theo \u0111\u01b0\u1eddng ngay th\u1eb3ng, g\u1eb7p g\u1ee1 trong s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u00f4ng su\u1ed1t c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, l\u00e0 ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 ch\u1ec9 trong l\u00f2ng b\u00e0n tay, sao l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f3?\"<\/i> B\u00e0nh Ni\u00ean n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1nh ng\u00f4n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 tinh vi s\u00e2u s\u1eafc, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft m\u00e0 noi theo, xin b\u1ec7 h\u1ea1 ghi ch\u00e9p l\u1ea1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng s\u00e1ng su\u1ed1t \u1ea5y th\u00e0nh s\u00e1ch v\u1edf.\"<\/i>\r\n\r\nM\u1ed9t l\u00e1t sau, Vua \u0111\u01b0a hai b\u00e0i lu\u1eadn cho B\u00e0nh Ni\u00ean xem, B\u00e0nh Ni\u00ean l\u1ea1i xin cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin giao cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[24] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec Thi\u00ean T\u00f4n gi\u00e1ng l\u00e2m, sai c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n chia nhau t\u1ebf c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc. Ban \u0111\u1ea7u, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xin theo l\u1ec7 c\u1eed th\u1eeba lang tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111i t\u1ebf, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch sai V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1ea1i sai quan \u0111i t\u1ebf c\u00e1o c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m, n\u00fai s\u00f4ng, \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, Vua t\u1ef1 tay \u0111\u00f3ng h\u01b0\u01a1ng trao cho h\u1ecd.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. L\u00fac \u0111\u00f3 s\u1eafp t\u1ebf th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0110\u1ecba K\u1ef3, \u0111ang trong th\u1eddi gian trai gi\u1edbi, Vua nghi ng\u1edd kh\u00f4ng n\u00ean ra ngo\u00e0i, mu\u1ed1n ch\u1ecdn ng\u00e0y kh\u00e1c, nh\u01b0ng s\u1ee3 ch\u1eadm tr\u1ec5. Sau \u0111\u00f3 Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u00e0n b\u1ea1c, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng t\u1ea1 \u01a1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i du ngo\u1ea1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1ea1c, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec tr\u00e1i l\u1ec5.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[26] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed coi vi\u1ec7c ph\u00f2ng ch\u1ed1ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp v\u00e0 h\u1ecfa ho\u1ea1n trong th\u00e0nh.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 10 nhu\u1eadn, n\u0103m \u1ea4t S\u1eedu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong kinh th\u00e0nh b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00eau danh tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng ch\u00fang, c\u00f2n nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1eb7ng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua sai V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 lo vi\u1ec7c t\u1ea1 \u01a1n \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9. Theo l\u1ec7 c\u0169, m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, c\u00f2n c\u00e1c ch\u1ee9c L\u1ec5 nghi s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1edd t\u00e2u. N\u0103m \u0110\u00f4ng Phong, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch sai Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m n\u0103m ch\u1ee9c s\u1ee9, n\u0103m Ph\u1ea7n \u00c2m c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Nay H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, x\u00e9t v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf, c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng h\u1ee3p.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"C\u1ee9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"N\u0103m \u0110\u00f4ng Phong, Ph\u1ea7n \u00c2m, ng\u00e0y c\u00e1o mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u mang theo Thi\u00ean th\u01b0, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 vi\u1ec7c l\u00e0m theo m\u1ec7nh tr\u1eddi. Nay c\u00e1o mi\u1ebfu, Thi\u00ean th\u01b0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n m\u1ecdi vi\u1ec7c, xin kh\u00f4ng mang ra ngo\u00e0i.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[29] Nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a xa gi\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 d\u00f9ng hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c quan xin t\u0103ng l\u00ean b\u1ea3y ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, Vua nghe theo.\r\n\r\n[30] C\u00e1c quan xin d\u00f9ng l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, m\u1ed9t tu\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, trong s\u00e2n b\u00e0y nh\u1ea1c kh\u00ed, tr\u00ean \u0111i\u1ec7n h\u00e1t ca, kh\u00f4ng c\u00f3 hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa. Vua mu\u1ed1n coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch d\u00f9ng ba tu\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, b\u00e8n sai T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m \u00c1 hi\u1ebfn, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m Chung hi\u1ebfn.\r\n\r\n[31] H\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng con d\u00ea mua \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf H\u00e0 B\u1eafc ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft d\u00e2n b\u00e1n ch\u00fang.\r\n\r\n[32] H\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed7i d\u1ecbp T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, t\u1eeb canh n\u0103m \u0111\u00e3 th\u1eafp \u0111\u00e8n ch\u00fac m\u1eebng, su\u1ed1t ng\u00e0y t\u1ee5 h\u1ecdp y\u1ebfn ti\u1ec7c, c\u00f3 khi \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam m\u00e0 c\u1ed5ng th\u00e0nh v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, t\u00f4n hi\u1ec7u Th\u00e1nh T\u1ed5 l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Linh Cao \u0110\u1ea1o C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf. C\u00e1c quan xin d\u00f9ng \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0m ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u1ed5, c\u00f2n \u0111i\u1ec7n Ty M\u1ec7nh \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0m n\u01a1i x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\n[34] L\u1ec7nh cho ch\u00e2u Thi m\u1ed7i th\u00e1ng v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u00e0 v\u1ecdng c\u1ea5p r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u0111\u1ec3 khao th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c Kh\u00ea Man.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua \u0103n chay \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, b\u1ed1 tr\u00ed n\u01a1i thay \u00e1o, v\u00e0 t\u1ea5u l\u1ec7nh trung nghi\u00eam ngo\u1ea1i bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ea1 l\u1ec5 \u1edf s\u00e1u th\u1ea5t c\u1ee7a Th\u00e1i Mi\u1ebfu, l\u1ea1i sai c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i t\u1ebf c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, x\u00e3 t\u1eafc v\u00e0 mi\u1ebfu h\u1eadu.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i Tr\u1ecbnh Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa \u0111i ki\u1ec7u ra ngo\u00e0i, c\u00f3 d\u00e2n ph\u1ea1m v\u00e0o h\u00e0ng r\u00e0o ti\u1ec1n \u0111\u1ea1o, li\u1ec1n b\u1eaft \u0111\u00e1nh. Tr\u1eabm khi c\u00f2n \u1edf \u0110\u00f4ng Cung, g\u1eb7p k\u1ebb ph\u1ea1m l\u1ed7i, ch\u1ec9 giao cho ph\u1ee7 huy\u1ec7n x\u1eed l\u00fd, ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ef1 \u00fd \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp. N\u00ean l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u1eeb nay g\u1eb7p vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 quy\u1ebft ph\u1ea1t, ph\u1ea3i k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi nghi\u00eam c\u1ea5m c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec7.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5, tr\u00ean l\u00e0 Huy\u1ec1n, d\u01b0\u1edbi l\u00e0 L\u00e3ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00fac ph\u1ea1m. L\u1ea5y ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 7 l\u00e0m ti\u1ebft Ti\u00ean Thi\u00ean, ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 10 l\u00e0m ti\u1ebft Gi\u00e1ng Th\u00e1nh, \u0111\u1ec1u cho ngh\u1ec9 5 ng\u00e0y. \u1ede hai kinh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc 7 ng\u00e0y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, trong k\u1ef3 ngh\u1ec9 c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5, \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, cho ph\u00e9p s\u0129 d\u00e2n vui ch\u01a1i, kinh th\u00e0nh th\u1eafp \u0111\u00e8n m\u1ed9t \u0111\u00eam.\"<\/i>\r\n\r\n[39] \u0110\u1ed5i t\u00ean \u0111i\u1ec7n Di\u00ean \u00c2n th\u00e0nh \u0111i\u1ec7n Ch\u00e2n Du, tu s\u1eeda l\u1ea1i.\r\n\r\n[40] C\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u1ea5u c\u00e1o, t\u1eeb nay d\u00f9ng thanh t\u1eeb vi\u1ebft 'T\u1ef1 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ea7n th\u1ef1'. Vi\u1ec7c l\u1edbn, quan t\u1ebf m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c. T\u1ea5u c\u00e1o th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y m\u1eb7c c\u00f4ng ph\u1ee5c. Khi ti\u1ebfn hi\u1ebfn, th\u00ec Th\u00e1i ch\u00fac \u0111\u1ecdc v\u0103n t\u1ebf. D\u1ef1ng ti\u1ebfu, ch\u1ec9 sai \u0111\u1ea1o s\u0129 chu\u1ea9n b\u1ecb h\u01b0\u01a1ng r\u01b0\u1ee3u, c\u00e1 t\u01b0\u01a1i, l\u1ee5a m\u00e0u xanh.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u x\u00e2y th\u00eam \u0111i\u1ec7n Th\u00e1nh T\u1ed5 \u1edf qu\u00e1n Thi\u00ean Kh\u00e1nh.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu t\u00f4n hi\u1ec7u Th\u00e1nh t\u1ed5 m\u1eabu l\u00e0 Nguy\u00ean Thi\u00ean \u0110\u1ea1i Th\u00e1nh H\u1eadu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n th\u1ea5y th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00f3 ch\u1eef tr\u00f9ng v\u1edbi t\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5[footnote]T\u1ec3 th\u1ea7n th\u1ea5y th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00f3 ch\u1eef tr\u00f9ng v\u1edbi t\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5, hai ch\u1eef 'danh \u0111\u1ed3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u. Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u00e2n T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh l\u1edbn c\u1ee7a ho\u00e0ng gia. S\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ec1u n\u00ean t\u0103ng th\u1ee5y hi\u1ec7u.\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu cho s\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t trong Th\u00e1i Mi\u1ebfu, m\u1ed7i n\u01a1i d\u00e2ng l\u00ean hai ch\u1eef t\u00f4n th\u1ee5y. Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 xin th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Hi T\u1ed5 l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ebfn Du\u1ec7 H\u00f2a, Thu\u1eadn T\u1ed5 l\u00e0 Hu\u1ec7 Nguy\u00ean Du\u1ec7 Minh, D\u1ef1c T\u1ed5 l\u00e0 Gi\u1ea3n Cung Du\u1ec7 \u0110\u1ee9c, Tuy\u00ean T\u1ed5 l\u00e0 Chi\u00eau V\u0169 Du\u1ec7 Th\u00e1nh, Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0 Kh\u1ea3i V\u1eadn L\u1eadp C\u1ef1c Anh V\u0169 Du\u1ec7 V\u0103n Th\u1ea7n \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh C\u00f4ng Ch\u00ed Minh \u0110\u1ea1i Hi\u1ebfu, Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ed Nh\u00e2n \u1ee8ng \u0110\u1ea1o Th\u1ea7n C\u00f4ng Th\u00e1nh \u0110\u1ee9c V\u0103n V\u0169 Du\u1ec7 Li\u1ec7t \u0110\u1ea1i Minh Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu.\r\n\r\nC\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u00e1nh t\u1ed5 m\u1eabu ch\u01b0a c\u00f3 cung \u0111i\u1ec7n, xin c\u1eed quan \u0111\u1ebfn Th\u1ecd Kh\u00e2u, huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5, ch\u00e2u Duy\u1ec5n \u0111\u1ec3 t\u1ea5u c\u00e1o, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua ban g\u1ea1o m\u1edbi t\u1eeb \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, n\u00f3i: <i>\"Trong cung tr\u1ed3ng l\u00faa, nh\u00e2n l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i \u0111\u1ebfn xem g\u1eb7t h\u00e1i, th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3, c\u00e0ng th\u1ea5u hi\u1ec3u n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a n\u00f4ng d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n[44] Qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u Vua l\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 C\u1ea3m Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1o \u1ee8ng Ch\u00e2n H\u1eefu \u0110\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh Kh\u00e2m Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, Vua kh\u00f4ng nh\u1eadn. Ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, Vua m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ban chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 t\u00f4n s\u00e1ch Th\u00e1nh T\u1ed5 xong s\u1ebd nh\u1eadn s\u00e1ch.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng \u1edf vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh[footnote]Ch\u1eef 'y\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u1ec5 xong, Vua ban chi\u1ebfu l\u1ea5y t\u1ea3ng \u0111\u00e1 Ch\u00ed C\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf ch\u00e2u Th\u01b0 th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c t\u1eeb c\u00e1c Long \u0110\u1ed3 \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, Vua l\u00e0m th\u01a1 ghi l\u1ea1i \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, l\u1ea1i vi\u1ebft b\u00e0i t\u00e1n, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Th\u1ea7n C\u00e1o \u0110\u1ebf Th\u1ed1ng Th\u1ea1ch. B\u00e8n th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Ch\u00ed C\u00f4ng l\u00e0 Ch\u00e2n Gi\u00e1c, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng S\u01a1n t\u1ea5u c\u00e1o. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 \u0110\u1ea1o L\u00e2m Ch\u00e2n Gi\u00e1c, l\u1ec7nh cho quan d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi th\u1eb3ng t\u00ean Ch\u00ed C\u00f4ng.\r\n\r\n[46] Ng\u01b0\u1eddi Ng\u0169 Kh\u00ea l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Qu\u00fd Th\u0103ng c\u00f9ng 500 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ma B\u00ednh, L\u1ea1c Ph\u1ed1 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0111\u1ed5i huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5, ch\u00e2u Duy\u1ec5n th\u00e0nh huy\u1ec7n Ti\u00ean Nguy\u00ean. X\u00e2y d\u1ef1ng cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 qu\u00e1n Th\u00e1i C\u1ef1c \u1edf Th\u1ecd Kh\u00e2u \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng Th\u00e1nh T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1nh T\u1ed5 M\u1eabu. Sai N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh c\u00f9ng c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i trong ch\u00e2u quy ho\u1ea1ch v\u00e0 kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng. \u0110\u1ee3i khi cung qu\u00e1n ho\u00e0n th\u00e0nh, s\u1ebd chu\u1ea9n b\u1ecb l\u1ec5 nghi v\u00e0 d\u00e2ng s\u00e1ch. Quy ch\u1ebf c\u1ee7a cung qu\u00e1n \u0111\u1ec1u m\u1edf ba c\u1eeda ph\u00eda nam, hai t\u1ea7ng, hai d\u00e3y h\u00e0nh lang \u0111\u00f4ng t\u00e2y, ch\u00ednh gi\u1eefa x\u00e2y \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh, n\u1ed1i li\u1ec1n v\u1edbi \u0111i\u1ec7n \u1ee7ng. L\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o vi\u1ec7n v\u00e0 trai ph\u01b0\u1eddng, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n v\u0169 gi\u1ea3m b\u1edbt so v\u1edbi cung.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng n\u1eb1m sau Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc H\u1eadu Mi\u1ebfu, m\u1ed7i khi ra v\u00e0o y\u1ebfn ti\u1ec7c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n, xin \u0111\u1ed5i ban cho ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 kh\u00e1c. Chi\u1ebfu chu\u1ea9n, sau \u0111\u00f3 cho x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 \u1edf ph\u01b0\u1eddng An \u0110\u1ecbnh ban cho \u00f4ng.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, khi \u0111\u1eb7t x\u00e0 ngang tr\u00ean l\u1ea7u Thi\u00ean Th\u01b0 \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn xem, y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng s\u00e1ch b\u1ea3o v\u00e0 ph\u00e1p v\u1eadt c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u1ed5, Th\u00e1nh M\u1eabu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng v\u00e0ng, s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u d\u00f9ng v\u00e0ng m\u1ea1 b\u1ea1c \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, s\u00e1ch b\u1ea3o c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf trang tr\u00ed b\u1eb1ng v\u00e0ng, t\u00f4ng mi\u1ebfu trang tr\u00ed b\u1eb1ng b\u1ea1c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, H\u1eefu ty xin s\u00e1ch b\u1ea3o c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u1ed5 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00f4ng mi\u1ebfu, nh\u01b0ng Vua t\u00f4n s\u00f9ng Th\u00e1nh Ch\u00e2n, ch\u00ed h\u01b0\u1edbng khi\u00eam t\u1ed1n, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[51] H\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Th\u00e1i Thanh cung th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u do Minh Ho\u00e0ng s\u00e1ng t\u00e1c, nay t\u00f4n th\u1edd Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, Th\u00e1nh T\u1ed5 v\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean, xin Vua t\u1ef1 so\u1ea1n nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, trong cung ban ra 16 kh\u00fac nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, v\u0103n v\u0169 g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"Ph\u00e1t T\u01b0\u1eddng L\u01b0u Kh\u00e1nh\"<\/i>, v\u0169 v\u0169 g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"Gi\u00e1ng Ch\u00e2n Quan \u0110\u1ee9c\"<\/i>.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n \u300aT\u00e2n \u0110\u1ecbnh C\u00e1p M\u00f4n Nghi Ch\u1ebf\u300b, 6 quy\u1ec3n \u300aKh\u00e1ch T\u1ec9nh S\u1ef1 L\u1ec7\u300b v\u00e0 1 quy\u1ec3n \u300aT\u1ee9 Ph\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n Nghi\u300b, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0ng l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n K\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng 6 vi\u1ec7c Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean d\u00e2ng \u300aC\u00e1p M\u00f4n Nghi Ch\u1ebf\u300b, nay l\u1ea1i ch\u00e9p c\u1ea3 \u300aKh\u00e1ch T\u1ec9nh\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee9 Ph\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n Nghi Ch\u1ebf\u300b, nghi ng\u1edd l\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p, n\u00ean b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n ch\u00e9p ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng 6, ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[53] Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn qu\u00e2n s\u0129 \u1edf hai s\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean V\u0169 t\u1ea3 h\u1eefu thu\u1ed9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty, m\u1ed7i s\u01b0\u01a1ng 75 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i t\u00f9 v\u00e0, d\u1ea1y t\u1eadp \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i khi c\u1eed h\u00e0nh \u0111\u1ea1i l\u1ec5, \u0111\u1ec1u d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i tr\u1ed1ng t\u00f9 v\u00e0 t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, d\u00e2n ngh\u00e8o ph\u1ea3i t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, r\u1ea5t hao t\u1ed5n s\u1ee9c l\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ec1n c\u1ee7a. \u0110\u1ebfn nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.\r\n\r\n[54] L\u1ec7nh cho Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba H\u1eefu v\u00e0 Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>\"S\u00f4ng Bi\u1ec7n c\u00f3 ch\u1ed7 u\u1ed1n kh\u00fac, ch\u1ed7 c\u1ea1n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, l\u00e0 do l\u00fac kh\u01a1i th\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00f4ng li\u1ec7u \u0111\u00e3 ki\u1ec3m k\u1ebf; l\u00fac ki\u1ec3m k\u1ebf, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1ea1i che ph\u1ee7, kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u1ed7 c\u1ea7n thi c\u00f4ng. T\u1eeb nay ph\u1ea3i b\u1ecbt th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u tr\u01b0\u1edbc, r\u00fat h\u1ebft n\u01b0\u1edbc trong l\u00f2ng s\u00f4ng[footnote] r\u00fat h\u1ebft n\u01b0\u1edbc trong l\u00f2ng s\u00f4ng 't\u00e0o' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e0o', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16-4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u1ed3i m\u1edbi ti\u1ebfn h\u00e0nh ki\u1ec3m k\u1ebf.\"<\/i> V\u1eabn sai Th\u1eeba H\u1eefu v\u00e0 Ho\u00e0i C\u00e1t \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Th\u1eeba H\u1eefu l\u00e0 con th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ea9m K\u1ef3. Ho\u00e0i C\u00e1t, thi\u1ebfu.)<\/i>\r\n\r\n[55] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean l\u00e0m l\u1ec5 cung t\u1ea1 Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, ph\u1ee5ng thi\u00ean th\u01b0 h\u00e0nh l\u1ec5. Trai gi\u1edbi ba ng\u00e0y, c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5, chu\u1ea9n b\u1ecb tam hi\u1ebfn, d\u00e2ng ng\u1ecdc l\u1ee5a, th\u1ecbt b\u1ed9t. Th\u00e1nh t\u1ed5 ng\u1ed3i ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, v\u1ecb tr\u00ed \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, chi\u1ebfu d\u00f9ng m\u00e0u v\u00e0ng, ng\u1ecdc d\u00f9ng b\u1ed1n m\u1ea3nh c\u00f3 \u0111\u1ebf, l\u1ee5a m\u00e0u xanh. Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng ng\u1ed3i \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, b\u00e0y cung gi\u00e1. B\u00e1 quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c, \u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u1ec5 t\u1ebf xong[footnote] \u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u1ec5 t\u1ebf xong '\u0111\u1ec1u nh\u01b0' hai ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n ch\u00e9p t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20 S\u00f9ng ph\u1ee5ng Th\u00e1nh t\u1ed5 b\u1ed5.[\/footnote], ban r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac cho qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f3 sai bi\u1ec7t. C\u00f3 chim th\u1ea7n v\u00e0 hai con h\u1ea1c \u0111\u1ebfn \u0111\u1eadu, Vua l\u00e0m th\u01a1 ghi l\u1ea1i.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, H\u1eefu \u0111\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u1eb7ng D\u0129nh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Do\u00e3n Trung m\u1ea5t. Do\u00e3n Trung l\u00e0 con th\u1ee9 hai c\u1ee7a V\u1eadn Cung T\u0129nh v\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u1eefu ty cho r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng ch\u00ed, n\u00ean m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf nh\u00e0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i c\u00e1c quan g\u1ea7n, b\u00e8n xin kh\u00f4ng b\u00e0y nh\u1ea1c, Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0103n u\u1ed1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u0111\u1ed5i sang trung tu\u1ea7n m\u1edf h\u1ed9i.\r\n\r\n<i>(Do\u00e3n Trung \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Do\u00e3n Ho\u00e0i, xem th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua l\u00e0m b\u00e0i \u300aTh\u00e1nh t\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m k\u00fd\u300b tuy\u00ean b\u1ed1 trong ngo\u00e0i.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tu s\u1eeda trai cung \u1edf Nam Giao, sai qu\u00e2n s\u0129 thay th\u1ebf c\u00e1c b\u1eadc k\u1ef3 l\u00e3o trong l\u00e0ng tr\u00f4ng coi, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u1eef g\u00ecn s\u1ea1ch s\u1ebd.\r\n\r\n[59] N\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u00c2n vu c\u00e1o r\u1eb1ng gia n\u00f4 c\u1ee7a m\u00ecnh x\u00fai gi\u1ee5c cha m\u1eb9 mu\u1ed1n chia nh\u00e0 ri\u00eang \u1edf. Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ec1u l\u00e0 con nu\u00f4i[footnote]'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'Cung', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36-7 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i> \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n th\u00e2n s\u1ef1 \u0111i gi\u00e1m s\u00e1t kho t\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 ai nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f2i ti\u1ec1n c\u1ee7a th\u00ec giao cho Khai Phong ph\u1ee7 b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 tr\u1eebng tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Th\u00e1i s\u01b0, T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m Th\u00e1i ph\u00f3, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m Th\u00e1i b\u1ea3o, Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, hu\u00e2n, t\u01b0\u1edbc, \u1ea5p kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[62] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu quy \u0111\u1ecbnh t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 m\u1ee9c kh\u00e1c nhau. Vua k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 c\u1ea7n ki\u1ec7m c\u1ee7a hai \u0111\u1eddi Vua tr\u01b0\u1edbc, t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, th\u1eddi b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, thu\u1ebf m\u00e1 r\u1ea5t nh\u1eb9, ngo\u00e0i chi ti\u00eau qu\u00e2n qu\u1ed1c, ch\u01b0a t\u1eebng ti\u00eau x\u00e0i hoang ph\u00ed. Vua cho r\u1eb1ng c\u00e1c quan nh\u1ecf l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1ea5t v\u1ea3 m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng \u00edt, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00ec kh\u00f3 b\u1eaft h\u1ecd gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c thanh li\u00eam. V\u00ec v\u1eady nh\u00e2n d\u1ecbp ban \u01a1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e0n vi\u1ec7c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[63] Vua sai T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng \u0111i s\u1ee9 H\u1ea1 Ch\u00e2u, mang s\u1eafc phong gia \u00e2n ban cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh. L\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi Giao Ch\u00e2u tri\u1ec7u t\u1eadp con em c\u1ee7a L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n, ban s\u1eafc phong cho h\u1ecd.\r\n\r\n[64] C\u1ea5m s\u1ee9 gi\u1ea3 H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed mang v\u1ec1 b\u1ea3n \u0111\u1ea1o.\r\n\r\n[65] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ty t\u00e2u: <i>\"Tam ty theo chi\u1ebfu \u0111em s\u1ed5 l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a qu\u00e2n m\u00e3 m\u1edbi thu n\u1ea1p v\u00e0o \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n, xin t\u1ea1m th\u1eddi v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p t\u1ea1m d\u00f9ng s\u1ed5 c\u0169, th\u00e1ng sau s\u1ebd \u0111\u1ed5i theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea d\u00e2ng l\u00ean \u300aN\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 tu tri\u300b 5 quy\u1ec3n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do bu\u00f4n b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5m \u0111o\u00e1n. L\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf kinh \u0111\u00f4 gi\u00e1 g\u1ea1o \u0111\u1eaft, Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c thu mua t\u0103ng gi\u00e1 l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[68] Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"S\u00f4ng Bi\u1ec7n h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 x\u00e1c ch\u1ebft tr\u00f4i d\u1ea1t, \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Ho\u00e0i th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft oan u\u1ed5ng \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00edch t\u1ee5 \u0111i\u1ec1u \u00e1c, n\u00ean m\u1edbi ch\u1ecbu kh\u1ed5 n\u1ea1n n\u00e0y. Tr\u1eabm ngh\u0129 n\u00ean d\u00f9ng thi\u1ec7n duy\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap h\u1ecd.\"<\/i> B\u00e8n so\u1ea1n v\u0103n ph\u00e1t nguy\u1ec7n, sai C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n L\u00fd Ki\u1ebfn Trung v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u1ed1 mang \u0111\u1ebfn T\u1ee9 ch\u00e2u, theo nghi th\u1ee9c \u0110\u1ea1o gi\u00e1o v\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o thi\u1ebft trai \u0111\u00e0n, tuy\u00ean \u0111\u1ecdc v\u0103n ph\u00e1t nguy\u1ec7n, v\u00e0 c\u00fang t\u1ebf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. L\u1ea1i chi\u1ebfu cho ch\u00e2u \u1ea5y m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ecdn ng\u00e0y c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5, t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00f9a v\u00e0 \u0111\u1ea1o qu\u00e1n \u0111\u1ec1u l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng trong n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u00eam, v\u00e0 thi\u1ebft l\u1ec5 c\u00fang t\u1ebf.\r\n\r\nT\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xin kh\u1eafc v\u0103n ph\u00e1t nguy\u1ec7n c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o bia \u0111\u00e1, v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n t\u1ea1i ch\u00e2u \u1ea5y. B\u00e8n ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng Bi\u1ec7n, g\u1ea7n s\u00f4ng Ho\u00e0i, sai N\u1ed9i th\u1ecb Tri\u1ec7u L\u00fd T\u00edn v\u00e0 Chu Do\u00e3n Trung \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng 274 gian nh\u00e0, ban t\u00ean l\u00e0 Di\u00ean X\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i d\u1ecdc theo s\u00f4ng Bi\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh canh \u0111\u00ea v\u00e0 qu\u00e2n Thanh t\u1ed1t th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u00e1ch qua \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd, r\u1ed3i v\u1ee9t x\u00e1c xu\u1ed1ng s\u00f4ng, vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f3 ph\u00e1t hi\u1ec7n. Nay c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f4ng khai treo th\u01b0\u1edfng, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u1eabn d\u1ee5ng \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, trong c\u00e1c chi\u1ebfu th\u01b0 ban ra, ngo\u00e0i v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Th\u00e1nh m\u1eabu, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn d\u1ee5ng \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 n\u00e0o kh\u00e1c. L\u00fac \u0111\u00f3, H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n v\u0103n t\u1eeb cho y\u1ebfn ti\u1ec7c ng\u00e0y Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e2u <i>\"\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec7n nhi\u1ec5u xu\"<\/i>, Th\u01b0\u1ee3ng sai t\u1ec3 th\u1ea7n truy\u1ec1n ch\u1ec9 thay \u0111\u1ed5i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u1ed5i L\u00e3ng ch\u00e2u th\u00e0nh \u0110\u1ec9nh ch\u00e2u, c\u1eeda Huy\u1ec1n V\u0169 th\u00e0nh c\u1eeda C\u1ee7ng Th\u1ea7n.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 mang ti\u1ec1n ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u, <i>(Theo ghi ch\u00e9p, n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, \u0111\u1eb7t ra Ti\u1ec7n ti\u1ec1n v\u1ee5, cho ph\u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u00e0o kho T\u1ea3 t\u00e0ng, c\u1ea5p gi\u1ea5y kho\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y n\u00ean ghi l\u00e0 't\u1eeb kinh \u0111\u00f4 mang gi\u1ea5y kho\u00e1n ti\u1ec1n ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u', nguy\u00ean v\u0103n c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef.)<\/i> n\u01a1i n\u00e0o nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c chi tr\u1ea3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eadm tr\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\n[73] Tri ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u00f4i \u0110oan d\u00e2ng m\u1ed9t con chim tr\u0129 tr\u1eafng, Th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t xa l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho nha l\u1ea1i r\u1ed3i cho v\u1ec1. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng chim qu\u00fd th\u00fa l\u1ea1.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, trong cung \u0111\u01b0a ra b\u1ed9 s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 360 quy\u1ec3n ph\u00e1p thi\u1ebfp cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 gi\u00e1o h\u00f3a d\u00e2n ch\u00fang, th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Th\u00e1i T\u00f4ng.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e2y b\u00fat m\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng, c\u00e1c khanh ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y.\"<\/i> B\u00e8n ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u0111\u00f4i.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh Qu\u00fd \u0110\u1ea1o K\u1ef7 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ea1o d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc k\u1ecbp th\u1eddi tr\u1ed3ng c\u00e2y du v\u00e0 c\u00e2y li\u1ec5u.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c ph\u00e1i con trai \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[78] Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9, c\u1eed T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0111\u1ebfn cung l\u00e0m l\u1ec5, tr\u0103m quan d\u00e2ng l\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng theo nghi th\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u00ec c\u01a1 quan ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, t\u1ea1m th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng[footnote]Ch\u1eef 'h\u1ea1' trong 'quy\u1ec1n b\u00e3i ban h\u1ea1' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18, ph\u1ea7n 'Ki\u1ebfn Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung' b\u1ed5 sung[\/footnote].\r\n\r\n[79] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Xa doanh v\u00e0 Tr\u00ed vi\u1ec5n v\u1ee5 t\u1eeb nay ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i. L\u00fac \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"Xa doanh v\u1ee5 v\u00e0 Tr\u00ed vi\u1ec5n v\u1ee5, Tam ty v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, t\u1ed5n th\u1ea5t ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, li\u1ec1n b\u1ed1 tr\u00ed ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i[footnote]'Th\u1ee5 nh\u00e2n' trong 't\u1ee9c \u01b0 ngo\u1ea1i qu\u1eadn ph\u1ed1i tr\u00ed th\u1ee5 nh\u00e2n', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'nhi\u1ec5u nh\u00e2n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang[\/footnote]. T\u1eeb khi l\u1eadp ra quy \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t cho t\u1eebng \u0111o\u00e0n v\u1eadn chuy\u1ec3n, chuy\u00ean c\u1eed \u0111i\u1ec7n th\u1ecb qu\u1ea3n l\u00fd, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed5n th\u1ea5t ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. C\u00e1c \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, m\u1ed7i l\u1ea7n x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m sai s\u1ee9 \u1edf Tam ban, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec7n th\u1ecb xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 c\u00e1ch khuy\u1ebfn kh\u00edch h\u1ee3p l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\n[80] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, phong Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, \u1ee8ng Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea l\u00e0m C\u1ea3nh Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, T\u00e2n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tu Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00ec b\u1ec7nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ngh\u1ec9 h\u01b0u. Tu cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111ang \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 trong cung, c\u1ea7n \u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd, mong Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi xin, ch\u1ec9 ban cho ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Nh\u01b0ng Th\u1eeba Khu\u00ea v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c xin, n\u00ean Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ec3 ban \u00e2n s\u1ee7ng, x\u1ebfp tr\u00ean Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9. C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 Ng\u0169 Nh\u1ea1c qu\u00e1n, N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty v\u1eabn do \u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Th\u1eeba Khu\u00ea l\u1ea1i xin n\u1ed9p l\u1ea1i b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9, Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u1ea1i \u0111\u1ecbnh b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n s\u1ee9 nh\u01b0 N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u1eadt, Vua t\u1ef1 tay l\u00e0m th\u01a1 ban cho \u00f4ng.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban th\u01b0\u1edfng c\u1ee7i v\u00e0 than cho c\u00e1c qu\u00e2n ban tr\u1ef1c, c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u01b0 th\u1eeba, c\u00f3 m\u1ee9c kh\u00e1c nhau; \u0111\u1ed1i v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u1edf trong doanh tr\u1ea1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda.\r\n\r\n[82] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi nh\u01b0 b\u1ed9 th\u1ef1, tri ch\u00e2u, ki\u1ec1m h\u1ea1t, tu\u1ea7n ki\u1ec3m, khi v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m con ch\u00e1u, c\u00f3 s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 \u00e2n \u0111i\u1ec3n gi\u1eefa xa g\u1ea7n, n\u00ean l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\r\n\r\n[83] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 x\u00e2y cung \u0111i\u1ec7n th\u1edd Th\u00e1nh t\u1ed5. \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Thi\u1ebfu gi\u00e1m Ty thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng Hi Nguy\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng theo s\u00e1ch thi\u00ean v\u0103n, ph\u00eda nam Th\u00e1i vi cung c\u00f3 sao Thi\u00ean mi\u1ebfu, l\u00e0 t\u1ed5 mi\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, n\u00ean ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t ph\u00eda b\u00ednh trong \u0111\u1ea1i n\u1ed9i.\"<\/i> B\u00e8n ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t c\u00e1t \u1edf T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n x\u00e2y d\u1ef1ng. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean cung m\u1edbi l\u00e0 C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Tam ty xu\u1ea5t 40 v\u1ea1n c\u00e2n than, gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o. L\u00fac \u0111\u00f3, tuy\u1ebft r\u01a1i li\u00ean ti\u1ebfp nhi\u1ec1u ng\u00e0y, tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1nh, ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n than \u1edf kinh th\u00e0nh m\u1ed7i c\u00e2n l\u1ea5y 200 ti\u1ec1n, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. L\u1ea1i sai 16 s\u1ee9 th\u1ea7n chia nhau \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y 2 n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. T\u1eeb \u0111\u00f3, d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1eabm \u0111\u1ea1p \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, b\u00e8n l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n sai qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u1eabn l\u00ednh \u0111i tu\u1ea7n tra b\u1ea3o v\u1ec7, ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecd h\u00e0ng th\u00ec quan ph\u1ee7 ch\u00f4n c\u1ea5t. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Tam ty th\u01b0\u1eddng tr\u1eef 50 \u0111\u1ebfn 70 v\u1ea1n c\u00e2n than, nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng, g\u1eb7p l\u00fac gi\u00e1 cao th\u00ec b\u00e1n r\u1ebb.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 khi v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ed1i \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1eeb nay ai c\u00f3 bi\u1ebfng nh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00fang nghi th\u1ee9c, th\u00ec C\u00e1p m\u00f4n v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i h\u1eb7c t\u1ea5u. N\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1eb7c t\u1ea5u, s\u1ebd c\u00f9ng b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghi l\u1ec5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam t\u00fac, c\u00e1c quan c\u00f3 ty coi ng\u00f3, kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch.\r\n\r\n[86] C\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi t\u1ebf th\u1ea7n Ty D\u00e2n. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng v\u00ec ki\u00eang h\u00fay c\u1ee7a V\u0103n Ho\u00e0ng n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Ty Nh\u00e2n. Nay xin \u0111\u1ed5i c\u00e1c ch\u1eef Huy\u1ec1n V\u0169, Huy\u1ec1n Minh, Huy\u1ec1n D\u1eb7c, Huy\u1ec1n Hi\u00eau th\u00e0nh ch\u1eef 'Ch\u00e2n', v\u00e0 c\u1eed quan \u0111\u1ebfn Nam Giao l\u1eadp \u0111\u00e0n t\u1ebf Tr\u1eddi v\u00e0 b\u1ed1n v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ec3 c\u00e1o.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u Huy\u1ec1n Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh Ch\u00ed Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1 b\u1ecf nh\u1eefng nh\u00e0 d\u00e2n \u1edf kinh th\u00e0nh l\u1ea5n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, nh\u01b0ng hi\u1ec7n \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a \u0111\u00f4ng gi\u00e1 r\u00e9t, n\u00ean \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n[89] Qu\u1ea3n c\u00e2u l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 qu\u00e2n m\u00e3 s\u1ef1 H\u00e0n Th\u1ee7 Anh t\u00e2u r\u1eb1ng Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Phong l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 \u0111\u00e3 m\u1ea5t, con \u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ecdc t\u1ea1m quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n vi\u1ec7c H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean[footnote]Con \u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ecdc t\u1ea1m quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n vi\u1ec7c H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean: Ch\u1eef 'quy\u1ec1n' v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'qu\u1ea3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf. Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11, V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ecdc n\u0103m Thi\u00ean Hy th\u1ee9 4 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Phong, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.[\/footnote], n\u00ean xin ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c ch\u00e2u Phong ph\u1ee9c t\u1ea1p, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u bi\u00ean s\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Nhung k\u00ednh ph\u1ee5c.\"<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Th\u1ee7 Anh c\u00f9ng Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng xem x\u00e9t c\u00e1c con c\u1ee7a Th\u1eeba M\u1ef9 v\u00e0 h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, theo l\u1eddi t\u00e2u, phong V\u0103n Ng\u1ecdc l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, Tri ch\u00e2u s\u1ef1.\r\n\r\nKhi Th\u1eeba M\u1ef9 m\u1edbi b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua \u0111\u00e3 sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn th\u0103m, l\u1ec7nh m\u1ed7i ng\u00e0y b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a \u00f4ng, g\u1eedi qua tr\u1ea1m d\u1ecbch. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c \u00c2n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9. Con \u00f4ng l\u00e0 V\u0103n B\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, ch\u00e1u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c[footnote]Ch\u00e1u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c: '\u0110\u1ee9c Qu\u00e2n', \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11 c\u0169ng ghi nh\u01b0 v\u1eady; \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 253, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 l\u1ea1i ghi l\u00e0 'Ho\u00e0i Qu\u00e2n'.[\/footnote], v\u00e0 chi\u1ebfu cho v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 Chi\u1ebft th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn trong cung. V\u0103n Cung l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Th\u1eeba M\u1ef9. Th\u1eeba M\u1ef9 nh\u1eadn V\u0103n Ng\u1ecdc l\u00e0m con, t\u00e2u xin cho l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c. Khi V\u0103n Ng\u1ecdc k\u1ebf nhi\u1ec7m, V\u0103n Cung \u0111ang l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m \u1edf ch\u00e2u Nghi, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i V\u0103n Cung l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, sai quan th\u01b0\u1eddng tham \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n. L\u00fac \u1ea5y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, gi\u00e1 g\u1ea1o m\u1ed9t h\u1ed9c l\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m ti\u1ec1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e2n tr\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t bao th\u00f3c[footnote]c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e2n tr\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t bao th\u00f3c, ch\u1eef 'ho\u1eb7c' trong c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Nhung'[\/footnote]. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i trong vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, kh\u00f4ng thu mua ngay, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e9t t\u1ed9i c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch qu\u1ed1c t\u00edn l\u00e0 Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng, v\u00ec s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m t\u1ef1 \u00fd v\u1ec1, vi\u1ec7c cung \u1ee9ng thi\u1ebfu s\u00f3t. \u00c1n t\u00e2u xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ki\u1ec1u c\u00f9ng t\u00e1m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, t\u0103ng ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00e2u K\u00fd m\u1ed7i n\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, v\u00ec ch\u00e2u n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i xung y\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda b\u1eafc.\r\n\r\n[94] Quan tri qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng l\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u1ee5c t\u00f9 tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, quan tri ch\u00e2u X\u1eed l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c t\u00e2u: <i>\"Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf nh\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m s\u00e1u t\u01b0\u1edbng m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb. Th\u1ea7n th\u1ea5y trong chi\u1ebfu c\u00f3 n\u00f3i Th\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1eb7t s\u00e1u v\u1ecb t\u01b0\u1edbng, th\u1ea7n suy ngh\u0129 k\u1ef9, ch\u1eafc l\u00e0 s\u00e1u t\u01b0\u1edbng th\u1eddi \u0111\u00f3. Theo chi\u1ebfu th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean B\u1ea3o, Tam Ho\u00e0ng, Ng\u0169 \u0110\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, ri\u00eang Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf ch\u1ec9 c\u00f3 H\u1eadu Th\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Xin trong \u0111i\u1ec7n \u0111\u1eafp t\u01b0\u1ee3ng s\u00e1u t\u01b0\u1edbng v\u00e0 th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u.\"<\/i> C\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c th\u1ea7n linh kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft, vi\u1ec7c s\u00e1u t\u01b0\u1edbng e kh\u00f3 c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. S\u00e1u v\u1ecb ti\u00ean quan, xin cho bi\u00ean tu \u0111\u1ea1o t\u1ea1ng th\u00eam v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed t\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1nh T\u1ed5.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Nam Ki\u1ebfm, trong s\u1eed hai tri\u1ec1u c\u00f3 truy\u1ec7n, t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 l\u00e0m ph\u00e1n quan Tam Ty. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u X\u1eed n\u00e0y, ch\u1eafc l\u00e0 m\u1ed9t Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c kh\u00e1c. B\u1ea3n truy\u1ec7n cho l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Nam Ki\u1ebfm, e kh\u00f4ng ph\u1ea3i.)<\/i>\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban th\u1ee5y hi\u1ec7u cho nh\u00e0 s\u01b0 \u1edf n\u00fai C\u1eedu Mi l\u00e0 M\u1eadu Trinh l\u00e0 Minh Qu\u1ea3. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"M\u1eadu Trinh tu h\u00e0nh tinh t\u1ea5n, m\u1ed7i khi g\u1eb7p v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng th\u00e2n thu\u1ed9c, \u0111\u1ec1u t\u00f9y t\u00ednh c\u00e1ch m\u00e0 khuy\u00ean b\u1ea3o, th\u01b0\u1eddng n\u00f3i l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n cho b\u1ea3n th\u00e2n, h\u1ebft l\u00f2ng trung v\u1edbi Vua th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac th\u1ecd, gi\u1eef m\u00e3i gi\u00e0u sang. L\u1ea1i bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ea5t, ng\u1ed3i ki\u1ebft gi\u00e0 m\u00e0 h\u00f3a, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i>\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u T\u1ee9 xu\u1ea5t 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.\r\n\r\n[98] C\u1ea5p cho ch\u00e2u Th\u00e1i 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5 Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh, Th\u1eeba Thi\u00ean, t\u1ea1m ng\u1eebng thi h\u00e0nh h\u00ecnh ph\u1ea1t. Nghe n\u00f3i n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan \u1ee9c, t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh roi, g\u1eady m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec tha; t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng v\u00e0 c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng th\u00ec b\u1ea3o l\u00e3nh ra ngo\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1eadp \u0110\u1ee9c phi h\u1ecd L\u01b0u l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu. H\u1eadu t\u00ednh th\u00f4ng minh, hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u1eed s\u00e1ch, nghe vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. M\u1ed7i khi Vua \u0111i tu\u1ea7n du, h\u1eadu \u0111\u1ec1u \u0111i theo. \u00c1o qu\u1ea7n kh\u00f4ng xa hoa, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec c\u00e1c cung nh\u00e2n. Sau khi Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0, v\u1ecb tr\u00ed trung cung b\u1ecf tr\u1ed1ng, Vua mu\u1ed1n l\u1eadp h\u1eadu ngay, nh\u01b0ng h\u1eadu c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. M\u1ed9t th\u1eddi gian sau, s\u1eafp ban chi\u1ebfu, th\u00ec t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n b\u1ed7ng d\u01b0ng xin ngh\u1ec9 v\u00ec b\u1ec7nh, h\u1eadu nghi ng\u1edd V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, l\u1ea1i c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xin s\u1edbm \u0111\u1ecbnh ng\u00f4i m\u1eabu nghi, cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp. M\u1ecdi vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd trong cung \u0111\u00ecnh, h\u1eadu th\u01b0\u1eddng d\u1eabn ch\u1ee9ng c\u1ed5 t\u00edch, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00e1ng. Vua sau khi thi\u1ebft tri\u1ec1u, xem c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng trong thi\u00ean h\u1ea1, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam, h\u1eadu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nghe qua. H\u1eadu c\u1ea9n th\u1eadn, k\u00edn \u0111\u00e1o, c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tin c\u1eady.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y d\u1ef1a theo v\u0103n c\u0169 trong Th\u1ef1c l\u1ee5c[footnote]Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 b\u00e0i t\u1ea5u th\u1eddi nhi\u1ebfp ch\u00ednh, t\u00ecnh th\u1ebf kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi nh\u01b0 v\u1eady. C\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ec9nh s\u1eeda.)<\/i>\r\n\r\n[101] Bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft ba b\u1ee9c tranh v\u1ec1 \u0111\u00e0n t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u00e0n tri\u1ec1u ki\u1ebfn, v\u00e0 \u0111\u1ec1n T\u00e2y Nh\u1ea1c c\u00f9ng 148 b\u1ee9c tranh v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh do Ty T\u01b0\u1eddng Th\u1ee5y d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t, ph\u1ee5 th\u1ea7n, hai ch\u1ebf, th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 th\u1eeba lang, hai t\u1ec9nh c\u1ea5p gi\u00e1n, ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty, th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn xem. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi Vua: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, c\u00f3 t\u1ea5u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, nh\u01b0ng th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u1eadn m\u1eaft th\u1ea5y, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a T\u01b0 thi\u00ean gi\u00e1m H\u00ecnh Trung H\u00f2a. Mong r\u1eb1ng s\u1eed quan ghi ch\u00e9p s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y d\u1ef1a theo \u300aDi s\u1ef1 l\u1ee5c\u300b, ghi ch\u00e9p d\u01b0\u1edbi ph\u1ea7n bi\u00ean so\u1ea1n tranh \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n n\u00e0y. C\u00f3 hay kh\u00f4ng, c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau C\u1ed5n, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ea3 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u1ec1 Th\u00e1i \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh, ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft nghi ng\u1edd, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i tu\u1ea7n m\u1edbi b\u00e1o l\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5. T\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, ph\u1ea3i b\u00e1o ngay trong ng\u00e0y, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i B\u1ea3o \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9.\r\n\r\n[104] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, l\u1ec7nh cho H\u1ed9 b\u1ed9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c kho, s\u1edf thu\u1ed9c quy\u1ec1n, ti\u1ebfp nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y ch\u00ednh \u0111\u00e1n tri\u1ec1u h\u1ea1, b\u00e0y tr\u01b0\u1ee3ng, s\u1ebd c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c mang \u0111\u1ebfn tr\u01b0ng b\u00e0y.\r\n\r\n[105] Ban chi\u1ebfu cho Tri Di\u00ean ch\u00e2u L\u00fd C\u1eadp ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi[footnote]Chi\u1ebfu cho Tri Di\u00ean ch\u00e2u L\u00fd C\u1eadp ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'Qu\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Phi\u1ec1n', ch\u1eef 'Ki\u1ec3m' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-124 s\u1eeda v\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], l\u1ea1i c\u1ea5p cho \u0111\u1ed9i ng\u1ef1a v\u00e0 b\u1ed9 binh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3nh b\u00e1o bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n tu\u1ea7n tra.\r\n\r\n[106] N\u0103m n\u00e0y, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u1edf ba vi\u1ec7n, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m v\u00e0 t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c c\u1ee5c kh\u00e1c, quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b kh\u00f4ng ghi r\u00f5 th\u00e1ng ng\u00e0y.)<\/i>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, m\u00f9ng m\u1ed9t: Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u1ea7n tham gia nghi l\u1ec5 C\u00e1o d\u1eabn <em>(ND: x\u01b0\u1edbng danh khi v\u00e0o ch\u1ea7u)<\/em>, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1ea1i s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 x\u01b0\u1edbng l\u1ec5. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng t\u1ea5u xin quy \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ng\u1ee5y Nh\u00e2n Ph\u1ed1 gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ki\u00eam Khu m\u1eadt s\u1ee9, n\u00ean ph\u1ea3i tham gia l\u1ec5 C\u00e1o d\u1eabn; c\u00f2n T\u00e0o B\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ki\u00eam T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u00ec kh\u00f4ng, n\u00ean nay ch\u1ec9 theo l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00e0o B\u00e2n.<\/p>\n<p>[2] Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft Nhan t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u Ty l\u00fd tham qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n, n\u00ean mi\u1ec5n cho h\u1ecd h\u1ea1n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u oan sai. Xin t\u1eeb nay, n\u1ebfu ai ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u1ea7m l\u1ed7i t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec b\u1eaft h\u1ecd ghi l\u1ea1i l\u00fd l\u1ecbch v\u00e0 ch\u1edd tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, hy v\u1ecdng s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 r\u0103n \u0111e, t\u1ef1 h\u1ecd s\u1ebd c\u1ea7u xin s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y, n\u1ebfu ai ph\u1ea1m l\u1ed7i ba l\u1ea7n th\u00ec x\u1eed theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t: Ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Tri ch\u00e2u T\u00e0o V\u0129 \u1edf V\u1ecb Ch\u00e2u v\u00ec \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh h\u00e0o \u0110\u00f4ng Quan.<\/p>\n<p>[4] Ch\u00e2u Nghi t\u00e2u: <i>&#8220;Nam \u0110an Ch\u00e2u c\u00f3 M\u1ea1c Ho\u00e0i B\u1ee9c t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c man di, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Nh\u00e2n Gi\u00e1m.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c \u0111i xem x\u00e9t v\u00e0 x\u1eed l\u00fd theo l\u00fd l\u1ebd h\u00f2a gi\u1ea3i. Ho\u00e0ng M\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Nghi l\u00e0 T\u00edn To\u1ea1i kh\u00f4ng am hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u1edf v\u00f9ng kh\u00ea \u0111\u1ed9ng, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c c\u1eed Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o V\u0129nh C\u00e1t \u0111i thay th\u1ebf. Sau \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u00e1m \u00e1p tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Nghi Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ecb c\u1ea5m H\u1ea7u K\u1ef7 t\u1ef1 \u00fd d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi Nam \u0110an Ch\u00e2u, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i B\u1ea1ch Kh\u00e1ng Tr\u00e1c, b\u1eaft Ho\u00e0i B\u1ee9c nh\u1eadn t\u1ed9i r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng d\u1ec5 d\u00e0ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y ra m\u00e2u thu\u1eabn bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i> H\u1ea7u K\u1ef7 c\u0169ng t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty gi\u1ea5u k\u00edn th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng t\u00e2u tr\u00ecnh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 Vua bi\u1ebft r\u00f5 Nam \u0110an Ch\u00e2u v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd x\u00e2m ph\u1ea1m, ch\u1ec9 v\u00ec d\u00e2n ch\u1ea1y lo\u1ea1n t\u1eeb v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u00e1ch th\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai r\u1eebng, man di t\u1ef1 \u0111\u00e1nh nhau. L\u1eadp t\u1ee9c xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh v\u00e0 N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Giang \u0110\u1ee9c Minh \u0111i ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh kh\u00ea \u0111\u1ed9ng, c\u00f9ng Ho\u00e0ng M\u1ee5c an \u1ee7i h\u1ecd. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y H\u1ea7u K\u1ef7, t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o c\u1ea5p tr\u00ean.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, sai s\u1ee9 tr\u1ea1m \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Giang Nam, Kinh T\u00e2y, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, c\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, l\u1ef1a ch\u1ecdn nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u1eb7t v\u1eb7t b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y, d\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n th\u00e0nh \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, cho ph\u00e9p t\u00f9y ti\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, s\u1ebd b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0o qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng; n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u1eddi v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, c\u0169ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[6] T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, B\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf qu\u00e2n B\u1ea3o An xin x\u00e2y th\u00e0nh con, mong d\u1ee5 b\u1ea3o th\u1ee7 l\u0129nh, \u0111\u1ee3i xong m\u00f9a v\u1ee5 r\u1ed3i l\u00e0m, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[7] L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, \u0110\u1ed3ng tu Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9, v\u00ec \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, xin gi\u1ea3m b\u1edbt uy quy\u1ec1n. Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho T\u00f4ng Ng\u1ea1c l\u00e0m Tu cung ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf qu\u00e2n Ki\u1ebfn An v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c, t\u1eeb m\u00f9a thu m\u01b0a d\u1ea7m, g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i cho vi\u1ec7c n\u00f4ng, n\u00ean giao cho c\u00e1c s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ph\u00e1t v\u1eadn, xem x\u00e9t c\u1ee9u t\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng t\u1eadp h\u1ee3p l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u1ee3i ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n \u0111\u00e3 b\u1eaft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 50 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'Ng\u0169 th\u1eadp nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ng\u0169 thi\u00ean nh\u00e2n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5 chi 78 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 Man di truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-1\" href=\"#footnote-262-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, theo l\u1ec7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5, cho ph\u00e9p v\u00e0o c\u1ed1ng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Ho\u1eb7c nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1eaft d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ee3i, c\u00e1c n\u01a1i n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i> S\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ea1i t\u00e2u c\u00f3 1500 ng\u01b0\u1eddi Man mu\u1ed1n v\u00e0o c\u1ed1ng. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u0111i l\u1ea1i, t\u1ed1n k\u00e9m c\u00f4ng t\u01b0, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00ean v\u1ec1 kinh, ghi t\u00ean t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec \u1edf t\u1ea1i l\u1ed9, t\u00f9y nghi ban th\u01b0\u1edfng r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua \u0111em th\u01a1 c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0 th\u01a1 ban y\u1ebfn \u1edf c\u00e1c cung v\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4ng th\u1ea5t hi\u1ebfu h\u1ecdc, l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t t\u1ed1t. N\u1ebfu c\u1ee9 s\u00e1ng t\u00e1c m\u00e3i, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00fa. Hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00fa, th\u00ec s\u1ebd qu\u00ean m\u1ec7t. Nh\u01b0ng n\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng th\u00edch k\u1ef3 l\u1ea1 m\u00e0 chu\u1ed9ng v\u0103n hoa, th\u00edch k\u1ef3 l\u1ea1 th\u00ec m\u1ea5t th\u1ef1c ch\u1ea5t, chu\u1ed9ng v\u0103n hoa th\u00ec thi\u1ebfu l\u00fd l\u1ebd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] V\u00f9ng Ho\u00e0i Nam m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n m\u1ea5t m\u00f9a, Vua lo l\u1eafng, ra s\u1ee9c c\u1ee9u t\u1ebf, nh\u01b0ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n l\u01b0u vong kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u00e0 k\u1ec3. \u0110\u1ebfn khi \u0110inh V\u1ecb \u0111i s\u1ee9 qu\u00e2n Ki\u1ebfn An, Vua b\u00e8n sai \u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra s\u1ed1 th\u1ef1c. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u00e3 x\u00e9t r\u00f5 s\u1ed1 d\u00e2n b\u1ecf tr\u1ed1n c\u1ee7a 15 ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 3, nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 h\u01a1n 100 h\u1ed9, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 kho\u1ea3ng 30 h\u1ed9, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n. L\u00fac \u1ea5y, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i l\u1ea5y ti\u1ec1n kho cho d\u00e2n vay mua l\u00faa gi\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m th\u00ec thu l\u1ea1i b\u1eb1ng l\u1ee5a, n\u00ean d\u00e2n l\u01b0u vong ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n.<\/p>\n<p>[12] Quan Th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1 ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i l\u00e0 L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd Trung Ch\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem v\u0103n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 quy\u1ec3n 30 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh'.\" id=\"return-footnote-262-2\" href=\"#footnote-262-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1ch ph\u00eda nam qu\u00e2n Ho\u1ea3 S\u01a1n 5, 7 d\u1eb7m, \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t h\u01a1n m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc th\u00ec th\u1ea5y l\u1eeda, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c Ho\u1ea3, xin cho l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00fai n\u00e0y c\u00f3 l\u1eeda, n\u00ean l\u1ea5y t\u00ean n\u00fai \u0111\u1eb7t t\u00ean qu\u00e2n, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u. L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i b\u1eady, kh\u00f4ng n\u00ean nghe theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea5y Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua Khi\u1ebft \u0110an, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Hu\u1ef3nh l\u00e0 Cao K\u1ebf Hu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9; \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd S\u0129 Long l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu L\u00fd D\u01b0 \u00dd l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Theo l\u1ec7 c\u0169, \u0111i s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ea1m th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Cao K\u1ebf Hu\u00e2n v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ee9c cao, n\u00ean kh\u00f4ng t\u1ea1m th\u0103ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7. S\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 H\u00ecnh T\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, T\u01b0\u1eddng khoe khoang r\u1eb1ng trong n\u01b0\u1edbc h\u1ecd ban s\u1eaft quy\u1ec3n cho th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng hi\u1ec1n t\u00e0i, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng b\u1ebb l\u1ea1i r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1eaft quy\u1ec3n l\u00e0 th\u1eddi suy d\u00f9ng \u0111\u1ec3 s\u1ee7ng \u00e1i quy\u1ec1n th\u1ea7n, nh\u1eb1m an \u1ee7i k\u1ebb ph\u1ea3n tr\u1eafc, sao l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng hi\u1ec1n t\u00e0i?&#8221;<\/i> T\u01b0\u1eddng x\u1ea5u h\u1ed5 kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec n\u1eefa.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111i s\u1ee9 v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;N\u0103m \u0111\u00f3, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u1ed1ng Ho\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 31 th\u00e0nh Khai Th\u00e1i n\u0103m th\u1ee9 1, \u0111\u1ed5i ch\u00e2u U th\u00e0nh ph\u1ee7 T\u00edch T\u00e2n. Em Vua l\u00e0 Long D\u1ee5 m\u1ea5t; Long D\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc phong Ng\u00f4 v\u01b0\u01a1ng, sau phong S\u1edf qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn Trung Kinh, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng Kinh, ho\u1eb7c T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec7n, B\u1eafc An Ch\u00e2u, Th\u00e1n S\u01a1n, Tr\u01b0\u1eddng B\u1ea1c. T\u1eeb d\u1ecbch tr\u1ea1m B\u1ea1ch C\u00e2u \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, \u0111i b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e0nh, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0110\u1ed1c Kh\u00e1ng \u0110\u00ecnh th\u1eddi x\u01b0a. L\u1ea1i \u0111i b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'Th\u1ea5t' trong 'h\u1ef1u th\u1ea5t th\u1eadp l\u00ed ch\u00ed tr\u00e1c ch\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an Qu\u1ed1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 24, \u300aV\u01b0\u01a1ng Nghi C\u00f4ng H\u00e0nh Tr\u00ecnh L\u1ee5c\u300b, \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 2-6, \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 346, \u300aT\u1ee9 Di Kh\u1ea3o\u300b, \u300aLi\u00eau S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 40, \u300a\u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-262-3\" href=\"#footnote-262-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00eda b\u1eafc v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Tr\u00e1c, s\u00f4ng Ph\u1ea1m, s\u00f4ng L\u01b0u L\u00fd, \u0111i s\u00e1u m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng H\u01b0\u01a1ng. V\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng L\u00f4 C\u00e2u, \u0111i s\u00e1u m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, t\u00ean gi\u1ea3 l\u00e0 Y\u00ean Kinh. T\u1eed th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam c\u1ee7a la th\u00e0nh. C\u1eeda ch\u00ednh ph\u00eda nam g\u1ecdi l\u00e0 Kh\u1ea3i H\u1ea1 M\u00f4n, b\u00ean trong c\u00f3 \u0111i\u1ec7n Nguy\u00ean H\u00f2a, \u0111i\u1ec7n H\u1ed3ng Ch\u00ednh, c\u1eeda ph\u00eda \u0111\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 Tuy\u00ean H\u00f2a.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong th\u00e0nh, c\u00e1c c\u1ed5ng ph\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ea7u. C\u00f3 ch\u00f9a M\u1eabn Trung, v\u1ed1n do \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn trong chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111\u00e1nh Li\u00eau; l\u1ea1i c\u00f3 ch\u00f9a Khai Th\u00e1i, do Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng Gia Lu\u1eadt H\u00e1n Ninh x\u00e2y d\u1ef1ng. \u0110\u1ec1u m\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn tham quan. Trong c\u1eeda nam th\u00e0nh c\u00f3 dinh th\u1ef1 c\u1ee7a Vu Vi\u1ec7t V\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'n\u1ed9i' trong 'th\u00e0nh nam m\u00f4n n\u1ed9i h\u1eefu vu vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3i' gi\u1ed1ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b; \u300aKhi\u1ebft \u0110an Qu\u1ed1c Ch\u00ed\u300b, \u300aLi\u00eau S\u1eed\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 2-7 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'ngo\u1ea1i'.\" id=\"return-footnote-262-4\" href=\"#footnote-262-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, l\u00e0 n\u01a1i t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c. B\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda c\u00f3 qu\u00e1n V\u0129nh B\u00ecnh, t\u00ean c\u0169 l\u00e0 qu\u00e1n Ki\u1ec7t Th\u1ea1ch, sau khi c\u1ea7u h\u00f2a th\u00ec \u0111\u1ed5i t\u00ean. Ph\u00eda nam l\u00e0 s\u00f4ng Tang Can.<\/i><\/p>\n<p><i>Ra kh\u1ecfi c\u1eeda B\u1eafc, qua c\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, \u0110i\u1ec7n Di\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn T\u00f4n H\u1ea7u qu\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn T\u00f4n H\u1ea7u qu\u00e1n, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. Ch\u1eef 'H\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean c\u00f9ng quy\u1ec3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-5\" href=\"#footnote-262-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh V\u1ecdng Kinh qu\u00e1n, h\u01a1i d\u1eddi ch\u1ed7 c\u0169. Nh\u00ecn n\u00fai Ch\u1eed C\u1ed1c, h\u1ed3 Ng\u0169 Long, qua s\u00f4ng \u00d4n D\u01b0, \u0111\u00e8o \u0110\u1ea1i H\u1ea1, ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc \u0111\u00e8o l\u00e0 \u0110i\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng, n\u01a1i tr\u00e1nh n\u00f3ng. N\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn ch\u00e2u. \u0110\u00f4ng b\u1eafc qua s\u00f4ng B\u1ea1ch T\u1ef1, ph\u00eda b\u1eafc nh\u00ecn n\u00fai Ng\u00e2n D\u00e3, l\u1ea1i c\u00f3 n\u00fai Ho\u00e0ng La, Loa B\u00e0n, Ng\u01b0u Lan, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0n ch\u00e2u. T\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc d\u1ea7n v\u00e0o n\u00fai<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc d\u1ea7n v\u00e0o n\u00fai, ch\u1eef 'b\u1eafc' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n ch\u00fa: 'M\u1ed9t b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1eed'.'\" id=\"return-footnote-262-6\" href=\"#footnote-262-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Kim C\u00e2u qu\u00e1n. S\u1eafp \u0111\u1ebfn qu\u00e1n, \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng r\u00e3i, g\u1ecdi l\u00e0 \u0110i\u1ec7n Kim C\u00e2u, qu\u1ed1c ch\u1ee7 th\u01b0\u1eddng qua \u0111\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb \u0111\u00e2y v\u00e0o n\u00fai, \u0111\u01b0\u1eddng quanh co l\u00ean d\u1ed1c, kh\u00f4ng c\u00f2n d\u1ea5u v\u1ebft d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o ng\u00e0y \u0111i ng\u1ef1a m\u00e0 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 d\u1eb7m. Qua s\u00f4ng Tri\u1ec1u L\u00fd, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng Th\u1ea5t \u0110\u1ed9, ch\u00edn m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u1ea3i C\u1ed5 B\u1eafc. Hai b\u00ean l\u00e0 v\u00e1ch n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, \u1edf gi\u1eefa c\u00f3 con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 v\u1eeba \u0111\u1ee7 cho xe \u0111i; ph\u00eda b\u1eafc c\u1eeda \u1ea3i c\u00f3 tr\u1ea1m d\u1ecbch, gi\u01b0\u01a1ng cung n\u1ed1i d\u00e2y, v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng ph\u00f2ng ng\u1ef1 ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 v\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an, r\u1ea5t hi\u1ec3m y\u1ebfu. Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb U Ch\u00e2u \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u v\u00e0 B\u00ecnh Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y qu\u00e2n \u0111\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1u t\u1eeb \u0111\u00e2y m\u00e0 ra.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u00e8o \u0110\u1ee9c Th\u1eafng, \u0111\u01b0\u1eddng quanh co nhi\u1ec1u t\u1ea7ng, d\u00e2n gian g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e8o T\u01b0 H\u01b0\u01a1ng, t\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m T\u00e2n Qu\u00e1n. Qua \u0111\u00e8o \u0110i\u00eau Khoa<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e8o \u0110i\u00eau Khoa, ch\u1eef 'Khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00e0o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di nh\u1ecb chi th\u1ea5t, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39 ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-262-7\" href=\"#footnote-262-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e8o Thi\u00ean Th\u01b0\u01a1ng, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Ng\u1ecda Nh\u01b0 Lai, v\u00ec trong n\u00fai c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt n\u1eb1m n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 t\u00ean n\u00e0y. Qua s\u00f4ng \u00d4 Loan, ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2u Loan, l\u1ea5y t\u00ean s\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i qua \u0111\u00e8o M\u1eb7c \u0110\u1ea9u<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i qua \u0111\u00e8o M\u1eb7c \u0110\u1ea9u, ch\u1eef 'M\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ed9c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 346 ph\u1ea7n T\u1ee9 Di kh\u1ea3o m\u00e0 s\u1eeda, s\u00e1ch \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b th\u00ec s\u1eeda th\u00e0nh 'M\u00f4', v\u00ec c\u00f9ng \u00e2m m\u00e0 d\u00f9ng thay nhau.\" id=\"return-footnote-262-8\" href=\"#footnote-262-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e8o \u0110\u1ed9 V\u00e2n, d\u00e0i kho\u1ea3ng hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i qua \u0111\u00e8o C\u1ea7n Th\u00e1i, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Li\u1ec5u H\u00e0. S\u00f4ng \u1edf c\u1ea1nh tr\u1ea1m, ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc c\u00f3 l\u00f2 r\u00e8n s\u1eaft, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9t H\u1ea3i c\u01b0 tr\u00fa, l\u1ea5y c\u00e1t \u0111\u00e1 t\u1eeb s\u00f4ng l\u1ecdc ra \u0111\u1ec3 luy\u1ec7n th\u00e0nh s\u1eaft. T\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9t H\u1ea3i, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn d\u1ecbp l\u1ec5 h\u1ed9i, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u1ecdn m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi ca m\u00faa \u0111i tr\u01b0\u1edbc, trai g\u00e1i theo sau, c\u00f9ng nhau h\u00e1t \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, xoay v\u00f2ng uy\u1ec3n chuy\u1ec3n, g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;\u0110\u1ea1p Chu\u00fd&#8221;; nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u m\u1edf c\u1eeda v\u00e0o v\u00e1ch n\u00fai.<\/i><\/p>\n<p><i>Qua \u0111\u00e8o T\u00f9ng \u0110\u00ecnh, r\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m \u0110\u1ea3 T\u1ea1o B\u1ed9 L\u1ea1c. C\u00f3 h\u01a1n tr\u0103m h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, \u0111an c\u1ecf l\u00e0m h\u00e0ng r\u00e0o, r\u00e8n s\u1eaft th\u00e0nh v\u0169 kh\u00ed. \u0110i v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Ng\u01b0u S\u01a1n. T\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m L\u1ed9c Nhi H\u1ea1p. Qua \u0111\u00e8o H\u00e0 M\u00f4, ch\u00edn m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Thi\u1ebft T\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00edn m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Thi\u1ebft T\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'T\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di nh\u1ecb chi b\u00e1t m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-262-9\" href=\"#footnote-262-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Qua n\u00fai Th\u1ea1ch T\u1eed, t\u1eeb \u0111\u00e2y d\u1ea7n ra kh\u1ecfi n\u00fai<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb \u0111\u00e2y d\u1ea7n ra kh\u1ecfi n\u00fai, '\u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1eafc' (theo \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b), 'ra' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u00e0o', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-10\" href=\"#footnote-262-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, \u0111i b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Ph\u00fa C\u1ed1c. D\u00e2n c\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u00f3ng xe, nghe n\u00f3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9t H\u1ea3i. Nh\u00ecn th\u1eb3ng v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng th\u1ea5y n\u00fai M\u00e3 V\u00e2n, tr\u00ean n\u00fai nhi\u1ec1u chim th\u00fa v\u00e0 c\u00e2y c\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00ean n\u00fai nhi\u1ec1u chim th\u00fa v\u00e0 c\u00e2y c\u1ed1i, 'c\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ed7' (theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b), c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-11\" href=\"#footnote-262-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, qu\u1ed1c ch\u1ee7 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y s\u0103n b\u1eafn.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110i t\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Th\u00f4ng Thi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"T\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Th\u00f4ng Thi\u00ean, 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'n\u00fai', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-8, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39, \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-12\" href=\"#footnote-262-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110i hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Trung Kinh, ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i \u0110\u1ecbnh. Th\u00e0nh tr\u00ec th\u1ea5p nh\u1ecf, chu vi ch\u1ec9 kho\u1ea3ng b\u1ed1n d\u1eb7m. C\u1eeda th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 hai t\u1ea7ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u1eeda th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 hai t\u1ea7ng, 'c\u1eeda' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-13\" href=\"#footnote-262-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1. C\u1eeda nam g\u1ecdi l\u00e0 Chu H\u1ea1, b\u00ean trong c\u1eeda c\u00f3 h\u00e0nh lang hai b\u00ean, nhi\u1ec1u c\u1ed5ng ph\u1ed1. L\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed1n t\u00f2a l\u1ea7u ch\u1ee3: Thi\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ea1i C\u00f9, Th\u00f4ng Ho\u00e0n, V\u1ecdng Khuy\u1ebft. Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 qu\u00e1n \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng, c\u1eeda b\u1eafc g\u1ecdi l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, X\u01b0\u01a1ng H\u1ea1p. Trong th\u00e0nh, g\u00f3c t\u00e2y nam tr\u00ean g\u00f2 c\u00f3 ng\u00f4i ch\u00f9a. Ph\u00eda nam th\u00e0nh c\u00f3 v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 n\u01a1i t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi qua c\u1eeda \u1ea3i C\u1ed5 B\u1eafc, \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an. D\u00e2n c\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2y s\u1ed1ng trong nh\u00e0 tranh v\u00e1ch g\u1ed7, c\u0169ng ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y d\u00e2u t\u1eb1m; ru\u1ed9ng \u0111\u1ec1u tr\u1ed3ng tr\u00ean g\u00f2 cao, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh c\u00e1t bay l\u1ea5p. Trong n\u00fai c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y t\u00f9ng cao l\u1edbn sum su\u00ea. Trong thung l\u0169ng s\u00e2u, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u1ed1t than, th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y ch\u0103n nu\u00f4i tr\u00e2u, ng\u1ef1a, l\u1ea1c \u0111\u00e0, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nhi\u1ec1u d\u00ea xanh v\u00e0 l\u1ee3n v\u00e0ng. C\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mang theo xe v\u00e0 l\u1ec1u, \u0111i theo ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf \u0111\u1ec3 s\u0103n b\u1eafn. Th\u1ee9c \u0103n ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e1o k\u00ea v\u00e0 c\u01a1m kh\u00f4.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua l\u00e0m b\u00e0i \u300aVi ch\u00ednh ca\u300b ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[15] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eeb nay tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng ra, n\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, th\u00ec ph\u1ea3i l\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, sau khi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng xong ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 s\u1ef1 vi\u1ec7c, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110o\u00e0n Duy K\u1ef7 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 200 d\u00e2n phu huy\u1ec7n Trung M\u00e2u \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa kho Thu\u1ea7n Tr\u1ea1ch Gi\u00e1m, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 \u0111\u00e3 d\u00f9ng l\u00ednh tr\u1ea1i thay th\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 d\u00f9ng l\u00ednh tr\u1ea1i thay th\u1ebf, ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-14\" href=\"#footnote-262-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, chi\u1ebfu cho vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u1edf Kinh T\u00e2y, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean d\u1ee5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e9p bu\u1ed9c. L\u00fac \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf T\u00e2y Kinh mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, d\u00e2n kh\u00f4ng theo \u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra l\u1ec7nh c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan kinh, nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u00f4 \u0111\u01a1n ngh\u00e8o kh\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ai bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u00e2u l\u00ean c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n Di\u00ean \u00c2n.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n ch\u00ednh l\u00e0 Th\u00e1nh T\u1ed5. Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 6 l\u1ea1i ch\u00e9p th\u00eam C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n l\u00e0 \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh H\u1eefu Th\u00e1nh Ch\u00e2n Qu\u00e2n. Ban \u0111\u1ea7u, sau khi l\u1ec5 phong thi\u1ec1n k\u1ebft th\u00fac, chi\u1ebfu t\u00f4n hi\u1ec7u Ty M\u1ec7nh Thi\u00ean T\u00f4n. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u00ec Th\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, t\u00ean g\u1ecdi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t Ty M\u1ec7nh kh\u00e1c. L\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 s\u00e1ch \u300aGi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1nh Gi\u00e1ng K\u00fd', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 205, Ngh\u1ec7 V\u0103n Ch\u00ed v\u00e0 T\u1ee9 Kh\u1ed1 Khuy\u1ebft Th\u01b0 M\u1ee5c \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 \u300aGi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b, do \u0110inh V\u1ecb so\u1ea1n.\" id=\"return-footnote-262-15\" href=\"#footnote-262-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, chi\u1ebfu gia t\u00f4n hi\u1ec7u \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh Ch\u00e2n Qu\u00e2n ch\u1ec9 ghi l\u00e0 \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh Ch\u00e2n Qu\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 gia t\u00f4n l\u00e0 \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Ty M\u1ec7nh Th\u01b0\u1ee3ng Khanh H\u1eefu Th\u00e1nh Ch\u00e2n Qu\u00e2n, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef <i>&#8220;C\u1eedu Thi\u00ean&#8221;<\/i> v\u00e0 <i>&#8220;B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n&#8221;<\/i>. Tuy nhi\u00ean, s\u00e1ch \u300aPhong Thi\u1ec1n K\u00fd\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 10 n\u0103m nguy\u00ean ni\u00ean, chi\u1ebfu t\u0103ng hi\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khanh C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh Ch\u00e2n Qu\u00e2n th\u00e0nh C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 s\u00e1u ch\u1eef n\u00e0y. Hai s\u00e1ch \u0111\u1ec1u do \u0110inh V\u1ecb bi\u00ean so\u1ea1n, m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00e1c nhau nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 8, Vua n\u1eb1m m\u1ed9ng th\u1ea5y th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1eeb th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c truy\u1ec1n l\u1ec7nh c\u1ee7a Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho t\u1ed5 ti\u00ean ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 Tri\u1ec7u m\u1ed7 trao s\u00e1ch tr\u1eddi cho ng\u01b0\u01a1i, s\u1ebd g\u1eb7p ng\u01b0\u01a1i, nh\u01b0 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh th\u1edd Huy\u1ec1n Nguy\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf.&#8221;<\/i> \u0110\u00eam h\u00f4m sau, l\u1ea1i m\u1ed9ng th\u1ea5y th\u1ea7n nh\u00e2n truy\u1ec1n l\u1eddi c\u1ee7a Thi\u00ean T\u00f4n: <i>&#8220;Ta ng\u1ed3i h\u01b0\u1edbng T\u00e2y, n\u00ean b\u00e0y s\u00e1u v\u1ecb nghi\u00eang.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n b\u00e0y \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean \u00c2n.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, v\u00e0o l\u00fac canh n\u0103m, tr\u01b0\u1edbc nghe m\u00f9i h\u01b0\u01a1ng l\u1ea1, l\u00e1t sau, \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng t\u1eeb h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng Nam \u0111\u1ebfn, che khu\u1ea5t \u0111\u00e8n n\u1ebfn. Ch\u1ed1c l\u00e1t th\u1ea5y nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a linh ti\u00ean, c\u00e1c v\u1eadt c\u1ea7m \u0111\u1ec1u ph\u00e1t s\u00e1ng, Thi\u00ean T\u00f4n \u0111\u1ebfn, m\u0169 \u00e1o nh\u01b0 Nguy\u00ean Th\u1ee7y Thi\u00ean T\u00f4n. L\u1ea1i c\u00f3 s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea7m khu\u00ea, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o ti\u00ean, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i m\u0169 Th\u00f4ng Thi\u00ean, \u00e1o sa t\u00eda. Vua l\u1ea1y hai l\u1ea7n d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m. Ch\u1ed1c l\u00e1t kh\u00f3i v\u00e0ng n\u1ed5i l\u00ean, gi\u00e2y l\u00e1t kh\u00f3i tan, Thi\u00ean T\u00f4n v\u00e0 s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ng\u1ed3i xu\u1ed1ng, t\u00f9y t\u00f9ng \u0111\u1ee9ng \u1edf th\u1ec1m \u0110\u00f4ng. Vua l\u00ean th\u1ec1m T\u00e2y, l\u1ea1y hai l\u1ea7n. L\u1ea1i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1y s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi, Thi\u00ean T\u00f4n b\u1ea3o ch\u1eafp tay ch\u00e0o, kh\u00f4ng l\u1ea1y. Truy\u1ec1n b\u00e0y gi\u01b0\u1eddng, g\u1ecdi Vua ng\u1ed3i, u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdc b\u00edch, ng\u1ecdt tr\u1eafng nh\u01b0 s\u1eefa. Thi\u00ean T\u00f4n n\u00f3i: <i>&#8220;Ta l\u00e0 m\u1ed9t trong ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi Nh\u00e2n Ho\u00e0ng, l\u00e0 th\u1ee7y t\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd Tri\u1ec7u, gi\u00e1ng l\u1ea7n n\u1eefa, ch\u00ednh l\u00e0 Hi\u00ean Vi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi bi\u1ebft l\u00e0 con c\u1ee7a Thi\u1ebfu \u0110i\u1ec3n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady. M\u1eb9 c\u1ea3m \u0111i\u1ec7n m\u1ed9ng thi\u00ean nh\u00e2n, sinh ra \u1edf Th\u1ecd Kh\u00e2u. Th\u1eddi H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 7 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, cai qu\u1ea3n h\u1ea1 gi\u1edbi, ch\u1ee7 t\u1ed9c h\u1ecd Tri\u1ec7u, nay \u0111\u00e3 tr\u0103m n\u0103m. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u00e3y kh\u00e9o nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1eebng l\u01a1 l\u00e0 ch\u00ed tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n r\u1eddi ch\u1ed7 ng\u1ed3i, c\u01b0\u1ee1i m\u00e2y m\u00e0 \u0111i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn s\u00e1ng, Vua k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, li\u1ec1n tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n, xem kh\u1eafp n\u01a1i gi\u00e1ng l\u00e2m, l\u1ea1i tri\u1ec7u Ph\u00f3 s\u1ee9 tu s\u1eeda cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Lam K\u1ebf T\u00f4ng c\u00f9ng xem.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng x\u00e1 kh\u00f4ng tha \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha h\u1ebft. Thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m sau c\u1ee7a hai kinh gi\u1ea3m hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, c\u00e1c l\u1ed9 gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Ban cho quan v\u1ec1 h\u01b0u m\u1ed9t n\u0103m l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee7, ch\u1ee9c m\u1ea1c, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 qua t\u1ec9nh t\u1ea1m t\u0103ng n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec d\u1eebng.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi.)<\/i><\/p>\n<p>[21] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c quan ki\u1ec3m th\u1ea3o c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c t\u00f4n th\u1edd Thi\u00ean T\u00f4n, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh ch\u00fac m\u1eebng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban r\u01b0\u1ee3u n\u0103m tu\u1ea7n r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n. Y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c th\u00e2n t\u1ed9c t\u00f4ng th\u1ea5t \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Tu\u1ebf.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua \u0111em b\u00e0i lu\u1eadn <i>&#8220;S\u00f9ng Nho thu\u1eadt&#8221;<\/i> v\u00e0 <i>&#8220;Vi qu\u00e2n nan vi th\u1ea7n b\u1ea5t d\u1ecb&#8221;<\/i> cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n xem.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean nh\u00e2n l\u00fac t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a Nho thu\u1eadt c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn, s\u1ef1 h\u01b0ng vong c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u do \u0111\u00f3 m\u00e0 ra. Nh\u00e0 T\u1ea7n suy th\u00ec kinh s\u00e1ch \u0111\u1ea1o l\u00fd ti\u00eau vong, nh\u00e0 H\u00e1n th\u1ecbnh th\u00ec tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc h\u01b0ng th\u1ecbnh. V\u1ec1 sau, m\u1ec7nh tr\u1eddi thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng phong gi\u00e1o v\u1eabn m\u1ed9t m\u1ef1c. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng v\u0103n v\u1eadt c\u1ef1c th\u1ecbnh, t\u1eeb nh\u00e0 Chu L\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 sau, v\u01b0\u01a1ng phong d\u1ea7n suy. Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i t\u1ec7 t\u1ee5c, s\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng v\u0103n h\u00f3a. Tr\u1eabm n\u1ed1i nghi\u1ec7p ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, k\u00ednh c\u1ea9n tu\u00e2n theo th\u00e1nh hu\u1ea5n, l\u1ec5 nh\u1ea1c c\u00f9ng c\u1eed h\u00e0nh, Nho thu\u1eadt gi\u00e1o h\u00f3a th\u00e0nh c\u00f4ng, th\u1ef1c l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a hai Vua \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. L\u00e0m Vua kh\u00f3 \u1edf ch\u1ed7 nghe l\u1eddi can gi\u00e1n; l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f3 \u1edf ch\u1ed7 trung tr\u1ef1c. N\u1ebfu Vua l\u1ea5y khoan dung ti\u1ebfp \u0111\u00e3i b\u1ec1 t\u00f4i, b\u1ec1 t\u00f4i l\u1ea5y th\u00e0nh th\u1ef1c ph\u1ee5ng s\u1ef1 Vua, th\u00ec l\u00f2ng Vua t\u00f4i \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 ch\u00ednh \u0111\u1ea1o. \u0110i theo \u0111\u01b0\u1eddng ngay th\u1eb3ng, g\u1eb7p g\u1ee1 trong s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u00f4ng su\u1ed1t c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, l\u00e0 ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 ch\u1ec9 trong l\u00f2ng b\u00e0n tay, sao l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f3?&#8221;<\/i> B\u00e0nh Ni\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1nh ng\u00f4n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 tinh vi s\u00e2u s\u1eafc, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft m\u00e0 noi theo, xin b\u1ec7 h\u1ea1 ghi ch\u00e9p l\u1ea1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng s\u00e1ng su\u1ed1t \u1ea5y th\u00e0nh s\u00e1ch v\u1edf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u00e1t sau, Vua \u0111\u01b0a hai b\u00e0i lu\u1eadn cho B\u00e0nh Ni\u00ean xem, B\u00e0nh Ni\u00ean l\u1ea1i xin cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin giao cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[24] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec Thi\u00ean T\u00f4n gi\u00e1ng l\u00e2m, sai c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n chia nhau t\u1ebf c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc. Ban \u0111\u1ea7u, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xin theo l\u1ec7 c\u1eed th\u1eeba lang tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111i t\u1ebf, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch sai V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1ea1i sai quan \u0111i t\u1ebf c\u00e1o c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m, n\u00fai s\u00f4ng, \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, Vua t\u1ef1 tay \u0111\u00f3ng h\u01b0\u01a1ng trao cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. L\u00fac \u0111\u00f3 s\u1eafp t\u1ebf th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0110\u1ecba K\u1ef3, \u0111ang trong th\u1eddi gian trai gi\u1edbi, Vua nghi ng\u1edd kh\u00f4ng n\u00ean ra ngo\u00e0i, mu\u1ed1n ch\u1ecdn ng\u00e0y kh\u00e1c, nh\u01b0ng s\u1ee3 ch\u1eadm tr\u1ec5. Sau \u0111\u00f3 Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u00e0n b\u1ea1c, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng t\u1ea1 \u01a1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i du ngo\u1ea1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1ea1c, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec tr\u00e1i l\u1ec5.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[26] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed coi vi\u1ec7c ph\u00f2ng ch\u1ed1ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp v\u00e0 h\u1ecfa ho\u1ea1n trong th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 10 nhu\u1eadn, n\u0103m \u1ea4t S\u1eedu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong kinh th\u00e0nh b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00eau danh tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng ch\u00fang, c\u00f2n nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1eb7ng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua sai V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 lo vi\u1ec7c t\u1ea1 \u01a1n \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9. Theo l\u1ec7 c\u0169, m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, c\u00f2n c\u00e1c ch\u1ee9c L\u1ec5 nghi s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1edd t\u00e2u. N\u0103m \u0110\u00f4ng Phong, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch sai Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m n\u0103m ch\u1ee9c s\u1ee9, n\u0103m Ph\u1ea7n \u00c2m c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Nay H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, x\u00e9t v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf, c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng h\u1ee3p.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ee9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m \u0110\u00f4ng Phong, Ph\u1ea7n \u00c2m, ng\u00e0y c\u00e1o mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u mang theo Thi\u00ean th\u01b0, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 vi\u1ec7c l\u00e0m theo m\u1ec7nh tr\u1eddi. Nay c\u00e1o mi\u1ebfu, Thi\u00ean th\u01b0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n m\u1ecdi vi\u1ec7c, xin kh\u00f4ng mang ra ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[29] Nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a xa gi\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 d\u00f9ng hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c quan xin t\u0103ng l\u00ean b\u1ea3y ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[30] C\u00e1c quan xin d\u00f9ng l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, m\u1ed9t tu\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, trong s\u00e2n b\u00e0y nh\u1ea1c kh\u00ed, tr\u00ean \u0111i\u1ec7n h\u00e1t ca, kh\u00f4ng c\u00f3 hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa. Vua mu\u1ed1n coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch d\u00f9ng ba tu\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, b\u00e8n sai T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m \u00c1 hi\u1ebfn, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m Chung hi\u1ebfn.<\/p>\n<p>[31] H\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng con d\u00ea mua \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf H\u00e0 B\u1eafc ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft d\u00e2n b\u00e1n ch\u00fang.<\/p>\n<p>[32] H\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed7i d\u1ecbp T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, t\u1eeb canh n\u0103m \u0111\u00e3 th\u1eafp \u0111\u00e8n ch\u00fac m\u1eebng, su\u1ed1t ng\u00e0y t\u1ee5 h\u1ecdp y\u1ebfn ti\u1ec7c, c\u00f3 khi \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam m\u00e0 c\u1ed5ng th\u00e0nh v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, t\u00f4n hi\u1ec7u Th\u00e1nh T\u1ed5 l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Linh Cao \u0110\u1ea1o C\u1eedu Thi\u00ean Ty M\u1ec7nh B\u1ea3o Sinh Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf. C\u00e1c quan xin d\u00f9ng \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0m ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u1ed5, c\u00f2n \u0111i\u1ec7n Ty M\u1ec7nh \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0m n\u01a1i x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[34] L\u1ec7nh cho ch\u00e2u Thi m\u1ed7i th\u00e1ng v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u00e0 v\u1ecdng c\u1ea5p r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u0111\u1ec3 khao th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c Kh\u00ea Man.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua \u0103n chay \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, b\u1ed1 tr\u00ed n\u01a1i thay \u00e1o, v\u00e0 t\u1ea5u l\u1ec7nh trung nghi\u00eam ngo\u1ea1i bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ea1 l\u1ec5 \u1edf s\u00e1u th\u1ea5t c\u1ee7a Th\u00e1i Mi\u1ebfu, l\u1ea1i sai c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i t\u1ebf c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, x\u00e3 t\u1eafc v\u00e0 mi\u1ebfu h\u1eadu.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i Tr\u1ecbnh Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa \u0111i ki\u1ec7u ra ngo\u00e0i, c\u00f3 d\u00e2n ph\u1ea1m v\u00e0o h\u00e0ng r\u00e0o ti\u1ec1n \u0111\u1ea1o, li\u1ec1n b\u1eaft \u0111\u00e1nh. Tr\u1eabm khi c\u00f2n \u1edf \u0110\u00f4ng Cung, g\u1eb7p k\u1ebb ph\u1ea1m l\u1ed7i, ch\u1ec9 giao cho ph\u1ee7 huy\u1ec7n x\u1eed l\u00fd, ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ef1 \u00fd \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp. N\u00ean l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u1eeb nay g\u1eb7p vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 quy\u1ebft ph\u1ea1t, ph\u1ea3i k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi nghi\u00eam c\u1ea5m c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5, tr\u00ean l\u00e0 Huy\u1ec1n, d\u01b0\u1edbi l\u00e0 L\u00e3ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00fac ph\u1ea1m. L\u1ea5y ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 7 l\u00e0m ti\u1ebft Ti\u00ean Thi\u00ean, ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 10 l\u00e0m ti\u1ebft Gi\u00e1ng Th\u00e1nh, \u0111\u1ec1u cho ngh\u1ec9 5 ng\u00e0y. \u1ede hai kinh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc 7 ng\u00e0y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, trong k\u1ef3 ngh\u1ec9 c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5, \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, cho ph\u00e9p s\u0129 d\u00e2n vui ch\u01a1i, kinh th\u00e0nh th\u1eafp \u0111\u00e8n m\u1ed9t \u0111\u00eam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] \u0110\u1ed5i t\u00ean \u0111i\u1ec7n Di\u00ean \u00c2n th\u00e0nh \u0111i\u1ec7n Ch\u00e2n Du, tu s\u1eeda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[40] C\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u1ea5u c\u00e1o, t\u1eeb nay d\u00f9ng thanh t\u1eeb vi\u1ebft &#8216;T\u1ef1 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ea7n th\u1ef1&#8217;. Vi\u1ec7c l\u1edbn, quan t\u1ebf m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c. T\u1ea5u c\u00e1o th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y m\u1eb7c c\u00f4ng ph\u1ee5c. Khi ti\u1ebfn hi\u1ebfn, th\u00ec Th\u00e1i ch\u00fac \u0111\u1ecdc v\u0103n t\u1ebf. D\u1ef1ng ti\u1ebfu, ch\u1ec9 sai \u0111\u1ea1o s\u0129 chu\u1ea9n b\u1ecb h\u01b0\u01a1ng r\u01b0\u1ee3u, c\u00e1 t\u01b0\u01a1i, l\u1ee5a m\u00e0u xanh.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u x\u00e2y th\u00eam \u0111i\u1ec7n Th\u00e1nh T\u1ed5 \u1edf qu\u00e1n Thi\u00ean Kh\u00e1nh.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu t\u00f4n hi\u1ec7u Th\u00e1nh t\u1ed5 m\u1eabu l\u00e0 Nguy\u00ean Thi\u00ean \u0110\u1ea1i Th\u00e1nh H\u1eadu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n th\u1ea5y th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00f3 ch\u1eef tr\u00f9ng v\u1edbi t\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ec3 th\u1ea7n th\u1ea5y th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00f3 ch\u1eef tr\u00f9ng v\u1edbi t\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5, hai ch\u1eef 'danh \u0111\u1ed3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-16\" href=\"#footnote-262-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, b\u00e8n b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00e2n T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh l\u1edbn c\u1ee7a ho\u00e0ng gia. S\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ec1u n\u00ean t\u0103ng th\u1ee5y hi\u1ec7u.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu cho s\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t trong Th\u00e1i Mi\u1ebfu, m\u1ed7i n\u01a1i d\u00e2ng l\u00ean hai ch\u1eef t\u00f4n th\u1ee5y. Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 xin th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Hi T\u1ed5 l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ebfn Du\u1ec7 H\u00f2a, Thu\u1eadn T\u1ed5 l\u00e0 Hu\u1ec7 Nguy\u00ean Du\u1ec7 Minh, D\u1ef1c T\u1ed5 l\u00e0 Gi\u1ea3n Cung Du\u1ec7 \u0110\u1ee9c, Tuy\u00ean T\u1ed5 l\u00e0 Chi\u00eau V\u0169 Du\u1ec7 Th\u00e1nh, Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0 Kh\u1ea3i V\u1eadn L\u1eadp C\u1ef1c Anh V\u0169 Du\u1ec7 V\u0103n Th\u1ea7n \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh C\u00f4ng Ch\u00ed Minh \u0110\u1ea1i Hi\u1ebfu, Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ed Nh\u00e2n \u1ee8ng \u0110\u1ea1o Th\u1ea7n C\u00f4ng Th\u00e1nh \u0110\u1ee9c V\u0103n V\u0169 Du\u1ec7 Li\u1ec7t \u0110\u1ea1i Minh Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u00e1nh t\u1ed5 m\u1eabu ch\u01b0a c\u00f3 cung \u0111i\u1ec7n, xin c\u1eed quan \u0111\u1ebfn Th\u1ecd Kh\u00e2u, huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5, ch\u00e2u Duy\u1ec5n \u0111\u1ec3 t\u1ea5u c\u00e1o, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua ban g\u1ea1o m\u1edbi t\u1eeb \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, n\u00f3i: <i>&#8220;Trong cung tr\u1ed3ng l\u00faa, nh\u00e2n l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i \u0111\u1ebfn xem g\u1eb7t h\u00e1i, th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3, c\u00e0ng th\u1ea5u hi\u1ec3u n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a n\u00f4ng d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[44] Qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u Vua l\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n Qu\u1ea3ng V\u0169 C\u1ea3m Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1o \u1ee8ng Ch\u00e2n H\u1eefu \u0110\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh Kh\u00e2m Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, Vua kh\u00f4ng nh\u1eadn. Ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, Vua m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ban chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 t\u00f4n s\u00e1ch Th\u00e1nh T\u1ed5 xong s\u1ebd nh\u1eadn s\u00e1ch.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng \u1edf vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'y\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-17\" href=\"#footnote-262-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. L\u1ec5 xong, Vua ban chi\u1ebfu l\u1ea5y t\u1ea3ng \u0111\u00e1 Ch\u00ed C\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf ch\u00e2u Th\u01b0 th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c t\u1eeb c\u00e1c Long \u0110\u1ed3 \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, Vua l\u00e0m th\u01a1 ghi l\u1ea1i \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, l\u1ea1i vi\u1ebft b\u00e0i t\u00e1n, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Th\u1ea7n C\u00e1o \u0110\u1ebf Th\u1ed1ng Th\u1ea1ch. B\u00e8n th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Ch\u00ed C\u00f4ng l\u00e0 Ch\u00e2n Gi\u00e1c, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng S\u01a1n t\u1ea5u c\u00e1o. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 \u0110\u1ea1o L\u00e2m Ch\u00e2n Gi\u00e1c, l\u1ec7nh cho quan d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi th\u1eb3ng t\u00ean Ch\u00ed C\u00f4ng.<\/p>\n<p>[46] Ng\u01b0\u1eddi Ng\u0169 Kh\u00ea l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Qu\u00fd Th\u0103ng c\u00f9ng 500 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ma B\u00ednh, L\u1ea1c Ph\u1ed1 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0111\u1ed5i huy\u1ec7n Kh\u00fac Ph\u1ee5, ch\u00e2u Duy\u1ec5n th\u00e0nh huy\u1ec7n Ti\u00ean Nguy\u00ean. X\u00e2y d\u1ef1ng cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 qu\u00e1n Th\u00e1i C\u1ef1c \u1edf Th\u1ecd Kh\u00e2u \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng Th\u00e1nh T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1nh T\u1ed5 M\u1eabu. Sai N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh c\u00f9ng c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i trong ch\u00e2u quy ho\u1ea1ch v\u00e0 kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng. \u0110\u1ee3i khi cung qu\u00e1n ho\u00e0n th\u00e0nh, s\u1ebd chu\u1ea9n b\u1ecb l\u1ec5 nghi v\u00e0 d\u00e2ng s\u00e1ch. Quy ch\u1ebf c\u1ee7a cung qu\u00e1n \u0111\u1ec1u m\u1edf ba c\u1eeda ph\u00eda nam, hai t\u1ea7ng, hai d\u00e3y h\u00e0nh lang \u0111\u00f4ng t\u00e2y, ch\u00ednh gi\u1eefa x\u00e2y \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh, n\u1ed1i li\u1ec1n v\u1edbi \u0111i\u1ec7n \u1ee7ng. L\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o vi\u1ec7n v\u00e0 trai ph\u01b0\u1eddng, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n v\u0169 gi\u1ea3m b\u1edbt so v\u1edbi cung.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng n\u1eb1m sau Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc H\u1eadu Mi\u1ebfu, m\u1ed7i khi ra v\u00e0o y\u1ebfn ti\u1ec7c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n, xin \u0111\u1ed5i ban cho ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 kh\u00e1c. Chi\u1ebfu chu\u1ea9n, sau \u0111\u00f3 cho x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 \u1edf ph\u01b0\u1eddng An \u0110\u1ecbnh ban cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, khi \u0111\u1eb7t x\u00e0 ngang tr\u00ean l\u1ea7u Thi\u00ean Th\u01b0 \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn xem, y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng s\u00e1ch b\u1ea3o v\u00e0 ph\u00e1p v\u1eadt c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u1ed5, Th\u00e1nh M\u1eabu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng v\u00e0ng, s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u d\u00f9ng v\u00e0ng m\u1ea1 b\u1ea1c \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, s\u00e1ch b\u1ea3o c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf trang tr\u00ed b\u1eb1ng v\u00e0ng, t\u00f4ng mi\u1ebfu trang tr\u00ed b\u1eb1ng b\u1ea1c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, H\u1eefu ty xin s\u00e1ch b\u1ea3o c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u1ed5 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00f4ng mi\u1ebfu, nh\u01b0ng Vua t\u00f4n s\u00f9ng Th\u00e1nh Ch\u00e2n, ch\u00ed h\u01b0\u1edbng khi\u00eam t\u1ed1n, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[51] H\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Th\u00e1i Thanh cung th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u do Minh Ho\u00e0ng s\u00e1ng t\u00e1c, nay t\u00f4n th\u1edd Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, Th\u00e1nh T\u1ed5 v\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean, xin Vua t\u1ef1 so\u1ea1n nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, trong cung ban ra 16 kh\u00fac nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, v\u0103n v\u0169 g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;Ph\u00e1t T\u01b0\u1eddng L\u01b0u Kh\u00e1nh&#8221;<\/i>, v\u0169 v\u0169 g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;Gi\u00e1ng Ch\u00e2n Quan \u0110\u1ee9c&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n \u300aT\u00e2n \u0110\u1ecbnh C\u00e1p M\u00f4n Nghi Ch\u1ebf\u300b, 6 quy\u1ec3n \u300aKh\u00e1ch T\u1ec9nh S\u1ef1 L\u1ec7\u300b v\u00e0 1 quy\u1ec3n \u300aT\u1ee9 Ph\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n Nghi\u300b, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0ng l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n K\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng 6 vi\u1ec7c Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean d\u00e2ng \u300aC\u00e1p M\u00f4n Nghi Ch\u1ebf\u300b, nay l\u1ea1i ch\u00e9p c\u1ea3 \u300aKh\u00e1ch T\u1ec9nh\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee9 Ph\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n Nghi Ch\u1ebf\u300b, nghi ng\u1edd l\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p, n\u00ean b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n ch\u00e9p ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng 6, ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[53] Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn qu\u00e2n s\u0129 \u1edf hai s\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean V\u0169 t\u1ea3 h\u1eefu thu\u1ed9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty, m\u1ed7i s\u01b0\u01a1ng 75 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i t\u00f9 v\u00e0, d\u1ea1y t\u1eadp \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i khi c\u1eed h\u00e0nh \u0111\u1ea1i l\u1ec5, \u0111\u1ec1u d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i tr\u1ed1ng t\u00f9 v\u00e0 t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, d\u00e2n ngh\u00e8o ph\u1ea3i t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, r\u1ea5t hao t\u1ed5n s\u1ee9c l\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ec1n c\u1ee7a. \u0110\u1ebfn nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[54] L\u1ec7nh cho Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba H\u1eefu v\u00e0 Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u00f4ng Bi\u1ec7n c\u00f3 ch\u1ed7 u\u1ed1n kh\u00fac, ch\u1ed7 c\u1ea1n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, l\u00e0 do l\u00fac kh\u01a1i th\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00f4ng li\u1ec7u \u0111\u00e3 ki\u1ec3m k\u1ebf; l\u00fac ki\u1ec3m k\u1ebf, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1ea1i che ph\u1ee7, kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u1ed7 c\u1ea7n thi c\u00f4ng. T\u1eeb nay ph\u1ea3i b\u1ecbt th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u tr\u01b0\u1edbc, r\u00fat h\u1ebft n\u01b0\u1edbc trong l\u00f2ng s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"r\u00fat h\u1ebft n\u01b0\u1edbc trong l\u00f2ng s\u00f4ng 't\u00e0o' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e0o', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16-4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-18\" href=\"#footnote-262-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, r\u1ed3i m\u1edbi ti\u1ebfn h\u00e0nh ki\u1ec3m k\u1ebf.&#8221;<\/i> V\u1eabn sai Th\u1eeba H\u1eefu v\u00e0 Ho\u00e0i C\u00e1t \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Th\u1eeba H\u1eefu l\u00e0 con th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ea9m K\u1ef3. Ho\u00e0i C\u00e1t, thi\u1ebfu.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean l\u00e0m l\u1ec5 cung t\u1ea1 Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, ph\u1ee5ng thi\u00ean th\u01b0 h\u00e0nh l\u1ec5. Trai gi\u1edbi ba ng\u00e0y, c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5, chu\u1ea9n b\u1ecb tam hi\u1ebfn, d\u00e2ng ng\u1ecdc l\u1ee5a, th\u1ecbt b\u1ed9t. Th\u00e1nh t\u1ed5 ng\u1ed3i ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, v\u1ecb tr\u00ed \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, chi\u1ebfu d\u00f9ng m\u00e0u v\u00e0ng, ng\u1ecdc d\u00f9ng b\u1ed1n m\u1ea3nh c\u00f3 \u0111\u1ebf, l\u1ee5a m\u00e0u xanh. Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng ng\u1ed3i \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, b\u00e0y cung gi\u00e1. B\u00e1 quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c, \u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u1ec5 t\u1ebf xong<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u1ec5 t\u1ebf xong '\u0111\u1ec1u nh\u01b0' hai ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n ch\u00e9p t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20 S\u00f9ng ph\u1ee5ng Th\u00e1nh t\u1ed5 b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-262-19\" href=\"#footnote-262-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, ban r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac cho qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f3 sai bi\u1ec7t. C\u00f3 chim th\u1ea7n v\u00e0 hai con h\u1ea1c \u0111\u1ebfn \u0111\u1eadu, Vua l\u00e0m th\u01a1 ghi l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, H\u1eefu \u0111\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u1eb7ng D\u0129nh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Do\u00e3n Trung m\u1ea5t. Do\u00e3n Trung l\u00e0 con th\u1ee9 hai c\u1ee7a V\u1eadn Cung T\u0129nh v\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u1eefu ty cho r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng ch\u00ed, n\u00ean m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf nh\u00e0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i c\u00e1c quan g\u1ea7n, b\u00e8n xin kh\u00f4ng b\u00e0y nh\u1ea1c, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0103n u\u1ed1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u0111\u1ed5i sang trung tu\u1ea7n m\u1edf h\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Do\u00e3n Trung \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Do\u00e3n Ho\u00e0i, xem th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua l\u00e0m b\u00e0i \u300aTh\u00e1nh t\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m k\u00fd\u300b tuy\u00ean b\u1ed1 trong ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tu s\u1eeda trai cung \u1edf Nam Giao, sai qu\u00e2n s\u0129 thay th\u1ebf c\u00e1c b\u1eadc k\u1ef3 l\u00e3o trong l\u00e0ng tr\u00f4ng coi, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u1eef g\u00ecn s\u1ea1ch s\u1ebd.<\/p>\n<p>[59] N\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u00c2n vu c\u00e1o r\u1eb1ng gia n\u00f4 c\u1ee7a m\u00ecnh x\u00fai gi\u1ee5c cha m\u1eb9 mu\u1ed1n chia nh\u00e0 ri\u00eang \u1edf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ec1u l\u00e0 con nu\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'Cung', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36-7 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-262-20\" href=\"#footnote-262-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i> \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n th\u00e2n s\u1ef1 \u0111i gi\u00e1m s\u00e1t kho t\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 ai nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f2i ti\u1ec1n c\u1ee7a th\u00ec giao cho Khai Phong ph\u1ee7 b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 tr\u1eebng tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Th\u00e1i s\u01b0, T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m Th\u00e1i ph\u00f3, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng l\u00e0m Th\u00e1i b\u1ea3o, Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, hu\u00e2n, t\u01b0\u1edbc, \u1ea5p kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[62] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu quy \u0111\u1ecbnh t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 m\u1ee9c kh\u00e1c nhau. Vua k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 c\u1ea7n ki\u1ec7m c\u1ee7a hai \u0111\u1eddi Vua tr\u01b0\u1edbc, t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, th\u1eddi b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, thu\u1ebf m\u00e1 r\u1ea5t nh\u1eb9, ngo\u00e0i chi ti\u00eau qu\u00e2n qu\u1ed1c, ch\u01b0a t\u1eebng ti\u00eau x\u00e0i hoang ph\u00ed. Vua cho r\u1eb1ng c\u00e1c quan nh\u1ecf l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1ea5t v\u1ea3 m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng \u00edt, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00ec kh\u00f3 b\u1eaft h\u1ecd gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c thanh li\u00eam. V\u00ec v\u1eady nh\u00e2n d\u1ecbp ban \u01a1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e0n vi\u1ec7c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[63] Vua sai T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng \u0111i s\u1ee9 H\u1ea1 Ch\u00e2u, mang s\u1eafc phong gia \u00e2n ban cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh. L\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi Giao Ch\u00e2u tri\u1ec7u t\u1eadp con em c\u1ee7a L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n, ban s\u1eafc phong cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[64] C\u1ea5m s\u1ee9 gi\u1ea3 H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed mang v\u1ec1 b\u1ea3n \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p>[65] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ty t\u00e2u: <i>&#8220;Tam ty theo chi\u1ebfu \u0111em s\u1ed5 l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a qu\u00e2n m\u00e3 m\u1edbi thu n\u1ea1p v\u00e0o \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n, xin t\u1ea1m th\u1eddi v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p t\u1ea1m d\u00f9ng s\u1ed5 c\u0169, th\u00e1ng sau s\u1ebd \u0111\u1ed5i theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea d\u00e2ng l\u00ean \u300aN\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 tu tri\u300b 5 quy\u1ec3n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do bu\u00f4n b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5m \u0111o\u00e1n. L\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf kinh \u0111\u00f4 gi\u00e1 g\u1ea1o \u0111\u1eaft, Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c thu mua t\u0103ng gi\u00e1 l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[68] Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u00f4ng Bi\u1ec7n h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 x\u00e1c ch\u1ebft tr\u00f4i d\u1ea1t, \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Ho\u00e0i th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft oan u\u1ed5ng \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00edch t\u1ee5 \u0111i\u1ec1u \u00e1c, n\u00ean m\u1edbi ch\u1ecbu kh\u1ed5 n\u1ea1n n\u00e0y. Tr\u1eabm ngh\u0129 n\u00ean d\u00f9ng thi\u1ec7n duy\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap h\u1ecd.&#8221;<\/i> B\u00e8n so\u1ea1n v\u0103n ph\u00e1t nguy\u1ec7n, sai C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n L\u00fd Ki\u1ebfn Trung v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u1ed1 mang \u0111\u1ebfn T\u1ee9 ch\u00e2u, theo nghi th\u1ee9c \u0110\u1ea1o gi\u00e1o v\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o thi\u1ebft trai \u0111\u00e0n, tuy\u00ean \u0111\u1ecdc v\u0103n ph\u00e1t nguy\u1ec7n, v\u00e0 c\u00fang t\u1ebf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. L\u1ea1i chi\u1ebfu cho ch\u00e2u \u1ea5y m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ecdn ng\u00e0y c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5, t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00f9a v\u00e0 \u0111\u1ea1o qu\u00e1n \u0111\u1ec1u l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng trong n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u00eam, v\u00e0 thi\u1ebft l\u1ec5 c\u00fang t\u1ebf.<\/p>\n<p>T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xin kh\u1eafc v\u0103n ph\u00e1t nguy\u1ec7n c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o bia \u0111\u00e1, v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n t\u1ea1i ch\u00e2u \u1ea5y. B\u00e8n ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng Bi\u1ec7n, g\u1ea7n s\u00f4ng Ho\u00e0i, sai N\u1ed9i th\u1ecb Tri\u1ec7u L\u00fd T\u00edn v\u00e0 Chu Do\u00e3n Trung \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng 274 gian nh\u00e0, ban t\u00ean l\u00e0 Di\u00ean X\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i d\u1ecdc theo s\u00f4ng Bi\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh canh \u0111\u00ea v\u00e0 qu\u00e2n Thanh t\u1ed1t th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u00e1ch qua \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd, r\u1ed3i v\u1ee9t x\u00e1c xu\u1ed1ng s\u00f4ng, vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f3 ph\u00e1t hi\u1ec7n. Nay c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f4ng khai treo th\u01b0\u1edfng, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u1eabn d\u1ee5ng \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, trong c\u00e1c chi\u1ebfu th\u01b0 ban ra, ngo\u00e0i v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Th\u00e1nh m\u1eabu, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn d\u1ee5ng \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 n\u00e0o kh\u00e1c. L\u00fac \u0111\u00f3, H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n v\u0103n t\u1eeb cho y\u1ebfn ti\u1ec7c ng\u00e0y Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e2u <i>&#8220;\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec7n nhi\u1ec5u xu&#8221;<\/i>, Th\u01b0\u1ee3ng sai t\u1ec3 th\u1ea7n truy\u1ec1n ch\u1ec9 thay \u0111\u1ed5i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u1ed5i L\u00e3ng ch\u00e2u th\u00e0nh \u0110\u1ec9nh ch\u00e2u, c\u1eeda Huy\u1ec1n V\u0169 th\u00e0nh c\u1eeda C\u1ee7ng Th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 mang ti\u1ec1n ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u, <i>(Theo ghi ch\u00e9p, n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, \u0111\u1eb7t ra Ti\u1ec7n ti\u1ec1n v\u1ee5, cho ph\u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u00e0o kho T\u1ea3 t\u00e0ng, c\u1ea5p gi\u1ea5y kho\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y n\u00ean ghi l\u00e0 &#8216;t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 mang gi\u1ea5y kho\u00e1n ti\u1ec1n ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u&#8217;, nguy\u00ean v\u0103n c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef.)<\/i> n\u01a1i n\u00e0o nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c chi tr\u1ea3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eadm tr\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] Tri ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u00f4i \u0110oan d\u00e2ng m\u1ed9t con chim tr\u0129 tr\u1eafng, Th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t xa l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho nha l\u1ea1i r\u1ed3i cho v\u1ec1. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng chim qu\u00fd th\u00fa l\u1ea1.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, trong cung \u0111\u01b0a ra b\u1ed9 s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 360 quy\u1ec3n ph\u00e1p thi\u1ebfp cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 gi\u00e1o h\u00f3a d\u00e2n ch\u00fang, th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Th\u00e1i T\u00f4ng.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e2y b\u00fat m\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng, c\u00e1c khanh ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u0111\u00f4i.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Ninh, Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh Qu\u00fd \u0110\u1ea1o K\u1ef7 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ea1o d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc k\u1ecbp th\u1eddi tr\u1ed3ng c\u00e2y du v\u00e0 c\u00e2y li\u1ec5u.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c ph\u00e1i con trai \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[78] Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9, c\u1eed T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0111\u1ebfn cung l\u00e0m l\u1ec5, tr\u0103m quan d\u00e2ng l\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng theo nghi th\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u00ec c\u01a1 quan ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, t\u1ea1m th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u1ea1' trong 'quy\u1ec1n b\u00e3i ban h\u1ea1' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18, ph\u1ea7n 'Ki\u1ebfn Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung' b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-262-21\" href=\"#footnote-262-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[79] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Xa doanh v\u00e0 Tr\u00ed vi\u1ec5n v\u1ee5 t\u1eeb nay ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i. L\u00fac \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;Xa doanh v\u1ee5 v\u00e0 Tr\u00ed vi\u1ec5n v\u1ee5, Tam ty v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, t\u1ed5n th\u1ea5t ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, li\u1ec1n b\u1ed1 tr\u00ed ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ee5 nh\u00e2n' trong 't\u1ee9c \u01b0 ngo\u1ea1i qu\u1eadn ph\u1ed1i tr\u00ed th\u1ee5 nh\u00e2n', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'nhi\u1ec5u nh\u00e2n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang\" id=\"return-footnote-262-22\" href=\"#footnote-262-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. T\u1eeb khi l\u1eadp ra quy \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t cho t\u1eebng \u0111o\u00e0n v\u1eadn chuy\u1ec3n, chuy\u00ean c\u1eed \u0111i\u1ec7n th\u1ecb qu\u1ea3n l\u00fd, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed5n th\u1ea5t ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. C\u00e1c \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, m\u1ed7i l\u1ea7n x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m sai s\u1ee9 \u1edf Tam ban, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec7n th\u1ecb xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 c\u00e1ch khuy\u1ebfn kh\u00edch h\u1ee3p l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[80] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, phong Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, \u1ee8ng Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea l\u00e0m C\u1ea3nh Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, T\u00e2n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tu Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1eeba Khu\u00ea v\u00ec b\u1ec7nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ngh\u1ec9 h\u01b0u. Tu cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i Th\u1eeba Khu\u00ea \u0111ang \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 trong cung, c\u1ea7n \u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd, mong Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi xin, ch\u1ec9 ban cho ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Nh\u01b0ng Th\u1eeba Khu\u00ea v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c xin, n\u00ean Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ec3 ban \u00e2n s\u1ee7ng, x\u1ebfp tr\u00ean Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9. C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 Ng\u0169 Nh\u1ea1c qu\u00e1n, N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty v\u1eabn do \u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Th\u1eeba Khu\u00ea l\u1ea1i xin n\u1ed9p l\u1ea1i b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9, Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u1ea1i \u0111\u1ecbnh b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n s\u1ee9 nh\u01b0 N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u1eadt, Vua t\u1ef1 tay l\u00e0m th\u01a1 ban cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban th\u01b0\u1edfng c\u1ee7i v\u00e0 than cho c\u00e1c qu\u00e2n ban tr\u1ef1c, c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u01b0 th\u1eeba, c\u00f3 m\u1ee9c kh\u00e1c nhau; \u0111\u1ed1i v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u1edf trong doanh tr\u1ea1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n<p>[82] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi nh\u01b0 b\u1ed9 th\u1ef1, tri ch\u00e2u, ki\u1ec1m h\u1ea1t, tu\u1ea7n ki\u1ec3m, khi v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m con ch\u00e1u, c\u00f3 s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 \u00e2n \u0111i\u1ec3n gi\u1eefa xa g\u1ea7n, n\u00ean l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n<p>[83] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 x\u00e2y cung \u0111i\u1ec7n th\u1edd Th\u00e1nh t\u1ed5. \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Thi\u1ebfu gi\u00e1m Ty thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng Hi Nguy\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng theo s\u00e1ch thi\u00ean v\u0103n, ph\u00eda nam Th\u00e1i vi cung c\u00f3 sao Thi\u00ean mi\u1ebfu, l\u00e0 t\u1ed5 mi\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, n\u00ean ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t ph\u00eda b\u00ednh trong \u0111\u1ea1i n\u1ed9i.&#8221;<\/i> B\u00e8n ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t c\u00e1t \u1edf T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n x\u00e2y d\u1ef1ng. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean cung m\u1edbi l\u00e0 C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Tam ty xu\u1ea5t 40 v\u1ea1n c\u00e2n than, gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o. L\u00fac \u0111\u00f3, tuy\u1ebft r\u01a1i li\u00ean ti\u1ebfp nhi\u1ec1u ng\u00e0y, tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1nh, ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n than \u1edf kinh th\u00e0nh m\u1ed7i c\u00e2n l\u1ea5y 200 ti\u1ec1n, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. L\u1ea1i sai 16 s\u1ee9 th\u1ea7n chia nhau \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y 2 n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. T\u1eeb \u0111\u00f3, d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1eabm \u0111\u1ea1p \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, b\u00e8n l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n sai qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u1eabn l\u00ednh \u0111i tu\u1ea7n tra b\u1ea3o v\u1ec7, ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecd h\u00e0ng th\u00ec quan ph\u1ee7 ch\u00f4n c\u1ea5t. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Tam ty th\u01b0\u1eddng tr\u1eef 50 \u0111\u1ebfn 70 v\u1ea1n c\u00e2n than, nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng, g\u1eb7p l\u00fac gi\u00e1 cao th\u00ec b\u00e1n r\u1ebb.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 khi v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ed1i \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1eeb nay ai c\u00f3 bi\u1ebfng nh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00fang nghi th\u1ee9c, th\u00ec C\u00e1p m\u00f4n v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i h\u1eb7c t\u1ea5u. N\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1eb7c t\u1ea5u, s\u1ebd c\u00f9ng b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghi l\u1ec5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam t\u00fac, c\u00e1c quan c\u00f3 ty coi ng\u00f3, kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>[86] C\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi t\u1ebf th\u1ea7n Ty D\u00e2n. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng v\u00ec ki\u00eang h\u00fay c\u1ee7a V\u0103n Ho\u00e0ng n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Ty Nh\u00e2n. Nay xin \u0111\u1ed5i c\u00e1c ch\u1eef Huy\u1ec1n V\u0169, Huy\u1ec1n Minh, Huy\u1ec1n D\u1eb7c, Huy\u1ec1n Hi\u00eau th\u00e0nh ch\u1eef &#8216;Ch\u00e2n&#8217;, v\u00e0 c\u1eed quan \u0111\u1ebfn Nam Giao l\u1eadp \u0111\u00e0n t\u1ebf Tr\u1eddi v\u00e0 b\u1ed1n v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ec3 c\u00e1o.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u Huy\u1ec1n Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh Ch\u00ed Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1 b\u1ecf nh\u1eefng nh\u00e0 d\u00e2n \u1edf kinh th\u00e0nh l\u1ea5n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, nh\u01b0ng hi\u1ec7n \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a \u0111\u00f4ng gi\u00e1 r\u00e9t, n\u00ean \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[89] Qu\u1ea3n c\u00e2u l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 qu\u00e2n m\u00e3 s\u1ef1 H\u00e0n Th\u1ee7 Anh t\u00e2u r\u1eb1ng Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Phong l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 \u0111\u00e3 m\u1ea5t, con \u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ecdc t\u1ea1m quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n vi\u1ec7c H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Con \u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ecdc t\u1ea1m quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n vi\u1ec7c H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean: Ch\u1eef 'quy\u1ec1n' v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'qu\u1ea3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf. Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11, V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ecdc n\u0103m Thi\u00ean Hy th\u1ee9 4 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Phong, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.\" id=\"return-footnote-262-23\" href=\"#footnote-262-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, n\u00ean xin ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ch\u00e2u Phong ph\u1ee9c t\u1ea1p, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u bi\u00ean s\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Nhung k\u00ednh ph\u1ee5c.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Th\u1ee7 Anh c\u00f9ng Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng xem x\u00e9t c\u00e1c con c\u1ee7a Th\u1eeba M\u1ef9 v\u00e0 h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, theo l\u1eddi t\u00e2u, phong V\u0103n Ng\u1ecdc l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, Tri ch\u00e2u s\u1ef1.<\/p>\n<p>Khi Th\u1eeba M\u1ef9 m\u1edbi b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua \u0111\u00e3 sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn th\u0103m, l\u1ec7nh m\u1ed7i ng\u00e0y b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a \u00f4ng, g\u1eedi qua tr\u1ea1m d\u1ecbch. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c \u00c2n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9. Con \u00f4ng l\u00e0 V\u0103n B\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, ch\u00e1u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00e1u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c: '\u0110\u1ee9c Qu\u00e2n', \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11 c\u0169ng ghi nh\u01b0 v\u1eady; \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 253, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 l\u1ea1i ghi l\u00e0 'Ho\u00e0i Qu\u00e2n'.\" id=\"return-footnote-262-24\" href=\"#footnote-262-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, v\u00e0 chi\u1ebfu cho v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 Chi\u1ebft th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn trong cung. V\u0103n Cung l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Th\u1eeba M\u1ef9. Th\u1eeba M\u1ef9 nh\u1eadn V\u0103n Ng\u1ecdc l\u00e0m con, t\u00e2u xin cho l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c. Khi V\u0103n Ng\u1ecdc k\u1ebf nhi\u1ec7m, V\u0103n Cung \u0111ang l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m \u1edf ch\u00e2u Nghi, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i V\u0103n Cung l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, sai quan th\u01b0\u1eddng tham \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n. L\u00fac \u1ea5y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, gi\u00e1 g\u1ea1o m\u1ed9t h\u1ed9c l\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m ti\u1ec1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e2n tr\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t bao th\u00f3c<a class=\"footnote\" title=\"c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e2n tr\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t bao th\u00f3c, ch\u1eef 'ho\u1eb7c' trong c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Nhung'\" id=\"return-footnote-262-25\" href=\"#footnote-262-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i trong vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, kh\u00f4ng thu mua ngay, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e9t t\u1ed9i c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch qu\u1ed1c t\u00edn l\u00e0 Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng, v\u00ec s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m t\u1ef1 \u00fd v\u1ec1, vi\u1ec7c cung \u1ee9ng thi\u1ebfu s\u00f3t. \u00c1n t\u00e2u xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ki\u1ec1u c\u00f9ng t\u00e1m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, t\u0103ng ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00e2u K\u00fd m\u1ed7i n\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, v\u00ec ch\u00e2u n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i xung y\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p>[94] Quan tri qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng l\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u1ee5c t\u00f9 tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, quan tri ch\u00e2u X\u1eed l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c t\u00e2u: <i>&#8220;Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf nh\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m s\u00e1u t\u01b0\u1edbng m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb. Th\u1ea7n th\u1ea5y trong chi\u1ebfu c\u00f3 n\u00f3i Th\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1eb7t s\u00e1u v\u1ecb t\u01b0\u1edbng, th\u1ea7n suy ngh\u0129 k\u1ef9, ch\u1eafc l\u00e0 s\u00e1u t\u01b0\u1edbng th\u1eddi \u0111\u00f3. Theo chi\u1ebfu th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean B\u1ea3o, Tam Ho\u00e0ng, Ng\u0169 \u0110\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, ri\u00eang Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf ch\u1ec9 c\u00f3 H\u1eadu Th\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Xin trong \u0111i\u1ec7n \u0111\u1eafp t\u01b0\u1ee3ng s\u00e1u t\u01b0\u1edbng v\u00e0 th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c th\u1ea7n linh kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft, vi\u1ec7c s\u00e1u t\u01b0\u1edbng e kh\u00f3 c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. S\u00e1u v\u1ecb ti\u00ean quan, xin cho bi\u00ean tu \u0111\u1ea1o t\u1ea1ng th\u00eam v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed t\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1nh T\u1ed5.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Nam Ki\u1ebfm, trong s\u1eed hai tri\u1ec1u c\u00f3 truy\u1ec7n, t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 l\u00e0m ph\u00e1n quan Tam Ty. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u X\u1eed n\u00e0y, ch\u1eafc l\u00e0 m\u1ed9t Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c kh\u00e1c. B\u1ea3n truy\u1ec7n cho l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Nam Ki\u1ebfm, e kh\u00f4ng ph\u1ea3i.)<\/i><\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban th\u1ee5y hi\u1ec7u cho nh\u00e0 s\u01b0 \u1edf n\u00fai C\u1eedu Mi l\u00e0 M\u1eadu Trinh l\u00e0 Minh Qu\u1ea3. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;M\u1eadu Trinh tu h\u00e0nh tinh t\u1ea5n, m\u1ed7i khi g\u1eb7p v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng th\u00e2n thu\u1ed9c, \u0111\u1ec1u t\u00f9y t\u00ednh c\u00e1ch m\u00e0 khuy\u00ean b\u1ea3o, th\u01b0\u1eddng n\u00f3i l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n cho b\u1ea3n th\u00e2n, h\u1ebft l\u00f2ng trung v\u1edbi Vua th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac th\u1ecd, gi\u1eef m\u00e3i gi\u00e0u sang. L\u1ea1i bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ea5t, ng\u1ed3i ki\u1ebft gi\u00e0 m\u00e0 h\u00f3a, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u T\u1ee9 xu\u1ea5t 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.<\/p>\n<p>[98] C\u1ea5p cho ch\u00e2u Th\u00e1i 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5 Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh, Th\u1eeba Thi\u00ean, t\u1ea1m ng\u1eebng thi h\u00e0nh h\u00ecnh ph\u1ea1t. Nghe n\u00f3i n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb oan \u1ee9c, t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh roi, g\u1eady m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec tha; t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng v\u00e0 c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng th\u00ec b\u1ea3o l\u00e3nh ra ngo\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1eadp \u0110\u1ee9c phi h\u1ecd L\u01b0u l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu. H\u1eadu t\u00ednh th\u00f4ng minh, hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u1eed s\u00e1ch, nghe vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. M\u1ed7i khi Vua \u0111i tu\u1ea7n du, h\u1eadu \u0111\u1ec1u \u0111i theo. \u00c1o qu\u1ea7n kh\u00f4ng xa hoa, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec c\u00e1c cung nh\u00e2n. Sau khi Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0, v\u1ecb tr\u00ed trung cung b\u1ecf tr\u1ed1ng, Vua mu\u1ed1n l\u1eadp h\u1eadu ngay, nh\u01b0ng h\u1eadu c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. M\u1ed9t th\u1eddi gian sau, s\u1eafp ban chi\u1ebfu, th\u00ec t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n b\u1ed7ng d\u01b0ng xin ngh\u1ec9 v\u00ec b\u1ec7nh, h\u1eadu nghi ng\u1edd V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, l\u1ea1i c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xin s\u1edbm \u0111\u1ecbnh ng\u00f4i m\u1eabu nghi, cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp. M\u1ecdi vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd trong cung \u0111\u00ecnh, h\u1eadu th\u01b0\u1eddng d\u1eabn ch\u1ee9ng c\u1ed5 t\u00edch, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00e1ng. Vua sau khi thi\u1ebft tri\u1ec1u, xem c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng trong thi\u00ean h\u1ea1, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam, h\u1eadu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nghe qua. H\u1eadu c\u1ea9n th\u1eadn, k\u00edn \u0111\u00e1o, c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tin c\u1eady.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y d\u1ef1a theo v\u0103n c\u0169 trong Th\u1ef1c l\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-262-26\" href=\"#footnote-262-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 b\u00e0i t\u1ea5u th\u1eddi nhi\u1ebfp ch\u00ednh, t\u00ecnh th\u1ebf kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi nh\u01b0 v\u1eady. C\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ec9nh s\u1eeda.)<\/i><\/p>\n<p>[101] Bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft ba b\u1ee9c tranh v\u1ec1 \u0111\u00e0n t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u00e0n tri\u1ec1u ki\u1ebfn, v\u00e0 \u0111\u1ec1n T\u00e2y Nh\u1ea1c c\u00f9ng 148 b\u1ee9c tranh v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh do Ty T\u01b0\u1eddng Th\u1ee5y d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t, ph\u1ee5 th\u1ea7n, hai ch\u1ebf, th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 th\u1eeba lang, hai t\u1ec9nh c\u1ea5p gi\u00e1n, ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty, th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn xem. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, c\u00f3 t\u1ea5u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, nh\u01b0ng th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u1eadn m\u1eaft th\u1ea5y, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a T\u01b0 thi\u00ean gi\u00e1m H\u00ecnh Trung H\u00f2a. Mong r\u1eb1ng s\u1eed quan ghi ch\u00e9p s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y d\u1ef1a theo \u300aDi s\u1ef1 l\u1ee5c\u300b, ghi ch\u00e9p d\u01b0\u1edbi ph\u1ea7n bi\u00ean so\u1ea1n tranh \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n n\u00e0y. C\u00f3 hay kh\u00f4ng, c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau C\u1ed5n, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ea3 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u1ec1 Th\u00e1i \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh, ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft nghi ng\u1edd, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i tu\u1ea7n m\u1edbi b\u00e1o l\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5. T\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, ph\u1ea3i b\u00e1o ngay trong ng\u00e0y, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i B\u1ea3o \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9.<\/p>\n<p>[104] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, l\u1ec7nh cho H\u1ed9 b\u1ed9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c kho, s\u1edf thu\u1ed9c quy\u1ec1n, ti\u1ebfp nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y ch\u00ednh \u0111\u00e1n tri\u1ec1u h\u1ea1, b\u00e0y tr\u01b0\u1ee3ng, s\u1ebd c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c mang \u0111\u1ebfn tr\u01b0ng b\u00e0y.<\/p>\n<p>[105] Ban chi\u1ebfu cho Tri Di\u00ean ch\u00e2u L\u00fd C\u1eadp ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu cho Tri Di\u00ean ch\u00e2u L\u00fd C\u1eadp ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'Qu\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Phi\u1ec1n', ch\u1eef 'Ki\u1ec3m' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-124 s\u1eeda v\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-262-27\" href=\"#footnote-262-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i c\u1ea5p cho \u0111\u1ed9i ng\u1ef1a v\u00e0 b\u1ed9 binh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3nh b\u00e1o bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n tu\u1ea7n tra.<\/p>\n<p>[106] N\u0103m n\u00e0y, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u1edf ba vi\u1ec7n, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m v\u00e0 t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c c\u1ee5c kh\u00e1c, quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b kh\u00f4ng ghi r\u00f5 th\u00e1ng ng\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-262-1\"> 'Ng\u0169 th\u1eadp nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ng\u0169 thi\u00ean nh\u00e2n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5 chi 78 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 Man di truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-2\">L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd Trung Ch\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem v\u0103n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 quy\u1ec3n 30 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd T\u00f4ng Ch\u00ednh'. <a href=\"#return-footnote-262-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-3\"> ch\u1eef 'Th\u1ea5t' trong 'h\u1ef1u th\u1ea5t th\u1eadp l\u00ed ch\u00ed tr\u00e1c ch\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an Qu\u1ed1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 24, \u300aV\u01b0\u01a1ng Nghi C\u00f4ng H\u00e0nh Tr\u00ecnh L\u1ee5c\u300b, \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 2-6, \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 346, \u300aT\u1ee9 Di Kh\u1ea3o\u300b, \u300aLi\u00eau S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 40, \u300a\u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-262-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-4\"> ch\u1eef 'n\u1ed9i' trong 'th\u00e0nh nam m\u00f4n n\u1ed9i h\u1eefu vu vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3i' gi\u1ed1ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b; \u300aKhi\u1ebft \u0110an Qu\u1ed1c Ch\u00ed\u300b, \u300aLi\u00eau S\u1eed\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 2-7 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'ngo\u1ea1i'. <a href=\"#return-footnote-262-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-5\"> B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn T\u00f4n H\u1ea7u qu\u00e1n, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. Ch\u1eef 'H\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean c\u00f9ng quy\u1ec3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-6\"> T\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc d\u1ea7n v\u00e0o n\u00fai, ch\u1eef 'b\u1eafc' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b c\u00f9ng quy\u1ec3n ch\u00fa: 'M\u1ed9t b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1eed'.' <a href=\"#return-footnote-262-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-7\"> \u0110\u00e8o \u0110i\u00eau Khoa, ch\u1eef 'Khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00e0o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di nh\u1ecb chi th\u1ea5t, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39 ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-262-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-8\"> L\u1ea1i qua \u0111\u00e8o M\u1eb7c \u0110\u1ea9u, ch\u1eef 'M\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ed9c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 346 ph\u1ea7n T\u1ee9 Di kh\u1ea3o m\u00e0 s\u1eeda, s\u00e1ch \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b th\u00ec s\u1eeda th\u00e0nh 'M\u00f4', v\u00ec c\u00f9ng \u00e2m m\u00e0 d\u00f9ng thay nhau. <a href=\"#return-footnote-262-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-9\"> Ch\u00edn m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m Thi\u1ebft T\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'T\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di nh\u1ecb chi b\u00e1t m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-262-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-10\">T\u1eeb \u0111\u00e2y d\u1ea7n ra kh\u1ecfi n\u00fai, '\u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1eafc' (theo \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b), 'ra' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u00e0o', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-11\">Tr\u00ean n\u00fai nhi\u1ec1u chim th\u00fa v\u00e0 c\u00e2y c\u1ed1i, 'c\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ed7' (theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b), c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-12\">T\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Th\u00f4ng Thi\u00ean, 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'n\u00fai', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-8, \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 39, \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-13\">C\u1eeda th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 hai t\u1ea7ng, 'c\u1eeda' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-14\">Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 d\u00f9ng l\u00ednh tr\u1ea1i thay th\u1ebf, ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-15\">Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1nh Gi\u00e1ng K\u00fd', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 205, Ngh\u1ec7 V\u0103n Ch\u00ed v\u00e0 T\u1ee9 Kh\u1ed1 Khuy\u1ebft Th\u01b0 M\u1ee5c \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 \u300aGi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b, do \u0110inh V\u1ecb so\u1ea1n. <a href=\"#return-footnote-262-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-16\">T\u1ec3 th\u1ea7n th\u1ea5y th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00f3 ch\u1eef tr\u00f9ng v\u1edbi t\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5, hai ch\u1eef 'danh \u0111\u1ed3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-17\">Ch\u1eef 'y\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-18\"> r\u00fat h\u1ebft n\u01b0\u1edbc trong l\u00f2ng s\u00f4ng 't\u00e0o' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e0o', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16-4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-19\"> \u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u1ec5 t\u1ebf xong '\u0111\u1ec1u nh\u01b0' hai ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n ch\u00e9p t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20 S\u00f9ng ph\u1ee5ng Th\u00e1nh t\u1ed5 b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-262-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-20\">'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'Cung', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36-7 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-262-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-21\">Ch\u1eef 'h\u1ea1' trong 'quy\u1ec1n b\u00e3i ban h\u1ea1' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18, ph\u1ea7n 'Ki\u1ebfn Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung' b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-262-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-22\">'Th\u1ee5 nh\u00e2n' trong 't\u1ee9c \u01b0 ngo\u1ea1i qu\u1eadn ph\u1ed1i tr\u00ed th\u1ee5 nh\u00e2n', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'nhi\u1ec5u nh\u00e2n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang <a href=\"#return-footnote-262-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-23\">Con \u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ecdc t\u1ea1m quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n vi\u1ec7c H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean: Ch\u1eef 'quy\u1ec1n' v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'qu\u1ea3n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf. Theo \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11, V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ecdc n\u0103m Thi\u00ean Hy th\u1ee9 4 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Phong, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. <a href=\"#return-footnote-262-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-24\">Ch\u00e1u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c: '\u0110\u1ee9c Qu\u00e2n', \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11 c\u0169ng ghi nh\u01b0 v\u1eady; \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 253, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba M\u1ef9 l\u1ea1i ghi l\u00e0 'Ho\u00e0i Qu\u00e2n'. <a href=\"#return-footnote-262-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-25\">c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e2n tr\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t bao th\u00f3c, ch\u1eef 'ho\u1eb7c' trong c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Nhung' <a href=\"#return-footnote-262-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-26\">Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-262-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-262-27\">Chi\u1ebfu cho Tri Di\u00ean ch\u00e2u L\u00fd C\u1eadp ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'Qu\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Phi\u1ec1n', ch\u1eef 'Ki\u1ec3m' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-124 s\u1eeda v\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-262-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":37,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-262","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/262\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1229,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/262\/revisions\/1229"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/262\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=262"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=262"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}