{"id":264,"date":"2025-07-04T02:21:52","date_gmt":"2025-07-04T02:21:52","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=264"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"quyen-80-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-6-quy-suu-1013","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-80-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-6-quy-suu-1013\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 80: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 6 (QU\u00dd S\u1eecU, 1013)","rendered":"QUY\u1ec2N 80: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 6 (QU\u00dd S\u1eecU, 1013)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, m\u00f9ng 1, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean nh\u1eadn tri\u1ec1u y\u1ebft.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Cao Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay ph\u00e0m vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i h\u00ecnh ph\u00e1p, bi\u00ean ph\u00f2ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, v.v., \u0111\u1ec1u giao cho Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tham kh\u1ea3o r\u1ed3i thi h\u00e0nh, v\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a hai ph\u1ee7 \u0111\u01b0a ra c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[4] L\u1ec7nh cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 v\u00e0 Tam ty xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ed1i l\u01b0u. Sau \u0111\u00f3, ch\u1ecdn ra 12 t\u1ed9i nh\u01b0 ph\u1ea1m v\u1ec1 tr\u00e0, mu\u1ed1i, ph\u00e8n, r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00fac ti\u1ec1n ri\u00eang, ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed, bu\u00f4n b\u00e1n h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, mang ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, quan l\u1ea1i \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, t\u1ee5 t\u1eadp ban \u0111\u00eam l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0 \u0111\u1ea1o, v.v.[footnote]Sau \u0111\u00f3, ch\u1ecdn ra 12 t\u1ed9i nh\u01b0 ph\u1ea1m v\u1ec1 tr\u00e0, mu\u1ed1i, ph\u00e8n, r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00fac ti\u1ec1n ri\u00eang, ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed, bu\u00f4n b\u00e1n h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, mang ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, quan l\u1ea1i \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, t\u1ee5 t\u1eadp ban \u0111\u00eam l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0 \u0111\u1ea1o, v.v. <i>(B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 4-6 c\u00f3 th\u00eam t\u1ed9i 'M\u00e3 \u0111\u1ec7 t\u1ed1t \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng', \u0111\u1ee7 12 t\u1ed9i, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang.)<\/i>[\/footnote], \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t.\r\n\r\n[5] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n th\u00e2n s\u1ef1 \u0111i kh\u1eafp kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, t\u1eeb nay c\u1ea5m ch\u1ec9 h\u1eb3n.\"<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng hai l\u1ed9 \u00cdch, L\u1ee3i n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb thi\u00ean tai m\u1ea5t m\u00f9a, n\u00ean giao cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m an \u1ee7i d\u00e2n.\r\n\r\n[7] Cho ho\u00e3n thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f2n thi\u1ebfu c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u L\u01b0, Th\u1ecd, H\u00f2a, T\u1ee9, v\u00ec b\u1ecb l\u1ee5t.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ng\u01b0\u1eddi Man ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00e0m Nh\u01b0 Uy\u1ec3n c\u00f9ng 83 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[9] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 d\u00f9ng thu\u1ebf ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m l\u1eb7t v\u1eb7t.\r\n\r\n[10] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft Giang l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0ng, Nhu\u1eadn l\u00e0 60 \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, v\u00ec Ho\u00e0i, T\u1ee9 m\u1ea5t m\u00f9a, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n n\u00ean gi\u00e1 t\u0103ng, xin c\u1ea5m ch\u1ec9. Vua kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i l\u1ec7nh m\u1edf kho b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 t\u1eeb m\u1ee9c t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng hai b\u1eadc th\u00ec th\u00f4i; ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 t\u1eeb m\u1ee9c t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 nguy\u00ean b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, khi x\u00e9t d\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 th\u00ec ch\u1ec9 gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc th\u00f4i. D\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t th\u0103ng ti\u1ebfn.\"<\/i> L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng theo \u00e2n x\u00e1, n\u1ebfu t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 ho\u1eb7c d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng, th\u00ec L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ph\u1ea3i bu\u1ed9c h\u1ecd cam k\u1ebft n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng n\u1eefa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u1ebfm tru\u1ea5t r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0m cam k\u1ebft s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e, nay l\u1ea1i x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e0m l\u00ednh nha ti\u1ec1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c tha cho v\u1ec1 t\u1ef1 do. Trong \u00e2n x\u00e1 v\u1eeba r\u1ed3i cho ph\u00e9p x\u00e9t d\u00f9ng l\u1ea1i. Nay xin nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 n\u1eb7ng ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft nguy h\u1ea1i th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m tham qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i b\u1ed5 l\u00e0m ph\u00e1n ty, quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c, b\u1ea1 u\u00fd, \u0111\u1ec1u x\u00e9t d\u00f9ng theo th\u1ee9 b\u1eadc.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u1ed9i th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 can d\u1ef1 v\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00e2u huy\u1ec7n, v\u00e0 quan l\u1ea1i t\u1ea1i ch\u1ed7 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi t\u00e2u b\u00e1o, \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Ph\u00e0m n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0m cam k\u1ebft, d\u00e1m t\u00e2u b\u00e1o vi\u1ec7c kh\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n l\u1ec7nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 quy ch\u1ebf c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng. <i>(Vi\u1ec7c l\u00e0m cam k\u1ebft qu\u00e2n l\u1ec7nh, xem trong \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c t\u1ea1p ch\u00ed\u300b, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i> L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ed1t \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111i d\u00f2 x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t.\"<\/i>[footnote]L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: 'Nghe n\u00f3i N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ed1t \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111i d\u00f2 x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t.' B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3. X\u00e9t \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf tr\u00ean ng\u00e0y Canh T\u00fd, nghi l\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p.[\/footnote]\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n kinh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u trong n\u0103m ng\u00e0y.\r\n\r\n[15] Tri ch\u00e2u T\u00f4 Qu\u1ed1c Hoa t\u00e2u r\u1eb1ng, trong b\u1ed9 c\u00f3 2.273 quan l\u1ea1i, t\u0103ng \u0111\u1ea1o, k\u1ef3 l\u00e3o \u0111\u1ebfn ch\u00e2u d\u00e2ng s\u1edb, xin xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn Linh Ti\u00ean Quan, Vua ban chi\u1ebfu d\u1ee5 b\u1ea3o th\u00f4i.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, c\u00e1c th\u1eafng c\u1ea3nh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ban s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc bia b\u00e0i t\u1ee5ng <i>\"Th\u00e1nh V\u0103n Th\u1ea7n B\u00fat\"<\/i> c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng do Vua so\u1ea1n.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ti\u1ebfn phong V\u1ec7 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0m T\u1eeb qu\u1ed1c, S\u1edf qu\u1ed1c l\u00e0m B\u00e2n qu\u1ed1c, Vi\u1ec7t qu\u1ed1c l\u00e0m T\u00fac qu\u1ed1c.\r\n\r\n[18] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c danh hi\u1ec7u ti\u00ean quan, ti\u00ean kinh n\u00e0o ph\u1ea1m h\u00fay t\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i.\r\n\r\n[19] Sai trung s\u1ee9 tu s\u1eeda mi\u1ebfu Ho\u00e0i \u0110\u1ed9c \u1edf \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"C\u00e1c quan khi nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng than phi\u1ec1n v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i xa b\u1ea5t ti\u1ec7n.\"<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u00e2u: <i>\"Qu\u1ed1c gia b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e2u th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 ti\u1ec7n, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, th\u00ec l\u00f2ng h\u1ecd kh\u00f4ng y\u00ean, l\u00f2ng kh\u00f4ng y\u00ean th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Chi\u1ec1u theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, th\u1ef1c l\u00e0 do l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Trong ngo\u00e0i v\u1ed1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed9i thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ea5y Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u01b0\u1eddng T\u00fac l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u1eed ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00fac l\u00e0m T\u01b0 l\u00fd tham qu\u00e2n \u1edf Th\u00e1i ch\u00e2u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i bu\u00f4n ngh\u1ec9 \u0111\u00eam \u1edf qu\u00e1n tr\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng tr\u1ecd gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n. S\u00e1ng d\u1eady th\u1ea5y m\u00e1u d\u00ednh tr\u00ean \u00e1o, b\u1ecb b\u1eaft giam, kh\u00f4ng th\u1ec3 minh oan, \u0111\u00e0nh nh\u1eadn t\u1ed9i. T\u00fac bi\u1ec7n b\u1ea1ch n\u1ed7i oan cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng Tri ch\u00e2u s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft th\u00fac gi\u1ee5c k\u1ebft \u00e1n, T\u00fac ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ecbu. V\u00e0i ng\u00e0y sau, qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt. Do \u0111\u00f3, ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan[footnote] Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1eadn', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 303 truy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng T\u00fac s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] khuy\u1ebft, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin cho T\u00fac \u0111\u1ea3m nh\u1eadn. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111ang c\u00f3 \u00fd giao vi\u1ec7c kh\u00e1c.\"<\/i> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c n\u00e0y. T\u00fac l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ti\u1ec1n \u0110\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0111\u1eb7t c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1ee5c nghi, Th\u1ee5c dung, Thu\u1eadn nghi, Thu\u1eadn dung, Uy\u1ec3n nghi, Uy\u1ec3n dung, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, \u1edf tr\u00ean Chi\u00eau nghi. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u01b0 cung l\u1ec7nh, ch\u00ednh t\u1ee9 ph\u1ea9m, \u1edf tr\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng cung. Ghi v\u00e0o l\u1ec7nh. L\u1ea5y Ti\u1ec7p d\u01b0 h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Uy\u1ec3n nghi.\r\n\r\n[23] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, c\u00e1c ch\u00f9a mi\u1ebfu v\u00e0 nh\u00e0 d\u00e2n c\u00f3 t\u00e0ng tr\u1eef t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng, trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e1o, giao cho n\u01a1i \u0111\u00f3 theo l\u1ec7 nh\u01b0 chu\u00f4ng kh\u00e1nh \u0111\u1ed3ng, kh\u1eafc t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, cho ph\u00e9p ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1edd ph\u1ee5ng nh\u01b0 c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri ch\u00e2u C\u00f9 Ch\u00e2u T\u1ed1ng Vi Thi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng trong d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng, theo ph\u00e1p lu\u1eadt x\u1eed l\u00fd, t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00f3 b\u1ecb t\u1ecbch thu nh\u01b0 ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1ec1 \u0111\u1ed3ng. Lo ng\u1ea1i l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o th\u1edd ph\u1ee5ng, m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. <i>(T\u1ed1ng Vi Thi\u1ec7n ch\u01b0a th\u1ea5y)<\/i>.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, chi\u1ebfu cho T\u00f4ng ch\u00ednh l\u1ea5y s\u1ed5 ho\u00e0ng t\u1ed9c l\u00e0m Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p nh\u00e0 T\u1ed1ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c[footnote]Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 20-55 ghi: 'N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6 th\u00e1ng gi\u00eang, Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, Tri\u1ec7u Kh\u1ea3 Phong... xin tr\u00ean s\u1ed5 ho\u00e0ng t\u1ed9c \u0111\u1eb7t th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u.'[\/footnote]. L\u1ea1i sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ea5t \u1edf B\u00ed c\u00e1c[footnote]L\u1ea1i sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ea5t \u1edf B\u00ed c\u00e1c, hai ch\u1eef 'bi\u1ec7t l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi tra c\u1ee9u. <i>(Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, ch\u01b0a th\u1ea5y)<\/i>.\r\n\r\n[25] Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m t\u1eebng tham d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, n\u00f3i n\u0103ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u. L\u1ea1i t\u1eebng xin cho ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t m\u1edbi gia nh\u1eadp gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng bi\u1ec3u di\u1ec5n. Khi \u0111\u1ebfn d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf B\u1eafc vi\u00ean, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi di\u1ec5n kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd, Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m li\u1ec1n qu\u00e1t m\u1eafng, \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m can ng\u0103n. Sau \u0111\u00f3, khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Vua, l\u1ea1i xin cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 bi\u1ec3u di\u1ec5n.\r\n\r\nVua kh\u00f4ng vui, h\u00f4m sau n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f9ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 y\u1ebfn, \u0111\u00e2u d\u00e1m nh\u01b0 v\u1eady. Anh em g\u1eb7p nhau, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i chuy\u1ec7n phi\u1ebfm, ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch vi\u1ebft v\u0103n, c\u00f9ng nhau trao \u0111\u1ed5i. T\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i, m\u1ed7i n\u0103m ban y\u1ebfn kh\u00f4ng qu\u00e1 hai ba l\u1ea7n, ch\u00ednh l\u00e0 lo r\u1eb1ng trong l\u00fac vui v\u1ebb, l\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 sai l\u1ea7m.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Nay n\u00ean tri\u1ec7u K\u00fd th\u1ea5t Th\u00f4i H\u1ed9, khuy\u00ean nh\u1ee7 th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng h\u1ec9 n\u1ed9 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\"<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau qu\u00fd anh em, th\u00e2n c\u1eadn hi\u1ec1n t\u00e0i, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u1eaft l\u1ea5y l\u1ec5 m\u00e0 r\u0103n d\u1ea1y, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u00fd s\u00e2u xa c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng hi\u1ebfm khi g\u1eb7p g\u1ee1 thu\u1ed9c h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm khi \u1edf \u0110\u00f4ng cung, th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp x\u00fac th\u00e2n m\u1eadt v\u1edbi cung li\u00eau[footnote]Cung li\u00eau nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan li\u00eau', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7, H\u00ecnh B\u00ednh ng\u00e0y \u0111\u00eam gi\u1ea3ng gi\u1ea3i kinh s\u00e1ch, nay n\u00ean c\u1ea3nh t\u1ec9nh \u00f4ng \u1ea5y.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ghi th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p sau \u300aHo\u00e0ng T\u1ed1ng Ng\u1ecdc \u0110i\u1ec7p\u300b, c\u00f3 ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u00f4i ch\u00fat.)<\/i>\r\n\r\n[26] Ch\u00e2u Thi\u1ec7u thi\u1ebfu quan gi\u1eef ch\u1ee9c, ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u1eed V\u0103n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft, Gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u \u0110\u00e0m, t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c ch\u00e2u. Vua cho r\u1eb1ng Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng L\u00fd Di\u1ec5m m\u01b0u ph\u1ea3n, nh\u1edd b\u00e1o tin m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan, nay l\u1ea1i cho cai tr\u1ecb d\u00e2n, l\u00e0m sao khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1ee5c, b\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c, d\u00f9ng S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c ch\u00e2u L\u1ec5, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec7u.\r\n\r\n[27] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"N\u01a1i v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Tri qu\u00e2n, n\u1ebfu thi\u1ebfu Th\u00f4ng ph\u00e1n, xin cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn t\u00e2u l\u00ean g\u1ea5p, giao cho H\u1eefu ty c\u1eed ng\u01b0\u1eddi ngay. N\u1ebfu quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, h\u00e3y t\u1ea1m c\u1eed quan Kinh tri\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[28] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n d\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 k\u1ebb hung \u00e1c g\u00e2y h\u1ecda, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt r\u1ed3i c\u00f9ng gia quy\u1ebfn gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh.\r\n\r\n[29] C\u00e1c kho\u1ea3n ti\u1ec1n tham nh\u0169ng v\u00e0 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng ti\u1ec1n s\u1eaft, c\u1ee9 10 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i l\u1ea5y 1 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[30] L\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u1eeb th\u00e1ng t\u01b0 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng t\u00e1m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u00e1m nghi\u1ec7m l\u1ea1i, c\u00e1c th\u00e1ng kh\u00e1c v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169.\r\n\r\n[31] Ban th\u01b0\u1edfng cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Trung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan L\u01b0u Minh Th\u1ee9 c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ti\u1ec1n, d\u00ea v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u, l\u1ec7nh cho h\u1ecd u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u trong ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn. Khi \u0111\u00f3, Minh Th\u1ee9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eabn ch\u1ee9ng theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Ph\u00e1p tr\u1ef1c quan \u0110\u1ea1i l\u00fd t\u1ef1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 y\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[32] H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, M\u00e3 Tri Ti\u1ebft, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, xin m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t b\u1ea3n th\u01a1 ca do Th\u00e1nh ch\u1ebf. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i l\u1ea7n ban ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, n\u00ean M\u1eabn Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1edbi c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng nh\u01b0ng ch\u01b0a kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng ngay.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i g\u1ea7n g\u0169i \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ph\u00fac \u0111\u1ec3 xem b\u1ee9c tranh Th\u00e1nh t\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u00e0y \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Quang \u0111\u1ec3 cho tr\u0103m quan xem.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u C\u00e0n Nguy\u00ean xem y\u1ebfn, t\u1eeb \u0111\u00f3 k\u00e9o d\u00e0i n\u0103m ng\u00e0y.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Di\u00ean Xi\u00eam c\u00f9ng 48 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t x\u1eed theo l\u1ec7 \u00e2n x\u00e1, th\u00ec sau khi H\u00ecnh b\u1ed9 xem x\u00e9t xong, Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a t\u1ed9i m\u00e0 xin ch\u1ec9 d\u1ee5.\r\n\r\n[38] Chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e0m cho nh\u00e0 ng\u1ee5c tr\u1ed1ng kh\u00f4ng.\r\n\r\n[39] C\u00f4ng T\u00f4n Gi\u1ea3n, nguy\u00ean l\u00e0 Quan s\u00e1t suy quan \u1edf Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, gi\u00e1m s\u00e1t tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0, khi v\u1ec1 kinh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Vua xem qua b\u00e0i ph\u00e1n t\u1eeb c\u1ee7a \u00f4ng, th\u1ea5y qu\u00e1 k\u00e9m, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Gi\u1ea3n t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 c\u00f3 c\u00f4ng, xin \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c kinh. Vua l\u1ec7nh \u0111\u01b0a b\u00e0i ph\u00e1n t\u1eeb cho \u00f4ng xem, t\u1ea3 h\u1eefu h\u00f4 l\u1ec7nh lui ra, Gi\u1ea3n c\u00e0ng t\u1ecf ra gi\u1eadn d\u1eef. Chi\u1ebfu giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed tra h\u1ecfi, sau \u0111\u00f3 gi\u00e1ng l\u00e0m V\u0103n h\u1ecdc Ph\u00f2ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ch\u00e2u Th\u00e1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf huy\u1ec7n H\u1ea3i L\u0103ng, trong \u0111\u00e1m c\u1ecf h\u1ed3 \u0111\u1ea7m c\u00f3 sinh ra th\u1ee9 g\u1ea1o th\u00e1nh, gi\u00fap \u00edch nhi\u1ec1u cho d\u00e2n \u0111\u00f3i.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00fa ti\u1ec3u trong ch\u00f9a vi\u1ec7n, ph\u1ea3i do quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u1ea3o h\u1ea1ch kinh nghi\u1ec7p, b\u1eaft s\u01b0 tr\u1ee5 tr\u00ec b\u1ea3o \u0111\u1ea3m v\u1ec1 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng t\u00f3c. N\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u1ea3o h\u1ea1ch kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng[footnote]Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ea1o th\u00edch 1-21, ch\u1eef 'b\u00e1ch' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai.[\/footnote], ho\u1eb7c s\u01b0 tr\u1ee5 tr\u00ec b\u1ea3o \u0111\u1ea3m kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, \u0111\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u00e0ng n\u0103m cho ph\u00e9p ch\u00fa ti\u1ec3u xu\u1ed1ng t\u00f3c, to\u00e0n l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c, kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ecdc kinh gi\u1edbi, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, ph\u1ea1m t\u1ed9i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ph\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 B\u00e2n \u1edf Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng, theo chi\u1ebfu l\u1ec7nh gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, s\u1ed1 qu\u00e2n m\u1edbi \u0111i\u1ec1u t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho \u0111\u00f3ng \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ee7y H\u01b0ng qu\u00e2n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng so\u00e1i. Th\u1ee7 B\u00e2n bi\u1ebft th\u1ec3 theo \u00fd ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, gi\u1ea3m b\u1edbt chi ph\u00ed bi\u00ean ph\u00f2ng, c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i>\r\n\r\n[43] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, qu\u1eadn ch\u00faa Nghi Xu\u00e2n l\u00e0 Cao th\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n ban cho v\u01b0\u1eddn rau ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh, xin mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: <i>\"Thu\u1ebf m\u00e1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng vi\u1ec7c qu\u00e2n, n\u1ebfu mi\u1ec5n \u0111i, th\u00ec sau n\u00e0y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd xin theo l\u1ec7.\"<\/i> Kh\u00f4ng cho.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o s\u1edbm \u0111\u1ec3 trai gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong l\u1ec5 t\u1ebf Ti\u00ean T\u00e0m, Th\u00e1i ch\u00fac Ph\u00f9ng Kinh b\u1ecb Gi\u00e1m t\u1ebf s\u1ee9 h\u1eb7c t\u1ed9i, n\u00ean m\u1edbi ra l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[45] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0 Di\u1ec5m b\u1ecb b\u1ec7nh. Di\u1ec5m l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u0103m ch\u1ec9, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i, Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn th\u0103m. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u1eb9 Di\u1ec5m \u0111\u00e3 h\u01a1n 80 tu\u1ed5i, v\u1eabn kh\u1ecfe m\u1ea1nh.\r\n\r\nC\u00f3 chi\u1ebfu cho con trai Di\u1ec5m l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 S\u0129 T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0i, con th\u1ee9 l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba S\u0129 Lu\u00e2n l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, c\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng trong bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u01b0\u1edfng hoa \u1edf h\u1eadu uy\u1ec3n, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 quan l\u1ea1i t\u1ecf ra l\u01a1 l\u00e0 l\u1ec5 nghi. Vua n\u00f3i: <i>\"Cho u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd gi\u1eef \u0111\u1ee7 l\u1ec5, c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3. N\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu khuy\u00ean r\u0103n h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[47] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean c\u1ed1 xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua sai \u00f4ng l\u00e0m Tri Thanh ch\u00e2u.\r\n\r\n[48] Vua l\u00e0m b\u00e0i \u300aN\u1ed9i th\u1ecb ch\u00e2m\u300b ban cho Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n. Th\u1eeba H\u00e0n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 \u1edf b\u1ea3n t\u1ec9nh, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ed9i nh\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 ph\u1ea3i v\u1ec1 kinh, c\u00f2n l\u1ea1i t\u00f9y theo t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 d\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u1ea5t li\u1ec1n.\r\n\r\n[50] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra trong kinh th\u00e0nh n\u00ean d\u00f9ng c\u1ea3 qu\u00e2n b\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n k\u1ef5. Khi \u1ea5y c\u00f3 ba t\u00ean l\u00ednh tu\u1ea7n tra nh\u00e2n ng\u00e0y l\u1ec5 H\u00e0n th\u1ef1c \u0111em qu\u00e2n trang \u0111i c\u1ea7m c\u1ed1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, v\u00ec thua n\u00ean b\u00e0n nhau \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn canh n\u0103m ch\u01b0a s\u00e1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng, v\u1ee9t x\u00e1c xu\u1ed1ng s\u00f4ng, l\u1ea5y qu\u1ea7n \u00e1o \u0111em b\u00e1n \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c \u0111\u1ed3 c\u1ea7m. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra d\u00f9ng c\u1ea3 qu\u00e2n b\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n k\u1ef5, v\u00ec doanh v\u00e0 hi\u1ec7u kh\u00e1c nhau, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t l\u1eabn nhau.\"<\/i> B\u00e8n kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u1ea5y.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, l\u1ea5y Ch\u1ee7 kh\u00e1ch vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Ph\u00e1n tam ty \u0111\u00f4 ma kh\u00e1m ty D\u01b0\u01a1ng Ngu l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u1ea1o \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u[footnote]\u0110\u1ea1o \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'L\u01b0u \u0111i\u1ec1n v\u1ee5', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-22 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Ngu d\u00f9ng lu\u1eadt n\u1eb7ng x\u00e9t l\u1ea1i thu\u1ed9c h\u1ea1, thu\u1ed9c h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o Ngu t\u1eebng t\u01b0 \u00fd sai khi\u1ebfn c\u00f4ng nh\u00e2n, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khoan h\u1ed3ng, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o th\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[52] Quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u01b0u T\u1ed1ng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u00fd k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi nh\u00e0 gi\u00e0u, v\u00ec h\u1ecd m\u00e0 xin x\u1ecf, ho\u1eb7c gi\u1ea3 l\u00e0m th\u00e2n thu\u1ed9c[footnote]'Gi\u1ea3 th\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u1ea3 k\u00fd', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 277, truy\u1ec7n L\u01b0u T\u1ed1ng ch\u00e9p: 'ho\u1eb7c gi\u1ea3 l\u00e0m th\u00e2n thu\u1ed9c, t\u00e2u xin ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc'[\/footnote], t\u00e2u xin ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, nh\u00e2n \u0111\u00f3 y\u1ebft ki\u1ebfn quan l\u1ea1i, l\u00e0m r\u1ed1i vi\u1ec7c c\u00f4ng, xin ng\u0103n c\u1ea5m. Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n \u0111e, b\u1ea3o h\u1ecd t\u1ef1 s\u1eeda m\u00ecnh, t\u1eeb nay ai c\u00f2n t\u00e1i ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.\r\n\r\n[53] L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng nh\u00e0 gi\u00e0u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan h\u00e0m th\u00ed, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u1ee9ng c\u1eed ho\u1eb7c thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i quan l\u1ea1i.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ec5 H\u00e0n th\u1ef1c, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, c\u00f2n l\u00ednh c\u1ea5m v\u1ec7 n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i, quan l\u1ea1i c\u0169ng th\u01b0\u1eddng tha b\u1ed5ng, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 l\u00fd, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 Cung T\u00e0i Ho\u1ea3ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ti\u1ebfn s\u0129 Ng\u1ee5y C\u01b0\u01a1ng b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nhai Ch\u00e2u, Chu Duy H\u00e0n b\u1ecb \u0111u\u1ed5i kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng thi, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Ng\u1ee5y Qu\u00e1n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, huy\u1ec7n l\u1ec7nh Y\u1ec3n Th\u00e0nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n b\u1ecb thay th\u1ebf. C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Duy H\u00e0n v\u1ed1n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch, n\u00ean vu c\u00e1o Duy H\u00e0n ph\u1ec9 b\u00e1ng thi\u00ean th\u01b0, nh\u01b0ng khi tra x\u00e9t th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng; Qu\u00e1n b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi v\u00ec \u0111\u00e3 m\u1eddi C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Duy H\u00e0n \u0111\u1ebfn nh\u00e0; Mi\u1ec5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u1ee7a Qu\u00e1n, l\u1ea1i che gi\u1ea5u C\u01b0\u01a1ng, n\u00ean c\u00f9ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Qu\u00e1n l\u00e0 con c\u1ee7a Ng\u1ee5y V\u0169, t\u1eebng l\u00e0m Tham qu\u00e2n Th\u01b0\u01a1ng t\u00e0o ph\u1ee7 Khai Phong[footnote] Tham qu\u00e2n Th\u01b0\u01a1ng t\u00e0o ph\u1ee7 Khai Phong, ch\u1eef 'T\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00e0o', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 303 truy\u1ec7n Ng\u1ee5y Qu\u00e1n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u00e2n d\u1ecbp Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ed1c th\u00fac l\u00e0m n\u00fai \u0111\u00e8n, nh\u01b0ng n\u1ed9i th\u1ecb tham lam qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, Qu\u00e1n b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ea1i s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ph\u1ec9 b\u00e1ng thi\u00ean th\u01b0, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Qu\u00e1n, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n l\u1ea1i n\u00f3i C\u01b0\u01a1ng ph\u1ec9 b\u00e1ng thi\u00ean th\u01b0, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai. Tr\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ed1 Th\u00e0nh, theo bia m\u1ed9 do L\u01b0u X\u01b0\u1edfng so\u1ea1n. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t Tr\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n kh\u00e1c.)<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, H\u1ed3 T\u1eafc, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u00e2n \u0111\u1ed3ng duy\u00ean t\u00edch Giang Nam l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n Duy\u00ean S\u01a1n, ch\u00e2u T\u00edn m\u1edf c\u1eeda khe m\u1ecf, binh l\u00ednh ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty quy ho\u1ea1ch sai l\u1ea7m v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. T\u1eafc t\u1eebng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u00fac ti\u1ec1n, ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u1ea1i d\u1ecbch gi\u1ea5u m\u1ea5y v\u1ea1n c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i d\u1ecbch s\u1ee3 h\u00e3i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, T\u1eafc n\u00f3i: <i>\"M\u00e3 Ph\u1ee5c Ba th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t t\u00f9 nh\u00e2n n\u1eb7ng m\u00e0 th\u1ea3 h\u1ecd ch\u1ea1y tr\u1ed1n, l\u1ebd n\u00e0o ta l\u1ea1i coi tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u1ea3i m\u00e0 xem nh\u1eb9 m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi?\"<\/i> Li\u1ec1n ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u00e0m c\u1ee7a d\u01b0, tha kh\u00f4ng x\u1eed t\u1eed.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, qu\u00e2n Ki\u1ebfn An \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, Th\u00e1nh T\u1ed5, Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng xong, l\u1ea5y Tu l\u00fd Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ngh\u00eanh ph\u1ee5ng s\u1ee9[footnote] L\u1ea5y Tu l\u00fd Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ngh\u00eanh ph\u1ee5ng s\u1ee9, nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 's\u1ee9', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 vi\u1ec7c x\u00e2y Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 30 b\u1ed5 sung.[\/footnote], Tu cung ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c l\u00e0m ph\u00f3; B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 l\u00e0 L\u00fd Ph\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, th\u0103ng Ph\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn, \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 trong vi\u1ec7c \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh t\u1eeb n\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, ph\u1ea3i giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ghi ch\u00e9p, th\u1ea9m v\u1ea5n xong m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, v\u00ec th\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7. T\u1eeb nay, cho ph\u00e9p c\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng li\u00ean quan ho\u1eb7c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam Ban t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u1ea9m v\u1ea5n.\"<\/i>\r\n\r\n[60] L\u00fd Hi C\u1eadp, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c nh\u1ecf ven bi\u00ean th\u1ec9nh tho\u1ea3ng cho ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 do c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi thi\u1ebfu uy t\u00edn, r\u1ed3i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p. N\u00f3i chung, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c th\u00ec n\u00ean quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ef3 l\u1ea1; n\u1ebfu kh\u00f4ng, t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1eef y\u00ean t\u0129nh. Ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, Nhung n\u1eeda th\u1eadt n\u1eeda gi\u1ea3, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f2 x\u00e9t k\u1ebb th\u1eadt l\u00f2ng, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i ch\u00e2n th\u00e0nh. K\u1ebb gian tr\u00e1 c\u0169ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf nh\u01b0ng b\u00ed m\u1eadt ph\u00f2ng b\u1ecb, ch\u00fang s\u1ebd ngh\u0129 r\u1eb1ng ta kh\u00f4ng nghi ng\u1edd ch\u00fang. N\u1ebfu ch\u00fang x\u00e2m ph\u1ea1m, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u00e1nh \u00fap khi ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng.\"<\/i>\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, b\u1ebfn \u0111\u00f2, m\u1ecf \u1edf hai kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i quan l\u1ea1i n\u1eafm gi\u1eef. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u l\u00e0 \u0110i\u1ec1n D\u1ee5ng Chi v\u00e0 L\u00f4 Chi\u00eau Nh\u1ea5t tranh gi\u00e0nh vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u1eedu v\u1ee5. Cha c\u1ee7a D\u1ee5ng Chi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c M\u1ea1c ch\u1ee9c, c\u00f2n Chi\u00eau Nh\u1ea5t l\u00e0 Th\u00ed tr\u1eadt, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[62] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Tam ty \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t cho quan gi\u00e1m mua tr\u00e0. Ph\u00e0m mua \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e0 nh\u1eadp to\u00e1n v\u00e0 \u0111\u1ea1t h\u1ea1n m\u1ee9c thu\u1ebf, h\u00e0ng n\u0103m giao \u0111\u1ee7 cho T\u01b0\u1edbc v\u1ee5 m\u00e0 c\u00f2n d\u01b0 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch. Tr\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadp to\u00e1n, d\u00f9 nhi\u1ec1u c\u0169ng kh\u00f4ng t\u00ednh.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 b\u1ea3o l\u00e3nh ch\u00e1u, ch\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n g\u1ecdi l\u00e0 con.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u1ecf \u1ed1c, v\u1ecf trai \u1edf ch\u00e2u Qu\u1ef3nh.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng V\u0103n, ch\u1ee9c Th\u1eeba th\u1ee5, Th\u1ecb c\u1ea5m \u1edf L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9, b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111i tu\u1ea7n tra c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch ngo\u1ea1i ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u1ecdng V\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 T\u1ea3i, t\u00e2n Tri ch\u00e2u B\u00e0nh Ch\u00e2u, kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c. Vua sai Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1ea3i r\u1ea5t ch\u0103m ch\u1ec9. Vua b\u00e8n sai Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tri\u1ec7u Tr\u1ecdng V\u0103n \u0111\u1ebfn tra h\u1ecfi, \u00f4ng ta th\u00fa nh\u1eadn l\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y.\r\n\r\n[66] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: H\u00f9ng, B\u00e1 ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng h\u01b0\u01a1ng \u0111inh l\u00e0m qu\u00e2n Trung Thu\u1eadn ch\u1ec9 huy, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf b\u1edd s\u00f4ng, \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng chuy\u1ec3n. L\u1ea1i chi\u1ebfu b\u1ed5 sung s\u1ed1 qu\u00e2n thi\u1ebfu, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ed1 nh\u01b0 c\u0169. Qu\u00e2n Trung Thu\u1eadn \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng l\u1ea5y gia \u0111inh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Doanh, M\u1ea1c, H\u00f9ng, B\u00e1 v\u00e0 qu\u00e2n B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh \u1edf C\u00e0n Ninh, Thu\u1eadn An, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb s\u00f4ng \u0110\u00e0o \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n N\u00ea C\u00f4 d\u00e0i ch\u00edn tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ph\u1ed1[footnote]Hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ph\u1ed1: S\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 44 ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m ph\u1ed1; \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 273, truy\u1ec7n H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m ph\u1ed1.[\/footnote], d\u1ecdc s\u00f4ng Gi\u1edbi chia phi\u00ean tu\u1ea7n tra, thu\u1ed9c Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Chi\u1ebfn tr\u00e1c Duy\u00ean bi\u00ean. T\u1eeb th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00ean tr\u1ef1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p hai th\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng hai th\u00ec lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t n\u1eeda v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng[footnote]\u0110\u1ebfn th\u00e1ng hai lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t n\u1eeda v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng: Ch\u1eef 'lu\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190, Binh ch\u00ed s\u1eeda.[\/footnote].\r\n\r\n<i>(C\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u c\u00e1c n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7, 8 v\u00e0 Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u00ecnh b\u1ed9, ki\u00eam Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m khi m\u00e3n h\u1ea1n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y c\u1edb \u0111\u1ed1t v\u00e0ng, th\u0103m nh\u00e0, d\u00e2ng t\u1ea5u kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ph\u00ea chu\u1ea9n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5y th\u00e1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay, ai xin ngh\u1ec9 n\u1eeda th\u00e1ng th\u00ec cho \u0111i, qu\u00e1 n\u1eeda th\u00e1ng ph\u1ea3i t\u00e2u xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, ri\u00eang \u300aK\u1ef7\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu cho ph\u00e9p quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m khi h\u1ebft nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 th\u0103m nh\u00e0, th\u0103m m\u1ed9, c\u00f3 l\u1ebd h\u01a1i kh\u00e1c. N\u00ean tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ban ra t\u1eadp \u300aDu Ngh\u1ec7\u300b c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c do ng\u00e0i t\u1ef1 so\u1ea1n, ph\u1ed5 \u0111\u00e0n ch\u00edn d\u00e2y v\u00e0 \u0111\u00e0n nguy\u1ec7t n\u0103m d\u00e2y, giao cho S\u1eed quan v\u00e0 Th\u00e1i L\u1ea1c th\u1ef1.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea5y Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng S\u0129 Ho\u00e0nh d\u00f9ng 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong, khi\u1ebfn trong \u0111\u1ecba h\u1ea1t thi\u1ebfu th\u1ed1n.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"S\u0129 Ho\u00e0nh c\u1ed1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t cho vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong ch\u1ec9 h\u01a1n 10 v\u1ea1n, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n chi kh\u00e1c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 50 v\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Quan l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c kinh l\u00fd, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u1edb n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00ean l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m S\u0129 Ho\u00e0nh, giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n h\u1ed9c. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c b\u1ecb m\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, th\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng h\u1ec1 m\u1ee5c.\r\n\r\n[70] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam c\u1ea5p ch\u00e1o cho d\u00e2n \u0111\u00f3i, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi l\u00faa m\u1ea1ch ch\u00edn m\u1edbi th\u00f4i.\r\n\r\n[71] Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb khi bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, ti\u1ebfp t\u1ee5c ban h\u00e0nh h\u01a1n 1.100 \u0111\u1ea1o s\u1eafc l\u1ec7nh, c\u00f9ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n t\u1ea1p h\u00e0nh kh\u00e1c h\u01a1n 3.600 \u0111\u1ea1o, \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n qu\u00e1 nhi\u1ec1u, vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, xin sai quan san \u0111\u1ecbnh. Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng nhau xem x\u00e9t, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, c\u00e1c c\u01a1 quan xin m\u1edf c\u1eeda V\u1ecdng Xu\u00e2n m\u00f4n, Vua cho r\u1eb1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh cung \u0111i\u1ec7n ch\u01b0a xong, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u, nh\u1eefng \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u00f2n nghi ng\u1edd, ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9 tr\u00e1nh, b\u00e1c b\u1ecf, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh oan u\u1ed5ng.\r\n\r\n[74] Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m Ng\u0169 Nh\u1ea1c quan m\u1edbi tu s\u1eeda, ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, ti\u1ec1n t\u1ec7, th\u1ee3 thuy\u1ec1n ti\u1ec1n l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n m\u00e0 th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i qua, quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn ti\u1ec7c.\r\n\r\n[76] Th\u00e1ng n\u00e0y, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m c\u00e1c s\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1eb7t ra h\u00ecnh ph\u1ea1t. \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, \u0111\u00e3 c\u1ea5m c\u00e1c t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n, hi\u1ec7u s\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n x\u1eed ki\u1ec7n, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ebfn nay, hi\u1ec7u s\u01b0\u01a1ng D\u0129nh Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n tr\u00e2u l\u00e0m k\u1ebb tr\u1ed9m, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, H\u00ecnh b\u1ed9 xin nh\u1eafc l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[77] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, ch\u01b0 ty s\u1ee9 ph\u00f3, tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i c\u00f4ng t\u00e1c ngo\u00e0i kinh, gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, khi v\u1ec1 n\u1ed9p l\u1ea1i \u1edf c\u1eeda c\u00e1p, giao cho Tam ty ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng, l\u1eb7p l\u1ea1i, ho\u1eb7c nh\u1eadn l\u1ea7m v\u1eadt c\u1ee7a quan, th\u00ec ghi t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c th\u00e1ng t\u01b0 trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[78] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Vi\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u l\u1eadp s\u1ed5 ghi ch\u00e9p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc cho c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, sau khi nh\u1eadn xong th\u00ec \u0111\u00f3ng d\u1ea5u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan T\u1ed5 S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Sau khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan xong, ty C\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Tam ty xin \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, Tam ty giao cho Vi\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u thi h\u00e0nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1edd m\u00e3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 gian l\u1eadn, xin l\u1eadp s\u1ed5 \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd, qu\u00e1 tr\u0103m ng\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u00ec c\u1ea5p \u1edf ch\u1ee9c m\u1edbi.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 4 trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[79] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt [footnote]<em>ND<\/em>: ch\u1ec9 c\u00e1c quan ch\u1ee9c chuy\u00ean m\u00f4n nh\u01b0 y quan (th\u1ea7y thu\u1ed1c), thi\u00ean v\u0103n quan, h\u1ecda s\u01b0, th\u1ee3 th\u1ee7 c\u00f4ng... ph\u1ee5 tr\u00e1ch k\u1ef9 thu\u1eadt, kh\u00f4ng thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng quan l\u1ea1i h\u00e0nh ch\u00ednh ch\u00ednh quy. Th\u01b0\u1eddng b\u1ecb xem l\u00e0 \"t\u1ea1p l\u01b0u\", \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p h\u01a1n quan v\u0103n\/v\u00f5 truy\u1ec1n th\u1ed1ng.[\/footnote] ch\u01b0a l\u00ean tri\u1ec1u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban \u00e1o t\u00eda, \u0111\u1ecf th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo th\u1ebb b\u00e0i c\u00e1.\r\n\r\n[81] Chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi khoa c\u1eed n\u0103m nay.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u01b0u T\u1ed1ng t\u00e2u: <i>\"Ph\u1ee7 n\u00e0y x\u00e9t t\u1ed9i, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec nghi ng\u1edd v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, theo l\u1ec7 c\u0169 th\u00ec c\u1eed Ph\u00e1p t\u00e0o tham qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 h\u1ecfi, r\u1ed3i c\u00e2n nh\u1eafc thi h\u00e0nh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, xin theo l\u1ec7 c\u0169.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u1edf t\u00f2a Ng\u1ef1 th\u01b0 c\u00e1c m\u1edbi tu s\u1eeda t\u1ea1i Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ecf chi\u1ebfu l\u00ean cao, d\u00e0i kho\u1ea3ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc. Ph\u00e1n gi\u00e1m T\u00f4n Th\u00edch b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean.\r\n\r\n<i>(T\u00f4n Th\u00edch nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb can ng\u0103n vi\u1ec7c t\u01b0\u1eddng th\u1ee5y[footnote]Ch\u1eef 's\u1ed1' trong 'T\u00f4n Th\u00edch s\u1ed1 th\u01b0\u1ee3ng s\u1edb gi\u00e1n t\u01b0\u1eddng th\u1ee5y' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u01b0ng l\u1ea7n n\u00e0y l\u1ea1i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean do.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo s\u00e1ch \u300aGi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b, th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12, tr\u00ean thuy\u1ec1n th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 chim h\u1ea1c bay l\u01b0\u1ee3n, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f2n Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00eam ng\u00e0y 11 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u00e1c quan t\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Cao Th\u00e2n, Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Ti\u1ec1n \u00c1i[footnote]Ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' trong 'Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Ti\u1ec1n \u00c1i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ea5u', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Ch\u1eef '\u00e1i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'no\u00e3n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f9ng Thuy\u1ebft th\u01b0 quan l\u00e0 c\u1ef1u huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n An \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u \u0110\u1ee9c[footnote]Huy\u1ec7n An \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u \u0110\u1ee9c v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'An T\u00edn huy\u1ec7n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aHo\u00e0n V\u0169 K\u00fd\u300b quy\u1ec3n 64 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t th\u1ea5y ch\u00e2u \u0110\u1ee9c th\u1eddi T\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00f3 huy\u1ec7n An \u0110\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'An T\u00edn huy\u1ec7n'.[\/footnote] l\u00e0 Ho\u1ea1t V\u0103n Di\u1ec5n, c\u00f9ng th\u1ea5y \u1edf g\u00f3c \u0111\u00f4ng b\u1eafc t\u00f2a Ng\u1ef1 th\u01b0 c\u00e1c m\u1edbi tu s\u1eeda, tr\u00ean hai c\u00e2y c\u1ed9t c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng d\u00e0i kho\u1ea3ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam th\u1ee9 hai, gi\u1edd T\u00fd m\u1edbi tan.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u xin ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o s\u1eed qu\u00e1n, chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin.<\/i>\r\n\r\n<i>Ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean T\u00f4n Th\u00edch, nh\u01b0ng trong Th\u1ef1c l\u1ee5c l\u1ea1i ghi nh\u01b0 v\u1eady. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[84] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110inh V\u1ecb c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb qu\u00e2n Ki\u1ebfn An ph\u1ee5ng ngh\u00eanh t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, Th\u00e1nh T\u1ed5, Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, m\u1ed7i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc thuy\u1ec1n l\u1edbn. C\u00e1c quan \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc chia nhau h\u1ea7u h\u1ea1 t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng v\u00e0 Th\u00e1nh T\u1ed5, c\u00f2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m th\u00ec ki\u1ec3m tra thuy\u1ec1n c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng. Tr\u00ean thuy\u1ec1n \u0111\u1ec1u d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0n che, do c\u00e1c th\u00e1i gi\u00e1m lo vi\u1ec7c cung \u1ee9ng. Hai b\u00ean b\u1edd c\u00f3 2.500 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1edd hi\u1ec7u m\u00e0u v\u00e0ng, 300 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i k\u00e8n tr\u1ed1ng.\r\n\r\nC\u00f3 th\u00eam 10 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n kh\u00e1c ch\u1edf c\u1edd hi\u1ec7u[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Tinh' s\u1eeda th\u00e0nh 'K\u1ef3' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 18 Ki\u1ebfn Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng Cung.[\/footnote], \u00e1o xanh, cung t\u00ean, gi\u00e1o m\u00e1c, \u0111\u1ea1o s\u0129, c\u1edd ph\u01b0\u1edbn. Khi \u0111i qua c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, c\u00e1c \u0111\u1ea1o s\u0129 t\u00e1n t\u1ee5ng, k\u00e8n tr\u1ed1ng vang l\u00ean, quan l\u1ea1i ra kh\u1ecfi th\u00e0nh 10 d\u1eb7m \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n, b\u00e0y bi\u1ec7n nghi th\u1ee9c v\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ea1o L\u00e3o \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng n\u01a1i \u0111i qua c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5 trong 7 ng\u00e0y, ng\u1eebng thi h\u00e0nh \u00e1n trong 2 ng\u00e0y.\r\n\r\nSai \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean d\u00e2ng l\u1ec5, t\u1ea5u l\u1eddi thanh t\u1eeb, t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m c\u0169, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda Th\u00f4ng T\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf ph\u00eda b\u1eafc c\u1ea7u Th\u0103ng c\u1ee7a kinh th\u00e0nh \u0111\u00e3 d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0n che, n\u01a1i ngh\u1ec9 ng\u01a1i l\u1edbn v\u00e0 d\u00e0n nh\u1ea1c cung \u0111\u00ecnh.\r\n\r\nNg\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111\u1ebfn, Vua trai gi\u1edbi \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, b\u00e1ch quan trai gi\u1edbi \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\nNg\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n mi\u1ec7n l\u00e0m l\u1ec5 tri\u1ec1u b\u00e1i, qu\u1ea7n th\u1ea7n m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c, b\u00e0y ng\u1ecdc l\u1ee5a, s\u00e1ch v\u0103n d\u00e2ng l\u1ec5. Chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1i gi\u00e1, t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng cung th\u00e0nh ra c\u1eeda C\u1ea3nh Long \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, n\u0103m v\u1ecb s\u1ee9 \u0111\u1ea1i l\u1ec5 d\u1eabn \u0111\u1ea7u, ch\u1edf t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean xe b\u00ecnh b\u00e0n, tr\u00ean xe c\u00f3 trang tr\u00ed l\u1ecdng hoa v\u00e0ng, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>\"Ngh\u00eanh Ch\u00e2n\"<\/i>, <i>\"Ngh\u00eanh Th\u00e1nh\"<\/i>, <i>\"Ph\u1ee5ng Th\u00e1nh\"<\/i>, <i>\"Ph\u1ee5ng Th\u1ea7n\"<\/i>. M\u1ed7i xe c\u00f3 hai th\u00e1i gi\u00e1m h\u1ea7u hai b\u00ean, m\u00e0u d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ng\u1ef1a[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'D\u01b0' s\u1eeda th\u00e0nh 'B\u00ed' theo s\u00e1ch tr\u00ean.[\/footnote], t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng v\u00e0 Th\u00e1nh T\u1ed5 d\u00f9ng m\u00e0u v\u00e0ng, t\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf. Vua chu\u1ea9n b\u1ecb xe loan gi\u00e1, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y cung th\u00e0nh ra c\u1eeda Thi\u00ean Ba, \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung l\u00e0m l\u1ec5 v\u1ecdng b\u00e1i, t\u1ea1m th\u1eddi d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0n che \u0111\u1ec3 an v\u1ecb, ch\u1ecdn ng\u00e0y l\u00e0nh \u0111\u01b0a l\u00ean \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\nNg\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng, \u00e2n x\u00e1 cho t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh th\u00e0nh, qu\u00e2n Ki\u1ebfn An, ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n Cao B\u01b0u, c\u00e1c ch\u00e2u S\u1edf, T\u1ee9, T\u00fac, B\u1ea1c, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\nTh\u0103ng qu\u00e2n Ki\u1ebfn An l\u00ean l\u00e0m ch\u00e2u Ch\u00e2n, n\u01a1i \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00e0m \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Nghi Ch\u00e2n. Ch\u00e2u Ch\u00e2n mi\u1ec5n gi\u1ea3m 3\/10 thu\u1ebf h\u1ea1, 2\/10 thu\u1ebf nh\u00e0. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n m\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111i qua \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m 1\/10 thu\u1ebf h\u1ea1. Nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Ho\u00e0i Nam, thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang \u0111\u1ed3 \u0103n m\u1eb7n v\u00e0o cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, n\u1ebfu c\u00f3 y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c.\r\n\r\n[86] Ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0ng b\u1ea1c cho c\u00e1c quan \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5, t\u00f9y theo c\u1ea5p b\u1eadc.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, th\u0103ng Ch\u00e2n Ch\u00e2u l\u00ean l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng nh\u01b0 l\u1ec7 c\u1ee7a T\u1ee9 Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Ho\u00e0i Nam, nh\u1eefng th\u1ee3 d\u00e2n ph\u1ee5c v\u1ee5 cho cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd m\u1ed9t th\u1ea1ch g\u1ea1o.\r\n\r\n[88] \u0110inh V\u1ecb xin d\u00f9ng vi\u1ec7n c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed Cung Hi\u1ebfu v\u00e0 Ng\u1ee5y \u00dd V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng cung C\u1ea3nh Linh, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, s\u1eeda ch\u1eefa tr\u1ea1m Ho\u00e0i Vi\u1ec5n l\u00e0m Nam Tr\u1ea1ch, ban cho c\u00e1c ch\u00e1u c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c l\u00e0 Duy Ch\u00ednh <i>(con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Chi\u00eau)<\/i> v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u00e1i y\u1ebft t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh.\r\n\r\n[91] \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n Th\u1ebf Khanh b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, v\u1ec1 tri\u1ec1u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a v\u00f9ng Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng. Vua tri\u1ec7u v\u00e0o h\u1ecfi, r\u1ea5t tr\u1ecdng t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c v\u1ee5 \u1edf n\u01a1i nhi\u1ec1u vi\u1ec7c. Khi \u1ea5y, Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Thi\u1ec7u Di\u1ec7p b\u1ec7nh n\u1eb7ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u1ebf Khanh l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 thi\u1ebfu gi\u00e1m, Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, ban \u00e1o t\u00eda. Th\u1ebf Khanh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, t\u00e2u xin b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 mua mu\u1ed1i t\u00ednh theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, v\u00ec t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111\u1ebfn kinh, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1ed9 Ch\u1ea5n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tra \u0110\u1ea1o \u0111\u1ebfn t\u00e2u c\u00e1o \u1edf c\u00e1c l\u0103ng.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u ta, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 T\u00e0o B\u00e2n l\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c danh ti\u1ebfng, kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ed5 th\u1eb9n gia m\u00f4n. T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, kh\u00f4ng may m\u1ec7nh ng\u1eafn, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i> B\u00e8n ban nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng. Con trai \u00f4ng l\u00e0 Chi\u00eau Du\u1eadt, Chi\u00eau Thu\u1eadt v\u00e0 em trai l\u00e0 T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Khi cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng ho\u00e0n th\u00e0nh, l\u1ea1i ghi t\u00ean con nh\u1ecf c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho \u0111\u1ebfn khi m\u00e3n tang.\r\n\r\nT\u00f4ng Ng\u1ea1c phong l\u01b0u nho nh\u00e3, c\u00f3 s\u1ef1 uy\u00ean b\u00e1c, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh trong nh\u00e0 thu\u1ea7n h\u1eadu, ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u1eb9 k\u1ebf n\u1ed5i ti\u1ebfng hi\u1ebfu th\u1ea3o. Hai ng\u01b0\u1eddi anh m\u1ea5t s\u1edbm, \u00f4ng ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng ch\u1ecb d\u00e2u v\u00e0 nu\u00f4i d\u1ea1y c\u00e1c ch\u00e1u, trong nh\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t cha con, khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u01b0u ti\u00ean cho h\u1ecd h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn khi m\u1ea5t m\u00e0 con m\u00ecnh v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan. \u00d4ng y\u00eau m\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c thi\u1ec7n, ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu k\u00ednh tr\u1ecdng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed T\u00f4ng Ng\u1ea1c tham ch\u00ednh, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 5. Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c n\u00f3i r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n xin ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh cho gia \u0111\u00ecnh T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00f2n n\u1ee3 khanh nhi\u1ec1u.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n bi\u1ebft m\u00ecnh b\u1ecb V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1eeba, t\u1eeb \u0111\u00f3 bu\u1ed3n b\u00e3 \u0111\u1ebfn khi qua \u0111\u1eddi. X\u00e9t th\u00e1ng 9 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n m\u1edbi m\u1ea5t, c\u00e1ch s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n 5 n\u0103m, c\u00f3 l\u1ebd Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c nh\u1ea7m. N\u1ebfu n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00ec vi\u1ec7c Ng\u00f4 Th\u1ef1c m\u00e0 bu\u1ed3n b\u00e3 \u0111\u1ebfn ch\u1ebft th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[94] Chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n t\u1eeb nay khi d\u1eabn ki\u1ebfn v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m s\u1ee9 th\u1ea7n, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u1eadt, ph\u1ea3i k\u00ea khai r\u00f5 r\u00e0ng trong h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi tuy\u1ec3n ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y d\u1eabn ki\u1ebfn m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u00f9 qu\u00e8, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[95] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n nh\u1eadn vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u l\u1ed9, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n v\u00e0 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, khi s\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9 b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 t\u1eebng di\u1ec7n t\u1ea5u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sinh ra gian l\u1eadn. T\u1eeb nay, m\u1ecdi vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u00e2u, ph\u1ea3i vi\u1ebft r\u00f5 trong t\u1edd t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n k\u1ec3 mi\u1ec7ng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c cu\u1ed1i th\u00e1ng 5.)<\/i>\r\n\r\n[96] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u1ebfch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang, xin theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a V\u0169 V\u0103n Dung \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, sai quan \u0111i ki\u1ec3m tra v\u00e0 \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay thu\u1ebf m\u00e1 trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng m\u00e0 thu\u1ebf nh\u1eb9, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o \u0111\u1ea5t h\u1eb9p m\u00e0 thu\u1ebf n\u1eb7ng, do \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00e0ng gi\u00e0u, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00e0ng ngh\u00e8o, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ec7 n\u1ea1n l\u1edbn.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <em>\"Thu\u1ebf ru\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi th\u00e1nh ch\u1ec9. Nh\u01b0ng ph\u00e1p l\u1ec7nh s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb t\u1eeb. Ho\u1eb7c sai c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n chuy\u00ean tr\u00e1ch, giao cho h\u1ecd ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb m\u1ed9t ch\u00e2u m\u1ed9t huy\u1ec7n m\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh, th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u m\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd ho\u00e0n th\u00e0nh.\"<\/em>[footnote] 'Ch\u1eafc ch\u1eafn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u1ebfch, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[97] Ch\u00e2u Tri\u1ec7u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Thuy\u1ec1n \u0111\u00e1 ch\u1edf t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111i qua c\u1ea7u \u0111\u00e1 c\u1ee7a ch\u00e2u, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng c\u1ea1n v\u00e0 ch\u1ea3y xi\u1ebft, c\u00f3 con r\u1ed3ng \u0111en v\u1eaby s\u00f3ng \u0111\u1ea9y thuy\u1ec1n \u0111i, tr\u1ea3i qua ba gh\u1ec1nh. Thuy\u1ec1n qua r\u1ed3i, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1ea1i c\u1ea1n v\u00e0 ch\u1ea3y xi\u1ebft nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Vua sai quan \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.\r\n\r\n[98] Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt s\u1ee9 v\u00e0 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ecdng m\u00e1t nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, c\u00f2n c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u1ec1u b\u1ecf, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u Ho\u00e0n b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ed1 v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y th\u00e0nh c\u00f2n th\u1eeba, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng s\u1eeda ch\u1eefa doanh tr\u1ea1i, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p. Vua cho r\u1eb1ng ch\u00e2u n\u00e0y \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1ed7, m\u1ed7i khi c\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u1ea5y t\u1eeb trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, v\u01b0\u1ee3t qua ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i hi\u1ec3m tr\u1edf, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nam Di sai h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng c\u1ed1ng, Vua ra chi\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c ch\u1ee9c nha l\u1ea1i \u0111\u1ebfn kinh, c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0111em \u0111\u1ed3 c\u1ed1ng n\u1ed9p \u1edf ch\u00e2u Ki\u1ec1m, r\u1ed3i gia \u00e2n ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Khai B\u1ea3o, l\u1ec5 th\u00e1p X\u00e1 L\u1ee3i, ban t\u00ean l\u00e0 Linh C\u1ea3m, \u0111\u1ec3 ghi nh\u1eadn \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ea7u Ng\u1ef1 th\u01b0 c\u1ee7a Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m d\u1ef1ng x\u00e0, Vua sai c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ec7c, Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 th\u1ea5t ng\u00f4n ban cho.\r\n\r\n[103] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eebng so\u1ea1n th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an, c\u00f3 c\u00e2u <i>\"l\u00e2n nh\u01b0\u1ee1ng giao hoan\"<\/i> <i>(l\u00e1ng gi\u1ec1ng giao h\u1ea3o)<\/i>, Vua t\u1ef1 ch\u00fa th\u00edch b\u00ean c\u1ea1nh, vi\u1ebft c\u00e1c ch\u1eef <i>\"h\u1ee7 nh\u01b0\u1ee1ng\"<\/i> <i>(\u0111\u1ea5t m\u1ee5c n\u00e1t)<\/i>, <i>\"th\u1eed nh\u01b0\u1ee1ng\"<\/i> <i>(\u0111\u1ea5t chu\u1ed9t)<\/i>, <i>\"ph\u1ea9n nh\u01b0\u1ee1ng\"<\/i> <i>(\u0111\u1ea5t ph\u00e2n)<\/i>, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed9i s\u1eeda th\u00e0nh <i>\"l\u00e2n c\u1ea3nh\"<\/i>[footnote]D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed9i s\u1eeda th\u00e0nh 'l\u00e2n c\u1ea3nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. H\u00f4m sau, \u00f4ng d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, cho r\u1eb1ng h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu m\u00e0 b\u1ecb s\u1eeda l\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, li\u1ec1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua an \u1ee7i \u00f4ng.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m kh\u00e1c, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c th\u1eadt c\u00f3 kh\u00ed ti\u1ebft, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i> Khi b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp ho\u00e0ng h\u1eadu, Vua mu\u1ed1n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n chi\u1ebfu, sai \u0110inh V\u1ecb truy\u1ec1n ch\u1ec9, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eeb ch\u1ed1i. \u00d4ng xin v\u1ec1 qu\u00ea ba \u0111\u1eddi, \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i Ni\u00ean h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng gi\u00e0u sang.\"<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e1p: <i>\"Gi\u00e0u sang nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mong mu\u1ed1n.\"<\/i> Vua b\u00e8n sai h\u1ecdc s\u0129 kh\u00e1c so\u1ea1n chi\u1ebfu.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng Vua \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch. X\u00e9t r\u1eb1ng T\u00f2ng D\u1ecbch l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c qu\u00e1n ch\u1ee9c, kh\u00f4ng n\u00ean so\u1ea1n chi\u1ebfu. Th\u01a1 T\u01b0 hi\u1ec1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Ki\u00ean ch\u00e9p <i>\"\u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean\"<\/i>. X\u00e9t r\u1eb1ng B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00fac \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u01b0a v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t so\u1ea1n ri\u00eang, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n phong ch\u1ee9c v\u1edbi Ho\u00e0ng Di Gi\u1ea3n, T\u0103ng Tr\u00ed Nghi\u00eau, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy nhi\u00ean, t\u00ean m\u00e0 Giang, Ho\u00e0ng[footnote]Giang, Ho\u00e0ng, ch\u1eef 'Ho\u00e0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u1ea1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]ghi ch\u00e9p, \u1eaft c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 sai, nay ch\u1ec9 ghi l\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho h\u1ecdc s\u0129 kh\u00e1c so\u1ea1n chi\u1ebfu. C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u1ee7 v\u0103n t\u1eadp c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec3 tra c\u1ee9u, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 suy ra t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\nD\u01b0\u01a1ng \u1ee8c tuy nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00e1i \u00fd Vua, nh\u01b0ng \u00e2n s\u1ee7ng v\u1eabn kh\u00f4ng suy gi\u1ea3m. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean r\u1ea5t gh\u00e9t \u00f4ng, c\u00e0ng th\u00eam gi\u00e8m pha, khi\u1ebfn \u00fd Vua d\u1ea7n l\u1ea1nh nh\u1ea1t. M\u1ed9t l\u1ea7n, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111ang \u1edf trong cung, b\u1ed7ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m cung, sau khi y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c ban ng\u1ed3i, Vua h\u1ecfi han nh\u1eb9 nh\u00e0ng, r\u1ed3i t\u1eeb t\u1eeb l\u1ea5y ra m\u1ea5y h\u00f2m v\u0103n th\u1ea3o cho D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c xem, n\u00f3i: <i>\"Khanh c\u00f3 nh\u1eadn ra ch\u1eef c\u1ee7a Tr\u1eabm kh\u00f4ng? \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 Tr\u1eabm t\u1ef1 so\u1ea1n, ch\u01b0a t\u1eebng sai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay vi\u1ebft.\"<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ho\u1ea3ng s\u1ee3 kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o, v\u1ed9i c\u00fai \u0111\u1ea7u l\u1ea1y t\u1ea1 r\u1ed3i lui ra, bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u1eddi gi\u00e8m pha \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c, li\u1ec1n t\u00ednh k\u1ebf r\u00fat lui.\r\n\r\nD\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f3 nh\u00e0 ri\u00eang \u1edf D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch, m\u1eb9 \u1ee8c \u0111\u1ebfn th\u0103m, b\u1ed7ng nhi\u00ean b\u1ecb b\u1ec7nh, \u1ee8c b\u00e8n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1edd khai b\u00e1o b\u1ec7nh v\u1edbi vi\u00ean l\u1ea1i coi vi\u1ec7c v\u0103n th\u01b0, n\u1eeda \u0111\u00eam b\u1ecf tr\u1ed1n. Ng\u00e0y h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, Vua nghe tin m\u1eb9 \u1ee8c b\u1ecb b\u1ec7nh, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 mang thu\u1ed1c thang, v\u00e0ng b\u1ea1c \u0111\u1ebfn ban cho, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda th\u00ec \u1ee8c \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n r\u1ed3i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, Vua c\u0169ng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"\u1ee8c l\u00e0 quan h\u1ea7u c\u1eadn, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"\u1ee8c v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb s\u0129 ngh\u00e8o, ti\u00ean \u0111\u1ebf khen ng\u1ee3i t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng ta, \u0111\u1eb7t v\u00e0o cung \u0111i\u1ec7n, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea5t nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y. X\u00e9t theo c\u00f4ng lu\u1eadn, qu\u1ea3 l\u00e0 t\u1ed9i nh\u00e2n. Nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 khoan dung, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ed5 v\u1ee1 t\u1eeb l\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ea7n g\u0169i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf n\u01a1i xa, nay n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn y\u00eau m\u1ebfn t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng ta, h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, l\u1ec7nh b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1eabn ch\u01b0a ban xu\u1ed1ng.\r\n\r\nD\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed1n th\u1ec3 tr\u1ea1ng y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, b\u00e8n x\u01b0ng b\u1ec7nh, xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, phong D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, l\u1ea1i cho ph\u00e9p v\u1ec1 n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, \u0111\u1ee3i khi kh\u1ecfe m\u1ea1nh s\u1ebd nh\u1eadm ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Ki\u00ean n\u00f3i: C\u1ea3i m\u1ec7nh Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean so\u1ea1n ch\u1ebf, ng\u00e0y chi\u1ebfu ban xu\u1ed1ng, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u1ea3 nh\u00e0 ch\u1ea1y v\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t vi\u1ec7c l\u1eadp ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c th\u00e1ng 5 n\u0103m nay b\u1ecf tr\u1ed1n, vi\u1ec7c b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec l\u00fd do n\u00e0y. \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu ghi ch\u00e9p gi\u1ed1ng v\u1edbi Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c, nay d\u00f9ng theo.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aKim Ba Di S\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n ch\u00e9p D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 5 ch\u1ea1y v\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda m\u1edbi bi\u1ebft D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n, v\u1eady thu\u1ed1c thang, v\u00e0ng b\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i sau khi D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111i m\u1edbi ban.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n truy\u1ec7n n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111i, Vua th\u00e2n tay g\u00f3i thu\u1ed1c v\u00e0 ban v\u00e0ng l\u1ee5a, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i trang s\u1ee9c. Nay d\u00f9ng theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt.<\/i>\r\n\r\n<i>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n, tri\u1ec1u lu\u1eadn l\u1eadp t\u1ee9c x\u00f4n xao, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n xin b\u00e3i ch\u1ee9c g\u1ea7n c\u1ee7a \u00f4ng, m\u1ec7nh n\u00e0y n\u00ean ban ngay, nh\u01b0ng t\u1eeb ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng n\u00e0y, g\u1ea7n 40 ng\u00e0y m\u1edbi gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ee9c l\u1edbn y\u00eau qu\u00fd nh\u00e2n t\u00e0i, khoan dung ng\u01b0\u1eddi ngay c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u1edf \u0111\u00e2y, m\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c, ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u b\u1ecf s\u00f3t, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c x\u01b0ng b\u1ec7nh xin t\u1eeb, b\u00e8n trao ch\u1ee9c ph\u00e2n ty, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u1eafc kh\u00f4ng sai. L\u1ea1i n\u00f3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u00fai gi\u1ee5c quan ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i. Quan ng\u1ef1 s\u1eed l\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n, \u0111\u00e0n h\u1eb7c D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m sau khi \u00f4ng nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u00fa Nh\u1eef ch\u00e2u, vi\u1ec7c trao ch\u1ee9c ph\u00e2n ty, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng th\u1ea5y quan ng\u1ef1 s\u1eed c\u1eed t\u1ed9i, nghi b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 kh\u00e1c, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[104] Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xin theo t\u1ea5u c\u1ee7a T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1, gi\u00e1ng t\u00ean cha m\u1eb9 ba \u0111\u1eddi c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o s\u1ed5 t\u00f4ng th\u1ea5t, chi\u1ebfu theo.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y ti\u1ebft Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh, l\u1ec7nh thi\u00ean h\u1ea1 d\u00f9ng d\u1ea3i Di\u00ean Th\u1ecd, s\u1ee3i T\u1ee5c M\u1ec7nh, r\u01b0\u1ee3u B\u1ea3o Sinh \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng nhau.\r\n\r\n[106] T\u1ea7n ch\u00e2u t\u00e2u: Tri ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 ty lang trung L\u00fd Tu\u1ea5n m\u1ea5t. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"Thi\u00ean Th\u1ee7y l\u00e0 n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ecdng y\u1ebfu, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> M\u00e3 Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>\"B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Phu Di\u00ean ki\u1ec1m h\u1ea1t Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed Ng\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, trao ch\u1ee9c T\u1ea3 K\u1ef5 K\u1ef5 s\u1ee9, li\u1ec1n m\u1ec7nh l\u00e0m Tri T\u1ea7n ch\u00e2u. Ch\u00ed Ng\u00f4n sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 C\u00e1t.\r\n\r\n[107] Ban t\u1eb7ng cho thi\u00ean h\u1ea1 b\u1ed9 \u300a\u0110\u1ea1o t\u1ea1ng\u300b g\u1ed3m c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m: \u300a\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 T\u1ee5ng\u300b, \u300aCh\u00e2n Du T\u1ee5ng\u300b, \u300aTh\u00e1nh T\u1ed5 L\u00e2m Gi\u00e1ng K\u00fd\u300b do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1.\r\n\r\n[108] B\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129[footnote]Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129: Ch\u1eef 'ki\u00eam' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, 'Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o l\u00ean tr\u00ean 'Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean ch\u00e9p: 'N\u0103m th\u1ee9 6, tri\u1ec7u v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m, sung ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.' \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 15 ch\u00e9p: 'Nh\u00e0 Vua l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1, ban cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.'[\/footnote]. Vi\u1ec7c H\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.\r\n\r\nNg\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, nh\u00e0 Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho B\u00e0nh Ni\u00ean, r\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1ecdc s\u0129, hi\u1ebfm khi ban th\u01a1, nh\u01b0ng B\u00e0nh Ni\u00ean kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y.\"<\/i> Nh\u00e0 Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng xu\u1ea5t s\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c g\u1ea7n g\u0169i b\u1eadc cao, c\u00e0ng l\u00e2u c\u00e0ng c\u1ea9n tr\u1ecdng, ham h\u1ecdc h\u1ecfi, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp. M\u1ed7i ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng vi\u1ebft h\u01a1n v\u1ea1n ch\u1eef, l\u1ea1i am hi\u1ec3u \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, th\u00f4ng su\u1ed1t ph\u00e1p l\u1ec7nh, khi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ec9nh gi\u00e1o, \u1ee9ng \u0111\u00e1p tr\u00f4i ch\u1ea3y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. Th\u01b0\u1eddng sai ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, x\u00e1c minh v\u0103n ngh\u0129a, m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5 xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb kinh, s\u1eed, t\u1eed, t\u1eadp, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u1ed3i m\u1edbi th\u00f4i. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ed nh\u1edb si\u00eau ph\u00e0m, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>\"B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f2n c\u00f3 kh\u00ed ch\u1ea5t v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0 b\u1eadc to\u00e0n t\u00e0i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u0103n nh\u00e3 ung dung \u0111\u1ec3 th\u1ecb t\u00f2ng, m\u00e0 c\u00f2n tham gia b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1, t\u00ecm hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc l\u00fd l\u1ebd, \u0111\u1ec1u v\u01b0\u1ee3t ngo\u00e0i s\u1ef1 mong \u0111\u1ee3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\nNh\u00e0 Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh s\u1edf, d\u00f9 l\u1edbn hay nh\u1ecf, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i B\u00e0nh Ni\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t, c\u01a1 quan n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, d\u00f9 \u0111\u00e3 qua c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan, nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb ti\u1ec3u l\u1ea1i, nay \u0111\u00e3 th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\n[109] Tam ty m\u01b0\u1ee3n ba v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c t\u1eeb N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1.\r\n\r\n[110] B\u1ea3o An qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y khi\u1ebfn s\u00f4ng tr\u00e0n, Ph\u00e1n quan Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n c\u00f9ng binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 650 ng\u01b0\u1eddi. Sai s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n th\u0103m h\u1ecfi.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, cho L\u01b0u Trung T\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tang ph\u1ee5c, gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u00eam th\u1ef1 Ph\u00e1n quan L\u1ec5 ch\u00e2u. Trung T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 con c\u1ee7a Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u Nh\u00e2n B\u00e1. Nh\u00e2n B\u00e1 l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u1ec5 ch\u00e2u, v\u1ed7 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man, c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh s\u1ef1, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1ea5t. Tr\u1ea7n Th\u1ebf Khanh, nguy\u00ean l\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng Trung T\u01b0\u1ee3ng l\u00e2u nay theo cha l\u00e0m vi\u1ec7c, r\u1ea5t am hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u1edf v\u00f9ng kh\u00ea \u0111\u1ed9ng. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[112] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u1ec1n th\u1edd Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu s\u1eeda trang tr\u1ecdng.\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 H\u00e0n Th\u1ee7 Anh qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban vi\u1ec7n, thay cho T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 \u0110\u1eadu Th\u1ea7n B\u1ea3o, v\u00ec hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7.\r\n\r\n[114] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n. T\u1eeb nay, 70 v\u1ea1n l\u00e0 ti\u1ec1n th\u00eam, 50 v\u1ea1n l\u00e0 ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng. L\u00fac \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00f3i r\u1eb1ng Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng, m\u00e0 Tri ch\u00e2u m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 10 v\u1ea1n, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 chi ti\u00eau c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i l\u1ea5y danh ngh\u0129a l\u00e0 ti\u1ec1n th\u00eam, ch\u1ec9 d\u00f9ng cho b\u1ea3n th\u00e2n, vi\u1ec7c y\u1ebfn ti\u1ec7c r\u1ea5t \u00edt. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf n\u00e0y.\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00e2m B\u1ed1 Tr\u00ed, ch\u1ee9c Ho\u00e0i H\u00f3a ty qua, d\u1eabn \u0111\u1ea7u \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t ti\u1ebfn c\u1ed1ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0, \u0111i \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, b\u1ecb b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean ng\u0103n tr\u1edf, xin sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n d\u1eabn, v\u00e0 ban cho ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Nhung tham lam kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng h\u1ebft y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd.\"<\/i> L\u1ec7nh cho T\u1ea7n Ch\u00e2u c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn ban th\u01b0\u1edfng th\u00eam, r\u1ed3i d\u1eabn h\u1ecd ra kh\u1ecfi v\u00f9ng Phi\u00ean. Cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u \u00c1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111i s\u1ee9 C\u01b0u T\u01b0, v\u00ec b\u1ec7nh tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh th\u00ec m\u1ea5t. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng g\u1eb7p nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, chi\u1ebfu ban cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng trong cung. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[116] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. Khao th\u01b0\u1edfng s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 qu\u00e2n hi\u1ec7u tu s\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[117] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ng\u00e0y Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh, Thi\u00ean Kh\u00e1nh ti\u1ebft, v\u00e0 ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\n[118] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n xin thi x\u1eed \u00e1n, giao cho quan kh\u1ea3o th\u00ed \u0111\u1ebfn kho ch\u1ecdn c\u00f4ng \u00e1n b\u00ed m\u1eadt, t\u1ef1 m\u00ecnh ni\u00eam phong, \u0111\u1ee3i khi thi th\u00ec trong \u0111\u00f3 ch\u1ecdn ra s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ee3p l\u00fd, theo l\u1ec7nh c\u0169 m\u00e0 kh\u1ea3o th\u00ed c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc sai l\u1ea1i kho ki\u1ec3m tra, d\u1eabn \u0111\u1ebfn l\u1ed9 b\u00ed m\u1eadt. Khi thi x\u1eed \u00e1n, ph\u1ea3i d\u1eabn d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng, m\u1edbi \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i h\u1ee3p l\u00fd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea9u th\u1ea3. N\u1ebfu vi ph\u1ea1m, quan kh\u1ea3o th\u00ed s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng. C\u00e1c kho t\u00e0ng t\u00e2n c\u1ef1u, th\u1ea3o ki\u1ec3m, tuy\u00ean s\u1eafc c\u1ee7a \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, t\u1eeb nay ph\u1ea3i sai quan ni\u00eam phong, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ecbch t\u1ef1 \u00fd m\u1edf ra.\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Trung th\u01b0 \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi thi lu\u1eadt l\u00ean tr\u00ecnh[footnote] Trung th\u01b0 \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi thi lu\u1eadt l\u00ean tr\u00ecnh <i>(ch\u1eef 'lu\u1eadt' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung)<\/i>[\/footnote], T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c nh\u1eadn ch\u1ee9c xa, d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a ph\u00e1p \u0111\u00ecnh, s\u1ee3 c\u00f3 s\u1ef1 tr\u00e1nh n\u00e9, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi m\u00e0 tr\u00fang tuy\u1ec3n, c\u0169ng r\u1ea5t may m\u1eafn. V\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u01b0a qua s\u00e1u k\u1ef3 kh\u1ea3o th\u00ed, kh\u00f4ng c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i th\u0103ng ti\u1ebfn. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y tuy n\u00f3i l\u00e0 th\u00f4ng th\u1ea1o lu\u1eadt ph\u00e1p, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u1ea3o th\u00ed kh\u00f4ng nghi\u00eam, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi may m\u1eafn s\u1ebd nhi\u1ec1u. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t \u1edf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, th\u00ec theo l\u1ec7 s\u1ebd \u0111\u1ed5i ph\u1ea9m ph\u1ee5c, h\u1ebft n\u0103m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, v\u00ec v\u1eady c\u00e0ng c\u1ea7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1eb1ng trong kh\u1ea3o th\u00ed.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 khanh n\u00f3i, qu\u1ea3 th\u1eadt c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3. Khi thi x\u1eed \u00e1n, th\u01b0\u1eddng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc[footnote] Khi thi x\u1eed \u00e1n, th\u01b0\u1eddng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc <i>(ch\u1eef 'th\u00ed' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung)<\/i>[\/footnote], \u0111\u1ebfn khi \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, th\u00ec ch\u1ec9 n\u00f3i h\u1ee3p v\u00e0o t\u1ed9i \u0111\u1ed3, h\u1ee3p v\u00e0o t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 r\u00f5 ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt n\u00e0o, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ed9i g\u00ec. T\u1eeb nay ch\u1ecdn quan kh\u1ea3o th\u00ed c\u1ea9n th\u1eadn, v\u00e0 ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, m\u00f9ng 1, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean nh\u1eadn tri\u1ec1u y\u1ebft.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Cao Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay ph\u00e0m vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i h\u00ecnh ph\u00e1p, bi\u00ean ph\u00f2ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, v.v., \u0111\u1ec1u giao cho Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tham kh\u1ea3o r\u1ed3i thi h\u00e0nh, v\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a hai ph\u1ee7 \u0111\u01b0a ra c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[4] L\u1ec7nh cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 v\u00e0 Tam ty xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ed1i l\u01b0u. Sau \u0111\u00f3, ch\u1ecdn ra 12 t\u1ed9i nh\u01b0 ph\u1ea1m v\u1ec1 tr\u00e0, mu\u1ed1i, ph\u00e8n, r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00fac ti\u1ec1n ri\u00eang, ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed, bu\u00f4n b\u00e1n h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, mang ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, quan l\u1ea1i \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, t\u1ee5 t\u1eadp ban \u0111\u00eam l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0 \u0111\u1ea1o, v.v.<a class=\"footnote\" title=\"Sau \u0111\u00f3, ch\u1ecdn ra 12 t\u1ed9i nh\u01b0 ph\u1ea1m v\u1ec1 tr\u00e0, mu\u1ed1i, ph\u00e8n, r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00fac ti\u1ec1n ri\u00eang, ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed, bu\u00f4n b\u00e1n h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, mang ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, quan l\u1ea1i \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, t\u1ee5 t\u1eadp ban \u0111\u00eam l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0 \u0111\u1ea1o, v.v. (B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 4-6 c\u00f3 th\u00eam t\u1ed9i 'M\u00e3 \u0111\u1ec7 t\u1ed1t \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng', \u0111\u1ee7 12 t\u1ed9i, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang.)\" id=\"return-footnote-264-1\" href=\"#footnote-264-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[5] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n th\u00e2n s\u1ef1 \u0111i kh\u1eafp kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, t\u1eeb nay c\u1ea5m ch\u1ec9 h\u1eb3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng hai l\u1ed9 \u00cdch, L\u1ee3i n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb thi\u00ean tai m\u1ea5t m\u00f9a, n\u00ean giao cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m an \u1ee7i d\u00e2n.<\/p>\n<p>[7] Cho ho\u00e3n thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f2n thi\u1ebfu c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u L\u01b0, Th\u1ecd, H\u00f2a, T\u1ee9, v\u00ec b\u1ecb l\u1ee5t.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ng\u01b0\u1eddi Man ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00e0m Nh\u01b0 Uy\u1ec3n c\u00f9ng 83 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[9] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 d\u00f9ng thu\u1ebf ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m l\u1eb7t v\u1eb7t.<\/p>\n<p>[10] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft Giang l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0ng, Nhu\u1eadn l\u00e0 60 \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, v\u00ec Ho\u00e0i, T\u1ee9 m\u1ea5t m\u00f9a, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n n\u00ean gi\u00e1 t\u0103ng, xin c\u1ea5m ch\u1ec9. Vua kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i l\u1ec7nh m\u1edf kho b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 t\u1eeb m\u1ee9c t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng hai b\u1eadc th\u00ec th\u00f4i; ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 t\u1eeb m\u1ee9c t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 nguy\u00ean b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, khi x\u00e9t d\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 th\u00ec ch\u1ec9 gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc th\u00f4i. D\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t th\u0103ng ti\u1ebfn.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng theo \u00e2n x\u00e1, n\u1ebfu t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 ho\u1eb7c d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng, th\u00ec L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ph\u1ea3i bu\u1ed9c h\u1ecd cam k\u1ebft n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng n\u1eefa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u1ebfm tru\u1ea5t r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0m cam k\u1ebft s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e, nay l\u1ea1i x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e0m l\u00ednh nha ti\u1ec1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c tha cho v\u1ec1 t\u1ef1 do. Trong \u00e2n x\u00e1 v\u1eeba r\u1ed3i cho ph\u00e9p x\u00e9t d\u00f9ng l\u1ea1i. Nay xin nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 n\u1eb7ng ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft nguy h\u1ea1i th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m tham qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i b\u1ed5 l\u00e0m ph\u00e1n ty, quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c, b\u1ea1 u\u00fd, \u0111\u1ec1u x\u00e9t d\u00f9ng theo th\u1ee9 b\u1eadc.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u1ed9i th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 can d\u1ef1 v\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00e2u huy\u1ec7n, v\u00e0 quan l\u1ea1i t\u1ea1i ch\u1ed7 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi t\u00e2u b\u00e1o, \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Ph\u00e0m n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0m cam k\u1ebft, d\u00e1m t\u00e2u b\u00e1o vi\u1ec7c kh\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n l\u1ec7nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 quy ch\u1ebf c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng. <i>(Vi\u1ec7c l\u00e0m cam k\u1ebft qu\u00e2n l\u1ec7nh, xem trong \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c t\u1ea1p ch\u00ed\u300b, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i> L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ed1t \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111i d\u00f2 x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t.&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: 'Nghe n\u00f3i N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ed1t \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111i d\u00f2 x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t.' B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3. X\u00e9t \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf tr\u00ean ng\u00e0y Canh T\u00fd, nghi l\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p.\" id=\"return-footnote-264-2\" href=\"#footnote-264-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n kinh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u trong n\u0103m ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[15] Tri ch\u00e2u T\u00f4 Qu\u1ed1c Hoa t\u00e2u r\u1eb1ng, trong b\u1ed9 c\u00f3 2.273 quan l\u1ea1i, t\u0103ng \u0111\u1ea1o, k\u1ef3 l\u00e3o \u0111\u1ebfn ch\u00e2u d\u00e2ng s\u1edb, xin xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn Linh Ti\u00ean Quan, Vua ban chi\u1ebfu d\u1ee5 b\u1ea3o th\u00f4i.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, c\u00e1c th\u1eafng c\u1ea3nh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ban s\u00e1ch ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc bia b\u00e0i t\u1ee5ng <i>&#8220;Th\u00e1nh V\u0103n Th\u1ea7n B\u00fat&#8221;<\/i> c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng do Vua so\u1ea1n.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ti\u1ebfn phong V\u1ec7 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0m T\u1eeb qu\u1ed1c, S\u1edf qu\u1ed1c l\u00e0m B\u00e2n qu\u1ed1c, Vi\u1ec7t qu\u1ed1c l\u00e0m T\u00fac qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>[18] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c danh hi\u1ec7u ti\u00ean quan, ti\u00ean kinh n\u00e0o ph\u1ea1m h\u00fay t\u00ean Th\u00e1nh T\u1ed5 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>[19] Sai trung s\u1ee9 tu s\u1eeda mi\u1ebfu Ho\u00e0i \u0110\u1ed9c \u1edf \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;C\u00e1c quan khi nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng than phi\u1ec1n v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i xa b\u1ea5t ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e2u th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 ti\u1ec7n, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, th\u00ec l\u00f2ng h\u1ecd kh\u00f4ng y\u00ean, l\u00f2ng kh\u00f4ng y\u00ean th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Chi\u1ec1u theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, th\u1ef1c l\u00e0 do l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Trong ngo\u00e0i v\u1ed1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed9i thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ea5y Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u01b0\u1eddng T\u00fac l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u1eed ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00fac l\u00e0m T\u01b0 l\u00fd tham qu\u00e2n \u1edf Th\u00e1i ch\u00e2u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i bu\u00f4n ngh\u1ec9 \u0111\u00eam \u1edf qu\u00e1n tr\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng tr\u1ecd gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n. S\u00e1ng d\u1eady th\u1ea5y m\u00e1u d\u00ednh tr\u00ean \u00e1o, b\u1ecb b\u1eaft giam, kh\u00f4ng th\u1ec3 minh oan, \u0111\u00e0nh nh\u1eadn t\u1ed9i. T\u00fac bi\u1ec7n b\u1ea1ch n\u1ed7i oan cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng Tri ch\u00e2u s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft th\u00fac gi\u1ee5c k\u1ebft \u00e1n, T\u00fac ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ecbu. V\u00e0i ng\u00e0y sau, qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt. Do \u0111\u00f3, ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1eadn', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 303 truy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng T\u00fac s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-264-3\" href=\"#footnote-264-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> khuy\u1ebft, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin cho T\u00fac \u0111\u1ea3m nh\u1eadn. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111ang c\u00f3 \u00fd giao vi\u1ec7c kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c n\u00e0y. T\u00fac l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ti\u1ec1n \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0111\u1eb7t c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1ee5c nghi, Th\u1ee5c dung, Thu\u1eadn nghi, Thu\u1eadn dung, Uy\u1ec3n nghi, Uy\u1ec3n dung, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, \u1edf tr\u00ean Chi\u00eau nghi. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u01b0 cung l\u1ec7nh, ch\u00ednh t\u1ee9 ph\u1ea9m, \u1edf tr\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng cung. Ghi v\u00e0o l\u1ec7nh. L\u1ea5y Ti\u1ec7p d\u01b0 h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Uy\u1ec3n nghi.<\/p>\n<p>[23] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, c\u00e1c ch\u00f9a mi\u1ebfu v\u00e0 nh\u00e0 d\u00e2n c\u00f3 t\u00e0ng tr\u1eef t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng, trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e1o, giao cho n\u01a1i \u0111\u00f3 theo l\u1ec7 nh\u01b0 chu\u00f4ng kh\u00e1nh \u0111\u1ed3ng, kh\u1eafc t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, cho ph\u00e9p ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1edd ph\u1ee5ng nh\u01b0 c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri ch\u00e2u C\u00f9 Ch\u00e2u T\u1ed1ng Vi Thi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng trong d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng, theo ph\u00e1p lu\u1eadt x\u1eed l\u00fd, t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00f3 b\u1ecb t\u1ecbch thu nh\u01b0 ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1ec1 \u0111\u1ed3ng. Lo ng\u1ea1i l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o th\u1edd ph\u1ee5ng, m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. <i>(T\u1ed1ng Vi Thi\u1ec7n ch\u01b0a th\u1ea5y)<\/i>.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, chi\u1ebfu cho T\u00f4ng ch\u00ednh l\u1ea5y s\u1ed5 ho\u00e0ng t\u1ed9c l\u00e0m Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p nh\u00e0 T\u1ed1ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 20-55 ghi: 'N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6 th\u00e1ng gi\u00eang, Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, Tri\u1ec7u Kh\u1ea3 Phong... xin tr\u00ean s\u1ed5 ho\u00e0ng t\u1ed9c \u0111\u1eb7t th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u.'\" id=\"return-footnote-264-4\" href=\"#footnote-264-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ea5t \u1edf B\u00ed c\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ea5t \u1edf B\u00ed c\u00e1c, hai ch\u1eef 'bi\u1ec7t l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-264-5\" href=\"#footnote-264-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi tra c\u1ee9u. <i>(Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, ch\u01b0a th\u1ea5y)<\/i>.<\/p>\n<p>[25] Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m t\u1eebng tham d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, n\u00f3i n\u0103ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u. L\u1ea1i t\u1eebng xin cho ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t m\u1edbi gia nh\u1eadp gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng bi\u1ec3u di\u1ec5n. Khi \u0111\u1ebfn d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf B\u1eafc vi\u00ean, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi di\u1ec5n kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd, Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m li\u1ec1n qu\u00e1t m\u1eafng, \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m can ng\u0103n. Sau \u0111\u00f3, khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Vua, l\u1ea1i xin cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 bi\u1ec3u di\u1ec5n.<\/p>\n<p>Vua kh\u00f4ng vui, h\u00f4m sau n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f9ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 y\u1ebfn, \u0111\u00e2u d\u00e1m nh\u01b0 v\u1eady. Anh em g\u1eb7p nhau, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i chuy\u1ec7n phi\u1ebfm, ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch vi\u1ebft v\u0103n, c\u00f9ng nhau trao \u0111\u1ed5i. T\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i, m\u1ed7i n\u0103m ban y\u1ebfn kh\u00f4ng qu\u00e1 hai ba l\u1ea7n, ch\u00ednh l\u00e0 lo r\u1eb1ng trong l\u00fac vui v\u1ebb, l\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 sai l\u1ea7m.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Nay n\u00ean tri\u1ec7u K\u00fd th\u1ea5t Th\u00f4i H\u1ed9, khuy\u00ean nh\u1ee7 th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng h\u1ec9 n\u1ed9 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau qu\u00fd anh em, th\u00e2n c\u1eadn hi\u1ec1n t\u00e0i, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u1eaft l\u1ea5y l\u1ec5 m\u00e0 r\u0103n d\u1ea1y, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u00fd s\u00e2u xa c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng hi\u1ebfm khi g\u1eb7p g\u1ee1 thu\u1ed9c h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm khi \u1edf \u0110\u00f4ng cung, th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp x\u00fac th\u00e2n m\u1eadt v\u1edbi cung li\u00eau<a class=\"footnote\" title=\"Cung li\u00eau nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan li\u00eau', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-264-6\" href=\"#footnote-264-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7, H\u00ecnh B\u00ednh ng\u00e0y \u0111\u00eam gi\u1ea3ng gi\u1ea3i kinh s\u00e1ch, nay n\u00ean c\u1ea3nh t\u1ec9nh \u00f4ng \u1ea5y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ghi th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p sau \u300aHo\u00e0ng T\u1ed1ng Ng\u1ecdc \u0110i\u1ec7p\u300b, c\u00f3 ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u00f4i ch\u00fat.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Ch\u00e2u Thi\u1ec7u thi\u1ebfu quan gi\u1eef ch\u1ee9c, ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u1eed V\u0103n Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft, Gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u \u0110\u00e0m, t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c ch\u00e2u. Vua cho r\u1eb1ng Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng L\u00fd Di\u1ec5m m\u01b0u ph\u1ea3n, nh\u1edd b\u00e1o tin m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan, nay l\u1ea1i cho cai tr\u1ecb d\u00e2n, l\u00e0m sao khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1ee5c, b\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c, d\u00f9ng S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c ch\u00e2u L\u1ec5, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[27] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01a1i v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Tri qu\u00e2n, n\u1ebfu thi\u1ebfu Th\u00f4ng ph\u00e1n, xin cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn t\u00e2u l\u00ean g\u1ea5p, giao cho H\u1eefu ty c\u1eed ng\u01b0\u1eddi ngay. N\u1ebfu quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, h\u00e3y t\u1ea1m c\u1eed quan Kinh tri\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[28] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n d\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 k\u1ebb hung \u00e1c g\u00e2y h\u1ecda, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt r\u1ed3i c\u00f9ng gia quy\u1ebfn gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[29] C\u00e1c kho\u1ea3n ti\u1ec1n tham nh\u0169ng v\u00e0 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng ti\u1ec1n s\u1eaft, c\u1ee9 10 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i l\u1ea5y 1 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[30] L\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u1eeb th\u00e1ng t\u01b0 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng t\u00e1m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u00e1m nghi\u1ec7m l\u1ea1i, c\u00e1c th\u00e1ng kh\u00e1c v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n<p>[31] Ban th\u01b0\u1edfng cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Trung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan L\u01b0u Minh Th\u1ee9 c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ti\u1ec1n, d\u00ea v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u, l\u1ec7nh cho h\u1ecd u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u trong ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn. Khi \u0111\u00f3, Minh Th\u1ee9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eabn ch\u1ee9ng theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Ph\u00e1p tr\u1ef1c quan \u0110\u1ea1i l\u00fd t\u1ef1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 y\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[32] H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, M\u00e3 Tri Ti\u1ebft, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, xin m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t b\u1ea3n th\u01a1 ca do Th\u00e1nh ch\u1ebf. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i l\u1ea7n ban ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, n\u00ean M\u1eabn Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1edbi c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng nh\u01b0ng ch\u01b0a kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t d\u00f9ng ngay.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i g\u1ea7n g\u0169i \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ph\u00fac \u0111\u1ec3 xem b\u1ee9c tranh Th\u00e1nh t\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u00e0y \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Quang \u0111\u1ec3 cho tr\u0103m quan xem.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u C\u00e0n Nguy\u00ean xem y\u1ebfn, t\u1eeb \u0111\u00f3 k\u00e9o d\u00e0i n\u0103m ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Di\u00ean Xi\u00eam c\u00f9ng 48 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t x\u1eed theo l\u1ec7 \u00e2n x\u00e1, th\u00ec sau khi H\u00ecnh b\u1ed9 xem x\u00e9t xong, Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a t\u1ed9i m\u00e0 xin ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/p>\n<p>[38] Chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e0m cho nh\u00e0 ng\u1ee5c tr\u1ed1ng kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>[39] C\u00f4ng T\u00f4n Gi\u1ea3n, nguy\u00ean l\u00e0 Quan s\u00e1t suy quan \u1edf Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, gi\u00e1m s\u00e1t tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0, khi v\u1ec1 kinh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Vua xem qua b\u00e0i ph\u00e1n t\u1eeb c\u1ee7a \u00f4ng, th\u1ea5y qu\u00e1 k\u00e9m, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Gi\u1ea3n t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 c\u00f3 c\u00f4ng, xin \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c kinh. Vua l\u1ec7nh \u0111\u01b0a b\u00e0i ph\u00e1n t\u1eeb cho \u00f4ng xem, t\u1ea3 h\u1eefu h\u00f4 l\u1ec7nh lui ra, Gi\u1ea3n c\u00e0ng t\u1ecf ra gi\u1eadn d\u1eef. Chi\u1ebfu giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed tra h\u1ecfi, sau \u0111\u00f3 gi\u00e1ng l\u00e0m V\u0103n h\u1ecdc Ph\u00f2ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ch\u00e2u Th\u00e1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf huy\u1ec7n H\u1ea3i L\u0103ng, trong \u0111\u00e1m c\u1ecf h\u1ed3 \u0111\u1ea7m c\u00f3 sinh ra th\u1ee9 g\u1ea1o th\u00e1nh, gi\u00fap \u00edch nhi\u1ec1u cho d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00fa ti\u1ec3u trong ch\u00f9a vi\u1ec7n, ph\u1ea3i do quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u1ea3o h\u1ea1ch kinh nghi\u1ec7p, b\u1eaft s\u01b0 tr\u1ee5 tr\u00ec b\u1ea3o \u0111\u1ea3m v\u1ec1 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng t\u00f3c. N\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u1ea3o h\u1ea1ch kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ea1o th\u00edch 1-21, ch\u1eef 'b\u00e1ch' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai.\" id=\"return-footnote-264-7\" href=\"#footnote-264-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c s\u01b0 tr\u1ee5 tr\u00ec b\u1ea3o \u0111\u1ea3m kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, \u0111\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u00e0ng n\u0103m cho ph\u00e9p ch\u00fa ti\u1ec3u xu\u1ed1ng t\u00f3c, to\u00e0n l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c, kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ecdc kinh gi\u1edbi, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, ph\u1ea1m t\u1ed9i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ph\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 B\u00e2n \u1edf Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng, theo chi\u1ebfu l\u1ec7nh gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, s\u1ed1 qu\u00e2n m\u1edbi \u0111i\u1ec1u t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho \u0111\u00f3ng \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ee7y H\u01b0ng qu\u00e2n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-264-8\" href=\"#footnote-264-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng so\u00e1i. Th\u1ee7 B\u00e2n bi\u1ebft th\u1ec3 theo \u00fd ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, gi\u1ea3m b\u1edbt chi ph\u00ed bi\u00ean ph\u00f2ng, c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[43] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, qu\u1eadn ch\u00faa Nghi Xu\u00e2n l\u00e0 Cao th\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n ban cho v\u01b0\u1eddn rau ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh, xin mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Thu\u1ebf m\u00e1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng vi\u1ec7c qu\u00e2n, n\u1ebfu mi\u1ec5n \u0111i, th\u00ec sau n\u00e0y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd xin theo l\u1ec7.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o s\u1edbm \u0111\u1ec3 trai gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong l\u1ec5 t\u1ebf Ti\u00ean T\u00e0m, Th\u00e1i ch\u00fac Ph\u00f9ng Kinh b\u1ecb Gi\u00e1m t\u1ebf s\u1ee9 h\u1eb7c t\u1ed9i, n\u00ean m\u1edbi ra l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[45] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0 Di\u1ec5m b\u1ecb b\u1ec7nh. Di\u1ec5m l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u0103m ch\u1ec9, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i, Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn th\u0103m. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u1eb9 Di\u1ec5m \u0111\u00e3 h\u01a1n 80 tu\u1ed5i, v\u1eabn kh\u1ecfe m\u1ea1nh.<\/p>\n<p>C\u00f3 chi\u1ebfu cho con trai Di\u1ec5m l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 S\u0129 T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0i, con th\u1ee9 l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba S\u0129 Lu\u00e2n l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, c\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng trong bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u01b0\u1edfng hoa \u1edf h\u1eadu uy\u1ec3n, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 quan l\u1ea1i t\u1ecf ra l\u01a1 l\u00e0 l\u1ec5 nghi. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Cho u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd gi\u1eef \u0111\u1ee7 l\u1ec5, c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3. N\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu khuy\u00ean r\u0103n h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean c\u1ed1 xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua sai \u00f4ng l\u00e0m Tri Thanh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[48] Vua l\u00e0m b\u00e0i \u300aN\u1ed9i th\u1ecb ch\u00e2m\u300b ban cho Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n. Th\u1eeba H\u00e0n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 \u1edf b\u1ea3n t\u1ec9nh, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ed9i nh\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 ph\u1ea3i v\u1ec1 kinh, c\u00f2n l\u1ea1i t\u00f9y theo t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 d\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u1ea5t li\u1ec1n.<\/p>\n<p>[50] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra trong kinh th\u00e0nh n\u00ean d\u00f9ng c\u1ea3 qu\u00e2n b\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n k\u1ef5. Khi \u1ea5y c\u00f3 ba t\u00ean l\u00ednh tu\u1ea7n tra nh\u00e2n ng\u00e0y l\u1ec5 H\u00e0n th\u1ef1c \u0111em qu\u00e2n trang \u0111i c\u1ea7m c\u1ed1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, v\u00ec thua n\u00ean b\u00e0n nhau \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn canh n\u0103m ch\u01b0a s\u00e1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng, v\u1ee9t x\u00e1c xu\u1ed1ng s\u00f4ng, l\u1ea5y qu\u1ea7n \u00e1o \u0111em b\u00e1n \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c \u0111\u1ed3 c\u1ea7m. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra d\u00f9ng c\u1ea3 qu\u00e2n b\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n k\u1ef5, v\u00ec doanh v\u00e0 hi\u1ec7u kh\u00e1c nhau, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t l\u1eabn nhau.&#8221;<\/i> B\u00e8n kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u1ea5y.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, l\u1ea5y Ch\u1ee7 kh\u00e1ch vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Ph\u00e1n tam ty \u0111\u00f4 ma kh\u00e1m ty D\u01b0\u01a1ng Ngu l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u1ea1o \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ea1o \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'L\u01b0u \u0111i\u1ec1n v\u1ee5', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-22 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-264-9\" href=\"#footnote-264-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Ngu d\u00f9ng lu\u1eadt n\u1eb7ng x\u00e9t l\u1ea1i thu\u1ed9c h\u1ea1, thu\u1ed9c h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o Ngu t\u1eebng t\u01b0 \u00fd sai khi\u1ebfn c\u00f4ng nh\u00e2n, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khoan h\u1ed3ng, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o th\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[52] Quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u01b0u T\u1ed1ng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u00fd k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi nh\u00e0 gi\u00e0u, v\u00ec h\u1ecd m\u00e0 xin x\u1ecf, ho\u1eb7c gi\u1ea3 l\u00e0m th\u00e2n thu\u1ed9c<a class=\"footnote\" title=\"'Gi\u1ea3 th\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u1ea3 k\u00fd', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 277, truy\u1ec7n L\u01b0u T\u1ed1ng ch\u00e9p: 'ho\u1eb7c gi\u1ea3 l\u00e0m th\u00e2n thu\u1ed9c, t\u00e2u xin ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc'\" id=\"return-footnote-264-10\" href=\"#footnote-264-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, t\u00e2u xin ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, nh\u00e2n \u0111\u00f3 y\u1ebft ki\u1ebfn quan l\u1ea1i, l\u00e0m r\u1ed1i vi\u1ec7c c\u00f4ng, xin ng\u0103n c\u1ea5m. Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n \u0111e, b\u1ea3o h\u1ecd t\u1ef1 s\u1eeda m\u00ecnh, t\u1eeb nay ai c\u00f2n t\u00e1i ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[53] L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng nh\u00e0 gi\u00e0u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan h\u00e0m th\u00ed, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u1ee9ng c\u1eed ho\u1eb7c thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i quan l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ec5 H\u00e0n th\u1ef1c, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, c\u00f2n l\u00ednh c\u1ea5m v\u1ec7 n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i, quan l\u1ea1i c\u0169ng th\u01b0\u1eddng tha b\u1ed5ng, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 l\u00fd, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 Cung T\u00e0i Ho\u1ea3ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ti\u1ebfn s\u0129 Ng\u1ee5y C\u01b0\u01a1ng b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nhai Ch\u00e2u, Chu Duy H\u00e0n b\u1ecb \u0111u\u1ed5i kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng thi, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Ng\u1ee5y Qu\u00e1n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, huy\u1ec7n l\u1ec7nh Y\u1ec3n Th\u00e0nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n b\u1ecb thay th\u1ebf. C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Duy H\u00e0n v\u1ed1n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch, n\u00ean vu c\u00e1o Duy H\u00e0n ph\u1ec9 b\u00e1ng thi\u00ean th\u01b0, nh\u01b0ng khi tra x\u00e9t th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng; Qu\u00e1n b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi v\u00ec \u0111\u00e3 m\u1eddi C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Duy H\u00e0n \u0111\u1ebfn nh\u00e0; Mi\u1ec5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u1ee7a Qu\u00e1n, l\u1ea1i che gi\u1ea5u C\u01b0\u01a1ng, n\u00ean c\u00f9ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Qu\u00e1n l\u00e0 con c\u1ee7a Ng\u1ee5y V\u0169, t\u1eebng l\u00e0m Tham qu\u00e2n Th\u01b0\u01a1ng t\u00e0o ph\u1ee7 Khai Phong<a class=\"footnote\" title=\"Tham qu\u00e2n Th\u01b0\u01a1ng t\u00e0o ph\u1ee7 Khai Phong, ch\u1eef 'T\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00e0o', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 303 truy\u1ec7n Ng\u1ee5y Qu\u00e1n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-264-11\" href=\"#footnote-264-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, nh\u00e2n d\u1ecbp Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ed1c th\u00fac l\u00e0m n\u00fai \u0111\u00e8n, nh\u01b0ng n\u1ed9i th\u1ecb tham lam qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, Qu\u00e1n b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ea1i s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ph\u1ec9 b\u00e1ng thi\u00ean th\u01b0, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Qu\u00e1n, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n l\u1ea1i n\u00f3i C\u01b0\u01a1ng ph\u1ec9 b\u00e1ng thi\u00ean th\u01b0, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai. Tr\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ed1 Th\u00e0nh, theo bia m\u1ed9 do L\u01b0u X\u01b0\u1edfng so\u1ea1n. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t Tr\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n kh\u00e1c.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, H\u1ed3 T\u1eafc, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u00e2n \u0111\u1ed3ng duy\u00ean t\u00edch Giang Nam l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n Duy\u00ean S\u01a1n, ch\u00e2u T\u00edn m\u1edf c\u1eeda khe m\u1ecf, binh l\u00ednh ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty quy ho\u1ea1ch sai l\u1ea7m v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. T\u1eafc t\u1eebng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u00fac ti\u1ec1n, ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u1ea1i d\u1ecbch gi\u1ea5u m\u1ea5y v\u1ea1n c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i d\u1ecbch s\u1ee3 h\u00e3i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, T\u1eafc n\u00f3i: <i>&#8220;M\u00e3 Ph\u1ee5c Ba th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t t\u00f9 nh\u00e2n n\u1eb7ng m\u00e0 th\u1ea3 h\u1ecd ch\u1ea1y tr\u1ed1n, l\u1ebd n\u00e0o ta l\u1ea1i coi tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u1ea3i m\u00e0 xem nh\u1eb9 m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u00e0m c\u1ee7a d\u01b0, tha kh\u00f4ng x\u1eed t\u1eed.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, qu\u00e2n Ki\u1ebfn An \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, Th\u00e1nh T\u1ed5, Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng xong, l\u1ea5y Tu l\u00fd Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ngh\u00eanh ph\u1ee5ng s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea5y Tu l\u00fd Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ngh\u00eanh ph\u1ee5ng s\u1ee9, nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 's\u1ee9', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 vi\u1ec7c x\u00e2y Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 30 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-264-12\" href=\"#footnote-264-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, Tu cung ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c l\u00e0m ph\u00f3; B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 l\u00e0 L\u00fd Ph\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, th\u0103ng Ph\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn, \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 trong vi\u1ec7c \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh t\u1eeb n\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, ph\u1ea3i giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ghi ch\u00e9p, th\u1ea9m v\u1ea5n xong m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, v\u00ec th\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7. T\u1eeb nay, cho ph\u00e9p c\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng li\u00ean quan ho\u1eb7c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam Ban t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u1ea9m v\u1ea5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[60] L\u00fd Hi C\u1eadp, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c nh\u1ecf ven bi\u00ean th\u1ec9nh tho\u1ea3ng cho ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 do c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi thi\u1ebfu uy t\u00edn, r\u1ed3i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p. N\u00f3i chung, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c th\u00ec n\u00ean quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ef3 l\u1ea1; n\u1ebfu kh\u00f4ng, t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1eef y\u00ean t\u0129nh. Ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, Nhung n\u1eeda th\u1eadt n\u1eeda gi\u1ea3, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f2 x\u00e9t k\u1ebb th\u1eadt l\u00f2ng, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i ch\u00e2n th\u00e0nh. K\u1ebb gian tr\u00e1 c\u0169ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf nh\u01b0ng b\u00ed m\u1eadt ph\u00f2ng b\u1ecb, ch\u00fang s\u1ebd ngh\u0129 r\u1eb1ng ta kh\u00f4ng nghi ng\u1edd ch\u00fang. N\u1ebfu ch\u00fang x\u00e2m ph\u1ea1m, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u00e1nh \u00fap khi ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, b\u1ebfn \u0111\u00f2, m\u1ecf \u1edf hai kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i quan l\u1ea1i n\u1eafm gi\u1eef. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u l\u00e0 \u0110i\u1ec1n D\u1ee5ng Chi v\u00e0 L\u00f4 Chi\u00eau Nh\u1ea5t tranh gi\u00e0nh vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u1eedu v\u1ee5. Cha c\u1ee7a D\u1ee5ng Chi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c M\u1ea1c ch\u1ee9c, c\u00f2n Chi\u00eau Nh\u1ea5t l\u00e0 Th\u00ed tr\u1eadt, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Tam ty \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t cho quan gi\u00e1m mua tr\u00e0. Ph\u00e0m mua \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e0 nh\u1eadp to\u00e1n v\u00e0 \u0111\u1ea1t h\u1ea1n m\u1ee9c thu\u1ebf, h\u00e0ng n\u0103m giao \u0111\u1ee7 cho T\u01b0\u1edbc v\u1ee5 m\u00e0 c\u00f2n d\u01b0 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch. Tr\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadp to\u00e1n, d\u00f9 nhi\u1ec1u c\u0169ng kh\u00f4ng t\u00ednh.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 b\u1ea3o l\u00e3nh ch\u00e1u, ch\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n g\u1ecdi l\u00e0 con.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u1ecf \u1ed1c, v\u1ecf trai \u1edf ch\u00e2u Qu\u1ef3nh.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng V\u0103n, ch\u1ee9c Th\u1eeba th\u1ee5, Th\u1ecb c\u1ea5m \u1edf L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9, b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111i tu\u1ea7n tra c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch ngo\u1ea1i ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u1ecdng V\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 T\u1ea3i, t\u00e2n Tri ch\u00e2u B\u00e0nh Ch\u00e2u, kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c. Vua sai Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1ea3i r\u1ea5t ch\u0103m ch\u1ec9. Vua b\u00e8n sai Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tri\u1ec7u Tr\u1ecdng V\u0103n \u0111\u1ebfn tra h\u1ecfi, \u00f4ng ta th\u00fa nh\u1eadn l\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y.<\/p>\n<p>[66] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: H\u00f9ng, B\u00e1 ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng h\u01b0\u01a1ng \u0111inh l\u00e0m qu\u00e2n Trung Thu\u1eadn ch\u1ec9 huy, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf b\u1edd s\u00f4ng, \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng chuy\u1ec3n. L\u1ea1i chi\u1ebfu b\u1ed5 sung s\u1ed1 qu\u00e2n thi\u1ebfu, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ed1 nh\u01b0 c\u0169. Qu\u00e2n Trung Thu\u1eadn \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng l\u1ea5y gia \u0111inh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Doanh, M\u1ea1c, H\u00f9ng, B\u00e1 v\u00e0 qu\u00e2n B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh \u1edf C\u00e0n Ninh, Thu\u1eadn An, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb s\u00f4ng \u0110\u00e0o \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n N\u00ea C\u00f4 d\u00e0i ch\u00edn tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ph\u1ed1<a class=\"footnote\" title=\"Hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ph\u1ed1: S\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 44 ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m ph\u1ed1; \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 273, truy\u1ec7n H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m ph\u1ed1.\" id=\"return-footnote-264-13\" href=\"#footnote-264-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, d\u1ecdc s\u00f4ng Gi\u1edbi chia phi\u00ean tu\u1ea7n tra, thu\u1ed9c Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Chi\u1ebfn tr\u00e1c Duy\u00ean bi\u00ean. T\u1eeb th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00ean tr\u1ef1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p hai th\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng hai th\u00ec lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t n\u1eeda v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ebfn th\u00e1ng hai lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t n\u1eeda v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng: Ch\u1eef 'lu\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190, Binh ch\u00ed s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-264-14\" href=\"#footnote-264-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(C\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u c\u00e1c n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7, 8 v\u00e0 Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u00ecnh b\u1ed9, ki\u00eam Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m khi m\u00e3n h\u1ea1n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y c\u1edb \u0111\u1ed1t v\u00e0ng, th\u0103m nh\u00e0, d\u00e2ng t\u1ea5u kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ph\u00ea chu\u1ea9n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5y th\u00e1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay, ai xin ngh\u1ec9 n\u1eeda th\u00e1ng th\u00ec cho \u0111i, qu\u00e1 n\u1eeda th\u00e1ng ph\u1ea3i t\u00e2u xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, ri\u00eang \u300aK\u1ef7\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu cho ph\u00e9p quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m khi h\u1ebft nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 th\u0103m nh\u00e0, th\u0103m m\u1ed9, c\u00f3 l\u1ebd h\u01a1i kh\u00e1c. N\u00ean tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ban ra t\u1eadp \u300aDu Ngh\u1ec7\u300b c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c do ng\u00e0i t\u1ef1 so\u1ea1n, ph\u1ed5 \u0111\u00e0n ch\u00edn d\u00e2y v\u00e0 \u0111\u00e0n nguy\u1ec7t n\u0103m d\u00e2y, giao cho S\u1eed quan v\u00e0 Th\u00e1i L\u1ea1c th\u1ef1.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea5y Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng S\u0129 Ho\u00e0nh d\u00f9ng 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong, khi\u1ebfn trong \u0111\u1ecba h\u1ea1t thi\u1ebfu th\u1ed1n.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;S\u0129 Ho\u00e0nh c\u1ed1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t cho vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng phong ch\u1ec9 h\u01a1n 10 v\u1ea1n, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n chi kh\u00e1c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 50 v\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c kinh l\u00fd, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u1edb n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00ean l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m S\u0129 Ho\u00e0nh, giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n h\u1ed9c. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c b\u1ecb m\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, th\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng h\u1ec1 m\u1ee5c.<\/p>\n<p>[70] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam c\u1ea5p ch\u00e1o cho d\u00e2n \u0111\u00f3i, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi l\u00faa m\u1ea1ch ch\u00edn m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p>[71] Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb khi bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, ti\u1ebfp t\u1ee5c ban h\u00e0nh h\u01a1n 1.100 \u0111\u1ea1o s\u1eafc l\u1ec7nh, c\u00f9ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n t\u1ea1p h\u00e0nh kh\u00e1c h\u01a1n 3.600 \u0111\u1ea1o, \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n qu\u00e1 nhi\u1ec1u, vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, xin sai quan san \u0111\u1ecbnh. Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng nhau xem x\u00e9t, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, c\u00e1c c\u01a1 quan xin m\u1edf c\u1eeda V\u1ecdng Xu\u00e2n m\u00f4n, Vua cho r\u1eb1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh cung \u0111i\u1ec7n ch\u01b0a xong, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u, nh\u1eefng \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u00f2n nghi ng\u1edd, ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9 tr\u00e1nh, b\u00e1c b\u1ecf, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh oan u\u1ed5ng.<\/p>\n<p>[74] Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m Ng\u0169 Nh\u1ea1c quan m\u1edbi tu s\u1eeda, ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, ti\u1ec1n t\u1ec7, th\u1ee3 thuy\u1ec1n ti\u1ec1n l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n m\u00e0 th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i qua, quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn ti\u1ec7c.<\/p>\n<p>[76] Th\u00e1ng n\u00e0y, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m c\u00e1c s\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1eb7t ra h\u00ecnh ph\u1ea1t. \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, \u0111\u00e3 c\u1ea5m c\u00e1c t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n, hi\u1ec7u s\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n x\u1eed ki\u1ec7n, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ebfn nay, hi\u1ec7u s\u01b0\u01a1ng D\u0129nh Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n tr\u00e2u l\u00e0m k\u1ebb tr\u1ed9m, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, H\u00ecnh b\u1ed9 xin nh\u1eafc l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[77] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, ch\u01b0 ty s\u1ee9 ph\u00f3, tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i c\u00f4ng t\u00e1c ngo\u00e0i kinh, gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, khi v\u1ec1 n\u1ed9p l\u1ea1i \u1edf c\u1eeda c\u00e1p, giao cho Tam ty ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng, l\u1eb7p l\u1ea1i, ho\u1eb7c nh\u1eadn l\u1ea7m v\u1eadt c\u1ee7a quan, th\u00ec ghi t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u00e1ng t\u01b0 trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[78] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Vi\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u l\u1eadp s\u1ed5 ghi ch\u00e9p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc cho c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, sau khi nh\u1eadn xong th\u00ec \u0111\u00f3ng d\u1ea5u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan T\u1ed5 S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Sau khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan xong, ty C\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Tam ty xin \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, Tam ty giao cho Vi\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u thi h\u00e0nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1edd m\u00e3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e1o c\u00e1o, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 gian l\u1eadn, xin l\u1eadp s\u1ed5 \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd, qu\u00e1 tr\u0103m ng\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u00ec c\u1ea5p \u1edf ch\u1ee9c m\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 4 trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[79] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt <a class=\"footnote\" title=\"ND: ch\u1ec9 c\u00e1c quan ch\u1ee9c chuy\u00ean m\u00f4n nh\u01b0 y quan (th\u1ea7y thu\u1ed1c), thi\u00ean v\u0103n quan, h\u1ecda s\u01b0, th\u1ee3 th\u1ee7 c\u00f4ng... ph\u1ee5 tr\u00e1ch k\u1ef9 thu\u1eadt, kh\u00f4ng thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng quan l\u1ea1i h\u00e0nh ch\u00ednh ch\u00ednh quy. Th\u01b0\u1eddng b\u1ecb xem l\u00e0 &quot;t\u1ea1p l\u01b0u&quot;, \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p h\u01a1n quan v\u0103n\/v\u00f5 truy\u1ec1n th\u1ed1ng.\" id=\"return-footnote-264-15\" href=\"#footnote-264-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a> ch\u01b0a l\u00ean tri\u1ec1u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban \u00e1o t\u00eda, \u0111\u1ecf th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo th\u1ebb b\u00e0i c\u00e1.<\/p>\n<p>[81] Chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi khoa c\u1eed n\u0103m nay.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u01b0u T\u1ed1ng t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u1ee7 n\u00e0y x\u00e9t t\u1ed9i, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec nghi ng\u1edd v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t, theo l\u1ec7 c\u0169 th\u00ec c\u1eed Ph\u00e1p t\u00e0o tham qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 h\u1ecfi, r\u1ed3i c\u00e2n nh\u1eafc thi h\u00e0nh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, xin theo l\u1ec7 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u1edf t\u00f2a Ng\u1ef1 th\u01b0 c\u00e1c m\u1edbi tu s\u1eeda t\u1ea1i Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ecf chi\u1ebfu l\u00ean cao, d\u00e0i kho\u1ea3ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc. Ph\u00e1n gi\u00e1m T\u00f4n Th\u00edch b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(T\u00f4n Th\u00edch nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb can ng\u0103n vi\u1ec7c t\u01b0\u1eddng th\u1ee5y<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u1ed1' trong 'T\u00f4n Th\u00edch s\u1ed1 th\u01b0\u1ee3ng s\u1edb gi\u00e1n t\u01b0\u1eddng th\u1ee5y' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-264-16\" href=\"#footnote-264-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng l\u1ea7n n\u00e0y l\u1ea1i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean do.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo s\u00e1ch \u300aGi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b, th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12, tr\u00ean thuy\u1ec1n th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 chim h\u1ea1c bay l\u01b0\u1ee3n, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00eam ng\u00e0y 11 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u00e1c quan t\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Cao Th\u00e2n, Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Ti\u1ec1n \u00c1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' trong 'Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Ti\u1ec1n \u00c1i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ea5u', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Ch\u1eef '\u00e1i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'no\u00e3n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-264-17\" href=\"#footnote-264-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng Thuy\u1ebft th\u01b0 quan l\u00e0 c\u1ef1u huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n An \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u \u0110\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"Huy\u1ec7n An \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u \u0110\u1ee9c v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'An T\u00edn huy\u1ec7n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aHo\u00e0n V\u0169 K\u00fd\u300b quy\u1ec3n 64 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t th\u1ea5y ch\u00e2u \u0110\u1ee9c th\u1eddi T\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00f3 huy\u1ec7n An \u0110\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'An T\u00edn huy\u1ec7n'.\" id=\"return-footnote-264-18\" href=\"#footnote-264-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a> l\u00e0 Ho\u1ea1t V\u0103n Di\u1ec5n, c\u00f9ng th\u1ea5y \u1edf g\u00f3c \u0111\u00f4ng b\u1eafc t\u00f2a Ng\u1ef1 th\u01b0 c\u00e1c m\u1edbi tu s\u1eeda, tr\u00ean hai c\u00e2y c\u1ed9t c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng d\u00e0i kho\u1ea3ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam th\u1ee9 hai, gi\u1edd T\u00fd m\u1edbi tan.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u xin ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o s\u1eed qu\u00e1n, chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin.<\/i><\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean T\u00f4n Th\u00edch, nh\u01b0ng trong Th\u1ef1c l\u1ee5c l\u1ea1i ghi nh\u01b0 v\u1eady. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[84] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110inh V\u1ecb c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb qu\u00e2n Ki\u1ebfn An ph\u1ee5ng ngh\u00eanh t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, Th\u00e1nh T\u1ed5, Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, m\u1ed7i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc thuy\u1ec1n l\u1edbn. C\u00e1c quan \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc chia nhau h\u1ea7u h\u1ea1 t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng v\u00e0 Th\u00e1nh T\u1ed5, c\u00f2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m th\u00ec ki\u1ec3m tra thuy\u1ec1n c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng. Tr\u00ean thuy\u1ec1n \u0111\u1ec1u d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0n che, do c\u00e1c th\u00e1i gi\u00e1m lo vi\u1ec7c cung \u1ee9ng. Hai b\u00ean b\u1edd c\u00f3 2.500 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1edd hi\u1ec7u m\u00e0u v\u00e0ng, 300 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5i k\u00e8n tr\u1ed1ng.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u00eam 10 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n kh\u00e1c ch\u1edf c\u1edd hi\u1ec7u<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Tinh' s\u1eeda th\u00e0nh 'K\u1ef3' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 18 Ki\u1ebfn Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng Cung.\" id=\"return-footnote-264-19\" href=\"#footnote-264-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, \u00e1o xanh, cung t\u00ean, gi\u00e1o m\u00e1c, \u0111\u1ea1o s\u0129, c\u1edd ph\u01b0\u1edbn. Khi \u0111i qua c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, c\u00e1c \u0111\u1ea1o s\u0129 t\u00e1n t\u1ee5ng, k\u00e8n tr\u1ed1ng vang l\u00ean, quan l\u1ea1i ra kh\u1ecfi th\u00e0nh 10 d\u1eb7m \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n, b\u00e0y bi\u1ec7n nghi th\u1ee9c v\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ea1o L\u00e3o \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng n\u01a1i \u0111i qua c\u1ea5m gi\u1ebft m\u1ed5 trong 7 ng\u00e0y, ng\u1eebng thi h\u00e0nh \u00e1n trong 2 ng\u00e0y.<\/p>\n<p>Sai \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean d\u00e2ng l\u1ec5, t\u1ea5u l\u1eddi thanh t\u1eeb, t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m c\u0169, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda Th\u00f4ng T\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf ph\u00eda b\u1eafc c\u1ea7u Th\u0103ng c\u1ee7a kinh th\u00e0nh \u0111\u00e3 d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0n che, n\u01a1i ngh\u1ec9 ng\u01a1i l\u1edbn v\u00e0 d\u00e0n nh\u1ea1c cung \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111\u1ebfn, Vua trai gi\u1edbi \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, b\u00e1ch quan trai gi\u1edbi \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n mi\u1ec7n l\u00e0m l\u1ec5 tri\u1ec1u b\u00e1i, qu\u1ea7n th\u1ea7n m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c, b\u00e0y ng\u1ecdc l\u1ee5a, s\u00e1ch v\u0103n d\u00e2ng l\u1ec5. Chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1i gi\u00e1, t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng cung th\u00e0nh ra c\u1eeda C\u1ea3nh Long \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, n\u0103m v\u1ecb s\u1ee9 \u0111\u1ea1i l\u1ec5 d\u1eabn \u0111\u1ea7u, ch\u1edf t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean xe b\u00ecnh b\u00e0n, tr\u00ean xe c\u00f3 trang tr\u00ed l\u1ecdng hoa v\u00e0ng, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;Ngh\u00eanh Ch\u00e2n&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Ngh\u00eanh Th\u00e1nh&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Ph\u1ee5ng Th\u00e1nh&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Ph\u1ee5ng Th\u1ea7n&#8221;<\/i>. M\u1ed7i xe c\u00f3 hai th\u00e1i gi\u00e1m h\u1ea7u hai b\u00ean, m\u00e0u d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ng\u1ef1a<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'D\u01b0' s\u1eeda th\u00e0nh 'B\u00ed' theo s\u00e1ch tr\u00ean.\" id=\"return-footnote-264-20\" href=\"#footnote-264-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng v\u00e0 Th\u00e1nh T\u1ed5 d\u00f9ng m\u00e0u v\u00e0ng, t\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf. Vua chu\u1ea9n b\u1ecb xe loan gi\u00e1, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y cung th\u00e0nh ra c\u1eeda Thi\u00ean Ba, \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung l\u00e0m l\u1ec5 v\u1ecdng b\u00e1i, t\u1ea1m th\u1eddi d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0n che \u0111\u1ec3 an v\u1ecb, ch\u1ecdn ng\u00e0y l\u00e0nh \u0111\u01b0a l\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng, \u00e2n x\u00e1 cho t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh th\u00e0nh, qu\u00e2n Ki\u1ebfn An, ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n Cao B\u01b0u, c\u00e1c ch\u00e2u S\u1edf, T\u1ee9, T\u00fac, B\u1ea1c, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>Th\u0103ng qu\u00e2n Ki\u1ebfn An l\u00ean l\u00e0m ch\u00e2u Ch\u00e2n, n\u01a1i \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00e0m \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Nghi Ch\u00e2n. Ch\u00e2u Ch\u00e2n mi\u1ec5n gi\u1ea3m 3\/10 thu\u1ebf h\u1ea1, 2\/10 thu\u1ebf nh\u00e0. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n m\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111i qua \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m 1\/10 thu\u1ebf h\u1ea1. Nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Ho\u00e0i Nam, thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang \u0111\u1ed3 \u0103n m\u1eb7n v\u00e0o cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, n\u1ebfu c\u00f3 y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[86] Ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0ng b\u1ea1c cho c\u00e1c quan \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5, t\u00f9y theo c\u1ea5p b\u1eadc.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, th\u0103ng Ch\u00e2n Ch\u00e2u l\u00ean l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng nh\u01b0 l\u1ec7 c\u1ee7a T\u1ee9 Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Ho\u00e0i Nam, nh\u1eefng th\u1ee3 d\u00e2n ph\u1ee5c v\u1ee5 cho cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd m\u1ed9t th\u1ea1ch g\u1ea1o.<\/p>\n<p>[88] \u0110inh V\u1ecb xin d\u00f9ng vi\u1ec7n c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed Cung Hi\u1ebfu v\u00e0 Ng\u1ee5y \u00dd V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng cung C\u1ea3nh Linh, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, s\u1eeda ch\u1eefa tr\u1ea1m Ho\u00e0i Vi\u1ec5n l\u00e0m Nam Tr\u1ea1ch, ban cho c\u00e1c ch\u00e1u c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c l\u00e0 Duy Ch\u00ednh <i>(con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Chi\u00eau)<\/i> v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u00e1i y\u1ebft t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh.<\/p>\n<p>[91] \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n Th\u1ebf Khanh b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, v\u1ec1 tri\u1ec1u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a v\u00f9ng Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng. Vua tri\u1ec7u v\u00e0o h\u1ecfi, r\u1ea5t tr\u1ecdng t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c v\u1ee5 \u1edf n\u01a1i nhi\u1ec1u vi\u1ec7c. Khi \u1ea5y, Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Thi\u1ec7u Di\u1ec7p b\u1ec7nh n\u1eb7ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u1ebf Khanh l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 thi\u1ebfu gi\u00e1m, Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, ban \u00e1o t\u00eda. Th\u1ebf Khanh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, t\u00e2u xin b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 mua mu\u1ed1i t\u00ednh theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, v\u00ec t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111\u1ebfn kinh, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1ed9 Ch\u1ea5n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tra \u0110\u1ea1o \u0111\u1ebfn t\u00e2u c\u00e1o \u1edf c\u00e1c l\u0103ng.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u ta, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 T\u00e0o B\u00e2n l\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c danh ti\u1ebfng, kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ed5 th\u1eb9n gia m\u00f4n. T\u00f4ng Ng\u1ea1c v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, kh\u00f4ng may m\u1ec7nh ng\u1eafn, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng. Con trai \u00f4ng l\u00e0 Chi\u00eau Du\u1eadt, Chi\u00eau Thu\u1eadt v\u00e0 em trai l\u00e0 T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Khi cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng ho\u00e0n th\u00e0nh, l\u1ea1i ghi t\u00ean con nh\u1ecf c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho \u0111\u1ebfn khi m\u00e3n tang.<\/p>\n<p>T\u00f4ng Ng\u1ea1c phong l\u01b0u nho nh\u00e3, c\u00f3 s\u1ef1 uy\u00ean b\u00e1c, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh trong nh\u00e0 thu\u1ea7n h\u1eadu, ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u1eb9 k\u1ebf n\u1ed5i ti\u1ebfng hi\u1ebfu th\u1ea3o. Hai ng\u01b0\u1eddi anh m\u1ea5t s\u1edbm, \u00f4ng ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng ch\u1ecb d\u00e2u v\u00e0 nu\u00f4i d\u1ea1y c\u00e1c ch\u00e1u, trong nh\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t cha con, khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u01b0u ti\u00ean cho h\u1ecd h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn khi m\u1ea5t m\u00e0 con m\u00ecnh v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan. \u00d4ng y\u00eau m\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c thi\u1ec7n, ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu k\u00ednh tr\u1ecdng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed T\u00f4ng Ng\u1ea1c tham ch\u00ednh, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 5. Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c n\u00f3i r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n xin ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh cho gia \u0111\u00ecnh T\u00f4ng Ng\u1ea1c, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00f2n n\u1ee3 khanh nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n bi\u1ebft m\u00ecnh b\u1ecb V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1eeba, t\u1eeb \u0111\u00f3 bu\u1ed3n b\u00e3 \u0111\u1ebfn khi qua \u0111\u1eddi. X\u00e9t th\u00e1ng 9 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n m\u1edbi m\u1ea5t, c\u00e1ch s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f2n 5 n\u0103m, c\u00f3 l\u1ebd Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c nh\u1ea7m. N\u1ebfu n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00ec vi\u1ec7c Ng\u00f4 Th\u1ef1c m\u00e0 bu\u1ed3n b\u00e3 \u0111\u1ebfn ch\u1ebft th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[94] Chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n t\u1eeb nay khi d\u1eabn ki\u1ebfn v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m s\u1ee9 th\u1ea7n, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u1eadt, ph\u1ea3i k\u00ea khai r\u00f5 r\u00e0ng trong h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi tuy\u1ec3n ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y d\u1eabn ki\u1ebfn m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u00f9 qu\u00e8, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[95] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n nh\u1eadn vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u l\u1ed9, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n v\u00e0 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, khi s\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9 b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 t\u1eebng di\u1ec7n t\u1ea5u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sinh ra gian l\u1eadn. T\u1eeb nay, m\u1ecdi vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u00e2u, ph\u1ea3i vi\u1ebft r\u00f5 trong t\u1edd t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n k\u1ec3 mi\u1ec7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c cu\u1ed1i th\u00e1ng 5.)<\/i><\/p>\n<p>[96] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u1ebfch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang, xin theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a V\u0169 V\u0103n Dung \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, sai quan \u0111i ki\u1ec3m tra v\u00e0 \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay thu\u1ebf m\u00e1 trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng m\u00e0 thu\u1ebf nh\u1eb9, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o \u0111\u1ea5t h\u1eb9p m\u00e0 thu\u1ebf n\u1eb7ng, do \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00e0ng gi\u00e0u, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00e0ng ngh\u00e8o, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ec7 n\u1ea1n l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <em>&#8220;Thu\u1ebf ru\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi th\u00e1nh ch\u1ec9. Nh\u01b0ng ph\u00e1p l\u1ec7nh s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb t\u1eeb. Ho\u1eb7c sai c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n chuy\u00ean tr\u00e1ch, giao cho h\u1ecd ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb m\u1ed9t ch\u00e2u m\u1ed9t huy\u1ec7n m\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh, th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u m\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd ho\u00e0n th\u00e0nh.&#8221;<\/em><a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u1eafc ch\u1eafn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-264-21\" href=\"#footnote-264-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u1ebfch, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[97] Ch\u00e2u Tri\u1ec7u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thuy\u1ec1n \u0111\u00e1 ch\u1edf t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111i qua c\u1ea7u \u0111\u00e1 c\u1ee7a ch\u00e2u, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng c\u1ea1n v\u00e0 ch\u1ea3y xi\u1ebft, c\u00f3 con r\u1ed3ng \u0111en v\u1eaby s\u00f3ng \u0111\u1ea9y thuy\u1ec1n \u0111i, tr\u1ea3i qua ba gh\u1ec1nh. Thuy\u1ec1n qua r\u1ed3i, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1ea1i c\u1ea1n v\u00e0 ch\u1ea3y xi\u1ebft nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua sai quan \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[98] Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt s\u1ee9 v\u00e0 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ecdng m\u00e1t nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, c\u00f2n c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u1ec1u b\u1ecf, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u Ho\u00e0n b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ed1 v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y th\u00e0nh c\u00f2n th\u1eeba, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng s\u1eeda ch\u1eefa doanh tr\u1ea1i, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p. Vua cho r\u1eb1ng ch\u00e2u n\u00e0y \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1ed7, m\u1ed7i khi c\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u1ea5y t\u1eeb trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, v\u01b0\u1ee3t qua ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i hi\u1ec3m tr\u1edf, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nam Di sai h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng c\u1ed1ng, Vua ra chi\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c ch\u1ee9c nha l\u1ea1i \u0111\u1ebfn kinh, c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0111em \u0111\u1ed3 c\u1ed1ng n\u1ed9p \u1edf ch\u00e2u Ki\u1ec1m, r\u1ed3i gia \u00e2n ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Khai B\u1ea3o, l\u1ec5 th\u00e1p X\u00e1 L\u1ee3i, ban t\u00ean l\u00e0 Linh C\u1ea3m, \u0111\u1ec3 ghi nh\u1eadn \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ea7u Ng\u1ef1 th\u01b0 c\u1ee7a Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m d\u1ef1ng x\u00e0, Vua sai c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ec7c, Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 th\u1ea5t ng\u00f4n ban cho.<\/p>\n<p>[103] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eebng so\u1ea1n th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an, c\u00f3 c\u00e2u <i>&#8220;l\u00e2n nh\u01b0\u1ee1ng giao hoan&#8221;<\/i> <i>(l\u00e1ng gi\u1ec1ng giao h\u1ea3o)<\/i>, Vua t\u1ef1 ch\u00fa th\u00edch b\u00ean c\u1ea1nh, vi\u1ebft c\u00e1c ch\u1eef <i>&#8220;h\u1ee7 nh\u01b0\u1ee1ng&#8221;<\/i> <i>(\u0111\u1ea5t m\u1ee5c n\u00e1t)<\/i>, <i>&#8220;th\u1eed nh\u01b0\u1ee1ng&#8221;<\/i> <i>(\u0111\u1ea5t chu\u1ed9t)<\/i>, <i>&#8220;ph\u1ea9n nh\u01b0\u1ee1ng&#8221;<\/i> <i>(\u0111\u1ea5t ph\u00e2n)<\/i>, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed9i s\u1eeda th\u00e0nh <i>&#8220;l\u00e2n c\u1ea3nh&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed9i s\u1eeda th\u00e0nh 'l\u00e2n c\u1ea3nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-264-22\" href=\"#footnote-264-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. H\u00f4m sau, \u00f4ng d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, cho r\u1eb1ng h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu m\u00e0 b\u1ecb s\u1eeda l\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, li\u1ec1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua an \u1ee7i \u00f4ng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m kh\u00e1c, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c th\u1eadt c\u00f3 kh\u00ed ti\u1ebft, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i> Khi b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp ho\u00e0ng h\u1eadu, Vua mu\u1ed1n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n chi\u1ebfu, sai \u0110inh V\u1ecb truy\u1ec1n ch\u1ec9, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eeb ch\u1ed1i. \u00d4ng xin v\u1ec1 qu\u00ea ba \u0111\u1eddi, \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Ni\u00ean h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng gi\u00e0u sang.&#8221;<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Gi\u00e0u sang nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mong mu\u1ed1n.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n sai h\u1ecdc s\u0129 kh\u00e1c so\u1ea1n chi\u1ebfu.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng Vua \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch. X\u00e9t r\u1eb1ng T\u00f2ng D\u1ecbch l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c qu\u00e1n ch\u1ee9c, kh\u00f4ng n\u00ean so\u1ea1n chi\u1ebfu. Th\u01a1 T\u01b0 hi\u1ec1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Ki\u00ean ch\u00e9p <i>&#8220;\u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean&#8221;<\/i>. X\u00e9t r\u1eb1ng B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00fac \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u01b0a v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t so\u1ea1n ri\u00eang, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n phong ch\u1ee9c v\u1edbi Ho\u00e0ng Di Gi\u1ea3n, T\u0103ng Tr\u00ed Nghi\u00eau, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy nhi\u00ean, t\u00ean m\u00e0 Giang, Ho\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"Giang, Ho\u00e0ng, ch\u1eef 'Ho\u00e0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u1ea1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-264-23\" href=\"#footnote-264-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>ghi ch\u00e9p, \u1eaft c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 sai, nay ch\u1ec9 ghi l\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho h\u1ecdc s\u0129 kh\u00e1c so\u1ea1n chi\u1ebfu. C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u1ee7 v\u0103n t\u1eadp c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec3 tra c\u1ee9u, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 suy ra t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c tuy nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00e1i \u00fd Vua, nh\u01b0ng \u00e2n s\u1ee7ng v\u1eabn kh\u00f4ng suy gi\u1ea3m. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean r\u1ea5t gh\u00e9t \u00f4ng, c\u00e0ng th\u00eam gi\u00e8m pha, khi\u1ebfn \u00fd Vua d\u1ea7n l\u1ea1nh nh\u1ea1t. M\u1ed9t l\u1ea7n, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111ang \u1edf trong cung, b\u1ed7ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m cung, sau khi y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c ban ng\u1ed3i, Vua h\u1ecfi han nh\u1eb9 nh\u00e0ng, r\u1ed3i t\u1eeb t\u1eeb l\u1ea5y ra m\u1ea5y h\u00f2m v\u0103n th\u1ea3o cho D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c xem, n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh c\u00f3 nh\u1eadn ra ch\u1eef c\u1ee7a Tr\u1eabm kh\u00f4ng? \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 Tr\u1eabm t\u1ef1 so\u1ea1n, ch\u01b0a t\u1eebng sai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay vi\u1ebft.&#8221;<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ho\u1ea3ng s\u1ee3 kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o, v\u1ed9i c\u00fai \u0111\u1ea7u l\u1ea1y t\u1ea1 r\u1ed3i lui ra, bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u1eddi gi\u00e8m pha \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c, li\u1ec1n t\u00ednh k\u1ebf r\u00fat lui.<\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f3 nh\u00e0 ri\u00eang \u1edf D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch, m\u1eb9 \u1ee8c \u0111\u1ebfn th\u0103m, b\u1ed7ng nhi\u00ean b\u1ecb b\u1ec7nh, \u1ee8c b\u00e8n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1edd khai b\u00e1o b\u1ec7nh v\u1edbi vi\u00ean l\u1ea1i coi vi\u1ec7c v\u0103n th\u01b0, n\u1eeda \u0111\u00eam b\u1ecf tr\u1ed1n. Ng\u00e0y h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, Vua nghe tin m\u1eb9 \u1ee8c b\u1ecb b\u1ec7nh, sai s\u1ee9 gi\u1ea3 mang thu\u1ed1c thang, v\u00e0ng b\u1ea1c \u0111\u1ebfn ban cho, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda th\u00ec \u1ee8c \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n r\u1ed3i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, Vua c\u0169ng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ee8c l\u00e0 quan h\u1ea7u c\u1eadn, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u1ee8c v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb s\u0129 ngh\u00e8o, ti\u00ean \u0111\u1ebf khen ng\u1ee3i t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng ta, \u0111\u1eb7t v\u00e0o cung \u0111i\u1ec7n, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea5t nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y. X\u00e9t theo c\u00f4ng lu\u1eadn, qu\u1ea3 l\u00e0 t\u1ed9i nh\u00e2n. Nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 khoan dung, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ed5 v\u1ee1 t\u1eeb l\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ea7n g\u0169i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf n\u01a1i xa, nay n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn y\u00eau m\u1ebfn t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng ta, h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, l\u1ec7nh b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1eabn ch\u01b0a ban xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed1n th\u1ec3 tr\u1ea1ng y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, b\u00e8n x\u01b0ng b\u1ec7nh, xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, phong D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, l\u1ea1i cho ph\u00e9p v\u1ec1 n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, \u0111\u1ee3i khi kh\u1ecfe m\u1ea1nh s\u1ebd nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Ki\u00ean n\u00f3i: C\u1ea3i m\u1ec7nh Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean so\u1ea1n ch\u1ebf, ng\u00e0y chi\u1ebfu ban xu\u1ed1ng, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u1ea3 nh\u00e0 ch\u1ea1y v\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t vi\u1ec7c l\u1eadp ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c th\u00e1ng 5 n\u0103m nay b\u1ecf tr\u1ed1n, vi\u1ec7c b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec l\u00fd do n\u00e0y. \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu ghi ch\u00e9p gi\u1ed1ng v\u1edbi Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c, nay d\u00f9ng theo.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aKim Ba Di S\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n ch\u00e9p D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 5 ch\u1ea1y v\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda m\u1edbi bi\u1ebft D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n, v\u1eady thu\u1ed1c thang, v\u00e0ng b\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i sau khi D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111i m\u1edbi ban.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec7n n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111i, Vua th\u00e2n tay g\u00f3i thu\u1ed1c v\u00e0 ban v\u00e0ng l\u1ee5a, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i trang s\u1ee9c. Nay d\u00f9ng theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n, tri\u1ec1u lu\u1eadn l\u1eadp t\u1ee9c x\u00f4n xao, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n xin b\u00e3i ch\u1ee9c g\u1ea7n c\u1ee7a \u00f4ng, m\u1ec7nh n\u00e0y n\u00ean ban ngay, nh\u01b0ng t\u1eeb ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng n\u00e0y, g\u1ea7n 40 ng\u00e0y m\u1edbi gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ee9c l\u1edbn y\u00eau qu\u00fd nh\u00e2n t\u00e0i, khoan dung ng\u01b0\u1eddi ngay c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u1edf \u0111\u00e2y, m\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c, ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u b\u1ecf s\u00f3t, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c x\u01b0ng b\u1ec7nh xin t\u1eeb, b\u00e8n trao ch\u1ee9c ph\u00e2n ty, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u1eafc kh\u00f4ng sai. L\u1ea1i n\u00f3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u00fai gi\u1ee5c quan ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i. Quan ng\u1ef1 s\u1eed l\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n, \u0111\u00e0n h\u1eb7c D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m sau khi \u00f4ng nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u00fa Nh\u1eef ch\u00e2u, vi\u1ec7c trao ch\u1ee9c ph\u00e2n ty, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng th\u1ea5y quan ng\u1ef1 s\u1eed c\u1eed t\u1ed9i, nghi b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 kh\u00e1c, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[104] Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xin theo t\u1ea5u c\u1ee7a T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1, gi\u00e1ng t\u00ean cha m\u1eb9 ba \u0111\u1eddi c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o s\u1ed5 t\u00f4ng th\u1ea5t, chi\u1ebfu theo.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y ti\u1ebft Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh, l\u1ec7nh thi\u00ean h\u1ea1 d\u00f9ng d\u1ea3i Di\u00ean Th\u1ecd, s\u1ee3i T\u1ee5c M\u1ec7nh, r\u01b0\u1ee3u B\u1ea3o Sinh \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng nhau.<\/p>\n<p>[106] T\u1ea7n ch\u00e2u t\u00e2u: Tri ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 ty lang trung L\u00fd Tu\u1ea5n m\u1ea5t. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;Thi\u00ean Th\u1ee7y l\u00e0 n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ecdng y\u1ebfu, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> M\u00e3 Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Phu Di\u00ean ki\u1ec1m h\u1ea1t Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed Ng\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, trao ch\u1ee9c T\u1ea3 K\u1ef5 K\u1ef5 s\u1ee9, li\u1ec1n m\u1ec7nh l\u00e0m Tri T\u1ea7n ch\u00e2u. Ch\u00ed Ng\u00f4n sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 C\u00e1t.<\/p>\n<p>[107] Ban t\u1eb7ng cho thi\u00ean h\u1ea1 b\u1ed9 \u300a\u0110\u1ea1o t\u1ea1ng\u300b g\u1ed3m c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m: \u300a\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 T\u1ee5ng\u300b, \u300aCh\u00e2n Du T\u1ee5ng\u300b, \u300aTh\u00e1nh T\u1ed5 L\u00e2m Gi\u00e1ng K\u00fd\u300b do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1.<\/p>\n<p>[108] B\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129: Ch\u1eef 'ki\u00eam' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, 'Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o l\u00ean tr\u00ean 'Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean ch\u00e9p: 'N\u0103m th\u1ee9 6, tri\u1ec7u v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m, sung ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.' \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 15 ch\u00e9p: 'Nh\u00e0 Vua l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1, ban cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.'\" id=\"return-footnote-264-24\" href=\"#footnote-264-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>. Vi\u1ec7c H\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, nh\u00e0 Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho B\u00e0nh Ni\u00ean, r\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1ecdc s\u0129, hi\u1ebfm khi ban th\u01a1, nh\u01b0ng B\u00e0nh Ni\u00ean kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y.&#8221;<\/i> Nh\u00e0 Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng xu\u1ea5t s\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c g\u1ea7n g\u0169i b\u1eadc cao, c\u00e0ng l\u00e2u c\u00e0ng c\u1ea9n tr\u1ecdng, ham h\u1ecdc h\u1ecfi, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp. M\u1ed7i ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng vi\u1ebft h\u01a1n v\u1ea1n ch\u1eef, l\u1ea1i am hi\u1ec3u \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, th\u00f4ng su\u1ed1t ph\u00e1p l\u1ec7nh, khi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ec9nh gi\u00e1o, \u1ee9ng \u0111\u00e1p tr\u00f4i ch\u1ea3y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. Th\u01b0\u1eddng sai ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, x\u00e1c minh v\u0103n ngh\u0129a, m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5 xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb kinh, s\u1eed, t\u1eed, t\u1eadp, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u1ed3i m\u1edbi th\u00f4i. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ed nh\u1edb si\u00eau ph\u00e0m, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>&#8220;B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f2n c\u00f3 kh\u00ed ch\u1ea5t v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0 b\u1eadc to\u00e0n t\u00e0i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u0103n nh\u00e3 ung dung \u0111\u1ec3 th\u1ecb t\u00f2ng, m\u00e0 c\u00f2n tham gia b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1, t\u00ecm hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc l\u00fd l\u1ebd, \u0111\u1ec1u v\u01b0\u1ee3t ngo\u00e0i s\u1ef1 mong \u0111\u1ee3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e0 Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh s\u1edf, d\u00f9 l\u1edbn hay nh\u1ecf, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i B\u00e0nh Ni\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t, c\u01a1 quan n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, d\u00f9 \u0111\u00e3 qua c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan, nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb ti\u1ec3u l\u1ea1i, nay \u0111\u00e3 th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[109] Tam ty m\u01b0\u1ee3n ba v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c t\u1eeb N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1.<\/p>\n<p>[110] B\u1ea3o An qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y khi\u1ebfn s\u00f4ng tr\u00e0n, Ph\u00e1n quan Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n c\u00f9ng binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 650 ng\u01b0\u1eddi. Sai s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n th\u0103m h\u1ecfi.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, cho L\u01b0u Trung T\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tang ph\u1ee5c, gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u00eam th\u1ef1 Ph\u00e1n quan L\u1ec5 ch\u00e2u. Trung T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 con c\u1ee7a Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u Nh\u00e2n B\u00e1. Nh\u00e2n B\u00e1 l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u1ec5 ch\u00e2u, v\u1ed7 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man, c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh s\u1ef1, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1ea5t. Tr\u1ea7n Th\u1ebf Khanh, nguy\u00ean l\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng Trung T\u01b0\u1ee3ng l\u00e2u nay theo cha l\u00e0m vi\u1ec7c, r\u1ea5t am hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u1edf v\u00f9ng kh\u00ea \u0111\u1ed9ng. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[112] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u1ec1n th\u1edd Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu s\u1eeda trang tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 H\u00e0n Th\u1ee7 Anh qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban vi\u1ec7n, thay cho T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 \u0110\u1eadu Th\u1ea7n B\u1ea3o, v\u00ec hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7.<\/p>\n<p>[114] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n. T\u1eeb nay, 70 v\u1ea1n l\u00e0 ti\u1ec1n th\u00eam, 50 v\u1ea1n l\u00e0 ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng. L\u00fac \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00f3i r\u1eb1ng Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng, m\u00e0 Tri ch\u00e2u m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 10 v\u1ea1n, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 chi ti\u00eau c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i l\u1ea5y danh ngh\u0129a l\u00e0 ti\u1ec1n th\u00eam, ch\u1ec9 d\u00f9ng cho b\u1ea3n th\u00e2n, vi\u1ec7c y\u1ebfn ti\u1ec7c r\u1ea5t \u00edt. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf n\u00e0y.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00e2m B\u1ed1 Tr\u00ed, ch\u1ee9c Ho\u00e0i H\u00f3a ty qua, d\u1eabn \u0111\u1ea7u \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t ti\u1ebfn c\u1ed1ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0, \u0111i \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, b\u1ecb b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean ng\u0103n tr\u1edf, xin sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n d\u1eabn, v\u00e0 ban cho ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Nhung tham lam kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng h\u1ebft y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd.&#8221;<\/i> L\u1ec7nh cho T\u1ea7n Ch\u00e2u c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn ban th\u01b0\u1edfng th\u00eam, r\u1ed3i d\u1eabn h\u1ecd ra kh\u1ecfi v\u00f9ng Phi\u00ean. Cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u \u00c1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111i s\u1ee9 C\u01b0u T\u01b0, v\u00ec b\u1ec7nh tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh th\u00ec m\u1ea5t. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng g\u1eb7p nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, chi\u1ebfu ban cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng trong cung. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. Khao th\u01b0\u1edfng s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 qu\u00e2n hi\u1ec7u tu s\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ng\u00e0y Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh, Thi\u00ean Kh\u00e1nh ti\u1ebft, v\u00e0 ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[118] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n xin thi x\u1eed \u00e1n, giao cho quan kh\u1ea3o th\u00ed \u0111\u1ebfn kho ch\u1ecdn c\u00f4ng \u00e1n b\u00ed m\u1eadt, t\u1ef1 m\u00ecnh ni\u00eam phong, \u0111\u1ee3i khi thi th\u00ec trong \u0111\u00f3 ch\u1ecdn ra s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ee3p l\u00fd, theo l\u1ec7nh c\u0169 m\u00e0 kh\u1ea3o th\u00ed c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc sai l\u1ea1i kho ki\u1ec3m tra, d\u1eabn \u0111\u1ebfn l\u1ed9 b\u00ed m\u1eadt. Khi thi x\u1eed \u00e1n, ph\u1ea3i d\u1eabn d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng, m\u1edbi \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i h\u1ee3p l\u00fd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea9u th\u1ea3. N\u1ebfu vi ph\u1ea1m, quan kh\u1ea3o th\u00ed s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng. C\u00e1c kho t\u00e0ng t\u00e2n c\u1ef1u, th\u1ea3o ki\u1ec3m, tuy\u00ean s\u1eafc c\u1ee7a \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, t\u1eeb nay ph\u1ea3i sai quan ni\u00eam phong, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ecbch t\u1ef1 \u00fd m\u1edf ra.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Trung th\u01b0 \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi thi lu\u1eadt l\u00ean tr\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Trung th\u01b0 \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi thi lu\u1eadt l\u00ean tr\u00ecnh (ch\u1eef 'lu\u1eadt' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung)\" id=\"return-footnote-264-25\" href=\"#footnote-264-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c nh\u1eadn ch\u1ee9c xa, d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a ph\u00e1p \u0111\u00ecnh, s\u1ee3 c\u00f3 s\u1ef1 tr\u00e1nh n\u00e9, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi m\u00e0 tr\u00fang tuy\u1ec3n, c\u0169ng r\u1ea5t may m\u1eafn. V\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u01b0a qua s\u00e1u k\u1ef3 kh\u1ea3o th\u00ed, kh\u00f4ng c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i th\u0103ng ti\u1ebfn. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y tuy n\u00f3i l\u00e0 th\u00f4ng th\u1ea1o lu\u1eadt ph\u00e1p, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u1ea3o th\u00ed kh\u00f4ng nghi\u00eam, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi may m\u1eafn s\u1ebd nhi\u1ec1u. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t \u1edf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, th\u00ec theo l\u1ec7 s\u1ebd \u0111\u1ed5i ph\u1ea9m ph\u1ee5c, h\u1ebft n\u0103m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, v\u00ec v\u1eady c\u00e0ng c\u1ea7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1eb1ng trong kh\u1ea3o th\u00ed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 khanh n\u00f3i, qu\u1ea3 th\u1eadt c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3. Khi thi x\u1eed \u00e1n, th\u01b0\u1eddng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"Khi thi x\u1eed \u00e1n, th\u01b0\u1eddng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc (ch\u1eef 'th\u00ed' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung)\" id=\"return-footnote-264-26\" href=\"#footnote-264-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn khi \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, th\u00ec ch\u1ec9 n\u00f3i h\u1ee3p v\u00e0o t\u1ed9i \u0111\u1ed3, h\u1ee3p v\u00e0o t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 r\u00f5 ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt n\u00e0o, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ed9i g\u00ec. T\u1eeb nay ch\u1ecdn quan kh\u1ea3o th\u00ed c\u1ea9n th\u1eadn, v\u00e0 ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-264-1\">Sau \u0111\u00f3, ch\u1ecdn ra 12 t\u1ed9i nh\u01b0 ph\u1ea1m v\u1ec1 tr\u00e0, mu\u1ed1i, ph\u00e8n, r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00fac ti\u1ec1n ri\u00eang, ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed, bu\u00f4n b\u00e1n h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, mang ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, quan l\u1ea1i \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, t\u1ee5 t\u1eadp ban \u0111\u00eam l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0 \u0111\u1ea1o, v.v. <i>(B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 4-6 c\u00f3 th\u00eam t\u1ed9i 'M\u00e3 \u0111\u1ec7 t\u1ed1t \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng', \u0111\u1ee7 12 t\u1ed9i, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang.)<\/i> <a href=\"#return-footnote-264-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-2\">L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: 'Nghe n\u00f3i N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh sai qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ed1t \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111i d\u00f2 x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c, nh\u00e2n \u0111\u00f3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t.' B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3. X\u00e9t \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf tr\u00ean ng\u00e0y Canh T\u00fd, nghi l\u00e0 tr\u00f9ng l\u1eb7p. <a href=\"#return-footnote-264-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-3\"> Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1eadn', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 303 truy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng T\u00fac s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-264-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-4\">Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 20-55 ghi: 'N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6 th\u00e1ng gi\u00eang, Ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, Tri\u1ec7u Kh\u1ea3 Phong... xin tr\u00ean s\u1ed5 ho\u00e0ng t\u1ed9c \u0111\u1eb7t th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u.' <a href=\"#return-footnote-264-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-5\">L\u1ea1i sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ea5t \u1edf B\u00ed c\u00e1c, hai ch\u1eef 'bi\u1ec7t l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-264-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-6\">Cung li\u00eau nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan li\u00eau', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-264-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-7\">Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ea1o th\u00edch 1-21, ch\u1eef 'b\u00e1ch' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai. <a href=\"#return-footnote-264-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-8\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ee7y H\u01b0ng qu\u00e2n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-264-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-9\">\u0110\u1ea1o \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'L\u01b0u \u0111i\u1ec1n v\u1ee5', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-22 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-264-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-10\">'Gi\u1ea3 th\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u1ea3 k\u00fd', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 277, truy\u1ec7n L\u01b0u T\u1ed1ng ch\u00e9p: 'ho\u1eb7c gi\u1ea3 l\u00e0m th\u00e2n thu\u1ed9c, t\u00e2u xin ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc' <a href=\"#return-footnote-264-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-11\"> Tham qu\u00e2n Th\u01b0\u01a1ng t\u00e0o ph\u1ee7 Khai Phong, ch\u1eef 'T\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00e0o', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 303 truy\u1ec7n Ng\u1ee5y Qu\u00e1n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-264-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-12\"> L\u1ea5y Tu l\u00fd Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ngh\u00eanh ph\u1ee5ng s\u1ee9, nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 's\u1ee9', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 vi\u1ec7c x\u00e2y Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 30 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-264-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-13\">Hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ph\u1ed1: S\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 44 ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m ph\u1ed1; \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 273, truy\u1ec7n H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tr\u1ea1i, m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m ph\u1ed1. <a href=\"#return-footnote-264-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-14\">\u0110\u1ebfn th\u00e1ng hai lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t n\u1eeda v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng: Ch\u1eef 'lu\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00e2u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190, Binh ch\u00ed s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-264-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-15\"><em>ND<\/em>: ch\u1ec9 c\u00e1c quan ch\u1ee9c chuy\u00ean m\u00f4n nh\u01b0 y quan (th\u1ea7y thu\u1ed1c), thi\u00ean v\u0103n quan, h\u1ecda s\u01b0, th\u1ee3 th\u1ee7 c\u00f4ng... ph\u1ee5 tr\u00e1ch k\u1ef9 thu\u1eadt, kh\u00f4ng thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng quan l\u1ea1i h\u00e0nh ch\u00ednh ch\u00ednh quy. Th\u01b0\u1eddng b\u1ecb xem l\u00e0 \"t\u1ea1p l\u01b0u\", \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p h\u01a1n quan v\u0103n\/v\u00f5 truy\u1ec1n th\u1ed1ng. <a href=\"#return-footnote-264-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-16\">Ch\u1eef 's\u1ed1' trong 'T\u00f4n Th\u00edch s\u1ed1 th\u01b0\u1ee3ng s\u1edb gi\u00e1n t\u01b0\u1eddng th\u1ee5y' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-264-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-17\">Ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' trong 'Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Ti\u1ec1n \u00c1i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ea5u', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Ch\u1eef '\u00e1i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'no\u00e3n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-264-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-18\">Huy\u1ec7n An \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u \u0110\u1ee9c v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'An T\u00edn huy\u1ec7n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aHo\u00e0n V\u0169 K\u00fd\u300b quy\u1ec3n 64 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t th\u1ea5y ch\u00e2u \u0110\u1ee9c th\u1eddi T\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00f3 huy\u1ec7n An \u0110\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'An T\u00edn huy\u1ec7n'. <a href=\"#return-footnote-264-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-19\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Tinh' s\u1eeda th\u00e0nh 'K\u1ef3' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 18 Ki\u1ebfn Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng Cung. <a href=\"#return-footnote-264-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-20\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'D\u01b0' s\u1eeda th\u00e0nh 'B\u00ed' theo s\u00e1ch tr\u00ean. <a href=\"#return-footnote-264-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-21\"> 'Ch\u1eafc ch\u1eafn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-264-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-22\">D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u1ed9i s\u1eeda th\u00e0nh 'l\u00e2n c\u1ea3nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-264-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-23\">Giang, Ho\u00e0ng, ch\u1eef 'Ho\u00e0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u1ea1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-264-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-24\">Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129: Ch\u1eef 'ki\u00eam' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, 'Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o l\u00ean tr\u00ean 'Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean ch\u00e9p: 'N\u0103m th\u1ee9 6, tri\u1ec7u v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m, sung ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.' \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 15 ch\u00e9p: 'Nh\u00e0 Vua l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1, ban cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.' <a href=\"#return-footnote-264-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-25\"> Trung th\u01b0 \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi thi lu\u1eadt l\u00ean tr\u00ecnh <i>(ch\u1eef 'lu\u1eadt' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung)<\/i> <a href=\"#return-footnote-264-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-264-26\"> Khi thi x\u1eed \u00e1n, th\u01b0\u1eddng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc <i>(ch\u1eef 'th\u00ed' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung)<\/i> <a href=\"#return-footnote-264-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":38,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-264","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/264","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1233,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/264\/revisions\/1233"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/264\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=264"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=264"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}