{"id":282,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=282"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"beta-quyen-82-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-7-giap-dan-1014","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-82-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-7-giap-dan-1014\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 82: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 7 (GI\u00c1P D\u1ea6N, 1014)","rendered":"QUY\u1ec2N 82: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 7 (GI\u00c1P D\u1ea6N, 1014)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y v\u1ee3 r\u1ed3i l\u1eeba l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, n\u1ebfu v\u1ee3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1eeb nay cho ph\u00e9p c\u1ea3i gi\u00e1. L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n trong kinh th\u00e0nh sau khi l\u1ea5y v\u1ee3, ch\u1ec9 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau \u0111\u00e3 mang c\u1ee7a c\u1ea3i b\u1ecf tr\u1ed1n. Theo lu\u1eadt, n\u1ebfu ch\u1ed3ng b\u1ecf tr\u1ed1n s\u00e1u n\u0103m th\u00ec v\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i gi\u00e1. V\u1ee3 c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y v\u00ec \u0111\u00f3i r\u00e9t, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng V\u0103n Vi\u1ec7n k\u00eau oan, n\u00ean Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Tam Ty xin mua c\u1ecf kh\u00f4 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, Vua ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n cho c\u00e1c h\u1ed9 trung \u0111\u1eb3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Cao D\u01b0\u01a1ng quan b\u00e1o tin Ph\u00f3 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Chi\u00eau qua \u0111\u1eddi.\r\n\r\nDi\u00ean Chi\u00eau t\u1ee9c l\u00e0 Di\u00ean Lang, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed d\u0169ng, gi\u1ecfi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n, ch\u01b0a t\u1eebng lo vi\u1ec7c nh\u00e0. T\u00ednh t\u00ecnh gi\u1ea3n d\u1ecb, ra v\u00e0o ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i k\u1ef5 binh h\u1ed9 t\u1ed1ng nh\u01b0 ti\u1ec3u hi\u1ec7u, hi\u1ec7u l\u1ec7nh nghi\u00eam minh, c\u00f9ng chia s\u1ebb gian kh\u1ed5 v\u1edbi qu\u00e2n s\u0129, m\u00f9a \u0111\u00f4ng kh\u00f4ng m\u1eb7c \u00e1o b\u00f4ng, m\u00f9a h\u00e8 kh\u00f4ng che l\u1ecdng. G\u1eb7p \u0111\u1ecbch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u00e2n chinh ra tr\u1eadn, khi th\u1eafng tr\u1eadn th\u00ec nh\u01b0\u1eddng c\u00f4ng cho c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui l\u00f2ng ph\u1ee5c v\u1ee5. \u00d4ng tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda b\u1eafc h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch s\u1ee3 h\u00e3i, g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng L\u1ee5c Lang.\r\n\r\nKhi tin b\u00e1o v\u1ec1, Vua th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a linh c\u1eefu v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0 S\u00f3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn linh c\u1eefu m\u00e0 kh\u00f3c. Vua phong quan cho ba con trai \u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y t\u00f9ng th\u00e2n c\u1eadn c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi c\u1eed v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Tuy nhi\u00ean, Di\u00ean Chi\u00eau kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c quan, c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 trong qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng giao cho ti\u1ec3u hi\u1ec7u Chu Ch\u00ednh x\u1eed l\u00fd, Chu Ch\u00ednh l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c gian tr\u00e1. Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, \u0111u\u1ed5i Chu Ch\u00ednh v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i v\u00e0 c\u1ea3nh c\u00e1o Di\u00ean Chi\u00eau.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 tu\u1ea7n tra \u1edf Nhung Ch\u00e2u, L\u00f4 Ch\u00e2u v\u00e0 con em c\u1ee7a B\u1ea1ch Tru\u1ef5.\r\n\r\n[5] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ph\u00e1n quan \u0110\u1ec9nh Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n V\u0129 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn V\u1eadn Ch\u00e2u b\u1eaft v\u1ee3 \u00f4ng v\u1ec1 l\u00e0m ch\u1ee9ng, ba con trai \u0111\u1ec1u c\u00f2n nh\u1ecf, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c ch\u00e2u khi x\u00e9t x\u1eed c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ebfu c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u1ee5 n\u1eef c\u1ea7n l\u00e0m ch\u1ee9ng, n\u1ebfu c\u00e1ch xa h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m th\u00ec kh\u00f4ng b\u1eaft gi\u1ea3i, ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00f3 x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u1ea5n b\u1ea3n m\u1edbi c\u1ee7a s\u00e1ch \u300aM\u1ea1nh T\u1eed\u300b.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n ch\u00ednh x\u00e9t x\u1eed c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i, v\u00ec xa gi\u00e1 s\u1eafp xu\u1ea5t h\u00e0nh.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh s\u01b0, mang theo Thi\u00ean th\u01b0, c\u1ea5m c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc gi\u1ebft m\u1ed5 s\u00fac v\u1eadt trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111\u1ebfn cung Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean, trai gi\u1edbi \u1edf \u0111i\u1ec7n Ngh\u00eanh Hi. Ph\u00e1n ch\u00e2u B\u1ea1c l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb d\u00e2ng m\u1ed9t con h\u01b0\u01a1u tr\u1eafng v\u00e0 95.000 c\u00e2y linh chi.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u1ebf tr\u00ed kinh \u0111\u1ed9 ph\u1ee5ng t\u1ef1 l\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean[footnote]L\u1ec7nh Ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u1ebf tr\u00ed kinh \u0111\u1ed9 ph\u1ee5ng t\u1ef1 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean: ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 81 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 8 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20, m\u1ee5c Y\u1ebft Th\u00e1i Thanh cung, s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ebfn cung \u0111i\u1ec7n l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ea1i ti\u1ebfu.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, d\u00e2ng s\u00e1ch b\u00e1u ghi th\u00e1nh hi\u1ec7u, b\u00e1i l\u1ea1y nh\u1eadn l\u1ec7nh \u1edf s\u00e2n. Nhi\u1ebfp Th\u00e1i \u00fay V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u1ea7m ti\u1ebft, \u0111\u1eb7t l\u00ean xe ng\u1ecdc, \u0111\u1ebfn cung d\u00e2ng l\u00ean. Nhi\u1ebfp Trung th\u01b0 l\u1ec7nh \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ecdc xong, \u0111\u1eb7t v\u00e0o h\u00f2m ng\u1ecdc.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, canh ba, chu\u1ea9n b\u1ecb xe ph\u00e1p gi\u00e1 \u0111\u1ebfn cung. L\u00fac \u0111\u00f3 tuy\u1ebft d\u00e0y b\u1ed7ng t\u1ea1nh, t\u1eeb Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Thanh h\u01a1n m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t \u0111\u00e8n l\u1ed3ng v\u00e0 \u0111\u00e0i \u0111\u1ed1t l\u1eeda, ng\u01b0\u1eddi hai b\u00ean c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c xen k\u1ebd, s\u00e1ng r\u1ef1c nh\u01b0 ban ng\u00e0y. Canh n\u0103m, Vua d\u00e2ng ng\u1ecdc v\u00e0 l\u1ee5a, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf, \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u0103n, l\u1ec7nh Th\u00e1i \u00fay \u0111\u00f3ng h\u00f2m \u0111\u00e1.\r\n\r\nL\u1ea1i sai quan chia nhau d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u1ecb: Nguy\u00ean Trung ph\u00e1p s\u01b0, Tam s\u01b0, Ch\u00e2n V\u0169, Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean s\u01b0 \u1edf cung n\u00e0y; V\u0103n T\u1eed Th\u00f4ng Nguy\u00ean ch\u00e2n nh\u00e2n, Li\u1ec7t T\u1eed Xung H\u01b0 Ch\u00ed \u0110\u1ee9c ch\u00e2n nh\u00e2n, Canh Tang T\u1eed \u0110\u1ed9ng Linh ch\u00e2n nh\u00e2n, Trang T\u1eed Nam Hoa ch\u00e2n nh\u00e2n, \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, V\u0103n T\u00f4ng \u1edf \u0111i\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u1ec1u theo nghi l\u1ec5 t\u00f2ng t\u1ef1. L\u1ea1i sai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf Tam Thanh Linh B\u1ea3o Thi\u00ean T\u00f4n \u1edf qu\u00e1n Ch\u00e2n Nguy\u00ean, Nguy\u00ean Th\u1ee7y Thi\u00ean T\u00f4n v\u00e0 Nguy\u00ean M\u1eabu Kinh S\u01b0 \u1edf qu\u00e1n Ti\u00ean Thi\u00ean, Ti\u00ean Thi\u00ean Th\u00e1i Ho\u00e0ng \u1edf cung Qu\u1ea3ng Linh, Ti\u00ean Thi\u00ean Th\u00e1i H\u1eadu v\u00e0 Long N\u1eef \u1edf cung \u0110\u1ed9ng Ti\u00eau. M\u00e0u l\u1ee5a: Tam Thanh Linh B\u1ea3o, Nguy\u00ean Th\u1ee7y d\u00f9ng m\u00e0u xanh bi\u1ebfc, Th\u00e1i Ho\u00e0ng d\u00f9ng m\u00e0u xanh l\u1ee5c, Nguy\u00ean M\u1eabu d\u00f9ng m\u00e0u tr\u1eafng[footnote]Nguy\u00ean M\u1eabu d\u00f9ng m\u00e0u tr\u1eafng: ch\u1eef 'Nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd', ch\u1eef 'd\u00f9ng' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean, s\u1eeda l\u1ea1i v\u00e0 b\u1ed5 sung. Xem \u0111o\u1ea1n tr\u00ean trong s\u00e1ch n\u00e0y c\u00f3 ghi 'Nguy\u00ean M\u1eabu Kinh S\u01b0'.[\/footnote], \u0111\u1ec1u theo nghi l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u1ef1, c\u00f2n l\u1ea1i gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00f2ng t\u1ef1. Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Ti\u00ean Thi\u00ean, cung \u0110\u1ed9ng Ti\u00eau Qu\u1ea3ng Linh h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn cung Th\u00e1i Thanh, qu\u00e1n Ch\u00e2n Nguy\u00ean xem x\u00e9t kh\u1eafp n\u01a1i, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 cung Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean.\r\n\r\n[13] Ban b\u1ed1 l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1, c\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n t\u1eeb l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i xa gi\u00e1 \u0111i qua \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t x\u1eed; mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, v\u0129nh vi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Th\u0103ng B\u1ea1c Ch\u00e2u l\u00e0m T\u1eadp Kh\u00e1nh qu\u00e2n, \u0111\u1ed5i t\u00ean huy\u1ec7n Ch\u00e2n Nguy\u00ean th\u00e0nh V\u1ec7 Ch\u00e2n, mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m, \u0111\u1ed5i t\u00ean cung Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean th\u00e0nh Minh \u0110\u1ea1o cung. Ban cho \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 n\u1eef quan \u00e1o t\u00eda, ph\u00e1p danh[footnote] C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi 'ban cho \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 n\u1eef quan \u00e1o t\u00eda, ph\u00e1p danh'. X\u00e9t theo \u00fd ngh\u0129a, nghi ng\u1edd 'n\u1eef quan' n\u00ean l\u00e0 'n\u1eef quan'.[\/footnote], cho t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t gia.\r\n\r\n[14] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a ba cung, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd l\u00ean, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u00e0y tri\u1ec1u h\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1y \u1edf s\u00e2n. Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u1ee5ng <i>\"Tri\u1ec1u Y\u1ebft\"<\/i>, t\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean Thi\u00ean Th\u00e1i Ho\u00e0ng, L\u00e3o Qu\u00e2n, b\u00e0i t\u00e1n Ch\u00e2n V\u0169; sai Trung th\u01b0 th\u1ecb lang ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung so\u1ea1n b\u00e0i t\u1ee5ng <i>\"Th\u00e2n T\u1eeb\"<\/i>, c\u00f9ng kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1.\r\n\r\n[15] Ty Thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng sao H\u00e0m D\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, Vua l\u00e0m b\u00e0i ca, ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec3 h\u1ecd h\u1ecda theo.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb huy\u1ec7n V\u1ec7 Ch\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u, v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u00e1nh T\u1ed5, ng\u1ef1 \u1edf l\u00e2u Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean Qu\u00e2n Kh\u00e1nh, ban y\u1ebfn ba ng\u00e0y.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, v\u00ec ng\u00e0y k\u1ef5 c\u1ee7a Thu\u1eadn T\u1ed5 Hu\u1ec7 Nguy\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban y\u1ebfn.\r\n\r\n[18] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t d\u00e2n, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 m\u1eabu, mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m, nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u1ea7n chi\u1ebfm v\u0129nh vi\u1ec5n th\u00ec b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng h\u1eadu h\u0129nh.\r\n\r\n[19] C\u1ea5p cho B\u1ea1c Ch\u00e2u ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng h\u00e0ng n\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, r\u01b0\u1ee3u m\u1ed7i th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi h\u1ed9c.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb B\u1ea1c Ch\u00e2u.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7. Khi Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean xe, c\u00f3 m\u00e2y n\u0103m m\u00e0u nh\u01b0 hoa c\u1ecf, l\u1ea1i c\u00f3 m\u00e2y v\u00e0ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i \u00e1o bay theo xe. Chi\u00eam gi\u1ea3 \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"M\u00e2y m\u00f9a xu\u00e2n nh\u01b0 hoa c\u1ecf, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m m\u1ed9c v\u01b0\u1ee3ng sinh \u0111\u1ee9c; nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i \u00e1o m\u00e0u v\u00e0ng, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m con ch\u00e1u chia \u0111\u1ea5t k\u00e9o d\u00e0i ph\u00fac.\"<\/i> Tri ph\u00f9 s\u1ee9 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n xin ph\u1ed5 nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 d\u00f9ng khi t\u1ebf l\u1ec5, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, th\u0103ng \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 l\u00e0m Nam Kinh, ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec1 bi\u1ec3n Quy \u0110\u1ee9c, l\u1ea1i tha t\u1ed9i t\u1eeb l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng trong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c \u0110\u00f4ng K\u1ef3 m\u00e0 xa gi\u00e1 \u0111i qua. Truy t\u1eb7ng c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n nguy\u00ean l\u00e3o trong m\u1ea1c ph\u1ee7 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c cho c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham \u0111\u00e3 t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1, ai mu\u1ed1n nh\u01b0\u1eddng cho con ch\u00e1u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Mi\u1ec5n ti\u1ec1n mu\u1ed1i kh\u00f4 cho d\u00e2n.\r\n\r\nVua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u Tr\u1ecdng Hi Ban Kh\u00e1nh xem y\u1ebfn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ng\u00e0y. \u0110\u1ed5i t\u00ean \u0111i\u1ec7n Th\u00e1nh T\u1ed5 th\u00e0nh H\u1ed3ng Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[23] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Nam Kinh.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p. Ho\u00e0ng t\u1eed \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u. Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[26] Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c man Ng\u1ee5y Ti\u1ebfn V\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n L\u00f4 Kh\u00ea xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Chi\u1ebfu r\u00fat to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u1ec1 \u0111\u1ed3n, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 500 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea5n gi\u1eef \u0111\u1ecba ph\u1eadn huy\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n, l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf huy\u1ec7n L\u00f4 Kh\u00ea trong 5 ng\u00e0y \u0111\u00eam, v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 long tr\u1ecdng.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng t\u1ebf l\u1ec5, theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 3, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[27] H\u00ecnh \u0110\u00f4n \u1edf huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 h\u1ecdc thu\u1eadt, t\u1eebng thi ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, b\u00e8n \u1ea9n c\u01b0 kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan.\r\n\r\nKhi Vua \u0111\u1ebfn B\u1ea1c, Kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng. Khi Vua tr\u1edf v\u1ec1, tri\u1ec7u \u00f4ng t\u1eeb B\u1ea1c \u0111\u1ebfn h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t r\u1ed3i, th\u1ea7n c\u00f2n n\u00f3i g\u00ec n\u1eefa.\"<\/i> Vua vui, phong \u00f4ng l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u, r\u1ed3i cho v\u1ec1. Y ph\u1ee5c v\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a \u00f4ng v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m quan. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, m\u1edbi th\u1ea5y chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f9ng v\u1edbi gi\u1ea5y v\u1ee5n bu\u1ed9c chung \u0111\u1ec3 tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p kh\u00e1c v\u1edbi \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b[footnote]\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p kh\u00e1c v\u1edbi \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b, ch\u1eef 'qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], nay theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p phong l\u00e0m T\u1ee9 m\u00f4n tr\u1ee3 gi\u00e1o, e l\u00e0 sai, nay theo \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xa gi\u00e1 t\u1eeb B\u1ea1c Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, xa gi\u00e1 \u0111i v\u00e0o t\u1eeb c\u1eeda H\u1eefu Th\u0103ng Long, t\u1eeb c\u1eeda \u0110\u00f4ng Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p l\u00ean b\u1eadc ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng \u0111i qua s\u00e2n r\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh. C\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan ghi th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh.\"<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, gi\u00f3 l\u1edbn th\u1ed5i c\u00e1t s\u1ecfi, c\u00e1c quan t\u1eadp nghi l\u1ec5 \u1edf \u0111\u00e0n Cung T\u1ea1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb r\u01a1i m\u0169.\r\n\r\n[31] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua \u1edf trai gi\u1edbi t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u00e0m l\u1ec5 ti\u1ebfn hi\u1ebfn, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Mi\u1ebfu. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, t\u1ebf l\u1ee5c th\u1ea5t. Vua n\u00f3i: <i>\"Khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00e1t \u0111\u0103ng ca m\u00e0 c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea5u nh\u1ea1c nghi\u00eam, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f4ng \u1ed5n.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Khi s\u1eafp h\u00e0nh l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, t\u1ea5t c\u1ea3 vi\u1ec7c nghi\u00eam c\u1ea3nh \u0111\u1ec1u ng\u1eebng[footnote]Nghi\u00eam c\u1ea3nh \u0111\u1ec1u ng\u1eebng, ch\u1eef 'ng\u1eebng' nguy\u00ean l\u00e0 'chu\u1ea9n b\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 21 m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote]. Khi l\u1ec5 \u1edf cung mi\u1ebfu xong, tr\u1edf v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n \u00e1c, l\u1ea1i t\u1ea5u nh\u1ea1c nghi\u00eam. Khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf \u0111\u00e0n giao xong, tr\u01b0\u1eddng c\u1ea3nh v\u00e0 nh\u1ea1c c\u1ed5 x\u00fay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua l\u00e0m l\u1ec5 cung t\u1ea1 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ngo\u1ea1i th\u00e0nh. Khi tr\u1edf v\u1ec1, ng\u1ef1 \u1edf c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, \u0111\u1ea1i x\u00e1, ban \u01a1n cho t\u1ea5t c\u1ea3 quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00e1 kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u1eed nh\u00e2n v\u00ec vi\u1ec7c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng thi m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t h\u00ecnh s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u01b0\u01a1ng lai theo l\u1ec7 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t gi\u1ea3i. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u1ec1u ban h\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u00ean t\u1ed9i ph\u1ea1m b\u1ecf tr\u1ed1n l\u00e0 T\u01b0 Khang c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 th\u00e0nh \u1ea5p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1t binh b\u1eaft nh\u01b0ng l\u00e2u kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t lo s\u1ee3. L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u1ebfn, b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 binh l\u00ednh \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0111i, ng\u1ea7m nghe bi\u1ebft ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a gi\u1eb7c, b\u1ed1 tr\u00ed binh s\u0129 tinh nhu\u1ec7 b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf tr\u1ea5n M\u00f4ng Qu\u00e1n. H\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[35] \u1ede T\u00e2y Xuy\u00ean, d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u00fac t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, v\u00ec ti\u1ec1n n\u1eb7ng, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng n\u1ea5u ch\u1ea3y l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, m\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c 25 c\u00e2n s\u1eaft, b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 2.000 \u0111\u1ed3ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tri\u1ec7u Trinh t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u1edbn, m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng, chi\u1ebfu cho Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c, ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 L\u0103ng S\u00e1ch xin gi\u1ea3m theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, \u0111\u00fac ri\u00eang ti\u1ec1n s\u1eaft l\u1edbn, m\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng n\u1eb7ng 12 c\u00e2n 10 l\u1ea1ng, v\u1eabn m\u1ed9t \u0111\u1ed5i m\u01b0\u1eddi, ti\u1ec1n c\u0169 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng chung; l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng ti\u1ec1n nh\u1eb9 th\u00ec d\u1ec5 mang \u0111i, s\u1eaft \u00edt th\u00ec \u00edt l\u1ee3i khi n\u1ea5u ch\u1ea3y. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin.\r\n\r\n[36] Ch\u00e2u Th\u00e1i, qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i, chi\u1ebfu ph\u00e1t th\u00f3c quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nghe n\u00f3i \u1edf ch\u00e2u T\u00e2n, ch\u00e2u L\u1ec7 s\u1eeda \u0111\u00ea xa, b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c n\u1eb7ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[38] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan th\u1ea7n li\u00eau khi l\u00ean \u0111i\u1ec7n d\u00e2ng t\u1ea5u s\u1ef1, sau khi ti\u1ebfn tr\u00ecnh xong, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea g\u1eedi \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Tam ty \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 th\u1ecb ri\u00eang.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, v\u00ec l\u1ec5 cung t\u1ea1 \u0111\u00e3 xong, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf c\u00e1o \u1edf X\u00e3 t\u1eafc, T\u00f4ng mi\u1ebfu, Linh s\u01a1n, Th\u00e1nh t\u00edch, c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n, Ng\u0169 Nh\u1ea1c v\u00e0 H\u1ea3i \u0111\u1ed9c.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh.\r\n\r\n[41] L\u1ea5y Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00e1n L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tri vi\u1ec7n. Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u1ed1n c\u00f9ng B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng l\u00e0m Tri vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay b\u00e3i ch\u1ee9c. C\u00e1c quan kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u00e3i, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho V\u1ecb v\u00e0 B\u00e0nh Ni\u00ean hai ng\u01b0\u1eddi. Ph\u00e0m vi\u1ec7c y\u1ebft b\u1ea3ng, kh\u1eafc \u1ea5n, chuy\u1ec3n v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1ee5c kh\u00e1c c\u1ee7a L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty l\u00e0m chu\u1ea9n. C\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u0103n v\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong t\u1ebf t\u1ef1 c\u00f3 g\u00ec ch\u01b0a h\u1ee3p l\u1ec5, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. C\u00e1c th\u01b0 t\u1ea5u trong ngo\u00e0i do ph\u00f2ng L\u1ec5 c\u1ee7a Trung th\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ec1u giao h\u1ebft cho vi\u1ec7n. C\u00e1c ty c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 li\u00ean quan, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng thu\u1ed9c.\r\n\r\n[42] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay tr\u01b0\u1edbc khi h\u00e0nh l\u1ec5 ti\u1ebfn h\u01b0\u1edfng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 \u0111\u00e0n Giao, c\u00e1c v\u1ec7 s\u0129 ngh\u00eanh gi\u00e1 kh\u1edfi c\u01b0, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u00e0n Cung t\u1ea1 Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u1ee7a 18 h\u1ed9 d\u00e2n. Chi\u1ebfu c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1ec1n b\u00f9 ngo\u00e0i ra, ban th\u00eam 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n, v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho h\u1ecd. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng: D\u00e2n ngh\u00e8o \u1edf nh\u00e0 quan, g\u1eb7p ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed v\u00e0 H\u00e0n th\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 ba ng\u00e0y.\r\n\r\n[44] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng: Ch\u00e2u V\u1eadn ph\u00e1t binh l\u00ednh \u0111\u00e0o s\u00f4ng th\u00e1o n\u01b0\u1edbc, c\u00f4ng vi\u1ec7c r\u1ea5t l\u1edbn m\u00e0 thi\u1ebfu quan \u0111\u1ed1c th\u00fac. Chi\u1ebfu cho quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Cao Ch\u00ednh gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[45] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, v\u00ec l\u1ec5 ph\u1ee5ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 xong, m\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Nguy\u00ean.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Nhung v\u00e0 ch\u00e2u L\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u L\u1ed9 \u0111\u00e3 y\u00ean t\u0129nh c\u1ea3. Gi\u00e1m D\u1ee5c T\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh h\u00e0o, nay xin ph\u00e1t binh l\u00ednh ch\u00e2u L\u1ed9 \u0111\u00e0o h\u00e0o x\u00e2y th\u00e0nh. L\u1ea1i xin cho ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn gi\u00e1m b\u00e1n ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 gi\u00e1 theo l\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00e2u Nhung.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Giam, vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e0o h\u00e0o v\u00e0 mua ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u do Giam l\u00e0m, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p t\u00ean Ho\u00e0i T\u00edn, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1 tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u1ed5, ban \u00e2n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy, Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p c\u00f9ng tham kh\u1ea3o x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u00fd Duy xin l\u1ea5y t\u1eeb ch\u1ee9c Gi\u00e1n quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Quan s\u00e1t s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m chu\u1ea9n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, c\u00e1c quan l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn xem th\u00e1nh v\u0103n v\u00e0 th\u1ea7n b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n. M\u1edf ti\u1ec7c \u1edf g\u00e1c T\u01b0\u1eddng Loan, th\u01b0\u1edfng r\u01b0\u1ee3u b\u00ean d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc u\u1ed1n kh\u00fac, t\u1ea5u nh\u1ea1c V\u00e2n Thi\u1ec1u. Vua l\u00e0m th\u01a1, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda theo.\r\n\r\n[50] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c \u0111\u00e0n Nam Giao, \u0111\u00e0n Ng\u0169 \u0110\u1ebf v\u00e0 trai cung \u0111\u1ec1u sai qu\u00e2n s\u0129 th\u1eb7ng vi\u00ean \u0111\u1ebfn canh gi\u1eef.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u00e0 H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ebf l\u1ec5 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0110inh V\u1ecb c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, ch\u1ec9 nh\u1eadn th\u00eam t\u01b0\u1edbc ph\u1ea9m v\u00e0 \u1ea5p. Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, Vua kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 ban cho \u00f4ng.\r\n\r\n[52] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung L\u01b0u T\u1ed1ng m\u1eafc b\u1ec7nh phong, xin v\u1ec1 l\u00e0m quan \u1edf H\u00e0 Trung. Vua cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng quan \u1edf Th\u00e1i Ninh cung mi\u1ebfu ph\u1ea3i lo vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, L\u01b0u T\u1ed1ng kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c l\u1ec5 b\u00e1i, e kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m tr\u00f2n, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai \u00f4ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u01b0 Ch\u00e2u.\r\n\r\nL\u01b0u T\u1ed1ng c\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, gi\u1ecfi vi\u1ec7c quan, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u1ec1u tr\u1ea5n \u00e1p h\u00e0o h\u1eefu, \u0111\u1ec1 cao ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i tr\u1ecb. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecdc v\u1ea5n c\u00f2n n\u00f4ng c\u1ea1n, l\u1ea1i hi\u1ebfu th\u1eafng, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao.\r\n\r\n[53] \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed T\u00e0o \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan \u1edf ch\u00e2u c\u00f3 t\u1ed9i, s\u1ee3 b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o, li\u1ec1n t\u1ef1 n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin nh\u1eadn t\u1ed9i, d\u00f9 t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n x\u00e9t theo l\u1ec7, xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7. Chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, M\u1ea1c ch\u1ee9c quan, S\u1ee9 th\u1ea7n t\u1ef1 th\u00fa t\u1ed9i, n\u1ebfu s\u1ef1 vi\u1ec7c ch\u01b0a b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, th\u00ec b\u00e1o l\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, d\u00f9 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha c\u0169ng ph\u1ea3i ghi v\u00e0o lu\u1eadt.\r\n\r\n<i>(T\u00e0o \u0110\u1ecbnh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Nghi Ch\u00e2u t\u00e2u d\u00e2n \u0111\u00f3i, ban chi\u1ebfu ph\u00e1t th\u00f3c quan c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[55] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u1edf ch\u00e2u \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u0169 ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean.\r\n\r\n[56] Giang, Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 T\u1eafc t\u1eebng \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u, bu\u00f4ng th\u1ea3 kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t, Tri ch\u00e2u Th\u00edch Lu\u00e2n gh\u00e9t \u00f4ng ta. Th\u00f4ng ph\u00e1n Ng\u00f4 Di\u1ec7u Khanh l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a T\u1eafc, theo d\u00f5i \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a Lu\u00e2n, b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o cho T\u1eafc. T\u1eafc l\u1ea1i k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi L\u00fd Ph\u1ed5, Ph\u1ed5 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n th\u1ebf \u1ee7ng h\u1ed9, n\u00ean c\u00f9ng nhau b\u1edbi m\u00f3c l\u1ed7i c\u1ee7a Lu\u00e2n. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, chi\u1ebfu ch\u1ec9 d\u1eddi Lu\u00e2n l\u00e0m Tri D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u0169ng thu\u1ed9c khu v\u1ef1c tu\u1ea7n tra c\u1ee7a Ph\u1ed5 v\u00e0 T\u1eafc, h\u1ecd g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p c\u00e0ng m\u1ea1nh, Lu\u00e2n xin \u0111\u1ed5i sang qu\u1eadn xa x\u00f4i, m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u0111\u00f3 l\u1ea1i d\u1eddi sang T\u1eeb Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n ch\u00e9p: S\u00f3ng s\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda, Lu\u00e2n d\u1ef1ng \u0111\u00ea thay cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed9t \u0111\u00e1, tuy tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n l\u1ee5t, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u00e1ch l\u00e0m n\u00e0y. X\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 chuy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 tranh c\u00e3i v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong truy\u1ec7n c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1, Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0 Lu\u00e2n c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf, V\u1ecb tr\u01b0\u1edbc d\u1eddi Lu\u00e2n, sau \u0111\u00f3 d\u1eddi Nghi\u00eau T\u00e1, hai truy\u1ec7n ch\u00e9p ri\u00eang bi\u1ec7t, kh\u00f4ng li\u00ean quan, nay h\u1ee3p l\u1ea1i, nh\u01b0ng vi\u1ec7c d\u1eddi Lu\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec x\u00e2y \u0111\u00ea, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c d\u1eddi Nghi\u00eau T\u00e1 m\u00e0 ch\u00e9p chung.)<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho ch\u00f9a Ki\u1ebfn Long \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, phong ho\u00e0ng t\u1eed Th\u1ee5 \u00cdch l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u01b0\u1edbc Kh\u00e1nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p b\u1ed5ng 200 ng\u00e0n ti\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng ho\u00e0ng t\u1eed ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u mong \u0111\u1ee3i, nay l\u1ec5 tri\u1ec1u \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu ch\u1ec9. Vua tuy nghe theo, nh\u01b0ng khi\u00eam t\u1ed1n ch\u01b0a phong t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u1ef1c \u1ea5p 3.000 h\u1ed9, nay ch\u1ec9 1.000 h\u1ed9, l\u00e0 do c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch sai s\u00f3t. Ho\u00e0ng t\u1eed l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd th\u1ecb trong h\u1eadu cung, l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 5 tu\u1ed5i, L\u01b0u ho\u00e0ng h\u1eadu nh\u1eadn l\u00e0m con m\u00ecnh, sai D\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n nghi tr\u00f4ng nom, n\u00ean Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 \u0110\u1ea1i n\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u01a1ng, Uy\u1ec3n nghi l\u00e0 Ti\u1ec3u n\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[59] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1ea1i kinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c chuy\u1ec3n nhi\u1ec7m \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i, ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng theo quy \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ec7nh, n\u01a1i \u0111\u1ebfn ph\u1ea3i c\u1eed quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, khi \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf, giao cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng x\u00e1c minh. N\u1ebfu gi\u1ea3 b\u1ec7nh qu\u00e1 100 ng\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadm ch\u1ee9c, ph\u1ea3i b\u00e1o t\u00ean l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 xa m\u00e0 vi\u1ec7n c\u1edb kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, x\u1eed theo lu\u1eadt hi\u1ec7n h\u00e0nh. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m qu\u00e2n, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ee9 th\u1ea7n, ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam m\u1ed9t th\u00e1ng \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb, tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u1ea9n c\u1ea5p ph\u1ea3i \u0111i nhanh. Ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf v\u1ec1 kinh, x\u1eed t\u1ed9i nh\u1eb9 h\u01a1n hai b\u1eadc so v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh tr\u00ean.\"<\/i> Theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf.\r\n\r\n[60] Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh H\u1ed3 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1i M\u1ea1n Th\u1ee7y, \u00d4 T\u1ed1c, L\u00f4 Kh\u00ea, Giang Kh\u1ea9u thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i xung y\u1ebfu, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u01b0\u1eddng g\u1ed7, xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Ty M\u00e3 qu\u00e2n t\u1ea5u r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u b\u1ecb x\u00e2m chi\u1ebfm nhi\u1ec1u. Chi\u1ebfu c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1eddng tham quan v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, c\u00f9ng quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ranh gi\u1edbi, d\u1ef1ng c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u.\r\n\r\n[62] Ty An ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, 1.625 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb b\u1eaft \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 t\u1ef1 tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, B\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c Phu Di\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf Phu Ch\u00e2u qu\u00e1 \u0111\u00f4ng, xin \u0111i\u1ec1u \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ph\u00f9 Th\u1eeba H\u00e0n c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ec9 huy s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u00f2ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, xin c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e2m ni\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ed9 l\u1ea1c Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, chi ph\u00ed qu\u00e1 l\u1edbn. H\u00e3y ra l\u1ec7nh cho L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e1o t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng, s\u1ebd x\u00e9t c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng th\u00eam.\"<\/i> L\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c D\u00e3 Gia t\u1ed9c \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Gi\u00e0 L\u0103ng l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, gi\u1eef ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 t\u1eeb Th\u1ea5t T\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, Nh\u00e3 Kh\u1eafc Thanh C\u00e1p \u0111\u1ebfn Kim Minh, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c du ngo\u1ea1n \u1edf Kim Minh Tr\u00ec v\u00ec Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng b\u1ecb b\u1ec7nh.\r\n\r\n[65] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan theo nghi ch\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1ecbnh v\u1ebd l\u1ea1i b\u1ee9c h\u1ecda <i>\"Nh\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ed3\"<\/i>, c\u00e1c ch\u1ee9c quan th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i. Theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Ng\u1ee5y Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng. Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 con th\u1ee9 c\u1ee7a H\u00e0m T\u00edn.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u00e1o m\u00e0 ch\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng truy thu l\u1ea1i.\r\n\r\n[68] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u1ea5n ph\u1ee5ng s\u1ee9 do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd, t\u1eeb nay tr\u1eeb vi\u1ec7c qu\u1ed1c t\u00edn, ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3, x\u00e9t \u00e1n ng\u1ee5c, thu thu\u1ebf, x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a chi\u1ec1n, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban cho d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam thu\u1ed9c h\u1ed9 trung \u0111\u1eb3ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi thu\u1ebf thu, l\u1ea1i cho ph\u00e9p n\u1ed9p theo c\u00e1ch ti\u1ec7n l\u1ee3i, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n h\u1ebft.\r\n\r\n[70] Ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, s\u1ee9 th\u1ea7n thu\u1ed9c h\u1ea1ng nh\u1ea5t do Kinh \u0111\u1ed9 ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 \u0111\u1ecbnh ra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan kinh tri\u1ec1u; h\u1ea1ng nh\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m g\u1ea7n nh\u00e0, l\u00e0m quan th\u00e2n d\u00e2n, \u0111\u00f4 gi\u00e1m, gi\u00e1m \u00e1p; h\u1ea1ng ba \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m. C\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng lao \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p.\"<\/i>\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 15 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho n\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[72] Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Nghe n\u00f3i Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c. Quan Trung v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng n\u00ean h\u00e0 kh\u1eafc. C\u00f3 \u0110\u1eadu T\u00f9y, l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a l\u1ed9 \u1ea5y, hay d\u00f2 x\u00e9t l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng, mu\u1ed1n l\u00e0m cho trong ngo\u00e0i s\u1ee3 h\u00e3i, t\u1ea1o uy danh, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u00e1ch.\"<\/i> Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u T\u00f9y sang l\u1ed9 Kinh T\u00e2y. M\u1ea5y th\u00e1ng sau, Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00e2u xin d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Long Th\u1ee7 v\u00e0o th\u00e0nh \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho d\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, Vua n\u00f3i: <i>\"D\u1eabn n\u01b0\u1edbc c\u1ee9u gi\u00fap, kh\u00f4ng b\u1eb1ng gi\u1ea3m h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi h\u1ee3p \u00fd Tr\u1eabm.\"<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c c\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu v\u00ec t\u1ed9i c\u00f4ng m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3.\r\n\r\n[74] Th\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c man \u1edf huy\u1ec7n L\u00f4 Kh\u00ea qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, nay \u0111\u00e3 y\u00ean t\u0129nh. Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f9ng c\u00e1c tri ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, nh\u1eefng n\u01a1i gi\u1eb7c man \u0111i qua \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng n\u0103m nay. Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m tri ch\u00e2u Nguy\u00ean Ch\u00e2u, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang Th\u1ea7n Ch\u00e2u li\u1ec7t k\u00ea th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb an, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c t\u00e2u l\u00ean, xin ban th\u01b0\u1edfng. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n so\u1ea1n s\u1edb nh\u01b0ng kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, Vua \u0111\u01b0a cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Lu\u00e2n thanh li\u00eam kh\u1ed5 kh\u1eafc, d\u1eddi \u0111i l\u00e0m quan xa ba ngh\u00ecn d\u1eb7m, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. V\u1ed1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Cao Th\u00e2n, Th\u00e2n l\u1ea1i l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu th\u1ebf th\u00ec b\u00e8 ph\u00e1i thi\u00ean v\u1ecb sao! N\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ghi v\u00e0o n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9, kh\u00f4ng r\u00f5 Cao Th\u00e2n l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eef ch\u1ee9c g\u00ec, nay ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. Th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m V\u0103n tuy\u1ec3n ph\u00e1n thuy\u00ean v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 9. L\u1ea1i theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Lu\u00e2n, \u00f4ng t\u1eeb Th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ch\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Nguy\u00ean Ch\u00e2u. C\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 6 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a Cao Th\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[75] Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n, vi\u1ec7n qu\u00e2n tu\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n, c\u00f3 chim c\u01b0u l\u00e0m t\u1ed5 \u1edf c\u1eeda, \u0111\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c hai con.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, phong Quy Ngh\u0129a qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu T\u00e0o Hi\u1ec1n Thu\u1eadn l\u00e0m Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, em l\u00e0 Hi\u1ec1n Hu\u1ec7 l\u00e0m tri ch\u00e2u Qua Ch\u00e2u. Khi \u0111\u00f3, Hi\u1ec1n Thu\u1eadn sai s\u1ee9 v\u00e0o c\u1ed1ng, n\u00f3i cha l\u00e0 T\u00f4ng Th\u1ecd \u0111\u00e3 m\u1ea5t, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a m\u1eb9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc xin k\u1ebf v\u1ecb, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y, l\u1ea1i ban cho \u300aKim t\u1ef1 t\u1ea1ng kinh\u300b c\u00f9ng tr\u00e0, thu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.\r\n\r\n[77] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n n\u00ean theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 m\u00e0 lu\u1eadt n\u1eb7ng th\u00ec l\u00e0m s\u1edb ni\u00eam phong t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng quan t\u00f2a l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u00f9y th\u1eddi xin ch\u1ec9 l\u00e0m v\u0103n b\u1ea3n, \u0111\u1ed5 l\u1ed7i l\u00ean tr\u00ean.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf <em>(ND: Ty bi\u00ean so\u1ea1n lu\u1eadt l\u1ec7nh)<\/em> t\u00e2u: <i>\"Ch\u00e2u V\u1ee5, ch\u00e2u \u0110\u00e0i x\u1eed \u00e1n hai t\u00ean c\u01b0\u1edbp c\u00f3 v\u0169 trang l\u00e0 T\u1ed1ng \u0110\u1ee9c, Di\u1ec7p D\u1eadt, \u0111\u1ec1u ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng m\u1ed9t b\u1ecb treo c\u1ed5, m\u1ed9t b\u1ecb ch\u00e9m, x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau. Theo chi\u1ebfu n\u0103m Ki\u1ebfn Trung \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ed9i \u00e1c ngh\u1ecbch tr\u1edf l\u00ean g\u1ed3m b\u1ed1n b\u1eadc, theo lu\u1eadt d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng t\u1ed9i \u0111\u00e1ng treo c\u1ed5 ho\u1eb7c ch\u00e9m \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng n\u1eb7ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft \u0111\u1ec3 thay cho c\u1ef1c h\u00ecnh. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean quy \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i x\u1eed ch\u00e9m th\u00ec ch\u00e9m ngay r\u1ed3i m\u1edbi t\u1ea5u tr\u00ecnh. Nay hai ch\u00e2u c\u00f9ng t\u1ed9i m\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau, xin ban b\u1ed1 l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, xem th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c b\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c t\u1ea1i gi\u00e1m.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho qu\u00e2n Kh\u00e1nh Th\u00e0nh t\u0103ng th\u00eam quan l\u1ea1i, cho ph\u00e9p tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. H\u00e0ng n\u0103m vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 t\u1ea1i mi\u1ebfu Th\u00e1i Ninh Cung, giao cho quan qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ee7 tr\u00ec.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m H\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng: C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c \u1edf Ch\u00e2u Nguy\u00ean xin phong b\u1ed5 c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn qu\u1ea3n l\u00fd tr\u00ean 100 tr\u01b0\u1edbng l\u00e0m Qu\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ed9 t\u1ed9c, th\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, r\u1ed3i Ph\u00f3 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, d\u01b0\u1edbi 100 tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 t\u1ed9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: Ph\u00eda b\u1eafc Ch\u00e2u V\u1ecb c\u00f3 h\u1ed3 c\u1ed5, n\u1ed1i li\u1ec1n ch\u00e2n n\u00fai, nay \u0111\u00e0o th\u00e0nh k\u00eanh, cho d\u00e2n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng n\u00e0y, nay ghi chung. Ch\u1ee9c Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 phi\u00ean tr\u01b0\u1edbng th\u1ea5y ch\u00e9p v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 8 khi T\u00e0o V\u0129 m\u1ea5t. \u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf. Nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ea1i ghi c\u1ea3 hai.)<\/i>\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vi\u1ec7n L\u1ec5 Nghi xin ghi ch\u00e9p c\u00e1c s\u1ef1 t\u00edch v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ph\u1ee5ng th\u1edd, bi\u00ean t\u1eadp th\u00e0nh s\u00e1ch, chi\u1ebfu chu\u1ea9n.\r\n\r\n[83] Ch\u00e2u B\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng: T\u1eeb khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m, d\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c 1.300 h\u1ed9.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Tr\u1ea5n Nam Ninh Qu\u1ed1c \u0111\u1eb3ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u00e1i b\u1ea3o, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng m\u1ea5t. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, Nguy\u00ean X\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng. \u00d4ng v\u1ed1n y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, th\u01b0\u1eddng \u0111au \u1ed1m. Khi Vua \u0111\u1ebfn Ch\u00e2n Nguy\u00ean, l\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ec7nh Nguy\u00ean X\u01b0ng \u0111\u00e3 n\u1eb7ng, \u00f4ng kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1, \u0111\u1ebfn L\u1ed9c \u1ea4p th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. Con trai nh\u1ecf c\u1ee7a \u00f4ng m\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc, s\u1ee3 \u00f4ng qu\u00e1 \u0111au bu\u1ed3n, Vua ra l\u1ec7nh cho gia nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o tin. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn kh\u00f3c vi\u1ebfng. H\u00f4m sau, Vua n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh m\u00e0 r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, kh\u00f4ng k\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i \u0111au. Khi s\u1eafp nh\u1eadp quan, Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng. Vua truy t\u1eb7ng \u00f4ng ch\u1ee9c Th\u00e1i \u00fay, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, truy phong t\u01b0\u1edbc T\u00e0o v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 Cung Hu\u1ec7. C\u00e1c quan ng\u1ef1 y \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00ec kh\u00f4ng ch\u0103m s\u00f3c b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng chu \u0111\u00e1o. Nguy\u00ean X\u01b0ng ham h\u1ecdc, gi\u1ecfi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t k\u00ednh c\u1ea9n v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o. \u00d4ng t\u00ednh t\u00ecnh nh\u00e2n t\u1eeb, khoan dung, t\u1eebng t\u1ed5 ch\u1ee9c trai \u0111\u00e0n \u1edf ch\u00f9a, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u l\u00e0m m\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng v\u00e0ng, kh\u00f4ng l\u00e2u sau b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m, Nguy\u00ean X\u01b0ng xin gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i cho h\u1eafn, r\u1ed3i \u0111em chi\u1ebfc b\u00ecnh \u0111\u00e3 m\u1ea5t c\u00fang d\u01b0\u1eddng cho ch\u00f9a. \u00d4ng c\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 3 quy\u1ec3n t\u1eadp v\u0103n v\u00e0 1 quy\u1ec3n b\u00fat k\u00fd, Vua vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a, c\u1ea5t gi\u1eef trong b\u00ed c\u00e1c.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, phong th\u1ea7n n\u00fai Ti\u00eau S\u01a1n l\u00e0m Minh \u1ee8ng c\u00f4ng. Vua th\u1ea5y s\u00f4ng \u1edf Kinh Kh\u1ea9u th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra tai n\u1ea1n \u0111\u1eafm thuy\u1ec1n, n\u00fai n\u00e0y n\u1eb1m gi\u1eefa s\u00f4ng, g\u1ea7n c\u1eeda bi\u1ec3n, c\u1ea7u \u0111\u1ea3o th\u01b0\u1eddng linh \u1ee9ng, n\u00ean gia phong t\u01b0\u1edbc v\u1ecb. Vua c\u00f2n so\u1ea1n v\u0103n bia, kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1 \u0111\u1eb7t trong mi\u1ebfu.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, \u0111\u1ed1i v\u1edbi kho t\u00e0ng trong th\u00e0nh th\u00ec m\u1ed7i qu\u00fd ki\u1ec3m tra m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n ngo\u00e0i th\u00e0nh th\u00ec ch\u1ec9 xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i tu\u1ea7n tra. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a, c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i m\u1ed7i qu\u00fd \u0111i tu\u1ea7n tra c\u00e1c huy\u1ec7n, nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng huy\u1ec7n c\u00e1ch xa ch\u00e2u \u0111\u1ebfn n\u0103m b\u1ea3y tr\u0103m d\u1eb7m, v\u00ec g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tam ban t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ai mu\u1ed1n thi b\u1eafn cung t\u00ean th\u00ec giao cho b\u1ea3n vi\u1ec7n c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi ki\u1ec3m tra[footnote]Giao cho b\u1ea3n vi\u1ec7n c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi ki\u1ec3m tra, 'b\u1ea3n vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ea3n huy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 25, m\u1ee5c 3 m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], x\u1ebfp lo\u1ea1i n\u0103ng l\u1ef1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[88] Th\u00e1ng n\u00e0y, Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan, nay mu\u1ed1n quy \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean c\u00f9ng b\u1ea3o c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec khi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n s\u1ebd x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng 4 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[89] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft, Nam giao m\u00e0 t\u1ea5u ti\u1ebfn th\u00e2n thu\u1ed9c, n\u1ebfu t\u1ea5u tr\u00ecnh sau ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft v\u00e0 Nam giao th\u00ec kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[90] Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ti\u1ec3u l\u1ea1i trong vi\u1ec7n ch\u00fang th\u1ea7n, nh\u00e2n vi\u1ec7c l\u1ec5 t\u1ebf th\u00e0nh c\u00f4ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n tr\u1ea1ch theo l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu \u1edf Trung th\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u1ef1c t\u1ec9nh.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>\"Quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n, sau m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu t\u1eeb ch\u1ee9c l\u01b0u ngo\u1ea1i m\u00e0 gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y. Quan tr\u1ef1c t\u1ec9nh, theo l\u1ec7 Nam Giao \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eeba r\u1ed3i m\u1edbi c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi h\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m cung ph\u1ee5ng quan, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3, Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, th\u1ec3 ch\u1ebf kh\u00e1c nhau. Nh\u01b0 ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, khi xu\u1ea5t ngo\u1ea1i l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c ty, n\u1ebfu chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 th\u00ec li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; c\u00f2n t\u1eeb ch\u1ee7 s\u1ef1 tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch t\u0103ng b\u1ed5ng l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n. C\u00f2n c\u00e1c l\u1ea1i \u1edf Trung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1ed5ng, kh\u00f4ng qu\u00e1 hai ba ng\u00e0n[footnote] B\u1ea5t qu\u00e1 l\u01b0\u1ee1ng tam thi\u00ean 'l\u01b0\u1ee1ng' T\u1ef1 nguy\u00ean tho\u00e1t, c\u1ee9 t\u1ed1ng b\u1ea3n, t\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u1eadp t\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan tam chi nh\u1ecb t\u1ee9 b\u1ed5.[\/footnote]. V\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu \u1edf Trung th\u01b0, t\u1eeb n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 ch\u00edn v\u1ec1 sau, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u01b0u \u0111\u00e3i[footnote] \u0110a th\u1ecb \u01b0u chuy\u1ec3n 'Th\u1ecb' nguy\u00ean t\u00e1c 'Ch\u00ed' , c\u1ee9 \u0111\u1ed3ng th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 c\u1ea3i.[\/footnote], t\u1eeb n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u1ea3m b\u1edbt.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m th\u1ee9 b\u1ea3y, s\u1ee3 c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c ghi ch\u00e9p, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9.)<\/i>\r\n\r\n[91] Ban l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 nh\u1eadn qu\u00e0 t\u1eb7ng t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9.\r\n\r\n[92] Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 l\u00e0m quy\u1ec1n ph\u00e1n T\u00e2y kinh l\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 b\u1ecb b\u1ec7nh phong t\u00ea, \u0111i l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t l\u1ec5 khi v\u00e0o ch\u1ea7u. H\u1eefu qu\u00e2n tu\u1ea7n s\u1ee9 Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n h\u1eb7c t\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y, T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 li\u1ec1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb qu\u1eadn. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00f3i: <i>\"T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, l\u1ea1i \u0111ang b\u1ec7nh, n\u1ebfu giao cho tr\u1ecb qu\u1eadn, ch\u1ec9 th\u00eam l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 th\u00f4i!\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n xin cho T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 l\u00e0m quan ngo\u1ea1i qu\u1eadn, nh\u01b0ng theo b\u1ea3n truy\u1ec7n th\u00ec ch\u00ednh T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 t\u1ef1 xin. Nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ch\u00e2u Tri\u1ec7u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n Ninh T\u1ea5n l\u00e0 T\u00e0o Tu\u00e2n s\u00e1u \u0111\u1eddi c\u00f9ng \u1edf chung, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i c\u1eeda nh\u00e0 \u00f4ng. Tu\u00e2n l\u00e0 anh c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, quan Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 L\u0103ng S\u00e1ch t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00e2u Mi Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Di\u00ean Th\u1ebf c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng c\u1ee7a T\u00f4n Ph\u00e1c, t\u00edch t\u1ee5 \u0111\u00e3 ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, s\u00e1u l\u1ea7n b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, quan l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tri huy\u1ec7n Hoa D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Ho\u00e0ng M\u1ed9ng T\u00f9ng tra x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, thu th\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng c\u1ee9[footnote]'\u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ee3i M\u1ed9ng T\u00f9ng v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. N\u0103m sau, M\u1ed9ng T\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\n<i>(M\u1ed9ng T\u00f9ng, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i>\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m s\u1ee9 tu s\u1eeda cung C\u1ea3nh Linh \u1edf ch\u00e2u Duy\u1ec5n.\r\n\r\n[96] C\u1ea5m d\u00e2n gian m\u1eb7c \u00e1o nhu\u1ed9m \u0111en.\r\n\r\n[97] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u00ea s\u00f4ng Ti\u1ec1n \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp b\u1eb1ng \u0111\u00e1 b\u1ecdc trong l\u1ed3ng tre, nh\u01b0ng do th\u1ee7y tri\u1ec1u x\u00f3i m\u00f2n, ch\u1ec9 v\u00e0i n\u0103m l\u00e0 h\u01b0 h\u1ecfng v\u00e0 ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00ea \u0111\u1ec3 ng\u0103n l\u0169, nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n.\"<\/i> B\u00e8n c\u00f9ng v\u1edbi Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u00edch Lu\u00e2n b\u00e0n b\u1ea1c \u0111\u1ed5i sang d\u00f9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u1ee7i.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y h\u1ea1i cho ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eddi t\u00e2u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 h\u1ea1 th\u1ea5p Nghi\u00eau T\u00e1, Nghi\u00eau T\u00e1 tranh c\u00e3i kh\u00f4ng ng\u1eebng. \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u Th\u00edch Lu\u00e2n \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y l\u1ed9. Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 xin \u0111\u1eafp l\u1ea1i \u0111\u00ea b\u1eb1ng \u0111\u00e1 b\u1ecdc l\u1ed3ng tre, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng xong, s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7, cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1, \u0111\u00ea m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n ch\u00ed, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Trung th\u01b0 tr\u00ecnh l\u00ean danh s\u00e1ch c\u00e1c quan t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u0103m Khai B\u1ea3o, c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n v\u00e0o ch\u1ea7u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng v\u00f5 ngh\u1ec7 \u0111\u1ec3 thi \u0111\u1ea5u.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ee9c anh v\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Trong khoa tr\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 x\u01b0ng gi\u1ecfi b\u1eafn cung v\u00e0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, Th\u00e1i T\u1ed5 mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng nghe theo, giao cho c\u00e1c ty x\u00e9t duy\u1ec7t danh v\u1ecb, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n. Nh\u01b0 T\u1ed1ng Chu\u1ea9n c\u00f3 v\u0103n t\u00e0i, v\u1eeba \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do th\u1ea7n c\u01a1 th\u00e1nh gi\u00e1m c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho kh\u1eafc b\u1ea3n sao Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ec3 th\u1edd t\u1ea1i Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m S\u1ee9 kh\u1eafc ng\u1ecdc Thi\u00ean th\u01b0, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed3ng kh\u1eafc ng\u1ecdc s\u1ee9, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m \u0110\u1ed3ng kh\u1eafc ng\u1ecdc ph\u00f3 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00c1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 ng\u0169 ng\u00f4n tr\u0103m v\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u1ec5 ph\u1ee5ng t\u1ef1 ho\u00e0n th\u00e0nh, ban cho c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 quan vi\u00ean c\u00e1c qu\u00e1n, c\u00e1c \u0111\u1ec3 h\u1ecd h\u1ecda l\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng xin mi\u1ec5n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[100] Tu s\u1eeda Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf b\u00e0i v\u0103n bia v\u00e0 b\u1ee9c ho\u00e0nh cho cung n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[101] V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang tu s\u1eeda C\u1ea3nh Linh cung, xin d\u00f9ng ng\u00e0y Ti\u00ean Thi\u00ean ti\u1ebft \u0111\u1ec3 thi\u1ebft \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, sau khi l\u1ec5 xong th\u00ec \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu Ch\u00ed Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, H\u1ed9i Ch\u00e2n cung, \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c mi\u1ebfu v\u00e0 Ch\u00e2n Qu\u00e2n quan h\u00e0nh l\u1ec5, mong ban xu\u1ed1ng cho L\u1ec5 quan tham kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nghi l\u1ec5. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu H\u00e0 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u1ec5. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 \u0110\u1eb7ng D\u01b0 Kh\u00e1nh b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 gi\u1edbi, theo ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ed9i t\u01b0 ph\u1ea3i x\u00e9t \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng Vua ban chi\u1ebfu tha cho. Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c li\u00ean \u0111\u1edbi t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed quan ch\u1ee9c th\u1eadt kh\u00f4ng d\u1ec5, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y l\u00e0 t\u1ed9i c\u00f4ng, c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. C\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb v\u1ed1n kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft, mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng nghe theo l\u1eddi nh\u1edd v\u1ea3, \u0111\u1ebfn khi th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u00e0m sao tr\u00e1nh kh\u1ecfi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ti\u1ebfn c\u1eed nh\u00e2n t\u00e0i th\u1eadt kh\u00f3, ph\u1ea9m h\u1ea1nh c\u1ee7a s\u0129 nh\u00e2n th\u01b0\u1eddng hay thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0ng ch\u1ecdn m\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m, d\u00f9 c\u00f3 t\u01b0 t\u00ecnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Khi t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 tin l\u1eddi n\u00f3i m\u00e0 d\u00f9ng, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i, c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3 m\u00e0 x\u00e9t t\u1ed9i. Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u00f9ng v\u1edbi quan ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. N\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Tr\u00ecnh N\u0103ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ti\u1ebfn c\u1eed quan ch\u1ee9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khinh b\u1ec9.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n k\u00edp t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng cho ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u1edf d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o t\u1ef1 ti\u1ebfn th\u00e2n. C\u1ed1t y\u1ebfu c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ngo\u00e0i c\u00e1ch n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tri lam Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y xin bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c \u0111i\u1ec1u m\u1ee5c m\u1edbi ban h\u00e0nh c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nghi l\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ph\u1ee7 Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u H\u01b0ng Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng qua \u0111\u1eddi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn L\u00e2n Ch\u00e2u, c\u1ea7n ph\u1ea3i xu\u1ea5t qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n. Duy X\u01b0\u01a1ng l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ec7nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u00f3ng qu\u00e2n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y[footnote] 'Tr\u00fa s\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ban s\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c T\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 31 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ec3 ch\u1edd b\u1ec7nh thuy\u00ean gi\u1ea3m. Duy X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a v\u00e2ng m\u1ec7nh qu\u00ean nh\u00e0, ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c quan, ta kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn.\"<\/i> Li\u1ec1n d\u1eabn b\u1ed9 k\u1ef5 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Ninh Vi\u1ec5n Tr\u1ea1i, v\u01b0\u1ee3t qua gi\u00f3 c\u00e1t m\u00e0 \u0111i, b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u00e0ng n\u1eb7ng. M\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ea5t[footnote] Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u00f4ng ng\u1ed3i trong trai \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecdp v\u1edbi c\u00e1c quan kh\u00e1ch, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u01b0\u1edfng \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u1ecfe. Duy X\u01b0\u01a1ng lui v\u1ec1 b\u00e1o v\u1edbi m\u1eb9 r\u1eb1ng b\u1ec7nh \u0111\u00e3 n\u1eb7ng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"C\u1ed1 g\u1eafng d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u00e0 v\u00ec tr\u1ecdng tr\u00e1ch ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, lo l\u00e0m tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng.\"<\/i> Vua nghe tin, sai s\u1ee9 mang th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn kh\u00e1m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u1ecbp. V\u00ec th\u1ebf, Vua sai Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5, m\u1ecdi chi ph\u00ed do quan c\u1ea5p. Phong cho em \u00f4ng l\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu Chi\u1ebft Duy Trung l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Tri ch\u00e2u s\u1ef1, v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan.\r\n\r\n[105] L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ph\u00f9ng Kh\u1edfi xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Vua h\u1ecfi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 tu\u1ed5i c\u1ee7a \u00f4ng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Kh\u1edfi c\u00f3 thanh danh v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp, n\u0103m nay \u0111\u00e3 70 tu\u1ed5i, xin ch\u00e2n th\u00e0nh ngh\u1ec9 h\u01b0u.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u1edfi c\u1ea9n th\u1eadn, \u00edt sai l\u1ea7m, \u0111\u00e1ng khen, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\"<\/i> Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, phong \u00f4ng l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang ngh\u1ec9 h\u01b0u.\r\n\r\n[106] Ph\u00f3 Th\u1eeba ch\u1ec9 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Do\u00e3n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng D\u1eabn ki\u1ebfn ty Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng S\u1ef1 t\u00e0i tr\u01b0\u1eddng Gi\u1ea3 K\u1ebf Hu\u00e2n, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tu n\u1ed9i ty L\u00fd Tri T\u00edn, v\u00e0 \u0110\u1ed3ng C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tu n\u1ed9i ty V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u00ec m\u01b0\u1ee3n th\u1ee3 qu\u00e2n \u0111\u1ec3 x\u00e2y nh\u00e0 cho \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, b\u1ecb \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Ng\u1ee5y Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1 c\u00e1o. Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m quan th\u00edch soi x\u00e9t, th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 theo d\u00f5i \u0111\u1ed3ng li\u00eau, t\u1eebng c\u00f9ng \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn \u0111i t\u1ebf T\u00e2y, lo vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp. \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn coi th\u01b0\u1eddng Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng v\u00ec l\u00e0 con nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd, n\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y tr\u1ea3 th\u00f9.\r\n\r\n[107] L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c l\u00e0m quan trong b\u1ed9, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u1ed9t kh\u1ea3o th\u00ec cho ph\u00e9p \u0111\u1ed5i ch\u1ed7, c\u00f2n m\u1ed9t kh\u1ea3o tr\u1edf l\u00ean th\u00ec xin \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, phong th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, sung ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ed5i T\u01b0 La d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi trong tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp gieo tr\u1ed3ng, n\u00ean xin c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 sinh s\u1ed1ng. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, 25 th\u00e1ng 5. Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\nTh\u1ed5i T\u01b0 La v\u1ed1n l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i T\u00e1n Ph\u1ed5 c\u1ee7a Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Khi Nam L\u0103ng \u00d4n Ti\u00ean B\u00f4, <i>\"Ti\u00ean B\u00f4\"<\/i> ngh\u0129a l\u00e0 T\u00e1n Ph\u1ed5, ti\u1ebfng Kh\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ecdc ch\u1ec7ch th\u00e0nh <i>\"Ti\u00ean B\u00f4\"<\/i>. \u00d4ng sinh ra \u1edf n\u01b0\u1edbc Cao X\u01b0\u01a1ng Ma Du, n\u0103m 12 tu\u1ed5i, H\u00e0 Lang Nghi\u1ec7p Hi\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u \u0111i qua Cao X\u01b0\u01a1ng, th\u1ea5y Th\u1ed5i T\u01b0 La t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o kh\u00f4i ng\u00f4, b\u00e8n \u0111\u01b0a v\u1ec1, \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Ph\u01b0\u1ee3ng T\u00e2m, r\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd l\u1edbn l\u00e0 T\u1ee7ng X\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Qu\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u01b0a Th\u1ed5i T\u01b0 La \u0111\u1ebfn \u1edf th\u00e0nh Di C\u00f4ng, mu\u1ed1n l\u1eadp ph\u00e9p t\u1eafc \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u. Ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 Ch\u00e2u g\u1ecdi Ph\u1eadt l\u00e0 <i>\"Th\u1ed5i\"<\/i>, g\u1ecdi con trai l\u00e0 <i>\"T\u01b0 La\"<\/i>. Sau \u0111\u00f3, s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi T\u00f4ng Ca l\u00e0 L\u00fd L\u1eadp Tu\u00e2n v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi M\u1ea1c Xuy\u00ean l\u00e0 \u00d4n B\u00f4 K\u00ec \u0111\u01b0a Th\u1ed5i T\u01b0 La v\u1ec1 Khu\u1ebfch Ch\u00e2u, t\u00f4n l\u1eadp l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh, b\u1ed9 t\u1ed9c d\u1ea7n h\u00f9ng m\u1ea1nh, b\u00e8n d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf th\u00e0nh T\u00f4ng Ca, L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0m Lu\u1eadn B\u00f4 ph\u1ee5 t\u00e1. L\u1eadp Tu\u00e2n c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 L\u00fd Tu\u00e2n ho\u1eb7c L\u00fd L\u1eadp Tu\u00e2n. <i>\"Lu\u1eadn B\u00f4\"<\/i> ngh\u0129a l\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t Th\u1ed5i T\u01b0 La t\u1eebng nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p, truy\u1ec7n ph\u1ee5 v\u00e0 truy\u1ec7n ch\u00ednh v\u1ec1 Th\u1ed5i T\u01b0 La c\u0169ng l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao. L\u1ea1i x\u00e9t \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ban \u0111\u1ea7u coi Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf V\u1ecb Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd l\u00fac \u0111\u00f3 L\u00fd L\u1eadp Tu\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u01b0a Th\u1ed5i T\u01b0 La v\u1ec1, n\u00ean Th\u1ed5i T\u01b0 La v\u00ec c\u00f9ng qu\u1eabn m\u00e0 quy ph\u1ee5 ta, l\u1ea1i nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, sau \u0111\u00f3 b\u1ecb L\u1eadp Tu\u00e2n \u0111\u01b0a v\u1ec1 Khu\u1ebfch Ch\u00e2u, r\u1ed3i d\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00e0nh T\u00f4ng Ca. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n v\u00e0 Th\u1ed5i T\u01b0 La tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh m\u01b0u \u0111\u00e1nh v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi. Nh\u01b0 v\u1eady, Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i l\u00ean nhanh ch\u00f3ng, m\u1ec7nh l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u0169ng nh\u1ecf nh\u1eb7t, hay l\u00e0 s\u1eed quan cho vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1ecf n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00e9p? C\u1ea7n x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh xu\u1ed1ng t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha b\u1ed5ng.\r\n\r\n[110] \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed9c Di\u1ec7p Th\u1ecb l\u00e0 Di\u1ec5m N\u00f4 d\u1eabn c\u1ea3 t\u1ed9c t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc v\u1ec1 quy thu\u1eadn. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, cho qu\u00e2n s\u0129 l\u00e0 Tr\u1ecbnh Vinh l\u00e0m \u0111\u1ea1o s\u0129, ban t\u00ean l\u00e0 T\u1ef1 Thanh, \u1edf t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vinh t\u1eebng tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00edch Ch\u00e2u, khi tr\u1edf v\u1ec1, ban \u0111\u00eam g\u1eb7p th\u1ea7n nh\u00e2n b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 kh\u00ed ch\u1ea5t \u0111\u1ea1o, \u0111\u1eebng \u0103n \u0111\u1ed3 n\u1ea5u ch\u00edn.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 truy\u1ec1n cho y thu\u1eadt \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0103n c\u01a1m. Thu\u1ed1c m\u00e0 \u00f4ng truy\u1ec1n l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh phong, d\u00e2n ch\u00fang nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xin, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y m\u00e1u \u1edf c\u00e1nh tay tr\u1ed9n v\u1edbi b\u00e1nh \u0111\u1ec3 d\u00f9ng.\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay r\u01b0\u1ee3u d\u00f9ng trong t\u1ebf t\u1ef1, l\u1ec7nh cho H\u1eefu ty n\u1ea5u ri\u00eang, ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m b\u1ea3o nghi\u00eam ng\u1eb7t v\u00e0 s\u1ea1ch s\u1ebd.\r\n\r\n[113] Tri ch\u00e2u T\u00fac Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ph\u00f2ng t\u00e2u r\u1eb1ng, ty d\u1eabn ki\u1ebfn x\u1eed ph\u1ea1t t\u1ed9i nh\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, qu\u00e1 g\u1ea7n ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a Vua, l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 nghi\u00eam trang, mong t\u1eeb nay \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Khai Phong ph\u1ee7 ho\u1eb7c Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty x\u1eed l\u00fd. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft, g\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1ed7i th\u00e1ng ch\u1ec9 x\u1eed ph\u1ea1t m\u1ed9t hai l\u1ea7n, h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec1u l\u00e0 tr\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c roi tr\u1edf xu\u1ed1ng, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e2u, kh\u00f4ng mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t.\"<\/i> <i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c trong th\u00e1ng 5 theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b)<\/i>.\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 6, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u00ean hi\u1ec7u v\u00e0 s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, nh\u1eefng ch\u1ed7 trong kinh \u0111i\u1ec3n c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh th\u00ec \u0111\u1ec3 khuy\u1ebft.\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00f4ng ph\u00e1n Mi Ch\u00e2u l\u00e0 Ho\u00e0ng O\u00e1nh, Tri huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng An l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Quy, ho\u1eb7c say r\u01b0\u1ee3u l\u1ea1m d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, ho\u1eb7c nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 b\u00e1n x\u1eed \u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn v\u00f9ng hoang vu, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e, tr\u0103m quan n\u00ean t\u1ef1 r\u0103n m\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\n[116] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00f4n Di\u00ean Th\u1ebf gi\u1ea3 m\u1ea1o t\u1edd khai c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng c\u1ee7a T\u00f4n Ph\u00e1c, tr\u1ecb gi\u00e1 ba tr\u0103m v\u1ea1n. Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ec7nh cho Ho\u00e0ng O\u00e1nh x\u00e9t x\u1eed, Huy\u1ec7n \u00fay Mi S\u01a1n l\u00e0 Cao D\u1ee5ng nh\u1eadn b\u1ea3y v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u1ee7a Di\u00ean Th\u1ebf, \u0111\u1ed5i s\u1ed5 \u0111inh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u1ee9, O\u00e1nh l\u1ea1i l\u1ea5y ba m\u01b0\u01a1i l\u1ea1ng v\u00e0ng, v\u1ee5 \u00e1n xong, L\u1ec7nh huy\u1ec7n Gi\u00e1p Giang l\u00e0 L\u00fd C\u00e1n x\u00e9t l\u1ea1i, l\u1ea1i l\u1ea5y th\u00eam b\u1ed1n l\u1ea1ng v\u00e0ng. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111u\u1ed5i Ph\u00e1c, giao h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n cho Di\u00ean Th\u1ebf. Ph\u00e1c \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 k\u00eau oan, chi\u1ebfu tra x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, O\u00e1nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, nh\u01b0ng nh\u1edd \u0111\u1ea1i x\u00e1 ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 5, n\u00ean ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh, O\u00e1nh \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch Ch\u00e2u, C\u00e1n \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, D\u1ee5ng \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1u Ch\u00e2u.\r\n\r\n[117] V\u0103n Quy \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, say r\u01b0\u1ee3u \u0111i ra ngo\u00e0i, quay l\u1ea1i nh\u00ecn th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i x\u1ed5m, li\u1ec1n \u0111\u00e1nh ba m\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1ee3ng, s\u00e1ng h\u00f4m sau th\u00ec ch\u1ebft. Ph\u00e1p t\u1ef1 x\u00e9t t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u01b0u \u0111\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111i H\u1ea3i Ch\u00e2u. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban b\u1ed1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan \u0111\u01b0a b\u1ea3n th\u1ea3o chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00ean, ch\u1ec9 n\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang ng\u1ed3i x\u1ed5m, Vua n\u00f3i: <i>\"Trong l\u1eddi khai c\u1ee7a V\u0103n Quy c\u00f3 hai ch\u1eef 'quay l\u1ea1i', \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t v\u00f4 l\u00fd, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p.\"<\/i> Xem x\u00e9t th\u00ec qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady, b\u00e8n th\u00eam v\u00e0o.\r\n\r\n[118] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, T\u1ee9 Ch\u00e2u b\u00e1o c\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t l\u00e0m h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, sai s\u1ee9 \u0111i c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[119] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, c\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u x\u1eed t\u1ed9i m\u00e0 b\u00ed m\u1eadt t\u0103ng s\u1ed1 tr\u01b0\u1ee3ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t, c\u1eed l\u00ean.\r\n\r\n[120] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, chi\u1ebfu ch\u1ec9 hai kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft giao cho quan tr\u01b0\u1edfng th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t h\u1ecfi k\u1ef9 c\u00e0ng, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u01b0u gi\u1ea3m b\u1eadc x\u1eed ph\u1ea1t, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha. V\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a n\u00f3ng n\u1ef1c.\r\n\r\n[121] Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t[footnote]Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t: 'T\u1ea7n Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Th\u00e1i Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 83 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 th\u00e1ng 11 ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu trong s\u00e1ch n\u00e0y, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 6-1, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 492 ph\u1ea7n Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t hai th\u1ee7y tr\u1ea1i m\u1edbi \u1edf \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n, v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 tha t\u1ed9i, l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[122] H\u00e0 Nam Ph\u1ee7 b\u00e1o c\u00e1o n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng L\u1ea1c d\u00e2ng cao.\r\n\r\n[123] L\u00fd S\u00f9ng Ch\u00ednh, Cung ph\u1ee5ng quan Th\u1eeba th\u1ee5 H\u00e0 \u0110\u00f4ng L\u1ed9, v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng V\u0103n, Th\u1ecb c\u1ea5m Th\u1eeba th\u1ee5 T\u00e2y Xuy\u00ean L\u1ed9, v\u00ec t\u1ed9i t\u0103ng gi\u1ea3m l\u1eddi t\u00e2u, l\u00e0m n\u00e1o \u0111\u1ed9ng qu\u1ea7n ch\u00fang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1eaft v\u1ec1 ban. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y: <i>\"T\u1eeb nay nh\u1eefng n\u1ed9i th\u1ea7n, s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i th\u1eeba th\u1ee5 bi\u00ean t\u1ea5u, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 chu \u0111\u00e1o, c\u1ea9n th\u1eadn, c\u00f4ng b\u1eb1ng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi t\u00ean, \u01b0u \u0111\u00e3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ho\u1eb7c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, th\u1ea5u hi\u1ec3u th\u1eddi c\u01a1, trong vi\u1ec7c quy ho\u1ea1ch, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00edch l\u1ee3i, c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\n[124] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 t\u1ea1i Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng Cung v\u00e0 C\u1ea3nh Linh Cung \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c, d\u00f9ng 36 c\u1ed7.\r\n\r\n[125] Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf xin t\u1eeb nay H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t b\u00e1c c\u00e1c ch\u00e2u x\u1eed \u00e1n nh\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o t\u1ed9i ch\u1ebft, h\u1eb7c t\u1ed9i quan l\u1ea1i xong, \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y b\u1ed1 c\u00e1o thi\u00ean h\u1ea1[footnote] 'C\u1ee5 s\u1ef1 b\u1ed1 c\u00e1o thi\u00ean h\u1ea1' ch\u1eef 'c\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u00ec', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-4.[\/footnote], \u0111\u1ec3 h\u1ecd hi\u1ec3u r\u00f5, Vua theo l\u1eddi xin.\r\n\r\n[126] B\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, S\u1edf Ch\u00e2u, qu\u00e2n Cao B\u01b0u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1ea5y qu\u00e2n Tuy\u00ean V\u0169 chia nhau \u0111\u00f3ng gi\u1eef v\u00f9ng Ho\u00e0i \u0110i\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay trong qu\u00e2n c\u00f3 k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng m\u01b0u gi\u1ebft hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin b\u00e3i b\u1ecf n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[127] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai s\u1ee9 mang thu\u1ed1c ng\u1ef1 ban cho s\u1ee9 tu s\u1eeda cung C\u1ea3nh Linh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, l\u1ea1i ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau qu\u00fd. Chi\u1ebfu t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Duy\u1ec7n Ch\u00e2u[footnote] 'Chi\u1ebfu t\u1ef1 kinh ch\u00ed Duy\u1ec7n Ch\u00e2u' ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean l\u00e0 'kim', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 31 s\u1eeda.[\/footnote], x\u00e9t l\u1ea1i tr\u1ecb d\u00e2n \u1ea9n, cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 12, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0o n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n xem b\u1ea3n sao thi\u00ean th\u01b0 xong, m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.)<\/i>\r\n\r\n[128] Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 d\u00e2n t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc mua ba con ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn, \u0111\u00e3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u01b0a v\u1ec1 qu\u00e2n Thu\u1eadn Ngh\u0129a. Vua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i n\u01b0\u1edbc kia m\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n ng\u1ef1a ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u gi\u1ebft ch\u1ebft, \u0111\u00e0y gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd \u0111i xa, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. N\u00ean l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 ty, t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ee3i \u0111\u00eam sai ng\u01b0\u1eddi d\u1eaft \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00e1o d\u00e2y th\u1ea3 \u0111i.\"<\/i>\r\n\r\n[129] Chi\u1ebfu t\u1eeb nay ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long v\u1ec1 h\u00e0ng, giao cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, An ph\u1ee7, Ki\u1ec1m h\u1ea1t v\u00e0 ch\u00e2u Ph\u1ee7 quy ho\u1ea1ch, c\u1ea5p ru\u1ed9ng hoang \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i, kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5. L\u00fac \u0111\u00f3 An ph\u1ee7 ty xin thu qu\u1ea3n \u1edf c\u00e1c t\u1ed9c ch\u00e2u Ph\u1ee7, Vua cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ed9c Ngo\u1ea1i L\u00e3ng l\u00e0 \u0110\u1ed7 Kh\u00e1nh Quang d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 h\u00e0ng[footnote] 'Th\u01b0\u1ee3ng d\u0129 kho\u1ea3nh tu\u1ebf Ngo\u1ea1i L\u00e3ng t\u1ed9c \u0110\u1ed7 Kh\u00e1nh Quang \u0111\u1eb3ng su\u1ea5t b\u1ed9 h\u1ea1 lai quy' ch\u1eef 'b\u1ed9 h\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9 m\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n, ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u01b0\u1eddng Long, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[130] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc d\u00e2ng l\u00ean quy ch\u1ebf v\u00e0 b\u1ea3n v\u1ebd v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0o ao h\u1ed3, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, xin giao cho Ty \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 tu\u00e2n th\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u1ea1i t\u00e2u xin tr\u1ed3ng li\u1ec5u v\u00e0 gieo h\u1ea1t gai \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 nhu c\u1ea7u bi\u00ean ph\u00f2ng, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[131] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho s\u1ee9 ph\u00f3 kh\u1eafc ng\u1ecdc thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n xem b\u1ea3n sao do Th\u1ecbnh L\u01b0\u1ee3ng v\u1ebd l\u1ea1i, g\u1ed3m ba h\u1ed9p. Vua \u0111\u1ec1u qu\u1ef3 nh\u1eadn, \u0111\u1eb7t l\u00ean \u00e1n, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, \u0110inh V\u1ecb, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n c\u1ea7m gi\u1eef, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu \u0111\u1ecdc, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xem x\u00e9t ch\u1eef vi\u1ebft. Ban \u0111\u1ea7u, H\u1eefu ty tr\u00ecnh b\u00e0y nghi th\u1ee9c[footnote] 'Nghi' nguy\u00ean l\u00e0 'Ngh\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda.[\/footnote], Vua xem xong, th\u00eam v\u00e0o vi\u1ec7c qu\u1ef3 nh\u1eadn v\u00e0 t\u1ef1 m\u1edf ni\u00eam phong, l\u1ea1i th\u00eam ba l\u1ea7n th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u00e1m l\u1ea7n l\u1ea1y.\r\n\r\n[132] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho c\u00e1c doanh qu\u00e2n \u0111\u00f3ng ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u00e1o qu\u1ea7n c\u1ea5p ph\u00e1t, c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n c\u1ea5m. L\u00fac \u0111\u00f3, ph\u1ee7 Khai Phong th\u01b0\u1eddng ng\u0103n c\u1ea3n th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n theo l\u1ec7 c\u0169.\r\n\r\n[133] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y xin \u0111\u1eb7t Ty Khai th\u00e1c g\u1ed7 \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 T\u00e2y S\u01a1n, H\u1ed3 \u0110i\u1ec1n, Ki\u00eau Th\u1ee7y thu\u1ed9c L\u0169ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 nhu c\u1ea7u bi\u00ean ph\u00f2ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 12, vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c g\u1ed7 c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y[footnote] 'D\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 'Vu', theo b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote]. N\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[134] \u0110\u00eam ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc Ng\u0169 Nh\u1ea1c Qu\u00e1n m\u1edbi x\u00e2y t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, trong \u0111\u00e1m m\u00e2y \u0111en xu\u1ea5t hi\u1ec7n sao s\u00e1ng nh\u01b0 ban ng\u00e0y, c\u00f3 h\u00ecnh d\u00e1ng linh k\u1ef3, c\u1edd x\u00ed, gi\u00e1p tr\u01b0\u1ee3ng, ng\u01b0\u1eddi xem ho\u1ea3ng s\u1ee3 \u1ed3n \u00e0o. Tu Quan s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u l\u00ean. Vua ban chi\u1ebfu x\u00e2y \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[135] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Tr\u1ecbnh Ki\u1ec3m l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Th\u00e0nh, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m thuy\u1ebft th\u01b0. Ki\u1ec3m th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u00e1ch, gi\u1ea3ng gi\u1ea3i hay, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m \u1edf Qu\u1ed1c h\u1ecdc r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[136] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, phong Uy\u1ec3n nghi D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0m Th\u1ee5c phi. Ban \u0111\u1ea7u, Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0m Tu nghi, phi l\u00e0m Uy\u1ec3n nghi, \u0111\u1ecba v\u1ecb g\u1ea7n nh\u01b0 ngang h\u00e0ng v\u1edbi Ho\u00e0ng h\u1eadu. Khi Vua l\u00ean Th\u00e1i S\u01a1n phong thi\u1ec7n, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5, c\u00fang t\u1ebf Th\u00e1i Thanh cung, m\u1ed7i l\u1ea7n tu\u1ea7n du \u0111\u1ec1u \u0111i theo, \u00e2n s\u1ee7ng kh\u00f4ng ai s\u00e1nh b\u1eb1ng. Phi th\u00f4ng minh, c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7, kh\u00e9o l\u00e9o ph\u1ee5ng s\u1ef1 v\u00e0 thu\u1eadn theo Ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u00f4ng h\u1ec1 tr\u00e1i \u00fd, n\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu y\u00eau qu\u00fd, do \u0111\u00f3 d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i nh\u01b0ng phi kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00e2y hi\u1ec1m kh\u00edch. Khi nh\u1eadn s\u00e1ch phong, Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng, kh\u00f4ng ban chi\u1ebfu ra ngo\u00e0i tri\u1ec1u, ch\u1ec9 sai h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu giao cho Trung th\u01b0. H\u00f4m sau, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban \u00e2n trong cung l\u00e0 vi\u1ec7c m\u1eebng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu l\u1ec5, xin cho Kh\u00e1ch t\u1ec9nh theo l\u1ec7 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng. Vua mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[137] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, Nhung L\u00f4 ch\u00e2u \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i l\u1ea5y Th\u1ecb c\u1ea5m, Tri Giang An huy\u1ec7n T\u1ed1ng B\u00f4n l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1ea7u ki\u00eam D\u1ee5c T\u1ec9nh Gi\u00e1m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5 kh\u00e1c nhau. Khang Hu\u1ea5n v\u00ec t\u1eed tr\u1eadn, cho b\u1ed1n con l\u00e0m quan. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng d\u1eb9p man.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1eaft \u0111\u1ea7u ghi vi\u1ec7c Ho\u00e0i T\u00edn d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng d\u1eb9p man \u1edf \u0111\u00e2y, sai l\u1ea7m l\u1edbn. Vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng l\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n, n\u00ean c\u00e1c quan Khu m\u1eadt \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. Nay g\u1ea1ch b\u1ecf.)<\/i>\r\n\r\n[138] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 Kh\u1ea5u Giam t\u00e2u: <i>\"Nha hi\u1ec7u Ph\u00fa Thu\u1eadn Gi\u00e1m, L\u00f4 Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u K\u1ebf Long c\u00f9ng c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 d\u1eabn d\u1eaft b\u1ecdn B\u1ea1ch Tru\u1ef5 t\u1eed \u0111\u1ec7, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng lao, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Nhi\u1ebfp Ch\u00e2u T\u01b0 m\u00e3. Tri Nhung Ch\u00e2u M\u00e3 Th\u1ee7 Tu\u00e2n ph\u00f2ng gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng, t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 n\u0103m, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 l\u01b0u nhi\u1ec7m. Ti\u1ebfn s\u0129 L\u00f4 Ch\u00e2u B\u1ea1ch C\u1ed1 chi\u00eau m\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng \u0111inh theo qu\u00e2n, xin cho thi t\u1eeb ngh\u1ec7.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[139] Chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf cho hai huy\u1ec7n Nguy\u00ean Th\u1ecb v\u00e0 Ho\u1ea1ch L\u1ed9c c\u1ee7a Tr\u1ea5n Ch\u00e2u v\u00ec b\u1ecb m\u1ea5t m\u00f9a.\r\n\r\n[140] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, sai s\u1ee9 \u0111em ba con ng\u1ef1a c\u1ee7a Vua ban cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n.\r\n\r\n[141] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ph\u00f3 s\u1ee9 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m D\u0129nh Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.\r\n\r\nKh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00ednh kh\u00e9o l\u00e9o, d\u00e1m l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c gi\u1ea3 d\u1ed1i, Tri Ti\u1ebft coi th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng ta, ch\u01b0a t\u1eebng t\u00f9y \u00fd theo.\r\n\r\nVua t\u1eebng ban th\u01a1 v\u1ec1 tuy\u1ebft vui cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, nh\u01b0ng l\u1ea1i d\u00f9ng nh\u1ea7m v\u1ea7n. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n mu\u1ed1n t\u00e2u l\u00ean Vua, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Th\u01a1 c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i l\u1ea5y quy c\u00e1ch c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1ec3 x\u00e9t!\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n b\u00e8n th\u00f4i. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c lui ra, li\u1ec1n b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 Vua d\u1ee5 hai ph\u1ee7 r\u1eb1ng: <i>\"B\u00e0i th\u01a1 ban tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, su\u00fdt n\u1eefa b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1ec9 v\u00e2ng d\u1ea1, Tri Ti\u1ebft li\u1ec1n v\u1ea1ch r\u00f5 t\u00ecnh tr\u1ea1ng gian tr\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng ta, Vua c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\nM\u1ed7i khi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng mang theo m\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t hai t\u1edd, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u gi\u1ea5u \u0111i. Sau khi lui ra, l\u1ea1i l\u1ea5y \u00fd m\u00ecnh l\u00e0m \u00fd Vua m\u00e0 thi h\u00e0nh. Tri Ti\u1ebft t\u1eebng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua nh\u00ecn Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"T\u1ea5u trong l\u00f2ng sao kh\u00f4ng \u0111\u01b0a h\u1ebft ra?\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd, Tri Ti\u1ebft c\u00e0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu k\u00e9m, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tranh c\u00e3i tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua.\r\n\r\nKhi V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh man t\u1ed9c, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Nghi\u00eau T\u1ea9u xin th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u01b0ng Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c quan bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng l\u00e2u nay kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng, xin ban th\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\"<\/i> B\u00e0n c\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Vua th\u00fac gi\u1ee5c, Tri Ti\u1ebft t\u1ee9c gi\u1eadn, b\u00e8n \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1ea1ch t\u1ed9i ng\u1eafn c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c. Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u00e2u b\u1ea9m, li\u1ec1n si\u00eau th\u0103ng ch\u1ee9c cho Ho\u00e0i T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\r\n\r\nVua n\u1ed5i gi\u1eadn, b\u1ea3o H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1eb1ng: <i>\"Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00e0n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng cho Ho\u00e0i T\u00edn, ki\u00ean quy\u1ebft n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Th\u1ecb K\u1ef3 H\u00fac, ph\u1ea3i th\u01b0\u1edfng th\u00eam. Tr\u1eabm b\u1ea3o h\u1ecd: 'T\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng c\u00f3 c\u00f4ng, qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng ti\u1ebfc.' V\u00ec Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u1ebfn b\u00e1o, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat th\u01b0\u1edfng n\u00e0o, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Th\u1ecb K\u1ef3 H\u00fac l\u00e0 may. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u, s\u1ebd l\u00e0m t\u1edd t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Nay l\u1ea1i kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 t\u00e2u, kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1edd t\u00e2u, c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e2ng s\u1edb, li\u1ec1n th\u1eb3ng tay g\u1eedi t\u1edd t\u00e2u \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1. Ban \u0111\u1ea7u th\u00ec tr\u00ec ho\u00e3n kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd si\u00eau th\u0103ng, d\u00e1m l\u1ea5y quy\u1ec1n ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng cao th\u1ea5p l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb g\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady, Tr\u1eabm ph\u1ea3i th\u00fac th\u1ee7.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ea5t h\u00f2a kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u tranh c\u00e3i. Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f2n l\u1ec5 th\u1edd Vua th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u nh\u00ecn th\u1ea5y! Tri Ti\u1ebft l\u1ea1i c\u00f4ng k\u00edch kh\u1eafp tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Th\u1ea9m h\u00ecnh, Th\u1ea9m quan, L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, Tam qu\u00e1n, gi\u00e1n quan, ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, \u00f4ng ta khinh ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecdng m\u00ecnh nh\u01b0 v\u1eady!\"<\/i>\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, c\u1ea3 ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Nghi\u00eau T\u1ea9u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169. Tri Ti\u1ebft gi\u1eef ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9 ki\u00eam Ph\u00f3 s\u1ee9, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, sau \u0111\u00f3 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u1ed9 Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n Di S\u1ef1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0110\u00e1n qu\u1edf tr\u00e1ch Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 khuy\u00ean Vua tr\u1edf v\u00e0o cung, kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed. X\u00e9t l\u00fac n\u00e0y \u0110\u00e1n \u0111ang \u0111i s\u1ee9 Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, n\u1ebfu v\u00e0i th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, Vua v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd c\u00e1ch ch\u1ee9c Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Vua c\u00e1ch ch\u1ee9c Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u1ef1c ra l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i t\u00e2u b\u1ea9m m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c[footnote]th\u1ef1c ra l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i t\u00e2u b\u1ea9m m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c 'duy\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee5c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 v\u00ec tranh c\u00e3i v\u1edbi Vua, e r\u1eb1ng \u300aDi S\u1ef1 L\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng th\u1ec3 tin ho\u00e0n to\u00e0n, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y, l\u1ea5y s\u00e1ch \u300aT\u00e2y Ph\u1ee7 B\u00e1i B\u00e3i L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Tr\u1ea7n D\u1ecbch ch\u00e9p l\u1eddi Vua m\u00e0 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i>\r\n\r\n[142] Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, do V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed. Chu\u1ea9n ch\u01b0a k\u1ecbp t\u1ea1 \u01a1n, Vua sai H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n c\u00f4ng vi\u1ec7c Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u1ee9c Khu m\u1eadt \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho t\u1ec3 th\u1ea7n t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a M\u1eabn Trung.\r\n\r\n[143] Vua sai tr\u1ea1m d\u1ecbch tri\u1ec7u quan S\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1ed3ng ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u Tr\u1ea5n ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, N\u1ed9i kh\u00e1ch s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Gia ch\u00e2u, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ec1 kinh.\r\n\r\n[144] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho nh\u1eefng d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf L\u1ec7 ch\u00e2u do n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf ba n\u0103m.\r\n\r\n[145] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, T\u01b0 kh\u00f4ng tr\u00ed s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ebf, ban cho 500 t\u1ea5m v\u1ea3i l\u1ee5a, c\u00f9ng v\u1edbi l\u00faa g\u1ea1o t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng. T\u1eb7ng ch\u1ee9c T\u01b0 \u0111\u1ed3, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n \u0110\u1ecbnh. T\u1ec1 Hi\u1ec1n b\u1ed1n l\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf hai ph\u1ee7, ch\u00edn l\u1ea7n ng\u1ed3i \u1edf b\u00e1t t\u1ecda, tu\u1ed5i gi\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi t\u01b0\u1edbc Tam c\u00f4ng, h\u01b0\u1edfng ph\u00fac th\u1ecd, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp. Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng l\u1ec5 nghi, th\u00edch lo vi\u1ec7c sinh k\u1ebf, hai l\u1ea7n l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n l\u1edbn, l\u1ea1i c\u00f9ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n tranh gi\u00e0nh nhau, v\u00ec th\u1ebf ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch.\r\n\r\n<i>(T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 ba b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. Truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00f4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n l\u1edbn, \u0111\u00e2y v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c nh\u1ecf, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? L\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u0169ng \u0111ang \u1edf ngo\u00e0i, kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c tranh gi\u00e0nh nhau l\u00e0 g\u00ec? T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, ph\u1ee5ng tri\u1ec1u th\u1ec9nh, c\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung tranh c\u01b0\u1edbi v\u1ee3 c\u1ee7a Ti\u1ebft Duy C\u00e1t, M\u1eabn Trung v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, nghi r\u1eb1ng truy\u1ec7n ch\u00e9p vi\u1ec7c tranh gi\u00e0nh nhau l\u00e0 ch\u1ec9 M\u1eabn Trung. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[146] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, T\u1ea7n ch\u00e2u b\u00e1o c\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u0169 \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh T\u00e2y d\u00e2ng cao, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu sai s\u1ee9 ban ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c quan ph\u1ee7 ch\u00f4n c\u1ea5t, l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ebf l\u1ec5.\r\n\r\n[147] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 <i>\"M\u1eabn n\u00f4ng ca\"<\/i>, l\u1ea1i l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 <i>\"\u0110\u1ed9c th\u1eadp nh\u1ea5t kinh thi\"<\/i>, ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n h\u1ecda theo. M\u1ed7i khi Vua l\u00e0m th\u01a1, th\u01b0\u1eddng sai c\u00e1c t\u1ec3 ph\u1ee5, t\u00f4ng th\u1ea5t, L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, Tam qu\u00e1n, quan thu\u1ed9c B\u00ed c\u00e1c h\u1ecda theo, m\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecda theo nhi\u1ec1u nh\u1ea5t. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u1ecbnh kh\u1eafp kinh s\u1eed[footnote] \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u1ecbnh kh\u1eafp kinh s\u1eed, ch\u1eef 'Kinh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'K\u1ebf', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00e1c quan Tam ty, Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tham gia h\u1ecda theo. N\u1ebfu l\u00e0 l\u1ec5 l\u1edbn kh\u00e1nh th\u00e0nh hay y\u1ebfn h\u1ed9i, th\u00ec tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1. Sau \u0111\u00f3, Mai Tu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u1eef ch\u1ee9c qu\u00e1n m\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin h\u1ecda theo v\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u00e9p b\u1ea3n g\u1eedi theo tr\u1ea1m d\u1ecbch ban cho.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y v\u1ee3 r\u1ed3i l\u1eeba l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, n\u1ebfu v\u1ee3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1eeb nay cho ph\u00e9p c\u1ea3i gi\u00e1. L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n trong kinh th\u00e0nh sau khi l\u1ea5y v\u1ee3, ch\u1ec9 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau \u0111\u00e3 mang c\u1ee7a c\u1ea3i b\u1ecf tr\u1ed1n. Theo lu\u1eadt, n\u1ebfu ch\u1ed3ng b\u1ecf tr\u1ed1n s\u00e1u n\u0103m th\u00ec v\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i gi\u00e1. V\u1ee3 c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y v\u00ec \u0111\u00f3i r\u00e9t, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng V\u0103n Vi\u1ec7n k\u00eau oan, n\u00ean Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Tam Ty xin mua c\u1ecf kh\u00f4 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, Vua ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n cho c\u00e1c h\u1ed9 trung \u0111\u1eb3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Cao D\u01b0\u01a1ng quan b\u00e1o tin Ph\u00f3 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Chi\u00eau qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Di\u00ean Chi\u00eau t\u1ee9c l\u00e0 Di\u00ean Lang, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed d\u0169ng, gi\u1ecfi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n, ch\u01b0a t\u1eebng lo vi\u1ec7c nh\u00e0. T\u00ednh t\u00ecnh gi\u1ea3n d\u1ecb, ra v\u00e0o ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i k\u1ef5 binh h\u1ed9 t\u1ed1ng nh\u01b0 ti\u1ec3u hi\u1ec7u, hi\u1ec7u l\u1ec7nh nghi\u00eam minh, c\u00f9ng chia s\u1ebb gian kh\u1ed5 v\u1edbi qu\u00e2n s\u0129, m\u00f9a \u0111\u00f4ng kh\u00f4ng m\u1eb7c \u00e1o b\u00f4ng, m\u00f9a h\u00e8 kh\u00f4ng che l\u1ecdng. G\u1eb7p \u0111\u1ecbch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u00e2n chinh ra tr\u1eadn, khi th\u1eafng tr\u1eadn th\u00ec nh\u01b0\u1eddng c\u00f4ng cho c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui l\u00f2ng ph\u1ee5c v\u1ee5. \u00d4ng tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda b\u1eafc h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch s\u1ee3 h\u00e3i, g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng L\u1ee5c Lang.<\/p>\n<p>Khi tin b\u00e1o v\u1ec1, Vua th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a linh c\u1eefu v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0 S\u00f3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn linh c\u1eefu m\u00e0 kh\u00f3c. Vua phong quan cho ba con trai \u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y t\u00f9ng th\u00e2n c\u1eadn c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi c\u1eed v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Tuy nhi\u00ean, Di\u00ean Chi\u00eau kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c quan, c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 trong qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng giao cho ti\u1ec3u hi\u1ec7u Chu Ch\u00ednh x\u1eed l\u00fd, Chu Ch\u00ednh l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c gian tr\u00e1. Vua bi\u1ebft chuy\u1ec7n, \u0111u\u1ed5i Chu Ch\u00ednh v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i v\u00e0 c\u1ea3nh c\u00e1o Di\u00ean Chi\u00eau.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 tu\u1ea7n tra \u1edf Nhung Ch\u00e2u, L\u00f4 Ch\u00e2u v\u00e0 con em c\u1ee7a B\u1ea1ch Tru\u1ef5.<\/p>\n<p>[5] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ph\u00e1n quan \u0110\u1ec9nh Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n V\u0129 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn V\u1eadn Ch\u00e2u b\u1eaft v\u1ee3 \u00f4ng v\u1ec1 l\u00e0m ch\u1ee9ng, ba con trai \u0111\u1ec1u c\u00f2n nh\u1ecf, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c ch\u00e2u khi x\u00e9t x\u1eed c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ebfu c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u1ee5 n\u1eef c\u1ea7n l\u00e0m ch\u1ee9ng, n\u1ebfu c\u00e1ch xa h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m th\u00ec kh\u00f4ng b\u1eaft gi\u1ea3i, ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00f3 x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u1ea5n b\u1ea3n m\u1edbi c\u1ee7a s\u00e1ch \u300aM\u1ea1nh T\u1eed\u300b.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n ch\u00ednh x\u00e9t x\u1eed c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i, v\u00ec xa gi\u00e1 s\u1eafp xu\u1ea5t h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, xa gi\u00e1 r\u1eddi kinh s\u01b0, mang theo Thi\u00ean th\u01b0, c\u1ea5m c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc gi\u1ebft m\u1ed5 s\u00fac v\u1eadt trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111\u1ebfn cung Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean, trai gi\u1edbi \u1edf \u0111i\u1ec7n Ngh\u00eanh Hi. Ph\u00e1n ch\u00e2u B\u1ea1c l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb d\u00e2ng m\u1ed9t con h\u01b0\u01a1u tr\u1eafng v\u00e0 95.000 c\u00e2y linh chi.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u1ebf tr\u00ed kinh \u0111\u1ed9 ph\u1ee5ng t\u1ef1 l\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh Ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u1ebf tr\u00ed kinh \u0111\u1ed9 ph\u1ee5ng t\u1ef1 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean: ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 81 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 8 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20, m\u1ee5c Y\u1ebft Th\u00e1i Thanh cung, s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-282-1\" href=\"#footnote-282-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> \u0111\u1ebfn cung \u0111i\u1ec7n l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ea1i ti\u1ebfu.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, d\u00e2ng s\u00e1ch b\u00e1u ghi th\u00e1nh hi\u1ec7u, b\u00e1i l\u1ea1y nh\u1eadn l\u1ec7nh \u1edf s\u00e2n. Nhi\u1ebfp Th\u00e1i \u00fay V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u1ea7m ti\u1ebft, \u0111\u1eb7t l\u00ean xe ng\u1ecdc, \u0111\u1ebfn cung d\u00e2ng l\u00ean. Nhi\u1ebfp Trung th\u01b0 l\u1ec7nh \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ecdc xong, \u0111\u1eb7t v\u00e0o h\u00f2m ng\u1ecdc.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, canh ba, chu\u1ea9n b\u1ecb xe ph\u00e1p gi\u00e1 \u0111\u1ebfn cung. L\u00fac \u0111\u00f3 tuy\u1ebft d\u00e0y b\u1ed7ng t\u1ea1nh, t\u1eeb Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Thanh h\u01a1n m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t \u0111\u00e8n l\u1ed3ng v\u00e0 \u0111\u00e0i \u0111\u1ed1t l\u1eeda, ng\u01b0\u1eddi hai b\u00ean c\u1ea7m \u0111u\u1ed1c xen k\u1ebd, s\u00e1ng r\u1ef1c nh\u01b0 ban ng\u00e0y. Canh n\u0103m, Vua d\u00e2ng ng\u1ecdc v\u00e0 l\u1ee5a, r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf, \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u0103n, l\u1ec7nh Th\u00e1i \u00fay \u0111\u00f3ng h\u00f2m \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>L\u1ea1i sai quan chia nhau d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf c\u00e1c v\u1ecb: Nguy\u00ean Trung ph\u00e1p s\u01b0, Tam s\u01b0, Ch\u00e2n V\u0169, Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean s\u01b0 \u1edf cung n\u00e0y; V\u0103n T\u1eed Th\u00f4ng Nguy\u00ean ch\u00e2n nh\u00e2n, Li\u1ec7t T\u1eed Xung H\u01b0 Ch\u00ed \u0110\u1ee9c ch\u00e2n nh\u00e2n, Canh Tang T\u1eed \u0110\u1ed9ng Linh ch\u00e2n nh\u00e2n, Trang T\u1eed Nam Hoa ch\u00e2n nh\u00e2n, \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, V\u0103n T\u00f4ng \u1edf \u0111i\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u1ec1u theo nghi l\u1ec5 t\u00f2ng t\u1ef1. L\u1ea1i sai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ebf Tam Thanh Linh B\u1ea3o Thi\u00ean T\u00f4n \u1edf qu\u00e1n Ch\u00e2n Nguy\u00ean, Nguy\u00ean Th\u1ee7y Thi\u00ean T\u00f4n v\u00e0 Nguy\u00ean M\u1eabu Kinh S\u01b0 \u1edf qu\u00e1n Ti\u00ean Thi\u00ean, Ti\u00ean Thi\u00ean Th\u00e1i Ho\u00e0ng \u1edf cung Qu\u1ea3ng Linh, Ti\u00ean Thi\u00ean Th\u00e1i H\u1eadu v\u00e0 Long N\u1eef \u1edf cung \u0110\u1ed9ng Ti\u00eau. M\u00e0u l\u1ee5a: Tam Thanh Linh B\u1ea3o, Nguy\u00ean Th\u1ee7y d\u00f9ng m\u00e0u xanh bi\u1ebfc, Th\u00e1i Ho\u00e0ng d\u00f9ng m\u00e0u xanh l\u1ee5c, Nguy\u00ean M\u1eabu d\u00f9ng m\u00e0u tr\u1eafng<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean M\u1eabu d\u00f9ng m\u00e0u tr\u1eafng: ch\u1eef 'Nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd', ch\u1eef 'd\u00f9ng' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean, s\u1eeda l\u1ea1i v\u00e0 b\u1ed5 sung. Xem \u0111o\u1ea1n tr\u00ean trong s\u00e1ch n\u00e0y c\u00f3 ghi 'Nguy\u00ean M\u1eabu Kinh S\u01b0'.\" id=\"return-footnote-282-2\" href=\"#footnote-282-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u theo nghi l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u1ef1, c\u00f2n l\u1ea1i gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00f2ng t\u1ef1. Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Ti\u00ean Thi\u00ean, cung \u0110\u1ed9ng Ti\u00eau Qu\u1ea3ng Linh h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn cung Th\u00e1i Thanh, qu\u00e1n Ch\u00e2n Nguy\u00ean xem x\u00e9t kh\u1eafp n\u01a1i, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 cung Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[13] Ban b\u1ed1 l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1, c\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n t\u1eeb l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i xa gi\u00e1 \u0111i qua \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t x\u1eed; mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, v\u0129nh vi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Th\u0103ng B\u1ea1c Ch\u00e2u l\u00e0m T\u1eadp Kh\u00e1nh qu\u00e2n, \u0111\u1ed5i t\u00ean huy\u1ec7n Ch\u00e2n Nguy\u00ean th\u00e0nh V\u1ec7 Ch\u00e2n, mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m, \u0111\u1ed5i t\u00ean cung Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean th\u00e0nh Minh \u0110\u1ea1o cung. Ban cho \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 n\u1eef quan \u00e1o t\u00eda, ph\u00e1p danh<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi 'ban cho \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 n\u1eef quan \u00e1o t\u00eda, ph\u00e1p danh'. X\u00e9t theo \u00fd ngh\u0129a, nghi ng\u1edd 'n\u1eef quan' n\u00ean l\u00e0 'n\u1eef quan'.\" id=\"return-footnote-282-3\" href=\"#footnote-282-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, cho t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t gia.<\/p>\n<p>[14] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a ba cung, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd l\u00ean, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u00e0y tri\u1ec1u h\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1y \u1edf s\u00e2n. Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u1ee5ng <i>&#8220;Tri\u1ec1u Y\u1ebft&#8221;<\/i>, t\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean Thi\u00ean Th\u00e1i Ho\u00e0ng, L\u00e3o Qu\u00e2n, b\u00e0i t\u00e1n Ch\u00e2n V\u0169; sai Trung th\u01b0 th\u1ecb lang ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung so\u1ea1n b\u00e0i t\u1ee5ng <i>&#8220;Th\u00e2n T\u1eeb&#8221;<\/i>, c\u00f9ng kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>[15] Ty Thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng sao H\u00e0m D\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, Vua l\u00e0m b\u00e0i ca, ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec3 h\u1ecd h\u1ecda theo.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb huy\u1ec7n V\u1ec7 Ch\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u, v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u00e1nh T\u1ed5, ng\u1ef1 \u1edf l\u00e2u Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean Qu\u00e2n Kh\u00e1nh, ban y\u1ebfn ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, v\u00ec ng\u00e0y k\u1ef5 c\u1ee7a Thu\u1eadn T\u1ed5 Hu\u1ec7 Nguy\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban y\u1ebfn.<\/p>\n<p>[18] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t d\u00e2n, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 m\u1eabu, mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m, nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u1ea7n chi\u1ebfm v\u0129nh vi\u1ec5n th\u00ec b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng h\u1eadu h\u0129nh.<\/p>\n<p>[19] C\u1ea5p cho B\u1ea1c Ch\u00e2u ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng h\u00e0ng n\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, r\u01b0\u1ee3u m\u1ed7i th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi h\u1ed9c.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb B\u1ea1c Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7. Khi Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean xe, c\u00f3 m\u00e2y n\u0103m m\u00e0u nh\u01b0 hoa c\u1ecf, l\u1ea1i c\u00f3 m\u00e2y v\u00e0ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i \u00e1o bay theo xe. Chi\u00eam gi\u1ea3 \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u00e2y m\u00f9a xu\u00e2n nh\u01b0 hoa c\u1ecf, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m m\u1ed9c v\u01b0\u1ee3ng sinh \u0111\u1ee9c; nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i \u00e1o m\u00e0u v\u00e0ng, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m con ch\u00e1u chia \u0111\u1ea5t k\u00e9o d\u00e0i ph\u00fac.&#8221;<\/i> Tri ph\u00f9 s\u1ee9 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n xin ph\u1ed5 nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 d\u00f9ng khi t\u1ebf l\u1ec5, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, th\u0103ng \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 l\u00e0m Nam Kinh, ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec1 bi\u1ec3n Quy \u0110\u1ee9c, l\u1ea1i tha t\u1ed9i t\u1eeb l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng trong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c \u0110\u00f4ng K\u1ef3 m\u00e0 xa gi\u00e1 \u0111i qua. Truy t\u1eb7ng c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n nguy\u00ean l\u00e3o trong m\u1ea1c ph\u1ee7 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c cho c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham \u0111\u00e3 t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1, ai mu\u1ed1n nh\u01b0\u1eddng cho con ch\u00e1u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Mi\u1ec5n ti\u1ec1n mu\u1ed1i kh\u00f4 cho d\u00e2n.<\/p>\n<p>Vua ng\u1ef1 \u1edf l\u1ea7u Tr\u1ecdng Hi Ban Kh\u00e1nh xem y\u1ebfn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ng\u00e0y. \u0110\u1ed5i t\u00ean \u0111i\u1ec7n Th\u00e1nh T\u1ed5 th\u00e0nh H\u1ed3ng Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Nam Kinh.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p. Ho\u00e0ng t\u1eed \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u. Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[26] Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c man Ng\u1ee5y Ti\u1ebfn V\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n L\u00f4 Kh\u00ea xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Chi\u1ebfu r\u00fat to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u1ec1 \u0111\u1ed3n, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 500 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea5n gi\u1eef \u0111\u1ecba ph\u1eadn huy\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n, l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf huy\u1ec7n L\u00f4 Kh\u00ea trong 5 ng\u00e0y \u0111\u00eam, v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 long tr\u1ecdng.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng t\u1ebf l\u1ec5, theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 3, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[27] H\u00ecnh \u0110\u00f4n \u1edf huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 h\u1ecdc thu\u1eadt, t\u1eebng thi ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, b\u00e8n \u1ea9n c\u01b0 kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan.<\/p>\n<p>Khi Vua \u0111\u1ebfn B\u1ea1c, Kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng. Khi Vua tr\u1edf v\u1ec1, tri\u1ec7u \u00f4ng t\u1eeb B\u1ea1c \u0111\u1ebfn h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t r\u1ed3i, th\u1ea7n c\u00f2n n\u00f3i g\u00ec n\u1eefa.&#8221;<\/i> Vua vui, phong \u00f4ng l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u, r\u1ed3i cho v\u1ec1. Y ph\u1ee5c v\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a \u00f4ng v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m quan. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, m\u1edbi th\u1ea5y chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f9ng v\u1edbi gi\u1ea5y v\u1ee5n bu\u1ed9c chung \u0111\u1ec3 tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p kh\u00e1c v\u1edbi \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b<a class=\"footnote\" title=\"\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p kh\u00e1c v\u1edbi \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b, ch\u1eef 'qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-282-4\" href=\"#footnote-282-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, nay theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p phong l\u00e0m T\u1ee9 m\u00f4n tr\u1ee3 gi\u00e1o, e l\u00e0 sai, nay theo \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xa gi\u00e1 t\u1eeb B\u1ea1c Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, xa gi\u00e1 \u0111i v\u00e0o t\u1eeb c\u1eeda H\u1eefu Th\u0103ng Long, t\u1eeb c\u1eeda \u0110\u00f4ng Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p l\u00ean b\u1eadc ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng \u0111i qua s\u00e2n r\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh. C\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan ghi th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, gi\u00f3 l\u1edbn th\u1ed5i c\u00e1t s\u1ecfi, c\u00e1c quan t\u1eadp nghi l\u1ec5 \u1edf \u0111\u00e0n Cung T\u1ea1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb r\u01a1i m\u0169.<\/p>\n<p>[31] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua \u1edf trai gi\u1edbi t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u00e0m l\u1ec5 ti\u1ebfn hi\u1ebfn, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Mi\u1ebfu. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, t\u1ebf l\u1ee5c th\u1ea5t. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00e1t \u0111\u0103ng ca m\u00e0 c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea5u nh\u1ea1c nghi\u00eam, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f4ng \u1ed5n.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Khi s\u1eafp h\u00e0nh l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, t\u1ea5t c\u1ea3 vi\u1ec7c nghi\u00eam c\u1ea3nh \u0111\u1ec1u ng\u1eebng<a class=\"footnote\" title=\"Nghi\u00eam c\u1ea3nh \u0111\u1ec1u ng\u1eebng, ch\u1eef 'ng\u1eebng' nguy\u00ean l\u00e0 'chu\u1ea9n b\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 21 m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-282-5\" href=\"#footnote-282-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Khi l\u1ec5 \u1edf cung mi\u1ebfu xong, tr\u1edf v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n \u00e1c, l\u1ea1i t\u1ea5u nh\u1ea1c nghi\u00eam. Khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf \u0111\u00e0n giao xong, tr\u01b0\u1eddng c\u1ea3nh v\u00e0 nh\u1ea1c c\u1ed5 x\u00fay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua l\u00e0m l\u1ec5 cung t\u1ea1 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ngo\u1ea1i th\u00e0nh. Khi tr\u1edf v\u1ec1, ng\u1ef1 \u1edf c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, \u0111\u1ea1i x\u00e1, ban \u01a1n cho t\u1ea5t c\u1ea3 quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00e1 kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u1eed nh\u00e2n v\u00ec vi\u1ec7c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng thi m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t h\u00ecnh s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u01b0\u01a1ng lai theo l\u1ec7 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t gi\u1ea3i. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u1ec1u ban h\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u00ean t\u1ed9i ph\u1ea1m b\u1ecf tr\u1ed1n l\u00e0 T\u01b0 Khang c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 th\u00e0nh \u1ea5p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1t binh b\u1eaft nh\u01b0ng l\u00e2u kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t lo s\u1ee3. L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u1ebfn, b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 binh l\u00ednh \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0111i, ng\u1ea7m nghe bi\u1ebft ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a gi\u1eb7c, b\u1ed1 tr\u00ed binh s\u0129 tinh nhu\u1ec7 b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf tr\u1ea5n M\u00f4ng Qu\u00e1n. H\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[35] \u1ede T\u00e2y Xuy\u00ean, d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u00fac t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, v\u00ec ti\u1ec1n n\u1eb7ng, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng n\u1ea5u ch\u1ea3y l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, m\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c 25 c\u00e2n s\u1eaft, b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 2.000 \u0111\u1ed3ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tri\u1ec7u Trinh t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u1edbn, m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng, chi\u1ebfu cho Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c, ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 L\u0103ng S\u00e1ch xin gi\u1ea3m theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, \u0111\u00fac ri\u00eang ti\u1ec1n s\u1eaft l\u1edbn, m\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng n\u1eb7ng 12 c\u00e2n 10 l\u1ea1ng, v\u1eabn m\u1ed9t \u0111\u1ed5i m\u01b0\u1eddi, ti\u1ec1n c\u0169 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng chung; l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng ti\u1ec1n nh\u1eb9 th\u00ec d\u1ec5 mang \u0111i, s\u1eaft \u00edt th\u00ec \u00edt l\u1ee3i khi n\u1ea5u ch\u1ea3y. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[36] Ch\u00e2u Th\u00e1i, qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i, chi\u1ebfu ph\u00e1t th\u00f3c quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nghe n\u00f3i \u1edf ch\u00e2u T\u00e2n, ch\u00e2u L\u1ec7 s\u1eeda \u0111\u00ea xa, b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c n\u1eb7ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[38] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan th\u1ea7n li\u00eau khi l\u00ean \u0111i\u1ec7n d\u00e2ng t\u1ea5u s\u1ef1, sau khi ti\u1ebfn tr\u00ecnh xong, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea g\u1eedi \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Tam ty \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 th\u1ecb ri\u00eang.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, v\u00ec l\u1ec5 cung t\u1ea1 \u0111\u00e3 xong, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf c\u00e1o \u1edf X\u00e3 t\u1eafc, T\u00f4ng mi\u1ebfu, Linh s\u01a1n, Th\u00e1nh t\u00edch, c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n, Ng\u0169 Nh\u1ea1c v\u00e0 H\u1ea3i \u0111\u1ed9c.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh.<\/p>\n<p>[41] L\u1ea5y Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00e1n L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tri vi\u1ec7n. Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u1ed1n c\u00f9ng B\u00e0nh Ni\u00ean c\u00f9ng l\u00e0m Tri vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay b\u00e3i ch\u1ee9c. C\u00e1c quan kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u00e3i, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho V\u1ecb v\u00e0 B\u00e0nh Ni\u00ean hai ng\u01b0\u1eddi. Ph\u00e0m vi\u1ec7c y\u1ebft b\u1ea3ng, kh\u1eafc \u1ea5n, chuy\u1ec3n v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1ee5c kh\u00e1c c\u1ee7a L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty l\u00e0m chu\u1ea9n. C\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u0103n v\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong t\u1ebf t\u1ef1 c\u00f3 g\u00ec ch\u01b0a h\u1ee3p l\u1ec5, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. C\u00e1c th\u01b0 t\u1ea5u trong ngo\u00e0i do ph\u00f2ng L\u1ec5 c\u1ee7a Trung th\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ec1u giao h\u1ebft cho vi\u1ec7n. C\u00e1c ty c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 li\u00ean quan, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng thu\u1ed9c.<\/p>\n<p>[42] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay tr\u01b0\u1edbc khi h\u00e0nh l\u1ec5 ti\u1ebfn h\u01b0\u1edfng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 \u0111\u00e0n Giao, c\u00e1c v\u1ec7 s\u0129 ngh\u00eanh gi\u00e1 kh\u1edfi c\u01b0, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u00e0n Cung t\u1ea1 Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u1ee7a 18 h\u1ed9 d\u00e2n. Chi\u1ebfu c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1ec1n b\u00f9 ngo\u00e0i ra, ban th\u00eam 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n, v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho h\u1ecd. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng: D\u00e2n ngh\u00e8o \u1edf nh\u00e0 quan, g\u1eb7p ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed v\u00e0 H\u00e0n th\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[44] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng: Ch\u00e2u V\u1eadn ph\u00e1t binh l\u00ednh \u0111\u00e0o s\u00f4ng th\u00e1o n\u01b0\u1edbc, c\u00f4ng vi\u1ec7c r\u1ea5t l\u1edbn m\u00e0 thi\u1ebfu quan \u0111\u1ed1c th\u00fac. Chi\u1ebfu cho quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Cao Ch\u00ednh gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[45] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, v\u00ec l\u1ec5 ph\u1ee5ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 xong, m\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Nhung v\u00e0 ch\u00e2u L\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u L\u1ed9 \u0111\u00e3 y\u00ean t\u0129nh c\u1ea3. Gi\u00e1m D\u1ee5c T\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh h\u00e0o, nay xin ph\u00e1t binh l\u00ednh ch\u00e2u L\u1ed9 \u0111\u00e0o h\u00e0o x\u00e2y th\u00e0nh. L\u1ea1i xin cho ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn gi\u00e1m b\u00e1n ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 gi\u00e1 theo l\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00e2u Nhung.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Giam, vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e0o h\u00e0o v\u00e0 mua ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u do Giam l\u00e0m, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p t\u00ean Ho\u00e0i T\u00edn, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1 tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u1ed5, ban \u00e2n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy, Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p c\u00f9ng tham kh\u1ea3o x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u00fd Duy xin l\u1ea5y t\u1eeb ch\u1ee9c Gi\u00e1n quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Quan s\u00e1t s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m chu\u1ea9n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, c\u00e1c quan l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn xem th\u00e1nh v\u0103n v\u00e0 th\u1ea7n b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n. M\u1edf ti\u1ec7c \u1edf g\u00e1c T\u01b0\u1eddng Loan, th\u01b0\u1edfng r\u01b0\u1ee3u b\u00ean d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc u\u1ed1n kh\u00fac, t\u1ea5u nh\u1ea1c V\u00e2n Thi\u1ec1u. Vua l\u00e0m th\u01a1, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u h\u1ecda theo.<\/p>\n<p>[50] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c \u0111\u00e0n Nam Giao, \u0111\u00e0n Ng\u0169 \u0110\u1ebf v\u00e0 trai cung \u0111\u1ec1u sai qu\u00e2n s\u0129 th\u1eb7ng vi\u00ean \u0111\u1ebfn canh gi\u1eef.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean v\u00e0 H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ebf l\u1ec5 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0110inh V\u1ecb c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, ch\u1ec9 nh\u1eadn th\u00eam t\u01b0\u1edbc ph\u1ea9m v\u00e0 \u1ea5p. Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, Vua kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 ban cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[52] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung L\u01b0u T\u1ed1ng m\u1eafc b\u1ec7nh phong, xin v\u1ec1 l\u00e0m quan \u1edf H\u00e0 Trung. Vua cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng quan \u1edf Th\u00e1i Ninh cung mi\u1ebfu ph\u1ea3i lo vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, L\u01b0u T\u1ed1ng kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c l\u1ec5 b\u00e1i, e kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m tr\u00f2n, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai \u00f4ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u01b0 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>L\u01b0u T\u1ed1ng c\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, gi\u1ecfi vi\u1ec7c quan, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u1ec1u tr\u1ea5n \u00e1p h\u00e0o h\u1eefu, \u0111\u1ec1 cao ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i tr\u1ecb. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecdc v\u1ea5n c\u00f2n n\u00f4ng c\u1ea1n, l\u1ea1i hi\u1ebfu th\u1eafng, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao.<\/p>\n<p>[53] \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed T\u00e0o \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan \u1edf ch\u00e2u c\u00f3 t\u1ed9i, s\u1ee3 b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o, li\u1ec1n t\u1ef1 n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin nh\u1eadn t\u1ed9i, d\u00f9 t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n x\u00e9t theo l\u1ec7, xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7. Chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, M\u1ea1c ch\u1ee9c quan, S\u1ee9 th\u1ea7n t\u1ef1 th\u00fa t\u1ed9i, n\u1ebfu s\u1ef1 vi\u1ec7c ch\u01b0a b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, th\u00ec b\u00e1o l\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, d\u00f9 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha c\u0169ng ph\u1ea3i ghi v\u00e0o lu\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(T\u00e0o \u0110\u1ecbnh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Nghi Ch\u00e2u t\u00e2u d\u00e2n \u0111\u00f3i, ban chi\u1ebfu ph\u00e1t th\u00f3c quan c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[55] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u1edf ch\u00e2u \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u0169 ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean.<\/p>\n<p>[56] Giang, Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 T\u1eafc t\u1eebng \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u, bu\u00f4ng th\u1ea3 kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t, Tri ch\u00e2u Th\u00edch Lu\u00e2n gh\u00e9t \u00f4ng ta. Th\u00f4ng ph\u00e1n Ng\u00f4 Di\u1ec7u Khanh l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a T\u1eafc, theo d\u00f5i \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a Lu\u00e2n, b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o cho T\u1eafc. T\u1eafc l\u1ea1i k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi L\u00fd Ph\u1ed5, Ph\u1ed5 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n th\u1ebf \u1ee7ng h\u1ed9, n\u00ean c\u00f9ng nhau b\u1edbi m\u00f3c l\u1ed7i c\u1ee7a Lu\u00e2n. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, chi\u1ebfu ch\u1ec9 d\u1eddi Lu\u00e2n l\u00e0m Tri D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u0169ng thu\u1ed9c khu v\u1ef1c tu\u1ea7n tra c\u1ee7a Ph\u1ed5 v\u00e0 T\u1eafc, h\u1ecd g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p c\u00e0ng m\u1ea1nh, Lu\u00e2n xin \u0111\u1ed5i sang qu\u1eadn xa x\u00f4i, m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u0111\u00f3 l\u1ea1i d\u1eddi sang T\u1eeb Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n ch\u00e9p: S\u00f3ng s\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda, Lu\u00e2n d\u1ef1ng \u0111\u00ea thay cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed9t \u0111\u00e1, tuy tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n l\u1ee5t, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u00e1ch l\u00e0m n\u00e0y. X\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 chuy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 tranh c\u00e3i v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong truy\u1ec7n c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1, Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0 Lu\u00e2n c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf, V\u1ecb tr\u01b0\u1edbc d\u1eddi Lu\u00e2n, sau \u0111\u00f3 d\u1eddi Nghi\u00eau T\u00e1, hai truy\u1ec7n ch\u00e9p ri\u00eang bi\u1ec7t, kh\u00f4ng li\u00ean quan, nay h\u1ee3p l\u1ea1i, nh\u01b0ng vi\u1ec7c d\u1eddi Lu\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec x\u00e2y \u0111\u00ea, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c d\u1eddi Nghi\u00eau T\u00e1 m\u00e0 ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho ch\u00f9a Ki\u1ebfn Long \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, phong ho\u00e0ng t\u1eed Th\u1ee5 \u00cdch l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u01b0\u1edbc Kh\u00e1nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p b\u1ed5ng 200 ng\u00e0n ti\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng ho\u00e0ng t\u1eed ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u mong \u0111\u1ee3i, nay l\u1ec5 tri\u1ec1u \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu ch\u1ec9. Vua tuy nghe theo, nh\u01b0ng khi\u00eam t\u1ed1n ch\u01b0a phong t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u1ef1c \u1ea5p 3.000 h\u1ed9, nay ch\u1ec9 1.000 h\u1ed9, l\u00e0 do c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch sai s\u00f3t. Ho\u00e0ng t\u1eed l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd th\u1ecb trong h\u1eadu cung, l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 5 tu\u1ed5i, L\u01b0u ho\u00e0ng h\u1eadu nh\u1eadn l\u00e0m con m\u00ecnh, sai D\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n nghi tr\u00f4ng nom, n\u00ean Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 \u0110\u1ea1i n\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u01a1ng, Uy\u1ec3n nghi l\u00e0 Ti\u1ec3u n\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[59] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1ea1i kinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c chuy\u1ec3n nhi\u1ec7m \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i, ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng theo quy \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ec7nh, n\u01a1i \u0111\u1ebfn ph\u1ea3i c\u1eed quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, khi \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf, giao cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng x\u00e1c minh. N\u1ebfu gi\u1ea3 b\u1ec7nh qu\u00e1 100 ng\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadm ch\u1ee9c, ph\u1ea3i b\u00e1o t\u00ean l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 xa m\u00e0 vi\u1ec7n c\u1edb kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, x\u1eed theo lu\u1eadt hi\u1ec7n h\u00e0nh. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m qu\u00e2n, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ee9 th\u1ea7n, ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam m\u1ed9t th\u00e1ng \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb, tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u1ea9n c\u1ea5p ph\u1ea3i \u0111i nhanh. Ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf v\u1ec1 kinh, x\u1eed t\u1ed9i nh\u1eb9 h\u01a1n hai b\u1eadc so v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh tr\u00ean.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf.<\/p>\n<p>[60] Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh H\u1ed3 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1i M\u1ea1n Th\u1ee7y, \u00d4 T\u1ed1c, L\u00f4 Kh\u00ea, Giang Kh\u1ea9u thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i xung y\u1ebfu, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u01b0\u1eddng g\u1ed7, xin \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Ty M\u00e3 qu\u00e2n t\u1ea5u r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u b\u1ecb x\u00e2m chi\u1ebfm nhi\u1ec1u. Chi\u1ebfu c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1eddng tham quan v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, c\u00f9ng quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ranh gi\u1edbi, d\u1ef1ng c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u.<\/p>\n<p>[62] Ty An ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, 1.625 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb b\u1eaft \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 t\u1ef1 tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, B\u1ed9 th\u1ef1 tr\u00fa b\u1ea1c Phu Di\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf Phu Ch\u00e2u qu\u00e1 \u0111\u00f4ng, xin \u0111i\u1ec1u \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ph\u00f9 Th\u1eeba H\u00e0n c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ec9 huy s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u00f2ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, xin c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e2m ni\u00ean. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ed9 l\u1ea1c Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, chi ph\u00ed qu\u00e1 l\u1edbn. H\u00e3y ra l\u1ec7nh cho L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e1o t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng, s\u1ebd x\u00e9t c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng th\u00eam.&#8221;<\/i> L\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c D\u00e3 Gia t\u1ed9c \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Gi\u00e0 L\u0103ng l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, gi\u1eef ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 t\u1eeb Th\u1ea5t T\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, Nh\u00e3 Kh\u1eafc Thanh C\u00e1p \u0111\u1ebfn Kim Minh, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c du ngo\u1ea1n \u1edf Kim Minh Tr\u00ec v\u00ec Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng b\u1ecb b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[65] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan theo nghi ch\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1ecbnh v\u1ebd l\u1ea1i b\u1ee9c h\u1ecda <i>&#8220;Nh\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ed3&#8221;<\/i>, c\u00e1c ch\u1ee9c quan th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i. Theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Ng\u1ee5y Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng. Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 con th\u1ee9 c\u1ee7a H\u00e0m T\u00edn.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u00e1o m\u00e0 ch\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng truy thu l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[68] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u1ea5n ph\u1ee5ng s\u1ee9 do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd, t\u1eeb nay tr\u1eeb vi\u1ec7c qu\u1ed1c t\u00edn, ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3, x\u00e9t \u00e1n ng\u1ee5c, thu thu\u1ebf, x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a chi\u1ec1n, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban cho d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i Nam thu\u1ed9c h\u1ed9 trung \u0111\u1eb3ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi thu\u1ebf thu, l\u1ea1i cho ph\u00e9p n\u1ed9p theo c\u00e1ch ti\u1ec7n l\u1ee3i, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n h\u1ebft.<\/p>\n<p>[70] Ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, s\u1ee9 th\u1ea7n thu\u1ed9c h\u1ea1ng nh\u1ea5t do Kinh \u0111\u1ed9 ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 \u0111\u1ecbnh ra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan kinh tri\u1ec1u; h\u1ea1ng nh\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m g\u1ea7n nh\u00e0, l\u00e0m quan th\u00e2n d\u00e2n, \u0111\u00f4 gi\u00e1m, gi\u00e1m \u00e1p; h\u1ea1ng ba \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m. C\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng lao \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 15 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho n\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[72] Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c. Quan Trung v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng n\u00ean h\u00e0 kh\u1eafc. C\u00f3 \u0110\u1eadu T\u00f9y, l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a l\u1ed9 \u1ea5y, hay d\u00f2 x\u00e9t l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng, mu\u1ed1n l\u00e0m cho trong ngo\u00e0i s\u1ee3 h\u00e3i, t\u1ea1o uy danh, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u00e1ch.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u T\u00f9y sang l\u1ed9 Kinh T\u00e2y. M\u1ea5y th\u00e1ng sau, Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00e2u xin d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Long Th\u1ee7 v\u00e0o th\u00e0nh \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho d\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u1eabn n\u01b0\u1edbc c\u1ee9u gi\u00fap, kh\u00f4ng b\u1eb1ng gi\u1ea3m h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi h\u1ee3p \u00fd Tr\u1eabm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c c\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu v\u00ec t\u1ed9i c\u00f4ng m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3.<\/p>\n<p>[74] Th\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c man \u1edf huy\u1ec7n L\u00f4 Kh\u00ea qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, nay \u0111\u00e3 y\u00ean t\u0129nh. Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f9ng c\u00e1c tri ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, nh\u1eefng n\u01a1i gi\u1eb7c man \u0111i qua \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng n\u0103m nay. Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m tri ch\u00e2u Nguy\u00ean Ch\u00e2u, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang Th\u1ea7n Ch\u00e2u li\u1ec7t k\u00ea th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb an, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c t\u00e2u l\u00ean, xin ban th\u01b0\u1edfng. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n so\u1ea1n s\u1edb nh\u01b0ng kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, Vua \u0111\u01b0a cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Lu\u00e2n thanh li\u00eam kh\u1ed5 kh\u1eafc, d\u1eddi \u0111i l\u00e0m quan xa ba ngh\u00ecn d\u1eb7m, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. V\u1ed1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Cao Th\u00e2n, Th\u00e2n l\u1ea1i l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu th\u1ebf th\u00ec b\u00e8 ph\u00e1i thi\u00ean v\u1ecb sao! N\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ghi v\u00e0o n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9, kh\u00f4ng r\u00f5 Cao Th\u00e2n l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eef ch\u1ee9c g\u00ec, nay ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. Th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m V\u0103n tuy\u1ec3n ph\u00e1n thuy\u00ean v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 9. L\u1ea1i theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Lu\u00e2n, \u00f4ng t\u1eeb Th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ch\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Nguy\u00ean Ch\u00e2u. C\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 6 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a Cao Th\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[75] Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n, vi\u1ec7n qu\u00e2n tu\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n, c\u00f3 chim c\u01b0u l\u00e0m t\u1ed5 \u1edf c\u1eeda, \u0111\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c hai con.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, phong Quy Ngh\u0129a qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu T\u00e0o Hi\u1ec1n Thu\u1eadn l\u00e0m Quy Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, em l\u00e0 Hi\u1ec1n Hu\u1ec7 l\u00e0m tri ch\u00e2u Qua Ch\u00e2u. Khi \u0111\u00f3, Hi\u1ec1n Thu\u1eadn sai s\u1ee9 v\u00e0o c\u1ed1ng, n\u00f3i cha l\u00e0 T\u00f4ng Th\u1ecd \u0111\u00e3 m\u1ea5t, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a m\u1eb9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc xin k\u1ebf v\u1ecb, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y, l\u1ea1i ban cho \u300aKim t\u1ef1 t\u1ea1ng kinh\u300b c\u00f9ng tr\u00e0, thu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.<\/p>\n<p>[77] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n n\u00ean theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 m\u00e0 lu\u1eadt n\u1eb7ng th\u00ec l\u00e0m s\u1edb ni\u00eam phong t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng quan t\u00f2a l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u00f9y th\u1eddi xin ch\u1ec9 l\u00e0m v\u0103n b\u1ea3n, \u0111\u1ed5 l\u1ed7i l\u00ean tr\u00ean.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf <em>(ND: Ty bi\u00ean so\u1ea1n lu\u1eadt l\u1ec7nh)<\/em> t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00e2u V\u1ee5, ch\u00e2u \u0110\u00e0i x\u1eed \u00e1n hai t\u00ean c\u01b0\u1edbp c\u00f3 v\u0169 trang l\u00e0 T\u1ed1ng \u0110\u1ee9c, Di\u1ec7p D\u1eadt, \u0111\u1ec1u ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng m\u1ed9t b\u1ecb treo c\u1ed5, m\u1ed9t b\u1ecb ch\u00e9m, x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau. Theo chi\u1ebfu n\u0103m Ki\u1ebfn Trung \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ed9i \u00e1c ngh\u1ecbch tr\u1edf l\u00ean g\u1ed3m b\u1ed1n b\u1eadc, theo lu\u1eadt d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng t\u1ed9i \u0111\u00e1ng treo c\u1ed5 ho\u1eb7c ch\u00e9m \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng n\u1eb7ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft \u0111\u1ec3 thay cho c\u1ef1c h\u00ecnh. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean quy \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i x\u1eed ch\u00e9m th\u00ec ch\u00e9m ngay r\u1ed3i m\u1edbi t\u1ea5u tr\u00ecnh. Nay hai ch\u00e2u c\u00f9ng t\u1ed9i m\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau, xin ban b\u1ed1 l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, xem th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c b\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c t\u1ea1i gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho qu\u00e2n Kh\u00e1nh Th\u00e0nh t\u0103ng th\u00eam quan l\u1ea1i, cho ph\u00e9p tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. H\u00e0ng n\u0103m vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 t\u1ea1i mi\u1ebfu Th\u00e1i Ninh Cung, giao cho quan qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ee7 tr\u00ec.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m H\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng: C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c \u1edf Ch\u00e2u Nguy\u00ean xin phong b\u1ed5 c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn qu\u1ea3n l\u00fd tr\u00ean 100 tr\u01b0\u1edbng l\u00e0m Qu\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ed9 t\u1ed9c, th\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, r\u1ed3i Ph\u00f3 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, d\u01b0\u1edbi 100 tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 t\u1ed9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: Ph\u00eda b\u1eafc Ch\u00e2u V\u1ecb c\u00f3 h\u1ed3 c\u1ed5, n\u1ed1i li\u1ec1n ch\u00e2n n\u00fai, nay \u0111\u00e0o th\u00e0nh k\u00eanh, cho d\u00e2n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng n\u00e0y, nay ghi chung. Ch\u1ee9c Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 phi\u00ean tr\u01b0\u1edbng th\u1ea5y ch\u00e9p v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 8 khi T\u00e0o V\u0129 m\u1ea5t. \u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf. Nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ea1i ghi c\u1ea3 hai.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vi\u1ec7n L\u1ec5 Nghi xin ghi ch\u00e9p c\u00e1c s\u1ef1 t\u00edch v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ph\u1ee5ng th\u1edd, bi\u00ean t\u1eadp th\u00e0nh s\u00e1ch, chi\u1ebfu chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[83] Ch\u00e2u B\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng: T\u1eeb khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m, d\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c 1.300 h\u1ed9.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Tr\u1ea5n Nam Ninh Qu\u1ed1c \u0111\u1eb3ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u00e1i b\u1ea3o, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Th\u01b0 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng m\u1ea5t. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, Nguy\u00ean X\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng. \u00d4ng v\u1ed1n y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, th\u01b0\u1eddng \u0111au \u1ed1m. Khi Vua \u0111\u1ebfn Ch\u00e2n Nguy\u00ean, l\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ec7nh Nguy\u00ean X\u01b0ng \u0111\u00e3 n\u1eb7ng, \u00f4ng kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1, \u0111\u1ebfn L\u1ed9c \u1ea4p th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. Con trai nh\u1ecf c\u1ee7a \u00f4ng m\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc, s\u1ee3 \u00f4ng qu\u00e1 \u0111au bu\u1ed3n, Vua ra l\u1ec7nh cho gia nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o tin. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn kh\u00f3c vi\u1ebfng. H\u00f4m sau, Vua n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh m\u00e0 r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, kh\u00f4ng k\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i \u0111au. Khi s\u1eafp nh\u1eadp quan, Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng. Vua truy t\u1eb7ng \u00f4ng ch\u1ee9c Th\u00e1i \u00fay, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, truy phong t\u01b0\u1edbc T\u00e0o v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 Cung Hu\u1ec7. C\u00e1c quan ng\u1ef1 y \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00ec kh\u00f4ng ch\u0103m s\u00f3c b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng chu \u0111\u00e1o. Nguy\u00ean X\u01b0ng ham h\u1ecdc, gi\u1ecfi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t k\u00ednh c\u1ea9n v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o. \u00d4ng t\u00ednh t\u00ecnh nh\u00e2n t\u1eeb, khoan dung, t\u1eebng t\u1ed5 ch\u1ee9c trai \u0111\u00e0n \u1edf ch\u00f9a, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u l\u00e0m m\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng v\u00e0ng, kh\u00f4ng l\u00e2u sau b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m, Nguy\u00ean X\u01b0ng xin gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i cho h\u1eafn, r\u1ed3i \u0111em chi\u1ebfc b\u00ecnh \u0111\u00e3 m\u1ea5t c\u00fang d\u01b0\u1eddng cho ch\u00f9a. \u00d4ng c\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 3 quy\u1ec3n t\u1eadp v\u0103n v\u00e0 1 quy\u1ec3n b\u00fat k\u00fd, Vua vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a, c\u1ea5t gi\u1eef trong b\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, phong th\u1ea7n n\u00fai Ti\u00eau S\u01a1n l\u00e0m Minh \u1ee8ng c\u00f4ng. Vua th\u1ea5y s\u00f4ng \u1edf Kinh Kh\u1ea9u th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra tai n\u1ea1n \u0111\u1eafm thuy\u1ec1n, n\u00fai n\u00e0y n\u1eb1m gi\u1eefa s\u00f4ng, g\u1ea7n c\u1eeda bi\u1ec3n, c\u1ea7u \u0111\u1ea3o th\u01b0\u1eddng linh \u1ee9ng, n\u00ean gia phong t\u01b0\u1edbc v\u1ecb. Vua c\u00f2n so\u1ea1n v\u0103n bia, kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1 \u0111\u1eb7t trong mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, \u0111\u1ed1i v\u1edbi kho t\u00e0ng trong th\u00e0nh th\u00ec m\u1ed7i qu\u00fd ki\u1ec3m tra m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n ngo\u00e0i th\u00e0nh th\u00ec ch\u1ec9 xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i tu\u1ea7n tra. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a, c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i m\u1ed7i qu\u00fd \u0111i tu\u1ea7n tra c\u00e1c huy\u1ec7n, nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng huy\u1ec7n c\u00e1ch xa ch\u00e2u \u0111\u1ebfn n\u0103m b\u1ea3y tr\u0103m d\u1eb7m, v\u00ec g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tam ban t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ai mu\u1ed1n thi b\u1eafn cung t\u00ean th\u00ec giao cho b\u1ea3n vi\u1ec7n c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi ki\u1ec3m tra<a class=\"footnote\" title=\"Giao cho b\u1ea3n vi\u1ec7n c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi ki\u1ec3m tra, 'b\u1ea3n vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ea3n huy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 25, m\u1ee5c 3 m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-282-6\" href=\"#footnote-282-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, x\u1ebfp lo\u1ea1i n\u0103ng l\u1ef1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[88] Th\u00e1ng n\u00e0y, Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan, nay mu\u1ed1n quy \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean c\u00f9ng b\u1ea3o c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec khi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n s\u1ebd x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng 4 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[89] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft, Nam giao m\u00e0 t\u1ea5u ti\u1ebfn th\u00e2n thu\u1ed9c, n\u1ebfu t\u1ea5u tr\u00ecnh sau ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft v\u00e0 Nam giao th\u00ec kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[90] Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ti\u1ec3u l\u1ea1i trong vi\u1ec7n ch\u00fang th\u1ea7n, nh\u00e2n vi\u1ec7c l\u1ec5 t\u1ebf th\u00e0nh c\u00f4ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n tr\u1ea1ch theo l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu \u1edf Trung th\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u1ef1c t\u1ec9nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n, sau m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu t\u1eeb ch\u1ee9c l\u01b0u ngo\u1ea1i m\u00e0 gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y. Quan tr\u1ef1c t\u1ec9nh, theo l\u1ec7 Nam Giao \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eeba r\u1ed3i m\u1edbi c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi h\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m cung ph\u1ee5ng quan, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3, Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, th\u1ec3 ch\u1ebf kh\u00e1c nhau. Nh\u01b0 ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, khi xu\u1ea5t ngo\u1ea1i l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c ty, n\u1ebfu chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 th\u00ec li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; c\u00f2n t\u1eeb ch\u1ee7 s\u1ef1 tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch t\u0103ng b\u1ed5ng l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n. C\u00f2n c\u00e1c l\u1ea1i \u1edf Trung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1ed5ng, kh\u00f4ng qu\u00e1 hai ba ng\u00e0n<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea5t qu\u00e1 l\u01b0\u1ee1ng tam thi\u00ean 'l\u01b0\u1ee1ng' T\u1ef1 nguy\u00ean tho\u00e1t, c\u1ee9 t\u1ed1ng b\u1ea3n, t\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u1eadp t\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan tam chi nh\u1ecb t\u1ee9 b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-282-7\" href=\"#footnote-282-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. V\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu \u1edf Trung th\u01b0, t\u1eeb n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 ch\u00edn v\u1ec1 sau, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u01b0u \u0111\u00e3i<a class=\"footnote\" title=\"\u0110a th\u1ecb \u01b0u chuy\u1ec3n 'Th\u1ecb' nguy\u00ean t\u00e1c 'Ch\u00ed' , c\u1ee9 \u0111\u1ed3ng th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 c\u1ea3i.\" id=\"return-footnote-282-8\" href=\"#footnote-282-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, t\u1eeb n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u1ea3m b\u1edbt.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m th\u1ee9 b\u1ea3y, s\u1ee3 c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c ghi ch\u00e9p, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9.)<\/i><\/p>\n<p>[91] Ban l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 nh\u1eadn qu\u00e0 t\u1eb7ng t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n<p>[92] Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 l\u00e0m quy\u1ec1n ph\u00e1n T\u00e2y kinh l\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 b\u1ecb b\u1ec7nh phong t\u00ea, \u0111i l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t l\u1ec5 khi v\u00e0o ch\u1ea7u. H\u1eefu qu\u00e2n tu\u1ea7n s\u1ee9 Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n h\u1eb7c t\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y, T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 li\u1ec1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb qu\u1eadn. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00f3i: <i>&#8220;T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, l\u1ea1i \u0111ang b\u1ec7nh, n\u1ebfu giao cho tr\u1ecb qu\u1eadn, ch\u1ec9 th\u00eam l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 th\u00f4i!&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n xin cho T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 l\u00e0m quan ngo\u1ea1i qu\u1eadn, nh\u01b0ng theo b\u1ea3n truy\u1ec7n th\u00ec ch\u00ednh T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 t\u1ef1 xin. Nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ch\u00e2u Tri\u1ec7u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n Ninh T\u1ea5n l\u00e0 T\u00e0o Tu\u00e2n s\u00e1u \u0111\u1eddi c\u00f9ng \u1edf chung, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i c\u1eeda nh\u00e0 \u00f4ng. Tu\u00e2n l\u00e0 anh c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, quan Tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 L\u0103ng S\u00e1ch t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00e2u Mi Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Di\u00ean Th\u1ebf c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng c\u1ee7a T\u00f4n Ph\u00e1c, t\u00edch t\u1ee5 \u0111\u00e3 ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, s\u00e1u l\u1ea7n b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, quan l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tri huy\u1ec7n Hoa D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Ho\u00e0ng M\u1ed9ng T\u00f9ng tra x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, thu th\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng c\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-282-9\" href=\"#footnote-282-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ee3i M\u1ed9ng T\u00f9ng v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. N\u0103m sau, M\u1ed9ng T\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p><i>(M\u1ed9ng T\u00f9ng, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m s\u1ee9 tu s\u1eeda cung C\u1ea3nh Linh \u1edf ch\u00e2u Duy\u1ec5n.<\/p>\n<p>[96] C\u1ea5m d\u00e2n gian m\u1eb7c \u00e1o nhu\u1ed9m \u0111en.<\/p>\n<p>[97] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u00ea s\u00f4ng Ti\u1ec1n \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp b\u1eb1ng \u0111\u00e1 b\u1ecdc trong l\u1ed3ng tre, nh\u01b0ng do th\u1ee7y tri\u1ec1u x\u00f3i m\u00f2n, ch\u1ec9 v\u00e0i n\u0103m l\u00e0 h\u01b0 h\u1ecfng v\u00e0 ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00ea \u0111\u1ec3 ng\u0103n l\u0169, nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n.&#8221;<\/i> B\u00e8n c\u00f9ng v\u1edbi Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u00edch Lu\u00e2n b\u00e0n b\u1ea1c \u0111\u1ed5i sang d\u00f9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u1ee7i.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y h\u1ea1i cho ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eddi t\u00e2u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 h\u1ea1 th\u1ea5p Nghi\u00eau T\u00e1, Nghi\u00eau T\u00e1 tranh c\u00e3i kh\u00f4ng ng\u1eebng. \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u Th\u00edch Lu\u00e2n \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y l\u1ed9. Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 xin \u0111\u1eafp l\u1ea1i \u0111\u00ea b\u1eb1ng \u0111\u00e1 b\u1ecdc l\u1ed3ng tre, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng xong, s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7, cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1, \u0111\u00ea m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n ch\u00ed, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Trung th\u01b0 tr\u00ecnh l\u00ean danh s\u00e1ch c\u00e1c quan t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m Khai B\u1ea3o, c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n v\u00e0o ch\u1ea7u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng v\u00f5 ngh\u1ec7 \u0111\u1ec3 thi \u0111\u1ea5u.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ee9c anh v\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Trong khoa tr\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 x\u01b0ng gi\u1ecfi b\u1eafn cung v\u00e0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, Th\u00e1i T\u1ed5 mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng nghe theo, giao cho c\u00e1c ty x\u00e9t duy\u1ec7t danh v\u1ecb, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n. Nh\u01b0 T\u1ed1ng Chu\u1ea9n c\u00f3 v\u0103n t\u00e0i, v\u1eeba \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do th\u1ea7n c\u01a1 th\u00e1nh gi\u00e1m c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho kh\u1eafc b\u1ea3n sao Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ec3 th\u1edd t\u1ea1i Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m S\u1ee9 kh\u1eafc ng\u1ecdc Thi\u00ean th\u01b0, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed3ng kh\u1eafc ng\u1ecdc s\u1ee9, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m \u0110\u1ed3ng kh\u1eafc ng\u1ecdc ph\u00f3 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00c1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 ng\u0169 ng\u00f4n tr\u0103m v\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u1ec5 ph\u1ee5ng t\u1ef1 ho\u00e0n th\u00e0nh, ban cho c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 quan vi\u00ean c\u00e1c qu\u00e1n, c\u00e1c \u0111\u1ec3 h\u1ecd h\u1ecda l\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng xin mi\u1ec5n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[100] Tu s\u1eeda Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf b\u00e0i v\u0103n bia v\u00e0 b\u1ee9c ho\u00e0nh cho cung n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[101] V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang tu s\u1eeda C\u1ea3nh Linh cung, xin d\u00f9ng ng\u00e0y Ti\u00ean Thi\u00ean ti\u1ebft \u0111\u1ec3 thi\u1ebft \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, sau khi l\u1ec5 xong th\u00ec \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu Ch\u00ed Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, H\u1ed9i Ch\u00e2n cung, \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c mi\u1ebfu v\u00e0 Ch\u00e2n Qu\u00e2n quan h\u00e0nh l\u1ec5, mong ban xu\u1ed1ng cho L\u1ec5 quan tham kh\u1ea3o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nghi l\u1ec5. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu H\u00e0 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u1ec5. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 \u0110\u1eb7ng D\u01b0 Kh\u00e1nh b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 gi\u1edbi, theo ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ed9i t\u01b0 ph\u1ea3i x\u00e9t \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng Vua ban chi\u1ebfu tha cho. Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c li\u00ean \u0111\u1edbi t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed quan ch\u1ee9c th\u1eadt kh\u00f4ng d\u1ec5, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y l\u00e0 t\u1ed9i c\u00f4ng, c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. C\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb v\u1ed1n kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft, mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng nghe theo l\u1eddi nh\u1edd v\u1ea3, \u0111\u1ebfn khi th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u00e0m sao tr\u00e1nh kh\u1ecfi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u1ebfn c\u1eed nh\u00e2n t\u00e0i th\u1eadt kh\u00f3, ph\u1ea9m h\u1ea1nh c\u1ee7a s\u0129 nh\u00e2n th\u01b0\u1eddng hay thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0ng ch\u1ecdn m\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m, d\u00f9 c\u00f3 t\u01b0 t\u00ecnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Khi t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 tin l\u1eddi n\u00f3i m\u00e0 d\u00f9ng, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i, c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3 m\u00e0 x\u00e9t t\u1ed9i. Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u00f9ng v\u1edbi quan ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. N\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Tr\u00ecnh N\u0103ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ti\u1ebfn c\u1eed quan ch\u1ee9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khinh b\u1ec9.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n k\u00edp t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng cho ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u1edf d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o t\u1ef1 ti\u1ebfn th\u00e2n. C\u1ed1t y\u1ebfu c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ngo\u00e0i c\u00e1ch n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tri lam Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y xin bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c \u0111i\u1ec1u m\u1ee5c m\u1edbi ban h\u00e0nh c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nghi l\u1ec5, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ph\u1ee7 Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u H\u01b0ng Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Chi\u1ebft Duy X\u01b0\u01a1ng qua \u0111\u1eddi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn L\u00e2n Ch\u00e2u, c\u1ea7n ph\u1ea3i xu\u1ea5t qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n. Duy X\u01b0\u01a1ng l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ec7nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u00f3ng qu\u00e2n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u00fa s\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ban s\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c T\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 31 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-282-10\" href=\"#footnote-282-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 ch\u1edd b\u1ec7nh thuy\u00ean gi\u1ea3m. Duy X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a v\u00e2ng m\u1ec7nh qu\u00ean nh\u00e0, ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c quan, ta kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n d\u1eabn b\u1ed9 k\u1ef5 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Ninh Vi\u1ec5n Tr\u1ea1i, v\u01b0\u1ee3t qua gi\u00f3 c\u00e1t m\u00e0 \u0111i, b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u00e0ng n\u1eb7ng. M\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-282-11\" href=\"#footnote-282-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, \u00f4ng ng\u1ed3i trong trai \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecdp v\u1edbi c\u00e1c quan kh\u00e1ch, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u01b0\u1edfng \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u1ecfe. Duy X\u01b0\u01a1ng lui v\u1ec1 b\u00e1o v\u1edbi m\u1eb9 r\u1eb1ng b\u1ec7nh \u0111\u00e3 n\u1eb7ng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ed1 g\u1eafng d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u00e0 v\u00ec tr\u1ecdng tr\u00e1ch ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, lo l\u00e0m tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng.&#8221;<\/i> Vua nghe tin, sai s\u1ee9 mang th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn kh\u00e1m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u1ecbp. V\u00ec th\u1ebf, Vua sai Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5, m\u1ecdi chi ph\u00ed do quan c\u1ea5p. Phong cho em \u00f4ng l\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu Chi\u1ebft Duy Trung l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Tri ch\u00e2u s\u1ef1, v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan.<\/p>\n<p>[105] L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ph\u00f9ng Kh\u1edfi xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Vua h\u1ecfi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 tu\u1ed5i c\u1ee7a \u00f4ng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u1edfi c\u00f3 thanh danh v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp, n\u0103m nay \u0111\u00e3 70 tu\u1ed5i, xin ch\u00e2n th\u00e0nh ngh\u1ec9 h\u01b0u.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u1edfi c\u1ea9n th\u1eadn, \u00edt sai l\u1ea7m, \u0111\u00e1ng khen, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, phong \u00f4ng l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang ngh\u1ec9 h\u01b0u.<\/p>\n<p>[106] Ph\u00f3 Th\u1eeba ch\u1ec9 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Do\u00e3n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng D\u1eabn ki\u1ebfn ty Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng S\u1ef1 t\u00e0i tr\u01b0\u1eddng Gi\u1ea3 K\u1ebf Hu\u00e2n, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tu n\u1ed9i ty L\u00fd Tri T\u00edn, v\u00e0 \u0110\u1ed3ng C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tu n\u1ed9i ty V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u00ec m\u01b0\u1ee3n th\u1ee3 qu\u00e2n \u0111\u1ec3 x\u00e2y nh\u00e0 cho \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, b\u1ecb \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Ng\u1ee5y Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1 c\u00e1o. Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m quan th\u00edch soi x\u00e9t, th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 theo d\u00f5i \u0111\u1ed3ng li\u00eau, t\u1eebng c\u00f9ng \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn \u0111i t\u1ebf T\u00e2y, lo vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp. \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn coi th\u01b0\u1eddng Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng v\u00ec l\u00e0 con nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd, n\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y tr\u1ea3 th\u00f9.<\/p>\n<p>[107] L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c l\u00e0m quan trong b\u1ed9, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u1ed9t kh\u1ea3o th\u00ec cho ph\u00e9p \u0111\u1ed5i ch\u1ed7, c\u00f2n m\u1ed9t kh\u1ea3o tr\u1edf l\u00ean th\u00ec xin \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, phong th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, sung ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ed5i T\u01b0 La d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi trong tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp gieo tr\u1ed3ng, n\u00ean xin c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 sinh s\u1ed1ng. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, 25 th\u00e1ng 5. Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u1ed5i T\u01b0 La v\u1ed1n l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i T\u00e1n Ph\u1ed5 c\u1ee7a Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Khi Nam L\u0103ng \u00d4n Ti\u00ean B\u00f4, <i>&#8220;Ti\u00ean B\u00f4&#8221;<\/i> ngh\u0129a l\u00e0 T\u00e1n Ph\u1ed5, ti\u1ebfng Kh\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ecdc ch\u1ec7ch th\u00e0nh <i>&#8220;Ti\u00ean B\u00f4&#8221;<\/i>. \u00d4ng sinh ra \u1edf n\u01b0\u1edbc Cao X\u01b0\u01a1ng Ma Du, n\u0103m 12 tu\u1ed5i, H\u00e0 Lang Nghi\u1ec7p Hi\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u \u0111i qua Cao X\u01b0\u01a1ng, th\u1ea5y Th\u1ed5i T\u01b0 La t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o kh\u00f4i ng\u00f4, b\u00e8n \u0111\u01b0a v\u1ec1, \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Ph\u01b0\u1ee3ng T\u00e2m, r\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd l\u1edbn l\u00e0 T\u1ee7ng X\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Qu\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u01b0a Th\u1ed5i T\u01b0 La \u0111\u1ebfn \u1edf th\u00e0nh Di C\u00f4ng, mu\u1ed1n l\u1eadp ph\u00e9p t\u1eafc \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u. Ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 Ch\u00e2u g\u1ecdi Ph\u1eadt l\u00e0 <i>&#8220;Th\u1ed5i&#8221;<\/i>, g\u1ecdi con trai l\u00e0 <i>&#8220;T\u01b0 La&#8221;<\/i>. Sau \u0111\u00f3, s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi T\u00f4ng Ca l\u00e0 L\u00fd L\u1eadp Tu\u00e2n v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi M\u1ea1c Xuy\u00ean l\u00e0 \u00d4n B\u00f4 K\u00ec \u0111\u01b0a Th\u1ed5i T\u01b0 La v\u1ec1 Khu\u1ebfch Ch\u00e2u, t\u00f4n l\u1eadp l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh, b\u1ed9 t\u1ed9c d\u1ea7n h\u00f9ng m\u1ea1nh, b\u00e8n d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf th\u00e0nh T\u00f4ng Ca, L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0m Lu\u1eadn B\u00f4 ph\u1ee5 t\u00e1. L\u1eadp Tu\u00e2n c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 L\u00fd Tu\u00e2n ho\u1eb7c L\u00fd L\u1eadp Tu\u00e2n. <i>&#8220;Lu\u1eadn B\u00f4&#8221;<\/i> ngh\u0129a l\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t Th\u1ed5i T\u01b0 La t\u1eebng nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p, truy\u1ec7n ph\u1ee5 v\u00e0 truy\u1ec7n ch\u00ednh v\u1ec1 Th\u1ed5i T\u01b0 La c\u0169ng l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao. L\u1ea1i x\u00e9t \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ban \u0111\u1ea7u coi Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf V\u1ecb Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd l\u00fac \u0111\u00f3 L\u00fd L\u1eadp Tu\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u01b0a Th\u1ed5i T\u01b0 La v\u1ec1, n\u00ean Th\u1ed5i T\u01b0 La v\u00ec c\u00f9ng qu\u1eabn m\u00e0 quy ph\u1ee5 ta, l\u1ea1i nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, sau \u0111\u00f3 b\u1ecb L\u1eadp Tu\u00e2n \u0111\u01b0a v\u1ec1 Khu\u1ebfch Ch\u00e2u, r\u1ed3i d\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00e0nh T\u00f4ng Ca. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n v\u00e0 Th\u1ed5i T\u01b0 La tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh m\u01b0u \u0111\u00e1nh v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi. Nh\u01b0 v\u1eady, Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i l\u00ean nhanh ch\u00f3ng, m\u1ec7nh l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u0169ng nh\u1ecf nh\u1eb7t, hay l\u00e0 s\u1eed quan cho vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1ecf n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00e9p? C\u1ea7n x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh xu\u1ed1ng t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha b\u1ed5ng.<\/p>\n<p>[110] \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed9c Di\u1ec7p Th\u1ecb l\u00e0 Di\u1ec5m N\u00f4 d\u1eabn c\u1ea3 t\u1ed9c t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc v\u1ec1 quy thu\u1eadn. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, cho qu\u00e2n s\u0129 l\u00e0 Tr\u1ecbnh Vinh l\u00e0m \u0111\u1ea1o s\u0129, ban t\u00ean l\u00e0 T\u1ef1 Thanh, \u1edf t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vinh t\u1eebng tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00edch Ch\u00e2u, khi tr\u1edf v\u1ec1, ban \u0111\u00eam g\u1eb7p th\u1ea7n nh\u00e2n b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 kh\u00ed ch\u1ea5t \u0111\u1ea1o, \u0111\u1eebng \u0103n \u0111\u1ed3 n\u1ea5u ch\u00edn.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 truy\u1ec1n cho y thu\u1eadt \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0103n c\u01a1m. Thu\u1ed1c m\u00e0 \u00f4ng truy\u1ec1n l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh phong, d\u00e2n ch\u00fang nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xin, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y m\u00e1u \u1edf c\u00e1nh tay tr\u1ed9n v\u1edbi b\u00e1nh \u0111\u1ec3 d\u00f9ng.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay r\u01b0\u1ee3u d\u00f9ng trong t\u1ebf t\u1ef1, l\u1ec7nh cho H\u1eefu ty n\u1ea5u ri\u00eang, ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m b\u1ea3o nghi\u00eam ng\u1eb7t v\u00e0 s\u1ea1ch s\u1ebd.<\/p>\n<p>[113] Tri ch\u00e2u T\u00fac Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ph\u00f2ng t\u00e2u r\u1eb1ng, ty d\u1eabn ki\u1ebfn x\u1eed ph\u1ea1t t\u1ed9i nh\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, qu\u00e1 g\u1ea7n ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a Vua, l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 nghi\u00eam trang, mong t\u1eeb nay \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Khai Phong ph\u1ee7 ho\u1eb7c Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty x\u1eed l\u00fd. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft, g\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1ed7i th\u00e1ng ch\u1ec9 x\u1eed ph\u1ea1t m\u1ed9t hai l\u1ea7n, h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec1u l\u00e0 tr\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c roi tr\u1edf xu\u1ed1ng, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e2u, kh\u00f4ng mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t.&#8221;<\/i> <i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c trong th\u00e1ng 5 theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b)<\/i>.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 6, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u00ean hi\u1ec7u v\u00e0 s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, nh\u1eefng ch\u1ed7 trong kinh \u0111i\u1ec3n c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh th\u00ec \u0111\u1ec3 khuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00f4ng ph\u00e1n Mi Ch\u00e2u l\u00e0 Ho\u00e0ng O\u00e1nh, Tri huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng An l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Quy, ho\u1eb7c say r\u01b0\u1ee3u l\u1ea1m d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, ho\u1eb7c nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 b\u00e1n x\u1eed \u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn v\u00f9ng hoang vu, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e, tr\u0103m quan n\u00ean t\u1ef1 r\u0103n m\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[116] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00f4n Di\u00ean Th\u1ebf gi\u1ea3 m\u1ea1o t\u1edd khai c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng c\u1ee7a T\u00f4n Ph\u00e1c, tr\u1ecb gi\u00e1 ba tr\u0103m v\u1ea1n. Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ec7nh cho Ho\u00e0ng O\u00e1nh x\u00e9t x\u1eed, Huy\u1ec7n \u00fay Mi S\u01a1n l\u00e0 Cao D\u1ee5ng nh\u1eadn b\u1ea3y v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u1ee7a Di\u00ean Th\u1ebf, \u0111\u1ed5i s\u1ed5 \u0111inh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u1ee9, O\u00e1nh l\u1ea1i l\u1ea5y ba m\u01b0\u01a1i l\u1ea1ng v\u00e0ng, v\u1ee5 \u00e1n xong, L\u1ec7nh huy\u1ec7n Gi\u00e1p Giang l\u00e0 L\u00fd C\u00e1n x\u00e9t l\u1ea1i, l\u1ea1i l\u1ea5y th\u00eam b\u1ed1n l\u1ea1ng v\u00e0ng. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111u\u1ed5i Ph\u00e1c, giao h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n cho Di\u00ean Th\u1ebf. Ph\u00e1c \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 k\u00eau oan, chi\u1ebfu tra x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, O\u00e1nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, nh\u01b0ng nh\u1edd \u0111\u1ea1i x\u00e1 ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 5, n\u00ean ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh, O\u00e1nh \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch Ch\u00e2u, C\u00e1n \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, D\u1ee5ng \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1u Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[117] V\u0103n Quy \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, say r\u01b0\u1ee3u \u0111i ra ngo\u00e0i, quay l\u1ea1i nh\u00ecn th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i x\u1ed5m, li\u1ec1n \u0111\u00e1nh ba m\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1ee3ng, s\u00e1ng h\u00f4m sau th\u00ec ch\u1ebft. Ph\u00e1p t\u1ef1 x\u00e9t t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u01b0u \u0111\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111i H\u1ea3i Ch\u00e2u. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban b\u1ed1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan \u0111\u01b0a b\u1ea3n th\u1ea3o chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00ean, ch\u1ec9 n\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang ng\u1ed3i x\u1ed5m, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trong l\u1eddi khai c\u1ee7a V\u0103n Quy c\u00f3 hai ch\u1eef &#8216;quay l\u1ea1i&#8217;, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t v\u00f4 l\u00fd, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p.&#8221;<\/i> Xem x\u00e9t th\u00ec qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady, b\u00e8n th\u00eam v\u00e0o.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, T\u1ee9 Ch\u00e2u b\u00e1o c\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t l\u00e0m h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, sai s\u1ee9 \u0111i c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, c\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u x\u1eed t\u1ed9i m\u00e0 b\u00ed m\u1eadt t\u0103ng s\u1ed1 tr\u01b0\u1ee3ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t, c\u1eed l\u00ean.<\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, chi\u1ebfu ch\u1ec9 hai kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft giao cho quan tr\u01b0\u1edfng th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t h\u1ecfi k\u1ef9 c\u00e0ng, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u01b0u gi\u1ea3m b\u1eadc x\u1eed ph\u1ea1t, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha. V\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a n\u00f3ng n\u1ef1c.<\/p>\n<p>[121] Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t: 'T\u1ea7n Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Th\u00e1i Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 83 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 th\u00e1ng 11 ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu trong s\u00e1ch n\u00e0y, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 6-1, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 492 ph\u1ea7n Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-282-12\" href=\"#footnote-282-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t hai th\u1ee7y tr\u1ea1i m\u1edbi \u1edf \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n, v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 tha t\u1ed9i, l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[122] H\u00e0 Nam Ph\u1ee7 b\u00e1o c\u00e1o n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng L\u1ea1c d\u00e2ng cao.<\/p>\n<p>[123] L\u00fd S\u00f9ng Ch\u00ednh, Cung ph\u1ee5ng quan Th\u1eeba th\u1ee5 H\u00e0 \u0110\u00f4ng L\u1ed9, v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng V\u0103n, Th\u1ecb c\u1ea5m Th\u1eeba th\u1ee5 T\u00e2y Xuy\u00ean L\u1ed9, v\u00ec t\u1ed9i t\u0103ng gi\u1ea3m l\u1eddi t\u00e2u, l\u00e0m n\u00e1o \u0111\u1ed9ng qu\u1ea7n ch\u00fang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1eaft v\u1ec1 ban. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y: <i>&#8220;T\u1eeb nay nh\u1eefng n\u1ed9i th\u1ea7n, s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i th\u1eeba th\u1ee5 bi\u00ean t\u1ea5u, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 chu \u0111\u00e1o, c\u1ea9n th\u1eadn, c\u00f4ng b\u1eb1ng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi t\u00ean, \u01b0u \u0111\u00e3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ho\u1eb7c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, th\u1ea5u hi\u1ec3u th\u1eddi c\u01a1, trong vi\u1ec7c quy ho\u1ea1ch, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00edch l\u1ee3i, c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 t\u1ea1i Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng Cung v\u00e0 C\u1ea3nh Linh Cung \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c, d\u00f9ng 36 c\u1ed7.<\/p>\n<p>[125] Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf xin t\u1eeb nay H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t b\u00e1c c\u00e1c ch\u00e2u x\u1eed \u00e1n nh\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o t\u1ed9i ch\u1ebft, h\u1eb7c t\u1ed9i quan l\u1ea1i xong, \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y b\u1ed1 c\u00e1o thi\u00ean h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1ee5 s\u1ef1 b\u1ed1 c\u00e1o thi\u00ean h\u1ea1' ch\u1eef 'c\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u00ec', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-4.\" id=\"return-footnote-282-13\" href=\"#footnote-282-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 h\u1ecd hi\u1ec3u r\u00f5, Vua theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[126] B\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, S\u1edf Ch\u00e2u, qu\u00e2n Cao B\u01b0u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1ea5y qu\u00e2n Tuy\u00ean V\u0169 chia nhau \u0111\u00f3ng gi\u1eef v\u00f9ng Ho\u00e0i \u0110i\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay trong qu\u00e2n c\u00f3 k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng m\u01b0u gi\u1ebft hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin b\u00e3i b\u1ecf n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[127] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai s\u1ee9 mang thu\u1ed1c ng\u1ef1 ban cho s\u1ee9 tu s\u1eeda cung C\u1ea3nh Linh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, l\u1ea1i ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau qu\u00fd. Chi\u1ebfu t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Duy\u1ec7n Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"'Chi\u1ebfu t\u1ef1 kinh ch\u00ed Duy\u1ec7n Ch\u00e2u' ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean l\u00e0 'kim', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 31 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-282-14\" href=\"#footnote-282-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, x\u00e9t l\u1ea1i tr\u1ecb d\u00e2n \u1ea9n, cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 12, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0o n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n xem b\u1ea3n sao thi\u00ean th\u01b0 xong, m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.)<\/i><\/p>\n<p>[128] Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 d\u00e2n t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc mua ba con ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn, \u0111\u00e3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u01b0a v\u1ec1 qu\u00e2n Thu\u1eadn Ngh\u0129a. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i n\u01b0\u1edbc kia m\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n ng\u1ef1a ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u gi\u1ebft ch\u1ebft, \u0111\u00e0y gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd \u0111i xa, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. N\u00ean l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 ty, t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ee3i \u0111\u00eam sai ng\u01b0\u1eddi d\u1eaft \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00e1o d\u00e2y th\u1ea3 \u0111i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[129] Chi\u1ebfu t\u1eeb nay ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb tr\u1ea5n \u0110\u01b0\u1eddng Long v\u1ec1 h\u00e0ng, giao cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, An ph\u1ee7, Ki\u1ec1m h\u1ea1t v\u00e0 ch\u00e2u Ph\u1ee7 quy ho\u1ea1ch, c\u1ea5p ru\u1ed9ng hoang \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i, kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5. L\u00fac \u0111\u00f3 An ph\u1ee7 ty xin thu qu\u1ea3n \u1edf c\u00e1c t\u1ed9c ch\u00e2u Ph\u1ee7, Vua cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ed9c Ngo\u1ea1i L\u00e3ng l\u00e0 \u0110\u1ed7 Kh\u00e1nh Quang d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 h\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u01b0\u1ee3ng d\u0129 kho\u1ea3nh tu\u1ebf Ngo\u1ea1i L\u00e3ng t\u1ed9c \u0110\u1ed7 Kh\u00e1nh Quang \u0111\u1eb3ng su\u1ea5t b\u1ed9 h\u1ea1 lai quy' ch\u1eef 'b\u1ed9 h\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9 m\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n, ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-282-15\" href=\"#footnote-282-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u01b0\u1eddng Long, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[130] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc d\u00e2ng l\u00ean quy ch\u1ebf v\u00e0 b\u1ea3n v\u1ebd v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0o ao h\u1ed3, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, xin giao cho Ty \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 tu\u00e2n th\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u1ea1i t\u00e2u xin tr\u1ed3ng li\u1ec5u v\u00e0 gieo h\u1ea1t gai \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 nhu c\u1ea7u bi\u00ean ph\u00f2ng, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[131] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho s\u1ee9 ph\u00f3 kh\u1eafc ng\u1ecdc thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n xem b\u1ea3n sao do Th\u1ecbnh L\u01b0\u1ee3ng v\u1ebd l\u1ea1i, g\u1ed3m ba h\u1ed9p. Vua \u0111\u1ec1u qu\u1ef3 nh\u1eadn, \u0111\u1eb7t l\u00ean \u00e1n, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, \u0110inh V\u1ecb, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n c\u1ea7m gi\u1eef, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu \u0111\u1ecdc, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xem x\u00e9t ch\u1eef vi\u1ebft. Ban \u0111\u1ea7u, H\u1eefu ty tr\u00ecnh b\u00e0y nghi th\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"'Nghi' nguy\u00ean l\u00e0 'Ngh\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-282-16\" href=\"#footnote-282-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, Vua xem xong, th\u00eam v\u00e0o vi\u1ec7c qu\u1ef3 nh\u1eadn v\u00e0 t\u1ef1 m\u1edf ni\u00eam phong, l\u1ea1i th\u00eam ba l\u1ea7n th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u00e1m l\u1ea7n l\u1ea1y.<\/p>\n<p>[132] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho c\u00e1c doanh qu\u00e2n \u0111\u00f3ng ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u00e1o qu\u1ea7n c\u1ea5p ph\u00e1t, c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n c\u1ea5m. L\u00fac \u0111\u00f3, ph\u1ee7 Khai Phong th\u01b0\u1eddng ng\u0103n c\u1ea3n th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n theo l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n<p>[133] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y xin \u0111\u1eb7t Ty Khai th\u00e1c g\u1ed7 \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 T\u00e2y S\u01a1n, H\u1ed3 \u0110i\u1ec1n, Ki\u00eau Th\u1ee7y thu\u1ed9c L\u0169ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 nhu c\u1ea7u bi\u00ean ph\u00f2ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 12, vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c g\u1ed7 c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'D\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 'Vu', theo b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-282-17\" href=\"#footnote-282-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. N\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[134] \u0110\u00eam ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc Ng\u0169 Nh\u1ea1c Qu\u00e1n m\u1edbi x\u00e2y t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, trong \u0111\u00e1m m\u00e2y \u0111en xu\u1ea5t hi\u1ec7n sao s\u00e1ng nh\u01b0 ban ng\u00e0y, c\u00f3 h\u00ecnh d\u00e1ng linh k\u1ef3, c\u1edd x\u00ed, gi\u00e1p tr\u01b0\u1ee3ng, ng\u01b0\u1eddi xem ho\u1ea3ng s\u1ee3 \u1ed3n \u00e0o. Tu Quan s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u l\u00ean. Vua ban chi\u1ebfu x\u00e2y \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[135] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Tr\u1ecbnh Ki\u1ec3m l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Th\u00e0nh, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m thuy\u1ebft th\u01b0. Ki\u1ec3m th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u00e1ch, gi\u1ea3ng gi\u1ea3i hay, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m \u1edf Qu\u1ed1c h\u1ecdc r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[136] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, phong Uy\u1ec3n nghi D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0m Th\u1ee5c phi. Ban \u0111\u1ea7u, Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0m Tu nghi, phi l\u00e0m Uy\u1ec3n nghi, \u0111\u1ecba v\u1ecb g\u1ea7n nh\u01b0 ngang h\u00e0ng v\u1edbi Ho\u00e0ng h\u1eadu. Khi Vua l\u00ean Th\u00e1i S\u01a1n phong thi\u1ec7n, t\u1ebf H\u1eadu Th\u1ed5, c\u00fang t\u1ebf Th\u00e1i Thanh cung, m\u1ed7i l\u1ea7n tu\u1ea7n du \u0111\u1ec1u \u0111i theo, \u00e2n s\u1ee7ng kh\u00f4ng ai s\u00e1nh b\u1eb1ng. Phi th\u00f4ng minh, c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7, kh\u00e9o l\u00e9o ph\u1ee5ng s\u1ef1 v\u00e0 thu\u1eadn theo Ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u00f4ng h\u1ec1 tr\u00e1i \u00fd, n\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu y\u00eau qu\u00fd, do \u0111\u00f3 d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i nh\u01b0ng phi kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00e2y hi\u1ec1m kh\u00edch. Khi nh\u1eadn s\u00e1ch phong, Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng, kh\u00f4ng ban chi\u1ebfu ra ngo\u00e0i tri\u1ec1u, ch\u1ec9 sai h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu giao cho Trung th\u01b0. H\u00f4m sau, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban \u00e2n trong cung l\u00e0 vi\u1ec7c m\u1eebng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu l\u1ec5, xin cho Kh\u00e1ch t\u1ec9nh theo l\u1ec7 nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng. Vua mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[137] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, Nhung L\u00f4 ch\u00e2u \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i l\u1ea5y Th\u1ecb c\u1ea5m, Tri Giang An huy\u1ec7n T\u1ed1ng B\u00f4n l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1ea7u ki\u00eam D\u1ee5c T\u1ec9nh Gi\u00e1m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5 kh\u00e1c nhau. Khang Hu\u1ea5n v\u00ec t\u1eed tr\u1eadn, cho b\u1ed1n con l\u00e0m quan. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng d\u1eb9p man.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1eaft \u0111\u1ea7u ghi vi\u1ec7c Ho\u00e0i T\u00edn d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng d\u1eb9p man \u1edf \u0111\u00e2y, sai l\u1ea7m l\u1edbn. Vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng l\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n, n\u00ean c\u00e1c quan Khu m\u1eadt \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. Nay g\u1ea1ch b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[138] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 Kh\u1ea5u Giam t\u00e2u: <i>&#8220;Nha hi\u1ec7u Ph\u00fa Thu\u1eadn Gi\u00e1m, L\u00f4 Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u K\u1ebf Long c\u00f9ng c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 d\u1eabn d\u1eaft b\u1ecdn B\u1ea1ch Tru\u1ef5 t\u1eed \u0111\u1ec7, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng lao, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Nhi\u1ebfp Ch\u00e2u T\u01b0 m\u00e3. Tri Nhung Ch\u00e2u M\u00e3 Th\u1ee7 Tu\u00e2n ph\u00f2ng gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng, t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 n\u0103m, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 l\u01b0u nhi\u1ec7m. Ti\u1ebfn s\u0129 L\u00f4 Ch\u00e2u B\u1ea1ch C\u1ed1 chi\u00eau m\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng \u0111inh theo qu\u00e2n, xin cho thi t\u1eeb ngh\u1ec7.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[139] Chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf cho hai huy\u1ec7n Nguy\u00ean Th\u1ecb v\u00e0 Ho\u1ea1ch L\u1ed9c c\u1ee7a Tr\u1ea5n Ch\u00e2u v\u00ec b\u1ecb m\u1ea5t m\u00f9a.<\/p>\n<p>[140] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, sai s\u1ee9 \u0111em ba con ng\u1ef1a c\u1ee7a Vua ban cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n.<\/p>\n<p>[141] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ph\u00f3 s\u1ee9 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m D\u0129nh Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00ednh kh\u00e9o l\u00e9o, d\u00e1m l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c gi\u1ea3 d\u1ed1i, Tri Ti\u1ebft coi th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng ta, ch\u01b0a t\u1eebng t\u00f9y \u00fd theo.<\/p>\n<p>Vua t\u1eebng ban th\u01a1 v\u1ec1 tuy\u1ebft vui cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, nh\u01b0ng l\u1ea1i d\u00f9ng nh\u1ea7m v\u1ea7n. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n mu\u1ed1n t\u00e2u l\u00ean Vua, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u01a1 c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i l\u1ea5y quy c\u00e1ch c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1ec3 x\u00e9t!&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n b\u00e8n th\u00f4i. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c lui ra, li\u1ec1n b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 Vua d\u1ee5 hai ph\u1ee7 r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u00e0i th\u01a1 ban tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, su\u00fdt n\u1eefa b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1ec9 v\u00e2ng d\u1ea1, Tri Ti\u1ebft li\u1ec1n v\u1ea1ch r\u00f5 t\u00ecnh tr\u1ea1ng gian tr\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng ta, Vua c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>M\u1ed7i khi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng mang theo m\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t hai t\u1edd, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u gi\u1ea5u \u0111i. Sau khi lui ra, l\u1ea1i l\u1ea5y \u00fd m\u00ecnh l\u00e0m \u00fd Vua m\u00e0 thi h\u00e0nh. Tri Ti\u1ebft t\u1eebng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua nh\u00ecn Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea5u trong l\u00f2ng sao kh\u00f4ng \u0111\u01b0a h\u1ebft ra?&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c Vua y\u00eau qu\u00fd, Tri Ti\u1ebft c\u00e0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu k\u00e9m, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tranh c\u00e3i tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua.<\/p>\n<p>Khi V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh man t\u1ed9c, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Nghi\u00eau T\u1ea9u xin th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u01b0ng Tri Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c quan bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng l\u00e2u nay kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng, xin ban th\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.&#8221;<\/i> B\u00e0n c\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Vua th\u00fac gi\u1ee5c, Tri Ti\u1ebft t\u1ee9c gi\u1eadn, b\u00e8n \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1ea1ch t\u1ed9i ng\u1eafn c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c. Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u00e2u b\u1ea9m, li\u1ec1n si\u00eau th\u0103ng ch\u1ee9c cho Ho\u00e0i T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, b\u1ea3o H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00e0n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng cho Ho\u00e0i T\u00edn, ki\u00ean quy\u1ebft n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Th\u1ecb K\u1ef3 H\u00fac, ph\u1ea3i th\u01b0\u1edfng th\u00eam. Tr\u1eabm b\u1ea3o h\u1ecd: &#8216;T\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng c\u00f3 c\u00f4ng, qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng ti\u1ebfc.&#8217; V\u00ec Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u1ebfn b\u00e1o, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat th\u01b0\u1edfng n\u00e0o, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Th\u1ecb K\u1ef3 H\u00fac l\u00e0 may. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u, s\u1ebd l\u00e0m t\u1edd t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Nay l\u1ea1i kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 t\u00e2u, kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1edd t\u00e2u, c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e2ng s\u1edb, li\u1ec1n th\u1eb3ng tay g\u1eedi t\u1edd t\u00e2u \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1. Ban \u0111\u1ea7u th\u00ec tr\u00ec ho\u00e3n kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd si\u00eau th\u0103ng, d\u00e1m l\u1ea5y quy\u1ec1n ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng cao th\u1ea5p l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb g\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady, Tr\u1eabm ph\u1ea3i th\u00fac th\u1ee7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ea5t h\u00f2a kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u tranh c\u00e3i. Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f2n l\u1ec5 th\u1edd Vua th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u nh\u00ecn th\u1ea5y! Tri Ti\u1ebft l\u1ea1i c\u00f4ng k\u00edch kh\u1eafp tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Th\u1ea9m h\u00ecnh, Th\u1ea9m quan, L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, Tam qu\u00e1n, gi\u00e1n quan, ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, \u00f4ng ta khinh ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecdng m\u00ecnh nh\u01b0 v\u1eady!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, c\u1ea3 ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Nghi\u00eau T\u1ea9u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169. Tri Ti\u1ebft gi\u1eef ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9 ki\u00eam Ph\u00f3 s\u1ee9, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, sau \u0111\u00f3 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u1ed9 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n Di S\u1ef1 L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0110\u00e1n qu\u1edf tr\u00e1ch Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 khuy\u00ean Vua tr\u1edf v\u00e0o cung, kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed. X\u00e9t l\u00fac n\u00e0y \u0110\u00e1n \u0111ang \u0111i s\u1ee9 Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, n\u1ebfu v\u00e0i th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, Vua v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd c\u00e1ch ch\u1ee9c Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Vua c\u00e1ch ch\u1ee9c Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u1ef1c ra l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i t\u00e2u b\u1ea9m m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"th\u1ef1c ra l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i t\u00e2u b\u1ea9m m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c 'duy\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee5c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-282-18\" href=\"#footnote-282-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 v\u00ec tranh c\u00e3i v\u1edbi Vua, e r\u1eb1ng \u300aDi S\u1ef1 L\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng th\u1ec3 tin ho\u00e0n to\u00e0n, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y, l\u1ea5y s\u00e1ch \u300aT\u00e2y Ph\u1ee7 B\u00e1i B\u00e3i L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Tr\u1ea7n D\u1ecbch ch\u00e9p l\u1eddi Vua m\u00e0 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i><\/p>\n<p>[142] Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, do V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed. Chu\u1ea9n ch\u01b0a k\u1ecbp t\u1ea1 \u01a1n, Vua sai H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n c\u00f4ng vi\u1ec7c Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u1ee9c Khu m\u1eadt \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho t\u1ec3 th\u1ea7n t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a M\u1eabn Trung.<\/p>\n<p>[143] Vua sai tr\u1ea1m d\u1ecbch tri\u1ec7u quan S\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1ed3ng ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u Tr\u1ea5n ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, N\u1ed9i kh\u00e1ch s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Gia ch\u00e2u, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phu Di\u00ean T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[144] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho nh\u1eefng d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf L\u1ec7 ch\u00e2u do n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf ba n\u0103m.<\/p>\n<p>[145] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, T\u01b0 kh\u00f4ng tr\u00ed s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ebf, ban cho 500 t\u1ea5m v\u1ea3i l\u1ee5a, c\u00f9ng v\u1edbi l\u00faa g\u1ea1o t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng. T\u1eb7ng ch\u1ee9c T\u01b0 \u0111\u1ed3, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n \u0110\u1ecbnh. T\u1ec1 Hi\u1ec1n b\u1ed1n l\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf hai ph\u1ee7, ch\u00edn l\u1ea7n ng\u1ed3i \u1edf b\u00e1t t\u1ecda, tu\u1ed5i gi\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi t\u01b0\u1edbc Tam c\u00f4ng, h\u01b0\u1edfng ph\u00fac th\u1ecd, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp. Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng l\u1ec5 nghi, th\u00edch lo vi\u1ec7c sinh k\u1ebf, hai l\u1ea7n l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n l\u1edbn, l\u1ea1i c\u00f9ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n tranh gi\u00e0nh nhau, v\u00ec th\u1ebf ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch.<\/p>\n<p><i>(T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 ba b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. Truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00f4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n l\u1edbn, \u0111\u00e2y v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c nh\u1ecf, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? L\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u0169ng \u0111ang \u1edf ngo\u00e0i, kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c tranh gi\u00e0nh nhau l\u00e0 g\u00ec? T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, ph\u1ee5ng tri\u1ec1u th\u1ec9nh, c\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung tranh c\u01b0\u1edbi v\u1ee3 c\u1ee7a Ti\u1ebft Duy C\u00e1t, M\u1eabn Trung v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, nghi r\u1eb1ng truy\u1ec7n ch\u00e9p vi\u1ec7c tranh gi\u00e0nh nhau l\u00e0 ch\u1ec9 M\u1eabn Trung. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[146] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, T\u1ea7n ch\u00e2u b\u00e1o c\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u0169 \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh T\u00e2y d\u00e2ng cao, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu sai s\u1ee9 ban ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c quan ph\u1ee7 ch\u00f4n c\u1ea5t, l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ebf l\u1ec5.<\/p>\n<p>[147] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 <i>&#8220;M\u1eabn n\u00f4ng ca&#8221;<\/i>, l\u1ea1i l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 <i>&#8220;\u0110\u1ed9c th\u1eadp nh\u1ea5t kinh thi&#8221;<\/i>, ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n h\u1ecda theo. M\u1ed7i khi Vua l\u00e0m th\u01a1, th\u01b0\u1eddng sai c\u00e1c t\u1ec3 ph\u1ee5, t\u00f4ng th\u1ea5t, L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, Tam qu\u00e1n, quan thu\u1ed9c B\u00ed c\u00e1c h\u1ecda theo, m\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecda theo nhi\u1ec1u nh\u1ea5t. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u1ecbnh kh\u1eafp kinh s\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u1ecbnh kh\u1eafp kinh s\u1eed, ch\u1eef 'Kinh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'K\u1ebf', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-282-19\" href=\"#footnote-282-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, c\u00e1c quan Tam ty, Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tham gia h\u1ecda theo. N\u1ebfu l\u00e0 l\u1ec5 l\u1edbn kh\u00e1nh th\u00e0nh hay y\u1ebfn h\u1ed9i, th\u00ec tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1. Sau \u0111\u00f3, Mai Tu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u1eef ch\u1ee9c qu\u00e1n m\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin h\u1ecda theo v\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u00e9p b\u1ea3n g\u1eedi theo tr\u1ea1m d\u1ecbch ban cho.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-282-1\">L\u1ec7nh Ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u1ebf tr\u00ed kinh \u0111\u1ed9 ph\u1ee5ng t\u1ef1 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean: ch\u1eef 'T\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 81 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 8 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20, m\u1ee5c Y\u1ebft Th\u00e1i Thanh cung, s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-282-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-2\">Nguy\u00ean M\u1eabu d\u00f9ng m\u00e0u tr\u1eafng: ch\u1eef 'Nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd', ch\u1eef 'd\u00f9ng' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean, s\u1eeda l\u1ea1i v\u00e0 b\u1ed5 sung. Xem \u0111o\u1ea1n tr\u00ean trong s\u00e1ch n\u00e0y c\u00f3 ghi 'Nguy\u00ean M\u1eabu Kinh S\u01b0'. <a href=\"#return-footnote-282-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-3\"> C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi 'ban cho \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 n\u1eef quan \u00e1o t\u00eda, ph\u00e1p danh'. X\u00e9t theo \u00fd ngh\u0129a, nghi ng\u1edd 'n\u1eef quan' n\u00ean l\u00e0 'n\u1eef quan'. <a href=\"#return-footnote-282-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-4\">\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p kh\u00e1c v\u1edbi \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b, ch\u1eef 'qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-282-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-5\">Nghi\u00eam c\u1ea3nh \u0111\u1ec1u ng\u1eebng, ch\u1eef 'ng\u1eebng' nguy\u00ean l\u00e0 'chu\u1ea9n b\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 21 m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-282-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-6\">Giao cho b\u1ea3n vi\u1ec7n c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi ki\u1ec3m tra, 'b\u1ea3n vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ea3n huy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 25, m\u1ee5c 3 m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-282-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-7\"> B\u1ea5t qu\u00e1 l\u01b0\u1ee1ng tam thi\u00ean 'l\u01b0\u1ee1ng' T\u1ef1 nguy\u00ean tho\u00e1t, c\u1ee9 t\u1ed1ng b\u1ea3n, t\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u1eadp t\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan tam chi nh\u1ecb t\u1ee9 b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-282-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-8\"> \u0110a th\u1ecb \u01b0u chuy\u1ec3n 'Th\u1ecb' nguy\u00ean t\u00e1c 'Ch\u00ed' , c\u1ee9 \u0111\u1ed3ng th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 c\u1ea3i. <a href=\"#return-footnote-282-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-9\">'\u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-282-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-10\"> 'Tr\u00fa s\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ban s\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c T\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 31 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-282-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-11\"> Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-282-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-12\">Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t: 'T\u1ea7n Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Th\u00e1i Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 83 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 th\u00e1ng 11 ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu trong s\u00e1ch n\u00e0y, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 6-1, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 492 ph\u1ea7n Th\u1ed5 Ph\u1ed3n truy\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-282-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-13\"> 'C\u1ee5 s\u1ef1 b\u1ed1 c\u00e1o thi\u00ean h\u1ea1' ch\u1eef 'c\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u00ec', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-4. <a href=\"#return-footnote-282-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-14\"> 'Chi\u1ebfu t\u1ef1 kinh ch\u00ed Duy\u1ec7n Ch\u00e2u' ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean l\u00e0 'kim', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 31 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-282-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-15\"> 'Th\u01b0\u1ee3ng d\u0129 kho\u1ea3nh tu\u1ebf Ngo\u1ea1i L\u00e3ng t\u1ed9c \u0110\u1ed7 Kh\u00e1nh Quang \u0111\u1eb3ng su\u1ea5t b\u1ed9 h\u1ea1 lai quy' ch\u1eef 'b\u1ed9 h\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9 m\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n, ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-282-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-16\"> 'Nghi' nguy\u00ean l\u00e0 'Ngh\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-282-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-17\"> 'D\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 'Vu', theo b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-282-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-18\">th\u1ef1c ra l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i t\u00e2u b\u1ea9m m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c 'duy\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee5c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-282-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-282-19\"> \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u1ecbnh kh\u1eafp kinh s\u1eed, ch\u1eef 'Kinh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'K\u1ebf', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-282-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":40,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-282","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/282\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1237,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/282\/revisions\/1237"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/282\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=282"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=282"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}