{"id":284,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=284"},"modified":"2025-08-20T16:53:18","modified_gmt":"2025-08-20T09:53:18","slug":"beta-quyen-83-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-7-giap-dan-1014","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-83-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-7-giap-dan-1014\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 83: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 7 (GI\u00c1P D\u1ea6N, 1014)","rendered":"QUY\u1ec2N 83: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 7 (GI\u00c1P D\u1ea6N, 1014)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u1edf V\u1ea1n T\u1eed T\u1eadp t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a, m\u01b0u t\u00ednh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. B\u00e8n sai Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ng\u00f5a \u0110\u00ecnh tr\u1ea1i, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1c m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng \u0110\u1ea1t, Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ng\u1ef1 ti\u1ec1n Trung t\u00e1 M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec7p, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ea1o d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf Th\u1ea1ch M\u00f4n. Tr\u1ecdng \u0110\u1ea1t v\u00e0 Ti\u1ec7p t\u1ef1 \u00fd v\u01b0\u1ee3t qua Th\u1ea1ch M\u00f4n, giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c \u1edf Thi\u00ean Ma Xuy\u00ean. \u0110\u1ea1o theo qu\u00e2n ti\u1ebfp \u1ee9ng, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n r\u00fat lui. Tr\u1ecdng \u0110\u1ea1t tr\u00fang t\u00ean l\u1ea1c m\u00e0 ch\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu ch\u1ec9 truy x\u00e9t t\u1ed9i Ti\u1ec7p vi ph\u1ea1m m\u1ec7nh l\u1ec7nh, ti\u1ebfn qu\u00e2n s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ecbch, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00e1n Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 thu\u1ed9c Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty. Ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i \u0110\u1ea1o. Cho con c\u1ee7a Tr\u1ecdng \u0110\u1ea1t l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, ban t\u00ean l\u00e0 Hi\u1ec3n Trung.\r\n\r\nV\u0129 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Hai ch\u1ec9 huy Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 v\u00e0 Phi\u00ean L\u1ea1c \u1edf V\u1ecb Ch\u00e2u \u0111\u00e3 gi\u1ebft gi\u1eb7c \u1edf Thi\u00ean Ma Xuy\u00ean, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ch\u1ee5c th\u1ee7 c\u1ea5p, c\u1eaft h\u01a1n tr\u0103m tai m\u0169i, thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 ng\u1ef1a. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1ed9c Ng\u1ee5y Mai \u0111\u00e1nh \u00fap qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ch\u00fang, ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 800 ng\u1ef1a, kh\u00ed gi\u1edbi t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tri Khai Phong ph\u1ee7 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Ph\u1ee7 n\u00e0y gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed7i k\u1ef3 thi \u0111\u1ec1u ghi t\u00ean v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng d\u1ea5u ph\u1ee7, d\u1ec5 b\u1ecb l\u1ed9 th\u00f4ng tin. T\u1eeb nay xin c\u1ea5p m\u1ed9t \u1ea5n ri\u00eang.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>\"Mi\u1ebfu Hi\u00ean Vi\u00ean \u1edf Ph\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, d\u00f9ng ch\u00fac v\u0103n x\u01b0ng hi\u1ec7u Th\u00e1nh T\u1ed5, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 T\u1ef1 Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ea7n m\u1ed7 d\u00e1m k\u00ednh c\u00e1o, l\u1ec5 v\u1eadt kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ed3 m\u1eb7n v\u00e0 m\u00e1u.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea1i l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m Qu\u1ea7n m\u1ee5c Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9.\r\n\r\n[5] Cho c\u1ef1u Huy\u1ec7n \u00fay V\u1ecdng \u0110\u00f4 l\u00e0 Ng\u00f4 Tr\u00ed Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng D\u01b0\u01a1ng, c\u1ef1u Ty l\u00fd Tham qu\u00e2n Tr\u00ec Ch\u00e2u l\u00e0 T\u1eeb \u0110\u00e3i V\u1ea5n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ea5p Ch\u00e2u, ban 50.000 ti\u1ec1n. Tr\u00ed Nh\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0110\u00e3i V\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft, t\u1ef1 tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. Sau \u0111\u00f3, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c v\u00e0 ban v\u1eadt.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y Tri\u1ec7u Trinh, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch Ch\u00e2u, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung; Kh\u1ea5u Giam, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, l\u1ea1i th\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\r\n\r\n[7] Khai Phong ph\u1ee7 thi c\u1eed nh\u00e2n, theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan coi thi thay phi\u00ean ni\u00eam phong \u0111\u1ea7u quy\u1ec3n thi. D\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, xin c\u1eed quan kh\u00e1c l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[8] Ti\u1ec1n Duy Tr\u1ecb, T\u1ea3 Th\u1ea7n V\u0169 th\u1ed1ng qu\u00e2n, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0, m\u1ea5t. Vua nghe n\u00f3i con ch\u00e1u \u00f4ng r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, thi\u1ebfu th\u1ed1n vi\u1ec7c h\u00f4n nh\u00e2n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung: <i>\"Nh\u00e0 n\u00e0y c\u00f3 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 kh\u00f4ng?\"<\/i> M\u1eabn Trung \u0111\u00e1p: <i>\"C\u00e1c quan ngh\u00e8o th\u01b0\u1eddng ng\u1ea1i vi\u1ec7c tang l\u1ec5 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo li\u1ec7u.\"<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1eb7ng quan, M\u1eabn Trung d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ee7a th\u1ed1ng qu\u00e2n Tr\u1ea7n Th\u1eeba Chi\u00eau v\u00e0 M\u1ea1nh L\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c b\u1ea3o ph\u00f3 \u0110\u00f4ng cung. Vua cho r\u1eb1ng Duy Tr\u1ecb l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 trung hi\u1ebfu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, cho b\u1ed1n con \u00f4ng l\u00e0m quan, c\u00f9ng c\u00e1c em trai b\u00ean ngo\u1ea1i, con r\u1ec3, th\u00e2n t\u00edn[footnote] 'th\u00e2n t\u00edn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e2n t\u1ed9c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 480 \u300aNg\u00f4 Vi\u1ec7t Ti\u1ec1n th\u1ecb th\u1ebf gia\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t nh\u1eafc.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin Thi\u1ec7u Di\u1ec7p, Tri ch\u00e2u, H\u1eefu Th\u00e1i trung \u0111\u1ea1i phu, m\u1ea5t[footnote] 'H\u1eefu Th\u00e1i trung \u0111\u1ea1i phu', T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 22 \u300aTu\u1ea7n l\u1ea1i truy\u1ec1n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 426 \u300aTu\u1ea7n l\u1ea1i truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu'.[\/footnote]. Th\u00e0nh ch\u00e2u g\u1ea7n bi\u1ec3n, m\u1ed7i khi t\u00e0u n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u1eadp b\u1ebfn th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u00e3o l\u1edbn l\u00e0m h\u1ea1i. Di\u1ec7p cho \u0111\u00e0o h\u00e0o trong \u0111\u1ec3 thuy\u1ec1n b\u00e8 qua l\u1ea1i, b\u00e3o kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi \u00f4ng b\u1ec7nh, quan l\u1ea1i, d\u00e2n ch\u00fang, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf ch\u00f9a l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u nguy\u1ec7n. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c l\u00f3c.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Giao Ch\u1ec9, Chi\u00eam Th\u00e0nh, \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c, X\u00e0 B\u00e0, Tam Ph\u1eadt T\u1ec1, \u0110an L\u01b0u Mi, T\u00e2n \u0110\u1ed3ng Lung, B\u1ed3 \u0110oan c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u00e1i quan \u0111i c\u00f9ng \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh, vi\u1ec7c ti\u1ebfp \u0111\u00e3i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i chu \u0111\u00e1o.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua xem bi\u1ec3u c\u1ee7a quan coi vi\u1ec7c l\u1ecbch s\u1ed1 \u1edf Ty Thi\u00ean gi\u00e1m xin th\u0103ng ch\u1ee9c. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ecbch t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u00f4n l\u1edbn c\u1ee7a ph\u00e1i \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 suy t\u00ednh \u0111\u1ea1o tr\u1eddi, s\u1eafp x\u1ebfp th\u1eddi ti\u1ebft cho con ng\u01b0\u1eddi; vi\u1ec7c x\u00e9t \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh d\u1eef, tuy c\u00f3 thu\u1eadt hay, c\u0169ng ph\u1ea3i nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u00e0nh. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 Thu quan ch\u00ednh Tri\u1ec7u Chi\u00eau D\u1eadt l\u00e0 chuy\u00ean t\u00e2m v\u1ec1 ngh\u1ec1 \u1ea5y. L\u00fac \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Hi Nguy\u00ean d\u00e2ng l\u1ecbch Nghi Thi\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 Chi\u00eau D\u1eadt xin t\u00ednh l\u1ea1i, Hi Nguy\u00ean kh\u00f4ng nghe. Hai n\u0103m sau, l\u1ecbch qu\u1ea3 nhi\u00ean sai. Chi\u00eau D\u1eadt n\u00f3i \u0111\u1ed9 s\u1ed1 c\u1ee7a sao Hu\u1ef3nh Ho\u1eb7c h\u01a1i sai, khi x\u00e9t nghi\u1ec7m c\u0169ng \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u00f4ng \u1ea5y. \u00d4ng \u1ea5y th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y t\u00ednh to\u00e1n ch\u01b0a t\u1eebng r\u1eddi tay, Hi Nguy\u00ean c\u0169ng ph\u1ee5c \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0 tinh chuy\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi sau \u00edt ai b\u1eb1ng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Hi Nguy\u00ean l\u00e0 con c\u1ee7a X\u1eed N\u1ed9t. Chi\u00eau D\u1eadt kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u, trong truy\u1ec7n c\u1ee7a Hi Nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 Chi\u00eau \u00cdch, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c. Tri\u1ec7u Chi\u00eau \u00cdch, xem th\u00e1ng 5 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 2.)<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ed3ng kh\u1eafc ng\u1ecdc ph\u00f3 s\u1ee9. V\u00ec Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, danh v\u1ecb c\u0169ng n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u t\u1eeb nay ngo\u00e0i s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed theo \u0111\u1ecbnh l\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ba ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec \u0111\u1ea5y l\u00e0 n\u01a1i xa x\u00f4i, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc gi\u1ecfi, n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u1edf Giao Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c H\u1ea1c Ch\u1ea1 \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2m Ch\u00e2u, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n \u0111\u1ea7u, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u1edfng Hu\u1ec7, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt v\u00e0 b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng T\u1eadp Ti\u00ean tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, coi vi\u1ec7c \u1edf Nhi\u00eau Ch\u00e2u, d\u00f9ng ph\u00e9p tr\u00e1i lu\u1eadt b\u1eaft d\u00e2n ch\u00e2u \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n, treo ng\u01b0\u1ee3c l\u00ean c\u1ed9t, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn nay nh\u1edd \u01a1n x\u00e1, Vua gh\u00e9t h\u1eafn ng\u01b0\u1ee3c d\u00e2n, sai b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1n gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 \u1edf Khai Phong ph\u1ee7.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u th\u00e1i b\u1ea3o, sung ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Kh\u00f4ng mang ch\u00ednh quan, l\u00e0 theo l\u1ec7 c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5.)<\/i>\r\n\r\n[17] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u00fa b\u1ea1c v\u00e0 gi\u00e1m t\u1ec9nh \u1edf D\u1ee5c T\u1ec9nh gi\u00e1m thu\u1ed9c L\u00f4 Ch\u00e2u, t\u1eeb nay ai kh\u00e9o v\u1ed7 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man, gi\u1eef y\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, khi v\u1ec1 tri\u1ec1u s\u1ebd b\u00e0n khen th\u01b0\u1edfng.[footnote]'\u0110\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, theo c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n <i>(ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eef \u00c2m)<\/i>, Tri Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean huy\u1ec7n Ph\u1ea1m Th\u1ee9c <i>(ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Du Hi\u1ebfn Khanh, Tri Thi\u1ec1n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 Khu\u00ea, \u0110\u1ed3ng Gi\u00e1m tu C\u1ea3nh Linh cung L\u00f4 Th\u1ee7 Minh, Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u1ed3ng \u0110\u00f4 \u0110\u1ec1 c\u1eed Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 L\u00fd Ho\u00e0i T\u00edn <i>(Th\u1ee7 Minh, Ho\u00e0i T\u00edn ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0i gi\u1ecfi, xin ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Th\u00f4ng ph\u00e1n Lai Ch\u00e2u T\u1eeb Ho\u00e0i Th\u1ee9c, Tri T\u1ec1 Ch\u00e2u T\u00f4n M\u1ed9ng Hi\u1ec7p, Th\u00f4ng ph\u00e1n Di\u00eam Duy C\u00e1t, theo d\u01b0 lu\u1eadn th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m g\u00ec v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ecb d\u00e2n, xin l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty x\u00e9t l\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"\u00d4ng l\u00e0 Nguy\u00ean t\u1ec3, v\u00e2ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9, m\u00e0 nh\u1eefng quan l\u1ea1i \u00f4ng ti\u1ebfn c\u1eed ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 khinh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed h\u1ecd, l\u1ea1i xin d\u00f9ng ngay, th\u00ec \u01a1n tr\u00ean \u0111\u1ec1u do m\u00ecnh m\u00e0 ra, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1i k\u1ef5 c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nN\u1ed9i th\u1ecb Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111i c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin g\u1eb7p ri\u00eang, \u00f4ng \u0111\u1ee3i m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00f4ng \u0111\u1ee7, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n y ph\u1ee5c r\u1ed3i m\u1edbi ti\u1ebfp, b\u00e0n vi\u1ec7c xong th\u00ec lui, kh\u00f4ng bao gi\u1edd t\u01b0 th\u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi khen l\u00e0 \u0111\u1eafc th\u1ec3.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n \u1edf Giang Nam, Qu\u1ea3ng Nam trong th\u1eddi gian b\u1ecb chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111ang canh t\u00e1c l\u00e0m ch\u1ee7, n\u1ebfu c\u00f3 ki\u1ec7n t\u1ee5ng th\u00ec quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 l\u00fd, sau khi kh\u00f4i ph\u1ee5c s\u1ebd x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.\r\n\r\n[20] Chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, v\u00e0 t\u0103ng th\u00eam 30 ngh\u00ecn.\r\n\r\n[21] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, l\u1ea5y Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n h\u1ed9 \u1edf Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft b\u1ecb thi\u00ean tai trong n\u0103m nay, c\u00f9ng nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf h\u1ea1, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y[footnote]Chi\u1ebfu Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft n\u0103m nay d\u00e2n h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, c\u00f9ng nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf h\u1ea1, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, 'h\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ea1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70-161 s\u1eeda. L\u1ea1i 'Giang Nam', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70-161 ch\u00e9p l\u00e0 'Giang Ho\u00e0i'.[\/footnote], \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, d\u1eddi Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng l\u00e0m Phu Di\u00ean l\u1ed9 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nh\u1eefng h\u1ed9 n\u1ed9i thu\u1ed9c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u1ea1t t\u1ecbch thu gia s\u00fac, nh\u01b0ng K\u1ebf N\u0103ng l\u1ea1i x\u1eed theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi Nhung s\u1ee3 m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea1m t\u1ed9i. Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh tuy nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi. K\u1ebf N\u0103ng h\u00e0ng ng\u00e0y b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh ch\u1eb7t tre l\u00e0m th\u1ebb, ghi ch\u1eef l\u00ean \u0111\u00f3, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 ghi c\u00f4ng t\u01b0\u1edbng s\u0129 gi\u1ebft gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c nghe tin c\u00e0ng th\u00eam s\u1ee3 h\u00e3i.\r\n\r\n[24] Gi\u00e1m \u00e1p tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Quang T\u1eadp b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u. \u00d4ng b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi tr\u1ea1i \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi t\u1ed9c Pha Trung, l\u1ea1i vu c\u00e1o trong qu\u00e2n c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u gi\u1ebft T\u01b0 m\u00e3 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t.\r\n\r\n<i>(T\u1ea7n Ch\u00e2u c\u00f3 tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh, Ph\u1ee7 Ch\u00e2u c\u00f3 b\u1ea3o V\u0129nh Ninh, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 T\u1ea7n Ch\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung; T\u1ea3 T\u01b0 gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169, v\u00e0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, v\u00ec t\u1ed9i ghi ch\u00e9p trong l\u1ec5 cung t\u1ea1 \u0111\u00e0n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, thay <i>\"H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf\"<\/i> v\u00e0 t\u1ef1 \u00fd th\u00eam v\u1ecb th\u00e1nh t\u1ed5 v\u00e0o h\u00e0ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. [footnote]Ch\u1eef 'ch\u00fa' trong nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-22 b\u1ed5 sung.[\/footnote]\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00e1c c\u01a1 quan chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng, uy nghi \u0111\u1ea1o m\u00f4n, nh\u1ea1c gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, t\u1eeb \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Tu\u1ebf \u0111\u01b0a thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ebfn h\u1eadu tr\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 kh\u1eafc ng\u1ecdc, Vua th\u00e2n h\u00e0nh r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u d\u00e2ng l\u1ec5. T\u1eeb \u0111\u00f3, s\u1ee9 kh\u1eafc ng\u1ecdc m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng, ph\u00f3 s\u1ee9 thay nhau \u0111\u1ebfn xem vi\u1ec7c kh\u1eafc ch\u1eef, c\u00e1c ph\u1ea7n hi\u1ec7u, \u0111\u1ec1 k\u00fd, n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u1ec1u do Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban n\u1ebfu cha m\u1eb9 m\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m gi\u1eef b\u1ed5ng l\u1ed9c.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ea5y Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tu C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m ph\u00f3. S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Lam K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n n\u1eafm vi\u1ec7c c\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, c\u00e1c c\u01a1 quan ph\u1ea3i kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch b\u00e1o l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n hai t\u1ec9nh ph\u00e2n ph\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, n\u00ean ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y.\r\n\r\n[30] C\u1ea5p \u00e1o da c\u1eebu v\u00e0 t\u1ea5t d\u1ea1 cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 tu\u1ea7n bi\u00ean H\u00e0 \u0110\u00f4ng.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 Kh\u1ea5u Giam t\u00e2u: <i>\"C\u00f4ng th\u1ef1 c\u1ee7a b\u1ea3n s\u1ee9 \u0111\u1eb7t t\u1ea1i T\u1eed Ch\u00e2u v\u00e0 To\u1ea1i Ch\u00e2u, c\u00e1ch xa \u0111\u1ea5t Nhung Ch\u00e2u v\u00e0 L\u00f4 Ch\u00e2u, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u1ea3nh kh\u1ea9n c\u1ea5p s\u1ebd kh\u00f3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ecbp th\u1eddi. Xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0 Ch\u00e2u.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[32] \u0110\u1ed5i t\u00ean tr\u1ea1i Ki\u00eau B\u1ec1 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n, T\u1ea7n Ch\u00e2u th\u00e0nh Uy Vi\u1ec5n.\r\n\r\n[33] B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u00e3 kh\u1ecfi xin v\u00e0o tri\u1ec1u. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, kh\u00f4ng a dua theo ai, v\u0103n h\u1ecdc ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ai s\u00e1nh b\u1eb1ng, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u00f4ng \u1ea5y hay b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, l\u00e0 sao v\u1eady?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u01b0a D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, n\u00ean vu c\u00e1o \u00f4ng \u1ea5y m\u00e0 th\u00f4i. D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c nh\u1eadn \u01a1n s\u00e2u c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 tri, n\u1ebfu c\u00f3 l\u1eddi \u0111\u00f9a c\u1ee3t qu\u00e1 \u0111\u00e1ng th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ch\u00ea bai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua sai D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u1ea5u r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec m\u1eb9 b\u1ec7nh, t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi kh\u1ecfi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ebd ra n\u00ean \u1edf \u1ea9n ch\u1ed1n th\u00f4n d\u00e3, h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u1eb9 gi\u00e0, b\u1ed7ng nhi\u00ean xin nh\u1eadn ch\u1ee9c qu\u1eadn, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u00e9p bu\u1ed9c nh\u00e0 Vua, xin b\u00e3i ch\u1ee9c \u00f4ng \u1ea5y.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xin v\u1ec1 qu\u00ea, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u1eb9 m\u00e3i m\u00e3i, nay b\u1ec7nh \u0111\u00e3 kh\u1ecfi xin v\u00e0o tri\u1ec1u, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho l\u00e0m qu\u1eadn, Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n ch\u01b0a hi\u1ec3u \u00fd n\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 tri\u1ec7u Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch.\r\n\r\nKh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b \u0111\u1ec1u n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c xin v\u00e0o tri\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u00f3 Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ed9t nhi\u00ean xin nh\u1eadn ch\u1ee9c qu\u1eadn, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao? Hay Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n nghe kh\u00f4ng r\u00f5, ho\u1eb7c \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b \u0111\u1ec1u sai, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u1edf Giao Ch\u00e2u l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n chi\u1ebfu ban cho L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n c\u00f3 c\u00e2u <i>\"kh\u00e9o v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang\"<\/i>. Vua n\u00f3i: <i>\"L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng t\u1ed1t v\u1edbi h\u1ecd L\u00ea[footnote] 'L\u00ea th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00ea d\u00e2n'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9, L\u00ea Ho\u00e0n ch\u1ebft, em l\u00e0 Long \u0110\u00ecnh t\u1ef1 l\u1eadp, b\u1ecb L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u0111u\u1ed5i. S\u00e1ch n\u00e0y ghi l\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, ch\u1eafc l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y. 'L\u00ea d\u00e2n' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], man di kh\u00f4ng hi\u1ec3u, c\u00f3 th\u1ec3 nghi ng\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00e1m ch\u1ec9 m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i r\u1ed3i ban cho.\"<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan kh\u00e1m x\u00e9t n\u00ean suy x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng b\u1ea3n \u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi t\u1ea5u ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c ph\u1ea1m nh\u00e2n nh\u1eadn t\u1ed9i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn oan sai.\r\n\r\n[36] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1ee5 tranh ch\u1ea5p trong kinh th\u00e0nh n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mu\u1ed1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Khai Phong ph\u1ee7 th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, c\u00e1c tu\u1ea7n ki\u1ec3m trong khu v\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. C\u00e1c tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf ch\u00e2u ngo\u00e0i c\u0169ng theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf \u0111\u1eadp \u0110\u1ea1i Ng\u00f4, ch\u00e2u Thi\u1ec1n. Chi\u1ebfu cho d\u00e2n di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn n\u01a1i cao, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p thuy\u1ec1n \u0111\u01b0a qua s\u00f4ng. Sai s\u1ee9 \u0111i tu s\u1eeda \u0111\u00ea, huy \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng ngh\u00ecn nh\u00e2n c\u00f4ng, x\u00e2y \u0111\u00ea m\u1edbi d\u00e0i 240 b\u01b0\u1edbc, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng m\u1edbi ch\u1ea3y theo \u0111\u00fang h\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n[38] B\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c doanh tr\u1ea1i ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi.\r\n\r\n[39] Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 xin thay ng\u01b0\u1eddi. Trung th\u01b0 mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh t\u1eeb ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn thay. Vua n\u00f3i: <i>\"B\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf H\u00e0 Nam, thanh danh kh\u00f4ng t\u1ed1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb ch\u1ee9c lang trung tr\u1edf l\u00ean hi\u1ec7n thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 tam ty g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i l\u0129nh \u0111\u1ea1i phi\u00ean. Hi\u1ec7n c\u00e1c ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec1u th\u1ea5p, e r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 th\u0103ng ti\u1ebfn, nh\u01b0ng T\u00e2y Kinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tr\u1ea5n gi\u1eef.\"<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng, ph\u00f3 s\u1ee9 Di\u00eam Thi\u1ebft, vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9, l\u00e0m lang trung H\u00ecnh b\u1ed9, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, \u0111\u1ebfn thay Ch\u1eedng.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, sau khi nh\u1eadn s\u1eafc m\u1ec7nh c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i ph\u00e1t gi\u1ea3i, tri c\u1eed, l\u1eadp t\u1ee9c sai m\u1ed9t vi\u00ean c\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu d\u1eabn \u0111i kh\u00f3a t\u00fac, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u00eau, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u00e0n h\u1eb7c. N\u1ebfu ng\u1ef1a ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, l\u1eadp t\u1ee9c c\u1ea5p ng\u1ef1a t\u1eeb tr\u1ea1m.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n nh\u1eadn s\u1eafc m\u1ec7nh \u1edf mi\u1ebfu V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kinh minh h\u00e0nh tu, ph\u1ee5c c\u1ea7n t\u1eeb h\u1ecdc, \u0111\u00e3 n\u00f3i chuy\u1ec7n ri\u00eang v\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh ch\u1edd ng\u1ef1a, l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e2u. Duy v\u00e0 T\u0103ng c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0n l\u00e2m, v\u1ee3 T\u0103ng l\u00e0 ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a Duy, l\u00fac \u0111\u00f3 v\u1ee3 T\u0103ng s\u1eafp sinh, n\u00ean T\u0103ng nh\u1edd Duy lo vi\u1ec7c nh\u00e0. Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n Ng\u1ee5y Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng nghi ng\u1edd T\u0103ng nh\u1edd v\u1ea3 Duy, b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean, vi\u00ean \u00e1p b\u1ea1n c\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu T\u00e0o Nghi c\u0169ng t\u1ea5u tr\u00ecnh. L\u1eadp t\u1ee9c cho T\u0103ng, Duy Di\u1ec5n gi\u1ea3i tr\u00ecnh, l\u1eddi khai gi\u1ed1ng Duy, n\u00ean tha cho T\u0103ng, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Nghi l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00e0o X\u00e1n.)<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111em b\u00e0i t\u1ee5ng do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u y\u1ebft Th\u00e1i Thanh cung, bia Minh \u0110\u1ea1o cung, minh v\u0103n \u1edf Th\u00e1nh T\u1ed5 \u0111i\u1ec7n cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n xem.\r\n\r\n[42] Sai N\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111em th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn an v\u1ecb t\u1ea1i H\u1ed3ng Kh\u00e1nh cung \u1edf Nam Kinh.\r\n\r\n[43] Ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00ea \u1edf Ch\u00e2u L\u1ec7. S\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00ea \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp nhi\u1ec1u n\u0103m, ch\u1ec9 may m\u1eafn tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ee1 \u0111\u00ea, nh\u01b0ng d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft v\u00e0 tr\u00e0n b\u1edd, \u0111\u1ea5t b\u1edd s\u00f4ng b\u1ecb x\u00f3i m\u00f2n th\u00eam, ph\u00eda nam th\u00e0nh th\u1ebf n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng cao \u0111\u1ebfn hai ba tr\u01b0\u1ee3ng. Tri ch\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1eef s\u1eed T\u00f4n Xung canh gi\u1eef qu\u00e1 nghi\u00eam ng\u1eb7t, d\u00e2n chuy\u00ean ch\u1edf v\u1eadt li\u1ec7u \u0111i tr\u00ean \u0111\u00ea c\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ecdn quan thay th\u1ebf T\u00f4n Xung.\r\n\r\n[44] C\u00e1c m\u00f4n t\u00e2u: <i>\"Khi d\u1eabn c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tam ban v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u00e2n \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9t, Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n theo l\u1ec7 s\u1ebd x\u00e9t t\u1ed9i h\u1ecd, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u01b0a c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n quy \u0111\u1ecbnh. T\u1eeb nay, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9t khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o ch\u1ea7u, xin cho c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00e2u th\u00ec \u0111\u1ec3 c\u00e1c m\u00f4n v\u00e0 Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0111i\u1ec7n Ch\u00e2n Du ho\u00e0n th\u00e0nh, tri\u1ec7u c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p l\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0y th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng, nay theo b\u1ea3n k\u1ef7.)<\/i>\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay, xin cho trai lang, th\u1ea5t tr\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, n\u1ebfu tham d\u1ef1 \u0111\u1ee7 n\u0103m l\u1ea7n t\u1ebf t\u1ef1 l\u1edbn m\u00e0 kh\u00f4ng thi\u1ebfu s\u00f3t, th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc th\u0103ng ch\u1ecdn; n\u1ebfu ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng tham d\u1ef1, th\u00ec gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc th\u0103ng ch\u1ecdn, v\u00e0 d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng th\u00edch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng khi qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ed3n th\u00fa \u1edf L\u0129nh Nam \u0111\u01b0\u1ee3c thay v\u1ec1, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p n\u0103m tr\u0103m ti\u1ec1n trang b\u1ecb.\r\n\r\n[48] L\u1ea5y qu\u00e2n s\u0129 b\u1ea3n th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u1edf Ch\u00e2u \u00cdch, Ch\u00e2u B\u00e0nh, th\u0103ng l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n, \u0111i \u0111\u1ed3n th\u00fa \u1edf Ch\u00e2u Nhung, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Ninh Vi\u1ec5n, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng nh\u01b0 qu\u00e2n Trung D\u0169ng.\r\n\r\n<i>(Theo truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Giam ch\u00e9p: Khi gi\u1eb7c y\u00ean, Giam ch\u1ecdn m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n s\u0129 d\u0169ng c\u1ea3m, chia l\u00e0m n\u0103m b\u1ed9, cho thu\u1ed9c v\u00e0o c\u1ea5m qu\u00e2n, l\u00e0m ch\u1ec9 huy Ninh Vi\u1ec5n, sai gi\u1eef Gi\u00e1m D\u1ee5c T\u1ec9nh. Kh\u00e1c v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c. N\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[49] Th\u00e1ng n\u00e0y, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng h\u1ecdc sinh Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m v\u00e0 con em \u0111ang h\u1ecdc t\u1eadp \u1edf gi\u00e1m, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 d\u00e2n Khai Phong ph\u1ee7, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t quan kinh tri\u1ec1u l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o thi, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh ph\u1ea3i c\u00f3 gi\u1ea5y t\u1edd \u0111\u00f3ng d\u1ea5u \u0111\u1ebfn gi\u00e1m.\r\n\r\n[50] Chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ebfm tr\u1ea1ch v\u1ee5 m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf l\u1ee3i 140.197 quan ti\u1ec1n v\u00e0o N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1. V\u00ec ti\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chu\u1ea9n, t\u1eeb nay l\u1ec7nh \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n Di\u00eam vi\u1ec7n 140.200 quan \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o.\r\n\r\n[51] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf ph\u1ea9m h\u00e0m, v\u1ecb tr\u00ed x\u1ebfp tr\u00ean c\u1ea3 quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu tuy\u1ec3n 4 vi\u00ean K\u00fd ban s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ed1n m\u1eb7t kinh th\u00e0nh, c\u1ea5p kh\u00ed gi\u00e1p cho c\u1ea5m qu\u00e2n, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Kh\u1ea5u Giam xin l\u1ec7nh cho Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty H\u1ea1p l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u 50 l\u00ednh cung n\u1ecf thu\u1ed9c c\u1ea5m qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf D\u1ee5c T\u1ec9nh gi\u00e1m, L\u00f4 Ch\u00e2u. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[54] T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, sao H\u00e0m D\u1ef1 l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, t\u0103ng 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho H\u00e0 Nam ph\u1ee7.\r\n\r\n[56] C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tam ban vi\u1ec7n l\u00e0 L\u00fd Duy t\u00e2u: <i>\"S\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a vi\u1ec7n th\u1ea7n, xin t\u1eeb nay n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u1ea9n c\u1ea5p, h\u1ea1n trong 7 ng\u00e0y ph\u1ea3i v\u00e0o tri\u1ec1u, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n nh\u1eadn vi\u1ec7c. N\u1ebfu thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang k\u1ef3, th\u00ec c\u0103n c\u1ee9 theo t\u00ean do s\u1edf T\u00e2n th\u00e0nh m\u00f4n tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i[footnote] T\u1ee9c c\u0103n c\u1ee9 theo t\u00ean do s\u1edf T\u00e2n th\u00e0nh m\u00f4n tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 25 ch\u01b0\u01a1ng 3 ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ee9c c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3ng t\u00ean v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i'.[\/footnote]. Ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd giao cho Tuy\u00ean huy vi\u1ec7n x\u00e9t t\u1ed9i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, trong cung ban ra ng\u1ef1 tr\u00e1t cho b\u1ec1 t\u00f4i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1, t\u00f4n x\u01b0ng th\u00e1nh hi\u1ec7u c\u1ee7a Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf l\u00e0 Th\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng Khai Thi\u00ean Ch\u1ea5p Ph\u00f9 Ng\u1ef1 L\u1ecbch H\u00e0m Ch\u00e2n Th\u1ec3 \u0110\u1ea1o Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i Thi\u00ean \u0110\u1ebf, \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau s\u1ebd th\u00e2n h\u00e0nh l\u00e0m l\u1ec5 c\u00e1o t\u1ebf, r\u1ed3i ban b\u1ed1 nghi th\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1eb7t th\u00e1nh hi\u1ec7u m\u1edbi so\u1ea1n trong h\u1ed9p, l\u1ea1y hai l\u1ea1y r\u1ed3i giao cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, \u0111\u01b0a xe \u0111\u1ebfn h\u1eadu tr\u01b0\u1edbng Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111i\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i nh\u1eadn ng\u1ef1 tr\u00e1t, \u0111\u1eb7t \u00e1n h\u01b0\u01a1ng \u1edf s\u00e2n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n, l\u1ea1y hai l\u1ea1y r\u1ed3i giao cho Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111em \u0111\u1ebfn V\u0103n \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n tuy\u00ean \u0111\u1ecdc xong, T\u1ea3 h\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n b\u01b0ng h\u01b0\u01a1ng, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang \u0111em ra, \u0111\u1eb7t \u1edf Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, d\u00e2n ch\u00e2u H\u00e3n \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng V\u0103n Ki\u1ec3m vi\u1ec7n t\u1ef1 \u0111\u00f3ng \u0111inh v\u00e0o tay t\u1ed1 c\u00e1o v\u1ec1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, quan h\u1eefu ty cho r\u1eb1ng h\u1ecd t\u1ef1 \u00fd l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng t\u1eadt m\u00ecnh, n\u00ean x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\nVua nghe tin, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u1eabm nh\u1edb c\u00f3 c\u00f4 g\u00e1i ch\u00e2u K\u1ef3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft t\u1ed1 c\u00e1o ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho cha, r\u1ed3i b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, th\u1ef1c ra c\u00f4 \u1ea5y t\u1eeb ngh\u00ecn d\u1eb7m \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ru\u1ed9ng m\u00e0 v\u00ec cha. Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1ebfu c\u00f3 oan khu\u1ea5t, s\u1ebd t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed.\"<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u01b0a v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u00e2u x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Cao V\u0103n T\u00f9ng, ch\u1ee9c Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Th\u1ea1ch Th\u1ea5p, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u H\u1ea1p, qua \u0111\u1eddi. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu sai trung s\u1ee9 h\u1ed9 tang v\u1ec1 ch\u00e2u T\u1ea5n, phong ch\u1ee9c cho con ch\u00e1u. V\u0103n T\u00f9ng t\u1eeb khi v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi khen l\u00e0 trung th\u00e0nh v\u00e0 bi\u1ebft bi\u1ebfn th\u00f4ng. \u00d4ng \u1edf l\u00e2u t\u1ea1i ch\u00e2u Th\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng qu\u00e2n d\u00e2n. L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ea5y ngh\u00ecn h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean tr\u01b0\u1edbc theo \u00f4ng, Vua lo h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, li\u1ec1n phong con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a V\u0103n T\u00f9ng l\u00e0 K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, k\u1ebf nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a cha.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, quy\u1ec1n Tri ph\u1ee7 Khai Phong, c\u00f9ng c\u00e1c ph\u00e1n quan, suy quan, v\u00ec x\u1eed \u00e1n sai, b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ph\u00e1p t\u1ef1 theo chi\u1ebfu, tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i b\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec7n, ph\u1ea1t xong th\u00ec thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1edf kinh \u0111\u00f4 ph\u1ee9c t\u1ea1p, kh\u00e1c v\u1edbi ngo\u1ea1i qu\u1eadn, ch\u1ec9 l\u1ec7nh t\u0103ng ph\u1ea1t th\u00eam m\u01b0\u1eddi c\u00e2n v\u00e0ng, r\u1ed3i cho gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tam ty m\u01b0\u1ee3n t\u00e1m ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c quan l\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1eadn, khi l\u00e0m l\u1ec5 ti\u1ebfn c\u00e1o, ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 nghi\u00eam t\u00fac, n\u1ebfu c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t, giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 x\u00e9t x\u1eed. L\u1ec7nh c\u00e1c bi\u1ec3u s\u1edb trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng li\u1ec1n hai ch\u1eef nh\u01b0 <i>\"Ch\u1ea5p ph\u00f9\"<\/i>, <i>\"Ng\u1ef1 l\u1ecbch\"<\/i>.\r\n\r\n[63] Cao Hu\u1ec7 Li\u00ean, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng thuy\u1ec1n gi\u1eb7c Giao Ch\u00e2u \u0111\u1eadu \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng tr\u1ea1i Nh\u01b0 H\u1ed3ng, \u0111\u00e3 d\u1eb7n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00e1c ch\u00e2u Ung, T\u00e2n ph\u00f2ng h\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ec7nh b\u1ed1 tr\u00ed ph\u00f2ng b\u1ecb trong ph\u1ea1m vi bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1.\r\n\r\n[64] Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n C\u1ea3nh Ph\u00fac, kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n ph\u1ee5c c\u1ea7n t\u1eeb h\u1ecdc, kinh minh h\u00e0nh tu \u1edf ch\u00e2u B\u1ea1c v\u00e0 l\u1ed9 Nam Kinh, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c 21 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng Quan, v\u00e0 21 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, ban cho h\u1ecdc v\u1ecb c\u1eadp \u0111\u1ec7, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan theo l\u1ec7 nh\u01b0 vi\u1ec7c phong t\u1ebf \u0111\u00f4ng t\u00e2y.\r\n\r\nTr\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Gi\u00e1ng.\r\n\r\n<i>(Ch\u00e2u Gi\u00e1ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c l\u1ed9 T\u1ed1ng, B\u1ea1c, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan, c\u00f3 l\u1ebd do Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m v\u00e0 ph\u1ee7 Khai Phong ti\u1ebfn c\u1eed, s\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5. N\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 <i>\"Thi c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n do ch\u00e2u B\u1ea1c, l\u1ed9 Nam Kinh c\u00f9ng ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m ti\u1ebfn c\u1eed.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n v\u0103n ngh\u1ec7 kh\u00e1 tinh th\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 b\u1ea7n c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn th\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee7 kh\u1ea3o c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00f3, chi\u1ec1u theo th\u1ec9nh c\u1ea7u th\u00ec h\u1ea1i c\u00f4ng, t\u1eeb ch\u1ed1i ti\u1ebfn c\u1eed th\u00ec b\u1ecb gi\u00e8m pha.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Nay qu\u1eadn huy\u1ec7n r\u1ed9ng l\u1edbn, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00f4ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u00e2n ch\u00ednh kh\u1ea3o th\u00ed. C\u00f2n vi\u1ec7c gi\u1ea3i ph\u00e1t \u1edf Nam t\u1ec9nh (ND: ch\u1ec9 L\u1ec5 b\u1ed9), n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 \u00e9p ch\u1ee7 kh\u1ea3o c\u0169ng kh\u00f3 th\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Ng\u0169 Nh\u1ea1c, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ee5a cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. H\u00f4m sau, l\u00e0m l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i sai t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn xem, l\u1ea1i ban y\u1ebfn. Cho ph\u00e9p c\u00e1c c\u01a1 quan ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, s\u0129 th\u1ee9 vui ch\u01a1i. Ban t\u00ean qu\u00e1n l\u00e0 H\u1ed9i Linh.\r\n\r\n[66] Kinh T\u1ef1, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Qu\u1eafc, m\u1ea5t, cho con \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m. T\u1ef1 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169, t\u00edch l\u0169y c\u00f4ng lao gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1ecdng y\u1ebfu, tr\u1ea3i qua 150 tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, c\u00f3 c\u00f4ng nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng khoe khoang. L\u00fac l\u00e2m chung d\u1eb7n con r\u1eb1ng: <i>\"Ta nghe n\u00f3i nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, v\u1ec1 sau kh\u00f4ng th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1c con n\u00ean c\u00e0ng th\u00eam tu d\u01b0\u1ee1ng c\u1ea9n th\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, v\u00ec vi\u1ec7c ph\u1ee5ng th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, sai c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh chia nhau l\u00e0m l\u1ec5 c\u00e1o \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, mi\u1ebfu Giao v\u00e0 X\u00e3 T\u1eafc.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf gi\u00e1m D\u1ee5c T\u1ec9nh ch\u00e2u L\u00f4 t\u1eeb nay chia phi\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, v\u00ec \u0111\u1ea5t \u1ea5y nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed d\u1ecbch b\u1ec7nh.\r\n\r\n[69] C\u1ea5m qu\u00e2n s\u0129 t\u01b0 gi\u1eef dao g\u0103m v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi, ri\u00eang nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3n tr\u00fa bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea5m.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Th\u1ef1c l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110o\u00e0n Th\u1ee7 Lu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3. \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n Th\u1ea7n l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n<i>(Thu\u1ea5n Th\u1ea7n l\u00e0 con c\u1ee7a Hu\u1ea5n. Th\u1ee7 Lu\u00e2n ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[71] \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u00f4n Mi\u1ec7n, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ecd.\r\n\r\n[72] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1ea3i ph\u00f3ng 25 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn s\u0129 ph\u1ee5c c\u1ea7n t\u1eeb h\u1ecdc, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi thi tr\u01b0\u1ee3t l\u00e0 L\u01b0u Kh\u1ea3i ki\u1ec7n, trong \u0111\u00f3 13 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec ng\u1ee5 qu\u00e1n, \u0111\u1ec1u b\u1ecf tr\u1ed1n \u1ea9n n\u00e1u, quan ph\u1ea3i truy b\u1eaft. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eeba ban chi\u1ebfu \u00e2n, t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, nay l\u1ea1i bi\u1ebfn th\u00e0nh vi\u1ec7c b\u1eaft giam, e r\u1eb1ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong h\u00f3a. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c thi c\u1eed v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n \u0111\u1ee9c, nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady, mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb th\u00f3i x\u1ea5u.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 do quan ph\u1ee7 l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5, d\u1eabn \u0111\u1ebfn sai l\u1ea7m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ng\u1ee5 qu\u00e1n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, c\u00f2n Kh\u1ea3i giao cho ngo\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1ea3n th\u00fac.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Cao Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c ki\u1ec7n c\u1ee7a Kh\u1ea3i l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt, b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t qu\u00e1 n\u1eb7ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c ki\u1ec7n c\u1ee7a Kh\u1ea3i v\u1ed1n kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00f4ng t\u00e2m, theo l\u1eddi khai th\u00ec \u0111\u1ee3i khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ec ki\u1ec7n[footnote] Theo l\u1eddi k\u1ec3 th\u00ec \u0111\u1ee3i khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ec ki\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 14-25 ch\u00e9p '\u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ec th\u00f4i, tr\u01b0\u1ee3t th\u00ec ki\u1ec7n.' Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef '\u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i' c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu.[\/footnote], \u0111\u00e2y l\u00e0 lo\u1ea1i s\u00e2u m\u1ecdt c\u1ee7a gi\u1edbi s\u0129 phu. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb v\u00f4 h\u1ea1nh, gi\u00e1n quan n\u00ean vui m\u1eebng nghe tin, Bi\u1ec7n l\u1ea1i d\u00e1m t\u00e2u b\u1eady[footnote] Bi\u1ec7n d\u00e1m t\u00e2u b\u1eady, ch\u1eef 't\u1ea5u \u0111\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 t\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Xem ra, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a th\u00ed sinh, th\u00ec ph\u1ea3i li\u00ean \u0111\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 huy\u1ec7n. Vi\u1ec7c Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u00ea ph\u00e1n th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\nBi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00f4i Tr\u1ea1ch, sau v\u00ec can gi\u00e1n vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Bi\u1ec7n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n ph\u1ee5 l\u1ee5c, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quan n\u1ebfu nguy\u00ean qu\u00e1n r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch ho\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u1eddi qu\u00ea l\u00e2u ng\u00e0y, cho ph\u00e9p tri\u1ec7u quan vi\u00ean b\u1ea3o l\u00e3nh, n\u1ed9p \u0111\u01a1n t\u1ea1i ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, c\u1ea5p cho ch\u00e2u L\u1ed9 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng L\u00fd Tr\u1ef1c K\u1ef7, L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, quy\u1ec1n tri ch\u00e2u L\u00e2n, do chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\n<i>(Tr\u1ef1c K\u1ef7, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd Duy Gi\u1ea3n, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba, l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Duy Gi\u1ea3n l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd M\u1ee5c, c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e0i ngh\u1ec7, t\u00ednh c\u00e1ch \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ea1m, kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m quan, \u1ea9n c\u01b0 h\u01a1n 20 n\u0103m, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u1ea7u tri\u1ec7u Duy Gi\u1ea3n, s\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u, Vua b\u1ea3o \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, sau \u0111\u00f3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi bi\u1ebft Duy Gi\u1ea3n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi do \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed. \u0110\u00e1n lu\u00f4n gi\u1ea5u t\u00ean tu\u1ed5i, tr\u00e1nh xa quy\u1ec1n th\u1ebf, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng ti\u1ebfn c\u1eed r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00f3i cho ai bi\u1ebft. Sau n\u00e0y, s\u1eed quan bi\u00ean so\u1ea1n \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, th\u1ea5y c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u trong cung, m\u1edbi bi\u1ebft ph\u1ea7n l\u1edbn quan l\u1ea1i trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u do \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed.\r\n\r\n<i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu trong \u300aV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n m\u1ed9 ch\u00ed\u300b vi\u1ebft Duy Gi\u1ea3n l\u00e0 H\u00e0nh Gi\u1ea3n, l\u00e0 sai. H\u00e0nh Gi\u1ea3n, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00f9ng D\u1ef1c, c\u00f3 truy\u1ec7n ri\u00eang.)<\/i>\r\n\r\n[77] Vua t\u1eebng xem s\u00e1ch \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, th\u1ea5y ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng, khen ng\u1ee3i s\u1ef1 th\u1eb3ng th\u1eafn, b\u00e8n h\u1ecfi th\u0103m con ch\u00e1u \u00f4ng. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng con \u00f4ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gia Ng\u00f4n \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, l\u00e0m huy\u1ec7n \u00fay Giang \u0110\u00f4, r\u1ea5t ch\u0103m h\u1ecdc v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng nh\u00e0 ngh\u00e8o, m\u1eb9 gi\u00e0. H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u0169ng tri\u1ec7u ki\u1ebfn, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1.\r\n\r\n[78] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng quan vi\u00ean nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo gia \u0111\u00ecnh, xin cho ph\u00e9p chia ti\u1ec1n thi\u00eam chi \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y ch\u00ednh, ch\u00ed, s\u00f3c, v\u1ecdng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u b\u00e1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u1ed5 \u1edf ch\u00f9a Ki\u1ebfn Long.\r\n\r\n[80] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u0103ng Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng Cao Ly ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng ch\u01b0a d\u00e1m \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\nVua h\u1ecfi c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Cao Ly t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 tri\u1ec1u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an ng\u0103n tr\u1edf. Nay n\u00ean cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i g\u00ec. H\u01a1n n\u1eefa, s\u1ee9 gi\u1ea3 r\u1eddi Cao Ly, Khi\u1ebft \u0110an h\u1eb3n \u0111\u00e3 bi\u1ebft. N\u1ebfu h\u1ecd c\u00f3 h\u1ecfi, ta n\u00ean tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00e2n th\u00e0nh.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00e0y \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, \u0111\u00fang l\u00fac c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c n\u01b0\u1edbc xung quanh tri\u1ec1u c\u1ed1ng \u0111\u1ec3 t\u00f4n k\u00ednh Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng. H\u1ecd t\u1ef1 c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t y\u00eau gh\u00e9t.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Khanh n\u00f3i r\u1ea5t h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd.\"<\/i> Li\u1ec1n ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp \u0111\u00f3n.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 Cao Ly \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n mua v\u1eadt ph\u1ea9m, giao cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n l\u00fd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf cho h\u1ecd.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, v\u00f9ng Ho\u00e0i Nam b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, Vua sai chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[83] \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba \u0110\u1ed3ng T\u0129nh Chuy\u00ean b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y d\u00e0i h\u1ea1n \u0111\u1ebfn S\u00e2m Ch\u00e2u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c.\r\n\r\nT\u0129nh Chuy\u00ean tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri ch\u00e2u Dung Ch\u00e2u, ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y. L\u1ea1i th\u00eam ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 C\u01b0 Minh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hy sinh v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con l\u00e0m quan. Con c\u1ee7a C\u01b0 Minh c\u00f2n nh\u1ecf, T\u0129nh Chuy\u00ean m\u1ea1o nh\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan. Khi vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, n\u00ean b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng sai Ph\u00fac Ch\u00e2u t\u00ecm con c\u1ee7a C\u01b0 Minh \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean, v\u00e0 con c\u1ee7a C\u01b0 Minh l\u00e0 D\u0129nh n\u0103m sau c\u0169ng \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129.\r\n\r\n[84] Vua th\u1ea5y r\u1eb1ng \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3 \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5c, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u1ed9p con tin cho H\u1ea1 Ch\u00e2u, s\u1ee3 l\u00e2u ng\u00e0y s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i lo bi\u00ean gi\u1edbi. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 \u1edf huy\u1ec7n Hoa Tr\u00ec, \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c n\u00e0y, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng cho y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 khao th\u01b0\u1edfng, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a b\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 B\u00e2n.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, tri\u1ec7u T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0u Qu\u00e2n, v\u00e0 H\u1eefu ty gi\u00e1n, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Tri Vi \u0111\u1ebfn thi t\u1ea1i Trung th\u01b0. Vua xem b\u00e0i thi c\u1ee7a L\u01b0u Qu\u00e2n, khen ng\u1ee3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, li\u1ec1n th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu ty gi\u00e1n, c\u00f2n Tr\u1ea7n Tri Vi l\u00e0m T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, c\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, nh\u01b0ng L\u01b0u Qu\u00e2n v\u1eabn \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Tr\u1ea7n Tri Vi.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, v\u00ec cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, Vua ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c 5 ng\u00e0y, hai kinh \u0111\u01b0\u1ee3c 3 ng\u00e0y, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c 1 ng\u00e0y. Cung \u0111i\u1ec7n g\u1ed3m t\u1ed5ng c\u1ed9ng 2.610 gian. Ban \u0111\u1ea7u d\u1ef1 t\u00ednh c\u00f4ng tr\u00ecnh m\u1ea5t 15 n\u0103m, nh\u01b0ng Tu cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb ra l\u1ec7nh l\u00e0m ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f4ng ngh\u1ec9, m\u1ed7i khi v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00ec c\u1ea5p hai ng\u1ecdn n\u1ebfn[footnote]m\u1ed7i khi v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00ec c\u1ea5p hai ng\u1ecdn n\u1ebfn, 'hai ng\u1ecdn n\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t ng\u1ecdn n\u1ebfn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u00ean ch\u1ec9 7 n\u0103m l\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh.\r\n\r\n[87] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay qu\u00e2n s\u0129 n\u00e0o b\u1ecf tr\u1ed1n qu\u00e1 3 n\u0103m, d\u00f9 c\u00f3 t\u1ef1 th\u00fa, c\u0169ng ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ed9i tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh x\u00e9t x\u1eed, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tri ch\u00e2u B\u1ea1c l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ecbch.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ban y ph\u1ee5c, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 qu\u00fd cho t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, v\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, Vua c\u00f9ng b\u1eafn cung d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u Th\u00e1i Thanh, l\u00e0m th\u01a1 ban cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Ban \u0111\u1ea7u, chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh m\u1edf ti\u1ec7c v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, nh\u01b0ng v\u00ec H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00f3 vi\u1ec7c ri\u00eang n\u00ean \u0111\u1ed5i sang ng\u00e0y n\u00e0y.\r\n\r\n[89] Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t \u00e1n k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, sau khi k\u1ebft \u00e1n, Tri t\u1ea1p v\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y xin x\u1eed t\u1ed9i l\u0103ng tr\u00ec. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u0169 h\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0m th\u1ebf.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y gi\u1eef ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn, vi\u1ec7c \u0111\u00e0n h\u1eb7c \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7 c\u0169, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00ean n\u00f3i. Hu\u1ed1ng chi t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a k\u1ebb n\u00e0y \u0111\u00e3 r\u00f5, x\u1eed t\u1eed c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf, cho tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129, th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc, vi\u1ec7c n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i 3 ng\u00e0y m\u1edbi xong.\r\n\r\n[91] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Lai khai th\u00e1c ng\u1ecdc th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 t\u1ea1o t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u1edf cung C\u1ea3nh Linh. \u0110\u1ebfn nay, Vua ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e0 lao d\u1ecbch cho nh\u1eefng n\u01a1i khai th\u00e1c ng\u1ecdc th\u1ea1ch, ngo\u1ea1i tr\u1eeb hai lo\u1ea1i thu\u1ebf ch\u00ednh.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 l\u00e0m s\u1ee9 \u0111\u1ebfn cung H\u1ed9i Ch\u00e2n \u1edf ch\u00e2u Duy\u1ec5n \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Vua cho r\u1eb1ng th\u1ea7n linh kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, lo vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, b\u00e8n vi\u1ebft v\u0103n sai Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam cung ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t d\u1ef1ng \u0111\u00e0n tr\u00e0ng l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o. Tri ch\u00e2u Duy\u1ec5n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n \u0111\u1ecdc v\u0103n, th\u1ea5y nghi l\u1ec5 r\u1ea5t long tr\u1ecdng, b\u00e8n cho kh\u1eafc \u0111\u00e1 ngay t\u1ea1i ch\u1ed7.\r\n\r\n[93] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh[footnote]Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh. 'Ti\u00ean Thi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quang Thi\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 79 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 57 ch\u01b0\u01a1ng 29 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng t\u1ea5u c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 gi\u1ebft ch\u00f3c.\r\n\r\n[94] Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u1ea1i b\u1ed9 L\u00fd C\u1eadp t\u00e2u: <i>\"V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Phu Di\u00ean l\u1ed9, c\u00e1c hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng qu\u1ea3n l\u00fd cung th\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u00e1p tr\u1ee5, xin cho ph\u00e9p c\u1ea5p m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7. L\u1ea1i n\u1eefa, bi\u00ean gi\u1edbi Phu Di\u00ean ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, xin c\u1ea5m khai th\u00e1c g\u1ed7.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t, n\u00ean cho ch\u00e2u \u0111\u00f3 ch\u1ecdn quan l\u1ea1i ph\u00fac kh\u1ea3o, l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 xu\u1ea5t s\u1eafc g\u1eedi v\u1ec1 L\u1ec5 b\u1ed9, h\u1ea1n \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 2. C\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129, c\u00e1c khoa \u0111\u00e3 t\u1eebng qua thi \u0110i\u1ec7n, c\u00f9ng c\u00e1c khoa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng qua thi chung, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n thi chung nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thi gi\u1ea3i.\"<\/i>\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m kinh quan, h\u1ee3p l\u1ec7 ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn v\u00f9ng xa, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, m\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n, xin cho ph\u00e9p t\u00ednh v\u00e0o c\u00f4ng lao kh\u1ea3o x\u00e9t.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(L\u00fd T\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[97] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf B\u00e1c Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1n t\u1ee5ng trong 139 ng\u00e0y. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u00e1ng n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1n t\u1ee5ng, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea3n t\u1ea5u n\u00e0y s\u1ed1 ng\u00e0y nhi\u1ec1u h\u01a1n, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11, Qu\u00fd M\u00f9i, gia hi\u1ec7u D\u1ef1c Th\u00e1nh t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n l\u00e0 D\u1ef1c Th\u00e1nh B\u1ea3o \u0110\u1ee9c Ch\u00e2n Qu\u00e2n.\r\n\r\n[99] L\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, H\u1eefu v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9. Ch\u1ea5t \u1edf c\u01a1 quan Khu m\u1eadt g\u1ea7n 50 n\u0103m, am hi\u1ec3u c\u00f4ng vi\u1ec7c, tinh t\u01b0\u1eddng c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong vi\u1ec7n \u00edt c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, Vua v\u1ed1n bi\u1ebft Ch\u1ea5t li\u00eam khi\u1ebft c\u1ea9n th\u1eadn, n\u00ean giao ch\u1ee9c n\u00e0y cho \u00f4ng. Vua t\u1eebng tri\u1ec7u h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n t\u1ecbch t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u, v\u00e0 sai \u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i. Ch\u1ea5t so\u1ea1n th\u00e0nh ba thi\u00ean, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u300aBinh y\u1ebfu\u300b d\u00e2ng l\u00ean, Vua xem v\u00e0 khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, sai Th\u00e1i b\u1ed9c Thi\u1ebfu khanh B\u00f9i Trang quy\u1ec1n gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00e2y Kinh L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, thay th\u1ebf Tr\u1ea7n T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0. L\u1ea5y T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay khanh, ph\u00e2n ty \u1edf T\u00e2y Kinh. L\u00fac \u0111\u00f3, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh \u1edf tr\u00ean T\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i khi h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng b\u00e1i bi\u1ec3u, th\u01b0\u1eddng ki\u00eau ng\u1ea1o kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1ec5, sai t\u1ea3 h\u1eefu d\u00ecu m\u00ecnh ti\u1ebfn l\u00ean. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 t\u1ed1 c\u00e1o, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho T\u00e2y Kinh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng b\u00e1i bi\u1ec3u, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n Tr\u1ea7n T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 ch\u00e9p: Ph\u00f9ng Ch\u1eedng thay Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng sai tr\u00e1i c\u1ee7a T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0, n\u00ean b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch. X\u00e9t r\u1eb1ng T\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m n\u00e0y, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, th\u1ef1c s\u1ef1 thay th\u1ebf Ch\u1eedng. Ch\u1eedng v\u1eeba nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 n\u0103m n\u00e0y, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, m\u1edbi l\u00e0m Trung th\u1eeba, T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0110inh M\u00f9i 24 ng\u00e0y. Ch\u1eedng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi thay T\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0. Nay ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[101] Ch\u00e2u T\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00e0n ng\u1eadp \u1edf tr\u1ea5n An \u0110\u1ecbnh.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c ch\u00fac m\u1eebng vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. Ban th\u01b0\u1edfng cho cung s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 l\u1ee5a. L\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eeb t\u1ed9i l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n khai th\u00e1c g\u1ed7 \u0111\u00e1, ban th\u01b0\u1edfng cho d\u00e2n gi\u1ea3m thu\u1ebf.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. M\u00e2y t\u00edm nh\u01b0 c\u00e1i l\u1ecdng che \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i S\u01a1, ba con h\u1ea1c \u0111\u1eadu tr\u00ean lan can \u0111i\u1ec7n. Y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Cao Ch\u00e2u, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean, ki\u00eam Tri ch\u00e2u V\u1ecb l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3, b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, sai V\u0129 kinh l\u01b0\u1ee3c, V\u0129 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c ch\u00e2u, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c qu\u00e2n. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ngay quan gi\u1eef ch\u1ee9c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu m\u1eadt khuy\u00ean b\u1ea3o.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, th\u0103ng Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng, Tu cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang ki\u00eam Tam ty s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Lam K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9 l\u0129nh ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Cao Ch\u00e2u.\r\n\r\n[106] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, l\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[107] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh d\u00e2ng b\u00e0i t\u1ee5ng v\u1ec1 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, con \u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ednh t\u1ef1 B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tri\u1ec1u T\u00f4ng Thao ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00e2ng b\u00e0i ca kh\u00e1nh th\u00e0nh cung C\u1ea3nh Linh. Vua n\u00f3i: <i>\"Hu\u00fdnh tu\u1ed5i cao, ch\u0103m ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c v\u00e0 kh\u00e9o d\u1ea1y con ch\u00e1u, c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t c\u1ee7a b\u1eadc s\u0129 phu.\"<\/i>\r\n\r\n[108] L\u1ea5y Gi\u00e1m tu cung B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u H\u00ecnh H\u01b0ng l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u[footnote]L\u1ea5y Gi\u00e1m tu cung B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u H\u00ecnh H\u01b0ng l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, ch\u1eef 'M\u00e3' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'B\u1ed9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ed5 sung.[\/footnote], ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u H\u1ea1. C\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u, c\u00f4ng t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 913 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[109] Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u01b0\u01a1ng C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng, d\u00f2 bi\u1ebft t\u1ed9c T\u00f4ng Ca l\u00e0 L\u1eadp Tu\u00e2n, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng, Th\u1ed1c T\u01b0 La tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c, m\u01b0u \u0111\u00e1nh th\u00e0nh tr\u1ea1i, xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Vua ra chi\u1ebfu cho C\u00e1t xem x\u00e9t, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean t\u1ef1 \u0111\u00e1nh nhau th\u00ec b\u00ed m\u1eadt ph\u00f2ng b\u1ecb, v\u1ed7 v\u1ec1 r\u1ed3i cho v\u1ec1, n\u1ebfu x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec t\u00f9y c\u01a1 \u0111\u00e1nh \u00fap, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn s\u00e2u.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u1edf c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean xem l\u1ec5 b\u1ed9, t\u1eeb \u0111\u00f3 k\u00e9o d\u00e0i n\u0103m ng\u00e0y.\r\n\r\n[111] Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aPh\u1ea7n \u00c2m ph\u1ee5ng t\u1ef1 k\u00fd\u300b ba quy\u1ec3n. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Khi\u00eam h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng t\u00e2u r\u1eb1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh mang theo v\u1eadt t\u01b0, mu\u1ed1n tr\u00e1nh thu\u1ebf ch\u1ee3, xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Nhung t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, l\u1ee3i l\u1ed9c ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau, c\u1ee9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, l\u1ea5y \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Kh\u00ea \u0111\u1ed9ng ch\u00e2u Th\u1ea7n l\u00e0 Ng\u1ee5y Ti\u1ebfn V\u0169 b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, Gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u Ph\u00f2ng, l\u1ea1i c\u1ea5p ti\u1ec1n trang b\u1ecb \u0111\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c. Ti\u1ebfn V\u0169 t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u Ph\u00f2ng ti\u1ebfp gi\u00e1p \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai Quy, Hi\u1ec7p, g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi man, xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c, b\u00e8n \u0111\u1ed5i v\u1ec1 Ho\u00e0i Nam.\r\n\r\n[114] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u Nhung, L\u00f4, T\u01b0, Vinh v\u00e0 gi\u00e1m Ph\u00fa Thu\u1eadn m\u1ed9t vi\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu M\u00e3 Th\u1ee7 Tu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng v\u00f9ng Nhung, L\u00f4 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Di v\u00e0 H\u00e1n s\u1ed1ng xen k\u1ebd, Khi\u00eam h\u1ea1t b\u1ea3n l\u1ed9 \u1edf ch\u00e2u To\u1ea1i, khi c\u1ea5p b\u00e1ch kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean L\u1ee5c C\u1ed1c ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[116] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd H\u00e2n v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Cao Hu\u1ec7 Li\u00ean \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng khen Cao Hu\u1ec7 Li\u00ean c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m quan, c\u00f3 th\u1ec3 giao vi\u1ec7c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i \u00f4ng ta h\u00e0 kh\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng thanh li\u00eam.\"<\/i> Vua cho r\u1eb1ng T\u00e2y l\u1ed9 g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi man di, n\u00ean \u0111\u1ed5i \u0111i. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"Hu\u1ec7 Li\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb, n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t th\u01b0\u1eddng l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c, l\u1ea1i d\u1eabn ch\u1ee9ng b\u1eb1ng thuy\u1ebft ng\u0169 h\u00e0nh c\u1ee7a tr\u1eddi. Tr\u1eabm xem xong, bi\u1ebft r\u1eb1ng \u00f4ng ta hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o c\u00f2n n\u00f4ng c\u1ea1n.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eddi c\u00f3 ng\u0169 h\u00e0nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1t. C\u00f2n nh\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, n\u1ebfu l\u00e0 lo\u1ea1i nhu nh\u01b0\u1ee3c, th\u00ec qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, \u0111\u00f3 v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, sao c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c! Kinh truy\u1ec7n n\u00f3i 'Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t l\u00e0 c\u01b0\u01a1ng k\u1ef7 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc', Lu\u1eadn ng\u1eef n\u00f3i 'Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc tr\u0103m n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u00e0n b\u1ea1o, b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh ph\u1ea1t', Kinh D\u1ecbch n\u00f3i 'Nh\u00e0 t\u00edch \u0111\u1ee9c, \u1eaft c\u00f3 ph\u00fac d\u01b0', \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.\"<\/i> L\u00fd H\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ee7 \u0110i\u1ec1n, l\u00fac \u0111\u1ea7u l\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ef1 suy quan \u1edf Giai Ch\u00e2u, khi \u0111\u00f3 t\u1eeb Tri ch\u00e2u tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec mua ng\u1ef1a, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd H\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, nh\u1edd \u0111\u00f3 n\u1ed5i ti\u1ebfng thanh li\u00eam c\u1ea9n th\u1eadn.\r\n\r\n[117] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p s\u0129 th\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t v\u00e0 r\u1eb1m th\u00e1ng gi\u00eang h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[118] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f9ng y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam \u0111\u1ec7m th\u00eau. V\u00ec Ch\u1eedng t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[119] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u1ea3 L\u00e2m Nha, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ti\u00eau Di\u00ean Ninh v\u00e0 Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ef1c \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.\r\n\r\n[120] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, l\u1ea5y H\u1ea1 T\u1ee7ng, ch\u1ee9c T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, l\u00e0m Ph\u00e1n quan; Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban, l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m[footnote]'N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Khi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m s\u1ee9 tu s\u1eeda cung C\u1ea3nh Linh, H\u1ea1 T\u1ee7ng th\u1ef1c s\u1ef1 n\u1eafm gi\u1eef vi\u1ec7c so\u1ea1n th\u1ea3o t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1eebng b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb1m li\u1ec7t gi\u01b0\u1eddng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1ef1 tay pha thu\u1ed1c cho u\u1ed1ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen ng\u1ee3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai d\u1ea1y ch\u1eef cho Kh\u00e1nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng <i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng ch\u00e9p r\u1eb1ng d\u1ea1y ch\u1eef \u1edf T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng. X\u00e9t r\u1eb1ng T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t, n\u0103m nay ch\u01b0a c\u00f3, n\u00ean ch\u1ec9 ch\u00e9p l\u00e0 d\u1ea1y ch\u1eef cho Kh\u00e1nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng)<\/i>. L\u1ea1i c\u00f9ng tu s\u1eeda s\u00e1ch Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, \u0111\u1ebfn nay l\u00e0m Ph\u00e1n quan, \u0111\u1ec1u do V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb mu\u1ed1n \u0111\u1ea1i quy m\u00f4 tu s\u1eeda b\u00e3i r\u00e1c ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Kim Th\u1ee7y, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n th\u1edd H\u1eadu Th\u1ed5, \u0111\u1ec3 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc theo n\u01a1i th\u1edd t\u1ef1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. L\u00e2m \u0110\u1eb7c mu\u1ed1n x\u00e2y c\u1ea7u v\u01b0\u1ee3t qua c\u1eeda Nguy\u00ean V\u0169 <i>(ch\u1eef <i>\"Nguy\u00ean V\u0169\"<\/i> c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i k\u00e9p \u0111\u1ec3 n\u1ed1i v\u1edbi cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. L\u00fd Ph\u1ed5 mu\u1ed1n \u0111\u01b0a nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u1edbn t\u1eeb bi\u1ec3n v\u00e0o h\u1ed3 H\u1ed9i Linh, t\u1ea1o th\u00e0nh ba ng\u1ecdn n\u00fai th\u1ea7n, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c l\u1ed1i \u0111i tr\u00ean cao, hy v\u1ecdng g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n ti\u00ean. C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u tranh nhau n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh. Ri\u00eang H\u1ea1 T\u1ee7ng d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, cho r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m, n\u00ean c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. \u0110\u1ebfn khi l\u00e0m Ph\u00e1n quan, \u1edf h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, \u00f4ng l\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng qu\u1ea3 th\u1ef1c d\u00e2ng l\u00ean th\u1ea7n \u1edf g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, s\u00e1ng d\u1eady xem th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n, ch\u1ec9 th\u1ea5y v\u1ecf qu\u1ea3 v\u01b0\u01a1ng v\u00e3i kh\u1eafp n\u01a1i, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0103n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0110inh V\u1ecb, ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u00f3 ghi, nh\u01b0ng ch\u00ednh truy\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u00e9p. Vi\u1ec7c t\u1ea5u v\u1ec1 g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, ch\u00ednh truy\u1ec7n c\u00f3 ghi, nh\u01b0ng ph\u1ee5 truy\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u00e9p. C\u00f3 l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ch\u00ednh truy\u1ec7n cho r\u1eb1ng H\u1ea1 T\u1ee7ng kh\u00f4ng ch\u00ednh tr\u1ef1c, n\u00ean ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 can gi\u00e1n vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean \u0111\u00e3 l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf, ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c t\u1ea5u v\u1ec1 g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 n\u1ecbnh h\u00f3t c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c H\u1ea1 T\u1ee7ng d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t, ph\u1ee5 truy\u1ec7n ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y sau khi \u00f4ng l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai th\u1ee9 t\u1ef1, ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m Ph\u00e1n quan. Khi ch\u01b0a l\u00e0m Ph\u00e1n quan, H\u1ea1 T\u1ee7ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ednh tr\u1ef1c, n\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1ea5t qu\u00fd m\u1ebfn. \u0110\u1ebfn khi l\u00e0m Ph\u00e1n quan, li\u1ec1n ph\u1ee5 h\u1ecda th\u1ea7n qu\u00e1i, mong ti\u1ebfn nhanh, nh\u01b0 vi\u1ec7c t\u1ea5u v\u1ec1 g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9. \u0110\u00e3 c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ea5u v\u1ec1 g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0110inh V\u1ecb n\u1eefa. Nay ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a k\u1ebb gian, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i>\r\n\r\n[121] Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u00e3 xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh nhau, xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n s\u0129. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, Khi\u1ebft \u0110an gi\u1eef l\u1eddi \u01b0\u1edbc r\u1ea5t ki\u00ean \u0111\u1ecbnh, T\u00e2y Nhung v\u00e0o c\u1ed1ng kh\u00f4ng ng\u1eebng, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi n\u00ean ch\u00fa tr\u1ecdng gi\u1eef y\u00ean t\u0129nh.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u00edch d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y H\u00e0 B\u1eafc xin t\u0103ng qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u0169ng b\u1ecb l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3 m\u00ea ho\u1eb7c, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1eabm quy\u1ebft \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1n.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi H\u00ecnh B\u00ednh, Tr\u1eabm n\u1eeda \u0111\u00eam suy ngh\u0129, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng r\u1ed9ng l\u1edbn, \u0111\u1eb7t quan l\u1ea1i, giao cho h\u1ecd \u1edf ngo\u00e0i ng\u00e0n v\u1ea1n d\u1eb7m, l\u00e0m sao bi\u1ebft h\u1ebft thi\u1ec7n \u00e1c, m\u1ed9t khi c\u00f3 vi\u1ec7c h\u1ecfng, th\u00ec h\u1ecda kh\u00f4ng nh\u1ecf. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng d\u1eady s\u1edbm th\u1ee9c khuya, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y. Mu\u00f4n vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, c\u00e0ng nh\u1edd c\u00e1c khanh h\u1ebft l\u00f2ng.\"<\/i>\r\n\r\n[122] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u B\u1ea1ch S\u00f9ng Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n Ho\u00e0i \u0110\u1ed9c \u0111\u00e3 xong, d\u00e2n c\u1ea7u \u0111\u1ea3o nhi\u1ec1u, th\u01b0\u1eddng gi\u1ebft m\u1ed5 \u1ed3n \u00e0o trong \u0111\u1ec1n, xin c\u1ea5m, v\u00e0 d\u1eddi nh\u00e0 huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n \u0110\u1ed3ng B\u1ea1ch v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec1n. Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[123] Ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng c\u00e1c kho th\u00f3c v\u00e0 b\u00e3i c\u1ecf trong kinh, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u00e0 Tam ty s\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n c\u00f3, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c phong k\u00edn b\u00e1o c\u00e1o; c\u00f2n c\u00e1c quan vi\u00ean kh\u00e1c v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f2i h\u1ecfi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nghi\u00eam.\r\n\r\n[124] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c kh\u00f4ng khuy\u1ebft, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[125] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i xa xin v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi, cho vi\u1ec7n n\u00e0y kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00f5 ngh\u1ec7, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[126] Ra chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0a t\u1ed9i nh\u00e2n v\u1ec1 kinh ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn ch\u00e2u kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1ea5p gi\u1ea5y v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, v\u00e0 b\u1eaft \u0111i theo l\u1ed9 tr\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp v\u00f4 c\u1edb, \u0111i g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u00f3 c\u1eed th\u1ea7y thu\u1ed1c ch\u1eefa tr\u1ecb; ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, ki\u1ec3m tra kh\u00f4ng c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c, th\u00ec l\u1ea5y gi\u1ea5y ch\u1ee9ng th\u1ef1c giao cho l\u1ea1i d\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb quan s\u1edf t\u1ea1i x\u1eed t\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u00e2u Truy \u0111\u01b0a t\u00f9 nh\u00e2n v\u1ec1 kinh, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[127] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c quan ch\u1ee9c kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n am hi\u1ec3u h\u00ecnh lu\u1eadt, th\u00f4ng th\u1ea1o th\u1eddi v\u1ee5, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00f4ng vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[128] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n \u0103n cho V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng m\u1ed7i th\u00e1ng n\u0103m v\u1ea1n.\r\n\r\n[129] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn xem x\u00e9t c\u00e1c quan l\u1ea1i trong b\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb tham nh\u0169ng, ph\u1ea1m ph\u00e1p, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c th\u00ec b\u00e1o l\u00ean, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau c\u1ee9u.\r\n\r\n[130] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi L\u00e3o \u1edf Giao Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e0 Kh\u00e1n tr\u1ed1n t\u1ed9i ch\u1ea1y sang. Tri ch\u00e2u Kh\u00e2m Ch\u00e2u l\u00e0 M\u1ee5c Tr\u1ecdng D\u0129nh tri\u1ec7u h\u1eafn \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u1eadn. \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tang T\u1ef1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea1i Nh\u01b0 H\u1ed3ng th\u1ebft \u0111\u00e3i b\u1eb1ng tr\u00e2u r\u01b0\u1ee3u. Giao Ch\u00e2u d\u00f2 bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi L\u00e3o, r\u1ed3i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea1i Nh\u01b0 H\u1ed3ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gia s\u00fac. Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 sang Giao Ch\u00e2u \u0111\u00f2i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Chi\u1ebfu bu\u1ed9c L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n cho h\u1ed9 t\u1ed1ng tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1eadt, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi r\u0103n c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi man di, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh sinh s\u1ef1.\r\n\r\n[131] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, x\u00e2y d\u1ef1ng Nguy\u00ean Ph\u00f9 Qu\u00e1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, th\u01b0\u1eddng d\u1ef1ng l\u1ec1u v\u1ea3i \u1edf c\u1eeda T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 ph\u00eda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng. Vua th\u1ea5y xe ng\u1ef1a qua l\u1ea1i \u1ed3n \u00e0o, b\u00e8n sai s\u1eeda sang nh\u00e0 m\u1edbi c\u1ee7a ty Ho\u00e0ng Th\u00e0nh l\u00e0m qu\u00e1n n\u00e0y. Nh\u00e0 n\u00e0y do L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea x\u00e2y d\u1ef1ng, l\u00e0 n\u01a1i T\u01b0 M\u1ec7nh <em>(ND: t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n \u0110\u1ea1o gi\u00e1o, ch\u1ee7 qu\u1ea3n sinh m\u1ec7nh)<\/em> gi\u00e1ng l\u00e2m \u1edf cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c.\r\n\r\n[132] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, gia phong cho S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay, Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.\r\n\r\n[133] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Trung V\u0169, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Ng\u1ee5y H\u00e0m T\u00edn l\u00e0m \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. H\u00e0m T\u00edn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00e0, t\u1eebng nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft \u0110\u1ea3n Th\u00e1nh xin ch\u1ee9c cho con nh\u1ecf l\u00e0 Chi\u00eau Kh\u1ea3n, l\u1ea1i vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t v\u00e0 Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef6 \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong. \u00d4ng ta m\u00ea mu\u1ed9i \u0111\u1ebfn v\u1eady. L\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, Vua \u0111\u01b0a cho Trung th\u01b0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"H\u00e0m T\u00edn l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, \u0111\u00e3 \u1edf ng\u00f4i ti\u1ebft ch\u1ebf, sao l\u1ea1i c\u00f2n mong c\u1ea7u!\"<\/i> Vua v\u1eabn ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i tr\u1ea3 l\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, nh\u00e2n vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng Nam Kinh \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, b\u00e8n cho l\u00e0m s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau, ra l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.\r\n\r\n[134] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, tu s\u1eeda Th\u00e1i C\u1ef1c Quan \u1edf C\u1ea3nh Linh cung thu\u1ed9c Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u00e0 Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n Duy\u1ec7n Ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng v\u0169 kh\u00ed l\u00ean \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c mi\u1ebfu, xin cho \u0111\u1ed1t h\u1ebft, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec giao n\u1ed9p v\u00e0o kho gi\u00e1p tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00e2u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[135] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, quy\u1ec1n tri qu\u1ed1c s\u1ef1 Cao Ly l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea7n sai s\u1ee9 t\u1ea5u c\u00e1o l\u00e0 Do\u00e3n Ch\u1ee9ng C\u1ed5 c\u00f9ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n ng\u01b0\u1eddi N\u1eef Ch\u00e2n l\u00e0 Th\u00e1i Thi\u00ean C\u01a1 v\u00e0 78 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Tu\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00ean l\u00e2u nay kh\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin ban t\u00f4n hi\u1ec7u ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh s\u00f3c.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tu\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i[footnote]Ch\u1eef 'Tu\u1ea7n' trong c\u00e2u 'Tu\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]: <i>\"Th\u00e1i Thi\u00ean C\u01a1 t\u1ef1 x\u01b0ng cha v\u00e0 anh t\u1eebng v\u00e0o ch\u1ea7u, anh ta b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng v\u1ec1, n\u00ean l\u1ea7n n\u00e0y \u0111i t\u00ecm.\"<\/i> L\u1ea1i c\u00f3 17 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 \u0110\u1eadu V\u0103n Hi\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft, ch\u1ea1y sang Cao Ly, Tu\u1ea7n c\u0169ng cho v\u1ec1, l\u1ec7nh tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n. Vua khen ng\u1ee3i \u00fd t\u1ed1t c\u1ee7a Tu\u1ea7n, \u0111\u00e3i Ch\u1ee9ng C\u1ed5 r\u1ea5t h\u1eadu.\r\n\r\n[136] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 x\u00e2y xong th\u00e0nh Lung Can ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. \u0110\u1ebfn khi \u0111\u00e0o h\u00e0o xong, l\u1ea1i ban cho kh\u00ed t\u1ec7 v\u00e0 ti\u1ec1n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o h\u00e0o xong v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m sau.)<\/i>\r\n\r\n[137] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m T\u1ea5u c\u00e1o \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9. Theo l\u1ec7 c\u0169, L\u1ec5 nghi s\u1ee9 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u trong b\u1ed1n s\u1ee9, gi\u00fap vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5, nh\u01b0ng M\u1eabn Trung gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt, n\u00ean nh\u01b0\u1eddng cho V\u1ecb \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u00ean xu\u1ed1ng.\r\n\r\n[138] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1ea1i m\u1edbi \u1edf \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, C\u00e1t mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c g\u1ed7 g\u1ea7n s\u00f4ng V\u1ecb, c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u1ec1n nghe tin li\u1ec1n d\u1eddi tr\u1ea1i \u0111i. C\u00e1t kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u00e2n \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi Nhung h\u1ed1i h\u1eadn, nh\u1edd b\u1ecdn ph\u1ea3n t\u1eb7c d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, b\u00e8n ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. C\u00e1t \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y ch\u00fang xin gi\u1ea3ng h\u00f2a, C\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, L\u1eadp Tu\u00e2n \u1edf T\u00f4ng Ca, Th\u1ed1c T\u01b0 La, \u00d4n B\u00f4 K\u1ef3 c\u00f9ng c\u00e1c t\u1ed9c tr\u1ea1i r\u1ea5t h\u00f9ng m\u1ea1nh, c\u00f3 h\u01a1n s\u00e1u b\u1ea3y v\u1ea1n qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, ch\u1ed1ng l\u1ea1i Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c. C\u00e1t t\u00e2u xin c\u1ef1 tuy\u1ec7t. Ri\u00eang T\u00e0o V\u0129 n\u00f3i n\u00ean h\u1eadu \u0111\u00e3i Th\u1ed1c T\u01b0 La \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0110\u1ee9c Minh, l\u1ea1i xin ban ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 cho L\u1eadp Tu\u00e2n theo l\u1ec7 nh\u01b0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c, l\u01b0\u1ee3ng th\u00eam quan t\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t quy \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c g\u1ed7 c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng s\u00e1u, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bth\u00ec T\u00e0o V\u0129 xin ban ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 cho L\u1eadp Tu\u00e2n theo l\u1ec7 nh\u01b0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, c\u00f2n\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bl\u1ea1i n\u00f3i b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n l\u00e0 D\u0129nh Th\u00e0nh L\u1eadn B\u00f4 S\u1ea5t c\u0169ng mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 nh\u01b0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, c\u00f3 l\u1ebd L\u1eadp Tu\u00e2n c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 D\u0129nh Th\u00e0nh L\u1eadn B\u00f4 S\u1ea5t. Nay t\u1ea1m theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Nh\u01b0ng L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 Th\u1ed1c T\u01b0 La, Th\u1ed1c T\u01b0 La v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc, m\u00e0 \u0111\u00e3 v\u1ed9i xin cho L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bv\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng n\u00e0y m\u1edbi ch\u00e9p t\u1edd t\u00e2u n\u00e0y c\u1ee7a V\u0129. L\u1ea1i n\u00f3i Th\u1ed1c T\u01b0 La xin \u0111\u1ed5i gi\u00e1 ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 ban cho v\u00e0ng b\u1ea1c v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00e1c. Nay ch\u00e9p sau s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t, v\u00e0 b\u1ecf ph\u1ea7n \u0111\u1ed5i gi\u00e1 ng\u1ef1a c\u00f9ng ng\u00e0y th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[139] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"B\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ee9c M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay l\u1ec7nh cho Tam ty l\u1ea5y Tam Kinh l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc, c\u00e1c tr\u1ea5n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc, c\u00e1c ch\u00e2u Ph\u00f2ng, \u0110o\u00e0n v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[140] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ea5y Y kh\u1ed1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n v\u00e0 S\u00f9ng nghi s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n c\u00f9ng l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ee7 U\u00e2n v\u00e0o ch\u1ea7u bu\u1ed5i s\u00e1ng, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh h\u1ecfi: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n qu\u1ea3n qu\u00e2n hay l\u00e0m Ho\u00e0nh h\u00e0nh s\u1ee9?\"<\/i> Th\u1ee7 U\u00e2n \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y ng\u00e0y g\u1ea7n b\u1ec7 r\u1ed3ng l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i.\"<\/i> B\u00e8n c\u00f9ng S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[141] Th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Gi\u00e1m \u00e1p \u1edf tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u0103ng Kh\u00e1nh, c\u00e1c tr\u1ea5n Li\u1ec5u Tuy\u1ec1n thu\u1ed9c ch\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng, tr\u1ea5n H\u1ee3p \u0110\u1ea1o thu\u1ed9c ch\u00e2u Ho\u00e0n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.\r\n\r\n[142] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u00e2m H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Thi\u1ebfu Ninh, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u0129nh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 C\u1ea3nh Ninh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n n\u0103m sau.\r\n\r\n[143] G\u1ed9p hai kho sinh s\u1eafc v\u00e0 t\u1ea1p s\u1eafc thu\u1ed9c T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1[footnote]'T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ea3 t\u00e0ng qu\u00e2n', 'th\u1ea5t b\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ea5t b\u1ed1', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] th\u00e0nh kho sinh th\u1ee5c th\u1ea5t \u0111o\u1ea1n.\r\n\r\n<i>(Cu\u1ed1i n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 3 kh\u00f4ng th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[144] N\u0103m \u0111\u00f3, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u00f3 9.055.729 h\u1ed9, 21.996.965 nh\u00e2n kh\u1ea9u[footnote]'C\u1eedu th\u1eadp c\u1eedu v\u1ea1n' trong c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8, k\u1ef7 Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eedu th\u1eadp th\u1ea5t v\u1ea1n'.[\/footnote].","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u1edf V\u1ea1n T\u1eed T\u1eadp t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a, m\u01b0u t\u00ednh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. B\u00e8n sai Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ng\u00f5a \u0110\u00ecnh tr\u1ea1i, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1c m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng \u0110\u1ea1t, Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ng\u1ef1 ti\u1ec1n Trung t\u00e1 M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec7p, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ea1o d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf Th\u1ea1ch M\u00f4n. Tr\u1ecdng \u0110\u1ea1t v\u00e0 Ti\u1ec7p t\u1ef1 \u00fd v\u01b0\u1ee3t qua Th\u1ea1ch M\u00f4n, giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c \u1edf Thi\u00ean Ma Xuy\u00ean. \u0110\u1ea1o theo qu\u00e2n ti\u1ebfp \u1ee9ng, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n r\u00fat lui. Tr\u1ecdng \u0110\u1ea1t tr\u00fang t\u00ean l\u1ea1c m\u00e0 ch\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ch\u1ec9 truy x\u00e9t t\u1ed9i Ti\u1ec7p vi ph\u1ea1m m\u1ec7nh l\u1ec7nh, ti\u1ebfn qu\u00e2n s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ecbch, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00e1n Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 thu\u1ed9c Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty. Ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i \u0110\u1ea1o. Cho con c\u1ee7a Tr\u1ecdng \u0110\u1ea1t l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, ban t\u00ean l\u00e0 Hi\u1ec3n Trung.<\/p>\n<p>V\u0129 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Hai ch\u1ec9 huy Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 v\u00e0 Phi\u00ean L\u1ea1c \u1edf V\u1ecb Ch\u00e2u \u0111\u00e3 gi\u1ebft gi\u1eb7c \u1edf Thi\u00ean Ma Xuy\u00ean, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ch\u1ee5c th\u1ee7 c\u1ea5p, c\u1eaft h\u01a1n tr\u0103m tai m\u0169i, thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 ng\u1ef1a. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1ed9c Ng\u1ee5y Mai \u0111\u00e1nh \u00fap qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ch\u00fang, ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 800 ng\u1ef1a, kh\u00ed gi\u1edbi t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tri Khai Phong ph\u1ee7 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u1ee7 n\u00e0y gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed7i k\u1ef3 thi \u0111\u1ec1u ghi t\u00ean v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng d\u1ea5u ph\u1ee7, d\u1ec5 b\u1ecb l\u1ed9 th\u00f4ng tin. T\u1eeb nay xin c\u1ea5p m\u1ed9t \u1ea5n ri\u00eang.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, H\u1eefu ty t\u00e2u: <i>&#8220;Mi\u1ebfu Hi\u00ean Vi\u00ean \u1edf Ph\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, d\u00f9ng ch\u00fac v\u0103n x\u01b0ng hi\u1ec7u Th\u00e1nh T\u1ed5, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 T\u1ef1 Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ea7n m\u1ed7 d\u00e1m k\u00ednh c\u00e1o, l\u1ec5 v\u1eadt kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ed3 m\u1eb7n v\u00e0 m\u00e1u.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea1i l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u l\u00e0m Qu\u1ea7n m\u1ee5c Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9.<\/p>\n<p>[5] Cho c\u1ef1u Huy\u1ec7n \u00fay V\u1ecdng \u0110\u00f4 l\u00e0 Ng\u00f4 Tr\u00ed Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng D\u01b0\u01a1ng, c\u1ef1u Ty l\u00fd Tham qu\u00e2n Tr\u00ec Ch\u00e2u l\u00e0 T\u1eeb \u0110\u00e3i V\u1ea5n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ea5p Ch\u00e2u, ban 50.000 ti\u1ec1n. Tr\u00ed Nh\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0110\u00e3i V\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft, t\u1ef1 tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. Sau \u0111\u00f3, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c v\u00e0 ban v\u1eadt.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y Tri\u1ec7u Trinh, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch Ch\u00e2u, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung; Kh\u1ea5u Giam, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, l\u1ea1i th\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[7] Khai Phong ph\u1ee7 thi c\u1eed nh\u00e2n, theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan coi thi thay phi\u00ean ni\u00eam phong \u0111\u1ea7u quy\u1ec3n thi. D\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, xin c\u1eed quan kh\u00e1c l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[8] Ti\u1ec1n Duy Tr\u1ecb, T\u1ea3 Th\u1ea7n V\u0169 th\u1ed1ng qu\u00e2n, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0, m\u1ea5t. Vua nghe n\u00f3i con ch\u00e1u \u00f4ng r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, thi\u1ebfu th\u1ed1n vi\u1ec7c h\u00f4n nh\u00e2n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung: <i>&#8220;Nh\u00e0 n\u00e0y c\u00f3 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> M\u1eabn Trung \u0111\u00e1p: <i>&#8220;C\u00e1c quan ngh\u00e8o th\u01b0\u1eddng ng\u1ea1i vi\u1ec7c tang l\u1ec5 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo li\u1ec7u.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1eb7ng quan, M\u1eabn Trung d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ee7a th\u1ed1ng qu\u00e2n Tr\u1ea7n Th\u1eeba Chi\u00eau v\u00e0 M\u1ea1nh L\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c b\u1ea3o ph\u00f3 \u0110\u00f4ng cung. Vua cho r\u1eb1ng Duy Tr\u1ecb l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 trung hi\u1ebfu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, cho b\u1ed1n con \u00f4ng l\u00e0m quan, c\u00f9ng c\u00e1c em trai b\u00ean ngo\u1ea1i, con r\u1ec3, th\u00e2n t\u00edn<a class=\"footnote\" title=\"'th\u00e2n t\u00edn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e2n t\u1ed9c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 480 \u300aNg\u00f4 Vi\u1ec7t Ti\u1ec1n th\u1ecb th\u1ebf gia\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-284-1\" href=\"#footnote-284-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t nh\u1eafc.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin Thi\u1ec7u Di\u1ec7p, Tri ch\u00e2u, H\u1eefu Th\u00e1i trung \u0111\u1ea1i phu, m\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1eefu Th\u00e1i trung \u0111\u1ea1i phu', T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 22 \u300aTu\u1ea7n l\u1ea1i truy\u1ec1n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 426 \u300aTu\u1ea7n l\u1ea1i truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu'.\" id=\"return-footnote-284-2\" href=\"#footnote-284-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. Th\u00e0nh ch\u00e2u g\u1ea7n bi\u1ec3n, m\u1ed7i khi t\u00e0u n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u1eadp b\u1ebfn th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u00e3o l\u1edbn l\u00e0m h\u1ea1i. Di\u1ec7p cho \u0111\u00e0o h\u00e0o trong \u0111\u1ec3 thuy\u1ec1n b\u00e8 qua l\u1ea1i, b\u00e3o kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi \u00f4ng b\u1ec7nh, quan l\u1ea1i, d\u00e2n ch\u00fang, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf ch\u00f9a l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u nguy\u1ec7n. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c l\u00f3c.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Giao Ch\u1ec9, Chi\u00eam Th\u00e0nh, \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c, X\u00e0 B\u00e0, Tam Ph\u1eadt T\u1ec1, \u0110an L\u01b0u Mi, T\u00e2n \u0110\u1ed3ng Lung, B\u1ed3 \u0110oan c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u00e1i quan \u0111i c\u00f9ng \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh, vi\u1ec7c ti\u1ebfp \u0111\u00e3i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i chu \u0111\u00e1o.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua xem bi\u1ec3u c\u1ee7a quan coi vi\u1ec7c l\u1ecbch s\u1ed1 \u1edf Ty Thi\u00ean gi\u00e1m xin th\u0103ng ch\u1ee9c. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ecbch t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u00f4n l\u1edbn c\u1ee7a ph\u00e1i \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 suy t\u00ednh \u0111\u1ea1o tr\u1eddi, s\u1eafp x\u1ebfp th\u1eddi ti\u1ebft cho con ng\u01b0\u1eddi; vi\u1ec7c x\u00e9t \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh d\u1eef, tuy c\u00f3 thu\u1eadt hay, c\u0169ng ph\u1ea3i nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u00e0nh. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 Thu quan ch\u00ednh Tri\u1ec7u Chi\u00eau D\u1eadt l\u00e0 chuy\u00ean t\u00e2m v\u1ec1 ngh\u1ec1 \u1ea5y. L\u00fac \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Hi Nguy\u00ean d\u00e2ng l\u1ecbch Nghi Thi\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 Chi\u00eau D\u1eadt xin t\u00ednh l\u1ea1i, Hi Nguy\u00ean kh\u00f4ng nghe. Hai n\u0103m sau, l\u1ecbch qu\u1ea3 nhi\u00ean sai. Chi\u00eau D\u1eadt n\u00f3i \u0111\u1ed9 s\u1ed1 c\u1ee7a sao Hu\u1ef3nh Ho\u1eb7c h\u01a1i sai, khi x\u00e9t nghi\u1ec7m c\u0169ng \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u00f4ng \u1ea5y. \u00d4ng \u1ea5y th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y t\u00ednh to\u00e1n ch\u01b0a t\u1eebng r\u1eddi tay, Hi Nguy\u00ean c\u0169ng ph\u1ee5c \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0 tinh chuy\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi sau \u00edt ai b\u1eb1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Hi Nguy\u00ean l\u00e0 con c\u1ee7a X\u1eed N\u1ed9t. Chi\u00eau D\u1eadt kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u, trong truy\u1ec7n c\u1ee7a Hi Nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 Chi\u00eau \u00cdch, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c. Tri\u1ec7u Chi\u00eau \u00cdch, xem th\u00e1ng 5 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 2.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ed3ng kh\u1eafc ng\u1ecdc ph\u00f3 s\u1ee9. V\u00ec Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt, danh v\u1ecb c\u0169ng n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u t\u1eeb nay ngo\u00e0i s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed theo \u0111\u1ecbnh l\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ba ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec \u0111\u1ea5y l\u00e0 n\u01a1i xa x\u00f4i, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc gi\u1ecfi, n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u1edf Giao Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c H\u1ea1c Ch\u1ea1 \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2m Ch\u00e2u, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n \u0111\u1ea7u, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u1edfng Hu\u1ec7, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt v\u00e0 b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng T\u1eadp Ti\u00ean tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, coi vi\u1ec7c \u1edf Nhi\u00eau Ch\u00e2u, d\u00f9ng ph\u00e9p tr\u00e1i lu\u1eadt b\u1eaft d\u00e2n ch\u00e2u \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n, treo ng\u01b0\u1ee3c l\u00ean c\u1ed9t, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn nay nh\u1edd \u01a1n x\u00e1, Vua gh\u00e9t h\u1eafn ng\u01b0\u1ee3c d\u00e2n, sai b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1n gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 \u1edf Khai Phong ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u th\u00e1i b\u1ea3o, sung ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Kh\u00f4ng mang ch\u00ednh quan, l\u00e0 theo l\u1ec7 c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u00fa b\u1ea1c v\u00e0 gi\u00e1m t\u1ec9nh \u1edf D\u1ee5c T\u1ec9nh gi\u00e1m thu\u1ed9c L\u00f4 Ch\u00e2u, t\u1eeb nay ai kh\u00e9o v\u1ed7 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man, gi\u1eef y\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, khi v\u1ec1 tri\u1ec1u s\u1ebd b\u00e0n khen th\u01b0\u1edfng.<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, theo c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-284-3\" href=\"#footnote-284-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n <i>(ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eef \u00c2m)<\/i>, Tri Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean huy\u1ec7n Ph\u1ea1m Th\u1ee9c <i>(ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Du Hi\u1ebfn Khanh, Tri Thi\u1ec1n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 Khu\u00ea, \u0110\u1ed3ng Gi\u00e1m tu C\u1ea3nh Linh cung L\u00f4 Th\u1ee7 Minh, Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u1ed3ng \u0110\u00f4 \u0110\u1ec1 c\u1eed Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 L\u00fd Ho\u00e0i T\u00edn <i>(Th\u1ee7 Minh, Ho\u00e0i T\u00edn ch\u01b0a r\u00f5)<\/i>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0i gi\u1ecfi, xin ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Th\u00f4ng ph\u00e1n Lai Ch\u00e2u T\u1eeb Ho\u00e0i Th\u1ee9c, Tri T\u1ec1 Ch\u00e2u T\u00f4n M\u1ed9ng Hi\u1ec7p, Th\u00f4ng ph\u00e1n Di\u00eam Duy C\u00e1t, theo d\u01b0 lu\u1eadn th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m g\u00ec v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ecb d\u00e2n, xin l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty x\u00e9t l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;\u00d4ng l\u00e0 Nguy\u00ean t\u1ec3, v\u00e2ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9, m\u00e0 nh\u1eefng quan l\u1ea1i \u00f4ng ti\u1ebfn c\u1eed ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 khinh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed h\u1ecd, l\u1ea1i xin d\u00f9ng ngay, th\u00ec \u01a1n tr\u00ean \u0111\u1ec1u do m\u00ecnh m\u00e0 ra, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1i k\u1ef5 c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>N\u1ed9i th\u1ecb Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111i c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin g\u1eb7p ri\u00eang, \u00f4ng \u0111\u1ee3i m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00f4ng \u0111\u1ee7, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n y ph\u1ee5c r\u1ed3i m\u1edbi ti\u1ebfp, b\u00e0n vi\u1ec7c xong th\u00ec lui, kh\u00f4ng bao gi\u1edd t\u01b0 th\u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi khen l\u00e0 \u0111\u1eafc th\u1ec3.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n \u1edf Giang Nam, Qu\u1ea3ng Nam trong th\u1eddi gian b\u1ecb chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111ang canh t\u00e1c l\u00e0m ch\u1ee7, n\u1ebfu c\u00f3 ki\u1ec7n t\u1ee5ng th\u00ec quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 l\u00fd, sau khi kh\u00f4i ph\u1ee5c s\u1ebd x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>[20] Chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, v\u00e0 t\u0103ng th\u00eam 30 ngh\u00ecn.<\/p>\n<p>[21] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, l\u1ea5y Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n h\u1ed9 \u1edf Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft b\u1ecb thi\u00ean tai trong n\u0103m nay, c\u00f9ng nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf h\u1ea1, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft n\u0103m nay d\u00e2n h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, c\u00f9ng nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf h\u1ea1, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, 'h\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ea1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70-161 s\u1eeda. L\u1ea1i 'Giang Nam', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70-161 ch\u00e9p l\u00e0 'Giang Ho\u00e0i'.\" id=\"return-footnote-284-4\" href=\"#footnote-284-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, d\u1eddi Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng l\u00e0m Phu Di\u00ean l\u1ed9 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nh\u1eefng h\u1ed9 n\u1ed9i thu\u1ed9c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u1ea1t t\u1ecbch thu gia s\u00fac, nh\u01b0ng K\u1ebf N\u0103ng l\u1ea1i x\u1eed theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi Nhung s\u1ee3 m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea1m t\u1ed9i. Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh tuy nh\u1eadn m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi. K\u1ebf N\u0103ng h\u00e0ng ng\u00e0y b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh ch\u1eb7t tre l\u00e0m th\u1ebb, ghi ch\u1eef l\u00ean \u0111\u00f3, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 ghi c\u00f4ng t\u01b0\u1edbng s\u0129 gi\u1ebft gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c nghe tin c\u00e0ng th\u00eam s\u1ee3 h\u00e3i.<\/p>\n<p>[24] Gi\u00e1m \u00e1p tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Quang T\u1eadp b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u. \u00d4ng b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi tr\u1ea1i \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi t\u1ed9c Pha Trung, l\u1ea1i vu c\u00e1o trong qu\u00e2n c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u gi\u1ebft T\u01b0 m\u00e3 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t.<\/p>\n<p><i>(T\u1ea7n Ch\u00e2u c\u00f3 tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh, Ph\u1ee7 Ch\u00e2u c\u00f3 b\u1ea3o V\u0129nh Ninh, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 T\u1ea7n Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung; T\u1ea3 T\u01b0 gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169, v\u00e0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, v\u00ec t\u1ed9i ghi ch\u00e9p trong l\u1ec5 cung t\u1ea1 \u0111\u00e0n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, thay <i>&#8220;H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;Thi\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf&#8221;<\/i> v\u00e0 t\u1ef1 \u00fd th\u00eam v\u1ecb th\u00e1nh t\u1ed5 v\u00e0o h\u00e0ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. <a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ch\u00fa' trong nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-22 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-284-5\" href=\"#footnote-284-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00e1c c\u01a1 quan chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng, uy nghi \u0111\u1ea1o m\u00f4n, nh\u1ea1c gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, t\u1eeb \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Tu\u1ebf \u0111\u01b0a thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ebfn h\u1eadu tr\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 kh\u1eafc ng\u1ecdc, Vua th\u00e2n h\u00e0nh r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u d\u00e2ng l\u1ec5. T\u1eeb \u0111\u00f3, s\u1ee9 kh\u1eafc ng\u1ecdc m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng, ph\u00f3 s\u1ee9 thay nhau \u0111\u1ebfn xem vi\u1ec7c kh\u1eafc ch\u1eef, c\u00e1c ph\u1ea7n hi\u1ec7u, \u0111\u1ec1 k\u00fd, n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u1ec1u do Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban n\u1ebfu cha m\u1eb9 m\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m gi\u1eef b\u1ed5ng l\u1ed9c.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ea5y Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tu C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m ph\u00f3. S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Lam K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n n\u1eafm vi\u1ec7c c\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, c\u00e1c c\u01a1 quan ph\u1ea3i kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch b\u00e1o l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n hai t\u1ec9nh ph\u00e2n ph\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, n\u00ean ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n<p>[30] C\u1ea5p \u00e1o da c\u1eebu v\u00e0 t\u1ea5t d\u1ea1 cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 tu\u1ea7n bi\u00ean H\u00e0 \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 Kh\u1ea5u Giam t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00f4ng th\u1ef1 c\u1ee7a b\u1ea3n s\u1ee9 \u0111\u1eb7t t\u1ea1i T\u1eed Ch\u00e2u v\u00e0 To\u1ea1i Ch\u00e2u, c\u00e1ch xa \u0111\u1ea5t Nhung Ch\u00e2u v\u00e0 L\u00f4 Ch\u00e2u, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u1ea3nh kh\u1ea9n c\u1ea5p s\u1ebd kh\u00f3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ecbp th\u1eddi. Xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0 Ch\u00e2u.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[32] \u0110\u1ed5i t\u00ean tr\u1ea1i Ki\u00eau B\u1ec1 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n, T\u1ea7n Ch\u00e2u th\u00e0nh Uy Vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[33] B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u00e3 kh\u1ecfi xin v\u00e0o tri\u1ec1u. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, kh\u00f4ng a dua theo ai, v\u0103n h\u1ecdc ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ai s\u00e1nh b\u1eb1ng, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u00f4ng \u1ea5y hay b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, l\u00e0 sao v\u1eady?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u01b0a D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, n\u00ean vu c\u00e1o \u00f4ng \u1ea5y m\u00e0 th\u00f4i. D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c nh\u1eadn \u01a1n s\u00e2u c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 tri, n\u1ebfu c\u00f3 l\u1eddi \u0111\u00f9a c\u1ee3t qu\u00e1 \u0111\u00e1ng th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ch\u00ea bai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua sai D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u1ea5u r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec m\u1eb9 b\u1ec7nh, t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi kh\u1ecfi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ebd ra n\u00ean \u1edf \u1ea9n ch\u1ed1n th\u00f4n d\u00e3, h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u1eb9 gi\u00e0, b\u1ed7ng nhi\u00ean xin nh\u1eadn ch\u1ee9c qu\u1eadn, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u00e9p bu\u1ed9c nh\u00e0 Vua, xin b\u00e3i ch\u1ee9c \u00f4ng \u1ea5y.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xin v\u1ec1 qu\u00ea, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u1eb9 m\u00e3i m\u00e3i, nay b\u1ec7nh \u0111\u00e3 kh\u1ecfi xin v\u00e0o tri\u1ec1u, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho l\u00e0m qu\u1eadn, Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n ch\u01b0a hi\u1ec3u \u00fd n\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 tri\u1ec7u Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch.<\/p>\n<p>Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b \u0111\u1ec1u n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c xin v\u00e0o tri\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u00f3 Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ed9t nhi\u00ean xin nh\u1eadn ch\u1ee9c qu\u1eadn, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao? Hay Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n nghe kh\u00f4ng r\u00f5, ho\u1eb7c \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b \u0111\u1ec1u sai, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u1edf Giao Ch\u00e2u l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n chi\u1ebfu ban cho L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n c\u00f3 c\u00e2u <i>&#8220;kh\u00e9o v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang&#8221;<\/i>. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng t\u1ed1t v\u1edbi h\u1ecd L\u00ea<a class=\"footnote\" title=\"'L\u00ea th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00ea d\u00e2n'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9, L\u00ea Ho\u00e0n ch\u1ebft, em l\u00e0 Long \u0110\u00ecnh t\u1ef1 l\u1eadp, b\u1ecb L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u0111u\u1ed5i. S\u00e1ch n\u00e0y ghi l\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, ch\u1eafc l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y. 'L\u00ea d\u00e2n' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-284-6\" href=\"#footnote-284-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, man di kh\u00f4ng hi\u1ec3u, c\u00f3 th\u1ec3 nghi ng\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00e1m ch\u1ec9 m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i r\u1ed3i ban cho.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan kh\u00e1m x\u00e9t n\u00ean suy x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng b\u1ea3n \u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi t\u1ea5u ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c ph\u1ea1m nh\u00e2n nh\u1eadn t\u1ed9i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn oan sai.<\/p>\n<p>[36] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1ee5 tranh ch\u1ea5p trong kinh th\u00e0nh n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mu\u1ed1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Khai Phong ph\u1ee7 th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, c\u00e1c tu\u1ea7n ki\u1ec3m trong khu v\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. C\u00e1c tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf ch\u00e2u ngo\u00e0i c\u0169ng theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf \u0111\u1eadp \u0110\u1ea1i Ng\u00f4, ch\u00e2u Thi\u1ec1n. Chi\u1ebfu cho d\u00e2n di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn n\u01a1i cao, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p thuy\u1ec1n \u0111\u01b0a qua s\u00f4ng. Sai s\u1ee9 \u0111i tu s\u1eeda \u0111\u00ea, huy \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng ngh\u00ecn nh\u00e2n c\u00f4ng, x\u00e2y \u0111\u00ea m\u1edbi d\u00e0i 240 b\u01b0\u1edbc, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng m\u1edbi ch\u1ea3y theo \u0111\u00fang h\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[38] B\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c doanh tr\u1ea1i ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi.<\/p>\n<p>[39] Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 xin thay ng\u01b0\u1eddi. Trung th\u01b0 mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh t\u1eeb ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn thay. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf H\u00e0 Nam, thanh danh kh\u00f4ng t\u1ed1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb ch\u1ee9c lang trung tr\u1edf l\u00ean hi\u1ec7n thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 tam ty g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i l\u0129nh \u0111\u1ea1i phi\u00ean. Hi\u1ec7n c\u00e1c ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec1u th\u1ea5p, e r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 th\u0103ng ti\u1ebfn, nh\u01b0ng T\u00e2y Kinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tr\u1ea5n gi\u1eef.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng, ph\u00f3 s\u1ee9 Di\u00eam Thi\u1ebft, vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9, l\u00e0m lang trung H\u00ecnh b\u1ed9, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, \u0111\u1ebfn thay Ch\u1eedng.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, sau khi nh\u1eadn s\u1eafc m\u1ec7nh c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i ph\u00e1t gi\u1ea3i, tri c\u1eed, l\u1eadp t\u1ee9c sai m\u1ed9t vi\u00ean c\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu d\u1eabn \u0111i kh\u00f3a t\u00fac, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u00eau, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u00e0n h\u1eb7c. N\u1ebfu ng\u1ef1a ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, l\u1eadp t\u1ee9c c\u1ea5p ng\u1ef1a t\u1eeb tr\u1ea1m.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n nh\u1eadn s\u1eafc m\u1ec7nh \u1edf mi\u1ebfu V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kinh minh h\u00e0nh tu, ph\u1ee5c c\u1ea7n t\u1eeb h\u1ecdc, \u0111\u00e3 n\u00f3i chuy\u1ec7n ri\u00eang v\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh ch\u1edd ng\u1ef1a, l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e2u. Duy v\u00e0 T\u0103ng c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0n l\u00e2m, v\u1ee3 T\u0103ng l\u00e0 ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a Duy, l\u00fac \u0111\u00f3 v\u1ee3 T\u0103ng s\u1eafp sinh, n\u00ean T\u0103ng nh\u1edd Duy lo vi\u1ec7c nh\u00e0. Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n Ng\u1ee5y Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng nghi ng\u1edd T\u0103ng nh\u1edd v\u1ea3 Duy, b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean, vi\u00ean \u00e1p b\u1ea1n c\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu T\u00e0o Nghi c\u0169ng t\u1ea5u tr\u00ecnh. L\u1eadp t\u1ee9c cho T\u0103ng, Duy Di\u1ec5n gi\u1ea3i tr\u00ecnh, l\u1eddi khai gi\u1ed1ng Duy, n\u00ean tha cho T\u0103ng, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Nghi l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00e0o X\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111em b\u00e0i t\u1ee5ng do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u y\u1ebft Th\u00e1i Thanh cung, bia Minh \u0110\u1ea1o cung, minh v\u0103n \u1edf Th\u00e1nh T\u1ed5 \u0111i\u1ec7n cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n xem.<\/p>\n<p>[42] Sai N\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u00f4 tri Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n \u0111em th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn an v\u1ecb t\u1ea1i H\u1ed3ng Kh\u00e1nh cung \u1edf Nam Kinh.<\/p>\n<p>[43] Ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00ea \u1edf Ch\u00e2u L\u1ec7. S\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00ea \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp nhi\u1ec1u n\u0103m, ch\u1ec9 may m\u1eafn tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ee1 \u0111\u00ea, nh\u01b0ng d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft v\u00e0 tr\u00e0n b\u1edd, \u0111\u1ea5t b\u1edd s\u00f4ng b\u1ecb x\u00f3i m\u00f2n th\u00eam, ph\u00eda nam th\u00e0nh th\u1ebf n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng cao \u0111\u1ebfn hai ba tr\u01b0\u1ee3ng. Tri ch\u00e2u, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1eef s\u1eed T\u00f4n Xung canh gi\u1eef qu\u00e1 nghi\u00eam ng\u1eb7t, d\u00e2n chuy\u00ean ch\u1edf v\u1eadt li\u1ec7u \u0111i tr\u00ean \u0111\u00ea c\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ecdn quan thay th\u1ebf T\u00f4n Xung.<\/p>\n<p>[44] C\u00e1c m\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;Khi d\u1eabn c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tam ban v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u00e2n \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9t, Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n theo l\u1ec7 s\u1ebd x\u00e9t t\u1ed9i h\u1ecd, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u01b0a c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n quy \u0111\u1ecbnh. T\u1eeb nay, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9t khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o ch\u1ea7u, xin cho c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00e2u th\u00ec \u0111\u1ec3 c\u00e1c m\u00f4n v\u00e0 Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0111i\u1ec7n Ch\u00e2n Du ho\u00e0n th\u00e0nh, tri\u1ec7u c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p l\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0y th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng, nay theo b\u1ea3n k\u1ef7.)<\/i><\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay, xin cho trai lang, th\u1ea5t tr\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, n\u1ebfu tham d\u1ef1 \u0111\u1ee7 n\u0103m l\u1ea7n t\u1ebf t\u1ef1 l\u1edbn m\u00e0 kh\u00f4ng thi\u1ebfu s\u00f3t, th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc th\u0103ng ch\u1ecdn; n\u1ebfu ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng tham d\u1ef1, th\u00ec gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc th\u0103ng ch\u1ecdn, v\u00e0 d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng th\u00edch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng khi qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ed3n th\u00fa \u1edf L\u0129nh Nam \u0111\u01b0\u1ee3c thay v\u1ec1, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p n\u0103m tr\u0103m ti\u1ec1n trang b\u1ecb.<\/p>\n<p>[48] L\u1ea5y qu\u00e2n s\u0129 b\u1ea3n th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u1edf Ch\u00e2u \u00cdch, Ch\u00e2u B\u00e0nh, th\u0103ng l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n, \u0111i \u0111\u1ed3n th\u00fa \u1edf Ch\u00e2u Nhung, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Ninh Vi\u1ec5n, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng nh\u01b0 qu\u00e2n Trung D\u0169ng.<\/p>\n<p><i>(Theo truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Giam ch\u00e9p: Khi gi\u1eb7c y\u00ean, Giam ch\u1ecdn m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n s\u0129 d\u0169ng c\u1ea3m, chia l\u00e0m n\u0103m b\u1ed9, cho thu\u1ed9c v\u00e0o c\u1ea5m qu\u00e2n, l\u00e0m ch\u1ec9 huy Ninh Vi\u1ec5n, sai gi\u1eef Gi\u00e1m D\u1ee5c T\u1ec9nh. Kh\u00e1c v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c. N\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Th\u00e1ng n\u00e0y, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng h\u1ecdc sinh Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m v\u00e0 con em \u0111ang h\u1ecdc t\u1eadp \u1edf gi\u00e1m, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 d\u00e2n Khai Phong ph\u1ee7, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t quan kinh tri\u1ec1u l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o thi, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh ph\u1ea3i c\u00f3 gi\u1ea5y t\u1edd \u0111\u00f3ng d\u1ea5u \u0111\u1ebfn gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[50] Chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ebfm tr\u1ea1ch v\u1ee5 m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf l\u1ee3i 140.197 quan ti\u1ec1n v\u00e0o N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1. V\u00ec ti\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chu\u1ea9n, t\u1eeb nay l\u1ec7nh \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n Di\u00eam vi\u1ec7n 140.200 quan \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o.<\/p>\n<p>[51] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf ph\u1ea9m h\u00e0m, v\u1ecb tr\u00ed x\u1ebfp tr\u00ean c\u1ea3 quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu tuy\u1ec3n 4 vi\u00ean K\u00fd ban s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ed1n m\u1eb7t kinh th\u00e0nh, c\u1ea5p kh\u00ed gi\u00e1p cho c\u1ea5m qu\u00e2n, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Kh\u1ea5u Giam xin l\u1ec7nh cho Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty H\u1ea1p l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u 50 l\u00ednh cung n\u1ecf thu\u1ed9c c\u1ea5m qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf D\u1ee5c T\u1ec9nh gi\u00e1m, L\u00f4 Ch\u00e2u. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[54] T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, sao H\u00e0m D\u1ef1 l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, t\u0103ng 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho H\u00e0 Nam ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[56] C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tam ban vi\u1ec7n l\u00e0 L\u00fd Duy t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a vi\u1ec7n th\u1ea7n, xin t\u1eeb nay n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u1ea9n c\u1ea5p, h\u1ea1n trong 7 ng\u00e0y ph\u1ea3i v\u00e0o tri\u1ec1u, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n nh\u1eadn vi\u1ec7c. N\u1ebfu thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang k\u1ef3, th\u00ec c\u0103n c\u1ee9 theo t\u00ean do s\u1edf T\u00e2n th\u00e0nh m\u00f4n tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ee9c c\u0103n c\u1ee9 theo t\u00ean do s\u1edf T\u00e2n th\u00e0nh m\u00f4n tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 25 ch\u01b0\u01a1ng 3 ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ee9c c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3ng t\u00ean v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i'.\" id=\"return-footnote-284-7\" href=\"#footnote-284-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. Ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd giao cho Tuy\u00ean huy vi\u1ec7n x\u00e9t t\u1ed9i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, trong cung ban ra ng\u1ef1 tr\u00e1t cho b\u1ec1 t\u00f4i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1, t\u00f4n x\u01b0ng th\u00e1nh hi\u1ec7u c\u1ee7a Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf l\u00e0 Th\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng Khai Thi\u00ean Ch\u1ea5p Ph\u00f9 Ng\u1ef1 L\u1ecbch H\u00e0m Ch\u00e2n Th\u1ec3 \u0110\u1ea1o Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i Thi\u00ean \u0110\u1ebf, \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau s\u1ebd th\u00e2n h\u00e0nh l\u00e0m l\u1ec5 c\u00e1o t\u1ebf, r\u1ed3i ban b\u1ed1 nghi th\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1eb7t th\u00e1nh hi\u1ec7u m\u1edbi so\u1ea1n trong h\u1ed9p, l\u1ea1y hai l\u1ea1y r\u1ed3i giao cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, \u0111\u01b0a xe \u0111\u1ebfn h\u1eadu tr\u01b0\u1edbng Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111i\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i nh\u1eadn ng\u1ef1 tr\u00e1t, \u0111\u1eb7t \u00e1n h\u01b0\u01a1ng \u1edf s\u00e2n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n, l\u1ea1y hai l\u1ea1y r\u1ed3i giao cho Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111em \u0111\u1ebfn V\u0103n \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n tuy\u00ean \u0111\u1ecdc xong, T\u1ea3 h\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n b\u01b0ng h\u01b0\u01a1ng, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang \u0111em ra, \u0111\u1eb7t \u1edf Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, d\u00e2n ch\u00e2u H\u00e3n \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng V\u0103n Ki\u1ec3m vi\u1ec7n t\u1ef1 \u0111\u00f3ng \u0111inh v\u00e0o tay t\u1ed1 c\u00e1o v\u1ec1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, quan h\u1eefu ty cho r\u1eb1ng h\u1ecd t\u1ef1 \u00fd l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng t\u1eadt m\u00ecnh, n\u00ean x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Vua nghe tin, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u1eabm nh\u1edb c\u00f3 c\u00f4 g\u00e1i ch\u00e2u K\u1ef3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft t\u1ed1 c\u00e1o ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho cha, r\u1ed3i b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, th\u1ef1c ra c\u00f4 \u1ea5y t\u1eeb ngh\u00ecn d\u1eb7m \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ru\u1ed9ng m\u00e0 v\u00ec cha. Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1ebfu c\u00f3 oan khu\u1ea5t, s\u1ebd t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u01b0a v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u00e2u x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Cao V\u0103n T\u00f9ng, ch\u1ee9c Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Th\u1ea1ch Th\u1ea5p, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u H\u1ea1p, qua \u0111\u1eddi. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu sai trung s\u1ee9 h\u1ed9 tang v\u1ec1 ch\u00e2u T\u1ea5n, phong ch\u1ee9c cho con ch\u00e1u. V\u0103n T\u00f9ng t\u1eeb khi v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi khen l\u00e0 trung th\u00e0nh v\u00e0 bi\u1ebft bi\u1ebfn th\u00f4ng. \u00d4ng \u1edf l\u00e2u t\u1ea1i ch\u00e2u Th\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng qu\u00e2n d\u00e2n. L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ea5y ngh\u00ecn h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean tr\u01b0\u1edbc theo \u00f4ng, Vua lo h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, li\u1ec1n phong con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a V\u0103n T\u00f9ng l\u00e0 K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, k\u1ebf nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a cha.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, quy\u1ec1n Tri ph\u1ee7 Khai Phong, c\u00f9ng c\u00e1c ph\u00e1n quan, suy quan, v\u00ec x\u1eed \u00e1n sai, b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ph\u00e1p t\u1ef1 theo chi\u1ebfu, tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i b\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec7n, ph\u1ea1t xong th\u00ec thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1edf kinh \u0111\u00f4 ph\u1ee9c t\u1ea1p, kh\u00e1c v\u1edbi ngo\u1ea1i qu\u1eadn, ch\u1ec9 l\u1ec7nh t\u0103ng ph\u1ea1t th\u00eam m\u01b0\u1eddi c\u00e2n v\u00e0ng, r\u1ed3i cho gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tam ty m\u01b0\u1ee3n t\u00e1m ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c quan l\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1eadn, khi l\u00e0m l\u1ec5 ti\u1ebfn c\u00e1o, ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 nghi\u00eam t\u00fac, n\u1ebfu c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t, giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 x\u00e9t x\u1eed. L\u1ec7nh c\u00e1c bi\u1ec3u s\u1edb trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng li\u1ec1n hai ch\u1eef nh\u01b0 <i>&#8220;Ch\u1ea5p ph\u00f9&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Ng\u1ef1 l\u1ecbch&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[63] Cao Hu\u1ec7 Li\u00ean, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng thuy\u1ec1n gi\u1eb7c Giao Ch\u00e2u \u0111\u1eadu \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng tr\u1ea1i Nh\u01b0 H\u1ed3ng, \u0111\u00e3 d\u1eb7n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00e1c ch\u00e2u Ung, T\u00e2n ph\u00f2ng h\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ec7nh b\u1ed1 tr\u00ed ph\u00f2ng b\u1ecb trong ph\u1ea1m vi bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1.<\/p>\n<p>[64] Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n C\u1ea3nh Ph\u00fac, kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n ph\u1ee5c c\u1ea7n t\u1eeb h\u1ecdc, kinh minh h\u00e0nh tu \u1edf ch\u00e2u B\u1ea1c v\u00e0 l\u1ed9 Nam Kinh, ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c 21 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng Quan, v\u00e0 21 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, ban cho h\u1ecdc v\u1ecb c\u1eadp \u0111\u1ec7, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan theo l\u1ec7 nh\u01b0 vi\u1ec7c phong t\u1ebf \u0111\u00f4ng t\u00e2y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Gi\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00e2u Gi\u00e1ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c l\u1ed9 T\u1ed1ng, B\u1ea1c, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan, c\u00f3 l\u1ebd do Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m v\u00e0 ph\u1ee7 Khai Phong ti\u1ebfn c\u1eed, s\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5. N\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 <i>&#8220;Thi c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n do ch\u00e2u B\u1ea1c, l\u1ed9 Nam Kinh c\u00f9ng ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m ti\u1ebfn c\u1eed.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n v\u0103n ngh\u1ec7 kh\u00e1 tinh th\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 b\u1ea7n c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn th\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee7 kh\u1ea3o c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00f3, chi\u1ec1u theo th\u1ec9nh c\u1ea7u th\u00ec h\u1ea1i c\u00f4ng, t\u1eeb ch\u1ed1i ti\u1ebfn c\u1eed th\u00ec b\u1ecb gi\u00e8m pha.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Nay qu\u1eadn huy\u1ec7n r\u1ed9ng l\u1edbn, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00f4ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u00e2n ch\u00ednh kh\u1ea3o th\u00ed. C\u00f2n vi\u1ec7c gi\u1ea3i ph\u00e1t \u1edf Nam t\u1ec9nh (ND: ch\u1ec9 L\u1ec5 b\u1ed9), n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 \u00e9p ch\u1ee7 kh\u1ea3o c\u0169ng kh\u00f3 th\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Ng\u0169 Nh\u1ea1c, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ee5a cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. H\u00f4m sau, l\u00e0m l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i sai t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn xem, l\u1ea1i ban y\u1ebfn. Cho ph\u00e9p c\u00e1c c\u01a1 quan ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, s\u0129 th\u1ee9 vui ch\u01a1i. Ban t\u00ean qu\u00e1n l\u00e0 H\u1ed9i Linh.<\/p>\n<p>[66] Kinh T\u1ef1, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Qu\u1eafc, m\u1ea5t, cho con \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m. T\u1ef1 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169, t\u00edch l\u0169y c\u00f4ng lao gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1ecdng y\u1ebfu, tr\u1ea3i qua 150 tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, c\u00f3 c\u00f4ng nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng khoe khoang. L\u00fac l\u00e2m chung d\u1eb7n con r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta nghe n\u00f3i nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, v\u1ec1 sau kh\u00f4ng th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1c con n\u00ean c\u00e0ng th\u00eam tu d\u01b0\u1ee1ng c\u1ea9n th\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, v\u00ec vi\u1ec7c ph\u1ee5ng th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, sai c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh chia nhau l\u00e0m l\u1ec5 c\u00e1o \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, mi\u1ebfu Giao v\u00e0 X\u00e3 T\u1eafc.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf gi\u00e1m D\u1ee5c T\u1ec9nh ch\u00e2u L\u00f4 t\u1eeb nay chia phi\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, v\u00ec \u0111\u1ea5t \u1ea5y nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed d\u1ecbch b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[69] C\u1ea5m qu\u00e2n s\u0129 t\u01b0 gi\u1eef dao g\u0103m v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi, ri\u00eang nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3n tr\u00fa bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Th\u1ef1c l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110o\u00e0n Th\u1ee7 Lu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3. \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n Th\u1ea7n l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Thu\u1ea5n Th\u1ea7n l\u00e0 con c\u1ee7a Hu\u1ea5n. Th\u1ee7 Lu\u00e2n ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[71] \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u00f4n Mi\u1ec7n, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ecd.<\/p>\n<p>[72] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1ea3i ph\u00f3ng 25 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn s\u0129 ph\u1ee5c c\u1ea7n t\u1eeb h\u1ecdc, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi thi tr\u01b0\u1ee3t l\u00e0 L\u01b0u Kh\u1ea3i ki\u1ec7n, trong \u0111\u00f3 13 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec ng\u1ee5 qu\u00e1n, \u0111\u1ec1u b\u1ecf tr\u1ed1n \u1ea9n n\u00e1u, quan ph\u1ea3i truy b\u1eaft. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eeba ban chi\u1ebfu \u00e2n, t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, nay l\u1ea1i bi\u1ebfn th\u00e0nh vi\u1ec7c b\u1eaft giam, e r\u1eb1ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong h\u00f3a. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c thi c\u1eed v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n \u0111\u1ee9c, nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady, mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb th\u00f3i x\u1ea5u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 do quan ph\u1ee7 l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5, d\u1eabn \u0111\u1ebfn sai l\u1ea7m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ng\u1ee5 qu\u00e1n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, c\u00f2n Kh\u1ea3i giao cho ngo\u1ea1i ch\u00e2u qu\u1ea3n th\u00fac.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Cao Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ki\u1ec7n c\u1ee7a Kh\u1ea3i l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt, b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t qu\u00e1 n\u1eb7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ki\u1ec7n c\u1ee7a Kh\u1ea3i v\u1ed1n kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00f4ng t\u00e2m, theo l\u1eddi khai th\u00ec \u0111\u1ee3i khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ec ki\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"Theo l\u1eddi k\u1ec3 th\u00ec \u0111\u1ee3i khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ec ki\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 14-25 ch\u00e9p '\u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ec th\u00f4i, tr\u01b0\u1ee3t th\u00ec ki\u1ec7n.' Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef '\u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i' c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu.\" id=\"return-footnote-284-8\" href=\"#footnote-284-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e2y l\u00e0 lo\u1ea1i s\u00e2u m\u1ecdt c\u1ee7a gi\u1edbi s\u0129 phu. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb v\u00f4 h\u1ea1nh, gi\u00e1n quan n\u00ean vui m\u1eebng nghe tin, Bi\u1ec7n l\u1ea1i d\u00e1m t\u00e2u b\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"Bi\u1ec7n d\u00e1m t\u00e2u b\u1eady, ch\u1eef 't\u1ea5u \u0111\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 t\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-284-9\" href=\"#footnote-284-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Xem ra, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a th\u00ed sinh, th\u00ec ph\u1ea3i li\u00ean \u0111\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 huy\u1ec7n. Vi\u1ec7c Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u00ea ph\u00e1n th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Bi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00f4i Tr\u1ea1ch, sau v\u00ec can gi\u00e1n vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Bi\u1ec7n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n ph\u1ee5 l\u1ee5c, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quan n\u1ebfu nguy\u00ean qu\u00e1n r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch ho\u1eb7c \u0111\u00e3 r\u1eddi qu\u00ea l\u00e2u ng\u00e0y, cho ph\u00e9p tri\u1ec7u quan vi\u00ean b\u1ea3o l\u00e3nh, n\u1ed9p \u0111\u01a1n t\u1ea1i ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, c\u1ea5p cho ch\u00e2u L\u1ed9 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng L\u00fd Tr\u1ef1c K\u1ef7, L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, quy\u1ec1n tri ch\u00e2u L\u00e2n, do chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ef1c K\u1ef7, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd Duy Gi\u1ea3n, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba, l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Duy Gi\u1ea3n l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd M\u1ee5c, c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e0i ngh\u1ec7, t\u00ednh c\u00e1ch \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ea1m, kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m quan, \u1ea9n c\u01b0 h\u01a1n 20 n\u0103m, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u tri\u1ec7u Duy Gi\u1ea3n, s\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u, Vua b\u1ea3o \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, sau \u0111\u00f3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi bi\u1ebft Duy Gi\u1ea3n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi do \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed. \u0110\u00e1n lu\u00f4n gi\u1ea5u t\u00ean tu\u1ed5i, tr\u00e1nh xa quy\u1ec1n th\u1ebf, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng ti\u1ebfn c\u1eed r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00f3i cho ai bi\u1ebft. Sau n\u00e0y, s\u1eed quan bi\u00ean so\u1ea1n \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, th\u1ea5y c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u trong cung, m\u1edbi bi\u1ebft ph\u1ea7n l\u1edbn quan l\u1ea1i trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u do \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p><i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu trong \u300aV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n m\u1ed9 ch\u00ed\u300b vi\u1ebft Duy Gi\u1ea3n l\u00e0 H\u00e0nh Gi\u1ea3n, l\u00e0 sai. H\u00e0nh Gi\u1ea3n, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00f9ng D\u1ef1c, c\u00f3 truy\u1ec7n ri\u00eang.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Vua t\u1eebng xem s\u00e1ch \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, th\u1ea5y ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng, khen ng\u1ee3i s\u1ef1 th\u1eb3ng th\u1eafn, b\u00e8n h\u1ecfi th\u0103m con ch\u00e1u \u00f4ng. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng con \u00f4ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gia Ng\u00f4n \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, l\u00e0m huy\u1ec7n \u00fay Giang \u0110\u00f4, r\u1ea5t ch\u0103m h\u1ecdc v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng nh\u00e0 ngh\u00e8o, m\u1eb9 gi\u00e0. H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u0169ng tri\u1ec7u ki\u1ebfn, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[78] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng quan vi\u00ean nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo gia \u0111\u00ecnh, xin cho ph\u00e9p chia ti\u1ec1n thi\u00eam chi \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y ch\u00ednh, ch\u00ed, s\u00f3c, v\u1ecdng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u b\u00e1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u1ed5 \u1edf ch\u00f9a Ki\u1ebfn Long.<\/p>\n<p>[80] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u0103ng Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng Cao Ly ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng ch\u01b0a d\u00e1m \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Cao Ly t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 tri\u1ec1u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an ng\u0103n tr\u1edf. Nay n\u00ean cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i g\u00ec. H\u01a1n n\u1eefa, s\u1ee9 gi\u1ea3 r\u1eddi Cao Ly, Khi\u1ebft \u0110an h\u1eb3n \u0111\u00e3 bi\u1ebft. N\u1ebfu h\u1ecd c\u00f3 h\u1ecfi, ta n\u00ean tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00e2n th\u00e0nh.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00e0y \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, \u0111\u00fang l\u00fac c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c n\u01b0\u1edbc xung quanh tri\u1ec1u c\u1ed1ng \u0111\u1ec3 t\u00f4n k\u00ednh Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng. H\u1ecd t\u1ef1 c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t y\u00eau gh\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh n\u00f3i r\u1ea5t h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp \u0111\u00f3n.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 Cao Ly \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n mua v\u1eadt ph\u1ea9m, giao cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n l\u00fd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, v\u00f9ng Ho\u00e0i Nam b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, Vua sai chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[83] \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba \u0110\u1ed3ng T\u0129nh Chuy\u00ean b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan t\u1ecbch, l\u01b0u \u0111\u00e0y d\u00e0i h\u1ea1n \u0111\u1ebfn S\u00e2m Ch\u00e2u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>T\u0129nh Chuy\u00ean tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri ch\u00e2u Dung Ch\u00e2u, ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y. L\u1ea1i th\u00eam ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 C\u01b0 Minh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hy sinh v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con l\u00e0m quan. Con c\u1ee7a C\u01b0 Minh c\u00f2n nh\u1ecf, T\u0129nh Chuy\u00ean m\u1ea1o nh\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan. Khi vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, n\u00ean b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng sai Ph\u00fac Ch\u00e2u t\u00ecm con c\u1ee7a C\u01b0 Minh \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean, v\u00e0 con c\u1ee7a C\u01b0 Minh l\u00e0 D\u0129nh n\u0103m sau c\u0169ng \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129.<\/p>\n<p>[84] Vua th\u1ea5y r\u1eb1ng \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3 \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5c, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u1ed9p con tin cho H\u1ea1 Ch\u00e2u, s\u1ee3 l\u00e2u ng\u00e0y s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i lo bi\u00ean gi\u1edbi. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 \u1edf huy\u1ec7n Hoa Tr\u00ec, \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c n\u00e0y, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng cho y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 khao th\u01b0\u1edfng, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a b\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 B\u00e2n.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, tri\u1ec7u T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0u Qu\u00e2n, v\u00e0 H\u1eefu ty gi\u00e1n, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Tri Vi \u0111\u1ebfn thi t\u1ea1i Trung th\u01b0. Vua xem b\u00e0i thi c\u1ee7a L\u01b0u Qu\u00e2n, khen ng\u1ee3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, li\u1ec1n th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu ty gi\u00e1n, c\u00f2n Tr\u1ea7n Tri Vi l\u00e0m T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, c\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, nh\u01b0ng L\u01b0u Qu\u00e2n v\u1eabn \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Tr\u1ea7n Tri Vi.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, v\u00ec cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, Vua ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c 5 ng\u00e0y, hai kinh \u0111\u01b0\u1ee3c 3 ng\u00e0y, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c 1 ng\u00e0y. Cung \u0111i\u1ec7n g\u1ed3m t\u1ed5ng c\u1ed9ng 2.610 gian. Ban \u0111\u1ea7u d\u1ef1 t\u00ednh c\u00f4ng tr\u00ecnh m\u1ea5t 15 n\u0103m, nh\u01b0ng Tu cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb ra l\u1ec7nh l\u00e0m ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f4ng ngh\u1ec9, m\u1ed7i khi v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00ec c\u1ea5p hai ng\u1ecdn n\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"m\u1ed7i khi v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00ec c\u1ea5p hai ng\u1ecdn n\u1ebfn, 'hai ng\u1ecdn n\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t ng\u1ecdn n\u1ebfn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-284-10\" href=\"#footnote-284-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, n\u00ean ch\u1ec9 7 n\u0103m l\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[87] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay qu\u00e2n s\u0129 n\u00e0o b\u1ecf tr\u1ed1n qu\u00e1 3 n\u0103m, d\u00f9 c\u00f3 t\u1ef1 th\u00fa, c\u0169ng ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ed9i tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh x\u00e9t x\u1eed, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tri ch\u00e2u B\u1ea1c l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ecbch.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ban y ph\u1ee5c, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 qu\u00fd cho t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, v\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, Vua c\u00f9ng b\u1eafn cung d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u Th\u00e1i Thanh, l\u00e0m th\u01a1 ban cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Ban \u0111\u1ea7u, chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh m\u1edf ti\u1ec7c v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, nh\u01b0ng v\u00ec H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung c\u00f3 vi\u1ec7c ri\u00eang n\u00ean \u0111\u1ed5i sang ng\u00e0y n\u00e0y.<\/p>\n<p>[89] Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t \u00e1n k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, sau khi k\u1ebft \u00e1n, Tri t\u1ea1p v\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y xin x\u1eed t\u1ed9i l\u0103ng tr\u00ec. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u0169 h\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0m th\u1ebf.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y gi\u1eef ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn, vi\u1ec7c \u0111\u00e0n h\u1eb7c \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7 c\u0169, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00ean n\u00f3i. Hu\u1ed1ng chi t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a k\u1ebb n\u00e0y \u0111\u00e3 r\u00f5, x\u1eed t\u1eed c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf, cho tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129, th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc, vi\u1ec7c n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i 3 ng\u00e0y m\u1edbi xong.<\/p>\n<p>[91] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Lai khai th\u00e1c ng\u1ecdc th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 t\u1ea1o t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u1edf cung C\u1ea3nh Linh. \u0110\u1ebfn nay, Vua ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e0 lao d\u1ecbch cho nh\u1eefng n\u01a1i khai th\u00e1c ng\u1ecdc th\u1ea1ch, ngo\u1ea1i tr\u1eeb hai lo\u1ea1i thu\u1ebf ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 l\u00e0m s\u1ee9 \u0111\u1ebfn cung H\u1ed9i Ch\u00e2n \u1edf ch\u00e2u Duy\u1ec5n \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Vua cho r\u1eb1ng th\u1ea7n linh kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, lo vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, b\u00e8n vi\u1ebft v\u0103n sai Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam cung ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t d\u1ef1ng \u0111\u00e0n tr\u00e0ng l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o. Tri ch\u00e2u Duy\u1ec5n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n \u0111\u1ecdc v\u0103n, th\u1ea5y nghi l\u1ec5 r\u1ea5t long tr\u1ecdng, b\u00e8n cho kh\u1eafc \u0111\u00e1 ngay t\u1ea1i ch\u1ed7.<\/p>\n<p>[93] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh. 'Ti\u00ean Thi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quang Thi\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 79 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 57 ch\u01b0\u01a1ng 29 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-284-11\" href=\"#footnote-284-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng t\u1ea5u c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 gi\u1ebft ch\u00f3c.<\/p>\n<p>[94] Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u1ea1i b\u1ed9 L\u00fd C\u1eadp t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Phu Di\u00ean l\u1ed9, c\u00e1c hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng qu\u1ea3n l\u00fd cung th\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u00e1p tr\u1ee5, xin cho ph\u00e9p c\u1ea5p m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7. L\u1ea1i n\u1eefa, bi\u00ean gi\u1edbi Phu Di\u00ean ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, xin c\u1ea5m khai th\u00e1c g\u1ed7.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t, n\u00ean cho ch\u00e2u \u0111\u00f3 ch\u1ecdn quan l\u1ea1i ph\u00fac kh\u1ea3o, l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 xu\u1ea5t s\u1eafc g\u1eedi v\u1ec1 L\u1ec5 b\u1ed9, h\u1ea1n \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 2. C\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129, c\u00e1c khoa \u0111\u00e3 t\u1eebng qua thi \u0110i\u1ec7n, c\u00f9ng c\u00e1c khoa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng qua thi chung, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n thi chung nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thi gi\u1ea3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m kinh quan, h\u1ee3p l\u1ec7 ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn v\u00f9ng xa, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, m\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n, xin cho ph\u00e9p t\u00ednh v\u00e0o c\u00f4ng lao kh\u1ea3o x\u00e9t.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd T\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[97] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf B\u00e1c Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1n t\u1ee5ng trong 139 ng\u00e0y. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u00e1ng n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1n t\u1ee5ng, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea3n t\u1ea5u n\u00e0y s\u1ed1 ng\u00e0y nhi\u1ec1u h\u01a1n, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11, Qu\u00fd M\u00f9i, gia hi\u1ec7u D\u1ef1c Th\u00e1nh t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n l\u00e0 D\u1ef1c Th\u00e1nh B\u1ea3o \u0110\u1ee9c Ch\u00e2n Qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[99] L\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, H\u1eefu v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9. Ch\u1ea5t \u1edf c\u01a1 quan Khu m\u1eadt g\u1ea7n 50 n\u0103m, am hi\u1ec3u c\u00f4ng vi\u1ec7c, tinh t\u01b0\u1eddng c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong vi\u1ec7n \u00edt c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, Vua v\u1ed1n bi\u1ebft Ch\u1ea5t li\u00eam khi\u1ebft c\u1ea9n th\u1eadn, n\u00ean giao ch\u1ee9c n\u00e0y cho \u00f4ng. Vua t\u1eebng tri\u1ec7u h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n t\u1ecbch t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u, v\u00e0 sai \u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i. Ch\u1ea5t so\u1ea1n th\u00e0nh ba thi\u00ean, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u300aBinh y\u1ebfu\u300b d\u00e2ng l\u00ean, Vua xem v\u00e0 khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, sai Th\u00e1i b\u1ed9c Thi\u1ebfu khanh B\u00f9i Trang quy\u1ec1n gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00e2y Kinh L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, thay th\u1ebf Tr\u1ea7n T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0. L\u1ea5y T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay khanh, ph\u00e2n ty \u1edf T\u00e2y Kinh. L\u00fac \u0111\u00f3, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh \u1edf tr\u00ean T\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i khi h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng b\u00e1i bi\u1ec3u, th\u01b0\u1eddng ki\u00eau ng\u1ea1o kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1ec5, sai t\u1ea3 h\u1eefu d\u00ecu m\u00ecnh ti\u1ebfn l\u00ean. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 t\u1ed1 c\u00e1o, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho T\u00e2y Kinh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng b\u00e1i bi\u1ec3u, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Tr\u1ea7n T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 ch\u00e9p: Ph\u00f9ng Ch\u1eedng thay Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng sai tr\u00e1i c\u1ee7a T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0, n\u00ean b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch. X\u00e9t r\u1eb1ng T\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m n\u00e0y, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, th\u1ef1c s\u1ef1 thay th\u1ebf Ch\u1eedng. Ch\u1eedng v\u1eeba nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 n\u0103m n\u00e0y, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, m\u1edbi l\u00e0m Trung th\u1eeba, T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0110inh M\u00f9i 24 ng\u00e0y. Ch\u1eedng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi thay T\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o T\u01b0\u1ee3ng D\u01b0. Nay ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[101] Ch\u00e2u T\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00e0n ng\u1eadp \u1edf tr\u1ea5n An \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c ch\u00fac m\u1eebng vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. Ban th\u01b0\u1edfng cho cung s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 l\u1ee5a. L\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eeb t\u1ed9i l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n khai th\u00e1c g\u1ed7 \u0111\u00e1, ban th\u01b0\u1edfng cho d\u00e2n gi\u1ea3m thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. M\u00e2y t\u00edm nh\u01b0 c\u00e1i l\u1ecdng che \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i S\u01a1, ba con h\u1ea1c \u0111\u1eadu tr\u00ean lan can \u0111i\u1ec7n. Y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Cao Ch\u00e2u, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean, ki\u00eam Tri ch\u00e2u V\u1ecb l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3, b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, sai V\u0129 kinh l\u01b0\u1ee3c, V\u0129 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c ch\u00e2u, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c qu\u00e2n. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ngay quan gi\u1eef ch\u1ee9c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu m\u1eadt khuy\u00ean b\u1ea3o.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, th\u0103ng Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng, Tu cung s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang ki\u00eam Tam ty s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Lam K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9 l\u0129nh ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Cao Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[106] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, l\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh d\u00e2ng b\u00e0i t\u1ee5ng v\u1ec1 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, con \u00f4ng l\u00e0 Ch\u00ednh t\u1ef1 B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tri\u1ec1u T\u00f4ng Thao ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00e2ng b\u00e0i ca kh\u00e1nh th\u00e0nh cung C\u1ea3nh Linh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hu\u00fdnh tu\u1ed5i cao, ch\u0103m ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c v\u00e0 kh\u00e9o d\u1ea1y con ch\u00e1u, c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t c\u1ee7a b\u1eadc s\u0129 phu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[108] L\u1ea5y Gi\u00e1m tu cung B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u H\u00ecnh H\u01b0ng l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea5y Gi\u00e1m tu cung B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u H\u00ecnh H\u01b0ng l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, ch\u1eef 'M\u00e3' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'B\u1ed9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-284-12\" href=\"#footnote-284-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u H\u1ea1. C\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u, c\u00f4ng t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 913 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[109] Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u01b0\u01a1ng C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng, d\u00f2 bi\u1ebft t\u1ed9c T\u00f4ng Ca l\u00e0 L\u1eadp Tu\u00e2n, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng, Th\u1ed1c T\u01b0 La tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c, m\u01b0u \u0111\u00e1nh th\u00e0nh tr\u1ea1i, xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Vua ra chi\u1ebfu cho C\u00e1t xem x\u00e9t, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean t\u1ef1 \u0111\u00e1nh nhau th\u00ec b\u00ed m\u1eadt ph\u00f2ng b\u1ecb, v\u1ed7 v\u1ec1 r\u1ed3i cho v\u1ec1, n\u1ebfu x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec t\u00f9y c\u01a1 \u0111\u00e1nh \u00fap, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn s\u00e2u.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u1edf c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean xem l\u1ec5 b\u1ed9, t\u1eeb \u0111\u00f3 k\u00e9o d\u00e0i n\u0103m ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[111] Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aPh\u1ea7n \u00c2m ph\u1ee5ng t\u1ef1 k\u00fd\u300b ba quy\u1ec3n. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Khi\u00eam h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng t\u00e2u r\u1eb1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh mang theo v\u1eadt t\u01b0, mu\u1ed1n tr\u00e1nh thu\u1ebf ch\u1ee3, xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Nhung t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, l\u1ee3i l\u1ed9c ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau, c\u1ee9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, l\u1ea5y \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Kh\u00ea \u0111\u1ed9ng ch\u00e2u Th\u1ea7n l\u00e0 Ng\u1ee5y Ti\u1ebfn V\u0169 b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, Gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u Ph\u00f2ng, l\u1ea1i c\u1ea5p ti\u1ec1n trang b\u1ecb \u0111\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c. Ti\u1ebfn V\u0169 t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u Ph\u00f2ng ti\u1ebfp gi\u00e1p \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai Quy, Hi\u1ec7p, g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi man, xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c, b\u00e8n \u0111\u1ed5i v\u1ec1 Ho\u00e0i Nam.<\/p>\n<p>[114] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u Nhung, L\u00f4, T\u01b0, Vinh v\u00e0 gi\u00e1m Ph\u00fa Thu\u1eadn m\u1ed9t vi\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu M\u00e3 Th\u1ee7 Tu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng v\u00f9ng Nhung, L\u00f4 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Di v\u00e0 H\u00e1n s\u1ed1ng xen k\u1ebd, Khi\u00eam h\u1ea1t b\u1ea3n l\u1ed9 \u1edf ch\u00e2u To\u1ea1i, khi c\u1ea5p b\u00e1ch kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean L\u1ee5c C\u1ed1c ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd H\u00e2n v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Cao Hu\u1ec7 Li\u00ean \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng khen Cao Hu\u1ec7 Li\u00ean c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m quan, c\u00f3 th\u1ec3 giao vi\u1ec7c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i \u00f4ng ta h\u00e0 kh\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng thanh li\u00eam.&#8221;<\/i> Vua cho r\u1eb1ng T\u00e2y l\u1ed9 g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi man di, n\u00ean \u0111\u1ed5i \u0111i. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Li\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb, n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t th\u01b0\u1eddng l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c, l\u1ea1i d\u1eabn ch\u1ee9ng b\u1eb1ng thuy\u1ebft ng\u0169 h\u00e0nh c\u1ee7a tr\u1eddi. Tr\u1eabm xem xong, bi\u1ebft r\u1eb1ng \u00f4ng ta hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o c\u00f2n n\u00f4ng c\u1ea1n.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eddi c\u00f3 ng\u0169 h\u00e0nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1t. C\u00f2n nh\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, n\u1ebfu l\u00e0 lo\u1ea1i nhu nh\u01b0\u1ee3c, th\u00ec qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, \u0111\u00f3 v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, sao c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c! Kinh truy\u1ec7n n\u00f3i &#8216;Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t l\u00e0 c\u01b0\u01a1ng k\u1ef7 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc&#8217;, Lu\u1eadn ng\u1eef n\u00f3i &#8216;Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc tr\u0103m n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u00e0n b\u1ea1o, b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh ph\u1ea1t&#8217;, Kinh D\u1ecbch n\u00f3i &#8216;Nh\u00e0 t\u00edch \u0111\u1ee9c, \u1eaft c\u00f3 ph\u00fac d\u01b0&#8217;, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> L\u00fd H\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ee7 \u0110i\u1ec1n, l\u00fac \u0111\u1ea7u l\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ef1 suy quan \u1edf Giai Ch\u00e2u, khi \u0111\u00f3 t\u1eeb Tri ch\u00e2u tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec mua ng\u1ef1a, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd H\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, nh\u1edd \u0111\u00f3 n\u1ed5i ti\u1ebfng thanh li\u00eam c\u1ea9n th\u1eadn.<\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p s\u0129 th\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t v\u00e0 r\u1eb1m th\u00e1ng gi\u00eang h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f9ng y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam \u0111\u1ec7m th\u00eau. V\u00ec Ch\u1eedng t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u1ea3 L\u00e2m Nha, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ti\u00eau Di\u00ean Ninh v\u00e0 Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ef1c \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, l\u1ea5y H\u1ea1 T\u1ee7ng, ch\u1ee9c T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, l\u00e0m Ph\u00e1n quan; Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban, l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m<a class=\"footnote\" title=\"'N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-284-13\" href=\"#footnote-284-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. Khi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m s\u1ee9 tu s\u1eeda cung C\u1ea3nh Linh, H\u1ea1 T\u1ee7ng th\u1ef1c s\u1ef1 n\u1eafm gi\u1eef vi\u1ec7c so\u1ea1n th\u1ea3o t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1eebng b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb1m li\u1ec7t gi\u01b0\u1eddng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1ef1 tay pha thu\u1ed1c cho u\u1ed1ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen ng\u1ee3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai d\u1ea1y ch\u1eef cho Kh\u00e1nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng <i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng ch\u00e9p r\u1eb1ng d\u1ea1y ch\u1eef \u1edf T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng. X\u00e9t r\u1eb1ng T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t, n\u0103m nay ch\u01b0a c\u00f3, n\u00ean ch\u1ec9 ch\u00e9p l\u00e0 d\u1ea1y ch\u1eef cho Kh\u00e1nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng)<\/i>. L\u1ea1i c\u00f9ng tu s\u1eeda s\u00e1ch Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, \u0111\u1ebfn nay l\u00e0m Ph\u00e1n quan, \u0111\u1ec1u do V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb mu\u1ed1n \u0111\u1ea1i quy m\u00f4 tu s\u1eeda b\u00e3i r\u00e1c ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Kim Th\u1ee7y, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n th\u1edd H\u1eadu Th\u1ed5, \u0111\u1ec3 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc theo n\u01a1i th\u1edd t\u1ef1 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. L\u00e2m \u0110\u1eb7c mu\u1ed1n x\u00e2y c\u1ea7u v\u01b0\u1ee3t qua c\u1eeda Nguy\u00ean V\u0169 <i>(ch\u1eef <i>&#8220;Nguy\u00ean V\u0169&#8221;<\/i> c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i k\u00e9p \u0111\u1ec3 n\u1ed1i v\u1edbi cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng. L\u00fd Ph\u1ed5 mu\u1ed1n \u0111\u01b0a nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u1edbn t\u1eeb bi\u1ec3n v\u00e0o h\u1ed3 H\u1ed9i Linh, t\u1ea1o th\u00e0nh ba ng\u1ecdn n\u00fai th\u1ea7n, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c l\u1ed1i \u0111i tr\u00ean cao, hy v\u1ecdng g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n ti\u00ean. C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u tranh nhau n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh. Ri\u00eang H\u1ea1 T\u1ee7ng d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, cho r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m, n\u00ean c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. \u0110\u1ebfn khi l\u00e0m Ph\u00e1n quan, \u1edf h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, \u00f4ng l\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng qu\u1ea3 th\u1ef1c d\u00e2ng l\u00ean th\u1ea7n \u1edf g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, s\u00e1ng d\u1eady xem th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n, ch\u1ec9 th\u1ea5y v\u1ecf qu\u1ea3 v\u01b0\u01a1ng v\u00e3i kh\u1eafp n\u01a1i, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0103n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0110inh V\u1ecb, ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u00f3 ghi, nh\u01b0ng ch\u00ednh truy\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u00e9p. Vi\u1ec7c t\u1ea5u v\u1ec1 g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, ch\u00ednh truy\u1ec7n c\u00f3 ghi, nh\u01b0ng ph\u1ee5 truy\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u00e9p. C\u00f3 l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ch\u00ednh truy\u1ec7n cho r\u1eb1ng H\u1ea1 T\u1ee7ng kh\u00f4ng ch\u00ednh tr\u1ef1c, n\u00ean ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 can gi\u00e1n vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean \u0111\u00e3 l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf, ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c t\u1ea5u v\u1ec1 g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 n\u1ecbnh h\u00f3t c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c H\u1ea1 T\u1ee7ng d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t, ph\u1ee5 truy\u1ec7n ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y sau khi \u00f4ng l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai th\u1ee9 t\u1ef1, ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m Ph\u00e1n quan. Khi ch\u01b0a l\u00e0m Ph\u00e1n quan, H\u1ea1 T\u1ee7ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ednh tr\u1ef1c, n\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1ea5t qu\u00fd m\u1ebfn. \u0110\u1ebfn khi l\u00e0m Ph\u00e1n quan, li\u1ec1n ph\u1ee5 h\u1ecda th\u1ea7n qu\u00e1i, mong ti\u1ebfn nhanh, nh\u01b0 vi\u1ec7c t\u1ea5u v\u1ec1 g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9. \u0110\u00e3 c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ea5u v\u1ec1 g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0110inh V\u1ecb n\u1eefa. Nay ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a k\u1ebb gian, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n<p>[121] Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u00e3 xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh nhau, xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n s\u0129. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, Khi\u1ebft \u0110an gi\u1eef l\u1eddi \u01b0\u1edbc r\u1ea5t ki\u00ean \u0111\u1ecbnh, T\u00e2y Nhung v\u00e0o c\u1ed1ng kh\u00f4ng ng\u1eebng, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi n\u00ean ch\u00fa tr\u1ecdng gi\u1eef y\u00ean t\u0129nh.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u00edch d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y H\u00e0 B\u1eafc xin t\u0103ng qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u0169ng b\u1ecb l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3 m\u00ea ho\u1eb7c, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1eabm quy\u1ebft \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1n.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi H\u00ecnh B\u00ednh, Tr\u1eabm n\u1eeda \u0111\u00eam suy ngh\u0129, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng r\u1ed9ng l\u1edbn, \u0111\u1eb7t quan l\u1ea1i, giao cho h\u1ecd \u1edf ngo\u00e0i ng\u00e0n v\u1ea1n d\u1eb7m, l\u00e0m sao bi\u1ebft h\u1ebft thi\u1ec7n \u00e1c, m\u1ed9t khi c\u00f3 vi\u1ec7c h\u1ecfng, th\u00ec h\u1ecda kh\u00f4ng nh\u1ecf. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng d\u1eady s\u1edbm th\u1ee9c khuya, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y. Mu\u00f4n vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, c\u00e0ng nh\u1edd c\u00e1c khanh h\u1ebft l\u00f2ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[122] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u B\u1ea1ch S\u00f9ng Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n Ho\u00e0i \u0110\u1ed9c \u0111\u00e3 xong, d\u00e2n c\u1ea7u \u0111\u1ea3o nhi\u1ec1u, th\u01b0\u1eddng gi\u1ebft m\u1ed5 \u1ed3n \u00e0o trong \u0111\u1ec1n, xin c\u1ea5m, v\u00e0 d\u1eddi nh\u00e0 huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n \u0110\u1ed3ng B\u1ea1ch v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec1n. Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[123] Ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng c\u00e1c kho th\u00f3c v\u00e0 b\u00e3i c\u1ecf trong kinh, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u00e0 Tam ty s\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n c\u00f3, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c phong k\u00edn b\u00e1o c\u00e1o; c\u00f2n c\u00e1c quan vi\u00ean kh\u00e1c v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f2i h\u1ecfi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nghi\u00eam.<\/p>\n<p>[124] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c kh\u00f4ng khuy\u1ebft, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[125] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i xa xin v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi, cho vi\u1ec7n n\u00e0y kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00f5 ngh\u1ec7, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[126] Ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0a t\u1ed9i nh\u00e2n v\u1ec1 kinh ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn ch\u00e2u kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1ea5p gi\u1ea5y v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, v\u00e0 b\u1eaft \u0111i theo l\u1ed9 tr\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp v\u00f4 c\u1edb, \u0111i g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u00f3 c\u1eed th\u1ea7y thu\u1ed1c ch\u1eefa tr\u1ecb; ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, ki\u1ec3m tra kh\u00f4ng c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c, th\u00ec l\u1ea5y gi\u1ea5y ch\u1ee9ng th\u1ef1c giao cho l\u1ea1i d\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb quan s\u1edf t\u1ea1i x\u1eed t\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u00e2u Truy \u0111\u01b0a t\u00f9 nh\u00e2n v\u1ec1 kinh, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[127] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c quan ch\u1ee9c kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n am hi\u1ec3u h\u00ecnh lu\u1eadt, th\u00f4ng th\u1ea1o th\u1eddi v\u1ee5, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00f4ng vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n \u0103n cho V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng m\u1ed7i th\u00e1ng n\u0103m v\u1ea1n.<\/p>\n<p>[129] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn xem x\u00e9t c\u00e1c quan l\u1ea1i trong b\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb tham nh\u0169ng, ph\u1ea1m ph\u00e1p, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c th\u00ec b\u00e1o l\u00ean, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau c\u1ee9u.<\/p>\n<p>[130] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi L\u00e3o \u1edf Giao Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng B\u00e0 Kh\u00e1n tr\u1ed1n t\u1ed9i ch\u1ea1y sang. Tri ch\u00e2u Kh\u00e2m Ch\u00e2u l\u00e0 M\u1ee5c Tr\u1ecdng D\u0129nh tri\u1ec7u h\u1eafn \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u1eadn. \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tang T\u1ef1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea1i Nh\u01b0 H\u1ed3ng th\u1ebft \u0111\u00e3i b\u1eb1ng tr\u00e2u r\u01b0\u1ee3u. Giao Ch\u00e2u d\u00f2 bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi L\u00e3o, r\u1ed3i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea1i Nh\u01b0 H\u1ed3ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gia s\u00fac. Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 sang Giao Ch\u00e2u \u0111\u00f2i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Chi\u1ebfu bu\u1ed9c L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n cho h\u1ed9 t\u1ed1ng tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1eadt, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi r\u0103n c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi man di, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh sinh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[131] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, x\u00e2y d\u1ef1ng Nguy\u00ean Ph\u00f9 Qu\u00e1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, th\u01b0\u1eddng d\u1ef1ng l\u1ec1u v\u1ea3i \u1edf c\u1eeda T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 ph\u00eda T\u1ea3 Th\u1eeba Thi\u00ean \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng. Vua th\u1ea5y xe ng\u1ef1a qua l\u1ea1i \u1ed3n \u00e0o, b\u00e8n sai s\u1eeda sang nh\u00e0 m\u1edbi c\u1ee7a ty Ho\u00e0ng Th\u00e0nh l\u00e0m qu\u00e1n n\u00e0y. Nh\u00e0 n\u00e0y do L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea x\u00e2y d\u1ef1ng, l\u00e0 n\u01a1i T\u01b0 M\u1ec7nh <em>(ND: t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n \u0110\u1ea1o gi\u00e1o, ch\u1ee7 qu\u1ea3n sinh m\u1ec7nh)<\/em> gi\u00e1ng l\u00e2m \u1edf cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>[132] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, gia phong cho S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c l\u00e0m Th\u00e1i \u00fay, Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n<p>[133] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Trung V\u0169, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay Ng\u1ee5y H\u00e0m T\u00edn l\u00e0m \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. H\u00e0m T\u00edn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00e0, t\u1eebng nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft \u0110\u1ea3n Th\u00e1nh xin ch\u1ee9c cho con nh\u1ecf l\u00e0 Chi\u00eau Kh\u1ea3n, l\u1ea1i vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t v\u00e0 Ng\u00f4 Nguy\u00ean \u1ef6 \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong. \u00d4ng ta m\u00ea mu\u1ed9i \u0111\u1ebfn v\u1eady. L\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, Vua \u0111\u01b0a cho Trung th\u01b0 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0m T\u00edn l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, \u0111\u00e3 \u1edf ng\u00f4i ti\u1ebft ch\u1ebf, sao l\u1ea1i c\u00f2n mong c\u1ea7u!&#8221;<\/i> Vua v\u1eabn ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i tr\u1ea3 l\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, nh\u00e2n vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng Nam Kinh \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, b\u00e8n cho l\u00e0m s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau, ra l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[134] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, tu s\u1eeda Th\u00e1i C\u1ef1c Quan \u1edf C\u1ea3nh Linh cung thu\u1ed9c Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u00e0 Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n Duy\u1ec7n Ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng v\u0169 kh\u00ed l\u00ean \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c mi\u1ebfu, xin cho \u0111\u1ed1t h\u1ebft, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec giao n\u1ed9p v\u00e0o kho gi\u00e1p tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00e2u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[135] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, quy\u1ec1n tri qu\u1ed1c s\u1ef1 Cao Ly l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea7n sai s\u1ee9 t\u1ea5u c\u00e1o l\u00e0 Do\u00e3n Ch\u1ee9ng C\u1ed5 c\u00f9ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n ng\u01b0\u1eddi N\u1eef Ch\u00e2n l\u00e0 Th\u00e1i Thi\u00ean C\u01a1 v\u00e0 78 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Tu\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00ean l\u00e2u nay kh\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin ban t\u00f4n hi\u1ec7u ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh s\u00f3c.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tu\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Tu\u1ea7n' trong c\u00e2u 'Tu\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-284-14\" href=\"#footnote-284-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>: <i>&#8220;Th\u00e1i Thi\u00ean C\u01a1 t\u1ef1 x\u01b0ng cha v\u00e0 anh t\u1eebng v\u00e0o ch\u1ea7u, anh ta b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng v\u1ec1, n\u00ean l\u1ea7n n\u00e0y \u0111i t\u00ecm.&#8221;<\/i> L\u1ea1i c\u00f3 17 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 \u0110\u1eadu V\u0103n Hi\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft, ch\u1ea1y sang Cao Ly, Tu\u1ea7n c\u0169ng cho v\u1ec1, l\u1ec7nh tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n. Vua khen ng\u1ee3i \u00fd t\u1ed1t c\u1ee7a Tu\u1ea7n, \u0111\u00e3i Ch\u1ee9ng C\u1ed5 r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p>[136] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 x\u00e2y xong th\u00e0nh Lung Can ngo\u00e0i n\u00fai L\u0169ng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. \u0110\u1ebfn khi \u0111\u00e0o h\u00e0o xong, l\u1ea1i ban cho kh\u00ed t\u1ec7 v\u00e0 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o h\u00e0o xong v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[137] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m T\u1ea5u c\u00e1o \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9. Theo l\u1ec7 c\u0169, L\u1ec5 nghi s\u1ee9 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u trong b\u1ed1n s\u1ee9, gi\u00fap vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5, nh\u01b0ng M\u1eabn Trung gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt, n\u00ean nh\u01b0\u1eddng cho V\u1ecb \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u00ean xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[138] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1ea1i m\u1edbi \u1edf \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, C\u00e1t mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c g\u1ed7 g\u1ea7n s\u00f4ng V\u1ecb, c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u1ec1n nghe tin li\u1ec1n d\u1eddi tr\u1ea1i \u0111i. C\u00e1t kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u00e2n \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi Nhung h\u1ed1i h\u1eadn, nh\u1edd b\u1ecdn ph\u1ea3n t\u1eb7c d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, b\u00e8n ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. C\u00e1t \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y ch\u00fang xin gi\u1ea3ng h\u00f2a, C\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, L\u1eadp Tu\u00e2n \u1edf T\u00f4ng Ca, Th\u1ed1c T\u01b0 La, \u00d4n B\u00f4 K\u1ef3 c\u00f9ng c\u00e1c t\u1ed9c tr\u1ea1i r\u1ea5t h\u00f9ng m\u1ea1nh, c\u00f3 h\u01a1n s\u00e1u b\u1ea3y v\u1ea1n qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, ch\u1ed1ng l\u1ea1i Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c. C\u00e1t t\u00e2u xin c\u1ef1 tuy\u1ec7t. Ri\u00eang T\u00e0o V\u0129 n\u00f3i n\u00ean h\u1eadu \u0111\u00e3i Th\u1ed1c T\u01b0 La \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0110\u1ee9c Minh, l\u1ea1i xin ban ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 cho L\u1eadp Tu\u00e2n theo l\u1ec7 nh\u01b0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c, l\u01b0\u1ee3ng th\u00eam quan t\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t quy \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c g\u1ed7 c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng s\u00e1u, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bth\u00ec T\u00e0o V\u0129 xin ban ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 cho L\u1eadp Tu\u00e2n theo l\u1ec7 nh\u01b0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, c\u00f2n\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bl\u1ea1i n\u00f3i b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u1ec1n l\u00e0 D\u0129nh Th\u00e0nh L\u1eadn B\u00f4 S\u1ea5t c\u0169ng mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 nh\u01b0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, c\u00f3 l\u1ebd L\u1eadp Tu\u00e2n c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 D\u0129nh Th\u00e0nh L\u1eadn B\u00f4 S\u1ea5t. Nay t\u1ea1m theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Nh\u01b0ng L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 Th\u1ed1c T\u01b0 La, Th\u1ed1c T\u01b0 La v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc, m\u00e0 \u0111\u00e3 v\u1ed9i xin cho L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bv\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng n\u00e0y m\u1edbi ch\u00e9p t\u1edd t\u00e2u n\u00e0y c\u1ee7a V\u0129. L\u1ea1i n\u00f3i Th\u1ed1c T\u01b0 La xin \u0111\u1ed5i gi\u00e1 ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 ban cho v\u00e0ng b\u1ea1c v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00e1c. Nay ch\u00e9p sau s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t, v\u00e0 b\u1ecf ph\u1ea7n \u0111\u1ed5i gi\u00e1 ng\u1ef1a c\u00f9ng ng\u00e0y th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[139] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ee9c M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay l\u1ec7nh cho Tam ty l\u1ea5y Tam Kinh l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc, c\u00e1c tr\u1ea5n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc, c\u00e1c ch\u00e2u Ph\u00f2ng, \u0110o\u00e0n v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[140] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ea5y Y kh\u1ed1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n v\u00e0 S\u00f9ng nghi s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n c\u00f9ng l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ee7 U\u00e2n v\u00e0o ch\u1ea7u bu\u1ed5i s\u00e1ng, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n qu\u1ea3n qu\u00e2n hay l\u00e0m Ho\u00e0nh h\u00e0nh s\u1ee9?&#8221;<\/i> Th\u1ee7 U\u00e2n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y ng\u00e0y g\u1ea7n b\u1ec7 r\u1ed3ng l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i.&#8221;<\/i> B\u00e8n c\u00f9ng S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[141] Th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Gi\u00e1m \u00e1p \u1edf tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u0103ng Kh\u00e1nh, c\u00e1c tr\u1ea5n Li\u1ec5u Tuy\u1ec1n thu\u1ed9c ch\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng, tr\u1ea5n H\u1ee3p \u0110\u1ea1o thu\u1ed9c ch\u00e2u Ho\u00e0n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>[142] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u00e2m H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Thi\u1ebfu Ninh, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u0129nh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 C\u1ea3nh Ninh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n n\u0103m sau.<\/p>\n<p>[143] G\u1ed9p hai kho sinh s\u1eafc v\u00e0 t\u1ea1p s\u1eafc thu\u1ed9c T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ea3 t\u00e0ng qu\u00e2n', 'th\u1ea5t b\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ea5t b\u1ed1', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-284-15\" href=\"#footnote-284-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a> th\u00e0nh kho sinh th\u1ee5c th\u1ea5t \u0111o\u1ea1n.<\/p>\n<p><i>(Cu\u1ed1i n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 3 kh\u00f4ng th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[144] N\u0103m \u0111\u00f3, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u00f3 9.055.729 h\u1ed9, 21.996.965 nh\u00e2n kh\u1ea9u<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1eedu th\u1eadp c\u1eedu v\u1ea1n' trong c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8, k\u1ef7 Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eedu th\u1eadp th\u1ea5t v\u1ea1n'.\" id=\"return-footnote-284-16\" href=\"#footnote-284-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-284-1\"> 'th\u00e2n t\u00edn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e2n t\u1ed9c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 480 \u300aNg\u00f4 Vi\u1ec7t Ti\u1ec1n th\u1ecb th\u1ebf gia\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-284-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-2\"> 'H\u1eefu Th\u00e1i trung \u0111\u1ea1i phu', T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 22 \u300aTu\u1ea7n l\u1ea1i truy\u1ec1n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 426 \u300aTu\u1ea7n l\u1ea1i truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu'. <a href=\"#return-footnote-284-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-3\">'\u0110\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, theo c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-284-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-4\">Chi\u1ebfu Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft n\u0103m nay d\u00e2n h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, c\u00f9ng nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf h\u1ea1, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, c\u1ee9u t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, 'h\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ea1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70-161 s\u1eeda. L\u1ea1i 'Giang Nam', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70-161 ch\u00e9p l\u00e0 'Giang Ho\u00e0i'. <a href=\"#return-footnote-284-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-5\">Ch\u1eef 'ch\u00fa' trong nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-22 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-284-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-6\"> 'L\u00ea th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00ea d\u00e2n'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488, truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9, L\u00ea Ho\u00e0n ch\u1ebft, em l\u00e0 Long \u0110\u00ecnh t\u1ef1 l\u1eadp, b\u1ecb L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u0111u\u1ed5i. S\u00e1ch n\u00e0y ghi l\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, ch\u1eafc l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y. 'L\u00ea d\u00e2n' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-284-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-7\"> T\u1ee9c c\u0103n c\u1ee9 theo t\u00ean do s\u1edf T\u00e2n th\u00e0nh m\u00f4n tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 25 ch\u01b0\u01a1ng 3 ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ee9c c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3ng t\u00ean v\u00e0o c\u1eeda \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i'. <a href=\"#return-footnote-284-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-8\"> Theo l\u1eddi k\u1ec3 th\u00ec \u0111\u1ee3i khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ec ki\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 14-25 ch\u00e9p '\u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ec th\u00f4i, tr\u01b0\u1ee3t th\u00ec ki\u1ec7n.' Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef '\u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i' c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu. <a href=\"#return-footnote-284-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-9\"> Bi\u1ec7n d\u00e1m t\u00e2u b\u1eady, ch\u1eef 't\u1ea5u \u0111\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 t\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-284-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-10\">m\u1ed7i khi v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00ec c\u1ea5p hai ng\u1ecdn n\u1ebfn, 'hai ng\u1ecdn n\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t ng\u1ecdn n\u1ebfn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-284-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-11\">Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh. 'Ti\u00ean Thi\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quang Thi\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 79 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 57 ch\u01b0\u01a1ng 29 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-284-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-12\">L\u1ea5y Gi\u00e1m tu cung B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u H\u00ecnh H\u01b0ng l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, ch\u1eef 'M\u00e3' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'B\u1ed9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 18 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-284-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-13\">'N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-284-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-14\">Ch\u1eef 'Tu\u1ea7n' trong c\u00e2u 'Tu\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-284-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-15\">'T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ea3 t\u00e0ng qu\u00e2n', 'th\u1ea5t b\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ea5t b\u1ed1', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-284-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-284-16\">'C\u1eedu th\u1eadp c\u1eedu v\u1ea1n' trong c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8, k\u1ef7 Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eedu th\u1eadp th\u1ea5t v\u1ea1n'. <a href=\"#return-footnote-284-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":41,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-284","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1297,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/284\/revisions\/1297"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/284\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=284"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=284"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}