{"id":286,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=286"},"modified":"2025-07-31T11:56:51","modified_gmt":"2025-07-31T04:56:51","slug":"beta-quyen-84-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-8-at-mao-1015","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-84-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-8-at-mao-1015\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 84: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 8 (\u1ea4T M\u00c3O, 1015)","rendered":"QUY\u1ec2N 84: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 8 (\u1ea4T M\u00c3O, 1015)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, chu\u1ea9n b\u1ecb xe loan gi\u00e1, \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i S\u01a1 \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea5u c\u00e1o t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i Thi\u00ean \u0110\u1ebf. B\u00e0y tr\u00ed nh\u01b0 nghi l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00f3 ba l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ch\u00e9n v\u00e0ng. C\u00e1c quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi thi c\u1eed, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c, \u0111\u1ea1o s\u0129, t\u0103ng ni, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda cung. Theo nghi th\u1ee9c c\u0169, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1y hai l\u1ea7n tr\u00ean \u0111i\u1ec7n, c\u00f2n c\u00e1c quan kh\u00f4ng l\u1ea1y. V\u00ec mu\u1ed1n l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho th\u1ea7n d\u00e2n, c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1y hai l\u1ea7n, c\u1ea3 trong v\u00e0 ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u l\u1ea1y. L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, thi\u1ebft l\u1ec5 c\u00fang t\u1ebf v\u00e0 d\u00e2ng bi\u1ec3u, c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n d\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t b\u00e0n h\u01b0\u01a1ng, th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 cung l\u1ea1y, c\u00e1c quan ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, \u0111\u01b0a thi\u00ean th\u01b0 kh\u1eafc ng\u1ecdc v\u00e0o an v\u1ecb t\u1ea1i g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, t\u1ea1c t\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00ean g\u00e1c, chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c \u0111\u0103ng ca, d\u00e2ng l\u1ec5. Sau \u0111\u00f3, tr\u1edf v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng. \u0110\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eeb nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u01b0 th\u1eadp \u00e1c, tham nh\u0169ng v\u00e0 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, c\u00e1c quan s\u1ebd kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng ru\u1ed9ng d\u00e2n \u1edf ven s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Giang Nam, Ho\u00e0i Nam v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft b\u1ecb thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i <i>(m\u00f9ng 6)<\/i>, ban cho cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng v\u00e0 Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ed9 kinh s\u00e1ch in.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 \u01a1n hu\u1ec7 cho con em \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m trong d\u1ecbp l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean v\u00e0 Nam Giao: T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m; Khu m\u1eadt s\u1ee9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Tuy\u00ean huy, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m; T\u1ea3, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, Th\u00e1i t\u1eed tam thi\u1ebfu, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu, V\u0103n minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, c\u00e1c h\u00e0nh Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c; Tam ty s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c, th\u1ecb gi\u1ea3ng, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 h\u1eefu th\u01b0\u1eddng th\u1ecb, Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ed1ng qu\u00e2n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, T\u1ea3 h\u1eefu th\u1eeba, c\u00e1c h\u00e0nh Th\u1ecb lang, L\u01b0\u1ee1ng s\u1ee9 l\u01b0u h\u1eadu, Quan s\u00e1t s\u1ee9, N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9[footnote]N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, ch\u1eef 'Kh\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ecb', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c; C\u1ea5p s\u1ef1, Gi\u00e1n ngh\u1ecb, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh d\u1eabn ti\u1ebfn, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n, C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c; \u0110\u1ea1i khanh, Gi\u00e1m, ki\u00eam ch\u1ee9c Thi\u1ebfu khanh, Gi\u00e1m, c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>D\u1ecbp Nam Giao, t\u1eeb Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean theo l\u1ec7 Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, c\u00f2n c\u00e1c v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Thi\u1ebfu khanh, Gi\u00e1m, c\u00e1c h\u00e0nh Lang trung, ki\u00eam ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, N\u1ed9i c\u00e1c ty s\u1ee9, Khu m\u1eadt c\u00e1c ph\u00f2ng Th\u1eeba ch\u1ec9, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c; c\u00e1c v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u00e1c ty Ph\u00f3 s\u1ee9, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c; Khu m\u1eadt c\u00e1c ph\u00f2ng Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, con trai l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, qua l\u1ea7n \u01a1n hu\u1ec7 ti\u1ebfp theo \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. <i>(Chi\u1ebfu ban th\u00e1ng 11 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4)<\/i>.\"<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean danh s\u00e1ch Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u1ee9ng chi\u1ebfu c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Chuy\u00ean, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, H\u00e0 Nam ph\u1ee7 Qu\u00e2n tu\u1ea7n ph\u00e1n quan Tri\u1ec7u D\u1ee5. Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed n\u00e0y n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u cho th\u0103ng ch\u1ee9c, Chuy\u00ean l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9[footnote]Chuy\u00ean l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, 'ph\u00f3 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9 ph\u00f3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27\/13 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], D\u1ee5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n sai khi\u1ec3n.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Chuy\u00ean tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 16 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o c\u1eed, th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u00e3 ba n\u0103m, x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng nh\u01b0 th\u00e1nh ch\u1ec9 x\u1eed ph\u00e2n. Tri\u1ec7u D\u1ee5 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c kinh quan, n\u00ean ch\u1ec9 th\u0103ng sai khi\u1ec3n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, vi\u1ec7c c\u1eed quan n\u00ean d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh t\u00edch v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n, v\u00ec l\u1ec5 t\u1ea5u c\u00e1o \u1edf Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t.\r\n\r\n[6] Thi\u1ebft l\u1eadp hai ch\u1ec9 huy T\u1ea3 H\u1eefu Thanh V\u1ec7 trong c\u1ea5m qu\u00e2n, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean H\u00f9ng V\u0169 N\u1ed7 Th\u1ee7, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng 500 ti\u1ec1n, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn cung qu\u00e1n.\r\n\r\n[7] Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Vi\u00ean Chi\u00eau Kh\u00e1nh d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1o s\u1eafc c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean l\u00e0 Ng\u1ea1n Chu \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u00ean hu\u00fd c\u1ee7a hai v\u1ecb th\u00e1nh. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu th\u0103ng ch\u1ee9c cho Chi\u00eau Kh\u00e1nh, giao c\u00e1o s\u1eafc cho Tu s\u1eed vi\u1ec7n.\r\n\r\n[8] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, ph\u00e1n quan Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung khi d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tu qu\u1ed1c s\u1eed Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m Tri L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng c\u1eed, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, L\u01b0u Qu\u00e2n c\u00f9ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri. Vua xem s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o gi\u1ea3m so v\u1edbi n\u0103m th\u01b0\u1eddng, b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"Quan l\u1ea1i ngo\u1ea1i qu\u1eadn ch\u01b0a hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm sao? G\u1ea7n \u0111\u00e2y chi\u1ebfu m\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ch\u1ec9 r\u0103n h\u1ecd \u0111\u1eebng thi\u00ean v\u1ecb t\u01b0 t\u00ecnh. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u00e8o h\u00e8n, d\u00f9 nhi\u1ec1u c\u0169ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i trong c\u00e1c b\u00e0i thi c\u00e1c khoa, nh\u1eefng quy\u1ec3n \u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat v\u1ebft b\u1ea9n d\u00ednh d\u00ednh, ho\u1eb7c c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u00e1nh d\u1ea5u th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1c b\u1ecf. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 do s\u01a1 su\u1ea5t, c\u0169ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. N\u00ean b\u1ea3o ch\u1ee7 ty \u0111\u1eebng v\u1ed9i b\u00e1c b\u1ecf, \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng thi sau s\u1ebd cho thi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1eadt gi\u1ea3.\"<\/i> N\u0103m \u0111\u00f3, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ra Vi\u1ec7n \u0110\u1eb1ng l\u1ee5c, l\u1ec7nh quan Phong di \u1ea5n phong c\u00e1c quy\u1ec3n thi giao cho vi\u1ec7n[footnote] L\u1ec7nh quan Phong di \u1ea5n phong c\u00e1c quy\u1ec3n thi giao cho vi\u1ec7n, ch\u1eef 'di' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 b\u1ed5 sung.[\/footnote], t\u1eadp h\u1ee3p th\u01b0 l\u1ea1i ch\u00e9p l\u1ea1i b\u1ea3n sao, c\u00e1c ty cung c\u1ea5p l\u1ec1u tr\u1ea1i, hai n\u1ed9i th\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t. Sai quan kinh \u0111\u00f4 hi\u1ec7u \u0111\u1ed1i, d\u00f9ng \u1ea5n Ph\u1ee5ng s\u1ee9 hai kinh \u0111\u00f3ng xong, l\u1ea1i g\u1eedi v\u1ec1 Vi\u1ec7n Phong \u1ea5n, r\u1ed3i m\u1edbi g\u1eedi \u0111\u1ebfn quan Tri c\u1eed \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o x\u00e9t.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t Vi\u1ec7n \u0110\u1eb1ng l\u1ee5c, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p, nghi l\u00e0 b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam ng\u00e0y th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[10] Ban \u0111\u1ea7u, con nh\u00e0 d\u00e2n \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u B\u00e3o Nh\u1ea5t ch\u0103n tr\u00e2u ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng. M\u1ed9t \u0111\u00eam, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u00f5 c\u1eeda g\u1ecdi, d\u00f9ng g\u1eady d\u1eabn \u0111i, \u0111\u1ea7u g\u1eady c\u00f3 kh\u00ed nh\u01b0 kh\u00f3i, m\u00f9i th\u01a1m d\u1ec5 ch\u1ecbu. Ch\u1ed1c l\u00e1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh n\u00fai cao, th\u1ea5y m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111ang u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u00e2m nh\u1ea1c h\u00f2a t\u1ea5u, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec nh\u00e2n gian, B\u00e3o Nh\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u n\u1ed5i. G\u1eb7p l\u00fac Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 \u0111i qua d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai, nghe ti\u1ebfng nh\u1ea1c, nghi l\u00e0 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp t\u1ee5 h\u1ecdp vui v\u1ebb, b\u00e8n t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n l\u00e0ng leo l\u00ean v\u00e1ch n\u00fai, \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec ch\u1eb3ng th\u1ea5y g\u00ec, ch\u1ec9 c\u00f2n B\u00e3o Nh\u1ea5t \u1edf \u0111\u00f3, \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng h\u1ecfi, k\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 s\u1ef1 vi\u1ec7c, c\u1ea3 \u0111\u00eam nh\u01b0 ch\u1ec9 trong ch\u1ed1c l\u00e1t. T\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u00edch \u0103n \u0111\u1ed3 ch\u00edn, nh\u1eefng g\u00ec n\u1ea5u b\u1eb1ng l\u1eeda ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0a v\u00e0o mi\u1ec7ng, ch\u1ec9 \u0103n hoa c\u00fac, l\u00e1 b\u00e1ch, qu\u1ea3 c\u00e2y, n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng[footnote]\u0103n hoa c\u00fac, l\u00e1 b\u00e1ch, qu\u1ea3 c\u00e2y, n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng 'n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Cam tuy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], th\u1ec9nh tho\u1ea3ng c\u0169ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, m\u1eb7t m\u0169i nh\u01b0 tr\u1ebb con, v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ecdc v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u1ee9ng kh\u1ea9u th\u00e0nh th\u01a1, c\u00f3 h\u1ee9ng th\u00fa \u0111\u1ea1o gia, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e0m ru\u1ed9ng n\u1eefa, \u0111i lang thang ng\u1ee7 ngo\u00e0i tr\u1eddi.\r\n\r\nN\u0103m Vua t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ec3 t\u00f3c tr\u00e1i \u0111\u00e0o, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn ban t\u00ean, cho l\u00e0m \u0111\u1ea1o s\u0129. T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed7i n\u0103m ho\u1eb7c m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, th\u01b0\u1eddng cho \u1edf Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung. N\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c d\u01b0\u1ee1ng sinh, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd k\u1ef3 d\u1ecb ngo\u00e0i \u0111\u1eddi. B\u1ea5y gi\u1edd, c\u00f3 chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf nh\u00e0 h\u1eafn.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y l\u1ec5 \u1edf Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, sai c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u ki\u00eang th\u1ecbt, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung, ch\u00f9a Khai B\u1ea3o C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n cho r\u1eb1ng xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn cung ch\u00f9a th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng t\u1ea5t ph\u1ea3i l\u1ea1y tr\u0103m l\u1ea7n, b\u00e8n xin t\u1eeb nay \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n l\u1ea1y hai l\u1ea7n, c\u00e1c \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c sai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ph\u00e2n ra l\u1ea1y, Vua kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u1ea7n l\u1ea1y.\r\n\r\n[12] H\u00f4m \u1ea5y, con g\u00e1i nh\u1ecf c\u1ee7a Vua l\u00e0 Di\u1ec7u Nguy\u00ean xu\u1ea5t gia.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, th\u0103ng Thi\u00ean th\u01b0 kh\u1eafc ng\u1ecdc \u0111\u00f4 gi\u00e1m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m Nh\u01b0 Kinh ph\u00f3 s\u1ee9. C\u00e1c quan M\u00f4 l\u1eb7c, Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n \u0111\u00e3i chi\u1ebfu Th\u1ecbnh L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, kh\u1eafc ng\u1ecdc xong, Vua mu\u1ed1n t\u1eeb V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng quan, \u0110\u00e1n c\u1ed1 t\u1eeb, l\u1ea1i n\u00f3i Ho\u00e0i Ch\u00ednh r\u1ea5t ch\u0103m ch\u1ec9, xin ban th\u01b0\u1edfng, Vua nghe theo.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua t\u1eeb \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ph\u00fac \u0111em s\u00e1ch v\u0103n th\u00e1nh hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0111\u1ebfn h\u1eadu tr\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 kh\u1eafc in, sai Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[15] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p m\u00e0 gia thu\u1ed9c c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a m\u00e0 v\u1eabn mang theo, xin kh\u00f4ng cho ph\u00e9p nh\u1eadn t\u1ed9i. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[16] D\u1eddi th\u00e0nh L\u1ec7 Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n t\u00e2u: <i>\"S\u00f4ng n\u01b0\u1edbc cao h\u01a1n th\u00e0nh ch\u00e2u h\u01a1n m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ec7nh l\u1ec7nh nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1eaft l\u00ednh s\u1eeda ch\u1eefa, v\u00ec ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u1eddi th\u00e0nh s\u1ebd l\u00e0m d\u00e2n m\u1ec7t nh\u1ecdc. M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i r\u1ea5t l\u1ea1nh, n\u01b0\u1edbc v\u1eabn c\u00f2n ch\u1ea3y xi\u1ebft, n\u1ebfu b\u0103ng tan, \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1 \u0111\u00ea, g\u00e2y h\u1ecda l\u1edbn. Nay xin \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1eadn huy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng T\u00edn, n\u01a1i g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00f9a B\u00e1t Ph\u01b0\u01a1ng, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t cao, \u0111\u1ed5i x\u00e2y th\u00e0nh ch\u00e2u, d\u00f9ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea n\u0103m nay \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c, th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 l\u1ee3i l\u00e2u d\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu cho ph\u00e9p. L\u1ec7nh quy\u1ec1n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Chu V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m c\u00f9ng S\u0129 Ho\u00e0nh, S\u0129 T\u1ed1n lo vi\u1ec7c n\u00e0y, ba th\u00e1ng th\u00ec xong vi\u1ec7c. L\u00fac \u0111\u00f3, th\u00e0nh c\u0169 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c d\u1eddi kh\u00f3 kh\u0103n, S\u0129 T\u1ed1n th\u1ea5y m\u1ea5y ch\u00e2u ven s\u00f4ng \u0111ang thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n t\u00ednh s\u1ed1 th\u1eeba \u0111\u1ec3 cho d\u00e2n vay, h\u1eb9n n\u0103m sau n\u1ed9p \u1edf tr\u1ecb s\u1edf m\u1edbi, c\u1ea3 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ti\u1ec7n l\u1ee3i. T\u00f4n Xung sau khi d\u1eddi \u0111\u1ebfn l\u00e0m tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c d\u1eddi ch\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, l\u1ea1i so\u1ea1n s\u00e1ch v\u1ec1 s\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng, sau \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc l\u1edbn ng\u1eadp th\u00e0nh c\u0169 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a T\u00f4n Xung: S\u00f4ng v\u1ee1 \u1edf L\u1ec7 Ch\u00e2u, Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n xin d\u1eddi ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Tr\u00edch H\u00e0, l\u1ec7nh Xung \u0111i xem x\u00e9t, v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng d\u1eddi ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng l\u00e0 ti\u1ec7n, b\u00e8n cho l\u00e0m Tri L\u1ec7 Ch\u00e2u. T\u1eeb thu \u0111\u1ebfn xu\u00e2n, b\u1ed1n l\u1ea7n v\u1ee1 \u0111\u00ea, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eafp l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn khi Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u1eddi ch\u00e2u \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng T\u00edn, c\u00f2n Xung v\u00ec gi\u1eef \u0111\u00ea qu\u00e1 nghi\u00eam, d\u00e2n \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u00ea \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh, b\u1ecb s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u00e2u l\u00ean, d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. X\u00e9t theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ed, th\u00ec vi\u1ec7c b\u00e0n d\u1eddi ch\u00e2u l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Chu\u1ea9n. Th\u1ef1 l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Chu\u1ea9n, l\u1ebd n\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e0n th\u1ef1c s\u1ef1 do Chu\u1ea9n? \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Th\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111i r\u1ed3i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y Chu\u1ea9n \u1edf Khu m\u1eadt, L\u1ec7 Ch\u00e2u cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u1eddi, n\u00ean cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c d\u1eddi ch\u00e2u th\u1ef1c s\u1ef1 do Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng h\u1eb3n v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Xung sau khi d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, v\u1eabn tranh lu\u1eadn vi\u1ec7c d\u1eddi ch\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, nh\u01b0ng th\u00e0nh c\u0169 ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc h\u01a1n m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec ch\u00e2u h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sao? Truy\u1ec7n c\u1ee7a Xung kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 d\u1ef1a v\u00e0o bia k\u00fd, h\u00e0nh tr\u1ea1ng do ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi so\u1ea1n r\u1ed3i s\u1eeda ch\u1eefa ch\u00fat \u00edt m\u00e0 th\u00f4i, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[17] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c qu\u00e2n c\u00f3 binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169, m\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng hay vu c\u00e1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1c. B\u1eaft b\u1edb qu\u00e1 nhi\u1ec1u, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u1ea1m d\u1ee5ng? T\u1eeb nay c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy c\u1ee9u th\u00eam, ch\u1ec9 x\u1eed theo t\u1ed9i ch\u00ednh.\"<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Trung th\u01b0 d\u00e2ng danh s\u00e1ch c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed theo chi\u1ebfu, xin l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0111\u1ea1i phi\u00ean, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc; Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ea1i phi\u00ean, Tri ch\u00e2u ti\u1ec3u qu\u1eadn l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc; c\u00e1c ch\u1ee9c M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n quan c\u00f3 \u0111\u1ee7 n\u0103m h\u1ea1n v\u00e0 theo chi\u1ebfu c\u0169 t\u1eebng nh\u1eadm ch\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1edbn, th\u00ec giao cho Ty thuy\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m thay th\u1ebf, x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 23 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 8.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, sai c\u00e1c quan th\u1ecb th\u1ea7n \u0111i c\u1ea7u m\u01b0a \u1edf Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu th\u1ea7n x\u00e3.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5.\r\n\r\n[21] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea7n Ch\u00e2u sai qu\u00e2n \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch, x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u1ea1i s\u00e1ch, nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 c\u1ee7a ch\u00e2u l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi. Ki\u1ec1m h\u1ea1t S\u1ea7m B\u1ea3o Ch\u00ednh t\u00e2u xin c\u00f9ng Tri ch\u00e2u \u0111i tu\u1ea7n bi\u00ean. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e0n theo l\u1eddi xin. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm nghe T\u1ea7n Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u0103m tu\u1ea7n bi\u00ean, vi\u1ec7c r\u1ea5t tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, n\u00ean giao ri\u00eang cho quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u1ea5y l\u00e0 c\u00f3 l\u00fd do. N\u1ebfu c\u00f9ng Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0111\u1ec1u \u0111i, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean nh\u1eadn l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, l\u00e2u ng\u00e0y \u1eaft sinh s\u1ef1.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 B\u1ea3o Ch\u00ednh, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia b\u00e0n b\u1ea1c, ch\u1ec9 vi\u1ec7c tu\u1ea7n bi\u00ean th\u00ec ch\u1ec9 cho Tri ch\u00e2u \u0111i m\u1ed9t m\u00ecnh, vi\u1ec7c g\u00ec ti\u1ec7n l\u1ee3i th\u00ec l\u00e0m xong r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean B\u1ed9 th\u1ef1 v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, n\u1ebfu l\u00e0 th\u00e1ng gi\u00eang th\u00ec V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng n\u00ean tham gia b\u00e0n b\u1ea1c; l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p, e ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c n\u00ean chuy\u1ec3n v\u00e0o sau khi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt.)<\/i>\r\n\r\n[22] L\u1ea5y T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ea3o tr\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ee7 U\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c S\u00f9ng nghi s\u1ee9, c\u00f9ng c\u00e1c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u01b0u Th\u1eeba \u00c1c, L\u00fd C\u01b0 Trung c\u00f9ng l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m th\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn nay th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u00ean sai gi\u00e1ng b\u1eadc, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u1eeba \u00c1c m\u1ed7i khi c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec tr\u00ecnh b\u00e1o, Th\u1ee7 U\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd li\u00ean \u0111\u1edbi.\r\n\r\n[23] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Tam ty t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng th\u00f3c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng giao sao qu\u00e1 nhi\u1ec1u, d\u00e2n gi\u00e0u \u00e9p gi\u00e1, mua r\u1ebb r\u1ed3i l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i, g\u00e2y h\u1ea1i cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, khi\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng kh\u00f3 kh\u0103n, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y. Nguy\u00ean \u0111\u1ecbnh 100 quan giao sao, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p 19.000. Nay xin theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, m\u1ed7i 100 quan c\u00f3 t\u0103ng gi\u00e1 th\u00ec quan ph\u1ee7 c\u1ea5p 12.000; kh\u00f4ng t\u0103ng th\u00ec c\u1ea5p 11.000 \u0111\u1ec3 thu mua.\"<\/i> Vua lo vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd \u0111o\u1ea1t l\u1ee3i c\u1ee7a d\u00e2n, ch\u1ec9 cho t\u1ea1m th\u1eddi thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh l\u1ec7.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u1ee5c Gi\u00e1c d\u1ecbch cho l\u00e0 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. X\u00e9t b\u1ea3n ch\u00ed c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[25] Ch\u00f9a T\u00f4ng Ch\u00ednh b\u1ecb ch\u00e1y, c\u00e1c quan ph\u1ee5ng c\u1ea5t ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p v\u00e0 s\u1ed5 t\u1ecbch sang n\u01a1i kh\u00e1c n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch ch\u00f9a b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. L\u1ec7nh cho Ph\u00f3 s\u1ee9 Di\u00eam Thi\u1ebft l\u00e0 \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t x\u00e2y l\u1ea1i ch\u00f9a T\u00f4ng Ch\u00ednh, t\u1eeb nay quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch ch\u00f9a kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u1edf. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng ch\u00e1y.\r\n\r\n[26] Chi\u1ebfu cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ch\u1ecdn quan l\u00e0m L\u1ec7nh cung vi Th\u00e1i mi\u1ebfu, ai h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[27] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"T\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u1ec1n \u1edf ch\u00e2u M\u1eadt, ph\u00eda t\u00e2y nam Ki\u1ec1m Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Thanh Ti\u1ebfn sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a.\"<\/i> Vua cho ph\u00e9p v\u00e0o tri\u1ec1u. Sau l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Thanh Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Nam Ninh, b\u1ecb Long H\u00e1n S\u00e0i ch\u1eb7n c\u01b0\u1edbp, r\u1ed3i gi\u1ebft h\u1ea1i l\u1eabn nhau kh\u00f4ng ng\u1eebng.\"<\/i> B\u00e8n ban s\u1eafc th\u01b0 an \u1ee7i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ban s\u1eafc an \u1ee7i l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng nhu\u1eadn 6, nay ghi chung. Nh\u01b0 v\u1eady, ng\u1ef1a m\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Thanh Ti\u1ebfn c\u1ed1ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aCh\u00ednh s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e2u M\u1eadt ph\u00eda t\u00e2y nam l\u00e0 ch\u00e2u Nam Ninh, nay t\u1ea1m theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. X\u00e9t \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b, Ki\u1ec1m Ch\u00e2u qu\u1ea3n 49 ch\u00e2u ki mi, ri\u00eang kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2u M\u1eadt, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[28] Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1[footnote]'Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 82, th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn trong s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 14\/6 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t theo \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c quy\u1ec3n 44 v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 284 b\u1ea3n truy\u1ec7n, Nghi\u00eau T\u00e1 t\u1eebng hai l\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn, n\u00ean ch\u1ed7 n\u00e0y vi\u1ebft 'Nghi\u00eau T\u00e1' l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote] b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng nh\u1ecf \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh cho r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda l\u1ee5t cho Ng\u1ee5y, B\u00e1c, xin b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 lo b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng.\"<\/i> Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd C\u1eadp v\u00e0 T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n \u0111i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng. L\u00fd C\u1eadp v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, b\u00e8n quy ho\u1ea1ch t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc D\u01b0\u01a1ng Th\u00f4n, l\u1ea1i \u0111\u00e0o s\u00f4ng H\u1ed1c \u1edf th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u0111\u1ec3 th\u00e1o n\u01b0\u1edbc \u1ee9 \u0111\u1ecdng, Vua chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[29] Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c khoa c\u1eed nh\u00e2n c\u0169 n\u00ean t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea1i k\u1ef3 thi sau khi k\u1ebft th\u00fac tr\u01b0\u1eddng thi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a Vua th\u00ec k\u1ebft th\u00fac tr\u01b0\u1eddng thi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o thi l\u1ea1i.\r\n\r\n[30] C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y Phi\u00ean l\u00e0 Th\u1ed1c T\u01b0 La, L\u1eadp Tu\u00e2n, \u00d4n B\u00f4 K\u1ef3, M\u1ed9c La \u0110an \u0111\u1ec1u sai nha l\u1ea1i d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd, \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb kho\u1ea3ng 760 v\u1ea1n ti\u1ec1n, Vua ban cho Th\u1ed1c T\u01b0 La v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong tr\u01b0\u1edbng, tr\u00e0 v\u00e0 thu\u1ed1c v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 7.000 l\u1ea1ng v\u00e0ng, c\u00e1c v\u1eadt kh\u00e1c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n n\u1ebfu b\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, th\u00ec giao cho s\u1ee9 th\u1ea7n Gi\u00e1m m\u00f4n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00f4ng li\u00ean quan xem x\u00e9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd, nhanh ch\u00f3ng cho v\u1ec1 nh\u00e0.\r\n\r\n[32] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 15 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[33] Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung t\u00e2u r\u1eb1ng, Th\u00e1i S\u01a1 v\u00e0 Minh Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n ch\u1ec9 khi c\u00f3 l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng, c\u00f2n ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u1edf T\u1eed Vi \u0111i\u1ec7n v\u00e0 d\u01b0\u1edbi g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf c\u00e1c \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf v\u00e0 nh\u00e0 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o quan \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u1ea5p cho th\u00e0nh Lung Can thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m. L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng, d\u00e2n trong th\u00e0nh n\u00e0y b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c 230 v\u1ea1n quan, xin l\u1ea5y s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u01b0 ra \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho c\u00f4ng d\u1ee5ng, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban n\u00e0y. T\u00e0o V\u0129 l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, b\u1ed1n t\u0103ng nh\u00e2n T\u00e2y Phi\u00ean \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 L\u00fd Th\u1ea1c L\u00e2m B\u1ed1 T\u1ec1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin ban \u00e1o c\u00e0 sa t\u00eda v\u00e0 hi\u1ec7u s\u01b0, Vua chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, phong S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Thi\u00ean s\u00e1ch Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, H\u01b0ng Nguy\u00ean m\u1ee5c, ban cho \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n mang ki\u1ebfm l\u00ean \u0111i\u1ec7n, chi\u1ebfu th\u01b0 kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u1ee9c Thi\u00ean s\u00e1ch Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ph\u1ee7, nh\u01b0ng l\u00fac n\u00e0y Nguy\u00ean T\u00e1 \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ec7nh n\u1eb7ng, n\u00ean ch\u1ec9 ban th\u00eam hi\u1ec7u m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1edf ph\u1ee7, v\u1eabn x\u1ebfp t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u tr\u00ean h\u00e0ng c\u00f4ng th\u1ea7n. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"S\u1edf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n, H\u01b0ng Nguy\u00ean ph\u1ee7 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng ng\u0103n l\u1ea1i.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ee9c ph\u1ee7 m\u1ee5c.\r\n\r\n[36] D\u00e2n ch\u00fang Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft b\u1ecb \u0111\u00f3i. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Tri Vi, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan Ngu b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Vi\u00ean Th\u00e0nh V\u1ee5 c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i c\u00e1c n\u01a1i tu\u1ea7n ph\u1ee7, \u0111\u1ebfn n\u01a1i xem x\u00e9t ch\u1ed7 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, quy ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n c\u1ea5p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u01a1 l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch th\u00ec thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean.\r\n\r\n[37] T\u0103ng th\u00eam 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng h\u00e0ng n\u0103m cho ch\u00e2u Thi\u1ec1n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u C\u1eadn Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m quan li\u00eam ch\u00ednh, si\u00eang n\u0103ng, kh\u00f4ng khoe khoang quy\u1ec1n th\u1ebf, t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111i tu\u1ea7n tra phu d\u1ecbch tr\u00ean s\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00f3 ai t\u1ed1 c\u00e1o th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed l\u00fd ngay gi\u1eefa \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, v\u00ec th\u1ebf d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n kh\u00f4ng ai d\u00e1m ph\u1ea1m l\u1ed7i. G\u1ea7n th\u00e0nh c\u00f3 m\u1ed9t khu v\u01b0\u1eddn nh\u1ecf, n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i qua, h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y n\u00f3i: 'Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u1ea3i n\u1ed9p rau cho ch\u00e2u, t\u1eeb khi Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf.' Ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n th\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 giao vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb kinh h\u1ecdc, th\u00f4ng th\u1ea1o m\u1ecdi vi\u1ec7c, n\u0103m nay m\u1edbi 70 tu\u1ed5i, c\u00e0ng tinh th\u00f4ng vi\u1ec7c quan, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu c\u1ea5m c\u00e1c c\u01a1 quan t\u1ea5u vi\u1ec7c xin ch\u1ec9 th\u1ecb m\u00e0 c\u00f2n do d\u1ef1 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ea1i b\u1ed9 d\u1eabn tuy\u1ec3n nh\u00e2n, Trung th\u01b0 v\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, vi\u1ec7c tra x\u00e9t ch\u01b0a xong, l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1ea7m l\u1eabn khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb \u00e1n t\u1eed, theo chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c tha, sai b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c nh\u1ecf, L\u1ea1i b\u1ed9 t\u1ea5u xin ch\u1ec9 th\u1ecb. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean theo chi\u1ebfu m\u00e0 x\u1eed.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu c\u1ea5m r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 3, ghi theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, vi\u1ebfng ch\u00f9a Khai B\u1ea3o v\u00e0 cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u \u0110\u0103ng x\u00e2y d\u1ef1ng quan th\u1ef1 \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n B\u00e1t Gi\u00e1c Tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp s\u1ee9 gi\u1ea3 Cao Ly v\u00e0 N\u1eef Ch\u00e2n.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam d\u00f9ng th\u00f3c trong kho n\u1ea5u ch\u00e1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n. Sai qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef n\u0103m ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng, S\u1edf, T\u1ee9, L\u01b0, Nhu\u1eadn, m\u1ed7i ch\u00e2u m\u1ed9t ch\u1ec9 huy \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi ti\u1ebfn s\u0129 s\u00e1u l\u1ea7n, c\u00e1c khoa ch\u00edn l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, tuy kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p t\u00e2u t\u00ean l\u00ean.\r\n\r\n[43] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, ng\u01b0\u1eddi coi qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, th\u01b0\u1eddng hay l\u1ea5y kh\u00ed th\u1ebf \u00e1p ch\u1ebf ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ch\u1ee9c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u0111\u1ed5i Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam ki\u00eam L\u01b0u th\u1ee7 ty s\u1ef1. Vua nghe tin Nghi\u00eau T\u01b0 th\u01b0\u1eddng bu\u00f4ng th\u1ea3, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i ph\u00e9p, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ho\u00e0ng M\u1ee5c \u0111i\u1ec1u tra, thu th\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng c\u1ee9. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n x\u1eed n\u1eb7ng, ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i Ho\u00e0ng M\u1ee5c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y quy \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, ngay c\u1ea3 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u0169ng \u00edt khi \u0111\u01b0\u1ee3c khoan dung.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng ngang ng\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u0103n th\u1ea7n h\u01a1i ch\u1ea5n ch\u1ec9nh k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 l\u00e0 x\u1ee9ng ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00e1c quan ngo\u00e0i th\u01b0\u1eddng hay do d\u1ef1, Ho\u00e0ng M\u1ee5c n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 \u0111\u00e1ng sinh s\u1ef1, n\u00ean b\u00ed m\u1eadt r\u0103n b\u1ea3o \u00f4ng ta.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng v\u1ed1n l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n th\u00e1ng t\u01b0, nay g\u1ed9p l\u1ea1i vi\u1ebft.)<\/i>\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, m\u01b0a l\u1edbn, Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 <i>\"Cam tr\u1ea1ch \u1ee9ng k\u1ef3 ca\"<\/i> ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n.\r\n\r\n[45] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Trung th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean danh s\u00e1ch c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed theo chi\u1ebfu ch\u1ec9. Vua xem xong, n\u00f3i: <i>\"Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i \u00f4ng \u1ea5y th\u00edch b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1 d\u00e2n sinh. Tr\u1ea7n R\u00e1ng, c\u0169ng nghe n\u00f3i c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u00e0m quan.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"Tuy\u1ec3n th\u00edch noi g\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, nh\u01b0ng khi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec xa r\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec. R\u00e1ng \u0111\u1ed7 k\u1ef3 thi ch\u1ebf s\u00e1ch lo\u1ea1i \u01b0u, l\u00e0m quan \u1edf ngo\u00e0i c\u00f3 ti\u1ebfng t\u1ed1t, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u00ecnh ki\u00eau c\u0103ng.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 L\u00fd V\u0129nh T\u00edch c\u0169ng n\u1eb1m trong danh s\u00e1ch ti\u1ebfn c\u1eed, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"V\u0129nh T\u00edch ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00e2ng s\u1edb b\u1eady b\u1ea1 n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c b\u1eadc s\u0129 phu, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00edch ch\u00ea bai, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i hay a dua v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u00e2u ng\u00e0y s\u1ebd th\u00e0nh b\u00e8 ph\u00e1i, n\u00ean ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1eeb g\u1ed1c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng V\u0103n T\u00f4ng, hai h\u1ecd L\u00fd k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft ph\u00e1i, thay nhau th\u0103ng ch\u1ee9c gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi h\u1ecda, ch\u00ednh l\u00e0 do v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua l\u1ea1i so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf c\u00e1o c\u00e1c n\u00fai, \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 trong mi\u1ebfu.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban cho Ung Ch\u00e2u 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng, v\u00ec \u0111\u1ea5t n\u00e0y qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean danh s\u00e1ch t\u00ean h\u1ecd nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 k\u1ef3 thi c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9. Vua quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"K\u1ef3 thi n\u0103m nay, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u00edt l\u1eddi ch\u00ea bai. An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan v\u1eeba t\u00e2u, Tr\u1eabm c\u0169ng \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Quy ch\u1ebf \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u00f3 th\u1ec3 tu\u00e2n theo m\u00e0 thi h\u00e0nh, c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00f4 t\u01b0, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 nh\u1edd v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 ph\u00fac kh\u1ea3o, lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi; l\u1ea1i nghi ng\u1edd nh\u1eefng ch\u1ed7 ch\u1ea5m ph\u1ea9y c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u00fang, b\u00e8n sai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem x\u00e9t l\u1ea1i. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Quan kh\u1ea3o th\u00ed qu\u00e1 kh\u1eaft khe, B\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng \u1edf trong s\u1ed1 \u0111\u00f3.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 Th\u00e1i Tr\u1ea1ch tr\u1edf xu\u1ed1ng 197 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u ban cho \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, 6 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n.\r\n\r\nL\u1ea1i ban cho 78 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ti\u1ebfn s\u0129 c\u00f3 6 l\u1ea7n d\u1ef1 thi tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng Tam l\u1ec5 xu\u1ea5t th\u00e2n, ban cho 363 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, th\u00ed l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u00e1m, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u0103m \u0111\u1ea7u.\r\n\r\nKhi Th\u00e1i Tr\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed7, Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f3 ai bi\u1ebft t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng?\"<\/i> \u0110\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"Kh\u00f4ng ai bi\u1ebft, th\u1eadt l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u00e8o kh\u00f3 v\u1eady[footnote] Th\u1eadt l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u00e8o kh\u00f3 v\u1eady, 'H\u00e0n tu\u1ea5n' nguy\u00ean l\u00e0 'H\u00e0n tu\u1ea5n', 'H\u00e0n tu\u1ea5n' \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng th\u00f4ng d\u1ee5ng. X\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 32 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'H\u00e0n tu\u1ea5n', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\n[50] Theo l\u1ec7 c\u0169, khi ban \u0111\u1ed7, ph\u1ea3i tri\u1ec7u v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, l\u1ea1i xem x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng r\u1ed3i m\u1edbi ban \u0111\u1ed7 nh\u1ea5t. L\u00fac \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n D\u1ee5 l\u00e0 Ti\u00eau Qu\u00e1n c\u00f9ng Th\u00e1i Tr\u1ea1ch v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, Th\u00e1i Tr\u1ea1ch d\u00e1ng v\u1ebb tu\u1ea5n t\u00fa, c\u1eed ch\u1ec9 \u0111oan trang, Vua \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd ch\u1ecdn. Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng Nam kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u s\u0129 t\u1eed.\"<\/i> Th\u00e1i Tr\u1ea1ch b\u00e8n \u0111\u1ed7 nh\u1ea5t.\r\n\r\nVua vui m\u1eebng b\u1ea3o Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n: <i>\"\u0110\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i r\u1ed3i!\"<\/i> \u0110\u1eb7c chi\u1ebfu cho Kim Ng\u00f4 c\u1ea5p 7 ng\u1ef1a, ra hai ti\u1ebft truy\u1ec1n h\u00f4, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00ednh t\u1ef1 ph\u1ee5, r\u1ea5t gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng Nam khinh b\u1ea1c, sau khi ra, b\u1ea3o \u0111\u1ed3ng li\u00eau: <i>\"L\u1ea1i \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u1ea1ng nguy\u00ean c\u1ee7a Trung Nguy\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u00e1i Tr\u1ea1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giao Th\u1ee7y.\r\n\r\n[51] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed ti\u1ebfn s\u0129, tri\u1ec7u Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n l\u00e0 Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng qu\u1ebb Th\u00e1i trong\u300aChu D\u1ecbch\u300b[footnote]Tri\u1ec7u Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng qu\u1ebb Th\u00e1i trong\u300aChu D\u1ecbch\u300b. 'S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00f9ng v\u0103n qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0\u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Ph\u00f9ng Nguy\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 suy lu\u1eadn r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ea1o c\u1ee7a Vua l\u00e0 t\u1ed1i cao, \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 r\u1ea5t th\u1ea5p, ph\u1ea3i l\u1ea5y th\u00e0nh t\u00edn c\u1ea3m h\u00f3a l\u1eabn nhau th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5 t\u00e1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 th\u00e0nh c\u00f4ng.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf vui m\u1eebng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho \u00e1o m\u0169 ng\u0169 ph\u1ea9m.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng h\u00e0ng n\u0103m cho qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung. Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 130 v\u1ea1n m\u1ed7i n\u0103m, v\u00ec \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u1eb1m \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa kh\u00e1 \u0111\u00f4ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam. L\u1ea1i ban th\u00eam 1.000 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u00ed d\u1ee5ng.\r\n\r\n[53] L\u1ea1i ban th\u00eam ti\u1ec1n thi\u00eam chi cho c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, H\u00e0 Trung v\u00e0 ch\u00e2u Thanh \u0110\u00e0m v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng binh s\u0129 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ecb b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean \u0111\u01b0a v\u1ec1 quan, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng phi\u00ean th\u00ec x\u1eed theo s\u1eafc l\u1ec7nh c\u0169; n\u1ebfu v\u00ec tr\u1ed1n tr\u00e1nh ngh\u0129a v\u1ee5 th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t v\u00e0 ghi v\u00e0o s\u1ed5 b\u1ed9 c\u1ee7a ch\u1ec9 huy \u0111\u00f3. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung l\u00e0 L\u00fd D\u01b0 \u00dd.\r\n\r\n[55] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Li\u00eau An Th\u1ebf l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh. Trong ng\u00e0y thi c\u1eed nh\u00e2n \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, An Th\u1ebf l\u00e0m quan phong di, kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi xin v\u00e0o ch\u1ea7u, mong c\u1ea7u \u00e2n s\u1ee7ng n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc Th\u1ea7n \u0111i\u1ec7n xem s\u00e1ch, xem c\u00e1c b\u00e0i lu\u1eadn do ho\u00e0ng \u0111\u1ebf so\u1ea1n nh\u01b0\u300aHo\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng\u300b, \u300a\u0110\u1ebf b\u00e1\u300b, \u300aNg\u0169 th\u1ea7n\u300b, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn hi\u00ean b\u00ean n\u01b0\u1edbc l\u00e0m th\u01a1, ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, kh\u00ed t\u1ec7. L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n. V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, ch\u1ee9c Tr\u1ea5n \u0111\u1ecbnh l\u1ed9 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u1ea5n V\u0169, \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm binh quy\u1ec1n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho d\u00f9ng l\u1ec7 c\u1ee7a phi\u00ean th\u1ea7n. C\u00e1c quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi ng\u1ed3i d\u1ef1 y\u1ebfn, nh\u01b0ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9 huy m\u00e3 qu\u00e2n \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec1n nh\u01b0 T\u00e0o X\u00e1n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n v\u1ec1 ph\u1ea9m tr\u1eadt. Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho T\u00e0o X\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i d\u1ef1 y\u1ebfn. T\u1eeb \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm binh quy\u1ec1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1ec7 n\u00e0y.\r\n\r\n[58] L\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111em nh\u1eefng vi\u1ec7c do Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch khoa c\u1eed \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, ch\u00e9p th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\r\n\r\n[59] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p, Tr\u1ea1i ch\u1ee7 \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n, tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, n\u1ebfu bi\u1ebft qu\u00e2n phi\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u1ee9ng c\u1ee9u, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nghi\u00eam theo ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[60] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i, V\u1ec7, T\u00e2n v\u00ec trong b\u1ed9 n\u1ed9i \u00edt c\u00f3 quan thu\u1ed9c \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, n\u00ean t\u1eadp h\u1ee3p ti\u1ebfn s\u0129 c\u1ee7a m\u1ea5y ch\u00e2u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 thi chung. Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i thi, n\u1ebfu thi\u1ebfu quan ch\u1ea5m thi, th\u00ec cho ph\u00e9p Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ecdn quan \u1edf ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn sung ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi th\u00ed sinh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec3 thi chung.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ee9c Tri Kinh Nam, \u0111i\u1ec1u 500 qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c \u1edf ch\u00e2u \u0110\u00e0m \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh, \u0111\u1ee3i khi ch\u00e2u Th\u1ea7n c\u00f3 bi\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u, v\u00ec ch\u00e2u Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng man kh\u00ea \u0111\u1ed9ng lo\u1ea1n. B\u1ea5y gi\u1edd, Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n, xin v\u00e0o tri\u1ec1u tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i, xin th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ti\u1ec5u tr\u1eeb. M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng xin th\u00eam qu\u00e2n. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ecdn gi\u1eb7c man nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn thi\u00ean uy, ch\u1ec9 c\u1ea7n ph\u00f2ng b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, kh\u00f4ng cho ch\u00fang \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u00f4 \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang, th\u00ec s\u1ebd y\u00ean \u1ed5n.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Xem t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, \u1eaft l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 y\u00ean \u1ee7i, c\u00f2n vi\u1ec7c b\u00e0n \u0111\u00e1nh s\u00e2u, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc, kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 12 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, sai T\u00e0o Kh\u1eafc Minh, ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u B\u00ecnh, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean d\u1eddi \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u xin Vua ban cho b\u00e0i k\u00fd v\u00e0 b\u00e0i t\u1ee5ng v\u1ec1 H\u1ed9i Linh quan, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[63] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed B\u00e2n Ninh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng hai ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c T\u00e2y gi\u1edbi l\u00e0 L\u00e3ng Mai N\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ma M\u1ea1nh Tang \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 quy thu\u1eadn t\u1ea1i Ho\u00e0n Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n b\u1ed9 l\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2y gi\u1edbi thu nh\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u00f2i l\u1ea1i, \u0111\u1ee3i khi h\u1ecd tr\u1ea3 v\u1ec1 th\u00ec giao L\u00e3ng Mai N\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho h\u1ecd.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u1ef1 ch\u1ebf \u300aL\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n, Ch\u00ednh Th\u1ea7n, Trung Th\u1ea7n, Gian Th\u1ea7n, Quy\u1ec1n Th\u1ea7n Lu\u1eadn\u300b.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, l\u1ea5y Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n gh\u00e9t L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Tam ty s\u1ee9, l\u00e0 k\u1ebb gian t\u00e0, n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tranh c\u00e3i v\u1edbi \u00f4ng ta. L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00ec s\u1ed1 l\u1ee5a H\u00e0 B\u1eafc h\u00e0ng n\u0103m thi\u1ebfu h\u1ee5t, n\u00ean th\u00fac gi\u1ee5c r\u1ea5t g\u1ea5p. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u1ea1i thi\u00ean v\u1ecb Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh m\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n L\u00e2m \u0110\u1eb7c, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng khi \u1edf Ng\u1ee5y t\u1eebng ti\u1ebfn 5 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a H\u00e0 B\u1eafc nh\u01b0ng Tam ty kh\u00f4ng nh\u1eadn, d\u1eabn \u0111\u1ebfn thi\u1ebfu h\u1ee5t, xin tr\u1ecb t\u1ed9i c\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch tr\u1edf xu\u1ed1ng. Vua mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng d\u00f9ng l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 tha cho h\u1ecd, v\u00ec kinh s\u01b0 h\u00e0ng n\u0103m ti\u00eau t\u1ed1n 1 tri\u1ec7u t\u1ea5m l\u1ee5a, m\u00e0 s\u1ed1 l\u1ee5a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n gi\u00fap ch\u1ec9 c\u00f3 5 v\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u1ea1i cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c Tam ty th\u1ea3 qu\u00e2n s\u0129 \u1edf ph\u01b0\u1eddng l\u1ea1c \u0111\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i c\u1ea5p ti\u1ec1n trang b\u1ecb l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a L\u00e2m \u0110\u1eb7c.\r\n\r\nL\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, Vua kh\u00f4ng vui, b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n tu\u1ed5i cao, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, Tr\u1eabm ngh\u0129 \u00f4ng \u1ea5y \u1eaft s\u1ebd s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ed7i l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nay xem vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n th\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta mang \u01a1n, l\u1ea1i mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 uy, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i n\u00ean tr\u00e1nh, nh\u01b0ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7 nh\u00e2n t\u1eeb, ai c\u00f3 th\u1ec3 bao dung \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng \u1ea5y!\"<\/i>\r\n\r\nKhi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n ch\u01b0a l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1eebng b\u1ecb b\u1ec7nh, l\u00e2u kh\u00f4ng kh\u1ecfi, Vua sai ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang ki\u1ec7u \u0111\u01b0a \u00f4ng v\u00e0o cung, cho con \u00f4ng l\u00e0 Ung c\u00f9ng l\u1ea1i d\u1ecbch Tr\u1ef1c t\u1ec9nh \u0111\u1ee1 \u00f4ng, g\u1eb7p \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, Vua h\u1ecfi th\u0103m nhi\u1ec1u l\u1ea7n, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Khanh nay b\u1ec7nh n\u1eb7ng, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec, Tr\u1eabm s\u1ebd giao vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 cho ai \u0111\u00e2y?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>\"Bi\u1ebft th\u1ea7n kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng Vua, xin b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 ch\u1ecdn.\"<\/i> Vua h\u1ecfi nhi\u1ec1u l\u1ea7n, \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1p.\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh th\u00ec sao?\"<\/i> \u00d4ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng th\u00ec sao?\"<\/i> \u00d4ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, Vua n\u00f3i: <i>\"Khanh th\u1eed n\u00f3i \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh xem.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n g\u01b0\u1ee3ng d\u1eady c\u1ea7m h\u1ed1t n\u00f3i: <i>\"Theo \u00fd th\u1ea7n, kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n.\"<\/i> Vua ng\u1eabm ngh\u0129 m\u1ed9t l\u00fac r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c h\u1eb9p h\u00f2i, khanh h\u00e3y ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xem.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft. Th\u1ea7n b\u1ec7nh n\u1eb7ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea7u l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> R\u1ed3i t\u1eeb t\u1ea1 lui ra.\r\n\r\nKhi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, Trung th\u01b0 c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1eedi qua Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, tr\u00e1i v\u1edbi chi\u1ebfu ch\u1ec9, Chu\u1ea9n li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Trung th\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, thi h\u00e0nh ra b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m khu\u00f4n ph\u00e9p?\"<\/i> \u0110\u00e1n l\u1ea1y t\u1ea1 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i> C\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean Trung th\u01b0 b\u1ecb ph\u1ea1t, l\u1ea1i vi\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ho\u1ea3ng s\u1ee3, b\u00e1o v\u1edbi Chu\u1ea9n r\u1eb1ng: <i>\"Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan, l\u1ec7 c\u0169 ch\u1ec9 b\u1ea3o c\u00e1c ph\u00f2ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng ng\u1edd t\u00e2u l\u00ean khi\u1ebfn t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i t\u1ea1 t\u1ed9i.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1eedi qua Trung th\u01b0, c\u0169ng tr\u00e1i v\u1edbi chi\u1ebfu ch\u1ec9, l\u1ea1i vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c \u1ea5y, vui m\u1eebng tr\u00ecnh l\u00ean \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n b\u1ea3o g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1ea1i Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. L\u1ea1i vi\u00ean b\u00e1o v\u1edbi Chu\u1ea9n, Chu\u1ea9n r\u1ea5t x\u1ea5u h\u1ed5, h\u00f4m sau, b\u1ea3o \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3ng Ni\u00ean \u0111\u1ed9 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u01b0 th\u1ebf sao?\"<\/i> \u0110\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00e1p.\r\n\r\nM\u1ed7i khi g\u1eb7p Vua, \u0110\u00e1n \u0111\u1ec1u khen t\u00e0i c\u1ee7a Chu\u1ea9n, c\u00f2n Chu\u1ea9n th\u00ec nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u00ea bai \u0110\u00e1n. M\u1ed9t h\u00f4m, Vua b\u1ea3o \u0110\u00e1n: <i>\"Khanh tuy khen ng\u1ee3i h\u1eafn, nh\u01b0ng h\u1eafn l\u1ea1i chuy\u00ean n\u00f3i x\u1ea5u khanh.\"<\/i> \u0110\u00e1n t\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 v\u1eady. Th\u1ea7n \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e2u ng\u00e0y, ch\u00ednh s\u1ef1 thi\u1ebfu s\u00f3t \u1eaft nhi\u1ec1u, Chu\u1ea9n \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm g\u00ec, c\u00e0ng th\u1ea5y l\u00f2ng trung tr\u1ef1c c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n coi tr\u1ecdng Chu\u1ea9n.\"<\/i> Vua t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e0ng qu\u00fd tr\u1ecdng \u0110\u00e1n.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn khi Chu\u1ea9n t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh s\u1eafp b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0110\u00e1n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. \u0110\u00e1n r\u1ea5t kinh ng\u1ea1c, n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c sao? Hu\u1ed1ng chi ta kh\u00f4ng nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u ri\u00eang t\u01b0.\"<\/i> Chu\u1ea9n v\u00ec th\u1ebf r\u1ea5t o\u00e1n h\u1eadn.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi \u0110\u00e1n: <i>\"Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, n\u00ean cho l\u00e0m quan g\u00ec?\"<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"Chu\u1ea9n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ba m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t v\u00e0o Nh\u1ecb ph\u1ee7, l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 danh v\u1ecdng. N\u1ebfu cho l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u1ea5y tr\u1ea5n gi\u1eef m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, phong th\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> Khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, Chu\u1ea9n v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f3c m\u00e0 n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u1ea7n, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y!\"<\/i> Vua k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n, Chu\u1ea9n m\u1edbi c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00e0 than th\u1edf, ra ngo\u00e0i n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>\"Kh\u00ed \u0111\u1ed9 v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng ni\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Chu\u1ea9n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n, cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac \u0110\u00e1n s\u1eafp qua \u0111\u1eddi, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t ra, V\u1ecbnh m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, c\u00f2n L\u01b0\u1ee3ng l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, d\u00f9 \u0111\u1ebfn khi \u0110\u00e1n m\u1ea5t, L\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng ch\u01b0a l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt Vua h\u1ecfi v\u1ec1 V\u1ecbnh, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc n\u0103m th\u1ee9 8, khi Chu\u1ea9n ch\u01b0a l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Vi\u1ec7c Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 l\u00e0 nh\u1edd l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u1ee7a \u0110\u00e1n. Sau \u0111\u00f3, Chu\u1ea9n l\u1ea1i v\u00e0o Trung th\u01b0, c\u00e1ch khi \u0110\u00e1n m\u1ea5t g\u1ea7n ba n\u0103m. S\u00e1ch ch\u00e9p r\u1eb1ng h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau khi \u0110\u00e1n m\u1ea5t, Vua m\u1edbi d\u00f9ng Chu\u1ea9n, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai. Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 nh\u1edd l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u1ee7a \u0110\u00e1n, n\u00ean vi\u1ec7c Vua h\u1ecfi v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. N\u1ebfu l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u00ec M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng \u0111ang l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tri H\u1ed3ng Ch\u00e2u, Vua ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ec1 b\u1ea1t v\u00e0o Nh\u1ecb ph\u1ee7, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean v\u1ed9i h\u1ecfi. Ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 Vua h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 Lam Nguy\u00ean Ch\u1ea5n nghe kh\u00f4ng r\u00f5, T\u01b0 M\u00e3 Quang c\u0169ng ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p t\u1ea1m th\u00f4i? S\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00f4ng kh\u1edbp, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0110\u00e1n \u1ed1m y\u1ebfu v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh v\u00e0 \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t, ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac s\u1eafp qua \u0111\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. Nay xin ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Nh\u1eefng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean. T\u01b0 M\u00e3 Quang ghi r\u1eb1ng \u0110\u00e1n v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf Di\u00ean H\u00f2a \u0111i\u1ec7n, x\u00e9t ra Di\u00ean H\u00f2a \u0111i\u1ec7n v\u1ed1n l\u00e0 Th\u1eeba Minh \u0111i\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, \u0111\u1ed5i t\u00ean v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u nguy\u00ean ni\u00ean, l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a c\u00f3 Di\u00ean H\u00f2a \u0111i\u1ec7n. Nay ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 Ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng khi \u0110\u00e1n s\u1eafp b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n, sai ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ee1 d\u1eady m\u00e0 l\u00ean, ti\u1ebfn c\u1eed h\u01a1n m\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n s\u0129. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u. Nay xin cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n l\u00e0 l\u00fac Chu\u1ea9n ch\u01b0a l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, v\u00ec \u0110\u00e1n v\u1ed1n y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, nhi\u1ec1u b\u1ec7nh t\u1eadt, vi\u1ec7c \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee1 v\u00e0o ch\u1ea7u, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00fac s\u1eafp b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u1edbi nh\u01b0 v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00fac s\u1eafp b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u, th\u00ec c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1edbi ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. Nh\u01b0ng Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh \u0111\u00e3 m\u1ea5t m\u1ea5y n\u0103m, Vua kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 \u00f4ng \u1ea5y. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00ean \u0111i\u1ec7n l\u00e0 T\u01b0 Ph\u00fac, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Di\u00ean H\u00f2a, ch\u1eb3ng l\u1ebd \u0110\u00e1n c\u0169ng t\u1eebng m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf Th\u1eeba Minh \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n? C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 B\u1ea3n k\u1ef7, th\u00ec v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Thi\u00ean Hi nguy\u00ean ni\u00ean, \u0110\u00e1n hai l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o ch\u1ea7u, m\u1ed9t l\u1ea7n \u1edf S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, m\u1ed9t l\u1ea7n \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n, nh\u01b0ng B\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. V\u1eady vi\u1ec7c m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf Th\u1eeba Minh \u0111i\u1ec7n, B\u1ea3n truy\u1ec7n v\u1ed1n kh\u00f4ng ghi, m\u00e0 B\u1ea3n k\u1ef7 v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c m\u1ed9t m\u00ecnh ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n \u1edf Th\u1eeba Minh \u0111i\u1ec7n, v\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n, nghi ng\u1edd l\u00e0 hai vi\u1ec7c kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c Vua h\u1ecfi v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh v\u00e0 \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n, do Lam Nguy\u00ean Ch\u1ea5n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecba \u0111\u1eb7t. Ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1eddi gian tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00e1ng nghi, v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecfi v\u1ec1 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng.)<\/i>\r\n\r\n[66] L\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f9ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.\r\n\r\n[67] Ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan tri ch\u00e2u, qu\u00e2n, tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 tu\u1ea7n tra v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y.\r\n\r\n[68] T\u0103ng th\u00eam 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 h\u00e0ng n\u0103m cho ch\u00e2u Gi\u00e1ng, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Ti\u1ec1n Duy T\u1ebf.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng Trung th\u01b0 kh\u00f4ng b\u00e0n vi\u1ec7c, \u00edt ti\u1ebfp kh\u00e1ch, ch\u00ednh l\u1ec7nh th\u01b0\u1eddng b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c Trung th\u01b0 c\u1ea7n b\u00e0n, ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i, t\u1ea5u tr\u00ecnh vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, t\u00ecnh h\u00ecnh h\u1ea1n h\u00e1n l\u0169 l\u1ee5t \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, s\u1ef1 oan u\u1ed5ng trong h\u00ecnh ph\u00e1p. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo th\u00e1nh ch\u1ec9, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 v\u00ec b\u1ecdn th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ed9 l\u1eddi n\u00f3i. Vi\u1ec7c \u00edt ti\u1ebfp kh\u00e1ch, qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u0169ng c\u00f3. Nh\u01b0 c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u1ee7 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ecdng y\u1ebfu, c\u00f9ng c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, sau khi t\u1eeb bi\u1ec7t b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn. Ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang tr\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ebfn, xem n\u1ed9i dung h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i h\u1ecfi th\u00eam, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00e3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ec9nh c\u1ea7u. \u0110\u1ea1i th\u1ec3 c\u00e1c vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0, \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo quy ch\u1ebf, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y \u00fd th\u00eam b\u1edbt, vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd nhanh ch\u1eadm, h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh, nh\u01b0ng do suy ngh\u0129 ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u00e1o, vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a ti\u1ec7n, kh\u00f4ng kh\u1ecfi l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh \u0111o\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a b\u1ecdn th\u1ea7n.\"<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1, Vua an \u1ee7i h\u1ecd.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[70] Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm m\u1ed7i khi nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm \u1edf Trung th\u01b0, t\u1ea5t ph\u1ea3i tuy\u00ean b\u1ed1 ra. Nh\u01b0ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i khi t\u00e2u vi\u1ec7c, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u xin kh\u00f4ng giao cho Trung th\u01b0, s\u1ee3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i o\u00e1n tr\u00e1ch, nh\u01b0ng c\u00f3 khi l\u1ea1i b\u1ecb l\u1ed9 ra, l\u00e0 c\u1edb sao?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Ch\u00fang th\u1ea7n m\u1ed7i khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o, ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi h\u00e0nh[footnote]ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi h\u00e0nh, ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung[\/footnote], \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c, \u0111\u1ec1u \u0111u\u1ed5i h\u1ebft t\u1ea3 h\u1eefu, t\u1ef1 tay ghi ch\u00e9p l\u1ec7nh ti\u1ebfn ch\u1ec9, giao l\u1ea1i cho quan l\u1ea1i ph\u00f2ng, b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Ho\u1eb7c lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c X\u00e1 nh\u00e2n so\u1ea1n th\u1ea3o v\u0103n t\u1eeb, l\u1ea1i vi\u00ean ch\u00e9p b\u1ea3n, n\u00ean c\u1ea7n th\u00eam l\u1ec7nh c\u1ea5m nghi\u00eam ng\u1eb7t. Nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c, nh\u01b0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, Tam ty ph\u00e1n quan, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn, ngo\u1ea1i nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n, n\u1ebfu tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n[footnote]n\u1ebfu tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, ch\u1eef 'd\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda[\/footnote], th\u00ec kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb gi\u00e8m pha.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi, nh\u01b0ng gi\u1eef l\u00f2ng ch\u00ed c\u00f4ng, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec. Tr\u1eabm c\u1ea7n m\u1eabn t\u00ecm h\u1ecfi, mu\u1ed1n c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c h\u1ebft l\u00f2ng c\u00f4ng ch\u00ednh, \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n l\u00e2u d\u00e0i, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec kh\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n ki\u00eam T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 t\u1ec9nh, \u0111\u1ed5i l\u00e0m ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u0103ng mi\u1ebfu l\u00e0 tr\u1ecdng s\u1ef1, ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef t\u00f4ng mi\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p kh\u00f4ng x\u1ee9ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb kinh k\u1ef3 c\u1ee7a ta \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i, T\u1ee9, kho l\u01b0\u01a1ng li\u00ean ti\u1ebfp, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 gian l\u1eadn trong vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch tr\u1eef d\u01b0 th\u1eeba. H\u00e3y c\u00e2n b\u1eb1ng vi\u1ec7c thu chi, \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho c\u00f4ng t\u01b0. Nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n thu n\u1ea1p v\u00e0o kho, c\u00f9ng c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c kho trong kinh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thu n\u1ea1p c\u00f4ng b\u1eb1ng[footnote] \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thu n\u1ea1p c\u00f4ng b\u1eb1ng 'c\u00f4ng b\u1eb1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'hai', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 62-6 s\u1eeda.[\/footnote], kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m. S\u1ed1 d\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch[footnote] kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch 'kh\u00f4ng' ch\u1eef ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ee3 n\u1ea7n, th\u00ec s\u1ebd thi h\u00e0nh theo chi\u1ebfu c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1m B\u00e1ch V\u1ea1n Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 H\u1ea1 H\u1ea7u Th\u1ecbnh, thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 d\u01b0, xin \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. C\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi H\u00e0m B\u00ecnh[footnote] c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi H\u00e0m B\u00ecnh 'th\u1eddi' ch\u1eef ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], cho r\u1eb1ng s\u1ed1 d\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb kho l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch. \u0110\u1ebfn nay, l\u1ea1i x\u00e1c nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Th\u1ecbnh l\u00e0 con c\u1ee7a Ki\u1ec1u.)<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u00edn \u0110\u00f4 An Gi\u1ea3n v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Di qua \u0111\u1eddi. \u0110\u1ee9c Di c\u01b0\u1edbi ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n, \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1ec5 h\u1ecfi nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u00f3n d\u00e2u. Vua nghi ng\u1edd v\u1ec1 l\u1ec5 nghi, h\u1ecfi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, B\u00e0nh Ni\u00ean n\u00f3i: <i>\"Theo l\u1ec5, c\u01b0\u1edbi d\u00e2u c\u00f3 ng\u00e0y l\u00e0nh, n\u1ebfu d\u00e2u ch\u1ebft, ch\u1ed3ng m\u1eb7c \u00e1o tang th\u00f4 m\u00e0 \u0111i vi\u1ebfng, sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t th\u00ec b\u1ecf tang. Nay xin cho d\u00e2u m\u1eb7c \u00e1o tang th\u00f4 trong nh\u00e0, sau khi ch\u00f4n ho\u1eb7c \u0111\u1ee3i th\u1eddi gian r\u1ed3i b\u1ecf tang.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[74] Ban chi\u1ebfu cho B\u00e0nh V\u0103n Uy\u1ec3n \u1edf Trung Ch\u00e2u t\u1eeb nay m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o g\u1ea5m, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng B\u00e0nh Nho M\u00e3nh, Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u, v\u00ec Ch\u00e2u Th\u1ea7n b\u00e1o r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c man.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban cho Ch\u00e2u Nhung, L\u00f4 Ch\u00e2u v\u00e0 Gi\u00e1m Ph\u00fa Thu\u1eadn m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ed9 \u300aTh\u00e1nh Hu\u1ec7 Ph\u01b0\u01a1ng\u300b, v\u00ec nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y nhi\u1ec1u b\u1ec7nh d\u1ecbch.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Tr\u1ecdng Dung l\u00e0m H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n. Khi Vua th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed ti\u1ebfn s\u0129, trong cung \u0111\u01b0a ra \u0111\u1ec1 thi v\u1ec1 th\u01a1, ph\u00fa, lu\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan kh\u1ea3o th\u00ed ph\u00e2n t\u00edch \u00fd ngh\u0129a. L\u00fd Tr\u1ecdng Dung \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p r\u1ea5t chi ti\u1ebft v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, Vua khen ng\u1ee3i, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u th\u00ed v\u00e0 ban ch\u1ee9c n\u00e0y[footnote]\u0110\u1eb7c c\u00e1ch sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u th\u00ed v\u00e0 ban ch\u1ee9c n\u00e0y: ch\u1eef 'th\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung[\/footnote].\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m b\u1ecb ch\u00e1y, t\u1eeb canh ba \u0111\u1ebfn tr\u01b0a h\u00f4m sau m\u1edbi d\u1eadp t\u1eaft, l\u1eeda lan sang kho N\u1ed9i t\u00e0ng, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1, c\u1eeda Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c.\r\n\r\n[78] C\u00f9ng ng\u00e0y, Vua m\u1eb7c tang ph\u1ee5c v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 cho T\u00edn \u0110\u00f4 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Di, c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1eddi an \u1ee7i, nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp ho\u00e0n th\u00e0nh nghi l\u1ec5. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan xin \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Vua \u1edf c\u1eeda \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n trong cung.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u1ee7a c\u1ea3i t\u00edch l\u0169y t\u1eeb t\u1ed5 ti\u00ean, Tr\u1eabm kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e3ng ph\u00ed, nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u ti\u00eau tan h\u1ebft, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u00e0u c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ee7a c\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo, ch\u1ec9 lo ch\u00ednh l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. Th\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, g\u1eb7p thi\u00ean tai nh\u01b0 v\u1eady, xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi coi kho \u0111\u00e3 thu gom c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n l\u1ee5a, c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u ra s\u1ee9c c\u1ee9u h\u1ecfa, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u d\u0169ng c\u1ea3m.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm ch\u1ec9 lo qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec1n l\u1ee5a t\u1ed5n th\u1ea5t kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, c\u00f2n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n d\u1ea7n b\u00f9 \u0111\u1eafp. N\u1ebfu qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u1ebd ph\u1ea3i l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm lo nh\u1ea5t.\"<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, l\u1ec7nh cho v\u0103n v\u00f5 b\u00e1ch quan d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.\r\n\r\n[79] Sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m \u0110\u1ea1i n\u1ed9i tu t\u1eadp s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n, M\u00e3 qu\u00e2n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e0n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu s\u1eeda.\r\n\r\n[80] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n c\u1ee9u h\u1ecfa v\u00e0 quan th\u00e2n s\u1ef1.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u00e1n Tam ty \u0111\u00f4 ma kh\u00e1m ty V\u01b0\u01a1ng \u01afng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0110\u1ea1o ch\u00e2u. V\u01b0\u01a1ng \u01afng theo chi\u1ebfu d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c, nh\u01b0ng l\u1eddi l\u1ebd l\u1ed9n x\u1ed9n, tr\u00e1i \u00fd chi\u1ebfu ch\u1ec9, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. <i>(V\u01b0\u01a1ng \u01afng, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>.\r\n\r\n[82] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri lam s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c ch\u00e1y cung c\u1ee7a Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, nguy\u00ean do l\u00e0 th\u1ecb t\u00ec c\u1ee7a Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0 H\u00e0n \u0103n tr\u1ed9m b\u00e1n \u0111\u1ed3 v\u00e0ng, s\u1ee3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9 n\u00ean \u0111\u00e3 ph\u00f3ng h\u1ecfa. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 khai r\u00f5.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: H\u00e0n th\u1ecb b\u1ecb ch\u1eb7t tay ch\u00e2n, b\u00eau gi\u1eefa ch\u1ee3 ba ng\u00e0y, l\u0103ng tr\u00ec x\u1eed t\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft t\u00ecnh \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00e9m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u x\u1eed ph\u1ea1t theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n m\u1ed9t m\u00ecnh xin v\u00e0o g\u1eb7p, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"L\u00fac \u0111\u1ea7u khi x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 ch\u00fang th\u1ea7n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng ch\u1ecbu t\u1ed9i. Nay l\u1ea1i gi\u1ebft qu\u00e1 nhi\u1ec1u, e r\u1eb1ng tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1ecfa ho\u1ea1n tuy c\u00f3 d\u1ea5u v\u1ebft, nh\u01b0ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u1eddi tr\u00e1ch ph\u1ea1t!\"<\/i> Vua vui v\u1ebb nghe theo, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3m \u00e1n t\u1eed cho g\u1ea7n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(Khi x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, \u0111\u00e3 bi\u1ebft ngay l\u00e0 t\u1eeb cung Vinh v\u01b0\u01a1ng. Sai quan \u0111i\u1ec1u tra, l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n can gi\u00e1n, l\u00e0 lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c li\u00ean l\u1ee5y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i. N\u1ebfu n\u00f3i kh\u00f4ng n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. B\u00e0i th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u00e0 do con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0 T\u1ed1 d\u1ef1a v\u00e0o h\u00e0nh l\u01b0\u1ee3c m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa th\u00eam b\u1edbt, nay l\u1ea5y l\u00e0m tham kh\u1ea3o, s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u00fat \u00edt l\u1eddi v\u0103n.)<\/i>\r\n\r\n[83] T\u1ea7n H\u00e0n t\u00e2u r\u1eb1ng y ph\u1ee5c ng\u00e0y T\u1ebft \u0110oan Ng\u1ecd c\u1ee7a n\u1ed9i th\u1ea7n, xin t\u1ea1m ng\u1eebng ban c\u1ea5p, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, An T\u0129nh, V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 T\u00edn, gi\u00e1ng phong l\u00e0m \u0110oan v\u01b0\u01a1ng, d\u1eddi ra \u1edf nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 u\u00fd Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t; K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n Th\u00f4i H\u1ed9 v\u00ec kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed1t vi\u1ec7c ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o, c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[85] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i H\u1ed9t t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y mang c\u01b0\u01a1ng sa, l\u00e0 v\u1eadt c\u1ea5m, \u0111\u1ec1u tha t\u1ed9i, v\u00ec b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[86] C\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi mua ng\u1ef1a c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ed1ng ph\u1ee5ng H\u1ea1 ch\u00e2u.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf khoa c\u1eed m\u1ed9t n\u0103m.\r\n\r\n[88] Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xin ng\u1eebng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i xin ng\u1eebng ban y ph\u1ee5c T\u1ebft \u0110oan Ng\u1ecd, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, sai Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7, ki\u00eam T\u00e2y kinh L\u01b0u th\u1ee7 ty s\u1ef1.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1eeda \u0110\u00f4ng Hoa, T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, T\u1ea3 Ng\u00e2n \u0110\u00e0i, Th\u0103ng Long v\u00e0 \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, ban ti\u1ec1n cho th\u1ee3.\r\n\r\n[91] Vua n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 Ba Lu\u00e2n Ha La \u0110\u1ebf \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Ha La \u0110\u1ebf t\u1ef1 n\u00f3i c\u00f3 em l\u00e0 \u0110\u00e0o Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb Giao Ch\u00e2u b\u1eaft gi\u1eef, \u0111\u01b0a \u0111i d\u1eabn voi thu\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, nay may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p, mu\u1ed1n \u0111\u01b0a v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Vua cho ph\u00e9p, l\u1ea1i ban cho \u0110\u00e0o Ch\u00e2u \u00e1o qu\u1ea7n, ti\u1ec1n l\u1ee5a v\u00e0 ti\u1ec1n trang b\u1ecb.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng trong qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u00e1c qu\u00e2n, ngo\u00e0i s\u1ed1 ti\u1ec1n chu\u1ea9n b\u1ecb chi d\u1ee5ng, c\u00f2n c\u00f3 40 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, 5.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, 3.000 l\u1ea1ng t\u01a1, 20 v\u1ea1n t\u1ea5m v\u1ea3i, xin d\u00e2ng h\u1ebft l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9 t\u00edch tr\u1eef s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1ee5a \u0111\u00f3, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u1edf v\u1ec1 kinh.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng S\u00f9ng V\u0103n Ngo\u1ea1i Vi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda H\u1eefu D\u1ecbch, \u0111\u1eb7t ri\u00eang kho s\u00e1ch c\u1ee7a Tam Qu\u00e1n. L\u00fac \u0111\u00f3 trong cung c\u1ea5m nghi\u00eam ng\u1eb7t vi\u1ec7c ph\u00f2ng h\u1ecfa, Vua th\u1ea5y qu\u1ea7n th\u1ea7n thay phi\u00ean tr\u1ef1c \u0111\u00eam, th\u00e1ng l\u1ea1nh gi\u00e1, \u0103n u\u1ed1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xem x\u00e9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng r\u1ed3i s\u1eeda sang l\u1ea1i.\r\n\r\n[94] B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Ho\u00e0ng m\u00f4n thu\u1ed9c N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Cao ban N\u1ed9i ph\u1ea9m th\u00e0nh Ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Chi h\u1eadu Cao ban N\u1ed9i ph\u1ea9m.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, tha cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9.\r\n\r\n[96] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Doanh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Di\u00ean \u00c1c l\u00e0m H\u1eefu L\u0129nh v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Di\u1ec5n Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; L\u1ec7 Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u1ea7n Tr\u1ef1c l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u00e0nh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u1ec1u v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ec7nh t\u1eadt, l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch.\r\n\r\n[97] Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb cung c\u1ea5m \u0111\u1ebfn nh\u00e0 d\u00e2n, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, trang s\u1ee9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng, nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ea5m d\u1ee9t.\r\n\r\n<i>(Theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng: Chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u00f4ng th\u1ea5t, ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng c\u00e1n, v\u00e0ng ch\u1ea1m, ch\u1ec9 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng[footnote]Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng c\u00e1n, v\u00e0ng ch\u1ea1m, ch\u1ec9 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng: hai ch\u1eef 'd\u0129', 'kh\u00ed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 b\u1ed5 sung[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n[98] Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n d\u00e2ng nh\u00e0 L\u1ec5 Hi\u1ec1n m\u00e0 cha \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, th\u01b0\u1edfng cho Duy Di\u1ec5n n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n[footnote]Th\u01b0\u1edfng cho Duy Di\u1ec5n n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n, ch\u1eef 'th\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'thi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 32 c\u1ee7a \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ec7nh chia \u0111\u1ec1u cho s\u00e1u ph\u00f2ng, v\u00e0 m\u1ed7i ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam m\u1ed9t khu nh\u00e0.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[100] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt t\u00edn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng v\u00e0ng l\u00e0m trang tr\u00ed, nay \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i th\u00e0nh g\u1ea5m v\u00f3c.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ea5m d\u00f9ng v\u00e0ng, lo ng\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng bi\u1ebft quy \u0111\u1ecbnh, ho\u1eb7c b\u00e1n v\u1eadt c\u1ea5m, giao d\u1ecbch v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi. N\u00ean l\u1ec7nh cho L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng, d\u00f9ng \u00fd ch\u1ec9 d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, v\u00e0 sao ch\u00e9p chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u00e3 ban giao cho h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, th\u1ea3 184 cung nh\u00e2n.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xin l\u1ea5y v\u1ea3i l\u1ee5a v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng trong kho \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng v\u00e0 \u00e1o qu\u1ea7n ban t\u1eb7ng, chi\u1ebft kh\u1ea5u n\u0103m ph\u1ea7n. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb h\u1ecdc s\u0129 tr\u1edf xu\u1ed1ng li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb xin, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho, s\u1edb d\u00e2ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, k\u1ebb gian \u00e1c C\u1ed1c \u1ea8n b\u1ecb kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1; C\u1eadn Tr\u1ecdng Vinh \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110inh Ch\u00e2u; C\u1eadn H\u1eefu Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu d\u1ee5 d\u00e2n ch\u00fang \u1edf ch\u00e2u Gi\u1ea3i, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y thu\u1eadt gian \u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, C\u1ed1c \u1ea8n b\u1ecb t\u1ed9i bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf ch\u00e2u Gi\u1ea3i, d\u00f9ng thu\u1eadt gian \u00e1c m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang, Tr\u1ecdng Vinh theo l\u00e0m th\u1ea7y, H\u1eefu Ph\u01b0\u01a1ng t\u1eebng l\u1eeba l\u1ea5y nhi\u1ec1u t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a \u1ea8n, \u0111\u1ebfn nay, giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed tra x\u00e9t v\u00e0 x\u1eed t\u1ed9i.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh r\u00f5: <i>\"T\u1eeb nay, trong c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u1ec5, n\u01a1i \u0111\u1eb7t ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 v\u00e0 chi\u1ebfu ri\u00eang d\u00f9ng l\u1ee5a \u0111\u1ecf t\u00eda, c\u00f2n khi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 l\u1edbn \u0111\u1ebfn cung qu\u00e1n, ch\u00f9a vi\u1ec7n d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu l\u1ee5a v\u00e0ng. C\u00e1c quan khi h\u00e0nh l\u1ec5 trai ti\u1ebfu, y\u1ebfn ti\u1ec7c, t\u1ea1 \u01a1n, d\u00e2ng bi\u1ec3u, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu l\u1ee5a t\u00eda. L\u00e0m th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u0129nh vi\u1ec5n.\"<\/i>\r\n\r\n[106] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Nghi Loan ty xin \u0111\u1ed5i ch\u1ebf t\u1ea1o chi\u1ebfu g\u1ea5m, Vua b\u1ea3o Tam ty s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm \u1edf n\u1ed9i \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng d\u1eabm l\u00ean g\u1ea5m v\u00f3c, chi\u1ebfu n\u00e0y ch\u1ec9 d\u00f9ng \u1edf ngo\u1ea1i \u0111\u00ecnh, th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc. T\u1eeb nay n\u00ean chi\u1ebfu cho quan L\u1ec5 b\u1ed9 ch\u1ec9 d\u00f9ng chi\u1ebfu l\u1ee5a v\u00e0ng, l\u1ee5a t\u00eda l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ed3 d\u00f9ng c\u1ee7a Nghi Loan ty, nh\u01b0 \u0111\u1ed3 c\u00fang t\u1ebf g\u1ea5m v\u00f3c trong \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd ch\u00e2n th\u00e1nh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd l\u1ea1i t\u1ef1 l\u1ea5y d\u00f9ng, th\u1eadm ch\u00ed d\u1eabm l\u00ean. V\u1ec7 Thi\u1ec7u Kh\u00e2m t\u1eebng qu\u1ea3n l\u00fd Nghi Loan ty, m\u1ed9t \u0111\u00eam, Tr\u1eabm nghe ti\u1ebfng \u1ed3n \u00e0o b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda ho\u00e0ng m\u00f4n, th\u00ec ra l\u00e0 l\u1ea5y tr\u1ed9m chi\u1ebfu g\u1ea5m, b\u1ecb Thi\u1ec7u Kh\u00e2m \u0111o\u1ea1t l\u1ea1i. L\u1ea1i c\u00f3 Ng\u1ee5y Chi\u00eau D\u1ecbch qu\u1ea3n l\u00fd Ng\u1ef1 tr\u00f9, th\u1ecb v\u1ec7 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ed5i th\u1ee9c \u0103n, nh\u01b0ng Chi\u00eau D\u1ecbch nh\u1ea5t quy\u1ebft kh\u00f4ng cho. Tuy l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, nh\u01b0ng gi\u1eef ch\u1ee9c m\u00e0 gi\u1eef g\u00ecn nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng th\u1eadt kh\u00f4ng d\u1ec5. M\u1ed9t h\u00e0o m\u1ed9t li c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u do d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd n\u1ebfu bi\u1ebft ti\u1ebft ki\u1ec7m, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3m thu\u1ebf v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[107] Chi\u1ebfu cho qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft v\u00e0 qu\u00e2n tu\u1ea7n tra, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft b\u01a1i l\u1ed9i \u0111i, v\u00ec qu\u00e2n c\u0169 kh\u00f4ng quen n\u01b0\u1edbc, kh\u00f3 sai khi\u1ebfn b\u1eaft gi\u1eb7c.\r\n\r\n[108] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c.\r\n\r\n[109] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, Ty Thuy\u00ean ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh v\u00e0o ng\u1ea1ch quan, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u00e0 t\u1ed9i \u0111\u00e3 ph\u1ea1m \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ty Thuy\u00ean xin r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f4ng t\u00e1c, khi x\u00e9t l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 h\u1ea1n kh\u1ea3o h\u1ea1ch m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ng\u1ea1ch l\u1ec7nh l\u1ee5c. Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7. Tr\u1eabm g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u1ed7 khoa thi n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, h\u01a1n 20 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng t\u01b0 g\u00ec, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 10 k\u1ef3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, kh\u00f4ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 k\u1ef3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 6.)<\/i>\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda c\u00e1c \u0111i\u1ec7n trong \u0111\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u0169 kh\u00ed do Cung n\u1ed7 vi\u1ec7n ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00f3 d\u00f9ng v\u00e0ng trang tr\u00ed, th\u00ec d\u00f9ng v\u1eadt kh\u00e1c thay th\u1ebf.\r\n\r\n[112] Ph\u00e1n quan ph\u00e1t v\u1eadn B\u1ea1ch Ba l\u00e0 L\u00e2m Duy xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi kh\u01a1i th\u00f4ng c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, cho c\u00e1c c\u01a1 quan b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd c\u1eed quan \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o, Vua nghe theo. Duy l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00e2m \u0110\u1eb7c. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u00e2ng cao qu\u00e1 7 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, th\u00ec ph\u00e1t 3000 qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u00ea s\u00f4ng. L\u1ea1i c\u1eed n\u1ed9i th\u1ea7n chia nhau n\u1eafm gi\u1eef ch\u00eca kh\u00f3a c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4, n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u00e2ng cao, qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u00ea \u0111\u1ebfn n\u01a1i, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c m\u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec3m danh r\u1ed3i cho qua.\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0111\u1ed5i t\u00ean c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean th\u00e0nh Ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng, \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean th\u00e0nh Thi\u00ean An, c\u1eeda Nh\u1eadt Hoa v\u00e0 Nguy\u1ec7t Hoa th\u00e0nh T\u1ea3 Th\u00e1i H\u00f2a v\u00e0 H\u1eefu Th\u00e1i H\u00f2a. L\u1ea1i ki\u00eang t\u00ean h\u00fay c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Quang th\u00e0nh H\u1ed9i Kh\u00e1nh, c\u1eeda Thi\u00ean Quang th\u00e0nh Th\u00e1i Ninh.\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, quan S\u00e1t suy H\u00e0ng Ch\u00e2u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0 Chu X\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9 c\u00f9ng 460 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"Trong s\u1ed1 h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i hay kh\u00f4ng, ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"Ch\u1ecdn l\u1ef1a trong \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c hai ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0 nhi\u1ec1u. Hu\u1ed1ng chi g\u1eb7p th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean b\u1eadc n\u00e0y, n\u1ebfu t\u00e0i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7, th\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f4ng danh c\u00f2n xa g\u00ec.\"<\/i> Nh\u00e2n ti\u1ec7n n\u00f3i X\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9 l\u00e0 em c\u1ee7a Chu \u0110\u00e0i Ph\u00f9. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e0i Ph\u00f9 c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc, tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> R\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc \u00f4ng.\r\n\r\n[115] C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tri Kinh Nam l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c quan trong thi\u00ean h\u1ea1 qu\u00e1 h\u1eadu, xin trong hai ba n\u0103m t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ea5p ph\u00e1t, \u0111\u1ec3 gi\u00fap th\u00eam kinh ph\u00ed. N\u0103m nay th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 420 th\u1ea1ch l\u00faa m\u1ea1ch, \u0111\u00e3 giao n\u1ed9p cho ph\u1ee7 r\u1ed3i.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[116] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u kh\u1eafc bia ghi b\u1ea3y \u0111i\u1ec1u do Vua ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 Tang Qu\u00fd ng\u01b0\u1eddi Thi\u1ec3m.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, chu\u1ea9n b\u1ecb xe loan gi\u00e1, \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i S\u01a1 \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea5u c\u00e1o t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i Thi\u00ean \u0110\u1ebf. B\u00e0y tr\u00ed nh\u01b0 nghi l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00f3 ba l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u ph\u00fac \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ch\u00e9n v\u00e0ng. C\u00e1c quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi thi c\u1eed, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c, \u0111\u1ea1o s\u0129, t\u0103ng ni, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda cung. Theo nghi th\u1ee9c c\u0169, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1y hai l\u1ea7n tr\u00ean \u0111i\u1ec7n, c\u00f2n c\u00e1c quan kh\u00f4ng l\u1ea1y. V\u00ec mu\u1ed1n l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho th\u1ea7n d\u00e2n, c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1y hai l\u1ea7n, c\u1ea3 trong v\u00e0 ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u l\u1ea1y. L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, thi\u1ebft l\u1ec5 c\u00fang t\u1ebf v\u00e0 d\u00e2ng bi\u1ec3u, c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n d\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t b\u00e0n h\u01b0\u01a1ng, th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 cung l\u1ea1y, c\u00e1c quan ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, \u0111\u01b0a thi\u00ean th\u01b0 kh\u1eafc ng\u1ecdc v\u00e0o an v\u1ecb t\u1ea1i g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, t\u1ea1c t\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00ean g\u00e1c, chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c \u0111\u0103ng ca, d\u00e2ng l\u1ec5. Sau \u0111\u00f3, tr\u1edf v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng. \u0110\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eeb nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u01b0 th\u1eadp \u00e1c, tham nh\u0169ng v\u00e0 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, c\u00e1c quan s\u1ebd kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng ru\u1ed9ng d\u00e2n \u1edf ven s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Giang Nam, Ho\u00e0i Nam v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft b\u1ecb thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i <i>(m\u00f9ng 6)<\/i>, ban cho cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng v\u00e0 Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ed9 kinh s\u00e1ch in.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 \u01a1n hu\u1ec7 cho con em \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m trong d\u1ecbp l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean v\u00e0 Nam Giao: T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m; Khu m\u1eadt s\u1ee9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Tuy\u00ean huy, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m; T\u1ea3, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, Th\u00e1i t\u1eed tam thi\u1ebfu, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu, V\u0103n minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, c\u00e1c h\u00e0nh Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c; Tam ty s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c, th\u1ecb gi\u1ea3ng, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 h\u1eefu th\u01b0\u1eddng th\u1ecb, Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ed1ng qu\u00e2n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, T\u1ea3 h\u1eefu th\u1eeba, c\u00e1c h\u00e0nh Th\u1ecb lang, L\u01b0\u1ee1ng s\u1ee9 l\u01b0u h\u1eadu, Quan s\u00e1t s\u1ee9, N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, ch\u1eef 'Kh\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ecb', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-286-1\" href=\"#footnote-286-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c; C\u1ea5p s\u1ef1, Gi\u00e1n ngh\u1ecb, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh d\u1eabn ti\u1ebfn, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n, C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c; \u0110\u1ea1i khanh, Gi\u00e1m, ki\u00eam ch\u1ee9c Thi\u1ebfu khanh, Gi\u00e1m, c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u1ecbp Nam Giao, t\u1eeb Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean theo l\u1ec7 Th\u1eeba Thi\u00ean ti\u1ebft, c\u00f2n c\u00e1c v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Thi\u1ebfu khanh, Gi\u00e1m, c\u00e1c h\u00e0nh Lang trung, ki\u00eam ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, N\u1ed9i c\u00e1c ty s\u1ee9, Khu m\u1eadt c\u00e1c ph\u00f2ng Th\u1eeba ch\u1ec9, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, em trai, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u n\u1ed9i l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c; c\u00e1c v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u00e1c ty Ph\u00f3 s\u1ee9, con trai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c; Khu m\u1eadt c\u00e1c ph\u00f2ng Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, con trai l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, qua l\u1ea7n \u01a1n hu\u1ec7 ti\u1ebfp theo \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. <i>(Chi\u1ebfu ban th\u00e1ng 11 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4)<\/i>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean danh s\u00e1ch Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u1ee9ng chi\u1ebfu c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Chuy\u00ean, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, H\u00e0 Nam ph\u1ee7 Qu\u00e2n tu\u1ea7n ph\u00e1n quan Tri\u1ec7u D\u1ee5. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed n\u00e0y n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u cho th\u0103ng ch\u1ee9c, Chuy\u00ean l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Chuy\u00ean l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, 'ph\u00f3 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9 ph\u00f3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27\/13 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-286-2\" href=\"#footnote-286-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, D\u1ee5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n sai khi\u1ec3n.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Chuy\u00ean tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 16 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o c\u1eed, th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u00e3 ba n\u0103m, x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng nh\u01b0 th\u00e1nh ch\u1ec9 x\u1eed ph\u00e2n. Tri\u1ec7u D\u1ee5 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c kinh quan, n\u00ean ch\u1ec9 th\u0103ng sai khi\u1ec3n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, vi\u1ec7c c\u1eed quan n\u00ean d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh t\u00edch v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n, v\u00ec l\u1ec5 t\u1ea5u c\u00e1o \u1edf Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t.<\/p>\n<p>[6] Thi\u1ebft l\u1eadp hai ch\u1ec9 huy T\u1ea3 H\u1eefu Thanh V\u1ec7 trong c\u1ea5m qu\u00e2n, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean H\u00f9ng V\u0169 N\u1ed7 Th\u1ee7, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng 500 ti\u1ec1n, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn cung qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[7] Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Vi\u00ean Chi\u00eau Kh\u00e1nh d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1o s\u1eafc c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean l\u00e0 Ng\u1ea1n Chu \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u00ean hu\u00fd c\u1ee7a hai v\u1ecb th\u00e1nh. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu th\u0103ng ch\u1ee9c cho Chi\u00eau Kh\u00e1nh, giao c\u00e1o s\u1eafc cho Tu s\u1eed vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[8] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, ph\u00e1n quan Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung khi d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tu qu\u1ed1c s\u1eed Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n l\u00e0m Tri L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng c\u1eed, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, L\u01b0u Qu\u00e2n c\u00f9ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri. Vua xem s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o gi\u1ea3m so v\u1edbi n\u0103m th\u01b0\u1eddng, b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i ngo\u1ea1i qu\u1eadn ch\u01b0a hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm sao? G\u1ea7n \u0111\u00e2y chi\u1ebfu m\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ch\u1ec9 r\u0103n h\u1ecd \u0111\u1eebng thi\u00ean v\u1ecb t\u01b0 t\u00ecnh. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u00e8o h\u00e8n, d\u00f9 nhi\u1ec1u c\u0169ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i trong c\u00e1c b\u00e0i thi c\u00e1c khoa, nh\u1eefng quy\u1ec3n \u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat v\u1ebft b\u1ea9n d\u00ednh d\u00ednh, ho\u1eb7c c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u00e1nh d\u1ea5u th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1c b\u1ecf. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 do s\u01a1 su\u1ea5t, c\u0169ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. N\u00ean b\u1ea3o ch\u1ee7 ty \u0111\u1eebng v\u1ed9i b\u00e1c b\u1ecf, \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng thi sau s\u1ebd cho thi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1eadt gi\u1ea3.&#8221;<\/i> N\u0103m \u0111\u00f3, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ra Vi\u1ec7n \u0110\u1eb1ng l\u1ee5c, l\u1ec7nh quan Phong di \u1ea5n phong c\u00e1c quy\u1ec3n thi giao cho vi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh quan Phong di \u1ea5n phong c\u00e1c quy\u1ec3n thi giao cho vi\u1ec7n, ch\u1eef 'di' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-286-3\" href=\"#footnote-286-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, t\u1eadp h\u1ee3p th\u01b0 l\u1ea1i ch\u00e9p l\u1ea1i b\u1ea3n sao, c\u00e1c ty cung c\u1ea5p l\u1ec1u tr\u1ea1i, hai n\u1ed9i th\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t. Sai quan kinh \u0111\u00f4 hi\u1ec7u \u0111\u1ed1i, d\u00f9ng \u1ea5n Ph\u1ee5ng s\u1ee9 hai kinh \u0111\u00f3ng xong, l\u1ea1i g\u1eedi v\u1ec1 Vi\u1ec7n Phong \u1ea5n, r\u1ed3i m\u1edbi g\u1eedi \u0111\u1ebfn quan Tri c\u1eed \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o x\u00e9t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t Vi\u1ec7n \u0110\u1eb1ng l\u1ee5c, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p, nghi l\u00e0 b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam ng\u00e0y th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ban \u0111\u1ea7u, con nh\u00e0 d\u00e2n \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u B\u00e3o Nh\u1ea5t ch\u0103n tr\u00e2u ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng. M\u1ed9t \u0111\u00eam, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u00f5 c\u1eeda g\u1ecdi, d\u00f9ng g\u1eady d\u1eabn \u0111i, \u0111\u1ea7u g\u1eady c\u00f3 kh\u00ed nh\u01b0 kh\u00f3i, m\u00f9i th\u01a1m d\u1ec5 ch\u1ecbu. Ch\u1ed1c l\u00e1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh n\u00fai cao, th\u1ea5y m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111ang u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u00e2m nh\u1ea1c h\u00f2a t\u1ea5u, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec nh\u00e2n gian, B\u00e3o Nh\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u n\u1ed5i. G\u1eb7p l\u00fac Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 \u0111i qua d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai, nghe ti\u1ebfng nh\u1ea1c, nghi l\u00e0 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp t\u1ee5 h\u1ecdp vui v\u1ebb, b\u00e8n t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n l\u00e0ng leo l\u00ean v\u00e1ch n\u00fai, \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec ch\u1eb3ng th\u1ea5y g\u00ec, ch\u1ec9 c\u00f2n B\u00e3o Nh\u1ea5t \u1edf \u0111\u00f3, \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng h\u1ecfi, k\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 s\u1ef1 vi\u1ec7c, c\u1ea3 \u0111\u00eam nh\u01b0 ch\u1ec9 trong ch\u1ed1c l\u00e1t. T\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u00edch \u0103n \u0111\u1ed3 ch\u00edn, nh\u1eefng g\u00ec n\u1ea5u b\u1eb1ng l\u1eeda ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0a v\u00e0o mi\u1ec7ng, ch\u1ec9 \u0103n hoa c\u00fac, l\u00e1 b\u00e1ch, qu\u1ea3 c\u00e2y, n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng<a class=\"footnote\" title=\"\u0103n hoa c\u00fac, l\u00e1 b\u00e1ch, qu\u1ea3 c\u00e2y, n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng 'n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Cam tuy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-286-4\" href=\"#footnote-286-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng c\u0169ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, m\u1eb7t m\u0169i nh\u01b0 tr\u1ebb con, v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ecdc v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u1ee9ng kh\u1ea9u th\u00e0nh th\u01a1, c\u00f3 h\u1ee9ng th\u00fa \u0111\u1ea1o gia, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e0m ru\u1ed9ng n\u1eefa, \u0111i lang thang ng\u1ee7 ngo\u00e0i tr\u1eddi.<\/p>\n<p>N\u0103m Vua t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ec3 t\u00f3c tr\u00e1i \u0111\u00e0o, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn ban t\u00ean, cho l\u00e0m \u0111\u1ea1o s\u0129. T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed7i n\u0103m ho\u1eb7c m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, th\u01b0\u1eddng cho \u1edf Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung. N\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c d\u01b0\u1ee1ng sinh, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd k\u1ef3 d\u1ecb ngo\u00e0i \u0111\u1eddi. B\u1ea5y gi\u1edd, c\u00f3 chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf nh\u00e0 h\u1eafn.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y l\u1ec5 \u1edf Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, sai c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u ki\u00eang th\u1ecbt, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung, ch\u00f9a Khai B\u1ea3o C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n cho r\u1eb1ng xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn cung ch\u00f9a th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng t\u1ea5t ph\u1ea3i l\u1ea1y tr\u0103m l\u1ea7n, b\u00e8n xin t\u1eeb nay \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n l\u1ea1y hai l\u1ea7n, c\u00e1c \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c sai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ph\u00e2n ra l\u1ea1y, Vua kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u1ea7n l\u1ea1y.<\/p>\n<p>[12] H\u00f4m \u1ea5y, con g\u00e1i nh\u1ecf c\u1ee7a Vua l\u00e0 Di\u1ec7u Nguy\u00ean xu\u1ea5t gia.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, th\u0103ng Thi\u00ean th\u01b0 kh\u1eafc ng\u1ecdc \u0111\u00f4 gi\u00e1m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m Nh\u01b0 Kinh ph\u00f3 s\u1ee9. C\u00e1c quan M\u00f4 l\u1eb7c, Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n \u0111\u00e3i chi\u1ebfu Th\u1ecbnh L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, kh\u1eafc ng\u1ecdc xong, Vua mu\u1ed1n t\u1eeb V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng quan, \u0110\u00e1n c\u1ed1 t\u1eeb, l\u1ea1i n\u00f3i Ho\u00e0i Ch\u00ednh r\u1ea5t ch\u0103m ch\u1ec9, xin ban th\u01b0\u1edfng, Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua t\u1eeb \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ph\u00fac \u0111em s\u00e1ch v\u0103n th\u00e1nh hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0111\u1ebfn h\u1eadu tr\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 kh\u1eafc in, sai Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[15] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p m\u00e0 gia thu\u1ed9c c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a m\u00e0 v\u1eabn mang theo, xin kh\u00f4ng cho ph\u00e9p nh\u1eadn t\u1ed9i. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[16] D\u1eddi th\u00e0nh L\u1ec7 Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n t\u00e2u: <i>&#8220;S\u00f4ng n\u01b0\u1edbc cao h\u01a1n th\u00e0nh ch\u00e2u h\u01a1n m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ec7nh l\u1ec7nh nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1eaft l\u00ednh s\u1eeda ch\u1eefa, v\u00ec ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u1eddi th\u00e0nh s\u1ebd l\u00e0m d\u00e2n m\u1ec7t nh\u1ecdc. M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i r\u1ea5t l\u1ea1nh, n\u01b0\u1edbc v\u1eabn c\u00f2n ch\u1ea3y xi\u1ebft, n\u1ebfu b\u0103ng tan, \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1 \u0111\u00ea, g\u00e2y h\u1ecda l\u1edbn. Nay xin \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1eadn huy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng T\u00edn, n\u01a1i g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00f9a B\u00e1t Ph\u01b0\u01a1ng, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t cao, \u0111\u1ed5i x\u00e2y th\u00e0nh ch\u00e2u, d\u00f9ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea n\u0103m nay \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c, th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 l\u1ee3i l\u00e2u d\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p. L\u1ec7nh quy\u1ec1n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Chu V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m c\u00f9ng S\u0129 Ho\u00e0nh, S\u0129 T\u1ed1n lo vi\u1ec7c n\u00e0y, ba th\u00e1ng th\u00ec xong vi\u1ec7c. L\u00fac \u0111\u00f3, th\u00e0nh c\u0169 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c d\u1eddi kh\u00f3 kh\u0103n, S\u0129 T\u1ed1n th\u1ea5y m\u1ea5y ch\u00e2u ven s\u00f4ng \u0111ang thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n t\u00ednh s\u1ed1 th\u1eeba \u0111\u1ec3 cho d\u00e2n vay, h\u1eb9n n\u0103m sau n\u1ed9p \u1edf tr\u1ecb s\u1edf m\u1edbi, c\u1ea3 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ti\u1ec7n l\u1ee3i. T\u00f4n Xung sau khi d\u1eddi \u0111\u1ebfn l\u00e0m tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c d\u1eddi ch\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, l\u1ea1i so\u1ea1n s\u00e1ch v\u1ec1 s\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng, sau \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc l\u1edbn ng\u1eadp th\u00e0nh c\u0169 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a T\u00f4n Xung: S\u00f4ng v\u1ee1 \u1edf L\u1ec7 Ch\u00e2u, Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n xin d\u1eddi ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Tr\u00edch H\u00e0, l\u1ec7nh Xung \u0111i xem x\u00e9t, v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng d\u1eddi ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng l\u00e0 ti\u1ec7n, b\u00e8n cho l\u00e0m Tri L\u1ec7 Ch\u00e2u. T\u1eeb thu \u0111\u1ebfn xu\u00e2n, b\u1ed1n l\u1ea7n v\u1ee1 \u0111\u00ea, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eafp l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn khi Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u1eddi ch\u00e2u \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng T\u00edn, c\u00f2n Xung v\u00ec gi\u1eef \u0111\u00ea qu\u00e1 nghi\u00eam, d\u00e2n \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u00ea \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh, b\u1ecb s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u00e2u l\u00ean, d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. X\u00e9t theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ed, th\u00ec vi\u1ec7c b\u00e0n d\u1eddi ch\u00e2u l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Chu\u1ea9n. Th\u1ef1 l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Chu\u1ea9n, l\u1ebd n\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e0n th\u1ef1c s\u1ef1 do Chu\u1ea9n? \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Th\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111i r\u1ed3i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y Chu\u1ea9n \u1edf Khu m\u1eadt, L\u1ec7 Ch\u00e2u cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u1eddi, n\u00ean cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c d\u1eddi ch\u00e2u th\u1ef1c s\u1ef1 do Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng h\u1eb3n v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Xung sau khi d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, v\u1eabn tranh lu\u1eadn vi\u1ec7c d\u1eddi ch\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, nh\u01b0ng th\u00e0nh c\u0169 ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc h\u01a1n m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec ch\u00e2u h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sao? Truy\u1ec7n c\u1ee7a Xung kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 d\u1ef1a v\u00e0o bia k\u00fd, h\u00e0nh tr\u1ea1ng do ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi so\u1ea1n r\u1ed3i s\u1eeda ch\u1eefa ch\u00fat \u00edt m\u00e0 th\u00f4i, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c qu\u00e2n c\u00f3 binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169, m\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng hay vu c\u00e1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1c. B\u1eaft b\u1edb qu\u00e1 nhi\u1ec1u, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u1ea1m d\u1ee5ng? T\u1eeb nay c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy c\u1ee9u th\u00eam, ch\u1ec9 x\u1eed theo t\u1ed9i ch\u00ednh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Trung th\u01b0 d\u00e2ng danh s\u00e1ch c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed theo chi\u1ebfu, xin l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0111\u1ea1i phi\u00ean, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc; Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ea1i phi\u00ean, Tri ch\u00e2u ti\u1ec3u qu\u1eadn l\u00e0m m\u1ed9t b\u1eadc; c\u00e1c ch\u1ee9c M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n quan c\u00f3 \u0111\u1ee7 n\u0103m h\u1ea1n v\u00e0 theo chi\u1ebfu c\u0169 t\u1eebng nh\u1eadm ch\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1edbn, th\u00ec giao cho Ty thuy\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m thay th\u1ebf, x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 23 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, sai c\u00e1c quan th\u1ecb th\u1ea7n \u0111i c\u1ea7u m\u01b0a \u1edf Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu th\u1ea7n x\u00e3.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5.<\/p>\n<p>[21] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea7n Ch\u00e2u sai qu\u00e2n \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch, x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u1ea1i s\u00e1ch, nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng binh l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 c\u1ee7a ch\u00e2u l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi. Ki\u1ec1m h\u1ea1t S\u1ea7m B\u1ea3o Ch\u00ednh t\u00e2u xin c\u00f9ng Tri ch\u00e2u \u0111i tu\u1ea7n bi\u00ean. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e0n theo l\u1eddi xin. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe T\u1ea7n Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u0103m tu\u1ea7n bi\u00ean, vi\u1ec7c r\u1ea5t tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, n\u00ean giao ri\u00eang cho quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u1ea5y l\u00e0 c\u00f3 l\u00fd do. N\u1ebfu c\u00f9ng Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0111\u1ec1u \u0111i, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean nh\u1eadn l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, l\u00e2u ng\u00e0y \u1eaft sinh s\u1ef1.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 B\u1ea3o Ch\u00ednh, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia b\u00e0n b\u1ea1c, ch\u1ec9 vi\u1ec7c tu\u1ea7n bi\u00ean th\u00ec ch\u1ec9 cho Tri ch\u00e2u \u0111i m\u1ed9t m\u00ecnh, vi\u1ec7c g\u00ec ti\u1ec7n l\u1ee3i th\u00ec l\u00e0m xong r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean B\u1ed9 th\u1ef1 v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, n\u1ebfu l\u00e0 th\u00e1ng gi\u00eang th\u00ec V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng n\u00ean tham gia b\u00e0n b\u1ea1c; l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p, e ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c n\u00ean chuy\u1ec3n v\u00e0o sau khi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt.)<\/i><\/p>\n<p>[22] L\u1ea5y T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ea3o tr\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ee7 U\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c S\u00f9ng nghi s\u1ee9, c\u00f9ng c\u00e1c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u01b0u Th\u1eeba \u00c1c, L\u00fd C\u01b0 Trung c\u00f9ng l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m th\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn nay th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u00ean sai gi\u00e1ng b\u1eadc, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u1eeba \u00c1c m\u1ed7i khi c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec tr\u00ecnh b\u00e1o, Th\u1ee7 U\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd li\u00ean \u0111\u1edbi.<\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng th\u00f3c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng giao sao qu\u00e1 nhi\u1ec1u, d\u00e2n gi\u00e0u \u00e9p gi\u00e1, mua r\u1ebb r\u1ed3i l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i, g\u00e2y h\u1ea1i cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, khi\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng kh\u00f3 kh\u0103n, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y. Nguy\u00ean \u0111\u1ecbnh 100 quan giao sao, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p 19.000. Nay xin theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, m\u1ed7i 100 quan c\u00f3 t\u0103ng gi\u00e1 th\u00ec quan ph\u1ee7 c\u1ea5p 12.000; kh\u00f4ng t\u0103ng th\u00ec c\u1ea5p 11.000 \u0111\u1ec3 thu mua.&#8221;<\/i> Vua lo vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd \u0111o\u1ea1t l\u1ee3i c\u1ee7a d\u00e2n, ch\u1ec9 cho t\u1ea1m th\u1eddi thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u1ee5c Gi\u00e1c d\u1ecbch cho l\u00e0 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. X\u00e9t b\u1ea3n ch\u00ed c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[25] Ch\u00f9a T\u00f4ng Ch\u00ednh b\u1ecb ch\u00e1y, c\u00e1c quan ph\u1ee5ng c\u1ea5t ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p v\u00e0 s\u1ed5 t\u1ecbch sang n\u01a1i kh\u00e1c n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch ch\u00f9a b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. L\u1ec7nh cho Ph\u00f3 s\u1ee9 Di\u00eam Thi\u1ebft l\u00e0 \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t x\u00e2y l\u1ea1i ch\u00f9a T\u00f4ng Ch\u00ednh, t\u1eeb nay quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch ch\u00f9a kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u1edf. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng ch\u00e1y.<\/p>\n<p>[26] Chi\u1ebfu cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ch\u1ecdn quan l\u00e0m L\u1ec7nh cung vi Th\u00e1i mi\u1ebfu, ai h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[27] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u1ec1n \u1edf ch\u00e2u M\u1eadt, ph\u00eda t\u00e2y nam Ki\u1ec1m Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Thanh Ti\u1ebfn sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a.&#8221;<\/i> Vua cho ph\u00e9p v\u00e0o tri\u1ec1u. Sau l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Thanh Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Nam Ninh, b\u1ecb Long H\u00e1n S\u00e0i ch\u1eb7n c\u01b0\u1edbp, r\u1ed3i gi\u1ebft h\u1ea1i l\u1eabn nhau kh\u00f4ng ng\u1eebng.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban s\u1eafc th\u01b0 an \u1ee7i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ban s\u1eafc an \u1ee7i l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng nhu\u1eadn 6, nay ghi chung. Nh\u01b0 v\u1eady, ng\u1ef1a m\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Thanh Ti\u1ebfn c\u1ed1ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aCh\u00ednh s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e2u M\u1eadt ph\u00eda t\u00e2y nam l\u00e0 ch\u00e2u Nam Ninh, nay t\u1ea1m theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. X\u00e9t \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b, Ki\u1ec1m Ch\u00e2u qu\u1ea3n 49 ch\u00e2u ki mi, ri\u00eang kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2u M\u1eadt, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 82, th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn trong s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 14\/6 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t theo \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c quy\u1ec3n 44 v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 284 b\u1ea3n truy\u1ec7n, Nghi\u00eau T\u00e1 t\u1eebng hai l\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn, n\u00ean ch\u1ed7 n\u00e0y vi\u1ebft 'Nghi\u00eau T\u00e1' l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-286-5\" href=\"#footnote-286-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a> b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng nh\u1ecf \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh cho r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda l\u1ee5t cho Ng\u1ee5y, B\u00e1c, xin b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 lo b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd C\u1eadp v\u00e0 T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n \u0111i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng. L\u00fd C\u1eadp v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, b\u00e8n quy ho\u1ea1ch t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc D\u01b0\u01a1ng Th\u00f4n, l\u1ea1i \u0111\u00e0o s\u00f4ng H\u1ed1c \u1edf th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u0111\u1ec3 th\u00e1o n\u01b0\u1edbc \u1ee9 \u0111\u1ecdng, Vua chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[29] Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c khoa c\u1eed nh\u00e2n c\u0169 n\u00ean t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea1i k\u1ef3 thi sau khi k\u1ebft th\u00fac tr\u01b0\u1eddng thi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a Vua th\u00ec k\u1ebft th\u00fac tr\u01b0\u1eddng thi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o thi l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[30] C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y Phi\u00ean l\u00e0 Th\u1ed1c T\u01b0 La, L\u1eadp Tu\u00e2n, \u00d4n B\u00f4 K\u1ef3, M\u1ed9c La \u0110an \u0111\u1ec1u sai nha l\u1ea1i d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd, \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb kho\u1ea3ng 760 v\u1ea1n ti\u1ec1n, Vua ban cho Th\u1ed1c T\u01b0 La v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong tr\u01b0\u1edbng, tr\u00e0 v\u00e0 thu\u1ed1c v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 7.000 l\u1ea1ng v\u00e0ng, c\u00e1c v\u1eadt kh\u00e1c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n n\u1ebfu b\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, th\u00ec giao cho s\u1ee9 th\u1ea7n Gi\u00e1m m\u00f4n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00f4ng li\u00ean quan xem x\u00e9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd, nhanh ch\u00f3ng cho v\u1ec1 nh\u00e0.<\/p>\n<p>[32] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 15 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[33] Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung t\u00e2u r\u1eb1ng, Th\u00e1i S\u01a1 v\u00e0 Minh Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n ch\u1ec9 khi c\u00f3 l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng, c\u00f2n ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u1edf T\u1eed Vi \u0111i\u1ec7n v\u00e0 d\u01b0\u1edbi g\u00e1c B\u1ea3o Ph\u00f9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf c\u00e1c \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf v\u00e0 nh\u00e0 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o quan \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u1ea5p cho th\u00e0nh Lung Can thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m. L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng, d\u00e2n trong th\u00e0nh n\u00e0y b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c 230 v\u1ea1n quan, xin l\u1ea5y s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u01b0 ra \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho c\u00f4ng d\u1ee5ng, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban n\u00e0y. T\u00e0o V\u0129 l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, b\u1ed1n t\u0103ng nh\u00e2n T\u00e2y Phi\u00ean \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 L\u00fd Th\u1ea1c L\u00e2m B\u1ed1 T\u1ec1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin ban \u00e1o c\u00e0 sa t\u00eda v\u00e0 hi\u1ec7u s\u01b0, Vua chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, phong S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 l\u00e0m Thi\u00ean s\u00e1ch Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, H\u01b0ng Nguy\u00ean m\u1ee5c, ban cho \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n mang ki\u1ebfm l\u00ean \u0111i\u1ec7n, chi\u1ebfu th\u01b0 kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u1ee9c Thi\u00ean s\u00e1ch Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ph\u1ee7, nh\u01b0ng l\u00fac n\u00e0y Nguy\u00ean T\u00e1 \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ec7nh n\u1eb7ng, n\u00ean ch\u1ec9 ban th\u00eam hi\u1ec7u m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1edf ph\u1ee7, v\u1eabn x\u1ebfp t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u tr\u00ean h\u00e0ng c\u00f4ng th\u1ea7n. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;S\u1edf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n, H\u01b0ng Nguy\u00ean ph\u1ee7 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng ng\u0103n l\u1ea1i.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ee9c ph\u1ee7 m\u1ee5c.<\/p>\n<p>[36] D\u00e2n ch\u00fang Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft b\u1ecb \u0111\u00f3i. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Tri Vi, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan Ngu b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Vi\u00ean Th\u00e0nh V\u1ee5 c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i c\u00e1c n\u01a1i tu\u1ea7n ph\u1ee7, \u0111\u1ebfn n\u01a1i xem x\u00e9t ch\u1ed7 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, quy ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n c\u1ea5p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u01a1 l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch th\u00ec thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>[37] T\u0103ng th\u00eam 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng h\u00e0ng n\u0103m cho ch\u00e2u Thi\u1ec1n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u C\u1eadn Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m quan li\u00eam ch\u00ednh, si\u00eang n\u0103ng, kh\u00f4ng khoe khoang quy\u1ec1n th\u1ebf, t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111i tu\u1ea7n tra phu d\u1ecbch tr\u00ean s\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00f3 ai t\u1ed1 c\u00e1o th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed l\u00fd ngay gi\u1eefa \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, v\u00ec th\u1ebf d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n kh\u00f4ng ai d\u00e1m ph\u1ea1m l\u1ed7i. G\u1ea7n th\u00e0nh c\u00f3 m\u1ed9t khu v\u01b0\u1eddn nh\u1ecf, n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i qua, h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u01b0\u1eddn, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y n\u00f3i: &#8216;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u1ea3i n\u1ed9p rau cho ch\u00e2u, t\u1eeb khi Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf.&#8217; Ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n th\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 giao vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb kinh h\u1ecdc, th\u00f4ng th\u1ea1o m\u1ecdi vi\u1ec7c, n\u0103m nay m\u1edbi 70 tu\u1ed5i, c\u00e0ng tinh th\u00f4ng vi\u1ec7c quan, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu c\u1ea5m c\u00e1c c\u01a1 quan t\u1ea5u vi\u1ec7c xin ch\u1ec9 th\u1ecb m\u00e0 c\u00f2n do d\u1ef1 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ea1i b\u1ed9 d\u1eabn tuy\u1ec3n nh\u00e2n, Trung th\u01b0 v\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, vi\u1ec7c tra x\u00e9t ch\u01b0a xong, l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1ea7m l\u1eabn khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb \u00e1n t\u1eed, theo chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c tha, sai b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c nh\u1ecf, L\u1ea1i b\u1ed9 t\u1ea5u xin ch\u1ec9 th\u1ecb. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean theo chi\u1ebfu m\u00e0 x\u1eed.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu c\u1ea5m r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 3, ghi theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, vi\u1ebfng ch\u00f9a Khai B\u1ea3o v\u00e0 cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u \u0110\u0103ng x\u00e2y d\u1ef1ng quan th\u1ef1 \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n B\u00e1t Gi\u00e1c Tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp s\u1ee9 gi\u1ea3 Cao Ly v\u00e0 N\u1eef Ch\u00e2n.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam d\u00f9ng th\u00f3c trong kho n\u1ea5u ch\u00e1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n. Sai qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef n\u0103m ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng, S\u1edf, T\u1ee9, L\u01b0, Nhu\u1eadn, m\u1ed7i ch\u00e2u m\u1ed9t ch\u1ec9 huy \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi ti\u1ebfn s\u0129 s\u00e1u l\u1ea7n, c\u00e1c khoa ch\u00edn l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, tuy kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p t\u00e2u t\u00ean l\u00ean.<\/p>\n<p>[43] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, ng\u01b0\u1eddi coi qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, th\u01b0\u1eddng hay l\u1ea5y kh\u00ed th\u1ebf \u00e1p ch\u1ebf ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ch\u1ee9c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u0111\u1ed5i Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam ki\u00eam L\u01b0u th\u1ee7 ty s\u1ef1. Vua nghe tin Nghi\u00eau T\u01b0 th\u01b0\u1eddng bu\u00f4ng th\u1ea3, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i ph\u00e9p, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ho\u00e0ng M\u1ee5c \u0111i\u1ec1u tra, thu th\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng c\u1ee9. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n x\u1eed n\u1eb7ng, ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i Ho\u00e0ng M\u1ee5c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y quy \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, ngay c\u1ea3 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u0169ng \u00edt khi \u0111\u01b0\u1ee3c khoan dung.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng ngang ng\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u0103n th\u1ea7n h\u01a1i ch\u1ea5n ch\u1ec9nh k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 l\u00e0 x\u1ee9ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00e1c quan ngo\u00e0i th\u01b0\u1eddng hay do d\u1ef1, Ho\u00e0ng M\u1ee5c n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 \u0111\u00e1ng sinh s\u1ef1, n\u00ean b\u00ed m\u1eadt r\u0103n b\u1ea3o \u00f4ng ta.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng v\u1ed1n l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n th\u00e1ng t\u01b0, nay g\u1ed9p l\u1ea1i vi\u1ebft.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, m\u01b0a l\u1edbn, Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 <i>&#8220;Cam tr\u1ea1ch \u1ee9ng k\u1ef3 ca&#8221;<\/i> ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[45] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Trung th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean danh s\u00e1ch c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed theo chi\u1ebfu ch\u1ec9. Vua xem xong, n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i \u00f4ng \u1ea5y th\u00edch b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1 d\u00e2n sinh. Tr\u1ea7n R\u00e1ng, c\u0169ng nghe n\u00f3i c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u00e0m quan.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;Tuy\u1ec3n th\u00edch noi g\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, nh\u01b0ng khi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec xa r\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec. R\u00e1ng \u0111\u1ed7 k\u1ef3 thi ch\u1ebf s\u00e1ch lo\u1ea1i \u01b0u, l\u00e0m quan \u1edf ngo\u00e0i c\u00f3 ti\u1ebfng t\u1ed1t, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u00ecnh ki\u00eau c\u0103ng.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 L\u00fd V\u0129nh T\u00edch c\u0169ng n\u1eb1m trong danh s\u00e1ch ti\u1ebfn c\u1eed, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0129nh T\u00edch ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00e2ng s\u1edb b\u1eady b\u1ea1 n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1eadc s\u0129 phu, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00edch ch\u00ea bai, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i hay a dua v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u00e2u ng\u00e0y s\u1ebd th\u00e0nh b\u00e8 ph\u00e1i, n\u00ean ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1eeb g\u1ed1c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng V\u0103n T\u00f4ng, hai h\u1ecd L\u00fd k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft ph\u00e1i, thay nhau th\u0103ng ch\u1ee9c gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi h\u1ecda, ch\u00ednh l\u00e0 do v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua l\u1ea1i so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf c\u00e1o c\u00e1c n\u00fai, \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 trong mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban cho Ung Ch\u00e2u 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng, v\u00ec \u0111\u1ea5t n\u00e0y qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean danh s\u00e1ch t\u00ean h\u1ecd nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 k\u1ef3 thi c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9. Vua quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;K\u1ef3 thi n\u0103m nay, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u00edt l\u1eddi ch\u00ea bai. An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan v\u1eeba t\u00e2u, Tr\u1eabm c\u0169ng \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Quy ch\u1ebf \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u00f3 th\u1ec3 tu\u00e2n theo m\u00e0 thi h\u00e0nh, c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00f4 t\u01b0, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 nh\u1edd v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 ph\u00fac kh\u1ea3o, lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi; l\u1ea1i nghi ng\u1edd nh\u1eefng ch\u1ed7 ch\u1ea5m ph\u1ea9y c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u00fang, b\u00e8n sai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem x\u00e9t l\u1ea1i. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Quan kh\u1ea3o th\u00ed qu\u00e1 kh\u1eaft khe, B\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng \u1edf trong s\u1ed1 \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 Th\u00e1i Tr\u1ea1ch tr\u1edf xu\u1ed1ng 197 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u ban cho \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, 6 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>L\u1ea1i ban cho 78 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ti\u1ebfn s\u0129 c\u00f3 6 l\u1ea7n d\u1ef1 thi tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng Tam l\u1ec5 xu\u1ea5t th\u00e2n, ban cho 363 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, th\u00ed l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u00e1m, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u0103m \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Khi Th\u00e1i Tr\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed7, Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f3 ai bi\u1ebft t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ai bi\u1ebft, th\u1eadt l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u00e8o kh\u00f3 v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1eadt l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u00e8o kh\u00f3 v\u1eady, 'H\u00e0n tu\u1ea5n' nguy\u00ean l\u00e0 'H\u00e0n tu\u1ea5n', 'H\u00e0n tu\u1ea5n' \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng th\u00f4ng d\u1ee5ng. X\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 32 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'H\u00e0n tu\u1ea5n', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-286-6\" href=\"#footnote-286-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[50] Theo l\u1ec7 c\u0169, khi ban \u0111\u1ed7, ph\u1ea3i tri\u1ec7u v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, l\u1ea1i xem x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng r\u1ed3i m\u1edbi ban \u0111\u1ed7 nh\u1ea5t. L\u00fac \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n D\u1ee5 l\u00e0 Ti\u00eau Qu\u00e1n c\u00f9ng Th\u00e1i Tr\u1ea1ch v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, Th\u00e1i Tr\u1ea1ch d\u00e1ng v\u1ebb tu\u1ea5n t\u00fa, c\u1eed ch\u1ec9 \u0111oan trang, Vua \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd ch\u1ecdn. Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng Nam kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u s\u0129 t\u1eed.&#8221;<\/i> Th\u00e1i Tr\u1ea1ch b\u00e8n \u0111\u1ed7 nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Vua vui m\u1eebng b\u1ea3o Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i r\u1ed3i!&#8221;<\/i> \u0110\u1eb7c chi\u1ebfu cho Kim Ng\u00f4 c\u1ea5p 7 ng\u1ef1a, ra hai ti\u1ebft truy\u1ec1n h\u00f4, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00ednh t\u1ef1 ph\u1ee5, r\u1ea5t gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng Nam khinh b\u1ea1c, sau khi ra, b\u1ea3o \u0111\u1ed3ng li\u00eau: <i>&#8220;L\u1ea1i \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u1ea1ng nguy\u00ean c\u1ee7a Trung Nguy\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u00e1i Tr\u1ea1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giao Th\u1ee7y.<\/p>\n<p>[51] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed ti\u1ebfn s\u0129, tri\u1ec7u Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n l\u00e0 Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng qu\u1ebb Th\u00e1i trong\u300aChu D\u1ecbch\u300b<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec7u Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng qu\u1ebb Th\u00e1i trong\u300aChu D\u1ecbch\u300b. 'S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00f9ng v\u0103n qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0\u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Ph\u00f9ng Nguy\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-286-7\" href=\"#footnote-286-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. Nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 suy lu\u1eadn r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o c\u1ee7a Vua l\u00e0 t\u1ed1i cao, \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 r\u1ea5t th\u1ea5p, ph\u1ea3i l\u1ea5y th\u00e0nh t\u00edn c\u1ea3m h\u00f3a l\u1eabn nhau th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5 t\u00e1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 th\u00e0nh c\u00f4ng.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf vui m\u1eebng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho \u00e1o m\u0169 ng\u0169 ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng h\u00e0ng n\u0103m cho qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung. Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 130 v\u1ea1n m\u1ed7i n\u0103m, v\u00ec \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u1eb1m \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa kh\u00e1 \u0111\u00f4ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam. L\u1ea1i ban th\u00eam 1.000 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u00ed d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[53] L\u1ea1i ban th\u00eam ti\u1ec1n thi\u00eam chi cho c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, H\u00e0 Trung v\u00e0 ch\u00e2u Thanh \u0110\u00e0m v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng binh s\u0129 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ecb b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean \u0111\u01b0a v\u1ec1 quan, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng phi\u00ean th\u00ec x\u1eed theo s\u1eafc l\u1ec7nh c\u0169; n\u1ebfu v\u00ec tr\u1ed1n tr\u00e1nh ngh\u0129a v\u1ee5 th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t v\u00e0 ghi v\u00e0o s\u1ed5 b\u1ed9 c\u1ee7a ch\u1ec9 huy \u0111\u00f3. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Tri qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung l\u00e0 L\u00fd D\u01b0 \u00dd.<\/p>\n<p>[55] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Li\u00eau An Th\u1ebf l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh. Trong ng\u00e0y thi c\u1eed nh\u00e2n \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, An Th\u1ebf l\u00e0m quan phong di, kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi xin v\u00e0o ch\u1ea7u, mong c\u1ea7u \u00e2n s\u1ee7ng n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc Th\u1ea7n \u0111i\u1ec7n xem s\u00e1ch, xem c\u00e1c b\u00e0i lu\u1eadn do ho\u00e0ng \u0111\u1ebf so\u1ea1n nh\u01b0\u300aHo\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng\u300b, \u300a\u0110\u1ebf b\u00e1\u300b, \u300aNg\u0169 th\u1ea7n\u300b, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn hi\u00ean b\u00ean n\u01b0\u1edbc l\u00e0m th\u01a1, ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, kh\u00ed t\u1ec7. L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n. V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng, ch\u1ee9c Tr\u1ea5n \u0111\u1ecbnh l\u1ed9 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u1ea5n V\u0169, \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm binh quy\u1ec1n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho d\u00f9ng l\u1ec7 c\u1ee7a phi\u00ean th\u1ea7n. C\u00e1c quan h\u1eefu ty t\u00e2u r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi ng\u1ed3i d\u1ef1 y\u1ebfn, nh\u01b0ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9 huy m\u00e3 qu\u00e2n \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec1n nh\u01b0 T\u00e0o X\u00e1n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n v\u1ec1 ph\u1ea9m tr\u1eadt. Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho T\u00e0o X\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i d\u1ef1 y\u1ebfn. T\u1eeb \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm binh quy\u1ec1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[58] L\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111em nh\u1eefng vi\u1ec7c do Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch khoa c\u1eed \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, ch\u00e9p th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n<p>[59] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p, Tr\u1ea1i ch\u1ee7 \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n, tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, n\u1ebfu bi\u1ebft qu\u00e2n phi\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u1ee9ng c\u1ee9u, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nghi\u00eam theo ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[60] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0i, V\u1ec7, T\u00e2n v\u00ec trong b\u1ed9 n\u1ed9i \u00edt c\u00f3 quan thu\u1ed9c \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, n\u00ean t\u1eadp h\u1ee3p ti\u1ebfn s\u0129 c\u1ee7a m\u1ea5y ch\u00e2u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 thi chung. Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i thi, n\u1ebfu thi\u1ebfu quan ch\u1ea5m thi, th\u00ec cho ph\u00e9p Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ecdn quan \u1edf ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn sung ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi th\u00ed sinh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec3 thi chung.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ee9c Tri Kinh Nam, \u0111i\u1ec1u 500 qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c \u1edf ch\u00e2u \u0110\u00e0m \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh, \u0111\u1ee3i khi ch\u00e2u Th\u1ea7n c\u00f3 bi\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u, v\u00ec ch\u00e2u Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng man kh\u00ea \u0111\u1ed9ng lo\u1ea1n. B\u1ea5y gi\u1edd, Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n, xin v\u00e0o tri\u1ec1u tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i, xin th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ti\u1ec5u tr\u1eeb. M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng xin th\u00eam qu\u00e2n. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ecdn gi\u1eb7c man nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn thi\u00ean uy, ch\u1ec9 c\u1ea7n ph\u00f2ng b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, kh\u00f4ng cho ch\u00fang \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u00f4 \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang, th\u00ec s\u1ebd y\u00ean \u1ed5n.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Xem t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, \u1eaft l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 y\u00ean \u1ee7i, c\u00f2n vi\u1ec7c b\u00e0n \u0111\u00e1nh s\u00e2u, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc, kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 12 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, sai T\u00e0o Kh\u1eafc Minh, ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u B\u00ecnh, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n, c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean d\u1eddi \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u xin Vua ban cho b\u00e0i k\u00fd v\u00e0 b\u00e0i t\u1ee5ng v\u1ec1 H\u1ed9i Linh quan, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[63] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed B\u00e2n Ninh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng hai ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy s\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c T\u00e2y gi\u1edbi l\u00e0 L\u00e3ng Mai N\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ma M\u1ea1nh Tang \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 quy thu\u1eadn t\u1ea1i Ho\u00e0n Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n b\u1ed9 l\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2y gi\u1edbi thu nh\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u00f2i l\u1ea1i, \u0111\u1ee3i khi h\u1ecd tr\u1ea3 v\u1ec1 th\u00ec giao L\u00e3ng Mai N\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u1ef1 ch\u1ebf \u300aL\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n, Ch\u00ednh Th\u1ea7n, Trung Th\u1ea7n, Gian Th\u1ea7n, Quy\u1ec1n Th\u1ea7n Lu\u1eadn\u300b.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, l\u1ea5y Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n gh\u00e9t L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Tam ty s\u1ee9, l\u00e0 k\u1ebb gian t\u00e0, n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tranh c\u00e3i v\u1edbi \u00f4ng ta. L\u00e2m \u0110\u1eb7c v\u00ec s\u1ed1 l\u1ee5a H\u00e0 B\u1eafc h\u00e0ng n\u0103m thi\u1ebfu h\u1ee5t, n\u00ean th\u00fac gi\u1ee5c r\u1ea5t g\u1ea5p. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u1ea1i thi\u00ean v\u1ecb Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh m\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n L\u00e2m \u0110\u1eb7c, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng khi \u1edf Ng\u1ee5y t\u1eebng ti\u1ebfn 5 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a H\u00e0 B\u1eafc nh\u01b0ng Tam ty kh\u00f4ng nh\u1eadn, d\u1eabn \u0111\u1ebfn thi\u1ebfu h\u1ee5t, xin tr\u1ecb t\u1ed9i c\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch tr\u1edf xu\u1ed1ng. Vua mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng d\u00f9ng l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 tha cho h\u1ecd, v\u00ec kinh s\u01b0 h\u00e0ng n\u0103m ti\u00eau t\u1ed1n 1 tri\u1ec7u t\u1ea5m l\u1ee5a, m\u00e0 s\u1ed1 l\u1ee5a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n gi\u00fap ch\u1ec9 c\u00f3 5 v\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u1ea1i cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c Tam ty th\u1ea3 qu\u00e2n s\u0129 \u1edf ph\u01b0\u1eddng l\u1ea1c \u0111\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i c\u1ea5p ti\u1ec1n trang b\u1ecb l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a L\u00e2m \u0110\u1eb7c.<\/p>\n<p>L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, Vua kh\u00f4ng vui, b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n tu\u1ed5i cao, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, Tr\u1eabm ngh\u0129 \u00f4ng \u1ea5y \u1eaft s\u1ebd s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ed7i l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nay xem vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n th\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta mang \u01a1n, l\u1ea1i mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 uy, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i n\u00ean tr\u00e1nh, nh\u01b0ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7 nh\u00e2n t\u1eeb, ai c\u00f3 th\u1ec3 bao dung \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng \u1ea5y!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n ch\u01b0a l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1eebng b\u1ecb b\u1ec7nh, l\u00e2u kh\u00f4ng kh\u1ecfi, Vua sai ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang ki\u1ec7u \u0111\u01b0a \u00f4ng v\u00e0o cung, cho con \u00f4ng l\u00e0 Ung c\u00f9ng l\u1ea1i d\u1ecbch Tr\u1ef1c t\u1ec9nh \u0111\u1ee1 \u00f4ng, g\u1eb7p \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, Vua h\u1ecfi th\u0103m nhi\u1ec1u l\u1ea7n, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh nay b\u1ec7nh n\u1eb7ng, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec, Tr\u1eabm s\u1ebd giao vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 cho ai \u0111\u00e2y?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Bi\u1ebft th\u1ea7n kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng Vua, xin b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 ch\u1ecdn.&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi nhi\u1ec1u l\u1ea7n, \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh th\u00ec sao?&#8221;<\/i> \u00d4ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng th\u00ec sao?&#8221;<\/i> \u00d4ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh th\u1eed n\u00f3i \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh xem.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n g\u01b0\u1ee3ng d\u1eady c\u1ea7m h\u1ed1t n\u00f3i: <i>&#8220;Theo \u00fd th\u1ea7n, kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n.&#8221;<\/i> Vua ng\u1eabm ngh\u0129 m\u1ed9t l\u00fac r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c h\u1eb9p h\u00f2i, khanh h\u00e3y ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xem.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft. Th\u1ea7n b\u1ec7nh n\u1eb7ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea7u l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> R\u1ed3i t\u1eeb t\u1ea1 lui ra.<\/p>\n<p>Khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, Trung th\u01b0 c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1eedi qua Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, tr\u00e1i v\u1edbi chi\u1ebfu ch\u1ec9, Chu\u1ea9n li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Trung th\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, thi h\u00e0nh ra b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m khu\u00f4n ph\u00e9p?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n l\u1ea1y t\u1ea1 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i> C\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean Trung th\u01b0 b\u1ecb ph\u1ea1t, l\u1ea1i vi\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ho\u1ea3ng s\u1ee3, b\u00e1o v\u1edbi Chu\u1ea9n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan, l\u1ec7 c\u0169 ch\u1ec9 b\u1ea3o c\u00e1c ph\u00f2ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng ng\u1edd t\u00e2u l\u00ean khi\u1ebfn t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i t\u1ea1 t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1eedi qua Trung th\u01b0, c\u0169ng tr\u00e1i v\u1edbi chi\u1ebfu ch\u1ec9, l\u1ea1i vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c \u1ea5y, vui m\u1eebng tr\u00ecnh l\u00ean \u0110\u00e1n, \u0110\u00e1n b\u1ea3o g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1ea1i Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. L\u1ea1i vi\u00ean b\u00e1o v\u1edbi Chu\u1ea9n, Chu\u1ea9n r\u1ea5t x\u1ea5u h\u1ed5, h\u00f4m sau, b\u1ea3o \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3ng Ni\u00ean \u0111\u1ed9 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u01b0 th\u1ebf sao?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>M\u1ed7i khi g\u1eb7p Vua, \u0110\u00e1n \u0111\u1ec1u khen t\u00e0i c\u1ee7a Chu\u1ea9n, c\u00f2n Chu\u1ea9n th\u00ec nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u00ea bai \u0110\u00e1n. M\u1ed9t h\u00f4m, Vua b\u1ea3o \u0110\u00e1n: <i>&#8220;Khanh tuy khen ng\u1ee3i h\u1eafn, nh\u01b0ng h\u1eafn l\u1ea1i chuy\u00ean n\u00f3i x\u1ea5u khanh.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n t\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 v\u1eady. Th\u1ea7n \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e2u ng\u00e0y, ch\u00ednh s\u1ef1 thi\u1ebfu s\u00f3t \u1eaft nhi\u1ec1u, Chu\u1ea9n \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm g\u00ec, c\u00e0ng th\u1ea5y l\u00f2ng trung tr\u1ef1c c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n coi tr\u1ecdng Chu\u1ea9n.&#8221;<\/i> Vua t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e0ng qu\u00fd tr\u1ecdng \u0110\u00e1n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi Chu\u1ea9n t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh s\u1eafp b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0110\u00e1n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. \u0110\u00e1n r\u1ea5t kinh ng\u1ea1c, n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c sao? Hu\u1ed1ng chi ta kh\u00f4ng nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u ri\u00eang t\u01b0.&#8221;<\/i> Chu\u1ea9n v\u00ec th\u1ebf r\u1ea5t o\u00e1n h\u1eadn.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi \u0110\u00e1n: <i>&#8220;Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, n\u00ean cho l\u00e0m quan g\u00ec?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Chu\u1ea9n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ba m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1 b\u1ea1t v\u00e0o Nh\u1ecb ph\u1ee7, l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 danh v\u1ecdng. N\u1ebfu cho l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u1ea5y tr\u1ea5n gi\u1eef m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, phong th\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> Khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, Chu\u1ea9n v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f3c m\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u1ea7n, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y!&#8221;<\/i> Vua k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n, Chu\u1ea9n m\u1edbi c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00e0 than th\u1edf, ra ngo\u00e0i n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>&#8220;Kh\u00ed \u0111\u1ed9 v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng ni\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Chu\u1ea9n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n, cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac \u0110\u00e1n s\u1eafp qua \u0111\u1eddi, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh, M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t ra, V\u1ecbnh m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, c\u00f2n L\u01b0\u1ee3ng l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, d\u00f9 \u0111\u1ebfn khi \u0110\u00e1n m\u1ea5t, L\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng ch\u01b0a l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt Vua h\u1ecfi v\u1ec1 V\u1ecbnh, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc n\u0103m th\u1ee9 8, khi Chu\u1ea9n ch\u01b0a l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Vi\u1ec7c Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 l\u00e0 nh\u1edd l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u1ee7a \u0110\u00e1n. Sau \u0111\u00f3, Chu\u1ea9n l\u1ea1i v\u00e0o Trung th\u01b0, c\u00e1ch khi \u0110\u00e1n m\u1ea5t g\u1ea7n ba n\u0103m. S\u00e1ch ch\u00e9p r\u1eb1ng h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau khi \u0110\u00e1n m\u1ea5t, Vua m\u1edbi d\u00f9ng Chu\u1ea9n, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai. Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 nh\u1edd l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u1ee7a \u0110\u00e1n, n\u00ean vi\u1ec7c Vua h\u1ecfi v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. N\u1ebfu l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u00ec M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng \u0111ang l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tri H\u1ed3ng Ch\u00e2u, Vua ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ec1 b\u1ea1t v\u00e0o Nh\u1ecb ph\u1ee7, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean v\u1ed9i h\u1ecfi. Ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 Vua h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 Lam Nguy\u00ean Ch\u1ea5n nghe kh\u00f4ng r\u00f5, T\u01b0 M\u00e3 Quang c\u0169ng ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p t\u1ea1m th\u00f4i? S\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00f4ng kh\u1edbp, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0110\u00e1n \u1ed1m y\u1ebfu v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh v\u00e0 \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t, ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac s\u1eafp qua \u0111\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. Nay xin ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Nh\u1eefng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean. T\u01b0 M\u00e3 Quang ghi r\u1eb1ng \u0110\u00e1n v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf Di\u00ean H\u00f2a \u0111i\u1ec7n, x\u00e9t ra Di\u00ean H\u00f2a \u0111i\u1ec7n v\u1ed1n l\u00e0 Th\u1eeba Minh \u0111i\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, \u0111\u1ed5i t\u00ean v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u nguy\u00ean ni\u00ean, l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a c\u00f3 Di\u00ean H\u00f2a \u0111i\u1ec7n. Nay ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 Ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng khi \u0110\u00e1n s\u1eafp b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n, sai ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ee1 d\u1eady m\u00e0 l\u00ean, ti\u1ebfn c\u1eed h\u01a1n m\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n s\u0129. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u. Nay xin cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n l\u00e0 l\u00fac Chu\u1ea9n ch\u01b0a l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, v\u00ec \u0110\u00e1n v\u1ed1n y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, nhi\u1ec1u b\u1ec7nh t\u1eadt, vi\u1ec7c \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee1 v\u00e0o ch\u1ea7u, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00fac s\u1eafp b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u1edbi nh\u01b0 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00fac s\u1eafp b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u, th\u00ec c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1edbi ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. Nh\u01b0ng Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh \u0111\u00e3 m\u1ea5t m\u1ea5y n\u0103m, Vua kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 \u00f4ng \u1ea5y. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00ean \u0111i\u1ec7n l\u00e0 T\u01b0 Ph\u00fac, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Di\u00ean H\u00f2a, ch\u1eb3ng l\u1ebd \u0110\u00e1n c\u0169ng t\u1eebng m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf Th\u1eeba Minh \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n? C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 B\u1ea3n k\u1ef7, th\u00ec v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Thi\u00ean Hi nguy\u00ean ni\u00ean, \u0110\u00e1n hai l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o ch\u1ea7u, m\u1ed9t l\u1ea7n \u1edf S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, m\u1ed9t l\u1ea7n \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n, nh\u01b0ng B\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. V\u1eady vi\u1ec7c m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf Th\u1eeba Minh \u0111i\u1ec7n, B\u1ea3n truy\u1ec7n v\u1ed1n kh\u00f4ng ghi, m\u00e0 B\u1ea3n k\u1ef7 v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c m\u1ed9t m\u00ecnh ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n \u1edf Th\u1eeba Minh \u0111i\u1ec7n, v\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u1edf T\u01b0 Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n, nghi ng\u1edd l\u00e0 hai vi\u1ec7c kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c Vua h\u1ecfi v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh v\u00e0 \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Chu\u1ea9n, do Lam Nguy\u00ean Ch\u1ea5n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecba \u0111\u1eb7t. Ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1eddi gian tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00e1ng nghi, v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecfi v\u1ec1 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng.)<\/i><\/p>\n<p>[66] L\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f9ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[67] Ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan tri ch\u00e2u, qu\u00e2n, tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 tu\u1ea7n tra v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y.<\/p>\n<p>[68] T\u0103ng th\u00eam 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 h\u00e0ng n\u0103m cho ch\u00e2u Gi\u00e1ng, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Ti\u1ec1n Duy T\u1ebf.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng Trung th\u01b0 kh\u00f4ng b\u00e0n vi\u1ec7c, \u00edt ti\u1ebfp kh\u00e1ch, ch\u00ednh l\u1ec7nh th\u01b0\u1eddng b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c Trung th\u01b0 c\u1ea7n b\u00e0n, ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i, t\u1ea5u tr\u00ecnh vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, t\u00ecnh h\u00ecnh h\u1ea1n h\u00e1n l\u0169 l\u1ee5t \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, s\u1ef1 oan u\u1ed5ng trong h\u00ecnh ph\u00e1p. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo th\u00e1nh ch\u1ec9, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 v\u00ec b\u1ecdn th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ed9 l\u1eddi n\u00f3i. Vi\u1ec7c \u00edt ti\u1ebfp kh\u00e1ch, qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u0169ng c\u00f3. Nh\u01b0 c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u1ee7 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ecdng y\u1ebfu, c\u00f9ng c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, sau khi t\u1eeb bi\u1ec7t b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn. Ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang tr\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ebfn, xem n\u1ed9i dung h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i h\u1ecfi th\u00eam, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00e3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ec9nh c\u1ea7u. \u0110\u1ea1i th\u1ec3 c\u00e1c vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0, \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo quy ch\u1ebf, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y \u00fd th\u00eam b\u1edbt, vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd nhanh ch\u1eadm, h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh, nh\u01b0ng do suy ngh\u0129 ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u00e1o, vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a ti\u1ec7n, kh\u00f4ng kh\u1ecfi l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh \u0111o\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a b\u1ecdn th\u1ea7n.&#8221;<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1, Vua an \u1ee7i h\u1ecd.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm m\u1ed7i khi nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm \u1edf Trung th\u01b0, t\u1ea5t ph\u1ea3i tuy\u00ean b\u1ed1 ra. Nh\u01b0ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i khi t\u00e2u vi\u1ec7c, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u xin kh\u00f4ng giao cho Trung th\u01b0, s\u1ee3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i o\u00e1n tr\u00e1ch, nh\u01b0ng c\u00f3 khi l\u1ea1i b\u1ecb l\u1ed9 ra, l\u00e0 c\u1edb sao?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00fang th\u1ea7n m\u1ed7i khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o, ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi h\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi h\u00e0nh, ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-286-8\" href=\"#footnote-286-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c, \u0111\u1ec1u \u0111u\u1ed5i h\u1ebft t\u1ea3 h\u1eefu, t\u1ef1 tay ghi ch\u00e9p l\u1ec7nh ti\u1ebfn ch\u1ec9, giao l\u1ea1i cho quan l\u1ea1i ph\u00f2ng, b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Ho\u1eb7c lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c X\u00e1 nh\u00e2n so\u1ea1n th\u1ea3o v\u0103n t\u1eeb, l\u1ea1i vi\u00ean ch\u00e9p b\u1ea3n, n\u00ean c\u1ea7n th\u00eam l\u1ec7nh c\u1ea5m nghi\u00eam ng\u1eb7t. Nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c, nh\u01b0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, Tam ty ph\u00e1n quan, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn, ngo\u1ea1i nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n, n\u1ebfu tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"n\u1ebfu tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, ch\u1eef 'd\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda\" id=\"return-footnote-286-9\" href=\"#footnote-286-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, th\u00ec kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb gi\u00e8m pha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi, nh\u01b0ng gi\u1eef l\u00f2ng ch\u00ed c\u00f4ng, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec. Tr\u1eabm c\u1ea7n m\u1eabn t\u00ecm h\u1ecfi, mu\u1ed1n c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c h\u1ebft l\u00f2ng c\u00f4ng ch\u00ednh, \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n l\u00e2u d\u00e0i, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n ki\u00eam T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 t\u1ec9nh, \u0111\u1ed5i l\u00e0m ph\u00e1n T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u0103ng mi\u1ebfu l\u00e0 tr\u1ecdng s\u1ef1, ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef t\u00f4ng mi\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p kh\u00f4ng x\u1ee9ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb kinh k\u1ef3 c\u1ee7a ta \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i, T\u1ee9, kho l\u01b0\u01a1ng li\u00ean ti\u1ebfp, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 gian l\u1eadn trong vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch tr\u1eef d\u01b0 th\u1eeba. H\u00e3y c\u00e2n b\u1eb1ng vi\u1ec7c thu chi, \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho c\u00f4ng t\u01b0. Nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n thu n\u1ea1p v\u00e0o kho, c\u00f9ng c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c kho trong kinh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thu n\u1ea1p c\u00f4ng b\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thu n\u1ea1p c\u00f4ng b\u1eb1ng 'c\u00f4ng b\u1eb1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'hai', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 62-6 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-286-10\" href=\"#footnote-286-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m. S\u1ed1 d\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch<a class=\"footnote\" title=\"kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch 'kh\u00f4ng' ch\u1eef ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-286-11\" href=\"#footnote-286-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ee3 n\u1ea7n, th\u00ec s\u1ebd thi h\u00e0nh theo chi\u1ebfu c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1m B\u00e1ch V\u1ea1n Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 H\u1ea1 H\u1ea7u Th\u1ecbnh, thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 d\u01b0, xin \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. C\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi H\u00e0m B\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi H\u00e0m B\u00ecnh 'th\u1eddi' ch\u1eef ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-286-12\" href=\"#footnote-286-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, cho r\u1eb1ng s\u1ed1 d\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb kho l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch. \u0110\u1ebfn nay, l\u1ea1i x\u00e1c nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ecbnh l\u00e0 con c\u1ee7a Ki\u1ec1u.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u00edn \u0110\u00f4 An Gi\u1ea3n v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Di qua \u0111\u1eddi. \u0110\u1ee9c Di c\u01b0\u1edbi ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n, \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1ec5 h\u1ecfi nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u00f3n d\u00e2u. Vua nghi ng\u1edd v\u1ec1 l\u1ec5 nghi, h\u1ecfi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, B\u00e0nh Ni\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;Theo l\u1ec5, c\u01b0\u1edbi d\u00e2u c\u00f3 ng\u00e0y l\u00e0nh, n\u1ebfu d\u00e2u ch\u1ebft, ch\u1ed3ng m\u1eb7c \u00e1o tang th\u00f4 m\u00e0 \u0111i vi\u1ebfng, sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t th\u00ec b\u1ecf tang. Nay xin cho d\u00e2u m\u1eb7c \u00e1o tang th\u00f4 trong nh\u00e0, sau khi ch\u00f4n ho\u1eb7c \u0111\u1ee3i th\u1eddi gian r\u1ed3i b\u1ecf tang.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[74] Ban chi\u1ebfu cho B\u00e0nh V\u0103n Uy\u1ec3n \u1edf Trung Ch\u00e2u t\u1eeb nay m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o g\u1ea5m, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng B\u00e0nh Nho M\u00e3nh, Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u, v\u00ec Ch\u00e2u Th\u1ea7n b\u00e1o r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c man.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban cho Ch\u00e2u Nhung, L\u00f4 Ch\u00e2u v\u00e0 Gi\u00e1m Ph\u00fa Thu\u1eadn m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ed9 \u300aTh\u00e1nh Hu\u1ec7 Ph\u01b0\u01a1ng\u300b, v\u00ec nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y nhi\u1ec1u b\u1ec7nh d\u1ecbch.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Tr\u1ecdng Dung l\u00e0m H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n. Khi Vua th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed ti\u1ebfn s\u0129, trong cung \u0111\u01b0a ra \u0111\u1ec1 thi v\u1ec1 th\u01a1, ph\u00fa, lu\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan kh\u1ea3o th\u00ed ph\u00e2n t\u00edch \u00fd ngh\u0129a. L\u00fd Tr\u1ecdng Dung \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p r\u1ea5t chi ti\u1ebft v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, Vua khen ng\u1ee3i, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u th\u00ed v\u00e0 ban ch\u1ee9c n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1eb7c c\u00e1ch sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u th\u00ed v\u00e0 ban ch\u1ee9c n\u00e0y: ch\u1eef 'th\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-286-13\" href=\"#footnote-286-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m b\u1ecb ch\u00e1y, t\u1eeb canh ba \u0111\u1ebfn tr\u01b0a h\u00f4m sau m\u1edbi d\u1eadp t\u1eaft, l\u1eeda lan sang kho N\u1ed9i t\u00e0ng, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1, c\u1eeda Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>[78] C\u00f9ng ng\u00e0y, Vua m\u1eb7c tang ph\u1ee5c v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 cho T\u00edn \u0110\u00f4 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Di, c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1eddi an \u1ee7i, nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp ho\u00e0n th\u00e0nh nghi l\u1ec5. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan xin \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Vua \u1edf c\u1eeda \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n trong cung.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ee7a c\u1ea3i t\u00edch l\u0169y t\u1eeb t\u1ed5 ti\u00ean, Tr\u1eabm kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e3ng ph\u00ed, nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u ti\u00eau tan h\u1ebft, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u00e0u c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ee7a c\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo, ch\u1ec9 lo ch\u00ednh l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. Th\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, g\u1eb7p thi\u00ean tai nh\u01b0 v\u1eady, xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi coi kho \u0111\u00e3 thu gom c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n l\u1ee5a, c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u ra s\u1ee9c c\u1ee9u h\u1ecfa, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u d\u0169ng c\u1ea3m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm ch\u1ec9 lo qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec1n l\u1ee5a t\u1ed5n th\u1ea5t kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, c\u00f2n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n d\u1ea7n b\u00f9 \u0111\u1eafp. N\u1ebfu qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u1ebd ph\u1ea3i l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm lo nh\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, l\u1ec7nh cho v\u0103n v\u00f5 b\u00e1ch quan d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.<\/p>\n<p>[79] Sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m \u0110\u1ea1i n\u1ed9i tu t\u1eadp s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n, M\u00e3 qu\u00e2n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e0n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu s\u1eeda.<\/p>\n<p>[80] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n c\u1ee9u h\u1ecfa v\u00e0 quan th\u00e2n s\u1ef1.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u00e1n Tam ty \u0111\u00f4 ma kh\u00e1m ty V\u01b0\u01a1ng \u01afng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0110\u1ea1o ch\u00e2u. V\u01b0\u01a1ng \u01afng theo chi\u1ebfu d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c, nh\u01b0ng l\u1eddi l\u1ebd l\u1ed9n x\u1ed9n, tr\u00e1i \u00fd chi\u1ebfu ch\u1ec9, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. <i>(V\u01b0\u01a1ng \u01afng, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n<p>[82] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri lam s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c ch\u00e1y cung c\u1ee7a Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, nguy\u00ean do l\u00e0 th\u1ecb t\u00ec c\u1ee7a Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0 H\u00e0n \u0103n tr\u1ed9m b\u00e1n \u0111\u1ed3 v\u00e0ng, s\u1ee3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9 n\u00ean \u0111\u00e3 ph\u00f3ng h\u1ecfa. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 khai r\u00f5.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: H\u00e0n th\u1ecb b\u1ecb ch\u1eb7t tay ch\u00e2n, b\u00eau gi\u1eefa ch\u1ee3 ba ng\u00e0y, l\u0103ng tr\u00ec x\u1eed t\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft t\u00ecnh \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00e9m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u x\u1eed ph\u1ea1t theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n m\u1ed9t m\u00ecnh xin v\u00e0o g\u1eb7p, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00fac \u0111\u1ea7u khi x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 ch\u00fang th\u1ea7n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng ch\u1ecbu t\u1ed9i. Nay l\u1ea1i gi\u1ebft qu\u00e1 nhi\u1ec1u, e r\u1eb1ng tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1ecfa ho\u1ea1n tuy c\u00f3 d\u1ea5u v\u1ebft, nh\u01b0ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u1eddi tr\u00e1ch ph\u1ea1t!&#8221;<\/i> Vua vui v\u1ebb nghe theo, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3m \u00e1n t\u1eed cho g\u1ea7n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Khi x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, \u0111\u00e3 bi\u1ebft ngay l\u00e0 t\u1eeb cung Vinh v\u01b0\u01a1ng. Sai quan \u0111i\u1ec1u tra, l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n can gi\u00e1n, l\u00e0 lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c li\u00ean l\u1ee5y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i. N\u1ebfu n\u00f3i kh\u00f4ng n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. B\u00e0i th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u00e0 do con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0 T\u1ed1 d\u1ef1a v\u00e0o h\u00e0nh l\u01b0\u1ee3c m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa th\u00eam b\u1edbt, nay l\u1ea5y l\u00e0m tham kh\u1ea3o, s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u00fat \u00edt l\u1eddi v\u0103n.)<\/i><\/p>\n<p>[83] T\u1ea7n H\u00e0n t\u00e2u r\u1eb1ng y ph\u1ee5c ng\u00e0y T\u1ebft \u0110oan Ng\u1ecd c\u1ee7a n\u1ed9i th\u1ea7n, xin t\u1ea1m ng\u1eebng ban c\u1ea5p, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, An T\u0129nh, V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Vinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 T\u00edn, gi\u00e1ng phong l\u00e0m \u0110oan v\u01b0\u01a1ng, d\u1eddi ra \u1edf nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a Ph\u00f2 m\u00e3 \u0110\u00f4 u\u00fd Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t; K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n Th\u00f4i H\u1ed9 v\u00ec kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed1t vi\u1ec7c ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o, c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[85] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i H\u1ed9t t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y mang c\u01b0\u01a1ng sa, l\u00e0 v\u1eadt c\u1ea5m, \u0111\u1ec1u tha t\u1ed9i, v\u00ec b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[86] C\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi mua ng\u1ef1a c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ed1ng ph\u1ee5ng H\u1ea1 ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf khoa c\u1eed m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>[88] Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xin ng\u1eebng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i xin ng\u1eebng ban y ph\u1ee5c T\u1ebft \u0110oan Ng\u1ecd, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, sai Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7, ki\u00eam T\u00e2y kinh L\u01b0u th\u1ee7 ty s\u1ef1.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1eeda \u0110\u00f4ng Hoa, T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, T\u1ea3 Ng\u00e2n \u0110\u00e0i, Th\u0103ng Long v\u00e0 \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, ban ti\u1ec1n cho th\u1ee3.<\/p>\n<p>[91] Vua n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 Ba Lu\u00e2n Ha La \u0110\u1ebf \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Ha La \u0110\u1ebf t\u1ef1 n\u00f3i c\u00f3 em l\u00e0 \u0110\u00e0o Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb Giao Ch\u00e2u b\u1eaft gi\u1eef, \u0111\u01b0a \u0111i d\u1eabn voi thu\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, nay may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p, mu\u1ed1n \u0111\u01b0a v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Vua cho ph\u00e9p, l\u1ea1i ban cho \u0110\u00e0o Ch\u00e2u \u00e1o qu\u1ea7n, ti\u1ec1n l\u1ee5a v\u00e0 ti\u1ec1n trang b\u1ecb.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng trong qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u00e1c qu\u00e2n, ngo\u00e0i s\u1ed1 ti\u1ec1n chu\u1ea9n b\u1ecb chi d\u1ee5ng, c\u00f2n c\u00f3 40 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, 5.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, 3.000 l\u1ea1ng t\u01a1, 20 v\u1ea1n t\u1ea5m v\u1ea3i, xin d\u00e2ng h\u1ebft l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9 t\u00edch tr\u1eef s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1ee5a \u0111\u00f3, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u1edf v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng S\u00f9ng V\u0103n Ngo\u1ea1i Vi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda H\u1eefu D\u1ecbch, \u0111\u1eb7t ri\u00eang kho s\u00e1ch c\u1ee7a Tam Qu\u00e1n. L\u00fac \u0111\u00f3 trong cung c\u1ea5m nghi\u00eam ng\u1eb7t vi\u1ec7c ph\u00f2ng h\u1ecfa, Vua th\u1ea5y qu\u1ea7n th\u1ea7n thay phi\u00ean tr\u1ef1c \u0111\u00eam, th\u00e1ng l\u1ea1nh gi\u00e1, \u0103n u\u1ed1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xem x\u00e9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng r\u1ed3i s\u1eeda sang l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[94] B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Ho\u00e0ng m\u00f4n thu\u1ed9c N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Cao ban N\u1ed9i ph\u1ea9m th\u00e0nh Ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Chi h\u1eadu Cao ban N\u1ed9i ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, tha cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9.<\/p>\n<p>[96] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Doanh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Di\u00ean \u00c1c l\u00e0m H\u1eefu L\u0129nh v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Di\u1ec5n Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9; L\u1ec7 Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u1ea7n Tr\u1ef1c l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u00e0nh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u1ec1u v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y b\u1ec7nh t\u1eadt, l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch.<\/p>\n<p>[97] Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb cung c\u1ea5m \u0111\u1ebfn nh\u00e0 d\u00e2n, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, trang s\u1ee9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng, nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ea5m d\u1ee9t.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng: Chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u00f4ng th\u1ea5t, ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng c\u00e1n, v\u00e0ng ch\u1ea1m, ch\u1ec9 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng c\u00e1n, v\u00e0ng ch\u1ea1m, ch\u1ec9 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng: hai ch\u1eef 'd\u0129', 'kh\u00ed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-286-14\" href=\"#footnote-286-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[98] Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n d\u00e2ng nh\u00e0 L\u1ec5 Hi\u1ec1n m\u00e0 cha \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, th\u01b0\u1edfng cho Duy Di\u1ec5n n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Th\u01b0\u1edfng cho Duy Di\u1ec5n n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n, ch\u1eef 'th\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'thi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 32 c\u1ee7a \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-286-15\" href=\"#footnote-286-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh chia \u0111\u1ec1u cho s\u00e1u ph\u00f2ng, v\u00e0 m\u1ed7i ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam m\u1ed9t khu nh\u00e0.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c \u1edf ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[100] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt t\u00edn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng v\u00e0ng l\u00e0m trang tr\u00ed, nay \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i th\u00e0nh g\u1ea5m v\u00f3c.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ea5m d\u00f9ng v\u00e0ng, lo ng\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng bi\u1ebft quy \u0111\u1ecbnh, ho\u1eb7c b\u00e1n v\u1eadt c\u1ea5m, giao d\u1ecbch v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi. N\u00ean l\u1ec7nh cho L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng, d\u00f9ng \u00fd ch\u1ec9 d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, v\u00e0 sao ch\u00e9p chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u00e3 ban giao cho h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, th\u1ea3 184 cung nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xin l\u1ea5y v\u1ea3i l\u1ee5a v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng trong kho \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng v\u00e0 \u00e1o qu\u1ea7n ban t\u1eb7ng, chi\u1ebft kh\u1ea5u n\u0103m ph\u1ea7n. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb h\u1ecdc s\u0129 tr\u1edf xu\u1ed1ng li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb xin, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho, s\u1edb d\u00e2ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, k\u1ebb gian \u00e1c C\u1ed1c \u1ea8n b\u1ecb kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1; C\u1eadn Tr\u1ecdng Vinh \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110inh Ch\u00e2u; C\u1eadn H\u1eefu Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu d\u1ee5 d\u00e2n ch\u00fang \u1edf ch\u00e2u Gi\u1ea3i, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y thu\u1eadt gian \u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, C\u1ed1c \u1ea8n b\u1ecb t\u1ed9i bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf ch\u00e2u Gi\u1ea3i, d\u00f9ng thu\u1eadt gian \u00e1c m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang, Tr\u1ecdng Vinh theo l\u00e0m th\u1ea7y, H\u1eefu Ph\u01b0\u01a1ng t\u1eebng l\u1eeba l\u1ea5y nhi\u1ec1u t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a \u1ea8n, \u0111\u1ebfn nay, giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed tra x\u00e9t v\u00e0 x\u1eed t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh r\u00f5: <i>&#8220;T\u1eeb nay, trong c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u1ec5, n\u01a1i \u0111\u1eb7t ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 v\u00e0 chi\u1ebfu ri\u00eang d\u00f9ng l\u1ee5a \u0111\u1ecf t\u00eda, c\u00f2n khi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 l\u1edbn \u0111\u1ebfn cung qu\u00e1n, ch\u00f9a vi\u1ec7n d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu l\u1ee5a v\u00e0ng. C\u00e1c quan khi h\u00e0nh l\u1ec5 trai ti\u1ebfu, y\u1ebfn ti\u1ec7c, t\u1ea1 \u01a1n, d\u00e2ng bi\u1ec3u, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu l\u1ee5a t\u00eda. L\u00e0m th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u0129nh vi\u1ec5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[106] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Nghi Loan ty xin \u0111\u1ed5i ch\u1ebf t\u1ea1o chi\u1ebfu g\u1ea5m, Vua b\u1ea3o Tam ty s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u1edf n\u1ed9i \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng d\u1eabm l\u00ean g\u1ea5m v\u00f3c, chi\u1ebfu n\u00e0y ch\u1ec9 d\u00f9ng \u1edf ngo\u1ea1i \u0111\u00ecnh, th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc. T\u1eeb nay n\u00ean chi\u1ebfu cho quan L\u1ec5 b\u1ed9 ch\u1ec9 d\u00f9ng chi\u1ebfu l\u1ee5a v\u00e0ng, l\u1ee5a t\u00eda l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ed3 d\u00f9ng c\u1ee7a Nghi Loan ty, nh\u01b0 \u0111\u1ed3 c\u00fang t\u1ebf g\u1ea5m v\u00f3c trong \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd ch\u00e2n th\u00e1nh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd l\u1ea1i t\u1ef1 l\u1ea5y d\u00f9ng, th\u1eadm ch\u00ed d\u1eabm l\u00ean. V\u1ec7 Thi\u1ec7u Kh\u00e2m t\u1eebng qu\u1ea3n l\u00fd Nghi Loan ty, m\u1ed9t \u0111\u00eam, Tr\u1eabm nghe ti\u1ebfng \u1ed3n \u00e0o b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda ho\u00e0ng m\u00f4n, th\u00ec ra l\u00e0 l\u1ea5y tr\u1ed9m chi\u1ebfu g\u1ea5m, b\u1ecb Thi\u1ec7u Kh\u00e2m \u0111o\u1ea1t l\u1ea1i. L\u1ea1i c\u00f3 Ng\u1ee5y Chi\u00eau D\u1ecbch qu\u1ea3n l\u00fd Ng\u1ef1 tr\u00f9, th\u1ecb v\u1ec7 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ed5i th\u1ee9c \u0103n, nh\u01b0ng Chi\u00eau D\u1ecbch nh\u1ea5t quy\u1ebft kh\u00f4ng cho. Tuy l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, nh\u01b0ng gi\u1eef ch\u1ee9c m\u00e0 gi\u1eef g\u00ecn nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng th\u1eadt kh\u00f4ng d\u1ec5. M\u1ed9t h\u00e0o m\u1ed9t li c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u do d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd n\u1ebfu bi\u1ebft ti\u1ebft ki\u1ec7m, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3m thu\u1ebf v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[107] Chi\u1ebfu cho qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft v\u00e0 qu\u00e2n tu\u1ea7n tra, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft b\u01a1i l\u1ed9i \u0111i, v\u00ec qu\u00e2n c\u0169 kh\u00f4ng quen n\u01b0\u1edbc, kh\u00f3 sai khi\u1ebfn b\u1eaft gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[108] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[109] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, Ty Thuy\u00ean ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh v\u00e0o ng\u1ea1ch quan, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u00e0 t\u1ed9i \u0111\u00e3 ph\u1ea1m \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ty Thuy\u00ean xin r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f4ng t\u00e1c, khi x\u00e9t l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 h\u1ea1n kh\u1ea3o h\u1ea1ch m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ng\u1ea1ch l\u1ec7nh l\u1ee5c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7. Tr\u1eabm g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u1ed7 khoa thi n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, h\u01a1n 20 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng t\u01b0 g\u00ec, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 10 k\u1ef3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, kh\u00f4ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 k\u1ef3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda c\u00e1c \u0111i\u1ec7n trong \u0111\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u0169 kh\u00ed do Cung n\u1ed7 vi\u1ec7n ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00f3 d\u00f9ng v\u00e0ng trang tr\u00ed, th\u00ec d\u00f9ng v\u1eadt kh\u00e1c thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[112] Ph\u00e1n quan ph\u00e1t v\u1eadn B\u1ea1ch Ba l\u00e0 L\u00e2m Duy xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi kh\u01a1i th\u00f4ng c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, cho c\u00e1c c\u01a1 quan b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd c\u1eed quan \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o, Vua nghe theo. Duy l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00e2m \u0110\u1eb7c. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u00e2ng cao qu\u00e1 7 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, th\u00ec ph\u00e1t 3000 qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u00ea s\u00f4ng. L\u1ea1i c\u1eed n\u1ed9i th\u1ea7n chia nhau n\u1eafm gi\u1eef ch\u00eca kh\u00f3a c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4, n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u00e2ng cao, qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u00ea \u0111\u1ebfn n\u01a1i, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c m\u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec3m danh r\u1ed3i cho qua.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0111\u1ed5i t\u00ean c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean th\u00e0nh Ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng, \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean th\u00e0nh Thi\u00ean An, c\u1eeda Nh\u1eadt Hoa v\u00e0 Nguy\u1ec7t Hoa th\u00e0nh T\u1ea3 Th\u00e1i H\u00f2a v\u00e0 H\u1eefu Th\u00e1i H\u00f2a. L\u1ea1i ki\u00eang t\u00ean h\u00fay c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Quang th\u00e0nh H\u1ed9i Kh\u00e1nh, c\u1eeda Thi\u00ean Quang th\u00e0nh Th\u00e1i Ninh.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, quan S\u00e1t suy H\u00e0ng Ch\u00e2u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0 Chu X\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9 c\u00f9ng 460 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Trong s\u1ed1 h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i hay kh\u00f4ng, ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ch\u1ecdn l\u1ef1a trong \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c hai ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0 nhi\u1ec1u. Hu\u1ed1ng chi g\u1eb7p th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean b\u1eadc n\u00e0y, n\u1ebfu t\u00e0i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7, th\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f4ng danh c\u00f2n xa g\u00ec.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n ti\u1ec7n n\u00f3i X\u01b0\u01a1ng Ph\u00f9 l\u00e0 em c\u1ee7a Chu \u0110\u00e0i Ph\u00f9. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e0i Ph\u00f9 c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc, tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> R\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc \u00f4ng.<\/p>\n<p>[115] C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tri Kinh Nam l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c quan trong thi\u00ean h\u1ea1 qu\u00e1 h\u1eadu, xin trong hai ba n\u0103m t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ea5p ph\u00e1t, \u0111\u1ec3 gi\u00fap th\u00eam kinh ph\u00ed. N\u0103m nay th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 420 th\u1ea1ch l\u00faa m\u1ea1ch, \u0111\u00e3 giao n\u1ed9p cho ph\u1ee7 r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u kh\u1eafc bia ghi b\u1ea3y \u0111i\u1ec1u do Vua ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 Tang Qu\u00fd ng\u01b0\u1eddi Thi\u1ec3m.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-286-1\">N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, ch\u1eef 'Kh\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ecb', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-286-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-2\">Chuy\u00ean l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, 'ph\u00f3 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9 ph\u00f3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27\/13 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-286-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-3\"> L\u1ec7nh quan Phong di \u1ea5n phong c\u00e1c quy\u1ec3n thi giao cho vi\u1ec7n, ch\u1eef 'di' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-286-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-4\">\u0103n hoa c\u00fac, l\u00e1 b\u00e1ch, qu\u1ea3 c\u00e2y, n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng 'n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Cam tuy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-286-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-5\">'Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 82, th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn trong s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 14\/6 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t theo \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c quy\u1ec3n 44 v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 284 b\u1ea3n truy\u1ec7n, Nghi\u00eau T\u00e1 t\u1eebng hai l\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn, n\u00ean ch\u1ed7 n\u00e0y vi\u1ebft 'Nghi\u00eau T\u00e1' l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-286-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-6\"> Th\u1eadt l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u00e8o kh\u00f3 v\u1eady, 'H\u00e0n tu\u1ea5n' nguy\u00ean l\u00e0 'H\u00e0n tu\u1ea5n', 'H\u00e0n tu\u1ea5n' \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng th\u00f4ng d\u1ee5ng. X\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 32 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'H\u00e0n tu\u1ea5n', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-286-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-7\">Tri\u1ec7u Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng qu\u1ebb Th\u00e1i trong\u300aChu D\u1ecbch\u300b. 'S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u00f9ng v\u0103n qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0\u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Ph\u00f9ng Nguy\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-286-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-8\">ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n thi h\u00e0nh, ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-286-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-9\">n\u1ebfu tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, ch\u1eef 'd\u1eef' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-286-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-10\"> \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thu n\u1ea1p c\u00f4ng b\u1eb1ng 'c\u00f4ng b\u1eb1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'hai', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 62-6 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-286-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-11\"> kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch 'kh\u00f4ng' ch\u1eef ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-286-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-12\"> c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi H\u00e0m B\u00ecnh 'th\u1eddi' ch\u1eef ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-286-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-13\">\u0110\u1eb7c c\u00e1ch sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u th\u00ed v\u00e0 ban ch\u1ee9c n\u00e0y: ch\u1eef 'th\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-286-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-14\">Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng c\u00e1n, v\u00e0ng ch\u1ea1m, ch\u1ec9 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u1ea7n \u00e1o, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng: hai ch\u1eef 'd\u0129', 'kh\u00ed' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 4 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-286-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-286-15\">Th\u01b0\u1edfng cho Duy Di\u1ec5n n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n, ch\u1eef 'th\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'thi\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 32 c\u1ee7a \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-286-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":42,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-286","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1243,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/286\/revisions\/1243"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/286\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=286"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=286"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}