{"id":290,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=290"},"modified":"2025-07-31T12:01:22","modified_gmt":"2025-07-31T05:01:22","slug":"beta-quyen-86-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-9-binh-thin-1016","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-86-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-9-binh-thin-1016\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 86: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1016)","rendered":"QUY\u1ec2N 86: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1016)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 4 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u1ed9c Th\u1ea1c Nh\u0129 \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00fd V\u0103n Ch\u00e2n c\u00f9ng qu\u00e2n phi\u00ean chuy\u1ec3n chi\u1ebfn, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p c\u1ee7a Th\u00e1i b\u1ea3o T\u1ecbch Ng\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ban th\u00eam \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 \u0111ai b\u1ea1c.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n s\u1ee9, l\u1ea5y Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gia phong ch\u1ee9c H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.\r\n\r\n[3] L\u1ea5y M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9 ki\u00eam Khu m\u1eadt Ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eabn l\u0129nh ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Chi\u00eau V\u0169 qu\u00e2n; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n l\u0129nh ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Ninh qu\u00e2n; B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, l\u0129nh ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u0129nh Giang qu\u00e2n; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu U\u1ea5t Chi\u00eau M\u1eabn l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, l\u0129nh ch\u1ee9c Phu Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u1ecb tuy\u1ec3n ch\u1ecdn binh s\u0129, nh\u01b0ng h\u1ea1 l\u1ec7nh qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, khi\u1ebfn binh s\u0129 lo s\u1ee3, \u00e2m m\u01b0u t\u1ea1o ph\u1ea3n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp hai ph\u1ee7 b\u00e0n b\u1ea1c. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu tr\u1ecb t\u1ed9i Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, t\u1eeb nay c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh s\u1ebd d\u00f9ng c\u00e1ch g\u00ec \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n \u0111\u1ed9i? N\u1ebfu b\u1eaft g\u1ea5p nh\u1eefng k\u1ebb m\u01b0u ph\u1ea3n, s\u1ebd g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng kinh th\u00e0nh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"V\u1eady ph\u1ea3i l\u00e0m sao?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n mu\u1ed1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Khu m\u1eadt, th\u1ea7n ch\u01b0a d\u00e1m v\u00e2ng m\u1ec7nh. Nay n\u1ebfu th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng ta, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf binh quy\u1ec1n, nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t an s\u1ebd t\u1ef1 y\u00ean l\u00f2ng.\"<\/i> Vua nghe theo, n\u00ean c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n.\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c l\u1edbn r\u1ea5t kh\u00e9o, \u0111\u00fang l\u00e0 b\u1eadc t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b: \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0; Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Nam Tuy\u00ean Huy, Ph\u00f3 Khu m\u1eadt, th\u00eam h\u00e0m Ki\u1ec3m b\u1ea3o, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Chi\u00eau V\u0169; T\u00e0o X\u00e1n th\u00eam h\u00e0m Ki\u1ec3m \u00fay, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Ninh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao tu s\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n. N\u1ebfu ch\u1ec9 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao tu s\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n, th\u00ec vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb, T\u00e0o X\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ed5i ti\u1ebft tr\u1ea5n l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd, nh\u01b0ng vi\u1ec7c th\u0103ng v\u00e0o hai ph\u1ee7 th\u00ec \u0110inh v\u00e0 T\u00e0o kh\u00e1c nhau, \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c. Nay l\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi trong \u300aDi s\u1ef1 l\u1ee5c\u300b b\u1ed5 sung v\u00e0o, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. L\u1ea1i theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b: T\u00e0o B\u00e2n nh\u1edd c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, kh\u00f4ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ti\u1ebft vi\u1ec7t, m\u01b0\u1eddi ch\u00edn ng\u00e0y sau m\u1edbi b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn khi Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 Khu m\u1eadt, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ti\u1ebft vi\u1ec7t.)<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Linh quan d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, sai H\u1eefu ty \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u b\u00e1i, ghi th\u00e0nh quy ch\u1ebf.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1eb7c d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i K\u1ebf L\u1ee5c\u300b, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, r\u1ed3i giao cho B\u00ed c\u00e1c l\u01b0u gi\u1eef. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, v\u00e2ng chi\u1ebfu bi\u00ean so\u1ea1n s\u1ed1 li\u1ec7u h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 t\u00e0i ph\u00fa trong thi\u00ean h\u1ea1 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, g\u1ed3m: 8.422.403 h\u1ed9, 18.881.930 nh\u00e2n kh\u1ea9u, thu nh\u1eadp t\u1eeb hai kho\u1ea3n thu\u1ebf ti\u1ec1n, l\u1ee5a v\u00e0 th\u00f3c l\u00e0 22.764.133, t\u01a1 l\u1ee5a, b\u00f4ng, gi\u00e0y, c\u1ecf l\u00e0 22.836.636, l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i ti\u1ec1n, l\u1ee5a, v\u00e0ng, b\u1ea1c l\u00e0 28.002.000.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ph\u00e1t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7 c\u1ea5p cho Tam ty.\r\n\r\n[7] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd l\u00e0 Ni\u1ebfp Ch\u1ea5n \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb, nh\u01b0ng m\u1eb9 c\u1ea3 v\u1eabn c\u00f2n. Quan L\u1ec5 b\u00e0n r\u1eb1ng: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 Chu, con th\u1ee9 \u1edf nh\u00e0 cha th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb. Th\u1eddi T\u1ea5n, Gi\u1ea3i To\u1ea1i h\u1ecfi Th\u00e1i M\u00f4 r\u1eb1ng: 'Con th\u1ee9 \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb, m\u1eb9 c\u1ea3 c\u00f2n s\u1ed1ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00ean \u0111\u1ec3 tang n\u1eb7ng hay nh\u1eb9.' Th\u00e1i M\u00f4 \u0111\u00e1p: 'Con c\u1ee7a thi\u1ebfp \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9.' L\u1ea1i c\u00f3 H\u1ed3 \u0110\u1ea1m \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb, nh\u01b0ng c\u00f3 anh c\u1ea3 \u0111\u00edch th\u1eeba t\u1ef1, m\u00e0 m\u1eb9 c\u1ea3 c\u00f2n s\u1ed1ng, nghi ng\u1edd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 tang ba n\u0103m, h\u1ecfi Ph\u1ea1m Tuy\u00ean, \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: '\u0110\u1ec3 tang m\u1eb9 k\u1ebf c\u00f2n ba n\u0103m, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebb? M\u1eb9 c\u1ea3 tuy qu\u00fd, nh\u01b0ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u00e1ng c\u1ea5p, cha kh\u00f4ng can thi\u1ec7p. \u0110\u00e0n b\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n chuy\u00ean ch\u1ebf, sao c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi cha m\u00e0 gi\u00e1ng c\u1ea5p con th\u1ee9?' Th\u1eddi Nam T\u1ec1, Ch\u1eed Uy\u00ean \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 th\u1ee9 l\u00e0 Qu\u00e1ch th\u1ecb, sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t xong, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Trung qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, m\u1eb9 c\u1ea3 l\u00e0 Ng\u00f4 qu\u1eadn c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t, ch\u00f4n c\u1ea5t xong, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1eadp t\u1ee9c l\u1ec7nh cho Ni\u1ebfp Ch\u1ea5n t\u1eeb ch\u1ee9c, l\u00fac \u0111\u00f3 Ch\u1ea5n \u0111ang hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch \u300aS\u00e1ch ph\u1ee7 nguy\u00ean quy\u300b, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1eb9 c\u1ea3 c\u1ee7a Ch\u1ea5n c\u00f2n s\u1ed1ng, n\u00ean mi\u1ec5n vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tang. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111o\u1ea1t t\u00ecnh, xin kh\u00f4ng d\u00f9ng danh ngh\u0129a truy xu\u1ea5t. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, quan vi\u00ean hi\u1ec3n h\u00e1ch c\u00f3 vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u0169ng xin kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 kh\u1edfi ph\u1ee5c, ch\u1ec9 t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c.\"<\/i> Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chi\u1ebfu cho Ni\u1ebfp Ch\u1ea5n v\u1eabn \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean huy vi\u1ec7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch \u300aS\u00e1ch ph\u1ee7 nguy\u00ean quy\u300b, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00f9y nghi.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, T\u00f4ng Ca C\u1ed1t T\u01b0 La, L\u1eadp Tu\u00e2n ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a t\u1ea1 \u01a1n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 582 con, l\u1ea1i ban cho kh\u00ed t\u1ec7, ti\u1ec1n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 12.000.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i tham gia b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"L\u1eadp Tu\u00e2n tham lam x\u1ea3o tr\u00e1, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1eddi c\u01a1, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n nh\u1eb9 d\u1ea1 tin t\u01b0\u1edfng, ban th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 h\u1eadu, khi\u1ebfn h\u1eafn th\u00eam ki\u00eau ng\u1ea1o. Nay n\u00ean \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1eadt c\u1ed1ng m\u00e0 ban cho. N\u1ebfu h\u1eafn \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng v\u1eadt xa x\u1ec9, ch\u1ec9 n\u00ean ban cho \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng v\u00e0ng m\u1ea1 b\u1ea1c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n kh\u00f4ng tu\u00e2n ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u00fd, khi v\u1ec1 \u1eaft b\u1ecb gi\u1ebft. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, nghi ng\u1edd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u00fai gi\u1ee5c.\"<\/i> T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i: <i>\"L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5t v\u1ea5n tr\u00e1ch c\u1ee9, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i d\u00f9ng k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u00e1nh k\u1ebb th\u00f9, l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh hi\u1ec7n \u0111ang quy ph\u1ee5c, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng C\u1ed1t T\u01b0 La \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, hu\u1ed1ng chi ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean! Gi\u1ea3 s\u1eed d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ebf l\u1ef1c h\u1eafn c\u00e0ng l\u1edbn, l\u1ea1i ph\u1ea3i lo an ph\u1ee7.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p t\u1eafc, th\u1ed1ng l\u0129nh ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng nghi ng\u1edd vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a h\u1eafn, n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t. \u0110\u1ebfn khi D\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u00e1t tr\u1edf v\u1ec1, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a h\u1eafn, ch\u1ec9 tham t\u00e0i s\u00e1t nh\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ee5c, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c xa, sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng? N\u1ebfu ban cho \u00e2n s\u1ee7ng, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c nh\u1ecf \u1eaft b\u1ecb \u1ee9c hi\u1ebfp. N\u1ebfu bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng tin d\u00f9ng, \u1eaft s\u1ebd t\u1ef1 gi\u1ebft h\u1ea1i l\u1eabn nhau.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n m\u1ed7i qu\u00fd d\u00e2ng l\u00ean t\u1ed5ng s\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt phi\u1ec1n ph\u1ee9c c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ea5u h\u00e0ng th\u00e1ng.\r\n\r\n[10] H\u01b0ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0110\u1ee9c V\u0103n t\u00e2u: <i>\"Con l\u00e0 Th\u1ecb c\u1ea5m Th\u1eeba Hi\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a con Th\u1eeba D\u1ee5 c\u1ee7a H\u00e0 Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng, x\u1ebfp tr\u00ean con T\u00f2ng Kh\u00e1c c\u1ee7a Ng\u1ea1c Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Duy Trung \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng.\"<\/i> T\u00f2ng Kh\u00e1c tuy l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1eeba Hi\u1ec3n, nh\u01b0ng nh\u1eadn ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean chi\u1ebfu cho T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u00e2u: <i>\"Theo l\u1ec7nh c\u00f4ng th\u1ee9c, khi v\u00e0o ch\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u1ee9c th\u00ec x\u00e9t t\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu t\u01b0\u1edbc c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau th\u00ec x\u00e9t tu\u1ed5i. Nay xin c\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed c\u00f9ng ch\u1ee9c m\u00e0 l\u00e0 anh, ch\u00fa \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc em, ch\u00e1u th\u00ec \u0111\u1ec3 tr\u1ed1ng m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed m\u00e0 \u0111\u1ee9ng.\"<\/i> \u0110\u1ee9c V\u0103n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"T\u01b0\u1edbc gi\u1ed1ng nhau th\u00ec x\u00e9t tu\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean s\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00f4n ti.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ban th\u1ee9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ee9c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc sau, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ee9c V\u0103n t\u1eeb nh\u1ecf ham h\u1ecdc, m\u1ecdi s\u00e1ch kinh s\u1eed, b\u00e1ch gia \u0111\u1ec1u t\u1ef1 ch\u00e9p t\u00f3m t\u1eaft, gi\u1ecfi l\u00e0m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng[footnote]Gi\u1ecfi l\u00e0m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'ch\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 244, truy\u1ec7n Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 ph\u1ee5 \u0110\u1ee9c V\u0103n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\nVua th\u1ea5y \u00f4ng ch\u0103m ch\u1ec9 nh\u01b0 h\u1ecdc tr\u00f2, th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, g\u1ecdi \u0111\u00f9a l\u00e0 <i>\"Ng\u0169 t\u00fa t\u00e0i\"<\/i>, t\u1eeb \u0111\u00f3 trong cung \u0111\u1ec1u g\u1ecdi nh\u01b0 v\u1eady, v\u00ec \u0110\u1ee9c V\u0103n l\u00e0 con th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a T\u1ea7n \u0110i\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng, ba ng\u01b0\u1eddi anh \u0111\u1ec1u m\u1ea5t s\u1edbm, n\u00ean \u00f4ng x\u1ebfp th\u1ee9 n\u0103m. Khi Vua phong Th\u00e1i S\u01a1n, t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u1ebfn B\u1ea1c, \u0110\u1ee9c V\u0103n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng ph\u00fa t\u1ee5ng. M\u1ed7i khi Vua ban th\u01a1, \u0111\u1ec1u b\u1ea3o \u00f4ng h\u1ecda l\u1ea1i.\r\n\r\n\u00d4ng t\u1eebng m\u1eafc b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t[footnote]T\u1eebng m\u1eafc b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t, ch\u1eef 'thi\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u th\u1ea7y thu\u1ed1c kh\u00f4ng kh\u1ecfi, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 th\u1ea7y thu\u1ed1c gi\u1ecfi \u1edf Giang Nam, Vua sai tr\u1ea1m d\u1ecbch tri\u1ec7u v\u1ec1. Th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn, n\u00f3i c\u1ea7n d\u00f9ng s\u1eefa b\u00f2 t\u01b0\u01a1i, Vua chi\u1ebfu cho H\u1eefu ty m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p m\u1ed9t h\u0169. Khi kh\u1ecfi b\u1ec7nh, th\u01b0\u1edfng cho th\u1ea7y thu\u1ed1c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan. \u00d4ng c\u0169ng t\u1eebng nh\u00e2n l\u00fac b\u1ec7nh d\u00e2ng m\u01b0\u1eddi ba b\u00e0i th\u01a1, Vua \u0111\u1ec1u h\u1ecda l\u1ea1i. \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin \u0111\u01b0\u1ee3c danh s\u0129 l\u00e0m th\u1ea7y b\u1ea1n, Vua \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f9ng \u00f4ng k\u1ebft giao.\r\n\r\nDuy Trung l\u00e0 con th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Ng\u1ee5y \u00dd v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Truy\u1ec1n Ph\u00e1p l\u1ea5y t\u1eadp \u300aDi\u1ec7u Gi\u00e1c\u300b c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m \u300aDi\u1ec7u Gi\u00e1c B\u00ed Thuy\u00ean\u300b, t\u1eadp \u300aPh\u00e1p \u00c2m\u300b do Vua ch\u1ebf t\u00e1c l\u00e0m \u300aPh\u00e1p \u00c2m Ch\u1ec9 Y\u1ebfu\u300b, in \u1ea5n ban h\u00e0nh, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u1ecb lang Binh b\u1ed9 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n.\r\n\r\n[12] \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri H\u00e0 Trung ph\u1ee7 C\u00e2u Kh\u1eafc Ki\u1ec7m c\u00f3 v\u1ee3 hung d\u1eef, th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i v\u1edbi nh\u00e0 gi\u00e0u, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, Kh\u1eafc Ki\u1ec7m kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, gi\u00e1ng Kh\u1eafc Ki\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u[footnote]Gi\u00e1ng Kh\u1eafc Ki\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u, 'Ninh Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00f4n Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u00f4n Ch\u00e2u' kh\u00f4ng r\u00f5.[\/footnote].\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, c\u00f3 m\u01b0a tuy\u1ebft, b\u00e3i tri\u1ec1u.\r\n\r\n[14] L\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, T\u1ea3 Ty Gi\u00e1n, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n nh\u01b0 c\u0169, c\u00f9ng sung ch\u1ee9c Th\u1ecd Xu\u00e2n Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng h\u1eefu, ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai t\u00ea, ti\u1ec1n. L\u1ea1i ban cho Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 kim t\u1eed, l\u00e0m th\u01a1 khen ng\u1ee3i.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng s\u1eafp h\u1ecdc kinh, Vua sai Trung th\u01b0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c cao ch\u00ednh tr\u1ef1c, c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt l\u00e0m quan ph\u1ee7. S\u0129 T\u1ed1n l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, v\u00ec t\u00ednh \u00f4n h\u00f2a c\u1ea9n tr\u1ecdng, t\u1eebng l\u00e0m quan ngo\u00e0i c\u00f3 ti\u1ebfng tr\u1ecb d\u00e2n t\u1ed1t, kh\u00f4ng m\u00e0ng danh l\u1ee3i. Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 c\u00f9ng tu s\u1eeda s\u00e1ch \u300aKh\u1edfi C\u01b0 Ch\u00fa\u300b h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean \u0111i\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u00f9i v\u00e0o c\u1ed9t tr\u00e1nh m\u1eb7t Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9. Vua li\u1ec1n tri\u1ec7u S\u0129 T\u1ed1n v\u1ec1 kinh v\u00e0 c\u00f9ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m D\u1ef1c Thi\u1ec7n, K\u00fd Th\u1ea5t, Vua n\u00f3i: <i>\"D\u1ef1c Thi\u1ec7n, K\u00fd Th\u1ea5t l\u00e0 thu\u1ed9c quan ph\u1ee7, Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1i l\u1ea1y.\"<\/i> N\u00ean l\u1ea5y ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng h\u1eefu b\u1ed5 nhi\u1ec7m, l\u1ec7nh Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i l\u1ea7n g\u1eb7p \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1p l\u1ec5, t\u1ecf \u00fd t\u00f4n k\u00ednh kh\u00e1ch. S\u0129 T\u1ed1n t\u1eebng y\u1ebft ki\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, khen Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc ch\u1eef c\u00f3 ph\u00e9p, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"\u00d4ng l\u00e0m V\u01b0\u01a1ng h\u1eefu, ch\u1ee9c tr\u00e1ch ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ebf sao?\"<\/i> S\u0129 T\u1ed1n x\u1ea5u h\u1ed5 t\u1ea1 l\u1ed7i.\r\n\r\n<i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu cho vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a D\u1ef1c \u0110\u1ee9c. Th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y \u0110\u00f4ng cung, Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o th\u1ef1c l\u00e0m D\u1ef1c \u0110\u1ee9c, l\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Nay ch\u1ec9 theo \u300aDi S\u1ef1 L\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[15] Ph\u00e1t 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7[footnote]'20' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '2', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], l\u1ec7nh cho Tam ty mua tr\u01b0\u1edbc l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf s\u1ef1 thi\u1ebfu th\u1ed1n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Kinh T\u00e2y. L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u00e1 l\u0129nh \u1edf v\u00f9ng Thanh, T\u1ec1 l\u00e0 800 \u0111\u1ed3ng, l\u1ee5a l\u00e0 600 \u0111\u1ed3ng, quan ph\u1ee7 tr\u1ea3 gi\u00e1 l\u0129nh l\u00e0 1000 \u0111\u1ed3ng, l\u1ee5a l\u00e0 800 \u0111\u1ed3ng, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec7n l\u1ee3i. T\u1eeb \u0111\u00f3, gi\u00e1 l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, v\u00e0i n\u0103m sau \u0111\u1ec1u t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n<i>(Theo s\u00e1ch <i>\"B\u00e1ch Nh\u1ea5t Bi\u00ean\"<\/i> c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o, n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, cung c\u1ea5m b\u1ecb ch\u00e1y, kho T\u1ea3 t\u00e0ng v\u00e0 kho N\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i. N\u0103m sau, ban ch\u1ec9 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn, \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n mua l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh, d\u00e2n gian m\u1ed7i n\u0103m t\u1eb1m t\u01a1 \u0111\u00e3 thu ho\u1ea1ch, gi\u00e1 l\u0129nh \u1edf v\u00f9ng Thanh, T\u1ec1 l\u00e0 800 \u0111\u1ed3ng, l\u1ee5a l\u1ea1i gi\u1ea3m 200 \u0111\u1ed3ng. L\u00fac \u0111\u00f3, quan ph\u1ee7 tr\u1ea3 1000 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u0129nh, 800 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u1ee5a. T\u1eeb \u0111\u00f3, gi\u00e1 l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, v\u00e0i n\u0103m sau \u0111\u1ec1u t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo s\u00e1ch <i>\"Qu\u1ed1c L\u00e3o Nh\u00e0n \u0110\u00e0m\"<\/i>: V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n khi \u1edf Trung th\u01b0, cu\u1ed1i n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, kho n\u1ed9i ph\u1ee7 b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, l\u1ee5a v\u1ea3i g\u1ea7n nh\u01b0 c\u1ea1n ki\u1ec7t. L\u00fac \u0111\u00f3, Tam ty s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c xin mua h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u ba l\u1ea7n, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ec1u ng\u0103n l\u1ea1i[footnote]'ng\u0103n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ebb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'Qu\u1ed1c L\u00e3o \u0110\u00e0m Uy\u1ec3n' quy\u1ec3n 2 s\u1eeda.[\/footnote]. Sau \u0111\u00f3, L\u00e2m \u0110\u1eb7c d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng k\u00eau ca, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>\"L\u1ee5a v\u1ea3i nh\u1ecf nh\u1eb7t, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd \u0111\u1ebfn, sao l\u1ea1i l\u00e0m l\u1ed9 s\u1ef1 y\u1ebfu k\u00e9m c\u1ee7a qu\u1ed1c gia ra b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> M\u1ea5y ng\u00e0y sau, c\u1ed1ng ph\u1ea9m t\u1eeb ngo\u00e0i \u0111\u1ed5 v\u1ec1, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c 4 tri\u1ec7u t\u1ea5m l\u1ee5a, \u0111\u00f3 l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e3 d\u00f9ng m\u1eadt l\u1ec7nh th\u00fac gi\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc[footnote]'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote]. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n xin v\u1ec1 h\u01b0u, l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i l\u00fd l\u1ecbch xem c\u00f3 tham nh\u0169ng hay kh\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[17] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tam ty th\u01b0\u1eddng t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c v\u1ee5 vi\u1ec7c t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc trong s\u1ed5 s\u00e1ch, tr\u1ef1c ti\u1ebfp ch\u1ec9 huy, truy\u1ec1n xu\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra, x\u00e9t l\u1ea1i. Nh\u01b0ng do th\u1eddi gian \u0111\u00e3 l\u00e2u, h\u1ed3 s\u01a1 kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, vi\u1ec7c tri\u1ec7u t\u1eadp, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu g\u00e2y ra nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m, c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7 ph\u1ea3i ni\u00eam phong v\u0103n b\u1ea3n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean. N\u1ebfu ch\u00e2u, ph\u1ee7 t\u1ef1 ti\u1ec7n thi h\u00e0nh, s\u1ebd giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra, t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[18] B\u1ed5 nhi\u1ec7m M\u00e3 S\u00f9ng T\u1ed1, ch\u1ee7 s\u1ef1 th\u1ee7 khuy\u1ebft c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu; Th\u01b0 l\u1ec7nh s\u1eed M\u00e3 S\u00f9ng Ch\u00ed l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c; M\u00e3 S\u00f9ng Kh\u00e1nh l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c; Thi\u1ebfp ph\u00f2ng M\u00e3 D\u1ee5ng H\u00f2a l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, v\u00ec S\u00f9ng T\u1ed1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a v\u1ee3 M\u00e2n.\r\n\r\n[19] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, cho Tri\u1ec7u Ho\u00e0i Trung, T\u1ea3 ki\u00eau v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9. Ho\u00e0i Trung, v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c l\u00e0m ho\u1ea1n quan, t\u1eebng theo Th\u00e1i T\u00f4ng xu\u1ea5t chinh, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7m l\u1ecdng ch\u1ea1y h\u1ea7u hai b\u00ean, Th\u00e1i T\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u1ebfn nay b\u1ec7nh kh\u1ecfi, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[20] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan l\u1ea1i t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 ph\u1ee5 tr\u00e1ch kho t\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin ch\u1ec9 th\u1ecb, ph\u1ea3i c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng li\u00eau b\u00e0n b\u1ea1c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, tr\u00ecnh b\u00e0y c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00ean, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c gi\u00e1m quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n th\u01b0\u1eddng m\u1ed9t m\u00ecnh t\u00e2u b\u1ea9m, nh\u01b0ng l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean ra l\u1ec7nh quy \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 2.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, cho Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n tri t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 s\u1ef1, l\u00e0m Tri ch\u00e2u M\u1ea1nh; Tri\u1ec7u Khu\u1ebfch, Th\u00e1i t\u1eed h\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, l\u00e0m Quy\u1ec1n t\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba s\u1ef1.\r\n\r\n[22] Ban \u0111\u1ea7u, T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5 \u1edf l\u0103ng mi\u1ebfu thi\u1ebfu quan, theo l\u1ec7nh v\u0103n th\u00ec T\u00f4ng ch\u00ednh khanh m\u1ed9t vi\u00ean[footnote]Theo l\u1ec7nh v\u0103n, T\u00f4ng ch\u00ednh khanh m\u1ed9t vi\u00ean. Ch\u1eef 'chu\u1ea9n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 18, \u0111i\u1ec1u T\u00f4ng ch\u00ednh khanh b\u1ed5 sung. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 39\/6, 'chu\u1ea9n l\u1ec7nh v\u0103n' l\u1ea1i vi\u1ebft l\u00e0 '\u00e1n l\u1ec7nh v\u0103n'. Ch\u1eef 'v\u0103n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba m\u1ed7i ch\u1ee9c hai vi\u00ean, Ch\u1ee7 b\u1ea1 m\u1ed9t vi\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n ki\u00eam ch\u1ee9c Khanh, Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf T\u1ef1.\r\n\r\nVua b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"An Nh\u00e2n t\u1eebng tham gia t\u1ec3 ph\u1ee7, c\u00f9ng Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng li\u1ec7t h\u00e0m kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Xin t\u1eeb nay m\u1ec7nh kinh quan ki\u00eam Ch\u1ee7 b\u1ea1, Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Khanh[footnote]'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Khanh'. Nguy\u00ean b\u1ea3n 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh' vi\u1ebft l\u00e0 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1ecbnh Thi\u1ebfu khanh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda 't\u1ecbnh' th\u00e0nh 'ki\u00eam'. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 20\/4 vi\u1ebft: 'Lang trung tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Th\u1eeba, C\u1ea5p x\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Khanh.' \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 18, \u0111i\u1ec1u T\u00f4ng ch\u00ednh khanh vi\u1ebft: 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Th\u1eeba, C\u1ea5p x\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Khanh.' C\u00e1c s\u00e1ch ghi ch\u00e9p c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau. Nghi ng\u1edd b\u1ea3n n\u00e0y gi\u1eefa 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng' v\u00e0 'Thi\u1ebfu khanh' c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu.[\/footnote], l\u00e0m th\u00e0nh quy ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n. Nh\u01b0ng Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf T\u1ef1 nhi\u1ec1u n\u0103m, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean gi\u00e1ng l\u00e0m ki\u00eam Th\u1eeba, c\u0169ng c\u00f3 v\u1ebb v\u00f4 ngh\u0129a.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i cha c\u1ee7a Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 D\u1ee5ng Th\u00e0nh v\u00ec t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta qu\u1ea3n T\u00f4ng ch\u00ednh[footnote]'Kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta qu\u1ea3n T\u00f4ng ch\u00ednh'. Ch\u1eef 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], mong b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u1ea1i qu\u1eadn, ch\u1ecdn quan kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u00f4ng th\u1ea5t.\"<\/i> Vua nghe theo, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5p m\u1ed7i th\u00e1ng cho T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 c\u00f4ng d\u1ee5ng ti\u1ec1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 l\u00e0 Lam K\u1ebf T\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u0103m ngo\u00e1i ti\u1ec1n thu t\u1eeb tr\u00e0 d\u1eabn c\u1ee7a ty Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, so v\u1edbi m\u1ee9c m\u1edbi th\u00ec thi\u1ebfu h\u1ee5t g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"So v\u1edbi c\u00e1c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ee9c m\u1edbi tuy \u00edt h\u01a1n, nh\u01b0ng so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p l\u1ec7nh th\u00ec l\u1ee3i nhu\u1eadn \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i. T\u1eeb n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 tr\u1edf \u0111i, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m v\u1ea1n quan, n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u l\u00ean \u0111\u1ebfn ba tr\u0103m v\u1ea1n quan, n\u0103m th\u1ee9 b\u1ea3y l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, n\u00ean n\u0103m th\u1ee9 t\u00e1m ch\u1ec9 c\u00f2n s\u1ed1 n\u00e0y. Nh\u01b0ng so v\u1edbi th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay v\u00e0 n\u0103m ngo\u00e1i, \u0111\u00e3 l\u00e3i th\u00eam ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan. X\u00e9t nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\nH\u00f4m sau, Trung th\u01b0 l\u1ea1i \u0111em s\u1ed1 l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb tr\u00e0 h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a Tam ty t\u00e2u l\u00ean, Vua h\u1ecfi: <i>\"Ban \u0111\u1ea7u m\u1ed7i n\u0103m l\u1ee3i nhu\u1eadn l\u00e0 bao nhi\u00eau? So v\u1edbi c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec nay nhi\u1ec1u h\u01a1n hay \u00edt h\u01a1n?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Theo qu\u1ed1c k\u1ebf n\u0103m Nguy\u00ean H\u00f2a, thu\u1ebf tr\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng qu\u00e1 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb khi kh\u00f4i ph\u1ee5c Giang, Chi\u1ebft, t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00e1c s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 ty Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m v\u1ea1n quan. \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ti\u1ec1n th\u1eadt. Sau \u0111\u00f3, v\u00f9ng T\u00e2y B\u1eafc c\u1ea7n g\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, khi nh\u1eadp trung, t\u0103ng gi\u00e1 v\u00e0 hao h\u1ee5t, n\u01a1i nh\u1eadp th\u00f3c v\u00e0 n\u01a1i xu\u1ea5t tr\u00e0 kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, n\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ec1n \u1ea3o. Ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169 \u0111\u00e3 h\u1ecfng n\u1eb7ng, kh\u00f3 thi h\u00e0nh, n\u00ean ph\u1ea3i c\u1ea3i c\u00e1ch. Nay n\u1ebfu gi\u1eef nguy\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i, th\u00ec m\u1ed7i n\u0103m ba tr\u0103m v\u1ea1n quan l\u1ee3i nhu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u1ea5t.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi Vua v\u00e0 l\u1eddi \u0110inh V\u1ecb, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, l\u00e0m Ph\u00e1n qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, L\u00fd \u0110\u1ecbch, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec7m k\u1ef3 hai n\u0103m, n\u1ebfu kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 s\u1ebd b\u1ecb thay b\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i theo th\u1ee9 b\u1eadc. L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd T\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi Kim L\u0103ng d\u1eabn theo l\u1ec7 c\u1ee7a Cao Bi\u1ec7n v\u00e0 Du Hi\u1ebfn Khanh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u1ea1i qu\u1eadn. Trung th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"Cao Bi\u1ec7n v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng g\u00ec, nh\u01b0ng t\u1ea1i ch\u1ee9c g\u1ea7n hai n\u0103m, v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u Truy. Du Hi\u1ebfn Khanh \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u nhi\u1ec7m v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u D\u0129nh. L\u00fd T\u1ed1c m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, v\u00e0o Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m, kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi Cao Bi\u1ec7n. Ban \u0111\u1ea7u chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n ba n\u0103m, n\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda[footnote]N\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda: Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 17-5, c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft 'Ch\u00e2n T\u00f4ng nh\u00e2n m\u1ec7nh sai gi\u1ea3m ni\u00ean h\u1ea1n', nghi ng\u1edd r\u1eb1ng c\u00e2u n\u00e0y trong b\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft l\u00e0 'n\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda'.[\/footnote], \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 do \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.\"<\/i> Do \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[26] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c chuy\u1ebfn v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u do quan qu\u00e2n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u1eeda quan, t\u1eeb nay \u0111\u1ebfn Ki\u1ec1n Ch\u00e2u th\u00ec thay \u0111\u1ed5i.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua b\u00e0n lu\u1eadn v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ef1 \u01b0u khuy\u1ebft trong ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1eddi Khai Nguy\u00ean v\u00e0 Thi\u00ean B\u1ea3o nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, n\u00f3i: <i>\"Di\u00eau S\u00f9ng, T\u1ed1ng C\u1ea3nh th\u1eadt l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng, Minh Ho\u00e0ng tin t\u01b0\u1edfng giao ph\u00f3 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, nh\u01b0ng qu\u00e1 tin v\u00e0o D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c Trung v\u00e0 L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"K\u1ebb gian t\u00e0, vu h\u00e3m ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd nghe nh\u01b0 trung th\u00e0nh, Vua kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i \u00edt d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda, n\u00ean D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c Trung v\u00e0 L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean quy\u1ec1n h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu Vua c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra k\u1ebb h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ebfn th\u00e2n, th\u00ec m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y t\u00e1m. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e2m nguy, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u1eabn quy ph\u1ee5c nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0 nh\u1edd \u01a1n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean s\u00e2u d\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"L\u1ee5c Ch\u00ed n\u00f3i \u0110\u1ee9c T\u00f4ng anh minh, c\u00f3 ch\u00ed mu\u1ed1n m\u1ed9t m\u00ecnh cai tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng thi\u00ean h\u1ea1 qu\u00e1 r\u1ed9ng l\u1edbn, l\u00e0m sao Vua c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t m\u00ecnh cai tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"D\u00e2n trong ch\u00e2u ki\u1ec7n t\u1ee5ng nhi\u1ec1u v\u1ec1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, khi truy l\u1ea5y kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u00e3 m\u1ea5t. N\u1ebfu tri\u1ec7u t\u1eadp l\u00e2n b\u1ea3o, r\u1ea5t phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Nguy\u00ean do l\u00e0 l\u00fac mua \u0111\u1ea5t ban \u0111\u1ea7u, ch\u01b0a t\u1eebng n\u1ed9p thu\u1ebf kh\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ed5i h\u1ed9, n\u00ean ki\u1ec7n t\u1ee5ng nhi\u1ec1u. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 ra th\u00f4ng b\u00e1o cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ch\u00e2u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn quan khai b\u00e1o, n\u1ed9p thu\u1ebf v\u00e0 in kh\u1ebf \u01b0\u1edbc. T\u1ed5ng c\u1ed9ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c 1.620 h\u1ed9 m\u1edbi[footnote]1.620 h\u1ed9 m\u1edbi: B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '1.620'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00eau r\u00f5 s\u1ed1 h\u1ed9 v\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf.[\/footnote], thu\u1ebf ti\u1ec1n 4.230 quan, ki\u1ec7n t\u1ee5ng l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ea5m d\u1ee9t. Lo r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc kh\u1eafp n\u01a1i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u Qu\u1ed1c s\u1eed\u300b g\u1ed3m 120 quy\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, gia phong cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1ee9c Th\u1ee7 T\u01b0 \u0111\u1ed3, c\u00e1c quan tu s\u1eed l\u00e0 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, H\u1ea1 T\u1ee7ng, Th\u00f4i \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eebng tham gia tu s\u1eed, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vi\u1ec7n Tu Qu\u1ed1c s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f2n nhi\u1ec1u vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, xin cho xu\u1ed1ng vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung tu ch\u1ec9nh. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, v\u00ec d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f3i k\u00e9m, xu\u1ea5t kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, sai Tu C\u1ea3nh Linh cung Ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung Ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ebfn C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c qu\u00e1n \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, v\u00ec vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. T\u1ed5ng c\u1ed9ng cung qu\u00e1n c\u00f3 1.322 khu. Ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c quan gi\u00e1m tu n\u1ed9i th\u1ea7n, ban ti\u1ec1n cho th\u1ee3 v\u00e0 l\u00ednh.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 h\u1ecdc ph\u00eda nam Nguy\u00ean Ph\u00f9 qu\u00e1n, l\u00e0m n\u01a1i h\u1ecdc t\u1eadp cho ho\u00e0ng t\u1eed, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>\"T\u01b0 Thi\u1ec7n\"<\/i>, Vua vi\u1ebft b\u00e0i k\u00fd, kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 trong nh\u00e0. Sai Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00c1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ng\u1ecdc l\u00e0m B\u1ea1n \u0111\u1ecdc cho Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i d\u1eb7n d\u00f2 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f9a gi\u1ee1n trong nh\u00e0 h\u1ecdc v\u00e0 b\u00e0y c\u00e1c \u0111\u1ed3 ch\u01a1i, m\u1ecdi vi\u1ec7c ph\u1ea3i theo l\u1ec5, \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1ng th\u00e2n c\u1eadn v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8 v\u00e0 quan l\u1ea1i.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, phong S\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n qu\u00e2n L\u00fd th\u1ecb \u1edf h\u1eadu cung l\u00e0m T\u00e0i nh\u00e2n.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u00fang v\u00e0o m\u00f9a l\u00e0m ru\u1ed9ng, mong ph\u00e1t th\u00f3c t\u1eeb kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 cho vay, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng Di\u00ean Ch\u00e2u hi\u1ec7n \u0111ang d\u1ef1 tr\u1eef 27 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, xin xu\u1ea5t 5.000 th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ee3i m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu th\u00ec thu l\u1ea1i tr\u1ea3 v\u1ec1 kho, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xin t\u1eeb nay c\u00e1c ng\u00e0y ngh\u1ec9 v\u00e0 ng\u00e0y kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin kh\u00f4ng ng\u1ed3i ch\u1ea7u \u1edf h\u1eadu \u0111i\u1ec7n, hai l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u c\u1ed1 xin. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ef5, \u0110oan Ng\u1ecd, Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, hai k\u1ef3 t\u1ebf X\u00e3 c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u00e0y m\u01b0a to tuy\u1ebft l\u1edbn kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, c\u0169ng kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u00e2u b\u1ea9m th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c xin phong s\u1edb. L\u1ea1i xin ng\u00e0y ngh\u1ec9 h\u00e0ng tu\u1ea7n kh\u00f4ng ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea5p th\u00eam 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m cho D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Ti\u1ebft \u00c1nh.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1eddng Loan c\u00e1c xem th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c b\u00e0i t\u1ee5ng Th\u00e1nh v\u0103n th\u1ea7n b\u00fat, k\u00fd s\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n do Vua so\u1ea1n, Vua l\u00e0m th\u01a1, sai c\u00e1c quan h\u1ecda theo. L\u1ea1i ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n L\u01b0u B\u00f4i d\u1ef1 ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u, l\u00ean \u0111\u00ecnh Th\u00fay Ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ean n\u00fai T\u01b0\u1ee3ng Doanh, d\u1ef1 y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n. \u0110i\u1ec7n n\u00e0y n\u1eb1m trong v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1, g\u1ea7n k\u1ec1 cung c\u1ea5m, Vua \u01b0u \u0111\u00e3i c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1ed7i khi \u0111\u1ea1i l\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng vui v\u1ebb tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y. Sau n\u00e0y, c\u1ea3 hai ch\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, l\u00e0 \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Tu s\u1eeda cung C\u1ea3nh Linh s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb xin tuy\u1ec3n 300 qu\u00e2n s\u0129 thu\u1ed9c v\u1ec1 cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 \u0111\u00e0i Th\u00e1i C\u1ef1c \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, c\u1ea5p vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[40] Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 thuy\u1ec1n T\u00e2n La tr\u00f4i d\u1ea1t \u0111\u1ebfn b\u1edd \u1edf Minh Ch\u00e2u, th\u00ec c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00e2n c\u1ea7n, \u0111\u1ee3i khi thu\u1eadn gi\u00f3 th\u00ec cho v\u1ec1.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 3, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay ng\u00e0y ngh\u1ec9 h\u00e0ng tu\u1ea7n kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00fac t\u1ea5u th\u00ec \u0111\u1ebfn ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, chi\u1ebfu ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 3.)<\/i>\r\n\r\n[42] Th\u01b0\u1edfng D\u1ea1ng \u0110an \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'phi\u1ec1n qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26, s\u1eeda th\u00e0nh 'phi\u1ec1n b\u1ed9'.[\/footnote], l\u1ea1i l\u00e0 c\u1eadu c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La. C\u1ed1t T\u01b0 La sai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u1ee5c h\u1ed9 l\u00e0 Khu\u1ebfch T\u01b0 \u0110\u00f4n b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp v\u0103n ph\u00e1p \u1edf t\u1ed9c Ly V\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i v\u1edbi T\u01b0 \u0110\u00f4n r\u1eb1ng: <i>\"V\u0103n ph\u00e1p th\u00e0nh l\u1eadp xong, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2m l\u1ea5n bi\u00ean gi\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c.\"<\/i>\r\n\r\nT\u00e0o V\u0129 bi\u1ebft chuy\u1ec7n, b\u00e8n k\u1ebft giao th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi T\u01b0 \u0110\u00f4n, t\u1eebng c\u1edfi \u0111ai ng\u1ecdc t\u1eb7ng cho \u00f4ng ta. T\u01b0 \u0110\u00f4n c\u1ea3m k\u00edch, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 nguy\u1ec7n b\u00e1o \u0111\u00e1p, n\u00f3i v\u1edbi T\u00e0o V\u0129: <i>\"Ph\u1ee5 th\u00e2n mu\u1ed1n sai con l\u00e0m g\u00ec? D\u00f9 mu\u1ed1n l\u1ea5y \u0111\u1ea7u, con c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7t \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.\"<\/i> T\u00e0o V\u0129 th\u1ea5y \u00f4ng ta th\u00e0nh th\u1eadt, b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"Ta bi\u1ebft Th\u01b0\u1edfng D\u1ea1ng \u0110an th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft h\u1eafn cho ta kh\u00f4ng?\"<\/i> T\u01b0 \u0110\u00f4n kinh ng\u1ea1c n\u00f3i: <i>\"Xin v\u00e2ng.\"<\/i> Sau h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, qu\u1ea3 nhi\u00ean ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u Th\u01b0\u1edfng D\u1ea1ng \u0110an \u0111em \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, T\u00e0o V\u0129 xin th\u0103ng t\u01b0\u1edbc cho Khu\u1ebfch T\u01b0 \u0110\u00f4n, Vua khen ng\u1ee3i c\u00f4ng lao, mu\u1ed1n ban th\u01b0\u1edfng r\u00f5 r\u00e0ng cho T\u01b0 \u0110\u00f4n, nh\u01b0ng l\u1ea1i lo ng\u1ea1i C\u1ed1t T\u01b0 La s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng V\u0129 b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1i th\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra r\u1eafc r\u1ed1i, n\u00ean ban chi\u1ebfu cho V\u0129, b\u1ea3o \u00f4ng c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ef9. V\u0129 \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh Nam Th\u1ecb, t\u00e2u r\u1eb1ng T\u01b0 \u0110\u00f4n d\u00e2ng \u0111\u1ea5t n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, b\u00e8n phong T\u01b0 \u0110\u00f4n l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn.\r\n\r\nNam Th\u1ecb v\u1ed1n g\u1ecdi l\u00e0 Nam S\u1ee9, ti\u1ebfng Phi\u00ean \u0111\u1ecdc tr\u1ea1i th\u00e0nh Nam Th\u1ecb, ph\u00eda t\u00e2y nam c\u00e1ch ch\u00e2u 150 d\u1eb7m, ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc c\u00e1ch th\u00e0nh Lung Can 80 d\u1eb7m, l\u00e0 n\u01a1i ti\u1ebfp gi\u00e1p gi\u1eefa T\u1ea7n v\u00e0 V\u1ecb, n\u1eafm gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a T\u00e2y Nhung[footnote] 'Nhung' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u1edbi', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. T\u00e0o V\u0129 xin d\u00f9ng qu\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u T\u1ea7n, V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c tay cung g\u1ea7n tr\u1ea1i, x\u00e2y th\u00e0nh v\u00e0 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u00f3, ng\u00e0y sau khi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa thay phi\u00ean, s\u1ebd tuy\u1ec3n th\u00eam 3.000 d\u0169ng s\u0129 l\u00e0m tay cung \u1edf th\u00e0nh Nam Th\u1ecb. Vua khen V\u0129 l\u00e0m vi\u1ec7c y\u00ean \u1ed5n v\u00e0 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, phong T\u01b0 \u0110\u00f4n l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 3, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 21 m\u1edbi ban chi\u1ebfu cho V\u0129 c\u00e2n nh\u1eafc, V\u0129 t\u00e2u T\u01b0 \u0110\u00f4n d\u00e2ng \u0111\u1ea5t, m\u1edbi ban c\u00e1o m\u1ec7nh, vi\u1ec7c ban c\u00e1o m\u1ec7nh c\u00f3 l\u1ebd di\u1ec5n ra sau ng\u00e0y 21. V\u00ec ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong T\u01b0 \u0110\u00f4n l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed, ch\u01b0a ban h\u00e0nh, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i V\u0129 t\u00e2u l\u1ea1i, n\u00ean sau ng\u00e0y 21 m\u1edbi ban h\u00e0nh. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong. Nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 s\u1ef1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc sau. X\u00e2y th\u00e0nh Nam Th\u1ecb[footnote] 'Th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y 25, nay c\u0169ng ghi th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n xem s\u00e1ch.\r\n\r\nNg\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea1i tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t d\u1ef1 ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn. L\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec7u xem s\u00e1ch, th\u1eddi gian k\u00e9o d\u00e0i, kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ec7c, n\u00ean l\u1ea1i tri\u1ec7u t\u1eadp. Vua h\u1ecfi c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 kinh s\u1eed, h\u1ecd \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, xem qua c\u00e1c quy\u1ec3n s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t, Vua r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng.\r\n\r\n[45] Sai s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n ph\u1ee7 c\u00e1c ch\u00e2u \u00d4n, X\u1eed, ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u1ec3m tra b\u1edd s\u00f4ng \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[46] Ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u t\u00e2u d\u00e2n \u0111\u00f3i, Vua ban chi\u1ebfu c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[47] Ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong n\u1ed9i th\u1ecb v\u00e0 tam ban l\u00e0m ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1 \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi T\u1ea7n ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, T\u00e0o V\u0129 xin l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, l\u00e0m An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt th\u00ec Ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m thay nhau v\u00e0o t\u00e2u, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho ph\u00e9p m\u00e0 l\u1eadp ra ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[48] Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, ban t\u00ean m\u1ee5c l\u1ee5c l\u00e0 \u300aB\u1ea3o V\u0103n Th\u1ed1ng L\u1ee5c\u300b, Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a, ban th\u01b0\u1edfng cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh kh\u00ed v\u1eadt, ti\u1ec1n b\u1ea1c kh\u00e1c nhau. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i gia t\u0103ng th\u1ef1c \u1ea5p cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, th\u0103ng c\u1ea5p b\u1eadc v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng ph\u1ea9m ph\u1ee5c cho c\u00e1c quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, sau khi phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o s\u0129 c\u00f3 \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh \u1edf hai ph\u1ed1 t\u1eadp h\u1ee3p tu ch\u1ec9nh nghi th\u1ee9c trai \u0111\u00e0n, <i>(ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 2)<\/i>, sai Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra, so\u1ea1n th\u00e0nh 10 quy\u1ec3n \u300aLa Thi\u00ean Ti\u1ebfu Nghi\u300b. <i>(Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 8)<\/i>.\r\n\r\nL\u1ea1i ch\u1ecdn 10 \u0111\u1ea1o s\u0129 \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng. <i>(ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2)<\/i>. N\u0103m sau, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan \u1edf S\u00f9ng V\u0103n Vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, \u0111\u00fac \u1ea5n ban c\u1ea5p. Kinh t\u1ea1ng c\u0169 c\u00f3 3.737 quy\u1ec3n, Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng sai T\u00e1n k\u1ef5 th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n[footnote]T\u00e1n k\u1ef5 th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ecb lang', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng kinh v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh Kh\u1ed5ng Th\u1eeba Cung hi\u1ec7u ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u00e9p tay, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung qu\u00e1n l\u1edbn, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 622 quy\u1ec3n.\r\n\r\nL\u1ea1i cho r\u1eb1ng \u300a\u0110\u1ea1o \u0110\u1ee9c Kinh\u300b v\u00e0 \u300a\u00c2m Ph\u00f9 Kinh\u300b l\u00e0 do L\u00e3o qu\u00e2n Th\u00e1nh t\u1ed5 so\u1ea1n ra, n\u00ean \u0111\u01b0a t\u1eeb b\u1ed9 T\u1ee9 Ph\u1ee5 l\u00ean b\u1ed9 \u0110\u1ed9ng Ch\u00e2n. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 cho m\u00ecnh th\u00f4ng hi\u1ec3u gi\u00e1o ph\u00e1p, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u ki\u1ebfn ngh\u1ecb. L\u00fac \u0111\u00f3, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e0o C\u1ed1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 th\u00f4ng th\u1ea1o, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin hi\u1ec7u \u0111\u00ednh kinh t\u1ea1ng, ch\u01b0a bao l\u00e2u, T\u00e0o C\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e2u xin tr\u1edf v\u1ec1 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i c\u00e1c b\u1ed9 lo\u1ea1i, n\u00e2ng h\u1ea1 ph\u1ea9m c\u1ea5p, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 do \u00f4ng ta l\u00e0m. L\u1ea1i sai Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n Ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn H\u00e0ng Ch\u00e2u gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c ch\u00e9p b\u1ea3n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ea5y c\u00e1c kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1ea1ng c\u00f3 n\u1ed9i dung h\u1ee7y b\u00e1ng l\u1eabn nhau \u0111\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf[footnote]Chi\u1ebfu l\u1ea5y c\u00e1c kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1ea1ng c\u00f3 n\u1ed9i dung h\u1ee7y b\u00e1ng l\u1eabn nhau \u0111\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'san' <i>(x\u00f3a)<\/i> tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'giai' <i>(\u0111\u1ec1u)<\/i>, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>(n\u0103m n\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y)<\/i> <i>\"\u300aL\u00e3o T\u1eed H\u00f3a H\u1ed3 Kinh\u300b[footnote]\u300aL\u00e3o T\u1eed H\u00f3a H\u1ed3 Kinh\u300b, nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'H\u1ed3', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aQu\u1eadn Trai Ch\u00ed H\u1eadu Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2 b\u1ed5 sung.[\/footnote] l\u00e0 di t\u00edch c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n x\u01b0a, kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u <i>(th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5)<\/i> <i>\"\u300aC\u1eedu Thi\u00ean Sinh Th\u1ea7n Ch\u01b0\u01a1ng\u300b, \u300aNg\u1ecdc Kinh\u300b, \u300aTh\u00f4ng Th\u1ea7n\u300b, \u300aTi\u00eau Tai\u300b, \u300aC\u1ee9u Kh\u1ed5\u300b, \u300aNg\u0169 Tinh\u300b, \u300aB\u00ed Th\u1ee5\u300b, \u300aDi\u00ean Th\u1ecd\u300b, \u300a\u0110\u1ecbnh Quan\u300b, \u300aN\u1ed9i B\u1ea3o M\u1ec7nh\u300b, \u300aL\u1ee5c Trai\u300b, \u300aTh\u1eadp Tr\u1ef1c\u300b t\u1ed5ng c\u1ed9ng 12 b\u1ed9 kinh, c\u00f3 \u00edch cho d\u00e2n, xin cho in \u1ea5n ban h\u00e0nh.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y t\u1ed5ng thu\u1eadt, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 c\u00f3 trong \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean\u300b, n\u00ean ki\u1ec3m tra x\u00f3a b\u1ecf. T\u00e0o C\u1ed1c ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nghi\u1ec7m ch\u1ee9ng v\u0103n linh \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 7, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean 670 quy\u1ec3n thu\u1ed9c b\u1ed9 \u0110\u1ed9ng Ch\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, v\u1ee3 c\u1ee7a d\u00e2n huy\u1ec7n H\u00e0m B\u00ecnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng U\u00e2n, h\u1ecd L\u00f4, t\u1ed1 c\u00e1o ch\u00e1u trai l\u00e0 Ch\u1ea5t say r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd th\u00f4 t\u1ee5c. H\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 m\u1ed9t gia t\u1ed9c gi\u00e0u c\u00f3, Ch\u1ea5t v\u1ed1n l\u00e0 con nu\u00f4i, v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9ng c\u1ee9 \u0111\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng. Ch\u1ea5t \u0111\u00e3 h\u1ed1i l\u1ed9 cho c\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch. Con c\u1ee7a T\u00f2ng C\u00e1t l\u00e0 Nhu\u1ec7, gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u0111\u1ed1c v\u1eadn s\u00f4ng Th\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng, qua l\u1ea1i H\u00e0m B\u00ecnh, \u0111\u00e3 xin quan huy\u1ec7n gi\u00fap \u0111\u1ee1. Quan huy\u1ec7n ph\u00e1n quy\u1ebft kh\u00f4i ph\u1ee5c h\u1ecd L\u01b0u cho Ch\u1ea5t, v\u00e0 ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u Ch\u1ea5t c\u00f9ng s\u1ed1ng chung v\u1edbi L\u00f4. Ch\u1ea5t v\u00e0 L\u00f4 li\u00ean t\u1ee5c ki\u1ec7n t\u1ee5ng, quan huy\u1ec7n b\u00e1o l\u00ean ph\u1ee7. L\u00fac \u0111\u00f3, T\u00f2ng C\u00e1t \u0111ang quy\u1ec1n tri ph\u1ee7 s\u1ef1, b\u00e8n sai H\u1ed9 t\u00e0o tham qu\u00e2n L\u00e3 Kh\u1ea3i \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n x\u00e9t h\u1ecfi. Ch\u00fa c\u1ee7a L\u00f4 l\u00e0 Chi\u00eau Nh\u1ea5t, gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u1eafc L\u01b0\u1ee3c \u00fay, \u0111\u00e3 \u0111\u00fat l\u00f3t cho Kh\u1ea3i ba tr\u0103m l\u1ea1ng b\u1ea1c. Kh\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i v\u1ee5 \u00e1n kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, l\u1ea5y c\u1edb ch\u1edd truy b\u1eaft h\u1ecd L\u01b0u r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 ph\u1ee7.\r\n\r\nAnh c\u1ee7a L\u00f4 l\u00e0 V\u0103n Ch\u1ea5t, gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, l\u1ea1i nh\u1edd ti\u1ebfn s\u0129 Ng\u00f4 C\u1eadp \u0111\u00fat l\u00f3t b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a T\u00f2ng C\u00e1t l\u00e0 Qu\u00e2n, gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u1edbi cha, nh\u01b0ng gi\u1ea5u \u0111i vi\u1ec7c nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9. L\u00f4 l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 t\u1ed1 c\u00e1o, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho H\u1eefu qu\u00e2n tu\u1ea7n vi\u1ec7n x\u00e9t x\u1eed. Anh c\u1ee7a Chi\u00eau Nh\u1ea5t l\u00e0 Tr\u1eebng t\u1eebng vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi Duy Di\u1ec5n, nh\u1eafn T\u00f2ng C\u00e1t r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Qu\u00e2n v\u00e0 Nhu\u1ec7, xin ho\u00e3n l\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3, Ng\u00f4 C\u1eadp \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n, qu\u00e2n tu\u1ea7n xin l\u1ec7nh b\u1eaft gi\u1eef, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c C\u1eadp, th\u00ec v\u1ee5 \u00e1n kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac.\"<\/i> T\u00f2ng C\u00e1t v\u1ed9i tri\u1ec7u ph\u00e1n quan qu\u00e2n tu\u1ea7n l\u00e0 Ch\u00fac Th\u1ea3n \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecfi, h\u1ee7y b\u1ecf t\u1edd tr\u00ecnh xin b\u1eaft gi\u1eef, l\u1ea1i sai Nhu\u1ec7 b\u00ed m\u1eadt h\u1ecfi Th\u1ea3n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u1ee5 \u00e1n, t\u1ef1 nghi ng\u1edd v\u00e0 lo s\u1ee3, b\u00e8n b\u00ed m\u1eadt l\u00e0m t\u1ea5u xin giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac \u0111\u00e1p.\r\n\r\nC\u1ee7 s\u00e1t h\u00ecnh ng\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n t\u00e2u l\u00ean, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn T\u00f2ng C\u00e1t, e r\u1eb1ng qu\u00e2n tu\u1ea7n s\u1ebd n\u00e9 tr\u00e1nh. Ch\u1ea9n v\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee9c tri t\u1ea1p, xin kh\u00f4ng giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho \u0111\u00e0i. B\u00e8n sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 x\u00e9t x\u1eed, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0110\u00e0m Nguy\u00ean C\u00e1t gi\u00e1m s\u00e1t, b\u1eaft gi\u1eef h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. V\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, Kh\u1ea3i v\u00e0 Qu\u00e2n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u00e0nh v\u00e0 ch\u00e2u D\u0129nh; Nhu\u1ec7, Th\u1ea3n, V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch m\u1ed9t ch\u1ee9c, Th\u1ea3n b\u1ecb bi\u1ebfm l\u00e0m tham qu\u00e2n ch\u00e2u H\u00e0o.\r\n\r\nL\u00f4 Tr\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u00e0o \u1edf huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u, t\u1eebng \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o ch\u00e2u T\u00e0o, bu\u00f4n b\u00e1n ki\u1ebfm l\u1ee3i, \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n l\u00e0nh, k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi quy\u1ec1n qu\u00fd, n\u00ean c\u00e0ng ngang ng\u01b0\u1ee3c. Khi L\u01b0u T\u1ed1ng l\u00e0m tri ph\u1ee7, Tr\u1eebng t\u1eebng ph\u1ea1m ph\u00e1p. T\u1ed1ng t\u1ee9c gi\u1eadn v\u00ec s\u1ef1 ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a h\u1eafn, b\u00e8n tr\u1eebng tr\u1ecb, c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u D\u0129nh, v\u00e0 xin r\u1eb1ng n\u1ebfu sau n\u00e0y ph\u1ea1m t\u1ed9i s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ed9c t\u1ed9i. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi l\u1eddi t\u1ea5u.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Tr\u1eebng v\u00e0 Chi\u00eau Nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, Tr\u1eebng b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Giang, Chi\u00eau Nh\u1ea5t b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf danh hi\u1ec7u. T\u00f2ng C\u00e1t v\u00e0 Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i. Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri \u00edch ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m tri Khai Phong, t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed Kh\u1ea3i, b\u00e8n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 ty lang trung, ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t. V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3, trong \u300a\u0110\u00e0i k\u00fd\u300b c\u00f3 truy\u1ec7n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i>\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o, n\u1ebfu c\u00f3 c\u1ed1 t\u00ecnh k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u00e2n x\u00e1, t\u1eeb nay Ph\u00e1p t\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 tha t\u1ed9i.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea5y T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u01b0\u1edfng l\u00e0 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u T\u1ef1, v\u1eabn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ki\u00eam B\u1ed9 th\u1ef1 b\u1ea3n ch\u00e2u. Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e2u n\u0103m \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, si\u00eang n\u0103ng trong ch\u1ee9c v\u1ee5. \u0110\u1ebfn nay v\u1ec1 tri\u1ec1u, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng ph\u1ea9m h\u00e0m v\u00e0 c\u1eed \u0111i. Sau \u0111\u00f3, Do\u00e3n T\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00ean c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u1ef1, vi\u1ec7c th\u01b0 t\u1eeb qua l\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00f9ng t\u00ean hi\u1ec1m k\u1ef5 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ch\u00e2u Cao.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3n ch\u00fac v\u0103n \u1edf n\u01a1i th\u1edd t\u1ef1 giao mi\u1ebfu v\u00e0 ng\u1ecdc t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf \u0111\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u1eb7t trong ph\u00f2ng trai, l\u00e0 v\u1eadt d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5 th\u1ea7n linh, nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng. Xin t\u1eeb nay b\u1ea3n ch\u00fac v\u0103n v\u00e0 ng\u1ecdc t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u1edf s\u1ea3nh trai cung, m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi h\u00e0nh l\u1ec5, Th\u00e1i \u00fay c\u00f9ng Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1m l\u1ec5 b\u00e1c s\u0129 c\u00f9ng m\u1edf xem[footnote]Th\u00e1i \u00fay c\u00f9ng Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1m l\u1ec5 b\u00e1c s\u0129 c\u00f9ng m\u1edf xem 'c\u00f9ng m\u1edf', b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 14-18 ch\u00e9p 'c\u00f9ng xem', \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 11 ch\u00e9p 'c\u00f9ng xem x\u00e9t'. Nghi ng\u1edd 'c\u00f9ng m\u1edf' n\u00ean l\u00e0 'c\u00f9ng xem'.[\/footnote], Th\u00e1i ch\u00fac t\u1eadp \u0111\u1ecdc, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed t\u1ebf giao, b\u1ec7 th\u1edd c\u1ee7a H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf ch\u1ec9 sai l\u00ednh tr\u00e1ng b\u00e0y bi\u1ec7n. Xin t\u1eeb nay sai m\u1ed9t vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ecb v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean quan Ty thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u00edch th\u00e2n b\u1ed1 tr\u00ed, l\u1ea1i th\u00eam \u0111\u00e8n l\u1ed3ng v\u00e0 \u0111\u00e0i l\u1eeda b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 th\u1edd \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u00f3 m\u1ea1nh.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo l\u1ec7 c\u0169, \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf \u0111\u00e0n Nam Giao \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e0n trong l\u1ec1u, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay quan h\u1eefu ty l\u00e0m xong \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n b\u1ecf v\u00e0o gi\u1ecf, c\u00f3 khi \u0111\u1ec3 qua \u0111\u00eam. Xin cho x\u00e2y nh\u00e0, khi l\u00e0m xong \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n c\u1ea5t v\u00e0o t\u1ee7[footnote]C\u1ea5t v\u00e0o t\u1ee7 't\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u1ea7u', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b 14-18 s\u1eeda. X\u00e9t \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 16 ch\u00e9p: 'Ti\u1ebfp th\u1ea7n tr\u00f9 x\u00e2y nh\u00e0 v\u00e0 l\u00e0m t\u1ee7 \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ed3 \u0103n, m\u1ed7i khi l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n c\u1ea5t v\u00e0o \u0111\u00f3'.[\/footnote], \u0111\u1ebfn khi h\u00e0nh l\u1ec5 th\u00ec chia ra b\u1ecf v\u00e0o gi\u1ecf. L\u1ea1i ch\u1ecdn hai vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ecb, sau khi c\u00e1c quan c\u00f4ng khanh ki\u1ec3m tra \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 xong, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5, Gi\u00e1m s\u00e1t[footnote]Gi\u00e1m s\u00e1t, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tr\u00ean ch\u00e9p 'Gi\u00e1m t\u1ebf', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote] c\u00f9ng xem x\u00e9t. Khi h\u00e0nh l\u1ec5, sai m\u01b0\u1eddi l\u00ednh th\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, khi t\u1ebf giao g\u1eb7p m\u01b0a tuy\u1ebft, ch\u1ec9 t\u1ea1m l\u00e0m l\u1ec5 v\u1ecdng t\u1ebf \u1edf s\u1ea3nh trai c\u1ee7a Th\u00e1i \u00fay, v\u00ec l\u00e0 n\u01a1i \u1edf t\u1ea1m m\u00e0 ch\u1ec9 t\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh. Xin x\u00e2y \u0111i\u1ec7n v\u1ecdng t\u1ebf trong c\u1eeda trai cung, c\u00e1c ph\u00f2ng trai c\u1ee7a c\u00e1c ty c\u0169ng t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. Theo l\u1ec7 c\u0169, \u0111\u1ea1i t\u1ef1 ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u00e1i ph\u1ee7 t\u1ef1 cung c\u1ea5p h\u01b0\u01a1ng, nay t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u00f4ng mi\u1ebfu th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, xin ban h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Vua.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\nL\u1ea1i l\u00e0m t\u1ee7 s\u01a1n trao cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 v\u00e0 Ty n\u00f4ng t\u1ef1[footnote]L\u1ea1i l\u00e0m t\u1ee7 s\u01a1n trao cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 v\u00e0 Ty n\u00f4ng t\u1ef1 's\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'th\u00eam', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 14-19, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 98 L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda.[\/footnote], m\u1ed7i khi t\u1ebf l\u1ec5, sai quan ph\u00e1n t\u1ef1 ni\u00eam phong \u0111\u1ed3 l\u1ec5 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i t\u1ebf.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng cho \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Nh\u1eadm Chi\u00eau, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c tr\u00ean s\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng trong m\u1ed9t n\u0103m t\u1ea1i ch\u1ee9c, Nh\u1eadm Chi\u00eau \u0111\u00e3 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c 45 v\u1ea1n th\u1ea1ch.\r\n\r\n<i>(Nh\u1eadm Chi\u00eau ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 c\u00f2n vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan l\u1ea1i l\u00e0 c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, m\u00e0 trong s\u1ed1 c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, kh\u00f4ng n\u00ean xem th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"L\u1ea1i b\u1ed9 kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 24 ty, D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 t\u1eebng n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng kh\u00f3, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ec3 c\u00e1c lang trung v\u00e0 c\u00e1c ty s\u1ee9 c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u00ec d\u1ea7n d\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c ty s\u1ee9 trong n\u1ed9i \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u m\u00f4 ph\u1ecfng theo Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u01b0 ty Kinh l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi b\u1ed9 Th\u01b0\u01a1ng[footnote]Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, c\u00e2u n\u00e0y c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Trang tr\u1ea1ch t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi b\u1ed9 \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n'.[\/footnote]; ty Ho\u00e0ng th\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ty M\u00f4n; ty L\u1ec5 t\u00e2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ty Ch\u1ee7 kh\u00e1ch. Tuy danh ph\u1ea9m c\u00f3 th\u1ec3 noi theo, nh\u01b0ng ch\u1ee9c tr\u00e1ch th\u00ec kh\u00e1c nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c ty ch\u1ec9 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh \u0111\u00f4. Binh l\u1ef1c v\u00e0 thu\u1ebf m\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 phi\u00ean tr\u1ea5n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t lang trung hay vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u1ee7a Nam cung c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, g\u1ecdi l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng cung, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n l\u01b0u ch\u00e2u, t\u1ed1ng s\u1ee9, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 phi\u00ean tr\u1ea5n. Sau n\u00e0y, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1eady th\u1ebf l\u1ed9ng h\u00e0nh, l\u00e0 do phi\u00ean tr\u1ea5n qu\u00e1 m\u1ea1nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay tam ty ch\u00ednh l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ecdi kho\u1ea3n thu\u1ebf \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1edd c\u1ea5p ph\u00e1t, n\u00ean khi mi\u1ec5n gi\u1ea3m th\u00ec \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ebfn v\u1edbi d\u00e2n, khi ban th\u01b0\u1edfng th\u00ec \u00e2n \u0111\u1ee9c thu\u1ed9c v\u1ec1 Vua, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 b\u1ea5t di b\u1ea5t d\u1ecbch c\u1ee7a qu\u1ed1c gia.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u1eebng xin l\u1ea5y thu\u1ebf h\u1ed9 c\u1ee7a n\u0103m b\u1eadc t\u01b0\u1edbc phong \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng gi\u00e0u c\u00f3 ki\u00eau ng\u1ea1o, th\u01b0\u1eddng sa v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ea5t ch\u00ednh, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 do s\u1ef1 nu\u00f4ng chi\u1ec1u qu\u00e1 m\u1ee9c. M\u1ed7i l\u1ea7n thay m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng, hi\u1ebfm c\u00f3 ai v\u00e2ng l\u1ec7nh ngay. Chu Th\u1ebf T\u00f4ng tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u l\u00e0 An Th\u1ea9m K\u1ef3, \u00f4ng ta l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn, Th\u1ebf T\u00f4ng r\u1ea5t vui, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. T\u1eeb khi Th\u00e1i T\u1ed5 thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n c\u1ea7m qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ki\u00eam ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1ed7i khi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ec1u v\u1ed9i v\u00e3 \u0111\u1ebfn ngay, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m then ch\u1ed1t c\u1ee7a vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch b\u00e0n v\u1ec1 c\u1ed5 x\u01b0a, e r\u1eb1ng ch\u01b0a ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[55] L\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c t\u1ed9c T\u00f4ng Ca c\u1ee7a T\u00e2y Phi\u00ean l\u00e0 L\u00fd Tu\u00e2n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n B\u1ea3o Thu\u1eadn, ban cho \u00e1o k\u1ebf t\u1eadp, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 v\u1eadt qu\u00fd, y\u00ean ng\u1ef1a, gi\u00e1p tr\u1ee5.\r\n\r\nTu\u00e2n c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 L\u1eadp Tu\u00e2n, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 D\u0129nh Th\u00e0nh L\u1eadn B\u00f4 S\u1ea5t, ban \u0111\u1ea7u l\u00e0m s\u01b0, sau t\u1ef1 ho\u00e0n t\u1ee5c, gi\u00fap C\u1ed1t T\u01b0 La, cai qu\u1ea3n c\u00e1c t\u1ed9c Phi\u00ean, r\u1ea5t c\u00f3 uy danh, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh phong t\u01b0\u1edbc. Sau l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng l\u00e0 T\u00e1n Ph\u1ed5. T\u00e0o V\u0129 n\u00f3i: <i>\"Xu\u00e2n Thu cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee7 h\u1ebft. T\u00e1n Ph\u1ed5 l\u00e0 hi\u1ec7u c\u1ee7a Kh\u1ea3 H\u00e3n, n\u1ebfu Tu\u00e2n m\u1ed9t l\u1eddi m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec s\u1ebd x\u1eed C\u1ed1t T\u01b0 La th\u1ebf n\u00e0o? H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu l\u1ea1i c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u kh\u00e1c, s\u1ebd kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. Xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, phong ch\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Tu\u00e2n d\u00e1m xin T\u00e1n Ph\u1ed5, mu\u1ed1n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean C\u1ed1t T\u01b0 La, m\u00e0 C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1ea1i kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u g\u00ec. Tu\u00e2n ki\u00eau ng\u1ea1o qu\u00e1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.\"<\/i> Vua nghe theo l\u1eddi T\u00e0o V\u0129.\r\n\r\n[56] Ch\u00e2u Nghi b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea1i Thi\u00ean H\u00e0, Vua sai L\u00fd Th\u1ee7 Du\u1ec7, \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u \u0110\u00e0m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, \u0111i chi\u00eau ph\u1ee7, n\u1ebfu ch\u00fang d\u00e1m ch\u1ed1ng c\u1ef1, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ph\u00e1t binh ti\u00eau di\u1ec7t.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 n\u1ebfu ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i. N\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecb truy quan v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 gi\u1ea3m t\u1ed9i[footnote]ch\u1eef 'c\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u00ed', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c 14 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 166, chi\u1ebfu 'Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i t\u1ef1 th\u00fa' s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], th\u00ec giao cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh x\u00e9t t\u00ecnh ti\u1ebft t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u1ee5. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tham nh\u0169ng, c\u0169ng cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa. T\u1eeb nay ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, kh\u00f4ng c\u00f2n trong ph\u1ea1m vi cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa.\"<\/i>\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng ghi \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 H\u1ed7n Nguy\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, nay xin l\u1ea5y s\u00e1ch \u300aTh\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m k\u00fd\u300b do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n \u0111\u1eb7t l\u00ean \u0111\u1ea7u ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh, v\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang t\u00e2n ph\u1ed5 c\u1ee7a ho\u00e0ng tri\u1ec1u nh\u01b0 \u300aThi\u00ean Ho\u00e0ng Nguy\u00ean Ph\u00e1i Ph\u1ed5\u300b nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, c\u0169ng l\u1ea5y \u300aGi\u00e1ng L\u00e2m K\u00fd\u300b \u0111\u1eb7t l\u00ean \u0111\u1ea7u, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t t\u00ean \u0111\u1eb9p. L\u1ea1i xin l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u Qu\u00e2n v\u00e0 H\u1ea1 T\u1ee7ng c\u00f9ng l\u00e0m quan tu ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p \u1edf T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1.\"<\/i> Vua nghe theo, \u0111\u1eb7t t\u00ean t\u00e2n ph\u1ed5 l\u00e0 \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a An Nh\u00e2n ghi ph\u1ee5, \u300aNgh\u1ec7 V\u0103n Ch\u00ed\u300b n\u00f3i, s\u1ed5 t\u1ecbch ho\u00e0ng t\u1ed9c \u0111\u1eb7t t\u00ean \u0111\u1eb9p l\u00e0 \u300aHo\u00e0ng T\u1ed1ng Ng\u1ecdc \u0110i\u1ec7p\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y \u1edf n\u0103m th\u1ee9 6. N\u0103m th\u1ee9 8, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n d\u00e2ng \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b, kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Tr\u1ee9 t\u00e1c lang Cao Thanh b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, ch\u00edch ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. Thanh l\u00e0m tri huy\u1ec7n Th\u00e1i Khang, c\u00f3 d\u00e2n trong huy\u1ec7n \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 ki\u1ec7n v\u1ec1 gia s\u1ea3n, Thanh nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a h\u1ecd. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c, li\u1ec1n tr\u1ed1n \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c. Tri ph\u1ee7 Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t xin v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u r\u1eb1ng con trai \u00f4ng l\u00e0 Nhu\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a Thanh 70 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim, mong truy\u1ec1n chi\u1ebfu b\u1eaft giam, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ng\u1ee5c. B\u00e8n sai Gi\u00e1 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u T\u00f4ng Ng\u00f4n v\u00e0 Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Giang Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u0111i x\u00e9t \u00e1n. Thanh tr\u1ed1n \u1edf nh\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 \u0110inh V\u0169, b\u00e1o quan b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i kh\u00e1m nh\u00e0, thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, qu\u1ea7n \u00e1o c\u00f3 th\u1ee9 xa x\u1ec9 tr\u00e1i l\u1ec7nh c\u1ea5m, b\u00e8n d\u00e1n b\u1ea3ng cho d\u00e2n t\u1ed1 gi\u00e1c, l\u1ea1i thu \u0111\u01b0\u1ee3c tang v\u1eadt kh\u00e1c.\r\n\r\nVi\u1ec7c \u00e1n xong, Ph\u00e1p t\u1ef1 cho r\u1eb1ng s\u1ed1 c\u1ee7a h\u1ed1i l\u1ed9 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00fang sai, \u0111\u1ed5i sai \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110inh C\u1ea9n Tu x\u00e9t l\u1ea1i, Thanh ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha cho.\r\n\r\nThanh, con trai c\u1ee7a Kh\u1ed1 b\u1ed9 Lang trung S\u0129 Ho\u00e0nh, \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n g\u1ea3 con g\u00e1i c\u1ee7a em trai m\u00ecnh cho. Sau khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n qua \u0111\u1eddi, nh\u00e0 h\u1ecd L\u00fd H\u00e3ng l\u1ea1i c\u01b0\u1edbi \u00f4ng l\u00e0m r\u1ec3. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan, \u00f4ng n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00ec nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, \u1ef7 th\u1ebf th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec3 \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n l\u00e0nh, c\u1ed1 \u00fd ki\u00eau c\u0103ng ph\u00f3ng t\u00fang, \u0103n m\u1eb7c nh\u01b0 nh\u00e0 c\u00f4ng h\u1ea7u.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Nhu\u1ec7 \u0111\u1ebfn vay ti\u1ec1n c\u1ee7a Thanh, Thanh v\u00ec vi\u1ec7c nh\u1eadn nhi\u1ec1u h\u1ed1i l\u1ed9 s\u1eafp b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd, mong Nhu\u1ec7 gi\u00fap \u0111\u1ee1. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang x\u00e9t v\u1ee5 \u00e1n nh\u00e0 h\u1ecd L\u00f4, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m ch\u1ee9c C\u1ee7 s\u00e1t, ra s\u1ee9c bao che cho Thanh. T\u00f2ng C\u00e1t ph\u00e1t gi\u00e1c vi\u1ec7c n\u00e0y, mu\u1ed1n t\u1ef1 gi\u1ea3i oan. Nhu\u1ec7 v\u1ed1n x\u1ea3o quy\u1ec7t, ban \u0111\u1ea7u m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n c\u1ee7a Thanh \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bao che, nh\u01b0ng khi nghe c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n t\u1ee5ng li\u1ec1n tr\u1ea3 l\u1ea1i ngay.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00ec v\u1ee5 \u00e1n nh\u00e0 h\u1ecd L\u00f4, Thanh \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1ec9nh c\u1ea7u, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay T\u1ef1 th\u1eeba. T\u00f2ng C\u00e1t v\u00ec t\u1ef1 th\u00fa sau khi s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, l\u1ea1i t\u1ea5u tr\u00ecnh kh\u00f4ng trung th\u1ef1c, n\u00ean b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t ti\u1ec1n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00f2ng C\u00e1t nhi\u1ec1u l\u1ea7n vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00e1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ec9 truy ch\u1ee9c H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, mi\u1ec5n cho vi\u1ec7c an tr\u00ed. Nhu\u1ec7 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110\u01a1n Ch\u00e2u. Ngo\u00e0i ra, c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y. T\u00f4ng Ng\u00f4n v\u00e0 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 v\u00ec x\u00e9t \u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Gi\u00e1m v\u1eadt v\u1ee5. Di\u00eau Nhu\u1eadn Chi, Ngu b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m, v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u1ea9n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu, v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 xem x\u00e9t v\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed, l\u1ea1i b\u1ea3o l\u00e3nh cho Thanh, \u0111\u1ec1u b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c.\r\n\r\n[60] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ti\u1ebfn c\u1eed Tam ban S\u1ee9 th\u1ea7n, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u1ee9c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m d\u1ecbch \u1edf Ch\u00e2u T\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u00f9ng d\u00e2n \u0111inh \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n ph\u00e1t, nay \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[62] T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>\"Binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Ch\u00e2u T\u1ea7n thi\u1ebfu nhi\u1ec1u nh\u00e0 \u1edf, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u1edf nh\u1edd nh\u00e0 d\u00e2n, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 sai l\u00ednh \u0111\u1ed1n g\u1ed7, l\u00e0m ng\u00f3i, x\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c 1.400 c\u0103n nh\u00e0, nay \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00e2u qu\u1eadn, \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i Dinh \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 \u1edf Ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, Ch\u00e2u B\u1ea3o v\u00e0 Qu\u00e2n Thu\u1eadn An th\u00e0nh \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u1ee5, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Ch\u00e2u B\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng Minh \u0110\u1ea1o cung \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 480 gian. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 sai N\u1ed9i th\u1ecb l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i, ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n.\r\n\r\n[65] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u t\u1eeb 60 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m gi\u00e1m quan c\u00e1c kho \u1edf kinh th\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Ung V\u0103n T\u1ea3i 65 tu\u1ed5i, nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9, d\u00e2ng s\u1edb xin mi\u1ec5n.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn khi ph\u00e1t xong, kho\u1ea3ng s\u00e1u b\u1ea3y n\u0103m. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y nh\u1eadn ch\u1ee9c m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, th\u00ec s\u1ebd gi\u00e0 \u0111i trong vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd kho t\u00e0ng.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, Cao Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Lam K\u1ebf T\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9, v\u00ec t\u1ed9i tham gia tu s\u1eeda l\u0103ng Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m b\u1ecb s\u1ee5t l\u00fan. C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ph\u1ea1t.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ty Thi\u00ean gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng sao Chu B\u00e1 l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ph\u1ea1t V\u0169 Th\u1eafng l\u01b0u h\u1eadu, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh 20 c\u00e2n v\u00e0ng. T\u00f4ng Kh\u00e1nh theo h\u1ea7u \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, ng\u1ed3i sai t\u1ea3 h\u1eefu l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng, b\u1ecb c\u00e1c quan C\u00e1p m\u00f4n t\u1ed1 c\u00e1o.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, kh\u1eafc bia ng\u1ef1 ch\u1ebf t\u00e1n t\u1ee5ng v\u1ec1 cung C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[70] T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>\"V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0o r\u00e3nh, khi\u1ebfn b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean th\u01b0\u1eddng x\u00e2m l\u1ea5n. Nay quy ho\u1ea1ch \u0111\u00e0o h\u00e0o t\u1eeb th\u00e0nh ph\u00eda t\u00e2y tr\u1ea1i V\u0129nh Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn T\u1ea1t La Mang, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 51 d\u1eb7m. \u0110\u00e3 tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c, 22 ng\u00e0y th\u00ec xong.\"<\/i> T\u1ea1t La Mang l\u00e0 n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean. Vua ban th\u01b0\u1edfng, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban kh\u00ed v\u1eadt, l\u1ee5a.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, V\u0129 \u0111\u00e0o h\u00e0o \u1edf Tr\u1ea5n Nhung, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng Trung t\u00e2u: <i>\"Hai ao An \u1ea4p, Gi\u1ea3i Huy\u1ec7n hi\u1ec7n ch\u1ee9a 3.276 y\u1ec3m mu\u1ed1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 388.828.928 c\u00e2n, tr\u1ecb gi\u00e1 21.761.800 quan. Th\u1ea7n lo r\u1eb1ng c\u00f2n c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, mong ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea5t d\u00e0y sinh c\u1ee7a c\u1ea3i, th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i. N\u1ebfu c\u1ea7u l\u1ee3i qu\u00e1 m\u1ee9c, \u1eaft c\u00f3 l\u00fac thi\u1ebfu h\u1ee5t[footnote] Ch\u1eef 'nhi' trong '\u1eaft c\u00f3 l\u00fac thi\u1ebfu h\u1ee5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 32 b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Ty Thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1eb7t tr\u0103ng s\u1ebd b\u1ecb che khu\u1ea5t, chi\u00eam tinh cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m tai h\u1ecda cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, sau \u0111\u00f3 m\u00e2y che kh\u00f4ng th\u1ea5y m\u1eb7t tr\u0103ng.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. Tri B\u1ea1ch t\u1eeb Thanh Ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tri B\u1ea1ch ch\u1eb3ng l\u1ebd \u0111\u00e3 ch\u00e1n vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n sao?\"<\/i> C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n t\u00e2u: <i>\"Tri B\u1ea1ch \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, ch\u01b0a t\u1eebng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i> L\u00fac n\u00e0y ch\u1ee9c v\u1ee5 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 khuy\u1ebft l\u00e2u ng\u00e0y, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh \u1edf Tam Kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, n\u1ebfu \u00e1n \u0111\u00e3 x\u00e9t xong m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft oan, th\u00ec giao cho c\u00e1c quan C\u1ee7 s\u00e1t, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c xem x\u00e9t.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c 5 ng\u00e0y, T\u00e2y Kinh v\u00e0 Nam Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c 3 ng\u00e0y, c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c 1 ng\u00e0y.\r\n\r\n[76] C\u1ed1t T\u01b0 La sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, c\u1ea5m d\u00e2n Giang Nam b\u00e1n keo li.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, ch\u1ec9 c\u1ea5m \u1edf Ki\u1ec1n Ch\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Qu\u1ea3ng T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Ph\u1ee7 Th\u1ee7y nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, Tri ch\u00e2u Nghi Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Nguy\u00ean \u0111\u00e3 kh\u00f4ng kh\u00e9o l\u00e9o trong vi\u1ec7c v\u1ed7 v\u1ec1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00e0o V\u0129nh C\u00e1t l\u00e0m Tri ch\u00e2u, khi ng\u01b0\u1eddi Man \u0111\u00f3i, \u0111\u1ebfn xin l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, V\u0129nh C\u00e1t \u0111\u00e3 c\u1ea5p ph\u00e1t r\u1ed9ng r\u00e3i, h\u1ecd \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb ra v\u1ec1. Nguy\u00ean \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 khoan dung, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho thu\u1ed9c h\u1ea1 b\u1edbt x\u00e9n, ng\u01b0\u1eddi Man xin \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 c\u1ed1ng n\u1ea1p, Nguy\u00ean \u0111\u00e3 ng\u0103n c\u1ea3n \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1eabn n\u1ed9 l\u00e0m lo\u1ea1n. Xin c\u00e1ch ch\u1ee9c Nguy\u00ean \u0111\u00e3, l\u1ea5y \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 Du\u1ec7 thay th\u1ebf[footnote]Xin c\u00e1ch ch\u1ee9c Nguy\u00ean \u0111\u00e3, l\u1ea5y \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 Du\u1ec7 thay th\u1ebf: hai ch\u1eef 'V\u1ecdng', '\u0110\u00f4' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5\/5, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 Ph\u1ee7 Th\u1ee7y Man ph\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 Man di truy\u1ec1n b\u1ed5 sung.[\/footnote].\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[79] Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho. Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u00e3 xin ngh\u1ec9 l\u00e2u ng\u00e0y, ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, quan tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u: <i>\"Trong b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb gi\u00e0u c\u00f3 cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o vay ti\u1ec1n, l\u1ea5y l\u00e3i n\u1eb7ng, \u0111\u1ebfn k\u1ef3 h\u1ea1n kh\u00f4ng tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Xin ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o, nghi\u00eam kh\u1eafc x\u1eed ph\u1ea1t.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"V\u00f9ng T\u1ea7n, Ung m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng v\u1ecdt, n\u1ebfu ban chi\u1ebfu n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd x\u1ea3y ra nhi\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ee5ng. H\u01a1n n\u1eefa, d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u00f3i kh\u1ed5, ai c\u00f2n d\u00e1m cho vay n\u1eefa! H\u00e3y b\u1ea3o Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n[81] L\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh quy \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ec5 v\u1eadt h\u00f4n nh\u00e2n gi\u1eefa c\u00e1c quan l\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c cung vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft h\u00f4n v\u1edbi ho\u00e0ng th\u00e2n qu\u1ed1c th\u00edch th\u01b0\u1eddng t\u1ed1n k\u00e9m qu\u00e1 m\u1ee9c, m\u1ed7i khi l\u00e0m l\u1ec5 n\u1ea1p th\u00e1i, th\u01b0\u1eddng d\u1eabn theo nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i cung c\u1ea5p \u0103n u\u1ed1ng, chi ph\u00ed l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ng\u00e0n v\u1ea1n, c\u00f3 nh\u00e0 ph\u1ea3i ph\u00e1 s\u1ea3n.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ho\u00e0ng t\u1ed9c ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf ch\u1ebf \u0111\u1ed9.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, gi\u1ea3m b\u1edbt nhi\u1ec1u kho\u1ea3n, l\u1ea1i ban th\u00eam v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed.\r\n\r\n[82] Ch\u00e1u b\u1ea3y \u0111\u1eddi c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Nguy\u00ean Ch\u1ea9n l\u00e0 Nguy\u00ean Chi\u1ebfu d\u00e2ng l\u00ean s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a Nguy\u00ean Ch\u1ea9n t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, phong Nguy\u00ean Chi\u1ebfu l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 ch\u00e2u \u0110\u00e0i.\r\n\r\n[83] Th\u00e1ng n\u00e0y, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, tr\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng Xuy\u00ean H\u1ea1p, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 huy\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh cung th\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n m\u1ed9t c\u00e2y n\u1ecf, c\u00f2n t\u00ean, gi\u00e1o, ki\u1ebfm th\u00ec t\u1ef1 trang b\u1ecb, l\u1eadp s\u1ed5 qu\u1ea3n l\u00fd, thay nhau giao nh\u1eadn, giao cho l\u1ec7nh \u00fay th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean hu\u1ea5n luy\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 ban chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Hi Nhan t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf Ph\u1ee5c Ch\u00e2u c\u00f3 l\u00ednh cung th\u1ee7 trang b\u1ecb cung t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c, nh\u01b0ng ch\u00e2u n\u00e0y l\u1ea1i d\u1eabn lu\u1eadt t\u01b0 trang b\u1ecb \u00e1o gi\u00e1p, kh\u00ed gi\u1edbi \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y t\u1ea1i ch\u1ed7. Vua b\u00e8n l\u1ec7nh ban h\u00e0nh kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u1ea1o.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 4 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u1ed9c Th\u1ea1c Nh\u0129 \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00fd V\u0103n Ch\u00e2n c\u00f9ng qu\u00e2n phi\u00ean chuy\u1ec3n chi\u1ebfn, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p c\u1ee7a Th\u00e1i b\u1ea3o T\u1ecbch Ng\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ban th\u00eam \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 \u0111ai b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n s\u1ee9, l\u1ea5y Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gia phong ch\u1ee9c H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.<\/p>\n<p>[3] L\u1ea5y M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9 ki\u00eam Khu m\u1eadt Ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eabn l\u0129nh ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Chi\u00eau V\u0169 qu\u00e2n; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n l\u0129nh ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Ninh qu\u00e2n; B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, l\u0129nh ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u0129nh Giang qu\u00e2n; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu U\u1ea5t Chi\u00eau M\u1eabn l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, l\u0129nh ch\u1ee9c Phu Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u1ecb tuy\u1ec3n ch\u1ecdn binh s\u0129, nh\u01b0ng h\u1ea1 l\u1ec7nh qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, khi\u1ebfn binh s\u0129 lo s\u1ee3, \u00e2m m\u01b0u t\u1ea1o ph\u1ea3n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp hai ph\u1ee7 b\u00e0n b\u1ea1c. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu tr\u1ecb t\u1ed9i Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, t\u1eeb nay c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh s\u1ebd d\u00f9ng c\u00e1ch g\u00ec \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n \u0111\u1ed9i? N\u1ebfu b\u1eaft g\u1ea5p nh\u1eefng k\u1ebb m\u01b0u ph\u1ea3n, s\u1ebd g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng kinh th\u00e0nh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;V\u1eady ph\u1ea3i l\u00e0m sao?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n mu\u1ed1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Khu m\u1eadt, th\u1ea7n ch\u01b0a d\u00e1m v\u00e2ng m\u1ec7nh. Nay n\u1ebfu th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng ta, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf binh quy\u1ec1n, nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t an s\u1ebd t\u1ef1 y\u00ean l\u00f2ng.&#8221;<\/i> Vua nghe theo, n\u00ean c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c l\u1edbn r\u1ea5t kh\u00e9o, \u0111\u00fang l\u00e0 b\u1eadc t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b: \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0; Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Nam Tuy\u00ean Huy, Ph\u00f3 Khu m\u1eadt, th\u00eam h\u00e0m Ki\u1ec3m b\u1ea3o, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Chi\u00eau V\u0169; T\u00e0o X\u00e1n th\u00eam h\u00e0m Ki\u1ec3m \u00fay, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Ninh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao tu s\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n. N\u1ebfu ch\u1ec9 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao tu s\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n, th\u00ec vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb, T\u00e0o X\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ed5i ti\u1ebft tr\u1ea5n l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd, nh\u01b0ng vi\u1ec7c th\u0103ng v\u00e0o hai ph\u1ee7 th\u00ec \u0110inh v\u00e0 T\u00e0o kh\u00e1c nhau, \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c. Nay l\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi trong \u300aDi s\u1ef1 l\u1ee5c\u300b b\u1ed5 sung v\u00e0o, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. L\u1ea1i theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b: T\u00e0o B\u00e2n nh\u1edd c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, kh\u00f4ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ti\u1ebft vi\u1ec7t, m\u01b0\u1eddi ch\u00edn ng\u00e0y sau m\u1edbi b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn khi Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 Khu m\u1eadt, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ti\u1ebft vi\u1ec7t.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Linh quan d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, sai H\u1eefu ty \u0111\u1ecbnh ra nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u b\u00e1i, ghi th\u00e0nh quy ch\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1eb7c d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i K\u1ebf L\u1ee5c\u300b, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, r\u1ed3i giao cho B\u00ed c\u00e1c l\u01b0u gi\u1eef. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, v\u00e2ng chi\u1ebfu bi\u00ean so\u1ea1n s\u1ed1 li\u1ec7u h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 t\u00e0i ph\u00fa trong thi\u00ean h\u1ea1 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, g\u1ed3m: 8.422.403 h\u1ed9, 18.881.930 nh\u00e2n kh\u1ea9u, thu nh\u1eadp t\u1eeb hai kho\u1ea3n thu\u1ebf ti\u1ec1n, l\u1ee5a v\u00e0 th\u00f3c l\u00e0 22.764.133, t\u01a1 l\u1ee5a, b\u00f4ng, gi\u00e0y, c\u1ecf l\u00e0 22.836.636, l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i ti\u1ec1n, l\u1ee5a, v\u00e0ng, b\u1ea1c l\u00e0 28.002.000.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ph\u00e1t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7 c\u1ea5p cho Tam ty.<\/p>\n<p>[7] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd l\u00e0 Ni\u1ebfp Ch\u1ea5n \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb, nh\u01b0ng m\u1eb9 c\u1ea3 v\u1eabn c\u00f2n. Quan L\u1ec5 b\u00e0n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 Chu, con th\u1ee9 \u1edf nh\u00e0 cha th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb. Th\u1eddi T\u1ea5n, Gi\u1ea3i To\u1ea1i h\u1ecfi Th\u00e1i M\u00f4 r\u1eb1ng: &#8216;Con th\u1ee9 \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb, m\u1eb9 c\u1ea3 c\u00f2n s\u1ed1ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00ean \u0111\u1ec3 tang n\u1eb7ng hay nh\u1eb9.&#8217; Th\u00e1i M\u00f4 \u0111\u00e1p: &#8216;Con c\u1ee7a thi\u1ebfp \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9.&#8217; L\u1ea1i c\u00f3 H\u1ed3 \u0110\u1ea1m \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb, nh\u01b0ng c\u00f3 anh c\u1ea3 \u0111\u00edch th\u1eeba t\u1ef1, m\u00e0 m\u1eb9 c\u1ea3 c\u00f2n s\u1ed1ng, nghi ng\u1edd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 tang ba n\u0103m, h\u1ecfi Ph\u1ea1m Tuy\u00ean, \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: &#8216;\u0110\u1ec3 tang m\u1eb9 k\u1ebf c\u00f2n ba n\u0103m, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebb? M\u1eb9 c\u1ea3 tuy qu\u00fd, nh\u01b0ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u00e1ng c\u1ea5p, cha kh\u00f4ng can thi\u1ec7p. \u0110\u00e0n b\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n chuy\u00ean ch\u1ebf, sao c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi cha m\u00e0 gi\u00e1ng c\u1ea5p con th\u1ee9?&#8217; Th\u1eddi Nam T\u1ec1, Ch\u1eed Uy\u00ean \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 th\u1ee9 l\u00e0 Qu\u00e1ch th\u1ecb, sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t xong, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Trung qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, m\u1eb9 c\u1ea3 l\u00e0 Ng\u00f4 qu\u1eadn c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t, ch\u00f4n c\u1ea5t xong, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1eadp t\u1ee9c l\u1ec7nh cho Ni\u1ebfp Ch\u1ea5n t\u1eeb ch\u1ee9c, l\u00fac \u0111\u00f3 Ch\u1ea5n \u0111ang hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch \u300aS\u00e1ch ph\u1ee7 nguy\u00ean quy\u300b, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1eb9 c\u1ea3 c\u1ee7a Ch\u1ea5n c\u00f2n s\u1ed1ng, n\u00ean mi\u1ec5n vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tang. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111o\u1ea1t t\u00ecnh, xin kh\u00f4ng d\u00f9ng danh ngh\u0129a truy xu\u1ea5t. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, quan vi\u00ean hi\u1ec3n h\u00e1ch c\u00f3 vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u0169ng xin kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 kh\u1edfi ph\u1ee5c, ch\u1ec9 t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chi\u1ebfu cho Ni\u1ebfp Ch\u1ea5n v\u1eabn \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean huy vi\u1ec7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch \u300aS\u00e1ch ph\u1ee7 nguy\u00ean quy\u300b, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00f9y nghi.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, T\u00f4ng Ca C\u1ed1t T\u01b0 La, L\u1eadp Tu\u00e2n ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ng\u1ef1a t\u1ea1 \u01a1n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 582 con, l\u1ea1i ban cho kh\u00ed t\u1ec7, ti\u1ec1n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 12.000.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i tham gia b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eadp Tu\u00e2n tham lam x\u1ea3o tr\u00e1, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1eddi c\u01a1, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n nh\u1eb9 d\u1ea1 tin t\u01b0\u1edfng, ban th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 h\u1eadu, khi\u1ebfn h\u1eafn th\u00eam ki\u00eau ng\u1ea1o. Nay n\u00ean \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1eadt c\u1ed1ng m\u00e0 ban cho. N\u1ebfu h\u1eafn \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng v\u1eadt xa x\u1ec9, ch\u1ec9 n\u00ean ban cho \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng v\u00e0ng m\u1ea1 b\u1ea1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n kh\u00f4ng tu\u00e2n ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u00fd, khi v\u1ec1 \u1eaft b\u1ecb gi\u1ebft. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, nghi ng\u1edd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u00fai gi\u1ee5c.&#8221;<\/i> T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5t v\u1ea5n tr\u00e1ch c\u1ee9, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i d\u00f9ng k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u00e1nh k\u1ebb th\u00f9, l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh hi\u1ec7n \u0111ang quy ph\u1ee5c, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng C\u1ed1t T\u01b0 La \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, hu\u1ed1ng chi ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean! Gi\u1ea3 s\u1eed d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ebf l\u1ef1c h\u1eafn c\u00e0ng l\u1edbn, l\u1ea1i ph\u1ea3i lo an ph\u1ee7.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p t\u1eafc, th\u1ed1ng l\u0129nh ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng nghi ng\u1edd vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a h\u1eafn, n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t. \u0110\u1ebfn khi D\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u00e1t tr\u1edf v\u1ec1, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a h\u1eafn, ch\u1ec9 tham t\u00e0i s\u00e1t nh\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ee5c, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c xa, sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng? N\u1ebfu ban cho \u00e2n s\u1ee7ng, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c nh\u1ecf \u1eaft b\u1ecb \u1ee9c hi\u1ebfp. N\u1ebfu bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng tin d\u00f9ng, \u1eaft s\u1ebd t\u1ef1 gi\u1ebft h\u1ea1i l\u1eabn nhau.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n m\u1ed7i qu\u00fd d\u00e2ng l\u00ean t\u1ed5ng s\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt phi\u1ec1n ph\u1ee9c c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ea5u h\u00e0ng th\u00e1ng.<\/p>\n<p>[10] H\u01b0ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0110\u1ee9c V\u0103n t\u00e2u: <i>&#8220;Con l\u00e0 Th\u1ecb c\u1ea5m Th\u1eeba Hi\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a con Th\u1eeba D\u1ee5 c\u1ee7a H\u00e0 Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng, x\u1ebfp tr\u00ean con T\u00f2ng Kh\u00e1c c\u1ee7a Ng\u1ea1c Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Duy Trung \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng.&#8221;<\/i> T\u00f2ng Kh\u00e1c tuy l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1eeba Hi\u1ec3n, nh\u01b0ng nh\u1eadn ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean chi\u1ebfu cho T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u00e2u: <i>&#8220;Theo l\u1ec7nh c\u00f4ng th\u1ee9c, khi v\u00e0o ch\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u1ee9c th\u00ec x\u00e9t t\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu t\u01b0\u1edbc c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau th\u00ec x\u00e9t tu\u1ed5i. Nay xin c\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed c\u00f9ng ch\u1ee9c m\u00e0 l\u00e0 anh, ch\u00fa \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc em, ch\u00e1u th\u00ec \u0111\u1ec3 tr\u1ed1ng m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed m\u00e0 \u0111\u1ee9ng.&#8221;<\/i> \u0110\u1ee9c V\u0103n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbc gi\u1ed1ng nhau th\u00ec x\u00e9t tu\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean s\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00f4n ti.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ban th\u1ee9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ee9c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc sau, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c V\u0103n t\u1eeb nh\u1ecf ham h\u1ecdc, m\u1ecdi s\u00e1ch kinh s\u1eed, b\u00e1ch gia \u0111\u1ec1u t\u1ef1 ch\u00e9p t\u00f3m t\u1eaft, gi\u1ecfi l\u00e0m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u1ecfi l\u00e0m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'ch\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 244, truy\u1ec7n Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 ph\u1ee5 \u0110\u1ee9c V\u0103n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-290-1\" href=\"#footnote-290-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Vua th\u1ea5y \u00f4ng ch\u0103m ch\u1ec9 nh\u01b0 h\u1ecdc tr\u00f2, th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, g\u1ecdi \u0111\u00f9a l\u00e0 <i>&#8220;Ng\u0169 t\u00fa t\u00e0i&#8221;<\/i>, t\u1eeb \u0111\u00f3 trong cung \u0111\u1ec1u g\u1ecdi nh\u01b0 v\u1eady, v\u00ec \u0110\u1ee9c V\u0103n l\u00e0 con th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a T\u1ea7n \u0110i\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng, ba ng\u01b0\u1eddi anh \u0111\u1ec1u m\u1ea5t s\u1edbm, n\u00ean \u00f4ng x\u1ebfp th\u1ee9 n\u0103m. Khi Vua phong Th\u00e1i S\u01a1n, t\u1ebf Ph\u1ea7n \u00c2m, \u0111\u1ebfn B\u1ea1c, \u0110\u1ee9c V\u0103n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng ph\u00fa t\u1ee5ng. M\u1ed7i khi Vua ban th\u01a1, \u0111\u1ec1u b\u1ea3o \u00f4ng h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>\u00d4ng t\u1eebng m\u1eafc b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eebng m\u1eafc b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t, ch\u1eef 'thi\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-290-2\" href=\"#footnote-290-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u th\u1ea7y thu\u1ed1c kh\u00f4ng kh\u1ecfi, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 th\u1ea7y thu\u1ed1c gi\u1ecfi \u1edf Giang Nam, Vua sai tr\u1ea1m d\u1ecbch tri\u1ec7u v\u1ec1. Th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn, n\u00f3i c\u1ea7n d\u00f9ng s\u1eefa b\u00f2 t\u01b0\u01a1i, Vua chi\u1ebfu cho H\u1eefu ty m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p m\u1ed9t h\u0169. Khi kh\u1ecfi b\u1ec7nh, th\u01b0\u1edfng cho th\u1ea7y thu\u1ed1c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan. \u00d4ng c\u0169ng t\u1eebng nh\u00e2n l\u00fac b\u1ec7nh d\u00e2ng m\u01b0\u1eddi ba b\u00e0i th\u01a1, Vua \u0111\u1ec1u h\u1ecda l\u1ea1i. \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin \u0111\u01b0\u1ee3c danh s\u0129 l\u00e0m th\u1ea7y b\u1ea1n, Vua \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c c\u00f9ng \u00f4ng k\u1ebft giao.<\/p>\n<p>Duy Trung l\u00e0 con th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Ng\u1ee5y \u00dd v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Truy\u1ec1n Ph\u00e1p l\u1ea5y t\u1eadp \u300aDi\u1ec7u Gi\u00e1c\u300b c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m \u300aDi\u1ec7u Gi\u00e1c B\u00ed Thuy\u00ean\u300b, t\u1eadp \u300aPh\u00e1p \u00c2m\u300b do Vua ch\u1ebf t\u00e1c l\u00e0m \u300aPh\u00e1p \u00c2m Ch\u1ec9 Y\u1ebfu\u300b, in \u1ea5n ban h\u00e0nh, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u1ecb lang Binh b\u1ed9 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[12] \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri H\u00e0 Trung ph\u1ee7 C\u00e2u Kh\u1eafc Ki\u1ec7m c\u00f3 v\u1ee3 hung d\u1eef, th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i v\u1edbi nh\u00e0 gi\u00e0u, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, Kh\u1eafc Ki\u1ec7m kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, gi\u00e1ng Kh\u1eafc Ki\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u00e1ng Kh\u1eafc Ki\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u, 'Ninh Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00f4n Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u00f4n Ch\u00e2u' kh\u00f4ng r\u00f5.\" id=\"return-footnote-290-3\" href=\"#footnote-290-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, c\u00f3 m\u01b0a tuy\u1ebft, b\u00e3i tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[14] L\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, T\u1ea3 Ty Gi\u00e1n, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n nh\u01b0 c\u0169, c\u00f9ng sung ch\u1ee9c Th\u1ecd Xu\u00e2n Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng h\u1eefu, ban \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai t\u00ea, ti\u1ec1n. L\u1ea1i ban cho Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 kim t\u1eed, l\u00e0m th\u01a1 khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng s\u1eafp h\u1ecdc kinh, Vua sai Trung th\u01b0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c cao ch\u00ednh tr\u1ef1c, c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt l\u00e0m quan ph\u1ee7. S\u0129 T\u1ed1n l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, v\u00ec t\u00ednh \u00f4n h\u00f2a c\u1ea9n tr\u1ecdng, t\u1eebng l\u00e0m quan ngo\u00e0i c\u00f3 ti\u1ebfng tr\u1ecb d\u00e2n t\u1ed1t, kh\u00f4ng m\u00e0ng danh l\u1ee3i. Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 c\u00f9ng tu s\u1eeda s\u00e1ch \u300aKh\u1edfi C\u01b0 Ch\u00fa\u300b h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean \u0111i\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u00f9i v\u00e0o c\u1ed9t tr\u00e1nh m\u1eb7t Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9. Vua li\u1ec1n tri\u1ec7u S\u0129 T\u1ed1n v\u1ec1 kinh v\u00e0 c\u00f9ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m D\u1ef1c Thi\u1ec7n, K\u00fd Th\u1ea5t, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u1ef1c Thi\u1ec7n, K\u00fd Th\u1ea5t l\u00e0 thu\u1ed9c quan ph\u1ee7, Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1i l\u1ea1y.&#8221;<\/i> N\u00ean l\u1ea5y ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng h\u1eefu b\u1ed5 nhi\u1ec7m, l\u1ec7nh Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i l\u1ea7n g\u1eb7p \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1p l\u1ec5, t\u1ecf \u00fd t\u00f4n k\u00ednh kh\u00e1ch. S\u0129 T\u1ed1n t\u1eebng y\u1ebft ki\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, khen Qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc ch\u1eef c\u00f3 ph\u00e9p, \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4ng l\u00e0m V\u01b0\u01a1ng h\u1eefu, ch\u1ee9c tr\u00e1ch ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ebf sao?&#8221;<\/i> S\u0129 T\u1ed1n x\u1ea5u h\u1ed5 t\u1ea1 l\u1ed7i.<\/p>\n<p><i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu cho vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a D\u1ef1c \u0110\u1ee9c. Th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y \u0110\u00f4ng cung, Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o th\u1ef1c l\u00e0m D\u1ef1c \u0110\u1ee9c, l\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Nay ch\u1ec9 theo \u300aDi S\u1ef1 L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ph\u00e1t 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"'20' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '2', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-290-4\" href=\"#footnote-290-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh cho Tam ty mua tr\u01b0\u1edbc l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf s\u1ef1 thi\u1ebfu th\u1ed1n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Kinh T\u00e2y. L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u00e1 l\u0129nh \u1edf v\u00f9ng Thanh, T\u1ec1 l\u00e0 800 \u0111\u1ed3ng, l\u1ee5a l\u00e0 600 \u0111\u1ed3ng, quan ph\u1ee7 tr\u1ea3 gi\u00e1 l\u0129nh l\u00e0 1000 \u0111\u1ed3ng, l\u1ee5a l\u00e0 800 \u0111\u1ed3ng, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec7n l\u1ee3i. T\u1eeb \u0111\u00f3, gi\u00e1 l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, v\u00e0i n\u0103m sau \u0111\u1ec1u t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch <i>&#8220;B\u00e1ch Nh\u1ea5t Bi\u00ean&#8221;<\/i> c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o, n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, cung c\u1ea5m b\u1ecb ch\u00e1y, kho T\u1ea3 t\u00e0ng v\u00e0 kho N\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i. N\u0103m sau, ban ch\u1ec9 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn, \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n mua l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh, d\u00e2n gian m\u1ed7i n\u0103m t\u1eb1m t\u01a1 \u0111\u00e3 thu ho\u1ea1ch, gi\u00e1 l\u0129nh \u1edf v\u00f9ng Thanh, T\u1ec1 l\u00e0 800 \u0111\u1ed3ng, l\u1ee5a l\u1ea1i gi\u1ea3m 200 \u0111\u1ed3ng. L\u00fac \u0111\u00f3, quan ph\u1ee7 tr\u1ea3 1000 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u0129nh, 800 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u1ee5a. T\u1eeb \u0111\u00f3, gi\u00e1 l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, v\u00e0i n\u0103m sau \u0111\u1ec1u t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo s\u00e1ch <i>&#8220;Qu\u1ed1c L\u00e3o Nh\u00e0n \u0110\u00e0m&#8221;<\/i>: V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n khi \u1edf Trung th\u01b0, cu\u1ed1i n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, kho n\u1ed9i ph\u1ee7 b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, l\u1ee5a v\u1ea3i g\u1ea7n nh\u01b0 c\u1ea1n ki\u1ec7t. L\u00fac \u0111\u00f3, Tam ty s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c xin mua h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u ba l\u1ea7n, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ec1u ng\u0103n l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'ng\u0103n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ebb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'Qu\u1ed1c L\u00e3o \u0110\u00e0m Uy\u1ec3n' quy\u1ec3n 2 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-290-5\" href=\"#footnote-290-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Sau \u0111\u00f3, L\u00e2m \u0110\u1eb7c d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng k\u00eau ca, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ee5a v\u1ea3i nh\u1ecf nh\u1eb7t, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd \u0111\u1ebfn, sao l\u1ea1i l\u00e0m l\u1ed9 s\u1ef1 y\u1ebfu k\u00e9m c\u1ee7a qu\u1ed1c gia ra b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> M\u1ea5y ng\u00e0y sau, c\u1ed1ng ph\u1ea9m t\u1eeb ngo\u00e0i \u0111\u1ed5 v\u1ec1, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c 4 tri\u1ec7u t\u1ea5m l\u1ee5a, \u0111\u00f3 l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e3 d\u00f9ng m\u1eadt l\u1ec7nh th\u00fac gi\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-290-6\" href=\"#footnote-290-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n xin v\u1ec1 h\u01b0u, l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i l\u00fd l\u1ecbch xem c\u00f3 tham nh\u0169ng hay kh\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[17] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tam ty th\u01b0\u1eddng t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c v\u1ee5 vi\u1ec7c t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc trong s\u1ed5 s\u00e1ch, tr\u1ef1c ti\u1ebfp ch\u1ec9 huy, truy\u1ec1n xu\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra, x\u00e9t l\u1ea1i. Nh\u01b0ng do th\u1eddi gian \u0111\u00e3 l\u00e2u, h\u1ed3 s\u01a1 kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, vi\u1ec7c tri\u1ec7u t\u1eadp, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu g\u00e2y ra nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m, c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7 ph\u1ea3i ni\u00eam phong v\u0103n b\u1ea3n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean. N\u1ebfu ch\u00e2u, ph\u1ee7 t\u1ef1 ti\u1ec7n thi h\u00e0nh, s\u1ebd giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra, t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] B\u1ed5 nhi\u1ec7m M\u00e3 S\u00f9ng T\u1ed1, ch\u1ee7 s\u1ef1 th\u1ee7 khuy\u1ebft c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu; Th\u01b0 l\u1ec7nh s\u1eed M\u00e3 S\u00f9ng Ch\u00ed l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c; M\u00e3 S\u00f9ng Kh\u00e1nh l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c; Thi\u1ebfp ph\u00f2ng M\u00e3 D\u1ee5ng H\u00f2a l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, v\u00ec S\u00f9ng T\u1ed1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a v\u1ee3 M\u00e2n.<\/p>\n<p>[19] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, cho Tri\u1ec7u Ho\u00e0i Trung, T\u1ea3 ki\u00eau v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9. Ho\u00e0i Trung, v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c l\u00e0m ho\u1ea1n quan, t\u1eebng theo Th\u00e1i T\u00f4ng xu\u1ea5t chinh, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7m l\u1ecdng ch\u1ea1y h\u1ea7u hai b\u00ean, Th\u00e1i T\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u1ebfn nay b\u1ec7nh kh\u1ecfi, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[20] Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan l\u1ea1i t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 ph\u1ee5 tr\u00e1ch kho t\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin ch\u1ec9 th\u1ecb, ph\u1ea3i c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng li\u00eau b\u00e0n b\u1ea1c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, tr\u00ecnh b\u00e0y c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00ean, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c gi\u00e1m quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n th\u01b0\u1eddng m\u1ed9t m\u00ecnh t\u00e2u b\u1ea9m, nh\u01b0ng l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean ra l\u1ec7nh quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, cho Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n tri t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 s\u1ef1, l\u00e0m Tri ch\u00e2u M\u1ea1nh; Tri\u1ec7u Khu\u1ebfch, Th\u00e1i t\u1eed h\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, l\u00e0m Quy\u1ec1n t\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba s\u1ef1.<\/p>\n<p>[22] Ban \u0111\u1ea7u, T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5 \u1edf l\u0103ng mi\u1ebfu thi\u1ebfu quan, theo l\u1ec7nh v\u0103n th\u00ec T\u00f4ng ch\u00ednh khanh m\u1ed9t vi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Theo l\u1ec7nh v\u0103n, T\u00f4ng ch\u00ednh khanh m\u1ed9t vi\u00ean. Ch\u1eef 'chu\u1ea9n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 18, \u0111i\u1ec1u T\u00f4ng ch\u00ednh khanh b\u1ed5 sung. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 39\/6, 'chu\u1ea9n l\u1ec7nh v\u0103n' l\u1ea1i vi\u1ebft l\u00e0 '\u00e1n l\u1ec7nh v\u0103n'. Ch\u1eef 'v\u0103n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-290-7\" href=\"#footnote-290-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba m\u1ed7i ch\u1ee9c hai vi\u00ean, Ch\u1ee7 b\u1ea1 m\u1ed9t vi\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n ki\u00eam ch\u1ee9c Khanh, Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf T\u1ef1.<\/p>\n<p>Vua b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;An Nh\u00e2n t\u1eebng tham gia t\u1ec3 ph\u1ee7, c\u00f9ng Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng li\u1ec7t h\u00e0m kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Xin t\u1eeb nay m\u1ec7nh kinh quan ki\u00eam Ch\u1ee7 b\u1ea1, Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Khanh<a class=\"footnote\" title=\"'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Khanh'. Nguy\u00ean b\u1ea3n 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh' vi\u1ebft l\u00e0 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1ecbnh Thi\u1ebfu khanh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda 't\u1ecbnh' th\u00e0nh 'ki\u00eam'. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 20\/4 vi\u1ebft: 'Lang trung tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Th\u1eeba, C\u1ea5p x\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Khanh.' \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 18, \u0111i\u1ec1u T\u00f4ng ch\u00ednh khanh vi\u1ebft: 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Th\u1eeba, C\u1ea5p x\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Khanh.' C\u00e1c s\u00e1ch ghi ch\u00e9p c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau. Nghi ng\u1edd b\u1ea3n n\u00e0y gi\u1eefa 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng' v\u00e0 'Thi\u1ebfu khanh' c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu.\" id=\"return-footnote-290-8\" href=\"#footnote-290-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, l\u00e0m th\u00e0nh quy ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n. Nh\u01b0ng Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf T\u1ef1 nhi\u1ec1u n\u0103m, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean gi\u00e1ng l\u00e0m ki\u00eam Th\u1eeba, c\u0169ng c\u00f3 v\u1ebb v\u00f4 ngh\u0129a.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i cha c\u1ee7a Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 D\u1ee5ng Th\u00e0nh v\u00ec t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta qu\u1ea3n T\u00f4ng ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta qu\u1ea3n T\u00f4ng ch\u00ednh'. Ch\u1eef 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-290-9\" href=\"#footnote-290-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, mong b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u1ea1i qu\u1eadn, ch\u1ecdn quan kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u00f4ng th\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua nghe theo, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5p m\u1ed7i th\u00e1ng cho T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 c\u00f4ng d\u1ee5ng ti\u1ec1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 l\u00e0 Lam K\u1ebf T\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u0103m ngo\u00e1i ti\u1ec1n thu t\u1eeb tr\u00e0 d\u1eabn c\u1ee7a ty Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, so v\u1edbi m\u1ee9c m\u1edbi th\u00ec thi\u1ebfu h\u1ee5t g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;So v\u1edbi c\u00e1c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ee9c m\u1edbi tuy \u00edt h\u01a1n, nh\u01b0ng so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p l\u1ec7nh th\u00ec l\u1ee3i nhu\u1eadn \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i. T\u1eeb n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 tr\u1edf \u0111i, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m v\u1ea1n quan, n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u l\u00ean \u0111\u1ebfn ba tr\u0103m v\u1ea1n quan, n\u0103m th\u1ee9 b\u1ea3y l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, n\u00ean n\u0103m th\u1ee9 t\u00e1m ch\u1ec9 c\u00f2n s\u1ed1 n\u00e0y. Nh\u01b0ng so v\u1edbi th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay v\u00e0 n\u0103m ngo\u00e1i, \u0111\u00e3 l\u00e3i th\u00eam ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan. X\u00e9t nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00f4m sau, Trung th\u01b0 l\u1ea1i \u0111em s\u1ed1 l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb tr\u00e0 h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a Tam ty t\u00e2u l\u00ean, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Ban \u0111\u1ea7u m\u1ed7i n\u0103m l\u1ee3i nhu\u1eadn l\u00e0 bao nhi\u00eau? So v\u1edbi c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec nay nhi\u1ec1u h\u01a1n hay \u00edt h\u01a1n?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Theo qu\u1ed1c k\u1ebf n\u0103m Nguy\u00ean H\u00f2a, thu\u1ebf tr\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng qu\u00e1 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb khi kh\u00f4i ph\u1ee5c Giang, Chi\u1ebft, t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00e1c s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 ty Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m v\u1ea1n quan. \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ti\u1ec1n th\u1eadt. Sau \u0111\u00f3, v\u00f9ng T\u00e2y B\u1eafc c\u1ea7n g\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, khi nh\u1eadp trung, t\u0103ng gi\u00e1 v\u00e0 hao h\u1ee5t, n\u01a1i nh\u1eadp th\u00f3c v\u00e0 n\u01a1i xu\u1ea5t tr\u00e0 kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, n\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ec1n \u1ea3o. Ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169 \u0111\u00e3 h\u1ecfng n\u1eb7ng, kh\u00f3 thi h\u00e0nh, n\u00ean ph\u1ea3i c\u1ea3i c\u00e1ch. Nay n\u1ebfu gi\u1eef nguy\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i, th\u00ec m\u1ed7i n\u0103m ba tr\u0103m v\u1ea1n quan l\u1ee3i nhu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u1ea5t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi Vua v\u00e0 l\u1eddi \u0110inh V\u1ecb, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, l\u00e0m Ph\u00e1n qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, L\u00fd \u0110\u1ecbch, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec7m k\u1ef3 hai n\u0103m, n\u1ebfu kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 s\u1ebd b\u1ecb thay b\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i theo th\u1ee9 b\u1eadc. L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd T\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi Kim L\u0103ng d\u1eabn theo l\u1ec7 c\u1ee7a Cao Bi\u1ec7n v\u00e0 Du Hi\u1ebfn Khanh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u1ea1i qu\u1eadn. Trung th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;Cao Bi\u1ec7n v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng g\u00ec, nh\u01b0ng t\u1ea1i ch\u1ee9c g\u1ea7n hai n\u0103m, v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u Truy. Du Hi\u1ebfn Khanh \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u nhi\u1ec7m v\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u D\u0129nh. L\u00fd T\u1ed1c m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, v\u00e0o Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m, kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi Cao Bi\u1ec7n. Ban \u0111\u1ea7u chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n ba n\u0103m, n\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda: Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 17-5, c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft 'Ch\u00e2n T\u00f4ng nh\u00e2n m\u1ec7nh sai gi\u1ea3m ni\u00ean h\u1ea1n', nghi ng\u1edd r\u1eb1ng c\u00e2u n\u00e0y trong b\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft l\u00e0 'n\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda'.\" id=\"return-footnote-290-10\" href=\"#footnote-290-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 do \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[26] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c chuy\u1ebfn v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u do quan qu\u00e2n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u1eeda quan, t\u1eeb nay \u0111\u1ebfn Ki\u1ec1n Ch\u00e2u th\u00ec thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua b\u00e0n lu\u1eadn v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ef1 \u01b0u khuy\u1ebft trong ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1eddi Khai Nguy\u00ean v\u00e0 Thi\u00ean B\u1ea3o nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, n\u00f3i: <i>&#8220;Di\u00eau S\u00f9ng, T\u1ed1ng C\u1ea3nh th\u1eadt l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng, Minh Ho\u00e0ng tin t\u01b0\u1edfng giao ph\u00f3 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, nh\u01b0ng qu\u00e1 tin v\u00e0o D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c Trung v\u00e0 L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebb gian t\u00e0, vu h\u00e3m ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd nghe nh\u01b0 trung th\u00e0nh, Vua kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i \u00edt d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda, n\u00ean D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c Trung v\u00e0 L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean quy\u1ec1n h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu Vua c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra k\u1ebb h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ebfn th\u00e2n, th\u00ec m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y t\u00e1m. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e2m nguy, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u1eabn quy ph\u1ee5c nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0 nh\u1edd \u01a1n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean s\u00e2u d\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ee5c Ch\u00ed n\u00f3i \u0110\u1ee9c T\u00f4ng anh minh, c\u00f3 ch\u00ed mu\u1ed1n m\u1ed9t m\u00ecnh cai tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng thi\u00ean h\u1ea1 qu\u00e1 r\u1ed9ng l\u1edbn, l\u00e0m sao Vua c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t m\u00ecnh cai tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00e2n trong ch\u00e2u ki\u1ec7n t\u1ee5ng nhi\u1ec1u v\u1ec1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, khi truy l\u1ea5y kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u00e3 m\u1ea5t. N\u1ebfu tri\u1ec7u t\u1eadp l\u00e2n b\u1ea3o, r\u1ea5t phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Nguy\u00ean do l\u00e0 l\u00fac mua \u0111\u1ea5t ban \u0111\u1ea7u, ch\u01b0a t\u1eebng n\u1ed9p thu\u1ebf kh\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ed5i h\u1ed9, n\u00ean ki\u1ec7n t\u1ee5ng nhi\u1ec1u. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 ra th\u00f4ng b\u00e1o cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ch\u00e2u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn quan khai b\u00e1o, n\u1ed9p thu\u1ebf v\u00e0 in kh\u1ebf \u01b0\u1edbc. T\u1ed5ng c\u1ed9ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c 1.620 h\u1ed9 m\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"1.620 h\u1ed9 m\u1edbi: B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '1.620'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00eau r\u00f5 s\u1ed1 h\u1ed9 v\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf.\" id=\"return-footnote-290-11\" href=\"#footnote-290-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, thu\u1ebf ti\u1ec1n 4.230 quan, ki\u1ec7n t\u1ee5ng l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ea5m d\u1ee9t. Lo r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc kh\u1eafp n\u01a1i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u Qu\u1ed1c s\u1eed\u300b g\u1ed3m 120 quy\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, gia phong cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u1ee9c Th\u1ee7 T\u01b0 \u0111\u1ed3, c\u00e1c quan tu s\u1eed l\u00e0 Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n, Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, H\u1ea1 T\u1ee7ng, Th\u00f4i \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eebng tham gia tu s\u1eed, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vi\u1ec7n Tu Qu\u1ed1c s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f2n nhi\u1ec1u vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, xin cho xu\u1ed1ng vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung tu ch\u1ec9nh. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, v\u00ec d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f3i k\u00e9m, xu\u1ea5t kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, sai Tu C\u1ea3nh Linh cung Ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung Ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ebfn C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c qu\u00e1n \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, v\u00ec vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. T\u1ed5ng c\u1ed9ng cung qu\u00e1n c\u00f3 1.322 khu. Ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c quan gi\u00e1m tu n\u1ed9i th\u1ea7n, ban ti\u1ec1n cho th\u1ee3 v\u00e0 l\u00ednh.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 h\u1ecdc ph\u00eda nam Nguy\u00ean Ph\u00f9 qu\u00e1n, l\u00e0m n\u01a1i h\u1ecdc t\u1eadp cho ho\u00e0ng t\u1eed, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;T\u01b0 Thi\u1ec7n&#8221;<\/i>, Vua vi\u1ebft b\u00e0i k\u00fd, kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1 trong nh\u00e0. Sai Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00c1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ng\u1ecdc l\u00e0m B\u1ea1n \u0111\u1ecdc cho Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i d\u1eb7n d\u00f2 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f9a gi\u1ee1n trong nh\u00e0 h\u1ecdc v\u00e0 b\u00e0y c\u00e1c \u0111\u1ed3 ch\u01a1i, m\u1ecdi vi\u1ec7c ph\u1ea3i theo l\u1ec5, \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1ng th\u00e2n c\u1eadn v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8 v\u00e0 quan l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, phong S\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n qu\u00e2n L\u00fd th\u1ecb \u1edf h\u1eadu cung l\u00e0m T\u00e0i nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u00fang v\u00e0o m\u00f9a l\u00e0m ru\u1ed9ng, mong ph\u00e1t th\u00f3c t\u1eeb kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 cho vay, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng Di\u00ean Ch\u00e2u hi\u1ec7n \u0111ang d\u1ef1 tr\u1eef 27 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, xin xu\u1ea5t 5.000 th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ee3i m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu th\u00ec thu l\u1ea1i tr\u1ea3 v\u1ec1 kho, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xin t\u1eeb nay c\u00e1c ng\u00e0y ngh\u1ec9 v\u00e0 ng\u00e0y kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin kh\u00f4ng ng\u1ed3i ch\u1ea7u \u1edf h\u1eadu \u0111i\u1ec7n, hai l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u c\u1ed1 xin. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ef5, \u0110oan Ng\u1ecd, Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, hai k\u1ef3 t\u1ebf X\u00e3 c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u00e0y m\u01b0a to tuy\u1ebft l\u1edbn kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, c\u0169ng kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u00e2u b\u1ea9m th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c xin phong s\u1edb. L\u1ea1i xin ng\u00e0y ngh\u1ec9 h\u00e0ng tu\u1ea7n kh\u00f4ng ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea5p th\u00eam 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m cho D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Ti\u1ebft \u00c1nh.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1eddng Loan c\u00e1c xem th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c b\u00e0i t\u1ee5ng Th\u00e1nh v\u0103n th\u1ea7n b\u00fat, k\u00fd s\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n do Vua so\u1ea1n, Vua l\u00e0m th\u01a1, sai c\u00e1c quan h\u1ecda theo. L\u1ea1i ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n L\u01b0u B\u00f4i d\u1ef1 ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u, l\u00ean \u0111\u00ecnh Th\u00fay Ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ean n\u00fai T\u01b0\u1ee3ng Doanh, d\u1ef1 y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n. \u0110i\u1ec7n n\u00e0y n\u1eb1m trong v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1, g\u1ea7n k\u1ec1 cung c\u1ea5m, Vua \u01b0u \u0111\u00e3i c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1ed7i khi \u0111\u1ea1i l\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng vui v\u1ebb tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y. Sau n\u00e0y, c\u1ea3 hai ch\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, l\u00e0 \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Tu s\u1eeda cung C\u1ea3nh Linh s\u1ee9 \u0110inh V\u1ecb xin tuy\u1ec3n 300 qu\u00e2n s\u0129 thu\u1ed9c v\u1ec1 cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 \u0111\u00e0i Th\u00e1i C\u1ef1c \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, c\u1ea5p vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[40] Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 thuy\u1ec1n T\u00e2n La tr\u00f4i d\u1ea1t \u0111\u1ebfn b\u1edd \u1edf Minh Ch\u00e2u, th\u00ec c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00e2n c\u1ea7n, \u0111\u1ee3i khi thu\u1eadn gi\u00f3 th\u00ec cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 3, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1eeb nay ng\u00e0y ngh\u1ec9 h\u00e0ng tu\u1ea7n kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00fac t\u1ea5u th\u00ec \u0111\u1ebfn ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, chi\u1ebfu ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 3.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Th\u01b0\u1edfng D\u1ea1ng \u0110an \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'phi\u1ec1n qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26, s\u1eeda th\u00e0nh 'phi\u1ec1n b\u1ed9'.\" id=\"return-footnote-290-12\" href=\"#footnote-290-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i l\u00e0 c\u1eadu c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La. C\u1ed1t T\u01b0 La sai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u1ee5c h\u1ed9 l\u00e0 Khu\u1ebfch T\u01b0 \u0110\u00f4n b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp v\u0103n ph\u00e1p \u1edf t\u1ed9c Ly V\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i v\u1edbi T\u01b0 \u0110\u00f4n r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u0103n ph\u00e1p th\u00e0nh l\u1eadp xong, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2m l\u1ea5n bi\u00ean gi\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u00e0o V\u0129 bi\u1ebft chuy\u1ec7n, b\u00e8n k\u1ebft giao th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi T\u01b0 \u0110\u00f4n, t\u1eebng c\u1edfi \u0111ai ng\u1ecdc t\u1eb7ng cho \u00f4ng ta. T\u01b0 \u0110\u00f4n c\u1ea3m k\u00edch, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 nguy\u1ec7n b\u00e1o \u0111\u00e1p, n\u00f3i v\u1edbi T\u00e0o V\u0129: <i>&#8220;Ph\u1ee5 th\u00e2n mu\u1ed1n sai con l\u00e0m g\u00ec? D\u00f9 mu\u1ed1n l\u1ea5y \u0111\u1ea7u, con c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7t \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.&#8221;<\/i> T\u00e0o V\u0129 th\u1ea5y \u00f4ng ta th\u00e0nh th\u1eadt, b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;Ta bi\u1ebft Th\u01b0\u1edfng D\u1ea1ng \u0110an th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft h\u1eafn cho ta kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> T\u01b0 \u0110\u00f4n kinh ng\u1ea1c n\u00f3i: <i>&#8220;Xin v\u00e2ng.&#8221;<\/i> Sau h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, qu\u1ea3 nhi\u00ean ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u Th\u01b0\u1edfng D\u1ea1ng \u0110an \u0111em \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, T\u00e0o V\u0129 xin th\u0103ng t\u01b0\u1edbc cho Khu\u1ebfch T\u01b0 \u0110\u00f4n, Vua khen ng\u1ee3i c\u00f4ng lao, mu\u1ed1n ban th\u01b0\u1edfng r\u00f5 r\u00e0ng cho T\u01b0 \u0110\u00f4n, nh\u01b0ng l\u1ea1i lo ng\u1ea1i C\u1ed1t T\u01b0 La s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng V\u0129 b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1i th\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra r\u1eafc r\u1ed1i, n\u00ean ban chi\u1ebfu cho V\u0129, b\u1ea3o \u00f4ng c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ef9. V\u0129 \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh Nam Th\u1ecb, t\u00e2u r\u1eb1ng T\u01b0 \u0110\u00f4n d\u00e2ng \u0111\u1ea5t n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, b\u00e8n phong T\u01b0 \u0110\u00f4n l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Nam Th\u1ecb v\u1ed1n g\u1ecdi l\u00e0 Nam S\u1ee9, ti\u1ebfng Phi\u00ean \u0111\u1ecdc tr\u1ea1i th\u00e0nh Nam Th\u1ecb, ph\u00eda t\u00e2y nam c\u00e1ch ch\u00e2u 150 d\u1eb7m, ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc c\u00e1ch th\u00e0nh Lung Can 80 d\u1eb7m, l\u00e0 n\u01a1i ti\u1ebfp gi\u00e1p gi\u1eefa T\u1ea7n v\u00e0 V\u1ecb, n\u1eafm gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a T\u00e2y Nhung<a class=\"footnote\" title=\"'Nhung' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u1edbi', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-290-13\" href=\"#footnote-290-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. T\u00e0o V\u0129 xin d\u00f9ng qu\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u T\u1ea7n, V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c tay cung g\u1ea7n tr\u1ea1i, x\u00e2y th\u00e0nh v\u00e0 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u00f3, ng\u00e0y sau khi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa thay phi\u00ean, s\u1ebd tuy\u1ec3n th\u00eam 3.000 d\u0169ng s\u0129 l\u00e0m tay cung \u1edf th\u00e0nh Nam Th\u1ecb. Vua khen V\u0129 l\u00e0m vi\u1ec7c y\u00ean \u1ed5n v\u00e0 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, phong T\u01b0 \u0110\u00f4n l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 3, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 21 m\u1edbi ban chi\u1ebfu cho V\u0129 c\u00e2n nh\u1eafc, V\u0129 t\u00e2u T\u01b0 \u0110\u00f4n d\u00e2ng \u0111\u1ea5t, m\u1edbi ban c\u00e1o m\u1ec7nh, vi\u1ec7c ban c\u00e1o m\u1ec7nh c\u00f3 l\u1ebd di\u1ec5n ra sau ng\u00e0y 21. V\u00ec ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong T\u01b0 \u0110\u00f4n l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed, ch\u01b0a ban h\u00e0nh, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i V\u0129 t\u00e2u l\u1ea1i, n\u00ean sau ng\u00e0y 21 m\u1edbi ban h\u00e0nh. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong. Nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 s\u1ef1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc sau. X\u00e2y th\u00e0nh Nam Th\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-290-14\" href=\"#footnote-290-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y 25, nay c\u0169ng ghi th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n xem s\u00e1ch.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea1i tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t d\u1ef1 ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn. L\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec7u xem s\u00e1ch, th\u1eddi gian k\u00e9o d\u00e0i, kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ec7c, n\u00ean l\u1ea1i tri\u1ec7u t\u1eadp. Vua h\u1ecfi c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 kinh s\u1eed, h\u1ecd \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, xem qua c\u00e1c quy\u1ec3n s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t, Vua r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng.<\/p>\n<p>[45] Sai s\u1ee9 \u0111i tu\u1ea7n ph\u1ee7 c\u00e1c ch\u00e2u \u00d4n, X\u1eed, ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u1ec3m tra b\u1edd s\u00f4ng \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[46] Ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u t\u00e2u d\u00e2n \u0111\u00f3i, Vua ban chi\u1ebfu c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[47] Ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong n\u1ed9i th\u1ecb v\u00e0 tam ban l\u00e0m ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1 \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi T\u1ea7n ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3, T\u00e0o V\u0129 xin l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, l\u00e0m An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt th\u00ec Ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m thay nhau v\u00e0o t\u00e2u, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho ph\u00e9p m\u00e0 l\u1eadp ra ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[48] Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, ban t\u00ean m\u1ee5c l\u1ee5c l\u00e0 \u300aB\u1ea3o V\u0103n Th\u1ed1ng L\u1ee5c\u300b, Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a, ban th\u01b0\u1edfng cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh kh\u00ed v\u1eadt, ti\u1ec1n b\u1ea1c kh\u00e1c nhau. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i gia t\u0103ng th\u1ef1c \u1ea5p cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, th\u0103ng c\u1ea5p b\u1eadc v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng ph\u1ea9m ph\u1ee5c cho c\u00e1c quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, sau khi phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o s\u0129 c\u00f3 \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh \u1edf hai ph\u1ed1 t\u1eadp h\u1ee3p tu ch\u1ec9nh nghi th\u1ee9c trai \u0111\u00e0n, <i>(ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 2)<\/i>, sai Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra, so\u1ea1n th\u00e0nh 10 quy\u1ec3n \u300aLa Thi\u00ean Ti\u1ebfu Nghi\u300b. <i>(Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 8)<\/i>.<\/p>\n<p>L\u1ea1i ch\u1ecdn 10 \u0111\u1ea1o s\u0129 \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng. <i>(ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2)<\/i>. N\u0103m sau, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan \u1edf S\u00f9ng V\u0103n Vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, \u0111\u00fac \u1ea5n ban c\u1ea5p. Kinh t\u1ea1ng c\u0169 c\u00f3 3.737 quy\u1ec3n, Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng sai T\u00e1n k\u1ef5 th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"T\u00e1n k\u1ef5 th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ecb lang', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng kinh v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-290-15\" href=\"#footnote-290-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh Kh\u1ed5ng Th\u1eeba Cung hi\u1ec7u ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u00e9p tay, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung qu\u00e1n l\u1edbn, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 622 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>L\u1ea1i cho r\u1eb1ng \u300a\u0110\u1ea1o \u0110\u1ee9c Kinh\u300b v\u00e0 \u300a\u00c2m Ph\u00f9 Kinh\u300b l\u00e0 do L\u00e3o qu\u00e2n Th\u00e1nh t\u1ed5 so\u1ea1n ra, n\u00ean \u0111\u01b0a t\u1eeb b\u1ed9 T\u1ee9 Ph\u1ee5 l\u00ean b\u1ed9 \u0110\u1ed9ng Ch\u00e2n. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 cho m\u00ecnh th\u00f4ng hi\u1ec3u gi\u00e1o ph\u00e1p, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u ki\u1ebfn ngh\u1ecb. L\u00fac \u0111\u00f3, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e0o C\u1ed1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 th\u00f4ng th\u1ea1o, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin hi\u1ec7u \u0111\u00ednh kinh t\u1ea1ng, ch\u01b0a bao l\u00e2u, T\u00e0o C\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e2u xin tr\u1edf v\u1ec1 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i c\u00e1c b\u1ed9 lo\u1ea1i, n\u00e2ng h\u1ea1 ph\u1ea9m c\u1ea5p, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 do \u00f4ng ta l\u00e0m. L\u1ea1i sai Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n Ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn H\u00e0ng Ch\u00e2u gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c ch\u00e9p b\u1ea3n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ea5y c\u00e1c kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1ea1ng c\u00f3 n\u1ed9i dung h\u1ee7y b\u00e1ng l\u1eabn nhau \u0111\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu l\u1ea5y c\u00e1c kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1ea1ng c\u00f3 n\u1ed9i dung h\u1ee7y b\u00e1ng l\u1eabn nhau \u0111\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'san' (x\u00f3a) tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'giai' (\u0111\u1ec1u), c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-290-16\" href=\"#footnote-290-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>(n\u0103m n\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y)<\/i> <i>&#8220;\u300aL\u00e3o T\u1eed H\u00f3a H\u1ed3 Kinh\u300b<a class=\"footnote\" title=\"\u300aL\u00e3o T\u1eed H\u00f3a H\u1ed3 Kinh\u300b, nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'H\u1ed3', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aQu\u1eadn Trai Ch\u00ed H\u1eadu Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-290-17\" href=\"#footnote-290-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a> l\u00e0 di t\u00edch c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n x\u01b0a, kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u <i>(th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5)<\/i> <i>&#8220;\u300aC\u1eedu Thi\u00ean Sinh Th\u1ea7n Ch\u01b0\u01a1ng\u300b, \u300aNg\u1ecdc Kinh\u300b, \u300aTh\u00f4ng Th\u1ea7n\u300b, \u300aTi\u00eau Tai\u300b, \u300aC\u1ee9u Kh\u1ed5\u300b, \u300aNg\u0169 Tinh\u300b, \u300aB\u00ed Th\u1ee5\u300b, \u300aDi\u00ean Th\u1ecd\u300b, \u300a\u0110\u1ecbnh Quan\u300b, \u300aN\u1ed9i B\u1ea3o M\u1ec7nh\u300b, \u300aL\u1ee5c Trai\u300b, \u300aTh\u1eadp Tr\u1ef1c\u300b t\u1ed5ng c\u1ed9ng 12 b\u1ed9 kinh, c\u00f3 \u00edch cho d\u00e2n, xin cho in \u1ea5n ban h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y t\u1ed5ng thu\u1eadt, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 c\u00f3 trong \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean\u300b, n\u00ean ki\u1ec3m tra x\u00f3a b\u1ecf. T\u00e0o C\u1ed1c ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nghi\u1ec7m ch\u1ee9ng v\u0103n linh \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m. Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 7, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean 670 quy\u1ec3n thu\u1ed9c b\u1ed9 \u0110\u1ed9ng Ch\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, v\u1ee3 c\u1ee7a d\u00e2n huy\u1ec7n H\u00e0m B\u00ecnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng U\u00e2n, h\u1ecd L\u00f4, t\u1ed1 c\u00e1o ch\u00e1u trai l\u00e0 Ch\u1ea5t say r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd th\u00f4 t\u1ee5c. H\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 m\u1ed9t gia t\u1ed9c gi\u00e0u c\u00f3, Ch\u1ea5t v\u1ed1n l\u00e0 con nu\u00f4i, v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9ng c\u1ee9 \u0111\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng. Ch\u1ea5t \u0111\u00e3 h\u1ed1i l\u1ed9 cho c\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch. Con c\u1ee7a T\u00f2ng C\u00e1t l\u00e0 Nhu\u1ec7, gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u0111\u1ed1c v\u1eadn s\u00f4ng Th\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng, qua l\u1ea1i H\u00e0m B\u00ecnh, \u0111\u00e3 xin quan huy\u1ec7n gi\u00fap \u0111\u1ee1. Quan huy\u1ec7n ph\u00e1n quy\u1ebft kh\u00f4i ph\u1ee5c h\u1ecd L\u01b0u cho Ch\u1ea5t, v\u00e0 ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u Ch\u1ea5t c\u00f9ng s\u1ed1ng chung v\u1edbi L\u00f4. Ch\u1ea5t v\u00e0 L\u00f4 li\u00ean t\u1ee5c ki\u1ec7n t\u1ee5ng, quan huy\u1ec7n b\u00e1o l\u00ean ph\u1ee7. L\u00fac \u0111\u00f3, T\u00f2ng C\u00e1t \u0111ang quy\u1ec1n tri ph\u1ee7 s\u1ef1, b\u00e8n sai H\u1ed9 t\u00e0o tham qu\u00e2n L\u00e3 Kh\u1ea3i \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n x\u00e9t h\u1ecfi. Ch\u00fa c\u1ee7a L\u00f4 l\u00e0 Chi\u00eau Nh\u1ea5t, gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u1eafc L\u01b0\u1ee3c \u00fay, \u0111\u00e3 \u0111\u00fat l\u00f3t cho Kh\u1ea3i ba tr\u0103m l\u1ea1ng b\u1ea1c. Kh\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i v\u1ee5 \u00e1n kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, l\u1ea5y c\u1edb ch\u1edd truy b\u1eaft h\u1ecd L\u01b0u r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 ph\u1ee7.<\/p>\n<p>Anh c\u1ee7a L\u00f4 l\u00e0 V\u0103n Ch\u1ea5t, gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, l\u1ea1i nh\u1edd ti\u1ebfn s\u0129 Ng\u00f4 C\u1eadp \u0111\u00fat l\u00f3t b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a T\u00f2ng C\u00e1t l\u00e0 Qu\u00e2n, gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u1edbi cha, nh\u01b0ng gi\u1ea5u \u0111i vi\u1ec7c nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9. L\u00f4 l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 t\u1ed1 c\u00e1o, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho H\u1eefu qu\u00e2n tu\u1ea7n vi\u1ec7n x\u00e9t x\u1eed. Anh c\u1ee7a Chi\u00eau Nh\u1ea5t l\u00e0 Tr\u1eebng t\u1eebng vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi Duy Di\u1ec5n, nh\u1eafn T\u00f2ng C\u00e1t r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Qu\u00e2n v\u00e0 Nhu\u1ec7, xin ho\u00e3n l\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3, Ng\u00f4 C\u1eadp \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n, qu\u00e2n tu\u1ea7n xin l\u1ec7nh b\u1eaft gi\u1eef, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c C\u1eadp, th\u00ec v\u1ee5 \u00e1n kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac.&#8221;<\/i> T\u00f2ng C\u00e1t v\u1ed9i tri\u1ec7u ph\u00e1n quan qu\u00e2n tu\u1ea7n l\u00e0 Ch\u00fac Th\u1ea3n \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecfi, h\u1ee7y b\u1ecf t\u1edd tr\u00ecnh xin b\u1eaft gi\u1eef, l\u1ea1i sai Nhu\u1ec7 b\u00ed m\u1eadt h\u1ecfi Th\u1ea3n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u1ee5 \u00e1n, t\u1ef1 nghi ng\u1edd v\u00e0 lo s\u1ee3, b\u00e8n b\u00ed m\u1eadt l\u00e0m t\u1ea5u xin giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>C\u1ee7 s\u00e1t h\u00ecnh ng\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n t\u00e2u l\u00ean, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn T\u00f2ng C\u00e1t, e r\u1eb1ng qu\u00e2n tu\u1ea7n s\u1ebd n\u00e9 tr\u00e1nh. Ch\u1ea9n v\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee9c tri t\u1ea1p, xin kh\u00f4ng giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho \u0111\u00e0i. B\u00e8n sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 x\u00e9t x\u1eed, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0110\u00e0m Nguy\u00ean C\u00e1t gi\u00e1m s\u00e1t, b\u1eaft gi\u1eef h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. V\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, Kh\u1ea3i v\u00e0 Qu\u00e2n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u00e0nh v\u00e0 ch\u00e2u D\u0129nh; Nhu\u1ec7, Th\u1ea3n, V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch m\u1ed9t ch\u1ee9c, Th\u1ea3n b\u1ecb bi\u1ebfm l\u00e0m tham qu\u00e2n ch\u00e2u H\u00e0o.<\/p>\n<p>L\u00f4 Tr\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u00e0o \u1edf huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u, t\u1eebng \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o ch\u00e2u T\u00e0o, bu\u00f4n b\u00e1n ki\u1ebfm l\u1ee3i, \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n l\u00e0nh, k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi quy\u1ec1n qu\u00fd, n\u00ean c\u00e0ng ngang ng\u01b0\u1ee3c. Khi L\u01b0u T\u1ed1ng l\u00e0m tri ph\u1ee7, Tr\u1eebng t\u1eebng ph\u1ea1m ph\u00e1p. T\u1ed1ng t\u1ee9c gi\u1eadn v\u00ec s\u1ef1 ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a h\u1eafn, b\u00e8n tr\u1eebng tr\u1ecb, c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u D\u0129nh, v\u00e0 xin r\u1eb1ng n\u1ebfu sau n\u00e0y ph\u1ea1m t\u1ed9i s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ed9c t\u1ed9i. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi l\u1eddi t\u1ea5u.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Tr\u1eebng v\u00e0 Chi\u00eau Nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, Tr\u1eebng b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Giang, Chi\u00eau Nh\u1ea5t b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf danh hi\u1ec7u. T\u00f2ng C\u00e1t v\u00e0 Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i. Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri \u00edch ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m tri Khai Phong, t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed Kh\u1ea3i, b\u00e8n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 ty lang trung, ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t. V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3, trong \u300a\u0110\u00e0i k\u00fd\u300b c\u00f3 truy\u1ec7n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o, n\u1ebfu c\u00f3 c\u1ed1 t\u00ecnh k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u00e2n x\u00e1, t\u1eeb nay Ph\u00e1p t\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 tha t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea5y T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u01b0\u1edfng l\u00e0 L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u T\u1ef1, v\u1eabn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u H\u00f9ng ki\u00eam B\u1ed9 th\u1ef1 b\u1ea3n ch\u00e2u. Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e2u n\u0103m \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, si\u00eang n\u0103ng trong ch\u1ee9c v\u1ee5. \u0110\u1ebfn nay v\u1ec1 tri\u1ec1u, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng ph\u1ea9m h\u00e0m v\u00e0 c\u1eed \u0111i. Sau \u0111\u00f3, Do\u00e3n T\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng t\u00ean c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u1ef1, vi\u1ec7c th\u01b0 t\u1eeb qua l\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00f9ng t\u00ean hi\u1ec1m k\u1ef5 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ch\u00e2u Cao.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3n ch\u00fac v\u0103n \u1edf n\u01a1i th\u1edd t\u1ef1 giao mi\u1ebfu v\u00e0 ng\u1ecdc t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf \u0111\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u1eb7t trong ph\u00f2ng trai, l\u00e0 v\u1eadt d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5 th\u1ea7n linh, nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng. Xin t\u1eeb nay b\u1ea3n ch\u00fac v\u0103n v\u00e0 ng\u1ecdc t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u1edf s\u1ea3nh trai cung, m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi h\u00e0nh l\u1ec5, Th\u00e1i \u00fay c\u00f9ng Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1m l\u1ec5 b\u00e1c s\u0129 c\u00f9ng m\u1edf xem<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e1i \u00fay c\u00f9ng Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1m l\u1ec5 b\u00e1c s\u0129 c\u00f9ng m\u1edf xem 'c\u00f9ng m\u1edf', b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 14-18 ch\u00e9p 'c\u00f9ng xem', \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 11 ch\u00e9p 'c\u00f9ng xem x\u00e9t'. Nghi ng\u1edd 'c\u00f9ng m\u1edf' n\u00ean l\u00e0 'c\u00f9ng xem'.\" id=\"return-footnote-290-18\" href=\"#footnote-290-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, Th\u00e1i ch\u00fac t\u1eadp \u0111\u1ecdc, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed t\u1ebf giao, b\u1ec7 th\u1edd c\u1ee7a H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf ch\u1ec9 sai l\u00ednh tr\u00e1ng b\u00e0y bi\u1ec7n. Xin t\u1eeb nay sai m\u1ed9t vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ecb v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean quan Ty thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u00edch th\u00e2n b\u1ed1 tr\u00ed, l\u1ea1i th\u00eam \u0111\u00e8n l\u1ed3ng v\u00e0 \u0111\u00e0i l\u1eeda b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 th\u1edd \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u00f3 m\u1ea1nh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo l\u1ec7 c\u0169, \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf \u0111\u00e0n Nam Giao \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e0n trong l\u1ec1u, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay quan h\u1eefu ty l\u00e0m xong \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n b\u1ecf v\u00e0o gi\u1ecf, c\u00f3 khi \u0111\u1ec3 qua \u0111\u00eam. Xin cho x\u00e2y nh\u00e0, khi l\u00e0m xong \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n c\u1ea5t v\u00e0o t\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"C\u1ea5t v\u00e0o t\u1ee7 't\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u1ea7u', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b 14-18 s\u1eeda. X\u00e9t \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 16 ch\u00e9p: 'Ti\u1ebfp th\u1ea7n tr\u00f9 x\u00e2y nh\u00e0 v\u00e0 l\u00e0m t\u1ee7 \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ed3 \u0103n, m\u1ed7i khi l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n c\u1ea5t v\u00e0o \u0111\u00f3'.\" id=\"return-footnote-290-19\" href=\"#footnote-290-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn khi h\u00e0nh l\u1ec5 th\u00ec chia ra b\u1ecf v\u00e0o gi\u1ecf. L\u1ea1i ch\u1ecdn hai vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ecb, sau khi c\u00e1c quan c\u00f4ng khanh ki\u1ec3m tra \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 xong, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5, Gi\u00e1m s\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u00e1m s\u00e1t, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tr\u00ean ch\u00e9p 'Gi\u00e1m t\u1ebf', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-290-20\" href=\"#footnote-290-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a> c\u00f9ng xem x\u00e9t. Khi h\u00e0nh l\u1ec5, sai m\u01b0\u1eddi l\u00ednh th\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, khi t\u1ebf giao g\u1eb7p m\u01b0a tuy\u1ebft, ch\u1ec9 t\u1ea1m l\u00e0m l\u1ec5 v\u1ecdng t\u1ebf \u1edf s\u1ea3nh trai c\u1ee7a Th\u00e1i \u00fay, v\u00ec l\u00e0 n\u01a1i \u1edf t\u1ea1m m\u00e0 ch\u1ec9 t\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh. Xin x\u00e2y \u0111i\u1ec7n v\u1ecdng t\u1ebf trong c\u1eeda trai cung, c\u00e1c ph\u00f2ng trai c\u1ee7a c\u00e1c ty c\u0169ng t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. Theo l\u1ec7 c\u0169, \u0111\u1ea1i t\u1ef1 ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u00e1i ph\u1ee7 t\u1ef1 cung c\u1ea5p h\u01b0\u01a1ng, nay t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u00f4ng mi\u1ebfu th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, xin ban h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Vua.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>L\u1ea1i l\u00e0m t\u1ee7 s\u01a1n trao cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 v\u00e0 Ty n\u00f4ng t\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i l\u00e0m t\u1ee7 s\u01a1n trao cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 v\u00e0 Ty n\u00f4ng t\u1ef1 's\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'th\u00eam', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 14-19, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 98 L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-290-21\" href=\"#footnote-290-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i khi t\u1ebf l\u1ec5, sai quan ph\u00e1n t\u1ef1 ni\u00eam phong \u0111\u1ed3 l\u1ec5 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i t\u1ebf.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng cho \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Nh\u1eadm Chi\u00eau, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c tr\u00ean s\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng trong m\u1ed9t n\u0103m t\u1ea1i ch\u1ee9c, Nh\u1eadm Chi\u00eau \u0111\u00e3 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c 45 v\u1ea1n th\u1ea1ch.<\/p>\n<p><i>(Nh\u1eadm Chi\u00eau ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 c\u00f2n vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan l\u1ea1i l\u00e0 c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, m\u00e0 trong s\u1ed1 c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, kh\u00f4ng n\u00ean xem th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ea1i b\u1ed9 kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 24 ty, D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 t\u1eebng n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng kh\u00f3, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ec3 c\u00e1c lang trung v\u00e0 c\u00e1c ty s\u1ee9 c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u00ec d\u1ea7n d\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c ty s\u1ee9 trong n\u1ed9i \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u m\u00f4 ph\u1ecfng theo Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u01b0 ty Kinh l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi b\u1ed9 Th\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, c\u00e2u n\u00e0y c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Trang tr\u1ea1ch t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi b\u1ed9 \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n'.\" id=\"return-footnote-290-22\" href=\"#footnote-290-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>; ty Ho\u00e0ng th\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ty M\u00f4n; ty L\u1ec5 t\u00e2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ty Ch\u1ee7 kh\u00e1ch. Tuy danh ph\u1ea9m c\u00f3 th\u1ec3 noi theo, nh\u01b0ng ch\u1ee9c tr\u00e1ch th\u00ec kh\u00e1c nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c ty ch\u1ec9 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh \u0111\u00f4. Binh l\u1ef1c v\u00e0 thu\u1ebf m\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 phi\u00ean tr\u1ea5n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t lang trung hay vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u1ee7a Nam cung c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, g\u1ecdi l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng cung, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n l\u01b0u ch\u00e2u, t\u1ed1ng s\u1ee9, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 phi\u00ean tr\u1ea5n. Sau n\u00e0y, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1eady th\u1ebf l\u1ed9ng h\u00e0nh, l\u00e0 do phi\u00ean tr\u1ea5n qu\u00e1 m\u1ea1nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay tam ty ch\u00ednh l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ecdi kho\u1ea3n thu\u1ebf \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1edd c\u1ea5p ph\u00e1t, n\u00ean khi mi\u1ec5n gi\u1ea3m th\u00ec \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ebfn v\u1edbi d\u00e2n, khi ban th\u01b0\u1edfng th\u00ec \u00e2n \u0111\u1ee9c thu\u1ed9c v\u1ec1 Vua, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 b\u1ea5t di b\u1ea5t d\u1ecbch c\u1ee7a qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u1eebng xin l\u1ea5y thu\u1ebf h\u1ed9 c\u1ee7a n\u0103m b\u1eadc t\u01b0\u1edbc phong \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng gi\u00e0u c\u00f3 ki\u00eau ng\u1ea1o, th\u01b0\u1eddng sa v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ea5t ch\u00ednh, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 do s\u1ef1 nu\u00f4ng chi\u1ec1u qu\u00e1 m\u1ee9c. M\u1ed7i l\u1ea7n thay m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng, hi\u1ebfm c\u00f3 ai v\u00e2ng l\u1ec7nh ngay. Chu Th\u1ebf T\u00f4ng tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u l\u00e0 An Th\u1ea9m K\u1ef3, \u00f4ng ta l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn, Th\u1ebf T\u00f4ng r\u1ea5t vui, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. T\u1eeb khi Th\u00e1i T\u1ed5 thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n c\u1ea7m qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ki\u00eam ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1ed7i khi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ec1u v\u1ed9i v\u00e3 \u0111\u1ebfn ngay, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m then ch\u1ed1t c\u1ee7a vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch b\u00e0n v\u1ec1 c\u1ed5 x\u01b0a, e r\u1eb1ng ch\u01b0a ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[55] L\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c t\u1ed9c T\u00f4ng Ca c\u1ee7a T\u00e2y Phi\u00ean l\u00e0 L\u00fd Tu\u00e2n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n B\u1ea3o Thu\u1eadn, ban cho \u00e1o k\u1ebf t\u1eadp, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 v\u1eadt qu\u00fd, y\u00ean ng\u1ef1a, gi\u00e1p tr\u1ee5.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 L\u1eadp Tu\u00e2n, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 D\u0129nh Th\u00e0nh L\u1eadn B\u00f4 S\u1ea5t, ban \u0111\u1ea7u l\u00e0m s\u01b0, sau t\u1ef1 ho\u00e0n t\u1ee5c, gi\u00fap C\u1ed1t T\u01b0 La, cai qu\u1ea3n c\u00e1c t\u1ed9c Phi\u00ean, r\u1ea5t c\u00f3 uy danh, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh phong t\u01b0\u1edbc. Sau l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng l\u00e0 T\u00e1n Ph\u1ed5. T\u00e0o V\u0129 n\u00f3i: <i>&#8220;Xu\u00e2n Thu cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee7 h\u1ebft. T\u00e1n Ph\u1ed5 l\u00e0 hi\u1ec7u c\u1ee7a Kh\u1ea3 H\u00e3n, n\u1ebfu Tu\u00e2n m\u1ed9t l\u1eddi m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec s\u1ebd x\u1eed C\u1ed1t T\u01b0 La th\u1ebf n\u00e0o? H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu l\u1ea1i c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u kh\u00e1c, s\u1ebd kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. Xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c, phong ch\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Tu\u00e2n d\u00e1m xin T\u00e1n Ph\u1ed5, mu\u1ed1n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean C\u1ed1t T\u01b0 La, m\u00e0 C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1ea1i kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u g\u00ec. Tu\u00e2n ki\u00eau ng\u1ea1o qu\u00e1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.&#8221;<\/i> Vua nghe theo l\u1eddi T\u00e0o V\u0129.<\/p>\n<p>[56] Ch\u00e2u Nghi b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea1i Thi\u00ean H\u00e0, Vua sai L\u00fd Th\u1ee7 Du\u1ec7, \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u \u0110\u00e0m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, \u0111i chi\u00eau ph\u1ee7, n\u1ebfu ch\u00fang d\u00e1m ch\u1ed1ng c\u1ef1, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ph\u00e1t binh ti\u00eau di\u1ec7t.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 n\u1ebfu ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i. N\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecb truy quan v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 gi\u1ea3m t\u1ed9i<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'c\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u00ed', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c 14 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 166, chi\u1ebfu 'Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i t\u1ef1 th\u00fa' s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-290-23\" href=\"#footnote-290-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, th\u00ec giao cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh x\u00e9t t\u00ecnh ti\u1ebft t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u1ee5. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tham nh\u0169ng, c\u0169ng cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa. T\u1eeb nay ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, kh\u00f4ng c\u00f2n trong ph\u1ea1m vi cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng ghi \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 H\u1ed7n Nguy\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, nay xin l\u1ea5y s\u00e1ch \u300aTh\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m k\u00fd\u300b do nh\u00e0 Vua so\u1ea1n \u0111\u1eb7t l\u00ean \u0111\u1ea7u ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh, v\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang t\u00e2n ph\u1ed5 c\u1ee7a ho\u00e0ng tri\u1ec1u nh\u01b0 \u300aThi\u00ean Ho\u00e0ng Nguy\u00ean Ph\u00e1i Ph\u1ed5\u300b nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, c\u0169ng l\u1ea5y \u300aGi\u00e1ng L\u00e2m K\u00fd\u300b \u0111\u1eb7t l\u00ean \u0111\u1ea7u, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t t\u00ean \u0111\u1eb9p. L\u1ea1i xin l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u Qu\u00e2n v\u00e0 H\u1ea1 T\u1ee7ng c\u00f9ng l\u00e0m quan tu ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p \u1edf T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1.&#8221;<\/i> Vua nghe theo, \u0111\u1eb7t t\u00ean t\u00e2n ph\u1ed5 l\u00e0 \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a An Nh\u00e2n ghi ph\u1ee5, \u300aNgh\u1ec7 V\u0103n Ch\u00ed\u300b n\u00f3i, s\u1ed5 t\u1ecbch ho\u00e0ng t\u1ed9c \u0111\u1eb7t t\u00ean \u0111\u1eb9p l\u00e0 \u300aHo\u00e0ng T\u1ed1ng Ng\u1ecdc \u0110i\u1ec7p\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y \u1edf n\u0103m th\u1ee9 6. N\u0103m th\u1ee9 8, Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n d\u00e2ng \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b, kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Tr\u1ee9 t\u00e1c lang Cao Thanh b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, ch\u00edch ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. Thanh l\u00e0m tri huy\u1ec7n Th\u00e1i Khang, c\u00f3 d\u00e2n trong huy\u1ec7n \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 ki\u1ec7n v\u1ec1 gia s\u1ea3n, Thanh nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a h\u1ecd. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c, li\u1ec1n tr\u1ed1n \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c. Tri ph\u1ee7 Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t xin v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u r\u1eb1ng con trai \u00f4ng l\u00e0 Nhu\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a Thanh 70 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim, mong truy\u1ec1n chi\u1ebfu b\u1eaft giam, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ng\u1ee5c. B\u00e8n sai Gi\u00e1 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u T\u00f4ng Ng\u00f4n v\u00e0 Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Giang Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u0111i x\u00e9t \u00e1n. Thanh tr\u1ed1n \u1edf nh\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 \u0110inh V\u0169, b\u00e1o quan b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i kh\u00e1m nh\u00e0, thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, qu\u1ea7n \u00e1o c\u00f3 th\u1ee9 xa x\u1ec9 tr\u00e1i l\u1ec7nh c\u1ea5m, b\u00e8n d\u00e1n b\u1ea3ng cho d\u00e2n t\u1ed1 gi\u00e1c, l\u1ea1i thu \u0111\u01b0\u1ee3c tang v\u1eadt kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c \u00e1n xong, Ph\u00e1p t\u1ef1 cho r\u1eb1ng s\u1ed1 c\u1ee7a h\u1ed1i l\u1ed9 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00fang sai, \u0111\u1ed5i sai \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110inh C\u1ea9n Tu x\u00e9t l\u1ea1i, Thanh ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha cho.<\/p>\n<p>Thanh, con trai c\u1ee7a Kh\u1ed1 b\u1ed9 Lang trung S\u0129 Ho\u00e0nh, \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n g\u1ea3 con g\u00e1i c\u1ee7a em trai m\u00ecnh cho. Sau khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n qua \u0111\u1eddi, nh\u00e0 h\u1ecd L\u00fd H\u00e3ng l\u1ea1i c\u01b0\u1edbi \u00f4ng l\u00e0m r\u1ec3. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan, \u00f4ng n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00ec nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, \u1ef7 th\u1ebf th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec3 \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n l\u00e0nh, c\u1ed1 \u00fd ki\u00eau c\u0103ng ph\u00f3ng t\u00fang, \u0103n m\u1eb7c nh\u01b0 nh\u00e0 c\u00f4ng h\u1ea7u.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Nhu\u1ec7 \u0111\u1ebfn vay ti\u1ec1n c\u1ee7a Thanh, Thanh v\u00ec vi\u1ec7c nh\u1eadn nhi\u1ec1u h\u1ed1i l\u1ed9 s\u1eafp b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd, mong Nhu\u1ec7 gi\u00fap \u0111\u1ee1. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang x\u00e9t v\u1ee5 \u00e1n nh\u00e0 h\u1ecd L\u00f4, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m ch\u1ee9c C\u1ee7 s\u00e1t, ra s\u1ee9c bao che cho Thanh. T\u00f2ng C\u00e1t ph\u00e1t gi\u00e1c vi\u1ec7c n\u00e0y, mu\u1ed1n t\u1ef1 gi\u1ea3i oan. Nhu\u1ec7 v\u1ed1n x\u1ea3o quy\u1ec7t, ban \u0111\u1ea7u m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n c\u1ee7a Thanh \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bao che, nh\u01b0ng khi nghe c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n t\u1ee5ng li\u1ec1n tr\u1ea3 l\u1ea1i ngay.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00ec v\u1ee5 \u00e1n nh\u00e0 h\u1ecd L\u00f4, Thanh \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1ec9nh c\u1ea7u, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay T\u1ef1 th\u1eeba. T\u00f2ng C\u00e1t v\u00ec t\u1ef1 th\u00fa sau khi s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, l\u1ea1i t\u1ea5u tr\u00ecnh kh\u00f4ng trung th\u1ef1c, n\u00ean b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t ti\u1ec1n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00f2ng C\u00e1t nhi\u1ec1u l\u1ea7n vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00e1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ec9 truy ch\u1ee9c H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, mi\u1ec5n cho vi\u1ec7c an tr\u00ed. Nhu\u1ec7 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110\u01a1n Ch\u00e2u. Ngo\u00e0i ra, c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y. T\u00f4ng Ng\u00f4n v\u00e0 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 v\u00ec x\u00e9t \u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Gi\u00e1m v\u1eadt v\u1ee5. Di\u00eau Nhu\u1eadn Chi, Ngu b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m, v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u1ea9n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu, v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 xem x\u00e9t v\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed, l\u1ea1i b\u1ea3o l\u00e3nh cho Thanh, \u0111\u1ec1u b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[60] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ti\u1ebfn c\u1eed Tam ban S\u1ee9 th\u1ea7n, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u1ee9c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0111\u1eb7t tr\u1ea1m d\u1ecbch \u1edf Ch\u00e2u T\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u00f9ng d\u00e2n \u0111inh \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n ph\u00e1t, nay \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[62] T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>&#8220;Binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Ch\u00e2u T\u1ea7n thi\u1ebfu nhi\u1ec1u nh\u00e0 \u1edf, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u1edf nh\u1edd nh\u00e0 d\u00e2n, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 sai l\u00ednh \u0111\u1ed1n g\u1ed7, l\u00e0m ng\u00f3i, x\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c 1.400 c\u0103n nh\u00e0, nay \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00e2u qu\u1eadn, \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i Dinh \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 \u1edf Ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, Ch\u00e2u B\u1ea3o v\u00e0 Qu\u00e2n Thu\u1eadn An th\u00e0nh \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u1ee5, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Ch\u00e2u B\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng Minh \u0110\u1ea1o cung \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 480 gian. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 sai N\u1ed9i th\u1ecb l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i, ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n.<\/p>\n<p>[65] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u t\u1eeb 60 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m gi\u00e1m quan c\u00e1c kho \u1edf kinh th\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Ung V\u0103n T\u1ea3i 65 tu\u1ed5i, nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9, d\u00e2ng s\u1edb xin mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn khi ph\u00e1t xong, kho\u1ea3ng s\u00e1u b\u1ea3y n\u0103m. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y nh\u1eadn ch\u1ee9c m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, th\u00ec s\u1ebd gi\u00e0 \u0111i trong vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd kho t\u00e0ng.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, Cao Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Lam K\u1ebf T\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9, v\u00ec t\u1ed9i tham gia tu s\u1eeda l\u0103ng Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m b\u1ecb s\u1ee5t l\u00fan. C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n, qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ty Thi\u00ean gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng sao Chu B\u00e1 l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3 c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ph\u1ea1t V\u0169 Th\u1eafng l\u01b0u h\u1eadu, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh 20 c\u00e2n v\u00e0ng. T\u00f4ng Kh\u00e1nh theo h\u1ea7u \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, ng\u1ed3i sai t\u1ea3 h\u1eefu l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng, b\u1ecb c\u00e1c quan C\u00e1p m\u00f4n t\u1ed1 c\u00e1o.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, kh\u1eafc bia ng\u1ef1 ch\u1ebf t\u00e1n t\u1ee5ng v\u1ec1 cung C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[70] T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0o r\u00e3nh, khi\u1ebfn b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean th\u01b0\u1eddng x\u00e2m l\u1ea5n. Nay quy ho\u1ea1ch \u0111\u00e0o h\u00e0o t\u1eeb th\u00e0nh ph\u00eda t\u00e2y tr\u1ea1i V\u0129nh Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn T\u1ea1t La Mang, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 51 d\u1eb7m. \u0110\u00e3 tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c, 22 ng\u00e0y th\u00ec xong.&#8221;<\/i> T\u1ea1t La Mang l\u00e0 n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean. Vua ban th\u01b0\u1edfng, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban kh\u00ed v\u1eadt, l\u1ee5a.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, V\u0129 \u0111\u00e0o h\u00e0o \u1edf Tr\u1ea5n Nhung, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng Trung t\u00e2u: <i>&#8220;Hai ao An \u1ea4p, Gi\u1ea3i Huy\u1ec7n hi\u1ec7n ch\u1ee9a 3.276 y\u1ec3m mu\u1ed1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 388.828.928 c\u00e2n, tr\u1ecb gi\u00e1 21.761.800 quan. Th\u1ea7n lo r\u1eb1ng c\u00f2n c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, mong ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t d\u00e0y sinh c\u1ee7a c\u1ea3i, th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i. N\u1ebfu c\u1ea7u l\u1ee3i qu\u00e1 m\u1ee9c, \u1eaft c\u00f3 l\u00fac thi\u1ebfu h\u1ee5t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nhi' trong '\u1eaft c\u00f3 l\u00fac thi\u1ebfu h\u1ee5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 32 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-290-24\" href=\"#footnote-290-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Ty Thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1eb7t tr\u0103ng s\u1ebd b\u1ecb che khu\u1ea5t, chi\u00eam tinh cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m tai h\u1ecda cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, sau \u0111\u00f3 m\u00e2y che kh\u00f4ng th\u1ea5y m\u1eb7t tr\u0103ng.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. Tri B\u1ea1ch t\u1eeb Thanh Ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri B\u1ea1ch ch\u1eb3ng l\u1ebd \u0111\u00e3 ch\u00e1n vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n sao?&#8221;<\/i> C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n t\u00e2u: <i>&#8220;Tri B\u1ea1ch \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, ch\u01b0a t\u1eebng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i> L\u00fac n\u00e0y ch\u1ee9c v\u1ee5 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 khuy\u1ebft l\u00e2u ng\u00e0y, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh \u1edf Tam Kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, n\u1ebfu \u00e1n \u0111\u00e3 x\u00e9t xong m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft oan, th\u00ec giao cho c\u00e1c quan C\u1ee7 s\u00e1t, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c 5 ng\u00e0y, T\u00e2y Kinh v\u00e0 Nam Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c 3 ng\u00e0y, c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c 1 ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[76] C\u1ed1t T\u01b0 La sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, c\u1ea5m d\u00e2n Giang Nam b\u00e1n keo li.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, ch\u1ec9 c\u1ea5m \u1edf Ki\u1ec1n Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Qu\u1ea3ng T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Ph\u1ee7 Th\u1ee7y nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, Tri ch\u00e2u Nghi Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Nguy\u00ean \u0111\u00e3 kh\u00f4ng kh\u00e9o l\u00e9o trong vi\u1ec7c v\u1ed7 v\u1ec1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00e0o V\u0129nh C\u00e1t l\u00e0m Tri ch\u00e2u, khi ng\u01b0\u1eddi Man \u0111\u00f3i, \u0111\u1ebfn xin l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, V\u0129nh C\u00e1t \u0111\u00e3 c\u1ea5p ph\u00e1t r\u1ed9ng r\u00e3i, h\u1ecd \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb ra v\u1ec1. Nguy\u00ean \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 khoan dung, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho thu\u1ed9c h\u1ea1 b\u1edbt x\u00e9n, ng\u01b0\u1eddi Man xin \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 c\u1ed1ng n\u1ea1p, Nguy\u00ean \u0111\u00e3 ng\u0103n c\u1ea3n \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1eabn n\u1ed9 l\u00e0m lo\u1ea1n. Xin c\u00e1ch ch\u1ee9c Nguy\u00ean \u0111\u00e3, l\u1ea5y \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 Du\u1ec7 thay th\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"Xin c\u00e1ch ch\u1ee9c Nguy\u00ean \u0111\u00e3, l\u1ea5y \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 Du\u1ec7 thay th\u1ebf: hai ch\u1eef 'V\u1ecdng', '\u0110\u00f4' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5\/5, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 Ph\u1ee7 Th\u1ee7y Man ph\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 Man di truy\u1ec1n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-290-25\" href=\"#footnote-290-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[79] Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho. Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u00e3 xin ngh\u1ec9 l\u00e2u ng\u00e0y, ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, quan tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u: <i>&#8220;Trong b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb gi\u00e0u c\u00f3 cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o vay ti\u1ec1n, l\u1ea5y l\u00e3i n\u1eb7ng, \u0111\u1ebfn k\u1ef3 h\u1ea1n kh\u00f4ng tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Xin ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o, nghi\u00eam kh\u1eafc x\u1eed ph\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u00f9ng T\u1ea7n, Ung m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng v\u1ecdt, n\u1ebfu ban chi\u1ebfu n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd x\u1ea3y ra nhi\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ee5ng. H\u01a1n n\u1eefa, d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u00f3i kh\u1ed5, ai c\u00f2n d\u00e1m cho vay n\u1eefa! H\u00e3y b\u1ea3o Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a r\u1ed3i thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[81] L\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh quy \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ec5 v\u1eadt h\u00f4n nh\u00e2n gi\u1eefa c\u00e1c quan l\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c cung vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft h\u00f4n v\u1edbi ho\u00e0ng th\u00e2n qu\u1ed1c th\u00edch th\u01b0\u1eddng t\u1ed1n k\u00e9m qu\u00e1 m\u1ee9c, m\u1ed7i khi l\u00e0m l\u1ec5 n\u1ea1p th\u00e1i, th\u01b0\u1eddng d\u1eabn theo nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i cung c\u1ea5p \u0103n u\u1ed1ng, chi ph\u00ed l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ng\u00e0n v\u1ea1n, c\u00f3 nh\u00e0 ph\u1ea3i ph\u00e1 s\u1ea3n.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u00e0ng t\u1ed9c ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf ch\u1ebf \u0111\u1ed9.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, gi\u1ea3m b\u1edbt nhi\u1ec1u kho\u1ea3n, l\u1ea1i ban th\u00eam v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed.<\/p>\n<p>[82] Ch\u00e1u b\u1ea3y \u0111\u1eddi c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Nguy\u00ean Ch\u1ea9n l\u00e0 Nguy\u00ean Chi\u1ebfu d\u00e2ng l\u00ean s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a Nguy\u00ean Ch\u1ea9n t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, phong Nguy\u00ean Chi\u1ebfu l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 ch\u00e2u \u0110\u00e0i.<\/p>\n<p>[83] Th\u00e1ng n\u00e0y, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, tr\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf v\u00f9ng Xuy\u00ean H\u1ea1p, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 huy\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh cung th\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n m\u1ed9t c\u00e2y n\u1ecf, c\u00f2n t\u00ean, gi\u00e1o, ki\u1ebfm th\u00ec t\u1ef1 trang b\u1ecb, l\u1eadp s\u1ed5 qu\u1ea3n l\u00fd, thay nhau giao nh\u1eadn, giao cho l\u1ec7nh \u00fay th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean hu\u1ea5n luy\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 ban chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Hi Nhan t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf Ph\u1ee5c Ch\u00e2u c\u00f3 l\u00ednh cung th\u1ee7 trang b\u1ecb cung t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c, nh\u01b0ng ch\u00e2u n\u00e0y l\u1ea1i d\u1eabn lu\u1eadt t\u01b0 trang b\u1ecb \u00e1o gi\u00e1p, kh\u00ed gi\u1edbi \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y t\u1ea1i ch\u1ed7. Vua b\u00e8n l\u1ec7nh ban h\u00e0nh kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-290-1\">Gi\u1ecfi l\u00e0m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'ch\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 244, truy\u1ec7n Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 ph\u1ee5 \u0110\u1ee9c V\u0103n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-290-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-2\">T\u1eebng m\u1eafc b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t, ch\u1eef 'thi\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-290-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-3\">Gi\u00e1ng Kh\u1eafc Ki\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u, 'Ninh Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00f4n Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u00f4n Ch\u00e2u' kh\u00f4ng r\u00f5. <a href=\"#return-footnote-290-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-4\">'20' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '2', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-290-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-5\">'ng\u0103n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ebb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'Qu\u1ed1c L\u00e3o \u0110\u00e0m Uy\u1ec3n' quy\u1ec3n 2 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-290-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-6\">'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-290-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-7\">Theo l\u1ec7nh v\u0103n, T\u00f4ng ch\u00ednh khanh m\u1ed9t vi\u00ean. Ch\u1eef 'chu\u1ea9n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 18, \u0111i\u1ec1u T\u00f4ng ch\u00ednh khanh b\u1ed5 sung. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 39\/6, 'chu\u1ea9n l\u1ec7nh v\u0103n' l\u1ea1i vi\u1ebft l\u00e0 '\u00e1n l\u1ec7nh v\u0103n'. Ch\u1eef 'v\u0103n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-290-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-8\">'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Khanh'. Nguy\u00ean b\u1ea3n 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh' vi\u1ebft l\u00e0 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1ecbnh Thi\u1ebfu khanh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda 't\u1ecbnh' th\u00e0nh 'ki\u00eam'. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 20\/4 vi\u1ebft: 'Lang trung tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Th\u1eeba, C\u1ea5p x\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean ki\u00eam Khanh.' \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 18, \u0111i\u1ec1u T\u00f4ng ch\u00ednh khanh vi\u1ebft: 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Th\u1eeba, C\u1ea5p x\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Thi\u1ebfu khanh, Th\u1eeba lang tr\u1edf xu\u1ed1ng ki\u00eam Khanh.' C\u00e1c s\u00e1ch ghi ch\u00e9p c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau. Nghi ng\u1edd b\u1ea3n n\u00e0y gi\u1eefa 'Lang trung tr\u1edf xu\u1ed1ng' v\u00e0 'Thi\u1ebfu khanh' c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu. <a href=\"#return-footnote-290-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-9\">'Kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta qu\u1ea3n T\u00f4ng ch\u00ednh'. Ch\u1eef 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aCh\u1ee9c quan ph\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-290-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-10\">N\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda: Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 17-5, c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft 'Ch\u00e2n T\u00f4ng nh\u00e2n m\u1ec7nh sai gi\u1ea3m ni\u00ean h\u1ea1n', nghi ng\u1edd r\u1eb1ng c\u00e2u n\u00e0y trong b\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft l\u00e0 'n\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda'. <a href=\"#return-footnote-290-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-11\">1.620 h\u1ed9 m\u1edbi: B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '1.620'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00eau r\u00f5 s\u1ed1 h\u1ed9 v\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf. <a href=\"#return-footnote-290-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-12\">Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'phi\u1ec1n qu\u1eadn', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26, s\u1eeda th\u00e0nh 'phi\u1ec1n b\u1ed9'. <a href=\"#return-footnote-290-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-13\"> 'Nhung' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u1edbi', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-290-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-14\"> 'Th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-290-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-15\">T\u00e1n k\u1ef5 th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ecb lang', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng kinh v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-290-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-16\">Chi\u1ebfu l\u1ea5y c\u00e1c kinh \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1ea1ng c\u00f3 n\u1ed9i dung h\u1ee7y b\u00e1ng l\u1eabn nhau \u0111\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'san' <i>(x\u00f3a)<\/i> tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'giai' <i>(\u0111\u1ec1u)<\/i>, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-290-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-17\">\u300aL\u00e3o T\u1eed H\u00f3a H\u1ed3 Kinh\u300b, nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'H\u1ed3', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aQu\u1eadn Trai Ch\u00ed H\u1eadu Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-290-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-18\">Th\u00e1i \u00fay c\u00f9ng Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1m l\u1ec5 b\u00e1c s\u0129 c\u00f9ng m\u1edf xem 'c\u00f9ng m\u1edf', b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 14-18 ch\u00e9p 'c\u00f9ng xem', \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 11 ch\u00e9p 'c\u00f9ng xem x\u00e9t'. Nghi ng\u1edd 'c\u00f9ng m\u1edf' n\u00ean l\u00e0 'c\u00f9ng xem'. <a href=\"#return-footnote-290-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-19\">C\u1ea5t v\u00e0o t\u1ee7 't\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'c\u1ea7u', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b 14-18 s\u1eeda. X\u00e9t \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 16 ch\u00e9p: 'Ti\u1ebfp th\u1ea7n tr\u00f9 x\u00e2y nh\u00e0 v\u00e0 l\u00e0m t\u1ee7 \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ed3 \u0103n, m\u1ed7i khi l\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n c\u1ea5t v\u00e0o \u0111\u00f3'. <a href=\"#return-footnote-290-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-20\">Gi\u00e1m s\u00e1t, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tr\u00ean ch\u00e9p 'Gi\u00e1m t\u1ebf', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-290-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-21\">L\u1ea1i l\u00e0m t\u1ee7 s\u01a1n trao cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 v\u00e0 Ty n\u00f4ng t\u1ef1 's\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'th\u00eam', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 14-19, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 98 L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-290-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-22\">Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, c\u00e2u n\u00e0y c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'Trang tr\u1ea1ch t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi b\u1ed9 \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n'. <a href=\"#return-footnote-290-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-23\">ch\u1eef 'c\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u00ed', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c 14 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 166, chi\u1ebfu 'Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i t\u1ef1 th\u00fa' s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-290-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-24\"> Ch\u1eef 'nhi' trong '\u1eaft c\u00f3 l\u00fac thi\u1ebfu h\u1ee5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 32 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-290-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-290-25\">Xin c\u00e1ch ch\u1ee9c Nguy\u00ean \u0111\u00e3, l\u1ea5y \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 Du\u1ec7 thay th\u1ebf: hai ch\u1eef 'V\u1ecdng', '\u0110\u00f4' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5\/5, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 Ph\u1ee7 Th\u1ee7y Man ph\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 Man di truy\u1ec1n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-290-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":44,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-290","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/290\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1253,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/290\/revisions\/1253"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/290\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=290"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=290"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}