{"id":292,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=292"},"modified":"2025-08-15T10:27:44","modified_gmt":"2025-08-15T03:27:44","slug":"beta-quyen-87-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-9-binh-thin-1016","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-87-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-9-binh-thin-1016\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 87: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1016)","rendered":"QUY\u1ec2N 87: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1016)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung Ph\u00f9 th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, s\u1ebd \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1 k\u00ednh d\u00e2ng s\u00e1ch b\u00e1u t\u00f4n hi\u1ec7u Th\u00e1nh c\u1ee7a Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i Thi\u00ean \u0110\u1ebf. L\u1ea1i \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 17 l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Nam Giao, th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 cung t\u1ea1. C\u00e1c ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7, Tam ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac gi\u1ee5c c\u00e1c l\u1ed9 n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a. C\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, gi\u00e1m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u1edb tu s\u1eeda c\u1ed1ng ph\u1ea9m hay tr\u1ee3 gi\u00fap t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf b\u1eeba b\u00e3i.\r\n\r\n[2] L\u1ec7nh cho Ninh H\u00f3a qu\u00e2n tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1ea7n Thi\u00ean Tr\u00ec. H\u1eb1ng n\u0103m, bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ebf m\u1ed9t l\u1ea7n, nay \u0111\u1ec1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 n\u00e1t, n\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc xin tu s\u1eeda, v\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, x\u00e2y d\u1ef1ng Vi\u1ec7n L\u1ec5 H\u1ed9i Ho\u00e0ng Th\u00e2n \u1edf ph\u01b0\u1eddng T\u00e2n X\u01b0\u01a1ng, ban t\u00ean l\u00e0 Gia Kh\u00e1nh.\r\n\r\n[4] Binh b\u1ed9 th\u1ef1 Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng, 1.500 k\u1ef5 binh ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 t\u1eeb H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, b\u1ed9 l\u1ea1c n\u1ed9i thu\u1ed9c \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u1ebfch t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan c\u00f3 tang cha m\u1eb9, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u1ec3 tang, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o x\u01b0a. K\u00ednh xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec5 l\u1ec7nh m\u00e0 gi\u1ea3i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tang.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u, nh\u01b0ng c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c c\u00f9ng v\u00f5 th\u1ea7n v\u00e0 n\u1ed9i ch\u1ee9c v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\r\n\r\n[6] Ban chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Ph\u1ee7 Th\u1ee7y ch\u1ed1ng m\u1ec7nh, x\u00e2m l\u1ea5n kh\u00f4ng ng\u1eebng, xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Nghi Ch\u00e2u. Theo l\u1eddi t\u00e2u, li\u1ec1n phong \u0110\u00f4ng Nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9, B\u00ecnh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Tri Th\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o Kh\u1eafc Minh l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ki\u00eam An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u Nghi, Dung, Qu\u1ebf, Chi\u00eau, Li\u1ec5u, T\u01b0\u1ee3ng, Ung, Kh\u00e2m, Li\u00eam[footnote]Li\u00eam nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Qu\u1ea3ng'. X\u00e9t Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ecba l\u00fd ghi trong s\u00e1ch n\u00e0y, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 5-5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 272, truy\u1ec7n T\u00e0o Kh\u1eafc Minh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], B\u1ea1ch. \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu M\u00e3 Ng\u1ecdc <i>(M\u00e3 Ng\u1ecdc, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i> l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m ki\u00eam An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea. H\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng, \u0111i\u1ec1u 300 qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u giao cho h\u1ecd.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Man, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Man kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0ng ng\u0169, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch v\u1edbi quan qu\u00e2n, ch\u1ec9 \u1ea9n n\u1ea5p \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu trong n\u00fai r\u1eebng, b\u1eafn t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> B\u00e8n ban cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Nghi Ch\u00e2u thu\u1ed1c gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c c\u1ee7a \u0111ao ki\u1ebfm, v\u00e0 c\u0103n d\u1eb7n ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng tr\u01b0\u1edbc. Khi T\u00e0o Kh\u1eafc Minh \u0111\u1ebfn n\u01a1i, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Man xin ng\u1eebng chi\u1ebfn, Kh\u1eafc Minh kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i d\u00e2ng m\u1ed9t h\u1ed9p thu\u1ed1c, n\u00f3i: <i>\"T\u00ean \u0111\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng tr\u00fang ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng thu\u1ed1c n\u00e0y \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i.\"<\/i> Kh\u1eafc Minh h\u1ecfi: <i>\"L\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh?\"<\/i> T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1p: <i>\"Xin th\u1eed tr\u00ean g\u00e0 ch\u00f3.\"<\/i> Kh\u1eafc Minh n\u00f3i: <i>\"N\u00ean th\u1eed tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y t\u00ean \u0111\u00e2m v\u00e0o \u0111\u00f9i t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, r\u1ed3i cho u\u1ed1ng thu\u1ed1c, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ch\u1ebft ngay, c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi Man x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i b\u1ecf \u0111i.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man ch\u00e9p: Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 xin \u0111em qu\u00e2n Tr\u1eebng H\u1ea3i c\u1ee7a b\u1ea3n \u0111\u1ea1o v\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu th\u00eam 5.000 qu\u00e2n \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho T\u00e0o Kh\u1eafc Minh, V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Kh\u00e1nh, M\u00e3 Ng\u1ecdc, D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m. X\u00e9t r\u1eb1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a c\u00f3. V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Kh\u00e1nh \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 6 v\u00ec tu s\u1eeda cung Minh \u0110\u1ea1o xong, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m An ph\u1ee7 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, kh\u00f4ng r\u00f5 truy\u1ec7n v\u00ec sao l\u1ea1i ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, e r\u1eb1ng c\u00f3 sai s\u00f3t, n\u00ean s\u1ed1 qu\u00e2n ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[8] L\u00fd Ph\u1ed5 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c x\u01b0\u1edfng \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf b\u1ed1n ch\u00e2u Nhi\u00eau, Tr\u00ec, Giang, H\u00e0ng m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tri\u1ec7u hai tr\u0103m ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n, d\u00f9ng b\u1ed1n tri\u1ec7u n\u0103m tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i ngh\u00ecn c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. B\u1ed1n x\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ed3ng hi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tri\u1ec7u n\u0103m tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ngh\u00ecn hai tr\u0103m c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng \u1edf \u00c2m S\u01a1n, T\u00edn Ch\u00e2u[footnote]C\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng \u1edf \u00c2m S\u01a1n, T\u00edn Ch\u00e2u: Ch\u1eef '\u0110\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29, \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. '\u00c2m S\u01a1n', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Duy\u00ean S\u01a1n'. X\u00e9t \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 107, T\u00edn Ch\u00e2u c\u00f3 Duy\u00ean S\u01a1n, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng n\u00fai n\u00e0y s\u1ea3n xu\u1ea5t ch\u00ec, \u0111\u1ed3ng v\u00e0 thanh l\u1ee5c. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 33-3 ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng Duy\u00ean S\u01a1n, T\u00edn Ch\u00e2u, nghi ng\u1edd '\u00c2m S\u01a1n' n\u00ean l\u00e0 'Duy\u00ean S\u01a1n'.[\/footnote], t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111ua nhau t\u1eadp trung, quan tr\u01b0\u1eddng m\u1ed7i n\u0103m mua n\u0103m s\u00e1u v\u1ea1n c\u00e2n, khai th\u00e1c nhi\u1ec1u, sau \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f2n hai ba tr\u0103m ngh\u00ecn c\u00e2n. Mong x\u00e9t \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c trung b\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm nh\u1edb gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh, Tr\u1ea7n Th\u1ee9 v\u00ec Giang Nam c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng, xin quan ph\u1ee7 mua \u00edt. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, m\u1ecf \u0111\u1ed3ng d\u1ea7n c\u1ea1n, \u0111\u1ebfn nay th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng d\u1ed3i d\u00e0o. Nh\u01b0 mu\u1ed1i \u1edf Gi\u1ea3i Tr\u00ec, gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea5p m\u1ea5y l\u1ea7n, b\u1ea3n ch\u00e2u c\u0169ng mu\u1ed1n tr\u1ed3ng \u00edt, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m m\u01b0a h\u1ea1n, \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t gi\u1ea3m so v\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u0169. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec tr\u1eddi \u0111\u1ea5t nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec1u qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ee3p l\u00fd, l\u1ebd n\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u0103ng gi\u1ea3m sao!\"<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, kh\u1eafc bia ng\u1ef1 ch\u1ebf \u300aNguy\u00ean Ph\u00f9 Quan T\u1ee5ng\u300b l\u00ean \u0111\u00e1.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 qu\u00e1n H\u1ed9i Linh xin ch\u1ecdn ba tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 th\u1ee3 binh \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb tu s\u1eeda. Chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[11] L\u00fd Ph\u1ed5, ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, v\u00ec \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ph\u1ed5 t\u1ef1 b\u00e1o r\u1eb1ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u00e0 nh\u1eadp t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i trong n\u0103m \u0111\u00e3 t\u0103ng h\u01a1n 5.700.000 c\u00e2n so v\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u0169. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, thuy\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n th\u01b0\u1eddng do s\u1ee9 th\u1ea7n ho\u1eb7c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ee5 tr\u00e1ch, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd m\u1ed9t \u0111o\u00e0n, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng tham nh\u0169ng. T\u1eeb khi Ph\u1ed5 h\u1ee3p nh\u1ea5t ba \u0111o\u00e0n th\u00e0nh m\u1ed9t, giao cho ba ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd gi\u00e1m s\u00e1t l\u1eabn nhau. N\u0103m nay, ban \u0111\u1ea7u v\u1eadn chuy\u1ec3n 1.250.000 th\u1ea1ch g\u1ea1o, ch\u1ec9 m\u1ea5t 200 th\u1ea1ch.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, ch\u1ee9c Th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1 \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: L\u00e3ng Mai, ch\u1ee9c Qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a t\u1ed9c Mao Thi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, c\u00f9ng Di\u1ec7t X\u01b0\u1edbng, ch\u1ee9c Phi\u00ean quan c\u1ee7a t\u1ed9c C\u1ed1t M\u1ecb, v\u00e0 Ph\u00f9ng Di Mai, ch\u1ee9c Phi\u00ean quan c\u1ee7a t\u1ed9c S\u00e0o M\u00ea, d\u1eabn theo 1.190 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1, 1.830 con gia s\u00fac, v\u00e0 114 b\u1ed9 v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu an \u1ee7i h\u1ecd. M\u1ea5y t\u1ed9c n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng quy ph\u1ee5, sau b\u1ecb H\u1ea1 Ch\u00e2u \u00e9p bu\u1ed9c ph\u1ea3n b\u1ed9i, \u0111\u1ebfn nay kh\u1ed5 c\u1ef1c v\u00ec lao d\u1ecbch n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1ebfn xin quy ph\u1ee5.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, v\u00ec vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng xong C\u1ea3nh Linh cung, H\u1ed9i Linh quan c\u00f9ng C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c quan \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng. <i>(S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng khu v\u1ef1c c\u1ee7a H\u1ed9i Linh quan, b\u1ea3n ch\u00ed kh\u00f4ng ghi, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i> Ban \u00e2n x\u00e1, gi\u1ea3m \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh cho t\u00f9 nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, tha t\u00f9 l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng; mi\u1ec5n 3\/10 thu\u1ebf h\u1ea1 cho c\u00e1c huy\u1ec7n Khai Phong, Ti\u00ean Nguy\u00ean, Ph\u1ee5ng Ph\u00f9, Ho\u00e0nh S\u01a1n, Hoa \u00c2m, Kh\u00fac D\u01b0\u01a1ng, \u0110\u0103ng Phong; mi\u1ec5n 2\/10 thu\u1ebf cho c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c \u1edf \u0110\u00f4ng K\u1ef3 v\u00e0 n\u0103m ch\u00e2u ph\u1ee7 c\u00f2n l\u1ea1i.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ec7nh cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, ch\u1ee9c Trung th\u01b0 th\u1ecb lang ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, l\u00e0m Kh\u00e1nh th\u00e0nh s\u1ee9 cho C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c quan \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c quan l\u1ea1i tr\u1ecb d\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd. Khi t\u1eeb bi\u1ec7t, Vua l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng h\u1eefu c\u1ee7a Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, v\u00ec (qu\u1eadn) V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc xong ch\u01b0\u01a1ng cu\u1ed1i c\u1ee7a \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b. Khi (qu\u1eadn) V\u01b0\u01a1ng m\u1edbi l\u00e0m th\u01a1, \u0111\u00e3 t\u1ef1 vi\u1ebft th\u00e0nh b\u00e0i, c\u00f3 c\u00e2u <i>\"Nh\u00e2n t\u00e2m ho\u00e0i l\u1ec5 ngh\u0129a\"<\/i>, Vua vui m\u1eebng, k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh.\r\n\r\n[16] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra, th\u00fac \u0111\u1ea9y vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n tr\u00ean s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Bi\u1ec7n H\u00e0, Qu\u1ea3ng T\u1ebf, Th\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1eeb nay m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c m\u1ed9t l\u1ea7n; c\u00e1c ph\u00e1n quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Tam M\u00f4n, B\u1ea1ch Ba, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p cho hai ng\u01b0\u1eddi thay phi\u00ean nhau v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c.\r\n\r\n[17] L\u00e2m \u0110\u1eb7c t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n Ti\u00ean Nguy\u00ean, ch\u00e2u Duy\u1ec5n \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 531 qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn \u1edf cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 \u0111\u00e0i Th\u00e1i C\u1ef1c, xin l\u1eadp th\u00e0nh Thanh V\u1ec7 T\u1ea3 \u0110\u1ec7 Tam Ch\u1ec9 Huy, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, d\u00e2ng 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1ec5 Nam Giao, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a l\u00e0 ph\u1ea7n ph\u1ea3i n\u1ed9p theo quy \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n l\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, xin c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i v\u1eadn chuy\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, S\u0129 Ho\u00e0nh th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m qu\u00e2n d\u1ee5ng t\u1eeb \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u00e0m c\u1ed1ng ph\u1ea9m, nh\u01b0ng khi c\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n ki\u1ec3m tra, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, n\u00ean l\u1ea7n n\u00e0y \u00f4ng t\u00e2u r\u00f5 t\u1eebng kho\u1ea3n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"S\u0129 Ho\u00e0nh c\u00f3 t\u00e0i \u1ee9ng ph\u00f3 nhanh ch\u00f3ng, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0m vi\u1ec7c qua loa, n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng cho l\u00e0 \u00f4ng ta khoa tr\u01b0\u01a1ng. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng g\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n, \u00f4ng ta \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb nhanh ch\u00f3ng, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng ta.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n cho r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi khen ng\u1ee3i v\u1ec1 t\u00e0i n\u0103ng \u1ee9ng ph\u00f3 nhanh ch\u00f3ng l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i v\u1edbi Vua, nh\u01b0ng nay theo l\u1eddi ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, s\u1ee9 cung C\u1ea3nh Linh, v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb, s\u1ee9 tu s\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, c\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 kh\u00ed t\u1ec7. T\u1ed5ng c\u1ed9ng cung \u0111i\u1ec7n c\u00f3 726 gian.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, L\u01b0u V\u0129nh, tr\u1ea1i ch\u1ee7 S\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u Ki\u1ec1m, ch\u1ee9c H\u1eefu Ban \u0110i\u1ec7n Tr\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu Th\u1ecb C\u1ea5m, 31 qu\u00e2n hi\u1ec7u, th\u1ed5 \u0111inh v\u00e0 t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1ebft gi\u1eb7c man.\r\n\r\n[21] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Thi\u00ean B\u00ecnh qu\u00e2n, t\u1eb7ng Th\u1ecb trung Chu O\u00e1nh m\u1ea5t. Ghi c\u00f4ng cho con ch\u00e1u \u00f4ng t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\nKhi \u1edf c\u01a1 quan tr\u1ecdng y\u1ebfu, Chu O\u00e1nh kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c g\u00ec kh\u00e1c, \u0111\u1ebfn khi ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec l\u1ea5y s\u1ef1 nh\u00fat nh\u00e1t \u0111\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o to\u00e0n, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c. Ban \u0111\u1ea7u, h\u1eefu ty \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u cho \u00f4ng l\u00e0 Trung M\u1ee5c, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 qu\u00e1 khen, n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Nguy\u00ean Hu\u1ec7, chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u00ea chu\u1ea9n.\r\n\r\nTheo l\u1ec7 c\u0169, trong c\u00e1c d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 ban \u00e2n, c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m. N\u0103m \u0110\u00f4ng Phong, Chu O\u00e1nh tr\u1ea5n th\u1ee7 Thi\u1ec1n Uy\u00ean, n\u01a1i xa gi\u00e1 \u0111i qua, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7. Khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, Chu O\u00e1nh \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, b\u00e8n d\u00e2ng l\u1eddi xin tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng sau khi l\u1ec5 th\u00e0nh, ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban ngay t\u1ea1i n\u01a1i tr\u1ecb s\u1edf, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1o \u00f4ng.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i T\u00e0o V\u0129. T\u00e0o V\u0129 \u0111\u00e3 tu s\u1eeda v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam c\u00e1c tr\u1ea1i Cung M\u00f4n, D\u00e3 Ph\u01b0\u1eddng, <i>(Qu\u1ea3ng H\u00f2a)<\/i> Nh\u01b0\u01a1ng, T\u0129nh Nhung, Tam D\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ecbnh T\u00e2y, Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Ninh, Ti\u1ec3u L\u1ea1c M\u00f4n, Uy Vi\u1ec5n, \u0111\u00e0o h\u00e0o t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng d\u00e2n tr\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 thi c\u00f4ng, kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn d\u00e2n. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u1ebfu C\u1ed1t T\u01b0 La v\u00e0 L\u1eadp Tu\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ch\u00e2u, c\u0169ng giao cho T\u00e0o V\u0129 qu\u1ea3n l\u00fd.\r\n\r\n[23] Ban \u0111\u1ea7u, Qu\u00e1ch M\u1eabn t\u1eeb Cam Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i mang v\u1eadt t\u1eb7ng c\u1ee7a kh\u1ea3 h\u00e3n v\u00e0o \u0111\u1ea5t Th\u1ed5 Ph\u1ed3n. \u0110\u1ebfn T\u00f4ng Ca, L\u1eadp Tu\u00e2n gi\u1eef l\u1ea1i. Khi \u1ea5y, kh\u1ea3 h\u00e3n sai th\u1ee7 l\u0129nh L\u00fd C\u00e1t c\u00f9ng ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0a D\u01b0\u01a1ng Tri Ti\u1ebfn v\u1ec1, nh\u01b0ng L\u1eadp Tu\u00e2n c\u0169ng gi\u1eef l\u1ea1i L\u00fd C\u00e1t, r\u1ed3i sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi kh\u1ea3 h\u00e3n b\u1eb1ng ti\u1ebfng H\u1ed3i C\u1ed1t r\u1eb1ng: <i>\"D\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5ng ch\u1ee9c \u1edf Cam Ch\u00e2u n\u0103m n\u0103m, nay Qu\u00e1ch T\u00e1 ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn, n\u1ebfu l\u1ea1i \u1edf l\u00e2u, s\u1ebd l\u00e0m phi\u1ec1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u00ean g\u1ea5p vi\u1ebft bi\u1ec3u xin nh\u1eadn v\u1eadt t\u1eb7ng, \u0111\u1ebfn l\u1ea5y v\u1eadt t\u1eb7ng, s\u1ebd th\u1ea3 L\u00fd C\u00e1t v\u1ec1.\"<\/i> L\u1ea1i d\u1ecbch n\u00f3i v\u1edbi Tri Ti\u1ebfn r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ea1i nh\u00e2n \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u d\u1eabn qu\u00e2n m\u00e3 th\u1eb3ng v\u00e0o T\u1ea1t La Mang, e r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n s\u1ebd g\u00e2y chi\u1ebfn. Khi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p tr\u1edf v\u1ec1, mong ng\u00e0i n\u00f3i gi\u00fap, xin ng\u1eebng binh, v\u00e0 \u0111\u1ec3 Th\u1ed5 Ph\u1ed3n v\u00e0 H\u00e1n l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00e0[footnote]v\u00e0 \u0111\u1ec3 Th\u1ed5 Ph\u1ed3n v\u00e0 H\u00e1n l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00e0 'v\u00e0' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u0129', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n C\u1ed1t T\u01b0 La ph\u1ea3n ph\u1ee5c, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ed5 Ph\u1ed3n 4 chi 7 s\u1eeda.[\/footnote], s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ed1ng ph\u1ee5ng.\"<\/i> R\u1ed3i sai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u1ed9c l\u00e0 \u0110\u1ea3ng Th\u1ea5t Ty \u0111\u01b0a Tri Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, v\u00e0 d\u00e2ng ng\u1ef1a.\r\n\r\nTri Ti\u1ebfn n\u00f3i L\u1eadp Tu\u00e2n l\u1ea5y m\u01b0\u1eddi t\u00e1m con g\u00e1i b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n l\u00e0m v\u1ee3, C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1ea1i l\u1ea5y ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a L\u1eadp Tu\u00e2n. L\u1eadp Tu\u00e2n cai tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc v\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o, b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n kh\u00f4ng vui, n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i, ch\u1ec9 c\u00f2n hai ba ng\u00e0n l\u1ec1u tr\u1ea1i, th\u1ebf l\u1ef1c suy y\u1ebfu.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, tr\u01b0\u1eddng c\u1ecf \u1edf T\u1ea3 Thi\u00ean C\u1ee9u ph\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u00e1y, t\u01b0\u1edbng s\u0129 d\u1ed1c s\u1ee9c v\u00e0 b\u1ecb b\u1ecfng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng c\u1ecf \u1edf kinh th\u00e0nh ph\u1ee7 b\u00f9n l\u00ean.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Cung th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o s\u00e1ch Nam giao cung t\u1ea1 \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9. L\u1ea1i l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 nghi v\u1ec7 s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed3ng nghi v\u1ec7 s\u1ee9, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f9 tr\u00ec s\u1ee9. L\u1ea1i l\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tu ph\u1ee5ng b\u1ea3o s\u00e1ch c\u1eadp tham t\u01b0\u1eddng nghi ch\u1ebf s\u1ee9, c\u00f9ng Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[26] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u xin ng\u1eebng ban th\u01b0\u1edfng sinh th\u1ea7n v\u00ec b\u1ec7nh. Chi\u1ebfu ng\u1eebng y\u1ebfn ti\u1ec7c, nh\u01b0ng ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m nh\u01b0 l\u1ec7.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i cung C\u1ea3nh Linh, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Minh Ph\u00fac, ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan t\u1eeb cung s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed t\u1ec7 v\u00e0 ti\u1ec1n t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc, sai quan \u0111i b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh cung \u0111i\u1ec7n v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, Th\u00e1i Mi\u1ebfu, H\u1eadu Mi\u1ebfu, X\u00e3 T\u1eafc, H\u1ed9i Linh Quan v\u00e0 Th\u00e1i Nh\u1ea5t Cung.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, phong L\u00fd Ph\u1ed5, ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u l\u00e0m Cung uy\u1ec3n s\u1ee9; L\u00fd T\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ty Phong l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 lang trung; V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n, ch\u1ee9c Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, Tri ch\u00e2u Duy\u1ec5n l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao tu s\u1eeda cung qu\u00e1n.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"C\u00e1c quan ph\u00e1p quan m\u1ed7i khi x\u00e9t c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, th\u01b0\u1eddng d\u1eabn chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1edbn th\u00ec kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf c\u0169, n\u00ean c\u00e1c l\u1eddi t\u00e2u xin \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u00ec chi\u1ebfu l\u1ec7nh s\u1ebd b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf, n\u00ean c\u00e1c quan ph\u00e1p quan r\u1ea5t th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y L\u00fd Ph\u1ed5 xin cho ph\u00e9p bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i v\u00e0 tr\u00e0 t\u01b0, n\u1ebfu t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb t\u1ecbch thu th\u00ec to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i l\u1ea1i t\u00e0i s\u1ea3n cho ch\u1ee7 c\u0169, g\u00e2y ra nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, xin h\u00e3y thu h\u1ebft v\u00e0o quan. Ph\u00e1p t\u1ef1 \u0111\u00e3 xem x\u00e9t k\u1ef9 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ed5.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ed5 l\u00e0 v\u00ec s\u1ee3 \u00f4ng ta kh\u00f4ng ph\u1ee5c. Khi c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn, n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, trong cung nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1ee7a Ty Thi\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng sao Tu\u1ebf Tinh v\u00e0 Th\u00e1i \u00c2m m\u1ea5t \u0111\u1ed9, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch cao, ch\u1ee7 v\u1ec1 binh \u0111ao \u1edf \u0111\u1ea5t T\u1ea7n. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"\u0110\u1ea5t T\u1ea7n ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi Tam Th\u1ee5c, bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t xa, trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c, n\u00ean c\u1ea3nh gi\u00e1c ph\u00f2ng b\u1ecb. C\u1ed1t T\u01b0 La \u0111\u00e3 g\u00e2y m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed9 quen thu\u1ed9c \u1edf T\u1ea7n, V\u1ecb, T\u00e0o V\u0129 xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, n\u00ean ch\u1ea5p thu\u1eadn theo l\u1eddi xin. C\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, gi\u00e1m \u00e1p, tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf Xuy\u00ean, Thi\u1ec3m n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb l\u01a1 l\u00e0, h\u00e3y thay th\u1ebf h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 cung C\u1ea3nh Linh, phong Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[32] Ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, trong ba ng\u00e0y n\u00f3ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 nh\u00e0 v\u00e0o gi\u1edd Ng\u1ecd, ghi th\u00e0nh l\u1ec7nh.\r\n\r\n[33] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, c\u01a1 quan tuy\u1ec3n d\u1ee5ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho h\u1ecd nh\u1eadp v\u00e0o ng\u1ea1ch quan ch\u1ee9c, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 th\u1ee9 h\u1ea1ng kh\u1ea3o kh\u00f3a v\u00e0 t\u1ed9i ph\u1ea1m \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 th\u1ecb.\r\n\r\n[34] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Thuy\u00ean ty xin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng b\u1ecb truy c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, khi x\u00e9t l\u1ea1i th\u1eddi h\u1ea1n kh\u1ea3o kh\u00f3a, ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp v\u00e0o ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm. Tr\u1eabm g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t trong ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a, h\u01a1n 20 n\u0103m qua, v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 10 k\u1ef3 kh\u1ea3o kh\u00f3a. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, kh\u00f4ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 k\u1ef3 kh\u1ea3o kh\u00f3a.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, v\u1eadt gi\u00e1 r\u1ebb, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecf ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Linh quan d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Ch\u00fac Hi.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri T\u1ec1 ch\u00e2u Ph\u1ea1m H\u00e0ng v\u00ec t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 l\u00e0m sai ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft, b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n.\r\n\r\nH\u00e0ng l\u00e0m quan, \u1edf \u0111\u00e2u c\u0169ng tham lam t\u00e0n b\u1ea1o, n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i. Khi Vua c\u00f2n l\u00e0m do\u00e3n \u1edf kinh \u0111\u00f4, H\u00e0ng l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u0110\u00f4ng Minh, c\u00f3 d\u00e2n ki\u1ec7n \u00f4ng ta b\u00e1n gi\u1ea5y t\u1edd gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 thu v\u1eadt ph\u1ea9m, s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u00e3 xong, c\u00e1c quan ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebb hung \u00e1c, e r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i k\u1ebft \u00e1n ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1ed3i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Khi giao cho \u0111\u00e0i x\u00e9t l\u1ea1i, s\u1ef1 vi\u1ec7c qu\u1ea3 nhi\u00ean c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, H\u00e0ng ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh Li\u00eau Th\u00e0nh thu\u1ed9c B\u00e1c Ch\u00e2u, tuy n\u00f3i l\u00e0 ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c mai t\u00e1ng, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 v\u00ec huy\u1ec7n n\u00e0y gi\u00e0u c\u00f3, c\u00f3 l\u1ee3i cho vi\u1ec7c v\u01a1 v\u00e9t. \u1ede T\u1ec1 Ch\u00e2u, \u00f4ng ta c\u00e0ng th\u00eam x\u1ea3o quy\u1ec7t v\u00e0 ph\u1ea1m ph\u00e1p, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp v\u00f4 \u0111\u1ed9, c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n. Con trai \u00f4ng l\u00e0 Chi\u00eau l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, nghe tin x\u1ea5u v\u1ec1 cha, li\u1ec1n sai ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 mang th\u01b0 khuy\u00ean can. H\u00e0ng n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 n\u1eb7ng n\u1ec1.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p v\u00e0 Th\u01b0\u1eddng Hi C\u1ed5 ph\u00e1t gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c tham \u00f4 c\u1ee7a \u00f4ng ta, l\u1ea1i ra b\u1ea3ng y\u00eau c\u1ea7u d\u00e2n ch\u00fang t\u1ed1 c\u00e1o, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ch\u1ee5c t\u1ed9i tr\u1ea1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd T\u1ed1c \u0111\u1ebfn x\u00e9t h\u1ecfi, x\u00e1c minh s\u1ef1 th\u1eadt r\u1ed3i \u0111\u00e0y \u00f4ng ta \u0111i. Chi\u00eau l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Giang Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn Nam Kinh, d\u00e2ng s\u1edb xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m l\u00ednh bi\u00ean \u1ea3i \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i cho cha, xin \u0111\u01b0a cha \u0111\u1ebfn n\u01a1i t\u1ed1t h\u01a1n. C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ed9i c\u1ee7a cha con tuy kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nhau, nh\u01b0ng c\u0169ng n\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u1ee7a Chi\u00eau, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho Chi\u00eau v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng v\u1ee5, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Chi\u00eau b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u: <i>\"\u1ede H\u00e0 B\u1eafc, s\u00e2u b\u1ecd ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng v\u00e0o ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, trong l\u00e0ng m\u1ea1c c\u00f3 ki\u1ebfn \u0103n ch\u00fang. L\u1ea1i c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u bay tr\u00ean kh\u00f4ng, c\u00f3 con b\u1ecb \u0111\u1ee9t th\u00e2n \u0111\u1ea7u m\u00e0 r\u01a1i xu\u1ed1ng, c\u00f3 con t\u1ef1 v\u1ee1 b\u1ee5ng, c\u00f3 con b\u1ecb s\u00e2u nh\u1ecf \u0103n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do y\u00eau kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c, n\u00ean hi\u1ec7n ra \u0111i\u1ec1m l\u1ea1 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng sang xu\u00e2n s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, xin m\u01b0\u1ee3n v\u1eadt ph\u1ea9m ban th\u01b0\u1edfng t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, theo l\u1ec7 ph\u1ee5ng t\u1ef1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c lo\u1ea1i v\u1ea3i l\u1ee5a nhi\u1ec1u m\u00e0u. Kho N\u1ed9i t\u00e0ng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh, C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, c\u00e1c l\u1ec5 Nam Giao \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng chi tr\u1ea3, e r\u1eb1ng v\u1ec1 sau s\u1ebd th\u00e0nh l\u1ec7. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ban \u0111\u1ea7u c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, l\u1ec7nh cho kho N\u1ed9i t\u00e0ng c\u1ea5p v\u1eadt ph\u1ea9m ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n, l\u00fac \u0111\u00f3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo li\u1ec7u, vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng t\u1ea1m theo l\u1ec7 c\u0169 m\u01b0\u1ee3n kho N\u1ed9i t\u00e0ng m\u1ed9t v\u1ea1n l\u1ea1ng v\u00e0ng, ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c[footnote]Ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 b\u1ed5 sung.[\/footnote], b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec do Tam ty quy ho\u1ea1ch.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng \u1edf Tam ty, b\u1ecb nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea bai, t\u1ea1i sao v\u1eady?\"<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng, nh\u01b0ng t\u00ednh n\u00f3ng n\u1ea3y m\u00e0 \u00edt suy ngh\u0129, \u0111\u1ed3ng li\u00eau c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u1ea5u xa \u0111\u1ec3 ch\u00ea bai, \u0111\u00f3 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y o\u00e1n h\u1eadn.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Trong s\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, Ph\u00e1n quan, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, sao l\u1ea1i \u0111\u1ed1i x\u1eed khinh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady!\"<\/i> H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec qu\u00e1 kh\u1eaft khe m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc l\u0169 \u1edf khe \u0110\u1ed9c C\u00f4 thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng c\u1ea7u th\u00e0nh tr\u1ea5n Di\u00eam Quan thu\u1ed9c huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o c\u00f9ng nh\u00e0 c\u1eeda quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang hai tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i hai khu, c\u00f3 h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, ban ti\u1ec1n cho nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 xin \u0111\u00e0o k\u00eanh \u1edf \u0111\u1eadp \u0110\u1ea1i L\u01b0u, \u0111\u1eb7t hai c\u1eeda c\u1ed1ng, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Sa \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. Sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t. L\u1ea1i xin b\u1ecf tr\u1ea5n \u0110o\u1ea1n Gia, d\u1eddi \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n Ki\u1ebfn H\u00f9ng. Chi\u1ebfu h\u1ecfi Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, b\u00e8n cho ph\u00e9p l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0o l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, ph\u00e1i quan vi\u00ean mang thanh t\u1eeb, ch\u00fac b\u1ea3n, h\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c Vua phong \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i t\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ni\u00eam phong c\u1ea9n th\u1eadn, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn d\u1ecbch x\u00e1, \u0111\u1eb7t \u1edf n\u01a1i y\u00ean t\u0129nh, ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c nghi\u00eam t\u00fac, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb n\u1eb7ng. N\u1ebfu c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n, th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1eeb Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ed9 t\u1ed1ng.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edn nh\u1eadn l\u1ec7nh truy\u1ec1n \u0111\u01b0a h\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p, ch\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ebfn Nam H\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5, T\u00edn \u0111\u1eb7t tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a, kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 cung k\u00ednh, \u0111\u1ebfn gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec b\u1ecb s\u00e9t \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh nghe th\u1ea5y trong kh\u00f4ng trung c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i ch\u00fac b\u1ea3n, h\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe tin, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Chu V\u0103n Ch\u1ea5t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"C\u1ed1t T\u01b0 La ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi V\u1ecb Ch\u00e2u x\u00fai gi\u1ee5c c\u00e1c h\u1ed9 th\u1ee5c, b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p con tin, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1ebd ph\u00e1 h\u1ee7y l\u00e0ng m\u1ea1c c\u1ee7a h\u1ecd. Vi\u1ec7c n\u00e0y tuy ch\u01b0a th\u1ec3 tin c\u1eady, nh\u01b0ng t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Nh\u1eefng h\u1ed9 th\u1ee5c n\u00e0y v\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c an \u1ee7i, s\u1ee3 h\u1ecd s\u1ebd hoang mang, kh\u00f4ng bi\u1ebft theo ai, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean ly khai. Th\u1ea7n mu\u1ed1n th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Lung Can \u0111\u1ec3 tuy\u00ean d\u1ee5, l\u1ea1i b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p con tin, n\u1ebfu c\u00f3 qu\u00e2n phi\u00ean x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, th\u00ec cho ph\u00e9p h\u1ecd \u1ee9ng c\u1ee9u.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u00e0o V\u0129 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u1edf kinh k\u1ef3 c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, cung C\u1ea3nh Linh, qu\u00e1n H\u1ed9i Linh l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.\r\n\r\n[45] L\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u xu\u1ea5t m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o trong kho, ch\u1ecdn quan vi\u00ean \u0111em b\u00e1n, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ch\u00fang, v\u00ec gi\u00e1 g\u1ea1o \u0111\u1eaft.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e0nh bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e1nh Cao Ly th\u1ea5t b\u1ea1i, c\u00f3 k\u1ebb gian do th\u00e1m n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u00e1nh ph\u00eda b\u1eafc, n\u00ean h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u00f2ng b\u1ecb r\u1ea5t k\u1ef9. H\u1ecd bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean v\u0103n cho th\u1ea5y \u0111i\u1ec1m b\u00e1o bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec1u ch\u1ee7 v\u1ec1 k\u1ebb \u0111\u1ecbch chia r\u1ebd, b\u00ean d\u01b0\u1edbi \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 binh bi\u1ebfn, n\u00ean h\u1ecd t\u1ef1 nghi ng\u1edd.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu Khi\u1ebft \u0110an suy y\u1ebfu, h\u1ecd s\u1ebd c\u00e0ng d\u1ef1a v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u00e1 v\u1ee1 h\u00f2a \u01b0\u1edbc. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 anh em trong n\u1ed9i b\u1ed9 h\u1ecd t\u1ef1 chia r\u1ebd, nh\u01b0 th\u1eddi H\u00e1n Tuy\u00ean \u0110\u1ebf, tranh nhau \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do suy y\u1ebfu.\"<\/i>\r\n\r\n[47] Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i B\u1ea3o, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u00e0n Th\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan Tr\u1ee9 t\u00e1c lang Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n c\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch ba ty Di\u00eam thi\u1ebft, \u0110\u1ed9 chi, H\u1ed9 b\u1ed9 c\u00e2u vi\u1ec7n, ban cho H\u00e0n Th\u1ee9 \u00e1o t\u00eda v\u00e0 c\u00e1.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Kh\u1edfi c\u01b0 lang Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c ph\u1ee5 tr\u00e1ch tam ty c\u00e2u vi\u1ec7n, Tam ty s\u1ee9 M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i r\u1eb1ng quan ch\u1ee9c tam ty kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u, v\u00ec c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean s\u1ebd l\u1ee3i d\u1ee5ng s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ec3 xem x\u00e9t h\u1ebft nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n trong c\u00f4ng vi\u1ec7c. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e2u vi\u1ec7n l\u00e0 c\u01a1 quan ph\u00f2ng ng\u1eeba, quan nh\u1ecf quy\u1ec1n nh\u1eb9, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ba b\u1ed9 c\u00e2u vi\u1ec7n h\u1ee3p th\u00e0nh m\u1ed9t ty, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, d\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng quan l\u1edbn c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam \u00e1p l\u1ef1c, vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra s\u1ebd c\u00e0ng s\u01a1 s\u00e0i. N\u1ebfu l\u1ea1i chia ba b\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng nhanh nh\u1ea1y \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 tr\u00e1ch, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng c\u00f4ng v\u0103n, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tinh t\u1ebf h\u01a1n.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady, Vua ra l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i B\u1ea3o v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c ph\u00e2n c\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch.\r\n\r\n<i>(H\u00e0n Th\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>\"Trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, li\u1ec1n sai quan l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u1ed1t v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u00e3 h\u1ebft, l\u00faa m\u00e1 kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u01b0a nhi\u1ec1u, l\u00faa m\u1ea1ch v\u00e0 \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t.\"<\/i> Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft ch\u00e2u ch\u1ea5u. \u0110\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Xung kh\u00f4ng ra \u0111\u00f3n, trung s\u1ee9 gi\u1eadn, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u ch\u1ec9 \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, m\u00e0 quan ch\u00e2u l\u1ea1i th\u1edd \u01a1[footnote]m\u00e0 quan ch\u00e2u l\u1ea1i th\u1edd \u01a1: S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n T\u00f4n Xung ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00e0 quan ch\u00e2u ng\u00e0y ng\u00e0y b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u'.[\/footnote], kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn \u00fd d\u00e2n. Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, h\u1ea1 l\u1ec7nh l\u1eadp t\u1ee9c giam v\u00e0o ng\u1ee5c. Xung nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, li\u1ec1n ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u00e2u l\u00ean. Vua t\u1ec9nh ng\u1ed9, sai \u0111u\u1ed5i theo s\u1ee9 gi\u1ea3 m\u00e0 \u0111\u00e1nh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Xung, ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, b\u00e3i ch\u1ee9c quan \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh Th\u1ea3ng th\u1ea3o tr\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 sai hai vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m \u1ee8ng Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 nhi\u1ec1u n\u01a1i thi\u1ebfu g\u1ed7 quan, xin cho l\u00ednh tr\u1ea1m ng\u1ef1a tr\u1ed3ng c\u00e2y du v\u00e0 li\u1ec5u d\u1ecdc hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng quan, ho\u1eb7c t\u00f9y theo th\u1ed5 nh\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 tr\u1ed3ng c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y t\u1ea1p, n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m sau c\u00f3 th\u1ec3 sum su\u00ea, ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung c\u1ea5p v\u1eadt li\u1ec7u, nh\u1eefng th\u00e1ng n\u1eafng n\u00f3ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 che m\u00e1t cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(Ph\u1ea1m \u1ee8ng Th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c H\u00f3a.)<\/i>\r\n\r\n[51] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e2u: <i>\"Man \u1edf Ph\u1ee7 Th\u1ee7y Ch\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 d\u1ee5 chi\u00eau d\u1ee5, nh\u01b0ng ch\u00fang v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1ea3i t\u00e0 quy ch\u00ednh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c tr\u1ea1i S\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Ch\u00e2u Dung, gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ph\u00e0n Minh[footnote]gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ph\u00e0n Minh: Ch\u1eef 'gi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'n\u00f3i', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 5\/6, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 ph\u1ea7n Ph\u1ee7 Th\u1ee7y man ph\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 truy\u1ec7n Ph\u1ee7 Th\u1ee7y Ch\u00e2u m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Xin cho th\u1ea7n c\u00f9ng T\u00e0o Kh\u1eafc Minh t\u00f9y nghi \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu nghe theo.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh m\u1edbi \u1edf kinh \u0111\u00f4.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 Th\u1ee9 s\u1eed Nam \u0110an Ch\u00e2u l\u00e0 M\u1ea1c Ho\u00e0i B\u1ee9c, v\u00ec \u00f4ng v\u1ed1n c\u00f3 l\u00f2ng trung thu\u1eadn, s\u1ee3 b\u1ecb man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y d\u1ee5 d\u1ed7 uy hi\u1ebfp, n\u00ean sai Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 v\u00e0 T\u00e0o Kh\u1eafc Minh \u0111i an ph\u1ee7.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, ch\u1ee7 tr\u1ea1i \u0110o\u00e1t B\u1ed9 thu\u1ed9c ch\u00e2u Kh\u00e2m m\u1edbi l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Kinh Nam. Tr\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 quan, Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i xung y\u1ebfu c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed9ng, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Tam ban c\u1eed T\u1ed1 \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, v\u00e0 l\u1ec7nh cho \u00f4ng \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf. T\u1ed1 cho r\u1eb1ng n\u01a1i \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, gi\u1ea3 v\u1edd \u1ed1m, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u00e0y, \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u1ea1i x\u01b0ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng xin mi\u1ec5n nhi\u1ec7m, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Tr\u1ea7n Th\u1ebf Khanh t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c n\u01b0\u1edbc phi\u00ean \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i d\u00e2ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, t\u1eeb nay xin cho t\u00ea gi\u00e1c, ng\u00e0 voi, ch\u00e2u ng\u1ecdc, h\u01b0\u01a1ng qu\u00fd, b\u00e1u l\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. C\u00f2n c\u00e1c v\u1eadt n\u1eb7ng kh\u00e1c, xin cho n\u1ea1p v\u00e0o kho c\u1ee7a ch\u00e2u, \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng v\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed1ng ph\u1ea9m th\u00ec \u0111\u1ec1u thu thu\u1ebf. M\u1ed7i n\u01b0\u1edbc c\u1eed m\u1ed9t s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1n quan, c\u00f2n quan ph\u00f2ng v\u1ec7 th\u00ec c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c, Ch\u00fa Li\u1ec5n, Tam Ph\u1eadt T\u1ec1, X\u00e0 B\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e1 hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh, \u0110an L\u01b0u Mi, B\u1ed9t N\u00ea, C\u1ed5 La Ma D\u1eadt kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y t\u1edd \u0111i l\u1ea1i. Kh\u00e1ch phi\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1o nh\u1eadn th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u1eefng v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng[footnote] nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'duy\u00ean t\u1ee9 \u01b0 s\u1edf \u0111\u1eafc', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda th\u00e0nh 'duy\u00ean t\u1ee9 d\u1eef s\u1edf \u0111\u1eafc'[\/footnote], c\u00f9ng c\u00e1c v\u1eadt mua b\u00e1n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf, c\u00f2n c\u00e1c v\u1eadt ri\u00eang kh\u00e1c kh\u00f4ng thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[56] Trung s\u1ee9 t\u1eeb n\u00fai Tung S\u01a1n v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u bay \u0111\u1ebfn S\u01a1n Nam, g\u1eb7p m\u01b0a \u0111\u1ec1u ch\u1ebft r\u1ee5ng xu\u1ed1ng khe, kho\u1ea3ng v\u00e0i ng\u00e0n h\u1ed9c. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf L\u1ed9 Ch\u00e2u l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0111\u1ec1u bay kh\u1ecfi \u0111\u1ecba ph\u1eadn, c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn ho\u1eb7c t\u1ebf ho\u1eb7c \u0111u\u1ed5i, \u0111\u1ec1u d\u1ea7n tan r\u00e3.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua kinh th\u00e0nh, Vua \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, ch\u00f9a Khai B\u1ea3o, th\u00e1p Linh C\u1ea3m \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c trong cung th\u00e0nh n\u0103m ng\u00e0y.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u01b0a x\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ea5u ch\u1ebft cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u00e3 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng xem x\u00e9t ch\u00e2u ch\u1ea5u, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u t\u1ef1 ch\u1ebft.\"<\/i> H\u00f4m sau, c\u00f3 v\u1ecb quan ch\u1ea5p ch\u00ednh gi\u1ea5u x\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ea5u ch\u1ebft v\u00e0o tay \u00e1o r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean, n\u00f3i: <i>\"Ch\u00e2u ch\u1ea5u th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u1ebft, xin b\u00e1o cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft v\u00e0 d\u1eabn tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ch\u00e2u ch\u1ea5u xu\u1ea5t hi\u1ec7n g\u00e2y tai h\u1ecda, nay tai h\u1ecda \u0111\u00e3 qua, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u00fac m\u1eebng!\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ed1 n\u00e0i n\u1ec9, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1edbi th\u00f4i. L\u00fac \u0111\u00f3, hai ph\u1ee7 \u0111ang t\u00e2u vi\u1ec7c, ch\u00e2u ch\u1ea5u bay k\u00edn tr\u1eddi, c\u00f3 con r\u01a1i xu\u1ed1ng s\u00e2n \u0111i\u1ec7n. Vua quay l\u1ea1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u1ec3 tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng m\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i s\u1ebd b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi sao!\"<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1u c\u00fai \u0111\u1ea7u n\u00f3i: <i>\"T\u1ea7m nh\u00ecn xa c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecdn th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 theo k\u1ecbp.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y c\u1ee5 th\u1ec3, v\u00ec h\u00f4m \u0111\u00f3 s\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua kinh th\u00e0nh, n\u00ean ghi l\u1ea1i. H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, m\u00f9ng 9.)<\/i>\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u v\u1ec1, n\u00f3i ch\u00e2u ch\u1ea5u bay \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng \u0103n l\u00faa, ch\u1ec9 \u0103n s\u1ea1ch l\u00e1 \u0111\u1eadu. H\u1ecd c\u00f2n b\u1ebb c\u00e0nh l\u00faa mang v\u1ec1, b\u00f4ng l\u00faa r\u1ea5t d\u00e0i v\u00e0 to. Tr\u1eabm nghi ng\u1edd vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, b\u00e8n tra h\u1ecfi, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u1ea1i kh\u00e1i l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i. Trong kinh th\u00e0nh, ch\u00e2u ch\u1ea5u non r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nghe n\u00f3i \u1edf g\u00f3c t\u00e2y th\u00e0nh c\u00f3 nh\u00e0 n\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i m\u1eabu l\u00faa, th\u1ea5y ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0111\u1ebfn, nh\u00ecn nhau kh\u00f3c, ch\u1ed1c l\u00e1t ch\u00fang bay \u0111i h\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i g\u00ec. C\u0169ng c\u00f3 nh\u00e0 gi\u00e0u \u0111\u00e0o h\u00e0o d\u00e0i \u0111\u1ec3 ch\u00f4n ch\u00e2u ch\u1ea5u nh\u01b0ng c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"N\u0103m nay ch\u00e2u ch\u1ea5u ho\u00e0nh h\u00e0nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ea7n linh can thi\u1ec7p, th\u00ec rau qu\u1ea3 v\u00e0 l\u00e1 c\u00e2y h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec.\"<\/i>\r\n\r\n[59] Di\u00ean Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u00e2u v\u00e0 b\u1ed1n tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh B\u00ecnh, An Vi\u1ec5n, T\u1eafc M\u00f4n, Kh\u1ea3o L\u00e3o b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n v\u00e0o, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng \u0111\u00ea v\u00e0 th\u00e0nh.\r\n\r\n[60] Ban t\u1eb7ng s\u00e1ch \u300aC\u1eedu Kinh\u300b cho T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c v\u00e0 B\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, sai quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111\u1ea1o qu\u00e1n trong kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n, v\u00ec n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u.\r\n\r\n[62] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng l\u1ec7nh ban r\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u00ean \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau.\r\n\r\n[63] Vua xem t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 T\u00e2y, Tri H\u1ee9a Ch\u00e2u Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u00f9ng \u1ea5n Quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u1ee9a Ch\u00e2u, b\u00e8n h\u1ecfi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Ch\u00e2u Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 c\u00f3 ba \u1ea5n: \u1ea5n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 theo quan Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, n\u1ebfu ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 khuy\u1ebft th\u00ec n\u1ed9p cho H\u1eefu ty; \u1ea5n Quan s\u00e1t th\u00ec quan Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00e2u d\u00f9ng; \u1ea5n ch\u00e2u ban ng\u00e0y giao cho L\u1ee5c s\u1ef1 gi\u1eef v\u00e0 d\u00f9ng, t\u1ed1i th\u00ec n\u1ed9p l\u1ea1i cho Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i. Ph\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 t\u1ea1i b\u1ea3n tr\u1ea5n, vi\u1ec7c binh tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd, Suy quan c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 k\u00fd t\u00ean v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u, d\u00f9ng \u1ea5n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9; vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1n ph\u00fa th\u00ec Ph\u00e1n quan, Chi s\u1ee9, Suy quan c\u1ee7a Quan s\u00e1t s\u1ee9 k\u00fd t\u00ean v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u, d\u00f9ng \u1ea5n Quan s\u00e1t s\u1ee9; vi\u1ec7c ph\u00f9 th\u00edch thu\u1ed9c huy\u1ec7n th\u00ec do Ph\u00e1n quan c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 k\u00fd t\u00ean, d\u00f9ng \u1ea5n ch\u00e2u. Cho n\u00ean khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5: Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 m\u1ed7 qu\u00e2n, Quan s\u00e1t s\u1ee9 qu\u1ea3n n\u1ed9i m\u1ed7 ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed m\u1ed7 ch\u00e2u, n\u00f3i qu\u00e2n l\u00e0 chuy\u00ean qu\u1ea3n vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, n\u00f3i qu\u1ea3n n\u1ed9i l\u00e0 t\u1ed5ng qu\u1ea3n vi\u1ec7c phong t\u1ee5c, n\u00f3i Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00e2u[footnote]nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'ng\u00f4n' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'kinh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 k\u00fd t\u00ean v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u, n\u00ean d\u00f9ng \u1ea5n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 T\u00e2y.\"<\/i>\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chia sai c\u00e1c quan n\u1ed9i th\u1ea7n, ph\u1ee7 Khai Phong, l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Ho\u00e0i Nam m\u1ed7i n\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi, l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed7i n\u01a1i n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng ph\u00e1n, Ch\u1ee9c quan \u0111i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ecb n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u ph\u00e1 ho\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, cho ph\u00e9p k\u1ecbp th\u1eddi c\u1ea3i t\u1ea1o ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, mi\u1ec5n t\u1ea5t c\u1ea3 thu\u1ebf. L\u1ea1i ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c trong kinh th\u00e0nh m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y.\r\n\r\n[65] Ch\u00e2u Nghi t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y v\u00e2y tr\u1ea1i T\u01b0 L\u1eadp, Gi\u00e1m \u00e1p L\u01b0u B\u00e2n \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1 \u0111\u1ea9y lui \u0111\u01b0\u1ee3c; ch\u00fang l\u1ea1i \u0111\u00e1nh qu\u00e2n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1eafng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng s\u0129, l\u1ea1i ban cho mu\u1ed1i, l\u1ee5a, ti\u1ec1n.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng ban v\u00e0o ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 8, nay ch\u00e9p chung v\u1edbi vi\u1ec7c qu\u00e2n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n.)<\/i>\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung C\u1ea3nh Linh, cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh, qu\u00e1n H\u1ed9i Linh.\r\n\r\n[67] Ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf th\u00f4n X\u00edch C\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, ch\u00e2u ch\u1ea5u b\u00e1m v\u00e0o c\u1ecf ch\u1ebft d\u00e0i m\u1ea5y d\u1eb7m, b\u00e8n h\u00e1i c\u1ecf \u0111em d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng trong kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[69] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng l\u1ee5a v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb hai Xuy\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t \u00e1o, nay xin t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb trong b\u1ea3n l\u1ed9. \u00c1o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay, t\u00ednh ra ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a b\u00f4ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee5a b\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00e2y l\u00e0 do Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn m\u1ed7i n\u0103m t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eb7ng d\u01b0 m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 Nghi\u00eau T\u00e1 kh\u00f4ng h\u1ee3p nhau.)<\/i>\r\n\r\n[70] Tam Ty m\u01b0\u1ee3n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho N\u1ed9i t\u1ea1ng.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m xu\u1ed1ng l\u01b0u \u0111\u00e0y, sau khi x\u1eed xong, v\u1eabn ph\u1ea3i giam gi\u1eef t\u1ea1i th\u00e0nh \u1ea5y.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, v\u00ec n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, sai quan t\u1ebf th\u1ea7n C\u1eedu cung qu\u00fd th\u1ea7n.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n l\u00e0 do con em c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ngang ng\u01b0\u1ee3c g\u00e2y ra. Chi\u1ebfu d\u1ee5 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c, chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>\"Tr\u1eabm ch\u0103m ch\u1ec9 tu\u00e2n theo \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c, mong \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00e1i b\u00ecnh. Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u00e2u ch\u1ea5u l\u00e0m h\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng, xem x\u00e9t s\u00e1ch x\u01b0a ghi ch\u00e9p, l\u00e0 do b\u1ecdn l\u1ea1i thu\u1ed9c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Nh\u1eefng quan qu\u1eadn huy\u1ec7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ph\u1ea1m ph\u00e1p kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t, con em h\u1ecd \u1ef7 th\u1ebf tham lam. D\u00e2n ch\u00fang o\u00e1n than, kh\u00ed tr\u1eddi u \u00e1m, n\u1ebfu theo ph\u00e9p nh\u1eb9, e r\u1eb1ng t\u1ec7 n\u1ea1n s\u1ebd lan r\u1ed9ng. T\u1eeb nay c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu h\u00e3y ch\u0103m lo tu d\u01b0\u1ee1ng, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn gi\u00e1o d\u1ee5c con em, gi\u1eef g\u00ecn gia phong, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 mang ti\u1ebfng x\u1ea5u. N\u1ebfu ph\u1ea1m l\u1ed7i n\u1eb7ng, kh\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3m t\u1ed9i. V\u1eabn l\u1ec7nh c\u00e1c quan s\u1edf t\u1ea1i, c\u1ea9n th\u1eadn xem x\u00e9t.\"<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, chi\u1ebfu c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c trong kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng n\u00e0y.\r\n\r\n[74] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n l\u00e0m Quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ki\u00eam An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m c\u00e1c ch\u00e2u Nghi, Dung, qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c b\u1eb1ng xe tr\u1ea1m.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n v\u00e0 Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111ang ch\u1ecbu tang m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Kinh Tri\u1ec7u ph\u1ee7 v\u00e0 Hoa Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00faa trong ru\u1ed9ng t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t, ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 con t\u1ef1 ch\u1ebft. Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u n\u00f3i ch\u00e2u ch\u1ea5u bay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng t\u00e2y b\u1eafc, Tr\u1eabm lo ch\u00fang t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf n\u00fai non, s\u00e2u non sinh s\u00f4i nhi\u1ec1u, n\u00ean l\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ed1t v\u00e0 ch\u00f4n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u00fang sinh s\u00f4i tr\u1edf l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[77] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay ru\u1ed9ng ch\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c quan trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m kh\u00e1ch h\u1ed9, g\u1eb7p thi\u00ean tai th\u00ec mi\u1ec5n gi\u1ea3m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 xin thu ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u1ee9u t\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm d\u00f9ng ru\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 quan l\u1ea1i, v\u1ed1n mu\u1ed1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd thanh li\u00eam c\u1ea9n th\u1eadn[footnote]y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd thanh li\u00eam c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u1eef 'thanh' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ec9nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 33 s\u1eeda[\/footnote]. K\u1ef3 ch\u01b0a hi\u1ec3u l\u00fd do c\u1ea5p ru\u1ed9ng. Nh\u01b0ng Tr\u1eabm m\u1ed7i khi xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ph\u00e1p t\u1ef1, th\u1ea5y c\u00e1c quan ngo\u00e0i chi\u1ebfm ru\u1ed9ng ch\u1ee9c, nhi\u1ec1u v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u00e2u gi\u1ed1ng, ho\u1eb7c l\u00fac h\u1ea1n h\u00e1n l\u0169 l\u1ee5t, l\u1ea1i kh\u00f4ng mi\u1ec5n gi\u1ea3m, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau c\u1ee9u.\"<\/i> B\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a K\u1ef3, h\u1ea1 chi\u1ebfu nh\u1eafc nh\u1edf.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 \u0111i qua g\u1ea7n th\u00e0nh xem d\u00e2n c\u00e0y ru\u1ed9ng, ban cho tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, trung s\u1ee9 Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung t\u1eeb H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ea5y l\u00faa, k\u00ea, \u0111\u1eadu \u0111\u1ec1u ch\u1eafc v\u00e0 d\u00e0i, \u0111i qua L\u1ed9 Ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng Vi\u00ean c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua, kh\u00f4ng th\u00e0nh tai h\u1ecda. L\u1ea1i c\u00f3 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n An D\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u \u00f4m c\u1ecf m\u00e0 ch\u1ebft, kho\u1ea3ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m. C\u00e1c ch\u00e2u T\u1eeb, Hoa, Doanh, B\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u00e2u ch\u00e2u ch\u1ea5u kh\u00f4ng th\u00e0nh tai h\u1ecda. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n v\u1ed1n qu\u00ea \u1edf \u0110\u1ea1i Danh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 n\u00f3i \u0103n l\u00faa r\u1ea5t \u00edt. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u00e2n ph\u00e1i trung s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc, c\u1ea7u \u0111\u1ea3o h\u1ebft l\u1ec5. Ho\u1eb7c nghe n\u00f3i b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng \u0103n chay, nay t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ngu\u00f4i ngoai l\u00f2ng th\u00e1nh.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung, ch\u01b0a r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n[81] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, m\u00f9ng 1, T\u00e0o Qu\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng: <em>\"B\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf tr\u1ea1i Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u01b0 K\u00ea Ba c\u00f9ng v\u1edbi L\u00fd Ma Lu\u1eadn c\u1ee7a t\u1ed9c T\u00f4ng Ca l\u1eadp ra ph\u00e9p t\u1eafc ri\u00eang. Th\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ch\u00fang \u0111\u1ec1u tan v\u1ee1, ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh tr\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang xong.\"<\/em>\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tam ty s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, t\u1eeb sau khi \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c. Do \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy c\u00f9ng 10 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ea5y T\u1ea3 ty lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n l\u00e0m Tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7, ki\u00eam Nam Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ty s\u1ef1; H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.\r\n\r\n[84] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y \u1edf Nam Kinh cai tr\u1ecb qu\u00e1 khoan dung.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Khi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Trung th\u1eeba, V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y coi vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u00e0i, Ch\u1eedng n\u00f3i T\u00f9y x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea9u th\u1ea3.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i T\u00f9y s\u1eafp l\u00e0m g\u00ec, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc, \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f4 h\u1ed9i, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> G\u1eb7p l\u00fac Tri D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u Ti\u1ebft \u00c1nh xin thay ng\u01b0\u1eddi, b\u00e8n l\u1ec7nh cho T\u00f9y, l\u1ea1i sai Chu T\u1ed1n truy\u1ec1n ch\u1ec9 d\u1ee5 r\u0103n d\u1ea1y.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ea5y Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c H\u1ed9i linh quan ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea5y \u0110\u1ecbch l\u00e0m ch\u1ee9c \u1ea5y. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c C\u1ea3nh linh cung, H\u1ed9i linh quan ph\u00e1n quan, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u Qu\u00e2n, Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0m ch\u1ee9c \u1ea5y.\r\n\r\n[86] S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m Ng\u1ecdc thanh chi\u00eau \u1ee9ng cung \u0111\u00f4 gi\u00e1m; T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Hu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ed3ng \u0111\u00f4 gi\u00e1m; Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Chu Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m C\u1ea3nh linh cung \u0111\u00f4 gi\u00e1m; \u0110\u00f4ng nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0m H\u1ed9i linh quan \u0111\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u thay nhau t\u00fac tr\u1ef1c \u1edf cung qu\u00e1n. Ho\u00e0i Ch\u00ednh th\u01b0\u1eddng \u1edf trong c\u1ea5m cung, n\u00ean t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0 em c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh.)<\/i>\r\n\r\n[87] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c di chuy\u1ec3n thu\u1ebf hai l\u1ea7n, l\u1ea1i cho ph\u00e9p d\u00f9ng th\u00f3c, l\u00faa m\u00ec, ki\u1ec1u m\u1ea1ch, \u0111\u1eadu \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf cho nhau. Nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m mua c\u1ee7a quan, n\u1ebfu \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng s\u1ea3n xu\u1ea5t, ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean.\r\n\r\n[88] L\u1ec7nh cho Giang, Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn ty m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 50 v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o th\u01b0\u1ee3ng cung \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng n\u0103m \u0111\u00f3i c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[89] C\u1ea5m gi\u1ebft g\u00e0 trong kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u bay nhi\u1ec1u nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0103n l\u00faa.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, d\u00e2n l\u00e0ng \u0111ang chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed1t v\u00e0 \u0111\u1eadp ch\u1ebft ch\u00fang, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u00e0y sau \u0111\u00f3 gi\u00f3 m\u1ea1nh t\u1eeb t\u00e2y b\u1eafc th\u1ed5i t\u1edbi, n\u00ean ch\u00fang kh\u00f4ng bay xa \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb Tr\u1ea1m Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1 b\u1eafc, \u00edt c\u00f3 n\u01a1i n\u00e0o b\u1ecb h\u1ea1i l\u00faa. Nay \u0111\u1eadu v\u00e0 gai \u0111\u00e3 c\u1ee9ng ch\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[91] C\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u cho c\u1ed1 Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 L\u1ec7nh, truy phong t\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfu V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n l\u00e0 Trung V\u0169, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, trung s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n D\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Ch\u00fang th\u1ea7n chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ki\u1ec3m tra nh\u1eefng ru\u1ed9ng d\u00e2n b\u1ecb ch\u00e2u ch\u1ea5u ph\u00e1 ho\u1ea1i. \u1ede huy\u1ec7n M\u1eadt, ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, c\u00f3 1.200 h\u1ed9 b\u1ecb h\u1ea1i; huy\u1ec7n Y\u1ec3n S\u01b0 c\u00f3 400 h\u1ed9; huy\u1ec7n V\u0129nh An c\u00f3 300 h\u1ed9. \u1ede L\u1ec7 Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n Thu\u1eadn An, ch\u00e2u ch\u1ea5u kh\u00f4ng \u0103n l\u00faa. \u1ede B\u00e1c Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, do s\u01b0\u01a1ng l\u1ea1nh, ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0111\u1ec1u ch\u1ebft h\u1ebft ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng. N\u00f3i chung, thi\u1ec7t h\u1ea1i kho\u1ea3ng m\u1ed9t hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm l\u00fac \u0111\u1ea7u th\u1ea5y ch\u00e2u ch\u1ea5u bay t\u1ee5 t\u1eadp, t\u01b0\u1edfng ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u1ebd tr\u1ed1ng kh\u00f4ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u00e1o kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i, n\u00ean v\u1eabn hy v\u1ecdng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda. Nay xem x\u00e9t k\u1ef9, thi\u1ec7t h\u1ea1i th\u1eadt \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eadn t\u00e2m lo ngh\u0129 cho d\u00e2n, t\u1ee9c l\u00e0 bi\u1ebfn tai h\u1ecda th\u00e0nh ph\u00fac l\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"S\u1ed1 thu\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m c\u1ea7n ph\u1ea3i \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n n\u1eefa.\"<\/i> C\u00e1c quan lui ra b\u00e0n v\u1edbi nhau: <i>\"T\u1eeb cu\u1ed1i h\u1ea1 \u0111\u1ebfn nay, s\u00e2u b\u1ecd g\u00e2y h\u1ea1i, c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u tr\u00ecnh l\u00ean, \u00fd lo l\u1eafng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o ngu\u00f4i. C\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ec1u th\u1ea5u hi\u1ec3u n\u1ed7i lo c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng h\u1ecfi han d\u00e2n t\u00ecnh, xem x\u00e9t l\u00faa m\u00e1, ho\u1eb7c h\u00e1i l\u00faa non mang v\u1ec1 t\u1eeb ngh\u00ecn d\u1eb7m, ho\u1eb7c ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean. X\u01b0a kia, Vua ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi hay, sao tai h\u1ecda c\u0169ng l\u00e1nh xa, hu\u1ed1ng chi b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u0103m ch\u1ec9, l\u1ea5y vi\u1ec7c c\u1ea7u tr\u1eddi c\u1ee9u d\u00e2n l\u00e0m \u00fd nguy\u1ec7n! C\u00e1c quan trung qu\u00fd th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111i s\u1ee9, ch\u1ec9 ki\u00eau ng\u1ea1o ngang ng\u01b0\u1ee3c, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, h\u00e1 ch\u1ecbu h\u1ecfi han d\u00e2n t\u00ecnh! N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ea3m h\u00f3a, sao \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf!\"<\/i>\r\n\r\n[93] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu xem x\u00e9t c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh m\u1edbi v\u00e0 c\u0169, c\u00f9ng l\u1ea5y nh\u1eefng s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 c\u00e1c v\u0103n ki\u1ec7n c\u1ee7a Tam ty do L\u00e2m \u0110\u1eb7c bi\u00ean so\u1ea1n, c\u00f9ng c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh ban h\u00e0nh ti\u1ebfp theo, \u0111\u1ebfn h\u1ebft n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 6.200 \u0111\u1ea1o <i>(theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bl\u00e0 2.791 \u0111\u1ea1o, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed)<\/i>, 1.374 \u0111i\u1ec1u, chia th\u00e0nh 30 quy\u1ec3n. C\u00e1c nghi ch\u1ebf, s\u1eafc th\u01b0, \u0111\u1ee9c \u00e2m ri\u00eang l\u00e0m 10 quy\u1ec3n, c\u00f9ng v\u1edbi\u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300bv\u00e0 s\u1eafc l\u1ec7nh ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c ban h\u00e0nh \u0111\u1ed3ng th\u1eddi. C\u00f2n c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan Tam ty, th\u00ec bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang. C\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 l\u1ec7 s\u00e1ch Tam ty, c\u1ed1ng c\u1eed, qu\u1ed1c t\u00edn v\u1eabn tu\u00e2n theo nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf b\u1edbt c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n r\u01b0\u1eddm r\u00e0, r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 nh\u1eefng s\u1eafc l\u1ec7nh do y\u00eau c\u1ea7u kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, qua tranh lu\u1eadn, s\u1eeda \u0111\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1eafc l\u1ec7nh, nay \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y c\u1ea7n ch\u1ee9ng c\u1ee9 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n. N\u00ean sao ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 b\u1ecf, giao cho qu\u00e1n c\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tra c\u1ee9u.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bv\u00e0\u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b\u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 c\u00f9ng L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, d\u00e2ng l\u00ean. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, c\u00f2n L\u00e2m \u0110\u1eb7c th\u00ec kh\u00f4ng. Nay ch\u1ec9 theo\u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300bv\u00e0\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, kh\u00f4ng ghi t\u00ean L\u00e2m \u0110\u1eb7c.\u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300bl\u1ea1i ghi vi\u1ec7c gi\u1eef l\u1ea1i s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e0 do L\u01b0u T\u1ed5ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, nay c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00f9ng.\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bghi vi\u1ec7c l\u01b0u s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 b\u1ecf v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 6, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, nay theo\u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300bghi k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 Tri ch\u00e2u Duy\u1ec7n ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00e2u Ti\u00ean Nguy\u00ean huy\u1ec7n, l\u00e0m s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00fd C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c qu\u00e1n.\r\n\r\n[95] Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Nghi Ch\u00e2u \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 5 v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau an, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y l\u1ea1i n\u1ed5i lo\u1ea1n, t\u00ednh ng\u01b0\u1eddi man kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, bi\u1ebft r\u00f5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng tha t\u1ed9i, n\u00ean khi nguy c\u1ea5p th\u00ec xin quy thu\u1eadn, khi l\u01a1i l\u1ecfng th\u00ec l\u1ea1i ph\u1ea3n. Xin chi\u1ebfu cho Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3, T\u00e0o Kh\u1eafc Minh, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi man, th\u00ec giao l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb h\u1ea1i, b\u1eaft h\u1ecd th\u1ec1 m\u00e1u, r\u1ed3i m\u1edbi tha t\u1ed9i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, v\u00ec kinh \u0111\u00f4 thi\u1ebfu m\u01b0a, sai s\u1ee9 \u0111i c\u1ea7u m\u01b0a t\u1ea1i c\u00e1c cung qu\u00e1n, ch\u00f9a chi\u1ec1n.\r\n\r\n[97] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb gi\u1ebft tr\u00e2u c\u00e0y v\u00e0 tr\u1ed9m gi\u1ebft tr\u00e2u, t\u1ed9i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec1u b\u1eaft giam \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng. L\u00fac \u0111\u00f3, trung s\u1ee9 Tr\u1ecbnh Ch\u00ed Th\u00e0nh \u0111i s\u1ee9 L\u1ea1c Ch\u00e2u v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ea5y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ecbt tr\u00e2u, lo r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i gi\u1ebft tr\u00e2u, n\u00ean ra l\u1ec7nh c\u1ea5m.\r\n\r\n[98] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt xin t\u1eeb ch\u1ee9c, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, v\u00e0 b\u00e1c b\u1ecf t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a \u00f4ng.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u Nhung, L\u00f4, T\u01b0, Vinh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ed5 xin x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf D\u1ee5c T\u1ec9nh Gi\u00e1m, Vua lo ng\u1ea1i s\u1ebd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua t\u1ef1 tay so\u1ea1n s\u00e1ch v\u0103n d\u00e2ng l\u00ean t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f9ng xem, t\u1eeb trong cung c\u1eed nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An \u0111\u1ec3 sao ch\u00e9p kh\u1eafc v\u00e0o ng\u1ecdc.\r\n\r\n[101] Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1.\r\n\r\nNghi\u00eau T\u1ea9u v\u00ec b\u1ec7nh l\u00e2u ng\u00e0y xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, Vua sai C\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 an \u1ee7i v\u00e0 h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn. Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i l\u1eddi ch\u00ed th\u00e0nh, n\u00ean Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tri\u1ec7u con c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ebfn ban c\u00e1o \u0111i\u1ec7p, sau \u0111\u00f3 sai \u00f4ng l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u1edf H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0ng th\u00e1ng, m\u1ed7i n\u0103m ban ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n. Vi\u1ec7c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u \u1edf H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng giao cho Th\u00f4ng ph\u00e1n chuy\u00ean tr\u00e1ch. Nghi\u00eau T\u1ea9u g\u1eafng g\u01b0\u1ee3ng b\u1ec7nh t\u1eadt xin v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i ki\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, cho ph\u00e9p con trai l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba Hi C\u1ed5 \u0111\u1ee1 l\u00ean \u0111i\u1ec7n, c\u00f3 chi\u1ebfu mi\u1ec5n l\u1ea1y, ban ng\u1ed3i l\u00e2u, l\u1ea1i ban th\u00eam hai tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, ban cho Hi C\u1ed5 \u00e1o t\u00eda, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 ti\u1ec5n \u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\nNghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f3 d\u00e1ng v\u1ebb uy nghi, kh\u1ecfe m\u1ea1nh, t\u00e2u \u0111\u1ed1i r\u00f5 r\u00e0ng, nhi\u1ec1u m\u01b0u tr\u00ed, l\u00e2u n\u0103m n\u1eafm gi\u1eef c\u01a1 m\u1eadt, s\u1ed5 s\u00e1ch qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec1u nh\u1edb h\u1ebft[footnote]S\u1ed5 s\u00e1ch qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec1u nh\u1edb h\u1ebft: ch\u1eef 't\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8 b\u1ed5 sung[\/footnote].\r\n\r\n[102] B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u00e0n Th\u1ee9 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u x\u00e9t \u00e1n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a quan kh\u00e1m h\u1ecfi l\u1ea1i, lo r\u1eb1ng c\u00f3 oan sai, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n minh. Xin ch\u1ecdn quan \u1edf ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, v\u00ec H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, Vua m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, v\u00ec th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n \u0111ang g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 n\u1ea1n s\u00e2u b\u1ecd, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf cho d\u00e2n, nay l\u1ea1i c\u00f3 m\u01b0a thu\u1eadn, c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00f4ng, gi\u00e1 c\u1ea3 r\u1ea5t r\u1ebb. B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec1u t\u1ef1 tay xem x\u00e9t. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 mi\u1ec5n thu\u1ebf c\u1ecf kh\u00f4 cho d\u00e2n bu\u00f4n r\u01b0\u1ee3u \u1edf kinh k\u1ef3[footnote] ch\u1eef 'gi\u00e1ng' trong c\u00e2u 'c\u1eadn gi\u1ea3 \u0111\u1eb7c gi\u00e1ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 quy\u00ean kinh k\u1ef3 gi\u00e1c c\u00f4 chi d\u00e2n chi\u1ebft th\u00e2u s\u00f4 c\u1ea3o' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote], thu\u1ebf h\u1ea1 c\u00f2n thi\u1ebfu c\u1ee7a h\u1ea1ng trung v\u00e0 h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n nhi\u1ec1u l\u1eafm. Thi\u00ean tai x\u1ea3y ra, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 c\u00f3, b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u kh\u1ea9n, gi\u1ea3m b\u1edbt \u0103n u\u1ed1ng, th\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, th\u1eadt h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00e0 lo s\u1ee3! Xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y ngu\u00f4i ngoai ph\u1ea7n n\u00e0o.\"<\/i> C\u00e1c quan l\u1ea1y hai l\u1ea7n \u0111\u1ec3 th\u1ec9nh c\u1ea7u, Vua an \u1ee7i h\u1ed3i l\u00e2u.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u ng\u00e0y X\u00e3 c\u1ee7a c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, l\u1ea1i b\u00e3i c\u1ea3 ti\u1ec7c m\u00f9a thu.\r\n\r\n[105] Quan Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh man \u1edf Nghi Ch\u00e2u. Vua cho l\u00e0 vi\u1ec3n v\u00f4ng, b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin sang n\u0103m nh\u1eadn s\u00e1ch b\u1ea3o t\u00f4n hi\u1ec7u, Vua kh\u00f4ng cho, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u0103m l\u1ea7n, m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[107] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ea3i hi\u1ec3u d\u1ee5 c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m r\u1eb1ng, ph\u00e0m c\u00f3 vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng, ph\u1ea3i x\u00e9t x\u1eed c\u00f4ng minh, c\u1ed1t sao \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1eb1ng; nh\u1eefng t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec nghi ng\u1edd, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh d\u00e2ng t\u1ea5u \u00e1n, c\u00f3 vi\u00ean quan \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh t\u1eeb Th\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1, d\u1eabn \u0111o\u00e0n v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh, t\u1ef1 \u00fd m\u1edf ni\u00eam phong, nh\u00e9t l\u1ee5a v\u00e0o trong, sai l\u00ednh tr\u1ea1m mang \u0111i, m\u01b0u tr\u1ed1n thu\u1ebf bu\u00f4n. Quan Tri vi\u1ec7n l\u00e0 T\u00f4n C\u1eadn xin x\u1eed t\u1ed9i vi ch\u1ebf th\u1ea5t. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ea5t sao?\"<\/i> T\u00f4n C\u1eadn kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Theo lu\u1eadt, l\u1eeba d\u1ed1i c\u00f3 tr\u0103m c\u00e1ch. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 th\u1ea5t, l\u00e0 do suy ngh\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00f4ng khai l\u1eeba d\u1ed1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea5t.\"<\/i> B\u00e8n \u0111\u1ed5i x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u1eddng C\u00e1t, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Giang Nam c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u0103ng nh\u00e2n Ph\u00e1p \u0110oan \u1edf huy\u1ec7n Th\u01b0\u1ee3ng Do, qu\u00e2n Nam An, v\u00ec t\u1ee9c gi\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u0111\u00f2i ti\u1ec1n mua c\u00e1, b\u00e8n sai t\u0103ng nh\u00e2n Th\u1ee7 Qu\u0103ng gi\u1ebft ch\u00f3 trong vi\u1ec7n, r\u1ed3i b\u00e1o quan vu c\u00e1o ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u0103n tr\u1ed9m. Huy\u1ec7n sai l\u00ed t\u01b0 b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 c\u00f9ng cha, tr\u00f3i gi\u1ea3i v\u1ec1 vi\u1ec7n, Th\u1ee7 Qu\u0103ng \u0111\u00e1nh ch\u1ebft. L\u1ea1i h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111i\u1ec3n l\u1ea1i huy\u1ec7n, t\u1eadp h\u1ee3p k\u00ec b\u1ea3o, b\u1eaft giam hai em trai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1, r\u1ed3i gi\u1ebft ch\u1ebft. L\u1ea1i d\u00f9ng dao l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng m\u1eb9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u00e1o v\u1edbi huy\u1ec7n \u00fay C\u1ea5p T\u1ebf l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, T\u1ebf nh\u1eadn l\u1eddi xin c\u1ee7a l\u1ea1i, khi kh\u00e1m nghi\u1ec7m t\u1eed thi, sai ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec gi\u1ea5u d\u1ea5u v\u1ebft tr\u00f3i bu\u1ed9c, c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0 tr\u1ebb \u0111\u1ec1u b\u1ecb g\u00f4ng xi\u1ec1ng gi\u1ea3i v\u1ec1 qu\u00e2n. Huy\u1ec7n l\u1ec7nh T\u00f4n Ng\u01b0ng xem x\u00e9t l\u1ea1i, l\u1ea1i v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ecb l\u1ea1i l\u1eeba d\u1ed1i. Nh\u00e2n qu\u00e2n b\u1ea3n x\u1ee9 h\u1eb7c t\u1ed9i, x\u00e9t ra s\u1ef1 th\u1eadt, Ph\u00e1p \u0110oan, Th\u1ee7 Qu\u0103ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1. Nay x\u00e9t th\u1ea5y gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 c\u00f3 ba anh em, \u0111\u1ec1u l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u00e1nh c\u00e1, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u00f2n nh\u1ecf, nay b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1ebft, ba ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh s\u1ef1 vi\u1ec7c, th\u1eadt l\u00e0 t\u1ed9i \u00e1c l\u1edbn. Mong ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9 v\u00ec \u00e2n \u0111i\u1ec3n.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu \u0111\u00e1nh roi C\u1ea5p T\u1ebf, \u0111\u00e0y \u0111i \u0111\u1ea1o Ch\u00e2u, T\u00f4n Ng\u01b0ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m V\u0103n h\u1ecdc, c\u00f2n l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u xa x\u00f4i \u00e1c \u0111\u1ecba \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, l\u1ea5y n\u0103m m\u01b0\u01a1i ch\u00edn m\u1eabu ru\u1ed9ng t\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ee7 Qu\u0103ng c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb h\u1ea1i.\r\n\r\n[110] Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ti\u1ebfn c\u1eed tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng quen thu\u1ed9c, ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eadn l\u1eddi xin, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfn c\u1eed, r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. Mong t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0111\u00f4 gi\u00e1m b\u1ea3n l\u1ed9, c\u00e1c ty s\u1ee9, ph\u00f3 tr\u1edf l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng t\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua hai nhi\u1ec7m gi\u00e1m \u00e1p, tu\u1ea7n ki\u1ec3m kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng; n\u1ebfu trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p s\u1ef1 c\u1ed1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng, \u0110\u00f4ng nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ed9i Ch\u00e2u, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y h\u1ed9 tu \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m l\u0103ng Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu b\u1ecb s\u1ee5p \u0111\u1ed5, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, tr\u00e1ch Lam K\u1ebf T\u00f4ng.)<\/i>\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, sai quan nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ho\u00e0i B\u1ea3o, L\u00fd Do\u00e3n V\u0103n d\u1eabn 400 qu\u00e2n b\u1ed9 k\u1ef5 \u0111\u1ebfn hai ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c.\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u00e0y sinh th\u1ea7n c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho l\u1ec5 v\u1eadt, r\u01b0\u1ee3u, nh\u1ea1c, l\u1ea1i cho ph\u00e9p m\u1edf ti\u1ec7c t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang, \u00e2n \u0111i\u1ec3n qu\u00e1 l\u1edbn, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb khi c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn nay, th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c theo h\u1ea7u du ngo\u1ea1n, l\u1ea1i \u0111ang trai gi\u1edbi t\u1ea1i \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng H\u1ed9i Linh, xin b\u00e3i b\u1ecf \u00e2n \u0111i\u1ec3n n\u00e0y.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"M\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y sinh th\u1ea7n, b\u1ecdn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n, l\u1ea1i c\u00f2n sai c\u00e1c ty chu\u1ea9n b\u1ecb y\u1ebfn ti\u1ec7c. Hu\u1ed1ng chi, c\u00e1c quan hai ch\u1ebf g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, vi\u1ec7c ri\u00eang l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00f4ng. Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p t\u1eadp h\u1ed9i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u0169.\"<\/i> Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1eabn ban r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt nh\u01b0 c\u0169, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c.\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Cao Th\u00e2n l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean. Th\u00e2n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng ch\u1ec9 cho ph\u00e1n thuy\u00ean, th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng n\u1eafm vi\u1ec7c tu so\u1ea1n. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c tu so\u1ea1n ph\u1ea3i l\u00e0 quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eafm vi\u1ec7c tu so\u1ea1n, tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ec7. \u0110\u1ebfn n\u0103m sau, Th\u00e2n xin ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, theo l\u1ec7 c\u0169, ch\u1ee9c tu so\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra ngo\u00e0i, n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n, Tri ch\u00e2u Vi\u1ec7t.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c qu\u00e1n l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m sau, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[115] Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng s\u1ed1 quan \u0111i t\u1ebf l\u0103ng m\u00f9a thu \u00edt ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd t\u00f4ng th\u1ea5t, mu\u1ed1n d\u00f9ng Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed ra v\u00e0o \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy ch\u1ebf, vi\u1ec7c \u1edf ph\u1ee7 huy\u1ec7n r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 th\u01b0\u1eddng n\u00f3i, t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u1ef1 s\u1eed \u0111i s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng l\u1ea5n \u00e1t phi\u00ean tr\u1ea5n, Chu Th\u1ebf T\u00f4ng khi \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n t\u1eebng ch\u1ee9ng ki\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 Ch\u1ea9n \u0111i s\u1ee9 ngo\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung Ph\u00f9 th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, s\u1ebd \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1 k\u00ednh d\u00e2ng s\u00e1ch b\u00e1u t\u00f4n hi\u1ec7u Th\u00e1nh c\u1ee7a Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1i Thi\u00ean \u0110\u1ebf. L\u1ea1i \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 17 l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Nam Giao, th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 cung t\u1ea1. C\u00e1c ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7, Tam ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac gi\u1ee5c c\u00e1c l\u1ed9 n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a. C\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, gi\u00e1m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u1edb tu s\u1eeda c\u1ed1ng ph\u1ea9m hay tr\u1ee3 gi\u00fap t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf b\u1eeba b\u00e3i.<\/p>\n<p>[2] L\u1ec7nh cho Ninh H\u00f3a qu\u00e2n tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1ea7n Thi\u00ean Tr\u00ec. H\u1eb1ng n\u0103m, bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ebf m\u1ed9t l\u1ea7n, nay \u0111\u1ec1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 n\u00e1t, n\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc xin tu s\u1eeda, v\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, x\u00e2y d\u1ef1ng Vi\u1ec7n L\u1ec5 H\u1ed9i Ho\u00e0ng Th\u00e2n \u1edf ph\u01b0\u1eddng T\u00e2n X\u01b0\u01a1ng, ban t\u00ean l\u00e0 Gia Kh\u00e1nh.<\/p>\n<p>[4] Binh b\u1ed9 th\u1ef1 Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 B\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng, 1.500 k\u1ef5 binh ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 t\u1eeb H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, b\u1ed9 l\u1ea1c n\u1ed9i thu\u1ed9c \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u1ebfch t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan c\u00f3 tang cha m\u1eb9, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u1ec3 tang, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o x\u01b0a. K\u00ednh xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec5 l\u1ec7nh m\u00e0 gi\u1ea3i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tang.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u, nh\u01b0ng c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c c\u00f9ng v\u00f5 th\u1ea7n v\u00e0 n\u1ed9i ch\u1ee9c v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.<\/p>\n<p>[6] Ban chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Ph\u1ee7 Th\u1ee7y ch\u1ed1ng m\u1ec7nh, x\u00e2m l\u1ea5n kh\u00f4ng ng\u1eebng, xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Nghi Ch\u00e2u. Theo l\u1eddi t\u00e2u, li\u1ec1n phong \u0110\u00f4ng Nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9, B\u00ecnh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Tri Th\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o Kh\u1eafc Minh l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ki\u00eam An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u Nghi, Dung, Qu\u1ebf, Chi\u00eau, Li\u1ec5u, T\u01b0\u1ee3ng, Ung, Kh\u00e2m, Li\u00eam<a class=\"footnote\" title=\"Li\u00eam nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Qu\u1ea3ng'. X\u00e9t Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ecba l\u00fd ghi trong s\u00e1ch n\u00e0y, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 5-5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 272, truy\u1ec7n T\u00e0o Kh\u1eafc Minh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-292-1\" href=\"#footnote-292-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, B\u1ea1ch. \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu M\u00e3 Ng\u1ecdc <i>(M\u00e3 Ng\u1ecdc, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch)<\/i> l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m ki\u00eam An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea. H\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng, \u0111i\u1ec1u 300 qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u giao cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Man, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Man kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0ng ng\u0169, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch v\u1edbi quan qu\u00e2n, ch\u1ec9 \u1ea9n n\u1ea5p \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu trong n\u00fai r\u1eebng, b\u1eafn t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Nghi Ch\u00e2u thu\u1ed1c gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c c\u1ee7a \u0111ao ki\u1ebfm, v\u00e0 c\u0103n d\u1eb7n ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng tr\u01b0\u1edbc. Khi T\u00e0o Kh\u1eafc Minh \u0111\u1ebfn n\u01a1i, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Man xin ng\u1eebng chi\u1ebfn, Kh\u1eafc Minh kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i d\u00e2ng m\u1ed9t h\u1ed9p thu\u1ed1c, n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ean \u0111\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng tr\u00fang ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng thu\u1ed1c n\u00e0y \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i.&#8221;<\/i> Kh\u1eafc Minh h\u1ecfi: <i>&#8220;L\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh?&#8221;<\/i> T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Xin th\u1eed tr\u00ean g\u00e0 ch\u00f3.&#8221;<\/i> Kh\u1eafc Minh n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean th\u1eed tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y t\u00ean \u0111\u00e2m v\u00e0o \u0111\u00f9i t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, r\u1ed3i cho u\u1ed1ng thu\u1ed1c, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ch\u1ebft ngay, c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi Man x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i b\u1ecf \u0111i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man ch\u00e9p: Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 xin \u0111em qu\u00e2n Tr\u1eebng H\u1ea3i c\u1ee7a b\u1ea3n \u0111\u1ea1o v\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu th\u00eam 5.000 qu\u00e2n \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho T\u00e0o Kh\u1eafc Minh, V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Kh\u00e1nh, M\u00e3 Ng\u1ecdc, D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m. X\u00e9t r\u1eb1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a c\u00f3. V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Kh\u00e1nh \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 6 v\u00ec tu s\u1eeda cung Minh \u0110\u1ea1o xong, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m An ph\u1ee7 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, kh\u00f4ng r\u00f5 truy\u1ec7n v\u00ec sao l\u1ea1i ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, e r\u1eb1ng c\u00f3 sai s\u00f3t, n\u00ean s\u1ed1 qu\u00e2n ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[8] L\u00fd Ph\u1ed5 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c x\u01b0\u1edfng \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf b\u1ed1n ch\u00e2u Nhi\u00eau, Tr\u00ec, Giang, H\u00e0ng m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tri\u1ec7u hai tr\u0103m ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n, d\u00f9ng b\u1ed1n tri\u1ec7u n\u0103m tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i ngh\u00ecn c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. B\u1ed1n x\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ed3ng hi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tri\u1ec7u n\u0103m tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ngh\u00ecn hai tr\u0103m c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng \u1edf \u00c2m S\u01a1n, T\u00edn Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng \u1edf \u00c2m S\u01a1n, T\u00edn Ch\u00e2u: Ch\u1eef '\u0110\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29, \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. '\u00c2m S\u01a1n', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Duy\u00ean S\u01a1n'. X\u00e9t \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 107, T\u00edn Ch\u00e2u c\u00f3 Duy\u00ean S\u01a1n, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng n\u00fai n\u00e0y s\u1ea3n xu\u1ea5t ch\u00ec, \u0111\u1ed3ng v\u00e0 thanh l\u1ee5c. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 33-3 ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng Duy\u00ean S\u01a1n, T\u00edn Ch\u00e2u, nghi ng\u1edd '\u00c2m S\u01a1n' n\u00ean l\u00e0 'Duy\u00ean S\u01a1n'.\" id=\"return-footnote-292-2\" href=\"#footnote-292-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111ua nhau t\u1eadp trung, quan tr\u01b0\u1eddng m\u1ed7i n\u0103m mua n\u0103m s\u00e1u v\u1ea1n c\u00e2n, khai th\u00e1c nhi\u1ec1u, sau \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f2n hai ba tr\u0103m ngh\u00ecn c\u00e2n. Mong x\u00e9t \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c trung b\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm nh\u1edb gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh, Tr\u1ea7n Th\u1ee9 v\u00ec Giang Nam c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng, xin quan ph\u1ee7 mua \u00edt. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, m\u1ecf \u0111\u1ed3ng d\u1ea7n c\u1ea1n, \u0111\u1ebfn nay th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng d\u1ed3i d\u00e0o. Nh\u01b0 mu\u1ed1i \u1edf Gi\u1ea3i Tr\u00ec, gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea5p m\u1ea5y l\u1ea7n, b\u1ea3n ch\u00e2u c\u0169ng mu\u1ed1n tr\u1ed3ng \u00edt, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m m\u01b0a h\u1ea1n, \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t gi\u1ea3m so v\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u0169. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec tr\u1eddi \u0111\u1ea5t nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec1u qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ee3p l\u00fd, l\u1ebd n\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u0103ng gi\u1ea3m sao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, kh\u1eafc bia ng\u1ef1 ch\u1ebf \u300aNguy\u00ean Ph\u00f9 Quan T\u1ee5ng\u300b l\u00ean \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 qu\u00e1n H\u1ed9i Linh xin ch\u1ecdn ba tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 th\u1ee3 binh \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb tu s\u1eeda. Chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[11] L\u00fd Ph\u1ed5, ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, v\u00ec \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ph\u1ed5 t\u1ef1 b\u00e1o r\u1eb1ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u00e0 nh\u1eadp t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i trong n\u0103m \u0111\u00e3 t\u0103ng h\u01a1n 5.700.000 c\u00e2n so v\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u0169. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, thuy\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n th\u01b0\u1eddng do s\u1ee9 th\u1ea7n ho\u1eb7c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ee5 tr\u00e1ch, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd m\u1ed9t \u0111o\u00e0n, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng tham nh\u0169ng. T\u1eeb khi Ph\u1ed5 h\u1ee3p nh\u1ea5t ba \u0111o\u00e0n th\u00e0nh m\u1ed9t, giao cho ba ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd gi\u00e1m s\u00e1t l\u1eabn nhau. N\u0103m nay, ban \u0111\u1ea7u v\u1eadn chuy\u1ec3n 1.250.000 th\u1ea1ch g\u1ea1o, ch\u1ec9 m\u1ea5t 200 th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, ch\u1ee9c Th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1 \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: L\u00e3ng Mai, ch\u1ee9c Qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a t\u1ed9c Mao Thi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, c\u00f9ng Di\u1ec7t X\u01b0\u1edbng, ch\u1ee9c Phi\u00ean quan c\u1ee7a t\u1ed9c C\u1ed1t M\u1ecb, v\u00e0 Ph\u00f9ng Di Mai, ch\u1ee9c Phi\u00ean quan c\u1ee7a t\u1ed9c S\u00e0o M\u00ea, d\u1eabn theo 1.190 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1, 1.830 con gia s\u00fac, v\u00e0 114 b\u1ed9 v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu an \u1ee7i h\u1ecd. M\u1ea5y t\u1ed9c n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng quy ph\u1ee5, sau b\u1ecb H\u1ea1 Ch\u00e2u \u00e9p bu\u1ed9c ph\u1ea3n b\u1ed9i, \u0111\u1ebfn nay kh\u1ed5 c\u1ef1c v\u00ec lao d\u1ecbch n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1ebfn xin quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, v\u00ec vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng xong C\u1ea3nh Linh cung, H\u1ed9i Linh quan c\u00f9ng C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c quan \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng. <i>(S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng khu v\u1ef1c c\u1ee7a H\u1ed9i Linh quan, b\u1ea3n ch\u00ed kh\u00f4ng ghi, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i> Ban \u00e2n x\u00e1, gi\u1ea3m \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh cho t\u00f9 nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, tha t\u00f9 l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng; mi\u1ec5n 3\/10 thu\u1ebf h\u1ea1 cho c\u00e1c huy\u1ec7n Khai Phong, Ti\u00ean Nguy\u00ean, Ph\u1ee5ng Ph\u00f9, Ho\u00e0nh S\u01a1n, Hoa \u00c2m, Kh\u00fac D\u01b0\u01a1ng, \u0110\u0103ng Phong; mi\u1ec5n 2\/10 thu\u1ebf cho c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c \u1edf \u0110\u00f4ng K\u1ef3 v\u00e0 n\u0103m ch\u00e2u ph\u1ee7 c\u00f2n l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ec7nh cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, ch\u1ee9c Trung th\u01b0 th\u1ecb lang ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, l\u00e0m Kh\u00e1nh th\u00e0nh s\u1ee9 cho C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c quan \u1edf Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c quan l\u1ea1i tr\u1ecb d\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd. Khi t\u1eeb bi\u1ec7t, Vua l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng h\u1eefu c\u1ee7a Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, v\u00ec (qu\u1eadn) V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc xong ch\u01b0\u01a1ng cu\u1ed1i c\u1ee7a \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b. Khi (qu\u1eadn) V\u01b0\u01a1ng m\u1edbi l\u00e0m th\u01a1, \u0111\u00e3 t\u1ef1 vi\u1ebft th\u00e0nh b\u00e0i, c\u00f3 c\u00e2u <i>&#8220;Nh\u00e2n t\u00e2m ho\u00e0i l\u1ec5 ngh\u0129a&#8221;<\/i>, Vua vui m\u1eebng, k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[16] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra, th\u00fac \u0111\u1ea9y vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n tr\u00ean s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Bi\u1ec7n H\u00e0, Qu\u1ea3ng T\u1ebf, Th\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1eeb nay m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c m\u1ed9t l\u1ea7n; c\u00e1c ph\u00e1n quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Tam M\u00f4n, B\u1ea1ch Ba, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p cho hai ng\u01b0\u1eddi thay phi\u00ean nhau v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[17] L\u00e2m \u0110\u1eb7c t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n Ti\u00ean Nguy\u00ean, ch\u00e2u Duy\u1ec5n \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 531 qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn \u1edf cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 \u0111\u00e0i Th\u00e1i C\u1ef1c, xin l\u1eadp th\u00e0nh Thanh V\u1ec7 T\u1ea3 \u0110\u1ec7 Tam Ch\u1ec9 Huy, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, d\u00e2ng 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1ec5 Nam Giao, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a l\u00e0 ph\u1ea7n ph\u1ea3i n\u1ed9p theo quy \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n l\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, xin c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i v\u1eadn chuy\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, S\u0129 Ho\u00e0nh th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m qu\u00e2n d\u1ee5ng t\u1eeb \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u00e0m c\u1ed1ng ph\u1ea9m, nh\u01b0ng khi c\u01a1 quan k\u1ebf to\u00e1n ki\u1ec3m tra, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, n\u00ean l\u1ea7n n\u00e0y \u00f4ng t\u00e2u r\u00f5 t\u1eebng kho\u1ea3n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u0129 Ho\u00e0nh c\u00f3 t\u00e0i \u1ee9ng ph\u00f3 nhanh ch\u00f3ng, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0m vi\u1ec7c qua loa, n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng cho l\u00e0 \u00f4ng ta khoa tr\u01b0\u01a1ng. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng g\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n, \u00f4ng ta \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb nhanh ch\u00f3ng, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng ta.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n cho r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi khen ng\u1ee3i v\u1ec1 t\u00e0i n\u0103ng \u1ee9ng ph\u00f3 nhanh ch\u00f3ng l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i v\u1edbi Vua, nh\u01b0ng nay theo l\u1eddi ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, s\u1ee9 cung C\u1ea3nh Linh, v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb, s\u1ee9 tu s\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, c\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 kh\u00ed t\u1ec7. T\u1ed5ng c\u1ed9ng cung \u0111i\u1ec7n c\u00f3 726 gian.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, L\u01b0u V\u0129nh, tr\u1ea1i ch\u1ee7 S\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u Ki\u1ec1m, ch\u1ee9c H\u1eefu Ban \u0110i\u1ec7n Tr\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu Th\u1ecb C\u1ea5m, 31 qu\u00e2n hi\u1ec7u, th\u1ed5 \u0111inh v\u00e0 t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1ebft gi\u1eb7c man.<\/p>\n<p>[21] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Thi\u00ean B\u00ecnh qu\u00e2n, t\u1eb7ng Th\u1ecb trung Chu O\u00e1nh m\u1ea5t. Ghi c\u00f4ng cho con ch\u00e1u \u00f4ng t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Khi \u1edf c\u01a1 quan tr\u1ecdng y\u1ebfu, Chu O\u00e1nh kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c g\u00ec kh\u00e1c, \u0111\u1ebfn khi ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec l\u1ea5y s\u1ef1 nh\u00fat nh\u00e1t \u0111\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o to\u00e0n, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c. Ban \u0111\u1ea7u, h\u1eefu ty \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u cho \u00f4ng l\u00e0 Trung M\u1ee5c, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 qu\u00e1 khen, n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Nguy\u00ean Hu\u1ec7, chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u00ea chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>Theo l\u1ec7 c\u0169, trong c\u00e1c d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 ban \u00e2n, c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m. N\u0103m \u0110\u00f4ng Phong, Chu O\u00e1nh tr\u1ea5n th\u1ee7 Thi\u1ec1n Uy\u00ean, n\u01a1i xa gi\u00e1 \u0111i qua, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7. Khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m, Chu O\u00e1nh \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, b\u00e8n d\u00e2ng l\u1eddi xin tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng sau khi l\u1ec5 th\u00e0nh, ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban ngay t\u1ea1i n\u01a1i tr\u1ecb s\u1edf, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1o \u00f4ng.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i T\u00e0o V\u0129. T\u00e0o V\u0129 \u0111\u00e3 tu s\u1eeda v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam c\u00e1c tr\u1ea1i Cung M\u00f4n, D\u00e3 Ph\u01b0\u1eddng, <i>(Qu\u1ea3ng H\u00f2a)<\/i> Nh\u01b0\u01a1ng, T\u0129nh Nhung, Tam D\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ecbnh T\u00e2y, Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Ninh, Ti\u1ec3u L\u1ea1c M\u00f4n, Uy Vi\u1ec5n, \u0111\u00e0o h\u00e0o t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng d\u00e2n tr\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 thi c\u00f4ng, kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn d\u00e2n. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u1ebfu C\u1ed1t T\u01b0 La v\u00e0 L\u1eadp Tu\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ch\u00e2u, c\u0169ng giao cho T\u00e0o V\u0129 qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>[23] Ban \u0111\u1ea7u, Qu\u00e1ch M\u1eabn t\u1eeb Cam Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i mang v\u1eadt t\u1eb7ng c\u1ee7a kh\u1ea3 h\u00e3n v\u00e0o \u0111\u1ea5t Th\u1ed5 Ph\u1ed3n. \u0110\u1ebfn T\u00f4ng Ca, L\u1eadp Tu\u00e2n gi\u1eef l\u1ea1i. Khi \u1ea5y, kh\u1ea3 h\u00e3n sai th\u1ee7 l\u0129nh L\u00fd C\u00e1t c\u00f9ng ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0a D\u01b0\u01a1ng Tri Ti\u1ebfn v\u1ec1, nh\u01b0ng L\u1eadp Tu\u00e2n c\u0169ng gi\u1eef l\u1ea1i L\u00fd C\u00e1t, r\u1ed3i sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi kh\u1ea3 h\u00e3n b\u1eb1ng ti\u1ebfng H\u1ed3i C\u1ed1t r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5ng ch\u1ee9c \u1edf Cam Ch\u00e2u n\u0103m n\u0103m, nay Qu\u00e1ch T\u00e1 ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn, n\u1ebfu l\u1ea1i \u1edf l\u00e2u, s\u1ebd l\u00e0m phi\u1ec1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u00ean g\u1ea5p vi\u1ebft bi\u1ec3u xin nh\u1eadn v\u1eadt t\u1eb7ng, \u0111\u1ebfn l\u1ea5y v\u1eadt t\u1eb7ng, s\u1ebd th\u1ea3 L\u00fd C\u00e1t v\u1ec1.&#8221;<\/i> L\u1ea1i d\u1ecbch n\u00f3i v\u1edbi Tri Ti\u1ebfn r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i nh\u00e2n \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u d\u1eabn qu\u00e2n m\u00e3 th\u1eb3ng v\u00e0o T\u1ea1t La Mang, e r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n s\u1ebd g\u00e2y chi\u1ebfn. Khi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p tr\u1edf v\u1ec1, mong ng\u00e0i n\u00f3i gi\u00fap, xin ng\u1eebng binh, v\u00e0 \u0111\u1ec3 Th\u1ed5 Ph\u1ed3n v\u00e0 H\u00e1n l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"v\u00e0 \u0111\u1ec3 Th\u1ed5 Ph\u1ed3n v\u00e0 H\u00e1n l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00e0 'v\u00e0' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u0129', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n C\u1ed1t T\u01b0 La ph\u1ea3n ph\u1ee5c, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ed5 Ph\u1ed3n 4 chi 7 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-292-3\" href=\"#footnote-292-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ed1ng ph\u1ee5ng.&#8221;<\/i> R\u1ed3i sai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u1ed9c l\u00e0 \u0110\u1ea3ng Th\u1ea5t Ty \u0111\u01b0a Tri Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, v\u00e0 d\u00e2ng ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>Tri Ti\u1ebfn n\u00f3i L\u1eadp Tu\u00e2n l\u1ea5y m\u01b0\u1eddi t\u00e1m con g\u00e1i b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n l\u00e0m v\u1ee3, C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1ea1i l\u1ea5y ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a L\u1eadp Tu\u00e2n. L\u1eadp Tu\u00e2n cai tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc v\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o, b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n kh\u00f4ng vui, n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i, ch\u1ec9 c\u00f2n hai ba ng\u00e0n l\u1ec1u tr\u1ea1i, th\u1ebf l\u1ef1c suy y\u1ebfu.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, tr\u01b0\u1eddng c\u1ecf \u1edf T\u1ea3 Thi\u00ean C\u1ee9u ph\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u00e1y, t\u01b0\u1edbng s\u0129 d\u1ed1c s\u1ee9c v\u00e0 b\u1ecb b\u1ecfng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng c\u1ecf \u1edf kinh th\u00e0nh ph\u1ee7 b\u00f9n l\u00ean.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Cung th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o s\u00e1ch Nam giao cung t\u1ea1 \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9. L\u1ea1i l\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 nghi v\u1ec7 s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed3ng nghi v\u1ec7 s\u1ee9, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f9 tr\u00ec s\u1ee9. L\u1ea1i l\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tu ph\u1ee5ng b\u1ea3o s\u00e1ch c\u1eadp tham t\u01b0\u1eddng nghi ch\u1ebf s\u1ee9, c\u00f9ng Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[26] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u xin ng\u1eebng ban th\u01b0\u1edfng sinh th\u1ea7n v\u00ec b\u1ec7nh. Chi\u1ebfu ng\u1eebng y\u1ebfn ti\u1ec7c, nh\u01b0ng ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i cung C\u1ea3nh Linh, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Minh Ph\u00fac, ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan t\u1eeb cung s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed t\u1ec7 v\u00e0 ti\u1ec1n t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc, sai quan \u0111i b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh cung \u0111i\u1ec7n v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, Th\u00e1i Mi\u1ebfu, H\u1eadu Mi\u1ebfu, X\u00e3 T\u1eafc, H\u1ed9i Linh Quan v\u00e0 Th\u00e1i Nh\u1ea5t Cung.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, phong L\u00fd Ph\u1ed5, ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u l\u00e0m Cung uy\u1ec3n s\u1ee9; L\u00fd T\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ty Phong l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 lang trung; V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n, ch\u1ee9c Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, Tri ch\u00e2u Duy\u1ec5n l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao tu s\u1eeda cung qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;C\u00e1c quan ph\u00e1p quan m\u1ed7i khi x\u00e9t c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, th\u01b0\u1eddng d\u1eabn chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1edbn th\u00ec kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf c\u0169, n\u00ean c\u00e1c l\u1eddi t\u00e2u xin \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u00ec chi\u1ebfu l\u1ec7nh s\u1ebd b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf, n\u00ean c\u00e1c quan ph\u00e1p quan r\u1ea5t th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y L\u00fd Ph\u1ed5 xin cho ph\u00e9p bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i v\u00e0 tr\u00e0 t\u01b0, n\u1ebfu t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb t\u1ecbch thu th\u00ec to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i l\u1ea1i t\u00e0i s\u1ea3n cho ch\u1ee7 c\u0169, g\u00e2y ra nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, xin h\u00e3y thu h\u1ebft v\u00e0o quan. Ph\u00e1p t\u1ef1 \u0111\u00e3 xem x\u00e9t k\u1ef9 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ed5.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ed5 l\u00e0 v\u00ec s\u1ee3 \u00f4ng ta kh\u00f4ng ph\u1ee5c. Khi c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn, n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, trong cung nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1ee7a Ty Thi\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng sao Tu\u1ebf Tinh v\u00e0 Th\u00e1i \u00c2m m\u1ea5t \u0111\u1ed9, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch cao, ch\u1ee7 v\u1ec1 binh \u0111ao \u1edf \u0111\u1ea5t T\u1ea7n. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t T\u1ea7n ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi Tam Th\u1ee5c, bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t xa, trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c, n\u00ean c\u1ea3nh gi\u00e1c ph\u00f2ng b\u1ecb. C\u1ed1t T\u01b0 La \u0111\u00e3 g\u00e2y m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed9 quen thu\u1ed9c \u1edf T\u1ea7n, V\u1ecb, T\u00e0o V\u0129 xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, n\u00ean ch\u1ea5p thu\u1eadn theo l\u1eddi xin. C\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, gi\u00e1m \u00e1p, tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf Xuy\u00ean, Thi\u1ec3m n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb l\u01a1 l\u00e0, h\u00e3y thay th\u1ebf h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 cung C\u1ea3nh Linh, phong Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[32] Ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, trong ba ng\u00e0y n\u00f3ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 nh\u00e0 v\u00e0o gi\u1edd Ng\u1ecd, ghi th\u00e0nh l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[33] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, c\u01a1 quan tuy\u1ec3n d\u1ee5ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho h\u1ecd nh\u1eadp v\u00e0o ng\u1ea1ch quan ch\u1ee9c, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 th\u1ee9 h\u1ea1ng kh\u1ea3o kh\u00f3a v\u00e0 t\u1ed9i ph\u1ea1m \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 th\u1ecb.<\/p>\n<p>[34] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Thuy\u00ean ty xin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng b\u1ecb truy c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, khi x\u00e9t l\u1ea1i th\u1eddi h\u1ea1n kh\u1ea3o kh\u00f3a, ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp v\u00e0o ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm. Tr\u1eabm g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t trong ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a, h\u01a1n 20 n\u0103m qua, v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 10 k\u1ef3 kh\u1ea3o kh\u00f3a. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, kh\u00f4ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 k\u1ef3 kh\u1ea3o kh\u00f3a.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, v\u1eadt gi\u00e1 r\u1ebb, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecf ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Linh quan d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Ch\u00fac Hi.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri T\u1ec1 ch\u00e2u Ph\u1ea1m H\u00e0ng v\u00ec t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 l\u00e0m sai ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft, b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n.<\/p>\n<p>H\u00e0ng l\u00e0m quan, \u1edf \u0111\u00e2u c\u0169ng tham lam t\u00e0n b\u1ea1o, n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i. Khi Vua c\u00f2n l\u00e0m do\u00e3n \u1edf kinh \u0111\u00f4, H\u00e0ng l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u0110\u00f4ng Minh, c\u00f3 d\u00e2n ki\u1ec7n \u00f4ng ta b\u00e1n gi\u1ea5y t\u1edd gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 thu v\u1eadt ph\u1ea9m, s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u00e3 xong, c\u00e1c quan ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebb hung \u00e1c, e r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i k\u1ebft \u00e1n ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1ed3i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Khi giao cho \u0111\u00e0i x\u00e9t l\u1ea1i, s\u1ef1 vi\u1ec7c qu\u1ea3 nhi\u00ean c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, H\u00e0ng ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh Li\u00eau Th\u00e0nh thu\u1ed9c B\u00e1c Ch\u00e2u, tuy n\u00f3i l\u00e0 ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c mai t\u00e1ng, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 v\u00ec huy\u1ec7n n\u00e0y gi\u00e0u c\u00f3, c\u00f3 l\u1ee3i cho vi\u1ec7c v\u01a1 v\u00e9t. \u1ede T\u1ec1 Ch\u00e2u, \u00f4ng ta c\u00e0ng th\u00eam x\u1ea3o quy\u1ec7t v\u00e0 ph\u1ea1m ph\u00e1p, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp v\u00f4 \u0111\u1ed9, c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n. Con trai \u00f4ng l\u00e0 Chi\u00eau l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, nghe tin x\u1ea5u v\u1ec1 cha, li\u1ec1n sai ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 mang th\u01b0 khuy\u00ean can. H\u00e0ng n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 n\u1eb7ng n\u1ec1.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p v\u00e0 Th\u01b0\u1eddng Hi C\u1ed5 ph\u00e1t gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c tham \u00f4 c\u1ee7a \u00f4ng ta, l\u1ea1i ra b\u1ea3ng y\u00eau c\u1ea7u d\u00e2n ch\u00fang t\u1ed1 c\u00e1o, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ch\u1ee5c t\u1ed9i tr\u1ea1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd T\u1ed1c \u0111\u1ebfn x\u00e9t h\u1ecfi, x\u00e1c minh s\u1ef1 th\u1eadt r\u1ed3i \u0111\u00e0y \u00f4ng ta \u0111i. Chi\u00eau l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Giang Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn Nam Kinh, d\u00e2ng s\u1edb xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m l\u00ednh bi\u00ean \u1ea3i \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i cho cha, xin \u0111\u01b0a cha \u0111\u1ebfn n\u01a1i t\u1ed1t h\u01a1n. C\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ed9i c\u1ee7a cha con tuy kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nhau, nh\u01b0ng c\u0169ng n\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u1ee7a Chi\u00eau, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho Chi\u00eau v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng v\u1ee5, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Chi\u00eau b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u: <i>&#8220;\u1ede H\u00e0 B\u1eafc, s\u00e2u b\u1ecd ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng v\u00e0o ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, trong l\u00e0ng m\u1ea1c c\u00f3 ki\u1ebfn \u0103n ch\u00fang. L\u1ea1i c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u bay tr\u00ean kh\u00f4ng, c\u00f3 con b\u1ecb \u0111\u1ee9t th\u00e2n \u0111\u1ea7u m\u00e0 r\u01a1i xu\u1ed1ng, c\u00f3 con t\u1ef1 v\u1ee1 b\u1ee5ng, c\u00f3 con b\u1ecb s\u00e2u nh\u1ecf \u0103n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do y\u00eau kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c, n\u00ean hi\u1ec7n ra \u0111i\u1ec1m l\u1ea1 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng sang xu\u00e2n s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, xin m\u01b0\u1ee3n v\u1eadt ph\u1ea9m ban th\u01b0\u1edfng t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, theo l\u1ec7 ph\u1ee5ng t\u1ef1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c lo\u1ea1i v\u1ea3i l\u1ee5a nhi\u1ec1u m\u00e0u. Kho N\u1ed9i t\u00e0ng t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh, C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, c\u00e1c l\u1ec5 Nam Giao \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng chi tr\u1ea3, e r\u1eb1ng v\u1ec1 sau s\u1ebd th\u00e0nh l\u1ec7. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ban \u0111\u1ea7u c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, l\u1ec7nh cho kho N\u1ed9i t\u00e0ng c\u1ea5p v\u1eadt ph\u1ea9m ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n, l\u00fac \u0111\u00f3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo li\u1ec7u, vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng t\u1ea1m theo l\u1ec7 c\u0169 m\u01b0\u1ee3n kho N\u1ed9i t\u00e0ng m\u1ed9t v\u1ea1n l\u1ea1ng v\u00e0ng, ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-292-4\" href=\"#footnote-292-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec do Tam ty quy ho\u1ea1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng \u1edf Tam ty, b\u1ecb nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea bai, t\u1ea1i sao v\u1eady?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng, nh\u01b0ng t\u00ednh n\u00f3ng n\u1ea3y m\u00e0 \u00edt suy ngh\u0129, \u0111\u1ed3ng li\u00eau c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u1ea5u xa \u0111\u1ec3 ch\u00ea bai, \u0111\u00f3 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y o\u00e1n h\u1eadn.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trong s\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, Ph\u00e1n quan, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, sao l\u1ea1i \u0111\u1ed1i x\u1eed khinh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady!&#8221;<\/i> H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec qu\u00e1 kh\u1eaft khe m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc l\u0169 \u1edf khe \u0110\u1ed9c C\u00f4 thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng c\u1ea7u th\u00e0nh tr\u1ea5n Di\u00eam Quan thu\u1ed9c huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o c\u00f9ng nh\u00e0 c\u1eeda quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang hai tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i hai khu, c\u00f3 h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, ban ti\u1ec1n cho nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 xin \u0111\u00e0o k\u00eanh \u1edf \u0111\u1eadp \u0110\u1ea1i L\u01b0u, \u0111\u1eb7t hai c\u1eeda c\u1ed1ng, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Sa \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. Sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t. L\u1ea1i xin b\u1ecf tr\u1ea5n \u0110o\u1ea1n Gia, d\u1eddi \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n Ki\u1ebfn H\u00f9ng. Chi\u1ebfu h\u1ecfi Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, b\u00e8n cho ph\u00e9p l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0o l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, ph\u00e1i quan vi\u00ean mang thanh t\u1eeb, ch\u00fac b\u1ea3n, h\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c Vua phong \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i t\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ni\u00eam phong c\u1ea9n th\u1eadn, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn d\u1ecbch x\u00e1, \u0111\u1eb7t \u1edf n\u01a1i y\u00ean t\u0129nh, ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c nghi\u00eam t\u00fac, k\u1ebb n\u00e0o vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb n\u1eb7ng. N\u1ebfu c\u1ea7n ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n, th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1eeb Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ed9 t\u1ed1ng.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edn nh\u1eadn l\u1ec7nh truy\u1ec1n \u0111\u01b0a h\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p, ch\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ebfn Nam H\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u1ebf l\u1ec5, T\u00edn \u0111\u1eb7t tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a, kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 cung k\u00ednh, \u0111\u1ebfn gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec b\u1ecb s\u00e9t \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh nghe th\u1ea5y trong kh\u00f4ng trung c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i ch\u00fac b\u1ea3n, h\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe tin, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Chu V\u0103n Ch\u1ea5t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;C\u1ed1t T\u01b0 La ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi V\u1ecb Ch\u00e2u x\u00fai gi\u1ee5c c\u00e1c h\u1ed9 th\u1ee5c, b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p con tin, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1ebd ph\u00e1 h\u1ee7y l\u00e0ng m\u1ea1c c\u1ee7a h\u1ecd. Vi\u1ec7c n\u00e0y tuy ch\u01b0a th\u1ec3 tin c\u1eady, nh\u01b0ng t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Nh\u1eefng h\u1ed9 th\u1ee5c n\u00e0y v\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c an \u1ee7i, s\u1ee3 h\u1ecd s\u1ebd hoang mang, kh\u00f4ng bi\u1ebft theo ai, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean ly khai. Th\u1ea7n mu\u1ed1n th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Lung Can \u0111\u1ec3 tuy\u00ean d\u1ee5, l\u1ea1i b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p con tin, n\u1ebfu c\u00f3 qu\u00e2n phi\u00ean x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, th\u00ec cho ph\u00e9p h\u1ecd \u1ee9ng c\u1ee9u.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u00e0o V\u0129 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u1edf kinh k\u1ef3 c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, cung C\u1ea3nh Linh, qu\u00e1n H\u1ed9i Linh l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p>[45] L\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u xu\u1ea5t m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o trong kho, ch\u1ecdn quan vi\u00ean \u0111em b\u00e1n, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ch\u00fang, v\u00ec gi\u00e1 g\u1ea1o \u0111\u1eaft.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e0nh bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e1nh Cao Ly th\u1ea5t b\u1ea1i, c\u00f3 k\u1ebb gian do th\u00e1m n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u00e1nh ph\u00eda b\u1eafc, n\u00ean h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u00f2ng b\u1ecb r\u1ea5t k\u1ef9. H\u1ecd bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean v\u0103n cho th\u1ea5y \u0111i\u1ec1m b\u00e1o bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec1u ch\u1ee7 v\u1ec1 k\u1ebb \u0111\u1ecbch chia r\u1ebd, b\u00ean d\u01b0\u1edbi \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 binh bi\u1ebfn, n\u00ean h\u1ecd t\u1ef1 nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu Khi\u1ebft \u0110an suy y\u1ebfu, h\u1ecd s\u1ebd c\u00e0ng d\u1ef1a v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u00e1 v\u1ee1 h\u00f2a \u01b0\u1edbc. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 anh em trong n\u1ed9i b\u1ed9 h\u1ecd t\u1ef1 chia r\u1ebd, nh\u01b0 th\u1eddi H\u00e1n Tuy\u00ean \u0110\u1ebf, tranh nhau \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do suy y\u1ebfu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i B\u1ea3o, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u00e0n Th\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan Tr\u1ee9 t\u00e1c lang Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u01b0\u01a1ng C\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n c\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch ba ty Di\u00eam thi\u1ebft, \u0110\u1ed9 chi, H\u1ed9 b\u1ed9 c\u00e2u vi\u1ec7n, ban cho H\u00e0n Th\u1ee9 \u00e1o t\u00eda v\u00e0 c\u00e1.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Kh\u1edfi c\u01b0 lang Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c ph\u1ee5 tr\u00e1ch tam ty c\u00e2u vi\u1ec7n, Tam ty s\u1ee9 M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i r\u1eb1ng quan ch\u1ee9c tam ty kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u, v\u00ec c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean s\u1ebd l\u1ee3i d\u1ee5ng s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ec3 xem x\u00e9t h\u1ebft nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n trong c\u00f4ng vi\u1ec7c. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e2u vi\u1ec7n l\u00e0 c\u01a1 quan ph\u00f2ng ng\u1eeba, quan nh\u1ecf quy\u1ec1n nh\u1eb9, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ba b\u1ed9 c\u00e2u vi\u1ec7n h\u1ee3p th\u00e0nh m\u1ed9t ty, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, d\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng quan l\u1edbn c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam \u00e1p l\u1ef1c, vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra s\u1ebd c\u00e0ng s\u01a1 s\u00e0i. N\u1ebfu l\u1ea1i chia ba b\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng nhanh nh\u1ea1y \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 tr\u00e1ch, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng c\u00f4ng v\u0103n, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tinh t\u1ebf h\u01a1n.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady, Vua ra l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i B\u1ea3o v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c ph\u00e2n c\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0n Th\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>&#8220;Trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, li\u1ec1n sai quan l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u1ed1t v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u00e3 h\u1ebft, l\u00faa m\u00e1 kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u01b0a nhi\u1ec1u, l\u00faa m\u1ea1ch v\u00e0 \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t.&#8221;<\/i> Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft ch\u00e2u ch\u1ea5u. \u0110\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Xung kh\u00f4ng ra \u0111\u00f3n, trung s\u1ee9 gi\u1eadn, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u ch\u1ec9 \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, m\u00e0 quan ch\u00e2u l\u1ea1i th\u1edd \u01a1<a class=\"footnote\" title=\"m\u00e0 quan ch\u00e2u l\u1ea1i th\u1edd \u01a1: S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n T\u00f4n Xung ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00e0 quan ch\u00e2u ng\u00e0y ng\u00e0y b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u'.\" id=\"return-footnote-292-5\" href=\"#footnote-292-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn \u00fd d\u00e2n. Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, h\u1ea1 l\u1ec7nh l\u1eadp t\u1ee9c giam v\u00e0o ng\u1ee5c. Xung nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, li\u1ec1n ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u00e2u l\u00ean. Vua t\u1ec9nh ng\u1ed9, sai \u0111u\u1ed5i theo s\u1ee9 gi\u1ea3 m\u00e0 \u0111\u00e1nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Xung, ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, b\u00e3i ch\u1ee9c quan \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh Th\u1ea3ng th\u1ea3o tr\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 sai hai vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m \u1ee8ng Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 nhi\u1ec1u n\u01a1i thi\u1ebfu g\u1ed7 quan, xin cho l\u00ednh tr\u1ea1m ng\u1ef1a tr\u1ed3ng c\u00e2y du v\u00e0 li\u1ec5u d\u1ecdc hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng quan, ho\u1eb7c t\u00f9y theo th\u1ed5 nh\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 tr\u1ed3ng c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y t\u1ea1p, n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m sau c\u00f3 th\u1ec3 sum su\u00ea, ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung c\u1ea5p v\u1eadt li\u1ec7u, nh\u1eefng th\u00e1ng n\u1eafng n\u00f3ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 che m\u00e1t cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ea1m \u1ee8ng Th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c H\u00f3a.)<\/i><\/p>\n<p>[51] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e2u: <i>&#8220;Man \u1edf Ph\u1ee7 Th\u1ee7y Ch\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 d\u1ee5 chi\u00eau d\u1ee5, nh\u01b0ng ch\u00fang v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1ea3i t\u00e0 quy ch\u00ednh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c tr\u1ea1i S\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Ch\u00e2u Dung, gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ph\u00e0n Minh<a class=\"footnote\" title=\"gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ph\u00e0n Minh: Ch\u1eef 'gi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'n\u00f3i', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 5\/6, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 ph\u1ea7n Ph\u1ee7 Th\u1ee7y man ph\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 truy\u1ec7n Ph\u1ee7 Th\u1ee7y Ch\u00e2u m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-292-6\" href=\"#footnote-292-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. Xin cho th\u1ea7n c\u00f9ng T\u00e0o Kh\u1eafc Minh t\u00f9y nghi \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu nghe theo.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh m\u1edbi \u1edf kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 Th\u1ee9 s\u1eed Nam \u0110an Ch\u00e2u l\u00e0 M\u1ea1c Ho\u00e0i B\u1ee9c, v\u00ec \u00f4ng v\u1ed1n c\u00f3 l\u00f2ng trung thu\u1eadn, s\u1ee3 b\u1ecb man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y d\u1ee5 d\u1ed7 uy hi\u1ebfp, n\u00ean sai Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 v\u00e0 T\u00e0o Kh\u1eafc Minh \u0111i an ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, ch\u1ee7 tr\u1ea1i \u0110o\u00e1t B\u1ed9 thu\u1ed9c ch\u00e2u Kh\u00e2m m\u1edbi l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Kinh Nam. Tr\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 quan, Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i xung y\u1ebfu c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed9ng, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Tam ban c\u1eed T\u1ed1 \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, v\u00e0 l\u1ec7nh cho \u00f4ng \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf. T\u1ed1 cho r\u1eb1ng n\u01a1i \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, gi\u1ea3 v\u1edd \u1ed1m, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u00e0y, \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u1ea1i x\u01b0ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng xin mi\u1ec5n nhi\u1ec7m, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Tr\u1ea7n Th\u1ebf Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c n\u01b0\u1edbc phi\u00ean \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i d\u00e2ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, t\u1eeb nay xin cho t\u00ea gi\u00e1c, ng\u00e0 voi, ch\u00e2u ng\u1ecdc, h\u01b0\u01a1ng qu\u00fd, b\u00e1u l\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. C\u00f2n c\u00e1c v\u1eadt n\u1eb7ng kh\u00e1c, xin cho n\u1ea1p v\u00e0o kho c\u1ee7a ch\u00e2u, \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng v\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed1ng ph\u1ea9m th\u00ec \u0111\u1ec1u thu thu\u1ebf. M\u1ed7i n\u01b0\u1edbc c\u1eed m\u1ed9t s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1n quan, c\u00f2n quan ph\u00f2ng v\u1ec7 th\u00ec c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c, Ch\u00fa Li\u1ec5n, Tam Ph\u1eadt T\u1ec1, X\u00e0 B\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e1 hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh, \u0110an L\u01b0u Mi, B\u1ed9t N\u00ea, C\u1ed5 La Ma D\u1eadt kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y t\u1edd \u0111i l\u1ea1i. Kh\u00e1ch phi\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1o nh\u1eadn th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u1eefng v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng<a class=\"footnote\" title=\"nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'duy\u00ean t\u1ee9 \u01b0 s\u1edf \u0111\u1eafc', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda th\u00e0nh 'duy\u00ean t\u1ee9 d\u1eef s\u1edf \u0111\u1eafc'\" id=\"return-footnote-292-7\" href=\"#footnote-292-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng c\u00e1c v\u1eadt mua b\u00e1n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf, c\u00f2n c\u00e1c v\u1eadt ri\u00eang kh\u00e1c kh\u00f4ng thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[56] Trung s\u1ee9 t\u1eeb n\u00fai Tung S\u01a1n v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u bay \u0111\u1ebfn S\u01a1n Nam, g\u1eb7p m\u01b0a \u0111\u1ec1u ch\u1ebft r\u1ee5ng xu\u1ed1ng khe, kho\u1ea3ng v\u00e0i ng\u00e0n h\u1ed9c. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf L\u1ed9 Ch\u00e2u l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0111\u1ec1u bay kh\u1ecfi \u0111\u1ecba ph\u1eadn, c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn ho\u1eb7c t\u1ebf ho\u1eb7c \u0111u\u1ed5i, \u0111\u1ec1u d\u1ea7n tan r\u00e3.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua kinh th\u00e0nh, Vua \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, ch\u00f9a Khai B\u1ea3o, th\u00e1p Linh C\u1ea3m \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c trong cung th\u00e0nh n\u0103m ng\u00e0y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u01b0a x\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ea5u ch\u1ebft cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u00e3 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng xem x\u00e9t ch\u00e2u ch\u1ea5u, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u t\u1ef1 ch\u1ebft.&#8221;<\/i> H\u00f4m sau, c\u00f3 v\u1ecb quan ch\u1ea5p ch\u00ednh gi\u1ea5u x\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ea5u ch\u1ebft v\u00e0o tay \u00e1o r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean, n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00e2u ch\u1ea5u th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u1ebft, xin b\u00e1o cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft v\u00e0 d\u1eabn tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00e2u ch\u1ea5u xu\u1ea5t hi\u1ec7n g\u00e2y tai h\u1ecda, nay tai h\u1ecda \u0111\u00e3 qua, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u00fac m\u1eebng!&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ed1 n\u00e0i n\u1ec9, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1edbi th\u00f4i. L\u00fac \u0111\u00f3, hai ph\u1ee7 \u0111ang t\u00e2u vi\u1ec7c, ch\u00e2u ch\u1ea5u bay k\u00edn tr\u1eddi, c\u00f3 con r\u01a1i xu\u1ed1ng s\u00e2n \u0111i\u1ec7n. Vua quay l\u1ea1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u1ec3 tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng m\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i s\u1ebd b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi sao!&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1u c\u00fai \u0111\u1ea7u n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea7m nh\u00ecn xa c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecdn th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 theo k\u1ecbp.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y c\u1ee5 th\u1ec3, v\u00ec h\u00f4m \u0111\u00f3 s\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua kinh th\u00e0nh, n\u00ean ghi l\u1ea1i. H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, m\u00f9ng 9.)<\/i><\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u v\u1ec1, n\u00f3i ch\u00e2u ch\u1ea5u bay \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng \u0103n l\u00faa, ch\u1ec9 \u0103n s\u1ea1ch l\u00e1 \u0111\u1eadu. H\u1ecd c\u00f2n b\u1ebb c\u00e0nh l\u00faa mang v\u1ec1, b\u00f4ng l\u00faa r\u1ea5t d\u00e0i v\u00e0 to. Tr\u1eabm nghi ng\u1edd vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, b\u00e8n tra h\u1ecfi, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u1ea1i kh\u00e1i l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i. Trong kinh th\u00e0nh, ch\u00e2u ch\u1ea5u non r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nghe n\u00f3i \u1edf g\u00f3c t\u00e2y th\u00e0nh c\u00f3 nh\u00e0 n\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i m\u1eabu l\u00faa, th\u1ea5y ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0111\u1ebfn, nh\u00ecn nhau kh\u00f3c, ch\u1ed1c l\u00e1t ch\u00fang bay \u0111i h\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i g\u00ec. C\u0169ng c\u00f3 nh\u00e0 gi\u00e0u \u0111\u00e0o h\u00e0o d\u00e0i \u0111\u1ec3 ch\u00f4n ch\u00e2u ch\u1ea5u nh\u01b0ng c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m nay ch\u00e2u ch\u1ea5u ho\u00e0nh h\u00e0nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ea7n linh can thi\u1ec7p, th\u00ec rau qu\u1ea3 v\u00e0 l\u00e1 c\u00e2y h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Di\u00ean Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u00e2u v\u00e0 b\u1ed1n tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh B\u00ecnh, An Vi\u1ec5n, T\u1eafc M\u00f4n, Kh\u1ea3o L\u00e3o b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n v\u00e0o, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng \u0111\u00ea v\u00e0 th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[60] Ban t\u1eb7ng s\u00e1ch \u300aC\u1eedu Kinh\u300b cho T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c v\u00e0 B\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, sai quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111\u1ea1o qu\u00e1n trong kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n, v\u00ec n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u.<\/p>\n<p>[62] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng l\u1ec7nh ban r\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u00ean \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau.<\/p>\n<p>[63] Vua xem t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 T\u00e2y, Tri H\u1ee9a Ch\u00e2u Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u00f9ng \u1ea5n Quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u1ee9a Ch\u00e2u, b\u00e8n h\u1ecfi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00e2u Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 c\u00f3 ba \u1ea5n: \u1ea5n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 theo quan Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, n\u1ebfu ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 khuy\u1ebft th\u00ec n\u1ed9p cho H\u1eefu ty; \u1ea5n Quan s\u00e1t th\u00ec quan Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00e2u d\u00f9ng; \u1ea5n ch\u00e2u ban ng\u00e0y giao cho L\u1ee5c s\u1ef1 gi\u1eef v\u00e0 d\u00f9ng, t\u1ed1i th\u00ec n\u1ed9p l\u1ea1i cho Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i. Ph\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 t\u1ea1i b\u1ea3n tr\u1ea5n, vi\u1ec7c binh tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd, Suy quan c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 k\u00fd t\u00ean v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u, d\u00f9ng \u1ea5n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9; vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1n ph\u00fa th\u00ec Ph\u00e1n quan, Chi s\u1ee9, Suy quan c\u1ee7a Quan s\u00e1t s\u1ee9 k\u00fd t\u00ean v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u, d\u00f9ng \u1ea5n Quan s\u00e1t s\u1ee9; vi\u1ec7c ph\u00f9 th\u00edch thu\u1ed9c huy\u1ec7n th\u00ec do Ph\u00e1n quan c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 k\u00fd t\u00ean, d\u00f9ng \u1ea5n ch\u00e2u. Cho n\u00ean khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5: Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 m\u1ed7 qu\u00e2n, Quan s\u00e1t s\u1ee9 qu\u1ea3n n\u1ed9i m\u1ed7 ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed m\u1ed7 ch\u00e2u, n\u00f3i qu\u00e2n l\u00e0 chuy\u00ean qu\u1ea3n vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, n\u00f3i qu\u1ea3n n\u1ed9i l\u00e0 t\u1ed5ng qu\u1ea3n vi\u1ec7c phong t\u1ee5c, n\u00f3i Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'ng\u00f4n' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'kinh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-292-8\" href=\"#footnote-292-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 k\u00fd t\u00ean v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u, n\u00ean d\u00f9ng \u1ea5n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 T\u00e2y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chia sai c\u00e1c quan n\u1ed9i th\u1ea7n, ph\u1ee7 Khai Phong, l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Ho\u00e0i Nam m\u1ed7i n\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi, l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed7i n\u01a1i n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng ph\u00e1n, Ch\u1ee9c quan \u0111i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ecb n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u ph\u00e1 ho\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, cho ph\u00e9p k\u1ecbp th\u1eddi c\u1ea3i t\u1ea1o ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, mi\u1ec5n t\u1ea5t c\u1ea3 thu\u1ebf. L\u1ea1i ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c trong kinh th\u00e0nh m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[65] Ch\u00e2u Nghi t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u1ee7 Th\u1ee7y v\u00e2y tr\u1ea1i T\u01b0 L\u1eadp, Gi\u00e1m \u00e1p L\u01b0u B\u00e2n \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1 \u0111\u1ea9y lui \u0111\u01b0\u1ee3c; ch\u00fang l\u1ea1i \u0111\u00e1nh qu\u00e2n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1eafng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng s\u0129, l\u1ea1i ban cho mu\u1ed1i, l\u1ee5a, ti\u1ec1n.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng ban v\u00e0o ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 8, nay ch\u00e9p chung v\u1edbi vi\u1ec7c qu\u00e2n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung C\u1ea3nh Linh, cung Th\u01b0\u1ee3ng Thanh, qu\u00e1n H\u1ed9i Linh.<\/p>\n<p>[67] Ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf th\u00f4n X\u00edch C\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, ch\u00e2u ch\u1ea5u b\u00e1m v\u00e0o c\u1ecf ch\u1ebft d\u00e0i m\u1ea5y d\u1eb7m, b\u00e8n h\u00e1i c\u1ecf \u0111em d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng trong kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[69] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng l\u1ee5a v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb hai Xuy\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t \u00e1o, nay xin t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb trong b\u1ea3n l\u1ed9. \u00c1o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay, t\u00ednh ra ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a b\u00f4ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee5a b\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00e2y l\u00e0 do Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn m\u1ed7i n\u0103m t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eb7ng d\u01b0 m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 Nghi\u00eau T\u00e1 kh\u00f4ng h\u1ee3p nhau.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Tam Ty m\u01b0\u1ee3n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho N\u1ed9i t\u1ea1ng.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m xu\u1ed1ng l\u01b0u \u0111\u00e0y, sau khi x\u1eed xong, v\u1eabn ph\u1ea3i giam gi\u1eef t\u1ea1i th\u00e0nh \u1ea5y.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, v\u00ec n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, sai quan t\u1ebf th\u1ea7n C\u1eedu cung qu\u00fd th\u1ea7n.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n l\u00e0 do con em c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ngang ng\u01b0\u1ee3c g\u00e2y ra. Chi\u1ebfu d\u1ee5 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c, chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>&#8220;Tr\u1eabm ch\u0103m ch\u1ec9 tu\u00e2n theo \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c, mong \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00e1i b\u00ecnh. Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u00e2u ch\u1ea5u l\u00e0m h\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng, xem x\u00e9t s\u00e1ch x\u01b0a ghi ch\u00e9p, l\u00e0 do b\u1ecdn l\u1ea1i thu\u1ed9c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Nh\u1eefng quan qu\u1eadn huy\u1ec7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ph\u1ea1m ph\u00e1p kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t, con em h\u1ecd \u1ef7 th\u1ebf tham lam. D\u00e2n ch\u00fang o\u00e1n than, kh\u00ed tr\u1eddi u \u00e1m, n\u1ebfu theo ph\u00e9p nh\u1eb9, e r\u1eb1ng t\u1ec7 n\u1ea1n s\u1ebd lan r\u1ed9ng. T\u1eeb nay c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu h\u00e3y ch\u0103m lo tu d\u01b0\u1ee1ng, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn gi\u00e1o d\u1ee5c con em, gi\u1eef g\u00ecn gia phong, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 mang ti\u1ebfng x\u1ea5u. N\u1ebfu ph\u1ea1m l\u1ed7i n\u1eb7ng, kh\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3m t\u1ed9i. V\u1eabn l\u1ec7nh c\u00e1c quan s\u1edf t\u1ea1i, c\u1ea9n th\u1eadn xem x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, chi\u1ebfu c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c trong kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng n\u00e0y.<\/p>\n<p>[74] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n l\u00e0m Quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ki\u00eam An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m c\u00e1c ch\u00e2u Nghi, Dung, qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c b\u1eb1ng xe tr\u1ea1m.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n v\u00e0 Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111ang ch\u1ecbu tang m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Kinh Tri\u1ec7u ph\u1ee7 v\u00e0 Hoa Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00faa trong ru\u1ed9ng t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t, ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 con t\u1ef1 ch\u1ebft. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u n\u00f3i ch\u00e2u ch\u1ea5u bay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng t\u00e2y b\u1eafc, Tr\u1eabm lo ch\u00fang t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf n\u00fai non, s\u00e2u non sinh s\u00f4i nhi\u1ec1u, n\u00ean l\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ed1t v\u00e0 ch\u00f4n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u00fang sinh s\u00f4i tr\u1edf l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[77] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay ru\u1ed9ng ch\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c quan trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m kh\u00e1ch h\u1ed9, g\u1eb7p thi\u00ean tai th\u00ec mi\u1ec5n gi\u1ea3m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 xin thu ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u1ee9u t\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm d\u00f9ng ru\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 quan l\u1ea1i, v\u1ed1n mu\u1ed1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd thanh li\u00eam c\u1ea9n th\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd thanh li\u00eam c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u1eef 'thanh' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ec9nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 33 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-292-9\" href=\"#footnote-292-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. K\u1ef3 ch\u01b0a hi\u1ec3u l\u00fd do c\u1ea5p ru\u1ed9ng. Nh\u01b0ng Tr\u1eabm m\u1ed7i khi xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ph\u00e1p t\u1ef1, th\u1ea5y c\u00e1c quan ngo\u00e0i chi\u1ebfm ru\u1ed9ng ch\u1ee9c, nhi\u1ec1u v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u00e2u gi\u1ed1ng, ho\u1eb7c l\u00fac h\u1ea1n h\u00e1n l\u0169 l\u1ee5t, l\u1ea1i kh\u00f4ng mi\u1ec5n gi\u1ea3m, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau c\u1ee9u.&#8221;<\/i> B\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a K\u1ef3, h\u1ea1 chi\u1ebfu nh\u1eafc nh\u1edf.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 \u0111i qua g\u1ea7n th\u00e0nh xem d\u00e2n c\u00e0y ru\u1ed9ng, ban cho tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, trung s\u1ee9 Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung t\u1eeb H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ea5y l\u00faa, k\u00ea, \u0111\u1eadu \u0111\u1ec1u ch\u1eafc v\u00e0 d\u00e0i, \u0111i qua L\u1ed9 Ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng Vi\u00ean c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua, kh\u00f4ng th\u00e0nh tai h\u1ecda. L\u1ea1i c\u00f3 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n An D\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ch\u00e2u ch\u1ea5u \u00f4m c\u1ecf m\u00e0 ch\u1ebft, kho\u1ea3ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m. C\u00e1c ch\u00e2u T\u1eeb, Hoa, Doanh, B\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u00e2u ch\u00e2u ch\u1ea5u kh\u00f4ng th\u00e0nh tai h\u1ecda. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u1ed1n qu\u00ea \u1edf \u0110\u1ea1i Danh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 n\u00f3i \u0103n l\u00faa r\u1ea5t \u00edt. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u00e2n ph\u00e1i trung s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc, c\u1ea7u \u0111\u1ea3o h\u1ebft l\u1ec5. Ho\u1eb7c nghe n\u00f3i b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng \u0103n chay, nay t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ngu\u00f4i ngoai l\u00f2ng th\u00e1nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung, ch\u01b0a r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[81] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, m\u00f9ng 1, T\u00e0o Qu\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng: <em>&#8220;B\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf tr\u1ea1i Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u01b0 K\u00ea Ba c\u00f9ng v\u1edbi L\u00fd Ma Lu\u1eadn c\u1ee7a t\u1ed9c T\u00f4ng Ca l\u1eadp ra ph\u00e9p t\u1eafc ri\u00eang. Th\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ch\u00fang \u0111\u1ec1u tan v\u1ee1, ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh tr\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang xong.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tam ty s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, t\u1eeb sau khi \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c. Do \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy c\u00f9ng 10 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ea5y T\u1ea3 ty lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Chu T\u1ed1n l\u00e0m Tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7, ki\u00eam Nam Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ty s\u1ef1; H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[84] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y \u1edf Nam Kinh cai tr\u1ecb qu\u00e1 khoan dung.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Khi Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Trung th\u1eeba, V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y coi vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u00e0i, Ch\u1eedng n\u00f3i T\u00f9y x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea9u th\u1ea3.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i T\u00f9y s\u1eafp l\u00e0m g\u00ec, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc, \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f4 h\u1ed9i, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> G\u1eb7p l\u00fac Tri D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u Ti\u1ebft \u00c1nh xin thay ng\u01b0\u1eddi, b\u00e8n l\u1ec7nh cho T\u00f9y, l\u1ea1i sai Chu T\u1ed1n truy\u1ec1n ch\u1ec9 d\u1ee5 r\u0103n d\u1ea1y.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ea5y Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c H\u1ed9i linh quan ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea5y \u0110\u1ecbch l\u00e0m ch\u1ee9c \u1ea5y. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c C\u1ea3nh linh cung, H\u1ed9i linh quan ph\u00e1n quan, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u Qu\u00e2n, Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0m ch\u1ee9c \u1ea5y.<\/p>\n<p>[86] S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m Ng\u1ecdc thanh chi\u00eau \u1ee9ng cung \u0111\u00f4 gi\u00e1m; T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Hu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ed3ng \u0111\u00f4 gi\u00e1m; Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Chu Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m C\u1ea3nh linh cung \u0111\u00f4 gi\u00e1m; \u0110\u00f4ng nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0m H\u1ed9i linh quan \u0111\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u thay nhau t\u00fac tr\u1ef1c \u1edf cung qu\u00e1n. Ho\u00e0i Ch\u00ednh th\u01b0\u1eddng \u1edf trong c\u1ea5m cung, n\u00ean t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0 em c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c di chuy\u1ec3n thu\u1ebf hai l\u1ea7n, l\u1ea1i cho ph\u00e9p d\u00f9ng th\u00f3c, l\u00faa m\u00ec, ki\u1ec1u m\u1ea1ch, \u0111\u1eadu \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf cho nhau. Nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m mua c\u1ee7a quan, n\u1ebfu \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng s\u1ea3n xu\u1ea5t, ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[88] L\u1ec7nh cho Giang, Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn ty m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 50 v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o th\u01b0\u1ee3ng cung \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng n\u0103m \u0111\u00f3i c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[89] C\u1ea5m gi\u1ebft g\u00e0 trong kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u bay nhi\u1ec1u nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0103n l\u00faa.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, ch\u00e2u ch\u1ea5u bay qua ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, d\u00e2n l\u00e0ng \u0111ang chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed1t v\u00e0 \u0111\u1eadp ch\u1ebft ch\u00fang, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u00e0y sau \u0111\u00f3 gi\u00f3 m\u1ea1nh t\u1eeb t\u00e2y b\u1eafc th\u1ed5i t\u1edbi, n\u00ean ch\u00fang kh\u00f4ng bay xa \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb Tr\u1ea1m Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1 b\u1eafc, \u00edt c\u00f3 n\u01a1i n\u00e0o b\u1ecb h\u1ea1i l\u00faa. Nay \u0111\u1eadu v\u00e0 gai \u0111\u00e3 c\u1ee9ng ch\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[91] C\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u cho c\u1ed1 Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 L\u1ec7nh, truy phong t\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfu V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n l\u00e0 Trung V\u0169, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, trung s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n D\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00fang th\u1ea7n chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ki\u1ec3m tra nh\u1eefng ru\u1ed9ng d\u00e2n b\u1ecb ch\u00e2u ch\u1ea5u ph\u00e1 ho\u1ea1i. \u1ede huy\u1ec7n M\u1eadt, ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, c\u00f3 1.200 h\u1ed9 b\u1ecb h\u1ea1i; huy\u1ec7n Y\u1ec3n S\u01b0 c\u00f3 400 h\u1ed9; huy\u1ec7n V\u0129nh An c\u00f3 300 h\u1ed9. \u1ede L\u1ec7 Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n Thu\u1eadn An, ch\u00e2u ch\u1ea5u kh\u00f4ng \u0103n l\u00faa. \u1ede B\u00e1c Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, do s\u01b0\u01a1ng l\u1ea1nh, ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0111\u1ec1u ch\u1ebft h\u1ebft ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng. N\u00f3i chung, thi\u1ec7t h\u1ea1i kho\u1ea3ng m\u1ed9t hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm l\u00fac \u0111\u1ea7u th\u1ea5y ch\u00e2u ch\u1ea5u bay t\u1ee5 t\u1eadp, t\u01b0\u1edfng ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u1ebd tr\u1ed1ng kh\u00f4ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u00e1o kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i, n\u00ean v\u1eabn hy v\u1ecdng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda. Nay xem x\u00e9t k\u1ef9, thi\u1ec7t h\u1ea1i th\u1eadt \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eadn t\u00e2m lo ngh\u0129 cho d\u00e2n, t\u1ee9c l\u00e0 bi\u1ebfn tai h\u1ecda th\u00e0nh ph\u00fac l\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ed1 thu\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m c\u1ea7n ph\u1ea3i \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n n\u1eefa.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan lui ra b\u00e0n v\u1edbi nhau: <i>&#8220;T\u1eeb cu\u1ed1i h\u1ea1 \u0111\u1ebfn nay, s\u00e2u b\u1ecd g\u00e2y h\u1ea1i, c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u tr\u00ecnh l\u00ean, \u00fd lo l\u1eafng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o ngu\u00f4i. C\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ec1u th\u1ea5u hi\u1ec3u n\u1ed7i lo c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng h\u1ecfi han d\u00e2n t\u00ecnh, xem x\u00e9t l\u00faa m\u00e1, ho\u1eb7c h\u00e1i l\u00faa non mang v\u1ec1 t\u1eeb ngh\u00ecn d\u1eb7m, ho\u1eb7c ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean. X\u01b0a kia, Vua ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi hay, sao tai h\u1ecda c\u0169ng l\u00e1nh xa, hu\u1ed1ng chi b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u0103m ch\u1ec9, l\u1ea5y vi\u1ec7c c\u1ea7u tr\u1eddi c\u1ee9u d\u00e2n l\u00e0m \u00fd nguy\u1ec7n! C\u00e1c quan trung qu\u00fd th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111i s\u1ee9, ch\u1ec9 ki\u00eau ng\u1ea1o ngang ng\u01b0\u1ee3c, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, h\u00e1 ch\u1ecbu h\u1ecfi han d\u00e2n t\u00ecnh! N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ea3m h\u00f3a, sao \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[93] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu xem x\u00e9t c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh m\u1edbi v\u00e0 c\u0169, c\u00f9ng l\u1ea5y nh\u1eefng s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 c\u00e1c v\u0103n ki\u1ec7n c\u1ee7a Tam ty do L\u00e2m \u0110\u1eb7c bi\u00ean so\u1ea1n, c\u00f9ng c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh ban h\u00e0nh ti\u1ebfp theo, \u0111\u1ebfn h\u1ebft n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 6.200 \u0111\u1ea1o <i>(theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bl\u00e0 2.791 \u0111\u1ea1o, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed)<\/i>, 1.374 \u0111i\u1ec1u, chia th\u00e0nh 30 quy\u1ec3n. C\u00e1c nghi ch\u1ebf, s\u1eafc th\u01b0, \u0111\u1ee9c \u00e2m ri\u00eang l\u00e0m 10 quy\u1ec3n, c\u00f9ng v\u1edbi\u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300bv\u00e0 s\u1eafc l\u1ec7nh ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c ban h\u00e0nh \u0111\u1ed3ng th\u1eddi. C\u00f2n c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan Tam ty, th\u00ec bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang. C\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 l\u1ec7 s\u00e1ch Tam ty, c\u1ed1ng c\u1eed, qu\u1ed1c t\u00edn v\u1eabn tu\u00e2n theo nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf b\u1edbt c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n r\u01b0\u1eddm r\u00e0, r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 nh\u1eefng s\u1eafc l\u1ec7nh do y\u00eau c\u1ea7u kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, qua tranh lu\u1eadn, s\u1eeda \u0111\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1eafc l\u1ec7nh, nay \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y c\u1ea7n ch\u1ee9ng c\u1ee9 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n. N\u00ean sao ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 b\u1ecf, giao cho qu\u00e1n c\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tra c\u1ee9u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bv\u00e0\u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b\u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 c\u00f9ng L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, d\u00e2ng l\u00ean. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, c\u00f2n L\u00e2m \u0110\u1eb7c th\u00ec kh\u00f4ng. Nay ch\u1ec9 theo\u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300bv\u00e0\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, kh\u00f4ng ghi t\u00ean L\u00e2m \u0110\u1eb7c.\u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300bl\u1ea1i ghi vi\u1ec7c gi\u1eef l\u1ea1i s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e0 do L\u01b0u T\u1ed5ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, nay c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00f9ng.\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300bghi vi\u1ec7c l\u01b0u s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 b\u1ecf v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 6, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, nay theo\u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300bghi k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 Tri ch\u00e2u Duy\u1ec7n ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00e2u Ti\u00ean Nguy\u00ean huy\u1ec7n, l\u00e0m s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00fd C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[95] Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Nghi Ch\u00e2u \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 5 v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau an, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y l\u1ea1i n\u1ed5i lo\u1ea1n, t\u00ednh ng\u01b0\u1eddi man kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, bi\u1ebft r\u00f5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng tha t\u1ed9i, n\u00ean khi nguy c\u1ea5p th\u00ec xin quy thu\u1eadn, khi l\u01a1i l\u1ecfng th\u00ec l\u1ea1i ph\u1ea3n. Xin chi\u1ebfu cho Du Hi\u1ebfn Kh\u1ea3, T\u00e0o Kh\u1eafc Minh, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi man, th\u00ec giao l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb h\u1ea1i, b\u1eaft h\u1ecd th\u1ec1 m\u00e1u, r\u1ed3i m\u1edbi tha t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, v\u00ec kinh \u0111\u00f4 thi\u1ebfu m\u01b0a, sai s\u1ee9 \u0111i c\u1ea7u m\u01b0a t\u1ea1i c\u00e1c cung qu\u00e1n, ch\u00f9a chi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[97] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb gi\u1ebft tr\u00e2u c\u00e0y v\u00e0 tr\u1ed9m gi\u1ebft tr\u00e2u, t\u1ed9i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec1u b\u1eaft giam \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng. L\u00fac \u0111\u00f3, trung s\u1ee9 Tr\u1ecbnh Ch\u00ed Th\u00e0nh \u0111i s\u1ee9 L\u1ea1c Ch\u00e2u v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ea5y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ecbt tr\u00e2u, lo r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng s\u1ebd nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i gi\u1ebft tr\u00e2u, n\u00ean ra l\u1ec7nh c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[98] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt xin t\u1eeb ch\u1ee9c, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, v\u00e0 b\u00e1c b\u1ecf t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u00e1c ch\u00e2u Nhung, L\u00f4, T\u01b0, Vinh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ed5 xin x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf D\u1ee5c T\u1ec9nh Gi\u00e1m, Vua lo ng\u1ea1i s\u1ebd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua t\u1ef1 tay so\u1ea1n s\u00e1ch v\u0103n d\u00e2ng l\u00ean t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f9ng xem, t\u1eeb trong cung c\u1eed nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An \u0111\u1ec3 sao ch\u00e9p kh\u1eafc v\u00e0o ng\u1ecdc.<\/p>\n<p>[101] Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1.<\/p>\n<p>Nghi\u00eau T\u1ea9u v\u00ec b\u1ec7nh l\u00e2u ng\u00e0y xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, Vua sai C\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 an \u1ee7i v\u00e0 h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn. Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i l\u1eddi ch\u00ed th\u00e0nh, n\u00ean Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tri\u1ec7u con c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ebfn ban c\u00e1o \u0111i\u1ec7p, sau \u0111\u00f3 sai \u00f4ng l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u1edf H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0ng th\u00e1ng, m\u1ed7i n\u0103m ban ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n. Vi\u1ec7c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u \u1edf H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng giao cho Th\u00f4ng ph\u00e1n chuy\u00ean tr\u00e1ch. Nghi\u00eau T\u1ea9u g\u1eafng g\u01b0\u1ee3ng b\u1ec7nh t\u1eadt xin v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i ki\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, cho ph\u00e9p con trai l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba Hi C\u1ed5 \u0111\u1ee1 l\u00ean \u0111i\u1ec7n, c\u00f3 chi\u1ebfu mi\u1ec5n l\u1ea1y, ban ng\u1ed3i l\u00e2u, l\u1ea1i ban th\u00eam hai tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, ban cho Hi C\u1ed5 \u00e1o t\u00eda, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1 ti\u1ec5n \u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Nghi\u00eau T\u1ea9u c\u00f3 d\u00e1ng v\u1ebb uy nghi, kh\u1ecfe m\u1ea1nh, t\u00e2u \u0111\u1ed1i r\u00f5 r\u00e0ng, nhi\u1ec1u m\u01b0u tr\u00ed, l\u00e2u n\u0103m n\u1eafm gi\u1eef c\u01a1 m\u1eadt, s\u1ed5 s\u00e1ch qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec1u nh\u1edb h\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ed5 s\u00e1ch qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec1u nh\u1edb h\u1ebft: ch\u1eef 't\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-292-10\" href=\"#footnote-292-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[102] B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba H\u00e0n Th\u1ee9 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u x\u00e9t \u00e1n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a quan kh\u00e1m h\u1ecfi l\u1ea1i, lo r\u1eb1ng c\u00f3 oan sai, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n minh. Xin ch\u1ecdn quan \u1edf ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, v\u00ec H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, Vua m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, v\u00ec th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n \u0111ang g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 n\u1ea1n s\u00e2u b\u1ecd, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf cho d\u00e2n, nay l\u1ea1i c\u00f3 m\u01b0a thu\u1eadn, c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00f4ng, gi\u00e1 c\u1ea3 r\u1ea5t r\u1ebb. B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec1u t\u1ef1 tay xem x\u00e9t. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 mi\u1ec5n thu\u1ebf c\u1ecf kh\u00f4 cho d\u00e2n bu\u00f4n r\u01b0\u1ee3u \u1edf kinh k\u1ef3<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'gi\u00e1ng' trong c\u00e2u 'c\u1eadn gi\u1ea3 \u0111\u1eb7c gi\u00e1ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 quy\u00ean kinh k\u1ef3 gi\u00e1c c\u00f4 chi d\u00e2n chi\u1ebft th\u00e2u s\u00f4 c\u1ea3o' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-292-11\" href=\"#footnote-292-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, thu\u1ebf h\u1ea1 c\u00f2n thi\u1ebfu c\u1ee7a h\u1ea1ng trung v\u00e0 h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n nhi\u1ec1u l\u1eafm. Thi\u00ean tai x\u1ea3y ra, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 c\u00f3, b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u kh\u1ea9n, gi\u1ea3m b\u1edbt \u0103n u\u1ed1ng, th\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, th\u1eadt h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00e0 lo s\u1ee3! Xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y ngu\u00f4i ngoai ph\u1ea7n n\u00e0o.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan l\u1ea1y hai l\u1ea7n \u0111\u1ec3 th\u1ec9nh c\u1ea7u, Vua an \u1ee7i h\u1ed3i l\u00e2u.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u ng\u00e0y X\u00e3 c\u1ee7a c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, l\u1ea1i b\u00e3i c\u1ea3 ti\u1ec7c m\u00f9a thu.<\/p>\n<p>[105] Quan Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh man \u1edf Nghi Ch\u00e2u. Vua cho l\u00e0 vi\u1ec3n v\u00f4ng, b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin sang n\u0103m nh\u1eadn s\u00e1ch b\u1ea3o t\u00f4n hi\u1ec7u, Vua kh\u00f4ng cho, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u0103m l\u1ea7n, m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ea3i hi\u1ec3u d\u1ee5 c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m r\u1eb1ng, ph\u00e0m c\u00f3 vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng, ph\u1ea3i x\u00e9t x\u1eed c\u00f4ng minh, c\u1ed1t sao \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1eb1ng; nh\u1eefng t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec nghi ng\u1edd, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh d\u00e2ng t\u1ea5u \u00e1n, c\u00f3 vi\u00ean quan \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh t\u1eeb Th\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1, d\u1eabn \u0111o\u00e0n v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh, t\u1ef1 \u00fd m\u1edf ni\u00eam phong, nh\u00e9t l\u1ee5a v\u00e0o trong, sai l\u00ednh tr\u1ea1m mang \u0111i, m\u01b0u tr\u1ed1n thu\u1ebf bu\u00f4n. Quan Tri vi\u1ec7n l\u00e0 T\u00f4n C\u1eadn xin x\u1eed t\u1ed9i vi ch\u1ebf th\u1ea5t. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ea5t sao?&#8221;<\/i> T\u00f4n C\u1eadn kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Theo lu\u1eadt, l\u1eeba d\u1ed1i c\u00f3 tr\u0103m c\u00e1ch. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 th\u1ea5t, l\u00e0 do suy ngh\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00f4ng khai l\u1eeba d\u1ed1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea5t.&#8221;<\/i> B\u00e8n \u0111\u1ed5i x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u1eddng C\u00e1t, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Giang Nam c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u0103ng nh\u00e2n Ph\u00e1p \u0110oan \u1edf huy\u1ec7n Th\u01b0\u1ee3ng Do, qu\u00e2n Nam An, v\u00ec t\u1ee9c gi\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u0111\u00f2i ti\u1ec1n mua c\u00e1, b\u00e8n sai t\u0103ng nh\u00e2n Th\u1ee7 Qu\u0103ng gi\u1ebft ch\u00f3 trong vi\u1ec7n, r\u1ed3i b\u00e1o quan vu c\u00e1o ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u0103n tr\u1ed9m. Huy\u1ec7n sai l\u00ed t\u01b0 b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 c\u00f9ng cha, tr\u00f3i gi\u1ea3i v\u1ec1 vi\u1ec7n, Th\u1ee7 Qu\u0103ng \u0111\u00e1nh ch\u1ebft. L\u1ea1i h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111i\u1ec3n l\u1ea1i huy\u1ec7n, t\u1eadp h\u1ee3p k\u00ec b\u1ea3o, b\u1eaft giam hai em trai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1, r\u1ed3i gi\u1ebft ch\u1ebft. L\u1ea1i d\u00f9ng dao l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng m\u1eb9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u00e1o v\u1edbi huy\u1ec7n \u00fay C\u1ea5p T\u1ebf l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, T\u1ebf nh\u1eadn l\u1eddi xin c\u1ee7a l\u1ea1i, khi kh\u00e1m nghi\u1ec7m t\u1eed thi, sai ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec gi\u1ea5u d\u1ea5u v\u1ebft tr\u00f3i bu\u1ed9c, c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0 tr\u1ebb \u0111\u1ec1u b\u1ecb g\u00f4ng xi\u1ec1ng gi\u1ea3i v\u1ec1 qu\u00e2n. Huy\u1ec7n l\u1ec7nh T\u00f4n Ng\u01b0ng xem x\u00e9t l\u1ea1i, l\u1ea1i v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ecb l\u1ea1i l\u1eeba d\u1ed1i. Nh\u00e2n qu\u00e2n b\u1ea3n x\u1ee9 h\u1eb7c t\u1ed9i, x\u00e9t ra s\u1ef1 th\u1eadt, Ph\u00e1p \u0110oan, Th\u1ee7 Qu\u0103ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1. Nay x\u00e9t th\u1ea5y gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh c\u00e1 c\u00f3 ba anh em, \u0111\u1ec1u l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u00e1nh c\u00e1, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u00f2n nh\u1ecf, nay b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1ebft, ba ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh s\u1ef1 vi\u1ec7c, th\u1eadt l\u00e0 t\u1ed9i \u00e1c l\u1edbn. Mong ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9 v\u00ec \u00e2n \u0111i\u1ec3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu \u0111\u00e1nh roi C\u1ea5p T\u1ebf, \u0111\u00e0y \u0111i \u0111\u1ea1o Ch\u00e2u, T\u00f4n Ng\u01b0ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m V\u0103n h\u1ecdc, c\u00f2n l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u xa x\u00f4i \u00e1c \u0111\u1ecba \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, l\u1ea5y n\u0103m m\u01b0\u01a1i ch\u00edn m\u1eabu ru\u1ed9ng t\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ee7 Qu\u0103ng c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb h\u1ea1i.<\/p>\n<p>[110] Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ti\u1ebfn c\u1eed tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng quen thu\u1ed9c, ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eadn l\u1eddi xin, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfn c\u1eed, r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. Mong t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0111\u00f4 gi\u00e1m b\u1ea3n l\u1ed9, c\u00e1c ty s\u1ee9, ph\u00f3 tr\u1edf l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng t\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua hai nhi\u1ec7m gi\u00e1m \u00e1p, tu\u1ea7n ki\u1ec3m kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng; n\u1ebfu trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p s\u1ef1 c\u1ed1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf N\u0103ng, \u0110\u00f4ng nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ed9i Ch\u00e2u, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y h\u1ed9 tu \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m l\u0103ng Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu b\u1ecb s\u1ee5p \u0111\u1ed5, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, tr\u00e1ch Lam K\u1ebf T\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, sai quan nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ho\u00e0i B\u1ea3o, L\u00fd Do\u00e3n V\u0103n d\u1eabn 400 qu\u00e2n b\u1ed9 k\u1ef5 \u0111\u1ebfn hai ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u00e0y sinh th\u1ea7n c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho l\u1ec5 v\u1eadt, r\u01b0\u1ee3u, nh\u1ea1c, l\u1ea1i cho ph\u00e9p m\u1edf ti\u1ec7c t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang, \u00e2n \u0111i\u1ec3n qu\u00e1 l\u1edbn, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb khi c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn nay, th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c theo h\u1ea7u du ngo\u1ea1n, l\u1ea1i \u0111ang trai gi\u1edbi t\u1ea1i \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng H\u1ed9i Linh, xin b\u00e3i b\u1ecf \u00e2n \u0111i\u1ec3n n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y sinh th\u1ea7n, b\u1ecdn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n, l\u1ea1i c\u00f2n sai c\u00e1c ty chu\u1ea9n b\u1ecb y\u1ebfn ti\u1ec7c. Hu\u1ed1ng chi, c\u00e1c quan hai ch\u1ebf g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, vi\u1ec7c ri\u00eang l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00f4ng. Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p t\u1eadp h\u1ed9i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u0169.&#8221;<\/i> Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1eabn ban r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt nh\u01b0 c\u0169, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Cao Th\u00e2n l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean. Th\u00e2n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng ch\u1ec9 cho ph\u00e1n thuy\u00ean, th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng n\u1eafm vi\u1ec7c tu so\u1ea1n. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c tu so\u1ea1n ph\u1ea3i l\u00e0 quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eafm vi\u1ec7c tu so\u1ea1n, tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ec7. \u0110\u1ebfn n\u0103m sau, Th\u00e2n xin ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, theo l\u1ec7 c\u0169, ch\u1ee9c tu so\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra ngo\u00e0i, n\u00ean l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n, Tri ch\u00e2u Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c qu\u00e1n l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m sau, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[115] Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng s\u1ed1 quan \u0111i t\u1ebf l\u0103ng m\u00f9a thu \u00edt ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd t\u00f4ng th\u1ea5t, mu\u1ed1n d\u00f9ng Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed ra v\u00e0o \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy ch\u1ebf, vi\u1ec7c \u1edf ph\u1ee7 huy\u1ec7n r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 th\u01b0\u1eddng n\u00f3i, t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u1ef1 s\u1eed \u0111i s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng l\u1ea5n \u00e1t phi\u00ean tr\u1ea5n, Chu Th\u1ebf T\u00f4ng khi \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n t\u1eebng ch\u1ee9ng ki\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 Ch\u1ea9n \u0111i s\u1ee9 ngo\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-292-1\">Li\u00eam nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Qu\u1ea3ng'. X\u00e9t Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ecba l\u00fd ghi trong s\u00e1ch n\u00e0y, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 5-5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 272, truy\u1ec7n T\u00e0o Kh\u1eafc Minh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-292-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-2\">C\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng \u1edf \u00c2m S\u01a1n, T\u00edn Ch\u00e2u: Ch\u1eef '\u0110\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29, \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. '\u00c2m S\u01a1n', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Duy\u00ean S\u01a1n'. X\u00e9t \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 107, T\u00edn Ch\u00e2u c\u00f3 Duy\u00ean S\u01a1n, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng n\u00fai n\u00e0y s\u1ea3n xu\u1ea5t ch\u00ec, \u0111\u1ed3ng v\u00e0 thanh l\u1ee5c. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 33-3 ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng Duy\u00ean S\u01a1n, T\u00edn Ch\u00e2u, nghi ng\u1edd '\u00c2m S\u01a1n' n\u00ean l\u00e0 'Duy\u00ean S\u01a1n'. <a href=\"#return-footnote-292-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-3\">v\u00e0 \u0111\u1ec3 Th\u1ed5 Ph\u1ed3n v\u00e0 H\u00e1n l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00e0 'v\u00e0' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u0129', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed9 t\u1ed9c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n C\u1ed1t T\u01b0 La ph\u1ea3n ph\u1ee5c, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ed5 Ph\u1ed3n 4 chi 7 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-292-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-4\">Ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-292-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-5\">m\u00e0 quan ch\u00e2u l\u1ea1i th\u1edd \u01a1: S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 299, truy\u1ec7n T\u00f4n Xung ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00e0 quan ch\u00e2u ng\u00e0y ng\u00e0y b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u'. <a href=\"#return-footnote-292-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-6\">gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ph\u00e0n Minh: Ch\u1eef 'gi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'n\u00f3i', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 5\/6, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 ph\u1ea7n Ph\u1ee7 Th\u1ee7y man ph\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 truy\u1ec7n Ph\u1ee7 Th\u1ee7y Ch\u00e2u m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-292-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-7\"> nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'duy\u00ean t\u1ee9 \u01b0 s\u1edf \u0111\u1eafc', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda th\u00e0nh 'duy\u00ean t\u1ee9 d\u1eef s\u1edf \u0111\u1eafc' <a href=\"#return-footnote-292-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-8\">nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'ng\u00f4n' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'kinh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-292-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-9\">y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd thanh li\u00eam c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u1eef 'thanh' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ec9nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 33 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-292-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-10\">S\u1ed5 s\u00e1ch qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec1u nh\u1edb h\u1ebft: ch\u1eef 't\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-292-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-292-11\"> ch\u1eef 'gi\u00e1ng' trong c\u00e2u 'c\u1eadn gi\u1ea3 \u0111\u1eb7c gi\u00e1ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 quy\u00ean kinh k\u1ef3 gi\u00e1c c\u00f4 chi d\u00e2n chi\u1ebft th\u00e2u s\u00f4 c\u1ea3o' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-292-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":45,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-292","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/292","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1255,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/292\/revisions\/1255"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/292\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=292"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=292"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}