{"id":300,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=300"},"modified":"2025-08-15T10:48:36","modified_gmt":"2025-08-15T03:48:36","slug":"beta-quyen-91-nam-thien-hi-thu-2-mau-ngo-1018","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-91-nam-thien-hi-thu-2-mau-ngo-1018\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 91: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 2 (M\u1eacU NG\u1ecc, 1018)","rendered":"QUY\u1ec2N 91: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 2 (M\u1eacU NG\u1ecc, 1018)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng T\u01b0 nhu\u1eadn c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng gi\u00eang m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Nguy\u00ean Ph\u00f9, ban y\u1ebfn cho t\u00f4ng th\u1ea5t \u1edf nh\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba ki\u00eam T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba ki\u00eam Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba. T\u1eeb \u0111\u00e2y b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ee9c T\u1ea3 H\u1eefu th\u1eeba ki\u00eam Trung th\u1eeba.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b cho l\u00e0 th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m ngo\u00e1i, nay theo \u300aB\u00e1ch quan bi\u1ec3u\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[3] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho quan ch\u1ee9c ch\u00f4n c\u1ea5t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i v\u00f4 ch\u1ee7 trong kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, c\u00e2y c\u1ecf l\u1ea1 m\u1ecdc \u1edf \u0111i\u1ec7n Ch\u00e2n Du v\u00e0 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Huy n\u01a1i ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf. Vua l\u00e0m th\u01a1 ca cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem.\r\n\r\n[5] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho quan gi\u00e1n b\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u1ef1c.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, v\u00ec d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u00f3i k\u00e9m, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ph\u00e1t th\u00f3c kho v\u00e0 chuy\u1ec3n 10 v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1ebfn c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[7] \u0110\u1eb7t b\u1ed9 s\u00e1ch \u300aTh\u00e1i T\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u00ean Du trong cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, v\u00e0 \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b \u1edf \u0111i\u1ec7n K\u1ebf V\u0103n.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 L\u00fd H\u01b0 K\u1ef7 t\u00e2u: <i>\"Ph\u00e0m x\u00e9t \u00e1n c\u00e1c quan m\u1ec7nh, s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tra x\u00e9t ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. X\u00e9t k\u1ef9 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, v\u00ec do \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o \u0111\u1ea3m m\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u00f3 c\u0169ng x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, s\u1ee9 th\u1ea7n, n\u1ed9i ph\u1ea9m, k\u1ef9 thu\u1eadt quan, r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ai ti\u1ebfn c\u1eed, m\u00e0 v\u1eabn theo l\u1ec7 h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u1ee3i h\u1ed3 s\u01a1 b\u00e1o c\u00e1o m\u1edbi x\u00e9t x\u1eed, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m th\u1ee7 t\u1ee5c r\u01b0\u1eddm r\u00e0, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7. Xin t\u1eeb nay ch\u1ec9 h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u00ean chuy\u1ec3n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u00e2u xin t\u1eeb nay c\u1ea5p s\u1ed5 \u1ea5n b\u00e1u c\u1ee7a Vua cho c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed ba vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u00e0n h\u1eb7c, l\u1ea1i xin bi\u00ean so\u1ea1n \u300aQu\u1ed1c tri\u1ec1u l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. M\u1ea5y th\u00e1ng sau, An Nh\u00e2n m\u1ea5t, vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n \u300aL\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(M\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng n\u0103m.)<\/i>\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Nguy\u00ean Ph\u00f9 v\u00e0 nh\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 thu\u1ed9c quan ph\u1ee7 Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0a ra c\u00e1c b\u00e0i ca do Vua s\u00e1ng t\u00e1c ban cho Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 \u300aTu\u1ea5t L\u00ea D\u00e2n\u300b, c\u00e1c b\u00e0i k\u00fd t\u1ee5ng v\u1ec1 ch\u00f9a Nguy\u00ean Ph\u00f9, nh\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n, c\u00f9ng th\u01a1 v\u0103n v\u00e0 b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ec7nh cho quan ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh thi\u1ebft l\u1eadp ch\u00e1o lo\u00e3ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i.\r\n\r\n[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 tu\u1ea7n tra b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 200 ti\u1ec1n t\u01b0\u01a1ng rau.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i d\u00e2n ch\u00fang thi\u1ebfu \u0103n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p b\u00e3 r\u01b0\u1ee3u cho h\u1ecd.\r\n\r\n[14] Giang \u0110\u1ee9c Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 Nguy\u00ean \u1edf Ch\u00e2u Th\u1ea7n, d\u1eabn d\u00e2n b\u1ea1ch \u0111inh h\u1ed9i c\u00f9ng c\u00e1c man v\u00e0o B\u1ea1ch V\u1ee5 \u0110o\u00e0n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, b\u1eaft s\u1ed1ng 15 t\u00ean gi\u1eb7c man, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 100 th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 200 b\u1ed9 kh\u00ed gi\u00e1p, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 l\u0129nh Ho\u00e0ng V\u0103n Thi\u00ean, V\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, Th\u1ee7 Nguy\u00ean l\u1ea1i c\u00f9ng Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n Ti\u1ec1n R\u00e1ng, Tri ch\u00e2u L\u1ec5 S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng d\u1eabn qu\u00e2n t\u1eadp k\u00edch H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u, ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1i s\u00e1ch, ch\u00e9m h\u01a1n 60 t\u00ean man, h\u00e0ng ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 1000 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb, Th\u1ee9 s\u1eed B\u00e0nh Nho M\u00e3nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o r\u1eebng n\u00fai, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c con trai \u00f4ng ta l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 H\u00e1n \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh[footnote]'S\u0129 H\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nhi\u1ec7m H\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n nhu\u1eadn th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Phi\u00ean Di 5-7, \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 326 truy\u1ec7n S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, quy\u1ec3n 493 truy\u1ec7n T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng ch\u01b0 Man m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\nTh\u1ee7 Nguy\u00ean l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Hu\u00e2n.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o l\u00e0 ng\u00e0y 21. Ng\u00e0y \u0111\u00f3 t\u1ea5u \u0111\u1ebfn, v\u1eady vi\u1ec7c ph\u00e1 gi\u1eb7c man h\u1eb3n l\u00e0 n\u0103m ngo\u00e1i. Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng n\u00e0y l\u00e0 T\u00e2n D\u1eadu l\u1ea1i ti\u1ebfn v\u00e0o H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u, ng\u00e0y 4 th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng t\u01b0 m\u1edbi t\u1ea5u \u0111\u1ebfn, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3. Truy\u1ec7n S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng: <i>\"Gi\u1eb7c man H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u c\u01b0\u1edbp Ch\u00e2u Th\u1ea7n, gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Kh\u00e1nh. D\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, h\u00e0ng ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3ng L\u00fd Thu\u1eadn \u0110\u1ed3ng h\u01a1n 800 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00e2n t\u00e1n \u1edf An, Ph\u1ee5c, ng\u1ea7m gi\u1ebft nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ef1c \u00e1c l\u00e0 \u0110\u1ed7 H\u1ed1t 19 ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> T\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n do qu\u1ea7n th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0 tri huy\u1ec7n T\u00e2y Xuy\u00ean, n\u1ebfu ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai l\u00e0m quy\u1ec1n tri huy\u1ec7n, ch\u1ec9 cho gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1ec7nh cho quy\u1ec1n c\u1eadn \u1ea5p, kh\u00f4ng qu\u00e1 3 th\u00e1ng l\u00e0 \u0111\u1ed5i \u0111i. V\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 kh\u1ea3o x\u00e9t, l\u00e0m vi\u1ec7c d\u00e2n ch\u00ednh qua loa, l\u1ea1i c\u00f2n l\u1eeba d\u1ed1i, \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi c\u0169 \u0111\u00f3n ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.\r\n\r\n[16] Tri ch\u00e2u Thanh l\u00e0 Th\u00edch Lu\u00e2n xin d\u00f9ng 2000 h\u1ed9c \u0111\u1eadu v\u00e0 th\u00f3c t\u1eeb kho quan \u0111\u1ec3 n\u1ea5u ch\u00e1o, v\u00e0 b\u00e1n r\u1ebb 10.000 h\u1ed9c g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean 40 quy\u1ec3n \u300aThi\u00ean Hi \u0110\u1ea1i L\u1ec5 K\u00fd\u300b.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00f3i, Vua sai N\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u01b0 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec truy\u1ec1n l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang.\r\n\r\n[19] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ea5u ch\u00e1o v\u00e0 b\u00e1n r\u1ebb th\u00f3c t\u1eeb kho quan \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00e2u T\u1ecbnh v\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh H\u00f2a t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n M\u00e3 X\u00e3 K\u00ednh D\u0169ng \u1edf ch\u00e2u T\u1ecbnh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t con ng\u1ef1a, tr\u1ecb gi\u00e1 45.000 ti\u1ec1n, nh\u01b0ng quan ch\u1ec9 c\u1ea5p 10.000 ti\u1ec1n, xin t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t \u00edt. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam 7.000 ti\u1ec1n.\r\n\r\n[21] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc H\u1ed3i C\u1ed1t \u1edf Cam Ch\u00e2u l\u00e0 D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch Quy H\u00f3a sai \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c An T\u00edn \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u1ed5i ch\u00e2u Th\u0103ng l\u00e0m ph\u1ee7 Giang Ninh, \u0111\u1eb7t qu\u00e2n hi\u1ec7u l\u00e0 Ki\u1ebfn Khang, phong Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, gia phong Th\u00e1i b\u1ea3o, t\u01b0\u1edbc Th\u0103ng v\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng th\u00f4ng minh, hi\u1ebfu h\u1ecdc, th\u00edch l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, r\u1ea5t hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u00e0 c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u1eefng ch\u1ea1c h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u mong m\u1ecfi, xin Vua s\u1edbm ngh\u1ecb b\u00e0n vi\u1ec7c t\u00f4n phong. Vua t\u1eeb ch\u1ed1i m\u00e3i, \u0111\u1ebfn khi c\u00e1c quan c\u1ed1 xin nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u00e2u Th\u0103ng l\u00e0m ph\u1ee7 Giang Ninh, \u0111\u1eb7t qu\u00e2n hi\u1ec7u Ki\u1ebfn Khang, theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y sau \u0110inh M\u00e3o, nay theo \u300aB\u1ea3n K\u1ef7\u300b ghi tr\u01b0\u1edbc.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, c\u1ea5m n\u1ea5u ch\u1ea3y \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng v\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb t\u00e2u xin x\u1eed t\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y 3 n\u0103m. V\u00ec l\u1ec7nh m\u1edbi ban h\u00e0nh n\u00ean ph\u1ea3i nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n \u0111e, nh\u01b0ng nay ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i r\u1ea5t \u00edt, xin ch\u1ec9 x\u1eed theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt hi\u1ec7n h\u00e0nh.\"<\/i> Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, phong ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng h\u1eefu c\u1ee7a Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n v\u00e0 Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m T\u01b0 ngh\u1ecb tham qu\u00e2n ph\u1ee7 Th\u0103ng v\u01b0\u01a1ng, T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u00e0m K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n.\r\n\r\n[25] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c v\u00e0 T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Tri Vi trong s\u1ed1 c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng ch\u1ea7u c\u1eed m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Trung th\u1eeba Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n.\r\n\r\n[26] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, nh\u00e0 c\u1ee7a S\u1ee9 \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n Th\u00e1i Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ung b\u1ecb ch\u00e1y, l\u1eeda lan sang thi\u00eau r\u1ee5i h\u00e0ng tr\u0103m gian nh\u00e0. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u1ebfch \u0111i \u0111i\u1ec1u tra. L\u1eeda b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u00e0 c\u1ee7a Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng, con trai \u0110\u1ee9c Ung, l\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan, do ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u g\u00e1i h\u1ecd Tr\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u00e0n l\u1eeda. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu tha t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o l\u01b0ng, \u0111\u00e0y l\u00e0m v\u1ee3 l\u00ednh \u1edf S\u1eb1n v\u1ee5, c\u00f2n Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. \u0110\u1ee9c Ung d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1ecbu t\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu tha cho \u00f4ng.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u00e3i chi\u1ebfu, T\u01b0 n\u00f4ng thi\u1ebfu khanh \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh Do\u00e3n Hi C\u1ed5 v\u00e0 B\u00f9i V\u0169 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, Th\u00e1i ph\u1ee7 thi\u1ebfu khanh \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh B\u1ea1ch Hi\u1ebfn l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea9y m\u00e3. Hi C\u1ed5 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 trong cung c\u1ea5m ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 sao ch\u00e9p v\u0103n bia, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ra l\u00e0m quan, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[28] H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u Di\u1ec7p xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00ean \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Tam ban vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c b\u1ea3o c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua hai l\u1ea7n l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, m\u1ed7i ch\u1ee9c \u00edt nh\u1ea5t hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng v\u00ec c\u00f4ng v\u1ee5 m\u00e0 tr\u1ea3i qua ba b\u1ed1n nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn n\u0103m, nh\u01b0ng v\u00ec m\u1ed7i nhi\u1ec7m k\u1ef3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i n\u00ean b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf. X\u00e9t k\u1ef9 \u00fd chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m l\u00e2u n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t. Xin t\u1eeb nay ch\u1ec9 c\u1ea7n hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng v\u00ec c\u00f4ng v\u1ee5 m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m n\u0103m, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p thi h\u00e0nh.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, do b\u1ecb Ho\u00e0ng Ch\u1ea5n h\u1eb7c t\u1ea5u. B\u1ed5 nhi\u1ec7m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Chi\u00eau Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1eed C\u1ed5 T\u00f4ng v\u00e0 H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Ph\u00e1t v\u1eadn ty b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m t\u1eeb \u0111\u00e2y.\r\n\r\n[31] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng thi\u1ebft l\u1eadp ch\u00e1o c\u1ee9u \u0111\u00f3i cho d\u00e2n, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i ch\u01b0a chuy\u00ean t\u00e2m, c\u00f3 khi khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. N\u00ean sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 tuy\u00ean b\u1ed1 chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u1ed1i x\u1eed \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, T\u00e0o V\u0129, b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, l\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an. Lu\u00e2n r\u1ea5t hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, ch\u00ednh s\u1ef1 t\u01b0\u1eddng t\u1eadn v\u00e0 nhanh nh\u1ea1y, mong sau khi \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c giao l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed3ng \u00fd. Nh\u00e2n l\u00fac ng\u01b0\u1eddi Kh\u00ea Man x\u00e2m ph\u1ea1m, li\u1ec1n phong \u00f4ng l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m An ph\u1ee7 s\u1ee9 n\u0103m khe m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5[footnote]Theo ch\u00fa th\u00edch l\u00e0 'mang th\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh', trong s\u00e1ch n\u00e0y th\u00e1ng 4 ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd c\u0169ng ghi l\u00e0 '\u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n', quy\u1ec3n 92 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 8 ghi l\u00e0 '\u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n'.[\/footnote]. Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n khi \u1edf Tr\u1ea5n Nhung, t\u1eebng t\u00e2u xin \u0111\u00e0o h\u00e0o gi\u1edbi h\u1ea1n ch\u00e2u Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn Xa \u0110\u1ea1o Hi\u1ec7n, kho\u1ea3ng 25 d\u1eb7m, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu tuy \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a T\u00e0o V\u0129, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i giao vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Man cho Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, c\u00f2n Th\u1ef1c l\u1ee5c th\u00ec thi\u1ebfu s\u00f3t, kh\u00f4ng r\u00f5 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n nh\u1eadm ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0o, n\u00ean t\u1ea1m ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. Th\u1ef1c l\u1ee5c ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 4 c\u00f2n ghi vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n xin \u0111\u00e0o h\u00e0o, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12 th\u00ec mang th\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh, nay d\u1eddi vi\u1ec7c \u0111\u00e0o h\u00e0o v\u00e0o \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u1eabn v\u1edbi vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Kh\u00ea Man.)<\/i>\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, l\u1ec7nh cho quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc ki\u1ec3m tra c\u00e1c qu\u00e2n.\r\n\r\n[34] Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n l\u00e0 Ti\u1ec1n R\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng c\u1ee7a Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Ph\u00fa l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Th\u00f4ng H\u00e1n, xin d\u00e2ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, \u0111\u01b0a c\u1ea3 h\u1ecd v\u1ec1 kinh.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111i \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u H\u1ea1 Kh\u00ea, l\u1ec7nh khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khao th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu an \u1ee7i c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3, Qu\u1ea3ng Nam, c\u00f9ng c\u00e1c Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ea7n c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, Qu\u1ebf, Nghi.\r\n\r\n[36] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng trong khu v\u1ef1c c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u00e2n \u0111\u00f3i, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o c\u1ee9u t\u1ebf, xin ph\u00e1t 10 v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c \u1edf ch\u00e2u Gi\u00e1ng, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch Ba \u0111\u1ec3 b\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Li\u1ec1n c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ed1c th\u00fac v\u1eadn chuy\u1ec3n.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea5y T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1c m\u00f4n Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n l\u00e0m An ph\u1ee7 Ph\u00f3 s\u1ee9 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1c m\u00f4n Chi h\u1eadu Th\u01b0\u1eddng Hi C\u1ed5 c\u00f9ng qu\u1ea3n c\u00e2u vi\u1ec7c An ph\u1ee7 s\u1ee9 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng.\r\n\r\n<i>(Hai vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo H\u1ed9i y\u1ebfu, e kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u s\u1ef1 vi\u1ec7c, n\u00ean b\u1ecf \u0111i. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi v\u1ec1 Chi\u00eau Vi\u1ec5n.)<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, d\u1eddi nha m\u00f4n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m l\u1ed9 T\u1ee9 ch\u00e2u, H\u00e0o ch\u00e2u[footnote]H\u00e0o ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0o ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-125 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ebfn n\u00fai Quy S\u01a1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nh\u00e0 s\u01b0 \u0110o\u1ea1n T\u00ed l\u00e0 Tr\u00ed Ng\u1ed9 t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c, x\u1ea3o quy\u1ec7t trong l\u00e0ng l\u00e0m \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, \u1ee9c hi\u1ebfp, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp d\u00e2n l\u00e0nh, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i \u0111\u1ea1o[footnote]'Tr\u00e1i \u0111\u1ea1o', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-125 ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ef1 \u00fd', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote]. Vua bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y, sai n\u1ed9i th\u1ecb Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung b\u1eaft h\u1ebft nh\u1eefng k\u1ebb m\u1edbi gia nh\u1eadp \u0111u\u1ed5i \u0111i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1eddi nha m\u00f4n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t.\r\n\r\n[39] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, quan Ph\u00e1n t\u1ef1 l\u00e0 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 t\u1ea5u r\u1eb1ng: 'B\u1ea3n t\u1ef1 c\u00f3 8 vi\u00ean T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan, 2 vi\u00ean Ki\u1ec3m ph\u00e1p quan, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p[footnote]'2 vi\u00ean Ki\u1ec3m ph\u00e1p quan ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p', hai ch\u1eef 'nh\u1ecb vi\u00ean' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-36 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung.[\/footnote], xin theo chi\u1ebfu th\u00e1ng 3 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 2, cho c\u00e1c quan \u1edf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, H\u00ecnh b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed.' Khi \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu chu\u1ea9n theo l\u1eddi t\u00e2u[footnote]Ch\u1eef 'k\u1ef3' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-37 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung.[\/footnote], y\u00eau c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua 2 nhi\u1ec7m k\u1ef3, 6 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay b\u1ecdn th\u1ea7n xem x\u00e9t, theo chi\u1ebfu th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t, vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed kinh quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua 4 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. B\u1ea3n t\u1ef1 mu\u1ed1n so s\u00e1nh v\u1edbi chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u1ea3i qua 5 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p b\u1ea3o ti\u1ebfn, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khi c\u00e1c quan ph\u00e1p quan m\u00e3n nhi\u1ec7m m\u1ed9t th\u00e1ng ph\u1ea3i k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean, mong r\u1eb1ng s\u1ebd tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay nh\u1eefng quan \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, thi 5 \u0111\u1ec1 v\u1ec1 ngh\u0129a lu\u1eadt, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ed7 hay tr\u01b0\u1ee3t.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ti\u1ebfp c\u00e1c quan H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n l\u00e0 L\u01b0u Di\u1ec7p, L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 8 kh\u1eafc.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Khoan d\u00e2ng l\u00ean 2 quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u1ec1 phong t\u1ee5c v\u00e0 nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u c\u1ed1ng c\u1ee7a Cao Ly v\u00e0 N\u1eef Ch\u00e2n.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Giang \u0110\u1ee9c Nguy\u00ean v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u00f4ng n\u00fai ch\u00e2u H\u1ea1 Kh\u00ea d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[43] Quy\u1ec1n Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e1c Vinh t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee7 l\u0129nh C\u1eedu M\u00f4n c\u1ee7a t\u1ed9c Ph\u00e0n Gia l\u00e0 Kh\u00e1ch T\u01b0 \u0110\u1ea1c c\u00f9ng t\u1ed9c c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Chi\u1ebfu b\u1ed5 Kh\u00e1ch T\u01b0 \u0110\u1ea1c l\u00e0m \u0110\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[44] B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, B\u1ea3o T\u0129nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng v\u00ec b\u1ec7nh xin t\u1eeb ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5. Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, v\u00ec Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn g\u1ea7n qu\u00ea nh\u00e0, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i. Mi\u1ec5n v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 l\u1ec7. Khi V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n, b\u1ec7nh n\u1eb7ng. Con ch\u00e1u v\u00e0 gia nh\u00e2n h\u00e0 kh\u1eafc v\u1edbi d\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng kh\u00f4ng bi\u1ebft. H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau th\u00ec m\u1ea5t.\r\n\r\n[45] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \"Nh\u1eefng quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed theo chi\u1ebfu, sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n x\u00e9t duy\u1ec7t, tri huy\u1ec7n th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, th\u00f4ng ph\u00e1n th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 l\u00e0m tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, th\u00ec th\u0103ng l\u00ean l\u00e0m phi\u00ean tr\u1ea5n. C\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh, sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, l\u1ec7nh cho Thuy\u00ean ty x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean[footnote]ch\u1eef 't\u00e0i' trong 'l\u1ec7nh Thuy\u00ean ty x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, t\u1edd 17 b\u1ed5 sung[\/footnote]. <i>(Vi\u1ec7c trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2)<\/i>.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ec7nh cho \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0n Th\u1ee9 v\u00e0 Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u H\u1ea1 \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau, v\u00ec H\u00e0n Th\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1eb9 \u0111\u00e3 80 tu\u1ed5i, kh\u00f4ng c\u00f3 anh em.\r\n\r\n[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc qua c\u00e1c b\u1ebfn \u0111\u00f2, kh\u00f4ng thu thu\u1ebf.\r\n\r\n[48] Sai s\u1ee9 tu s\u1eeda l\u1ea7u th\u00e0nh Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n v\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp \u00e1o gi\u00e1p.\r\n\r\n[49] \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t t\u00e2u: <i>\"D\u00f2 bi\u1ebft t\u1ed9c T\u00f4ng Ca nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Ma La H\u1ea1t L\u1ef1c C\u1ed1t. Qu\u00e2n C\u1ed1t T\u01b0 La thua, b\u1ed9 t\u1ed9c tan r\u00e3, th\u1ebf l\u1ef1c suy y\u1ebfu, nh\u01b0ng Ma La H\u1ea1t L\u1ef1c C\u1ed1t v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea5n c\u00f4ng.\"<\/i>\r\n\r\n[50] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam l\u1ed9, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed trong m\u1ed9t n\u0103m.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay trong kinh th\u00e0nh n\u1ebfu x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u1eefng v\u1ee5 ch\u00e1y l\u1edbn, t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1n h\u00e1n, kinh th\u00e0nh li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, n\u00ean chi\u1ebfu x\u1eed t\u1ed9i nh\u00e2n theo c\u1ef1c h\u00ecnh. \u0110\u1ebfn nay, Khai Phong ph\u1ee7 d\u1eabn chi\u1ebfu c\u0169, Vua cho r\u1eb1ng l\u1ec7nh c\u1ea5m t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng l\u00e2u d\u00e0i, n\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kh\u00e2u Ung t\u00e2u: <i>\"Thi\u1ec7u Ch\u00e2u g\u1ea7n k\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi man di, d\u00e2n ch\u00fang th\u01b0\u1eddng b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111em b\u00e1n ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi. Xin theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 5 x\u1eed t\u1eed.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ebft, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y v\u00e0o lao th\u00e0nh.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh l\u00e0m Tri Thanh Ch\u00e2u, thay T\u1ec1 Lu\u00e2n, cho Lu\u00e2n l\u00e0m Tri V\u1eadn Ch\u00e2u. Lu\u00e2n t\u1eebng vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean h\u1ecd Ma \u1edf L\u00e2m Truy xu\u1ea5t th\u00f3c c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, nh\u01b0ng Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Th\u1eeba \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 C\u1ea3nh T\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i, h\u1ed3i \u00e2m th\u01b0 r\u1ea5t b\u1ea5t k\u00ednh. Lu\u00e2n t\u1ee9c gi\u1eadn, t\u00e2u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c n\u00e0y, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"Lu\u00e2n nhu nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec1m ch\u1ebf c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, l\u1ea1i l\u00e0m phi\u1ec1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c sai S\u0129 Ho\u00e0nh thay th\u1ebf. S\u0129 Ho\u00e0nh \u0111\u1ebfn n\u01a1i, h\u1ecd Ma d\u00e2ng ng\u00e0n h\u1ed9c th\u00f3c, C\u1ea3nh T\u00f4ng n\u00f3i: <i>\"H\u1ecda cho t\u00f4ng t\u1ed9c ta r\u1ed3i.\"<\/i> Hai n\u0103m sau, h\u1ecd Ma b\u1ecb di\u1ec7t. <i>(Theo \u300aV\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o B\u00e1ch Nh\u1ea5t Bi\u00ean\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 C\u1ea3nh T\u00f4ng v\u1edbi S\u0129 Ho\u00e0nh c\u00f3 quan h\u1ec7 g\u00ec? H\u1ea1o n\u00f3i C\u1ea3nh T\u00f4ng m\u1ea5t n\u0103m \u0111\u00f3, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u0103m, S\u0129 Ho\u00e0nh gi\u1ebft ch\u00e1u h\u1ecd, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i> L\u00fac \u1ea5y gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean \u1edf v\u00f9ng Truy, Thanh, quan l\u1ea1i b\u1eaft v\u1ee3 con b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp nh\u1ed1t trong ng\u1ee5c, S\u0129 Ho\u00e0nh th\u1ea3 h\u1ebft cho \u0111i. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, c\u00f3 k\u1ebb trong b\u1ecdn ch\u00e9m \u0111\u1ea7u t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u0111em n\u1ed9p.\r\n\r\n[54] Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng Kim Minh Tr\u00ec theo l\u1ec7 cho ph\u00e9p s\u0129 th\u1ee9 vui ch\u01a1i m\u1ed9t th\u00e1ng, nay v\u1eadt gi\u00e1 trong kinh \u0111\u00f4 t\u0103ng cao, d\u00e2n ch\u00fang mong b\u00e3i b\u1ecf. Chi\u1ebfu m\u1edf tr\u00ec, \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00ec d\u1eebng.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh m\u1edbi \u1edf kinh \u0111\u00f4 ho\u00e0n th\u00e0nh, c\u00e1c quan coi vi\u1ec7c v\u00e0 qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t \u00edt, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng y\u00ean t\u0129nh, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p.\"<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1eddi ti\u1ebft \u00f4n h\u00f2a, m\u01b0a thu\u1eadn, l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n ch\u00fang, c\u1ee9u gi\u00fap nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng[footnote]Ch\u1eef 'c\u1ee9u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00faa m\u1ea1ch s\u1eafp ch\u00edn, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u1ee9c v\u1ed7 v\u1ec1, xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c t\u00f9ng. Bi\u00ean gi\u1edbi tuy y\u00ean \u1ed5n[footnote]Ch\u1eef 'tuy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tho\u1ea3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 34 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] nh\u01b0ng s\u1ed1 qu\u00e2n ch\u01b0a gi\u1ea3m, lo l\u1eafng v\u1ec1 ph\u00ed t\u1ed5n, c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebft ki\u1ec7m.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nay qu\u00e2n \u1edf kinh th\u00e0nh c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1eaft gi\u1ea3m, gi\u1eef l\u1ea1i tinh nhu\u1ec7.\"<\/i> M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"S\u1ed1 qu\u00e2n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, n\u00f4ng d\u00e2n hao m\u00f2n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu \u0111\u00e3 ng\u1eebng tuy\u1ec3n m\u1ed9, ho\u1eb7c lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu[footnote]Ch\u1eef 'kh\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], th\u00ec s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0103n l\u01b0\u01a1ng v\u00f4 \u00edch s\u1ebd gi\u1ea3m d\u1ea7n.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c khanh n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c, sao cho l\u00e2u d\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, \u0110o\u00e0n D\u1ee5c, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 khuy\u00ean d\u1ee5 h\u00e0o d\u00e2n \u1edf qu\u00e2n Kh\u00e1nh Th\u00e0nh xu\u1ea5t 11.900 th\u1ea1ch l\u00faa gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u1ee3 c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 c\u00e1c ban tr\u1ef1c ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00f4ng d\u00e2m, sau khi x\u1eed ph\u1ea1t xong th\u00ec tha ngay, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u01b0a v\u00e0o x\u01b0\u1edfng may, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c g\u1ed3m 157 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, T\u00e0o V\u0129 xin \u0111\u1eb7t t\u00ean cho hai tr\u1ea1i m\u1edbi x\u00e2y \u1edf \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n v\u00e0 Ti\u1ec3u L\u1ea1c M\u00f4n l\u00e0 An Bi\u00ean v\u00e0 Lai Vi\u1ec5n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh nh\u01b0 v\u1ee5 \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i \u1edf V\u1ee5 Ch\u00e2u, xin t\u1eeb nay x\u00e9t x\u1eed k\u1ef9 c\u00e0ng h\u01a1n.\"<\/i> Vua \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem. H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c b\u1ea3n t\u1ea5u v\u1ec1 t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng tri\u1ec7u t\u1eadp b\u1ecdn th\u1ea7n \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 m\u1edbi khoan h\u1ed3ng ho\u1eb7c x\u1eed ph\u1ea1t. \u0110\u1ee9c hi\u1ebfu sinh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eadt v\u01b0\u1ee3t xa c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb nay, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9, ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u1ea9n th\u1eadn h\u01a1n n\u1eefa, qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra sai s\u00f3t.\"<\/i> L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nghe ng\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n lu\u1eadn, khi\u1ebfn Vua h\u01a1i ch\u00e1n v\u00ec \u00f4ng t\u00e2u nhi\u1ec1u qu\u00e1. L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng th\u1ea7n, h\u00e1 ch\u1ec9 mu\u1ed1n c\u00f3 c\u00e1i h\u01b0 danh l\u00e0 nghe can gi\u00e1n sao? Th\u1ea7n th\u1eb9n v\u00ec \u0103n l\u1ed9c m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua an \u1ee7i \u00f4ng h\u1ed3i l\u00e2u. Sau n\u00e0y, nh\u1edb \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n n\u00e0y, Vua b\u00e8n \u0111\u1ec1 tr\u00ean t\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7n hai ch\u1eef <i>\"L\u1ed7 Tr\u1ef1c\"<\/i>.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean r\u1eb1ng: <i>\"K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng th\u01b0\u1edfng \u0111\u00fang \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, ph\u1ea1t r\u00f5 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u00e1c, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y, v\u1eefng nh\u01b0 v\u00e0ng \u0111\u00e1, ch\u1eafc nh\u01b0 b\u1ed1n m\u00f9a, c\u00f4ng b\u1eb1ng nh\u01b0 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay x\u00e9t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec1u do \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u1eed l\u00fd, xem x\u00e9t c\u00e1c ph\u00e1p lu\u1eadt trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung \u1edf vi\u1ec7c th\u1ea9m h\u00ecnh. Hai vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 chu\u1ea9n m\u1ef1c trong thi\u00ean h\u1ea1. Hu\u1ed1ng chi lu\u1eadt l\u1ec7 hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng ch\u1ebf s\u1eafc th\u00ec th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean thay \u0111\u1ed5i. Khi \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, n\u00f3i \u0111\u1ebfn ch\u1ebf s\u1eafc th\u00ec th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 v\u00e0o l\u1ed7i c\u1ed1 \u00fd ho\u1eb7c s\u01a1 su\u1ea5t, n\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1ed9i th\u00ec \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng hay t\u01b0. B\u1ed1n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t, n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00e1c xa. N\u1ebfu x\u00e9t t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 m\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng ph\u00e1p lu\u1eadt n\u1eb7ng, th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng v\u0103n b\u1ea3n[footnote] 'L\u1ea1m d\u1ee5ng' trong \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 166, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169'.[\/footnote], n\u1ebfu x\u00e9t t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng m\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb9, th\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed n\u00e0y, c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea9n th\u1eadn. N\u1ebfu l\u00e0 t\u01b0 l\u1ee3i th\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 v\u00e0 b\u1ecb truy c\u1ee9u ch\u1ee9c quan, n\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec c\u00f4ng th\u00ec chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng ti\u1ec1n v\u00e0 ghi l\u1ea1i l\u1ed7i, n\u1ebfu l\u00e0 c\u1ed1 \u00fd th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9, n\u1ebfu l\u00e0 s\u01a1 su\u1ea5t th\u00ec theo l\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed9i c\u00f4ng hay t\u01b0, c\u1ed1 \u00fd hay s\u01a1 su\u1ea5t, ch\u1ec9 l\u00e0 do quan t\u00f2a t\u00f9y l\u00fac quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean r\u1ea5t d\u1ec5 x\u1ea3y ra sai s\u00f3t. Mong r\u1eb1ng c\u00e1c c\u01a1 quan ph\u00e1p lu\u1eadt c\u00f9ng nhau \u0111\u1ecbnh r\u00f5 t\u1ed9i danh c\u00f4ng hay t\u01b0, tham kh\u1ea3o v\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p vi ph\u1ea1m ch\u1ebf s\u1eafc m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 s\u01a1 su\u1ea5t c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p s\u01a1 su\u1ea5t m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng m\u00e0 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian, l\u00e0m sai l\u1ec7ch ph\u00e1p lu\u1eadt, ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1eeb g\u1ed1c, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nVua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, H\u00ecnh b\u1ed9 v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt tham kh\u1ea3o v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c quan b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp v\u00e0 qu\u1ea3n ng\u1ee5c kh\u00f4ng b\u1ea9m b\u00e1o v\u1edbi c\u1ea5p tr\u00ean m\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp t\u00f9 nh\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u00e2y th\u01b0\u01a1ng t\u00edch n\u1eb7ng v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng c\u1ee9, ch\u1ec9 b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5t ch\u1ee9c c\u00f4ng; n\u1ebfu \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp qu\u00e1 m\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng c\u1ee9, ho\u1eb7c v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 tra t\u1ea5n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t m\u1ee5c \u0111\u00edch ri\u00eang, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf v\u00e0 t\u1ed9i t\u01b0.<\/i>\r\n\r\n<i>Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c quan b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eef ch\u1eadm tr\u1ec5 m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo quy ch\u1ebf vi ph\u1ea1m. Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o nguy\u00ean ni\u00ean, nh\u1eefng v\u1ee5 tr\u1ed9m c\u1eafp nh\u1ecf, giao cho c\u00e1c b\u00f4 l\u00e3o trong l\u00e0ng x\u1eed l\u00fd, nay l\u1ea1i x\u1eed ph\u1ea1t theo quy ch\u1ebf vi ph\u1ea1m, c\u00f3 v\u1ebb qu\u00e1 n\u1eb7ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ec9 b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5t ch\u1ee9c c\u00f4ng. Lu\u1eadt ph\u00e1p ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed9i c\u00f4ng v\u00e0 t\u1ed9i t\u01b0, t\u1ed9i t\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng v\u1ee5 m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd ph\u1ea1m t\u1ed9i. D\u00f9 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng v\u1ee5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng khai b\u00e1o trung th\u1ef1c, c\u00f3 \u00fd l\u1eeba d\u1ed1i, c\u0169ng b\u1ecb coi l\u00e0 t\u1ed9i t\u01b0. T\u1ed9i c\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng v\u1ee5 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 l\u1ee3i. D\u00f9 c\u00f3 s\u1ef1 thi\u00ean v\u1ecb, nh\u01b0ng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u00fang, vi ph\u1ea1m v\u1eabn b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i c\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u00f9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh theo c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh tr\u00ean[footnote] Mong r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u00f9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh theo c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh tr\u00ean, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'kim', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 th\u00f4ng kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Lu\u1eadt c\u00f2n quy \u0111\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u00e0 vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00f9 hai n\u0103m, n\u1ebfu sai s\u00f3t s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay xin c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i ph\u1ea1m[footnote] Nay xin c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i ph\u1ea1m, hai ch\u1eef 'ph\u00e1p quan' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ngo\u00e0i nh\u1eefng vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh trong chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u1eefng sai s\u00f3t nh\u1eb9 kh\u00e1c ch\u1ec9 b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5t ch\u1ee9c c\u00f4ng, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p v\u1eeba c\u00f4ng v\u1eeba t\u01b0 m\u00e0 t\u01b0 l\u1ee3i n\u1eb7ng h\u01a1n th\u00ec xin t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"M\u01b0a thu\u1eadn l\u00faa t\u1ed1t, m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5. D\u00e2n ngh\u00e8o kh\u00f3 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 cho vay l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 gi\u1ed1ng, nh\u01b0ng s\u1ee3 quan l\u1ea1i thu h\u1ed3i ngay, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n k\u1ef7.)<\/i>\r\n\r\n[63] Tri ch\u00e2u Qu\u1eafc l\u00e0 Tra \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1eed quan m\u1ea1c ch\u1ee9c \u0111i tra h\u1ecfi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9[footnote] C\u00e1c l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1eed quan m\u1ea1c ch\u1ee9c \u0111i tra h\u1ecfi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ch\u1eef 's\u1ee9' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'ty', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote] v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan c\u1ee7a l\u1ed9 m\u00ecnh, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ea5t ti\u1ec7n. Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay ch\u1ec9 cho hai ty n\u00e0y ki\u1ec3m tra l\u1eabn nhau.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, quan ph\u00e1n s\u1ef1 \u1edf C\u1ea3nh Linh cung, ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 L\u01b0u Qu\u00e2n xin cho L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh so\u1ea1n t\u1eadp l\u1ec7nh t\u1ebf t\u1ef1 C\u1ea3nh Linh cung theo l\u1ec7nh t\u1ebf t\u1ef1 Th\u00e1i Thanh cung th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, giao cho b\u1ea3n ty tu\u00e2n th\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u01b0u Qu\u00e2n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c qu\u00e1n t\u1ea1i Duy\u1ec7n Ch\u00e2u r\u1ea5t long tr\u1ecdng, c\u0169ng mong so\u1ea1n t\u1eadp ri\u00eang, \u0111\u1ec3 tu\u00e2n th\u1ee7 m\u00e3i m\u00e3i, chi\u1ebfu giao cho L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n.\r\n\r\n[65] C\u00e1c l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 Ch\u00e2u T\u1ecbnh \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7.\r\n\r\n[66] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf kinh th\u00e0nh n\u1ea5u ch\u00e1o cho d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tinh khi\u1ebft, c\u00f3 khi c\u00f2n tr\u1ed9n c\u1ea3 tro. N\u00ean sai trung s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 t\u00e1i di\u1ec5n.\"<\/i>\r\n\r\n[67] Chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c man \u1edf Cao Ch\u00e2u r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1eaft gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u th\u00ec s\u1ebd x\u00e9t c\u00f4ng phong ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed, ho\u1eb7c ban cho bi\u1ec3n ng\u1ea1ch, b\u00e0i \u1ea5n c\u1ee7a ch\u00e2u, th\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u1ea5p b\u1eadc, cho ph\u00e9p tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Khai Phong ph\u1ee7 mi\u1ec5n h\u1ebft c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 v\u1ec1 c\u1ecf kh\u00f4, vi\u1ec7c n\u1ed9p r\u01b0\u1ee3u \u1edf tr\u01b0\u1eddng kh\u00fac c\u0169ng t\u1ea1m ng\u1eebng, \u0111\u1ee3i m\u00f9a thu xong s\u1ebd nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, c\u00e1c vi\u00ean \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c, Tam ty, Kinh ph\u1ee7, Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Nghi Th\u00e1nh chi\u00eam b\u00e1i th\u00e1nh dung c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, xem s\u00e1ch \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n kh\u1eafc \u0111\u00e1 c\u00e1c b\u00e0i t\u00e1n t\u1ee5ng do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3 Th\u0103ng v\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a ra kh\u1ecfi cung, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ng\u1ed3i, sai c\u00e1c quan theo h\u1ea7u l\u00e0m th\u01a1 th\u01b0\u1edfng hoa.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft b\u1ecb thi\u00ean tai, n\u1ebfu tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 b\u1ecb th\u1ea5t thu th\u00ec mi\u1ec5n ph\u1ea1t c\u00e1c quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n.\r\n\r\n[71] T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec T\u1ea1t La Mang v\u00e0 \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c tr\u1ea1i, h\u00e0o \u0111\u00e3 xong. Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ed1c c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c ban v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[72] Quan \u0110\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 l\u00e0 Lam K\u1ebf T\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ed1 quan ki\u1ec7n \u1edf c\u00e1c ty v\u1ed1n c\u00f3 47.966 ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd 36.388 ng\u01b0\u1eddi, nay ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c 23.921 ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn cho l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 c\u0169, 2.954 ng\u01b0\u1eddi cho ngh\u1ec9, 513 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban t\u00ean hi\u1ec7u <i>\"Linh Tr\u1ea1ch\"<\/i> cho mi\u1ebfu Tri\u1ec1u Na T\u01b0u \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n[footnote]Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 20-65, c\u00f3 mi\u1ebfu th\u1edd r\u1ed3ng Tri\u1ec1u Na T\u01b0u, th\u00e1ng 4 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2 ban t\u00ean hi\u1ec7u 'Linh Tr\u1ea1ch', \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'long'.[\/footnote].\r\n\r\n[74] Ch\u1ee7 ph\u00e1n ty Khai S\u00e1ch thu\u1ed9c Tam ty l\u00e0 L\u01b0u S\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n g\u1eedi l\u00ean t\u1ec9nh v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 tr\u00f9ng l\u1eb7p, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho ch\u00e2u huy\u1ec7n, xin cho c\u00e1c n\u01a1i gi\u1ea3m b\u1edbt, c\u1ed1t sao \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef Di Gi\u1ea3n c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t quy \u0111\u1ecbnh. Tam ty \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 90.000 \u0111\u1ea1o v\u0103n th\u01b0, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 345.200 t\u1edd gi\u1ea5y. L\u1ea1i sai c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean Tam ty, Tam ty xem x\u00e9t l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u[footnote]Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 42-6 v\u00e0 46-6 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft ph\u00e1t v\u1eadn ty', \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi c\u0169ng n\u00f3i 'Giang, Ho\u00e0i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a', c\u00f3 l\u1ebd \u1edf tr\u00ean thi\u1ebfu b\u1ed1n ch\u1eef 'Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft'.[\/footnote], m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u00e3 ph\u00e1t cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n 555.000 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c, l\u1ee5a, t\u01a1, b\u00f4ng, c\u00f9ng 4.170.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 cung \u1ee9ng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng Giang, Ho\u00e0i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u00ean l\u01b0u l\u1ea1i th\u00eam 2-3 tri\u1ec7u th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, tr\u00e1nh l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, qu\u00e2n Giang \u00c2m t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00e2u non \u0111\u00e3 sinh ra, \u0111\u00e3 b\u1eaft h\u1ebft, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c quan l\u1ea1i.\r\n\r\n[77] \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n t\u00e2u: <i>\"B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u c\u00f9ng v\u1edbi man t\u1ed9c Cao ch\u00e2u l\u00e0m vi\u1ec7c \u00e1c, e r\u1eb1ng s\u1ebd lan \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi, Ki\u1ec1m, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang. Xin cho hai ch\u00e2u \u0111\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[78] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, d\u00f9 n\u1eb7ng hay nh\u1eb9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, c\u00f2n t\u1ed9i t\u01b0 h\u00ecnh t\u1eeb tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec kh\u00f4ng b\u00e0n, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 L\u00fd H\u01b0 K\u1ef7.\r\n\r\n[79] L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb sau l\u1ea7n \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c huy\u1ec7n l\u1ec7nh, tri huy\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m l\u1ec7nh l\u1ee5c, n\u1ebfu c\u00f3 nguy\u1ec7n v\u1ecdng nh\u1eadn ch\u1ee9c b\u1ea1 \u00fay, ty l\u00fd, t\u01b0 ph\u00e1p \u1edf v\u1ea1n h\u1ed9 T\u00e2y Xuy\u00ean, xin cho ph\u00e9p tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban cho n\u1eef \u0111\u1ea1o s\u0129 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Ch\u00e2n ng\u00f4i nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf Tung S\u01a1n v\u00e0 khu r\u1eebng tr\u00ean n\u1ec1n c\u0169 c\u1ee7a H\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng Qu\u00e1n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i. \u0110\u1ea1o Ch\u00e2n \u0111\u00e3 nh\u1ecbn \u0103n nhi\u1ec1u n\u0103m, trong ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, d\u00e2ng c\u00e2y c\u1ea9u k\u1ef7, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e2y n\u00e0y truy\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m, mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam tu\u1ed5i th\u1ecd. Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c d\u00e2ng c\u00e2y c\u1ea9u k\u1ef7 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, ch\u00e9p nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u00e2y. Th\u00e1ng 9 ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdc b\u00edch, c\u0169ng ch\u00e9p chung v\u00e0o. Vi\u1ec7c tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3.)<\/i>\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u0103ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean l\u00e0 Ng\u01b0 Gi\u00e1c Thi\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi \u1edf th\u00e0nh Xuy Ma thu\u1ed9c ch\u00e2u V\u1ecb c\u0169, l\u1eadp ra v\u0103n ph\u00e1p, nay \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh tan; l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c t\u1ed9c \u1edf ch\u00e2u H\u00e0 c\u0169ng ph\u00e1 v\u0103n ph\u00e1p do t\u1ed9c T\u00f4ng Ca l\u1eadp ra, xin quy thu\u1eadn, mong cho h\u1ecd l\u00e0m th\u1ee5c h\u1ed9, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do \u0111i l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Tr\u1eabm nghe n\u00f3i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111ang c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00f3i l\u1edbn, d\u00e2n ngh\u00e8o vay ti\u1ec1n l\u00e3i c\u1ee7a nh\u00e0 gi\u00e0u, ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u1ea3 n\u1ee3 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u00e9p l\u1ea5y ru\u1ed9ng d\u00e2u, n\u00ean c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Ph\u00e1n quan Ph\u00e1t v\u1eadn ty B\u1ea1ch Ba l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, qu\u00e2n k\u00e9o thuy\u1ec1n c\u1ee7a ty n\u00e0y b\u1ecb r\u00e9t, n\u00ean \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 mua \u00e1o b\u00f4ng c\u1ea5p cho h\u1ecd, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u00e3 d\u00f9ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u00e1o tr\u1ea3 \u0111\u1ee7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, n\u0103m nay ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi. Vua n\u00f3i: <i>\"M\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n t\u1ec9nh tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, nh\u01b0ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i> L\u1ea1i \u0111\u01b0a ra c\u00e1c th\u1ee9 nh\u01b0 b\u1ed9t h\u1ea1t b\u1ed3ng v\u00e0 h\u1ea1t th\u01b0\u01a1ng nh\u0129 do n\u1ed9i th\u1ecb V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ch\u00ednh d\u00e2ng, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n \u0103n nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y m\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, c\u00e0ng n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.\"<\/i>\r\n\r\n[84] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i, s\u1ee9 th\u1ea7n sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m ho\u1eb7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n m\u00e0 qua \u0111\u1eddi, n\u1ebfu gia quy\u1ebfn kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ec1 qu\u00ea, th\u00ec giao cho quan s\u1edf t\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 900 l\u1ea1ng b\u1ea1c trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[86] T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Ninh, \u0110\u1ea1i Ti\u1ec3u L\u1ea1c M\u00f4n, Uy Vi\u1ec5n Tr\u1ea1i nay \u0111\u1ecbnh b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng cho c\u00e1c quan phi\u00ean, ch\u00ednh qu\u00e2n ch\u1ee7 21 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 6 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2.000, 15 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1.000; ph\u00f3 qu\u00e2n ch\u1ee7 46 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 700; ch\u1ec9 huy s\u1ee9 127 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 500.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn gi\u00e1o tr\u01b0\u1eddng Phi S\u01a1n H\u00f9ng V\u0169, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00f3 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[88] Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, Tham qu\u00e2n T\u01b0 ngh\u1ecb ph\u1ee7 Th\u0103ng v\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i t\u1eeb V\u1ec7 ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, d\u1ecdc theo s\u00f4ng Ng\u1ef1 c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e0i c\u1ed1t l\u1ed9 thi\u00ean, xin sai s\u1ee9 th\u1ea7n thu nh\u1eb7t ch\u00f4n c\u1ea5t.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[89] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan tri\u1ec1u v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111ang l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1edbn ho\u1eb7c huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c[footnote] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tri\u1ec1u v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111ang l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1edbn ho\u1eb7c huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-25 ghi l\u00e0 'c\u00e1c quan kinh v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111ang l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1edbn ho\u1eb7c huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec mong kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c'.[\/footnote], n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u ho\u1eb7c huy\u1ec7n l\u00e2n c\u1eadn th\u00ec cho ph\u00e9p thay phi\u00ean nhau \u0111i. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ho\u00e0ng C\u00e1t Ph\u1ee7.\r\n\r\n[90] Vua cho r\u1eb1ng tai d\u1ecbch \u0111\u00e3 d\u1ee9t, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft trong thi\u00ean h\u1ea1 xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai, thu\u1ebf h\u1ea1 thu n\u0103m ngo\u00e1i v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng vay m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m nay mi\u1ec5n ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, \u0110\u0103ng, Lai, Duy, M\u1eadt, Thanh, V\u1ecb ch\u00e2u mi\u1ec5n b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u00e1c hay chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f2n thi\u1ebfu ch\u01b0a thu \u0111\u01b0\u1ee3c trong h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t s\u1ebd d\u1ea7n thu n\u1ea1p. C\u00e1c n\u01a1i ch\u1ebf t\u1ea1o v\u1eadt ph\u1ea9m cung ti\u1ebfn, t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n th\u1ee3, g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i n\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ng\u1eebng, n\u1ebfu l\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ea5p thi\u1ebft cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec \u0111\u1ee3i n\u0103m sau m\u1edbi t\u00e2u xin.\r\n\r\n[91] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean trong s\u1ed5 s\u00e1ch th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 t\u1eadp b\u1ecdn gian \u0111\u1ea1o, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u l\u00e0ng x\u00f3m. Vua ra chi\u1ebfu ph\u00e1 h\u1ee7y h\u1ebft, ai t\u01b0 t\u1ea1o t\u1eeb m\u1ed9t gian tr\u1edf l\u00ean, ai t\u1ed1 gi\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Sau \u0111\u00f3, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n tuy kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean trong s\u1ed5 s\u00e1ch nh\u01b0ng nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u00e3 tr\u00ean 30 gian, c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt, t\u0103ng nh\u00e2n tr\u1ee5 tr\u00ec, ho\u1eb7c \u1edf danh s\u01a1n th\u1eafng c\u1ea3nh, am \u0111\u1ed9ng cao qu\u00fd d\u01b0\u1edbi 30 gian, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p t\u1ed3n t\u1ea1i, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi.\r\n\r\n[92] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[93] Th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai mua l\u1ea1i c\u00e1c s\u1edf r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ea5u th\u1ea7u m\u00e0 thu\u1ebf n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u1ebfu h\u1ebft n\u0103m m\u00e0 v\u1eabn mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c bu\u00f4n b\u00e1n, th\u00ec cho ph\u00e9p gia h\u1ea1n th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 nh\u01b0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, trong s\u1ed1 c\u00e1c M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Kinh quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c s\u1edf tr\u01b0\u1eddng[footnote]Trong s\u1ed1 c\u00e1c M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Kinh quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c s\u1edf tr\u01b0\u1eddng, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c 17, sau 'trong s\u1ed1 c\u00e1c M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c' c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'Tri huy\u1ec7n'.[\/footnote], c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng cho vi\u1ec7c th\u00e2n d\u00e2n.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c tr\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 756 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u1ebfn n\u1ed9p con tin. T\u1eeb sau khi ph\u00e1p lu\u1eadt \u1edf Th\u00f4i Ma Th\u00e0nh b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1, c\u00e1c t\u1ed9c Kh\u00f4ng D\u0169, K\u00ea Ba tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo Th\u01b0\u1edfng D\u1ea1ng \u0110an \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. C\u1ed1t T\u01b0 La nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb Ma La H\u1ea1t L\u1ef1c C\u1ed1t l\u00e0m kh\u00f3, nay \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ea5t c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(C\u1ed1t T\u01b0 La tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ea5t c\u0169, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 \u0111\u1ecba danh n\u00e0o. Theo \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u qu\u1ed1c s\u1eed\u300b, C\u1ed1t T\u01b0 La b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi L\u1eadp Tu\u00e2n, l\u1ea1i d\u1eddi \u0111\u1ebfn M\u1ea1c Xuy\u00ean, c\u00f3 l\u1ebd M\u1ea1c Xuy\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La ch\u0103ng? M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau, C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1ea1i c\u00f9ng L\u1eadp Tu\u00e2n c\u1eed s\u1ee9 v\u00e0o c\u1ed1ng, v\u1eady \u0111\u1ea5t c\u0169 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 M\u1ea1c Xuy\u00ean. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ea5y Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m L\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c[footnote]Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 278, truy\u1ec7n M\u00e3 Tri Ti\u1ebft s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Tri Ti\u1ebft t\u1eeb Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu, v\u1ed1n b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u00e2n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho v\u00e0o ch\u1ea7u ri\u00eang m\u1ed9t ban, mi\u1ec5n ph\u1ea3i m\u00faa l\u1ec5. N\u0103m nay b\u1ec7nh n\u1eb7ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 t\u1ea1i nh\u00e0. Th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u0103m, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"L\u00e2u kh\u00f4ng g\u1eb7p, nh\u1edb khanh n\u00ean \u0111\u1ebfn.\"<\/i> \u0110\u1ebfn nay b\u00e3i ch\u1ee9c, l\u01b0u l\u1ea1i kinh s\u01b0 \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ch\u1eefa b\u1ec7nh. Tri Ti\u1ebft d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Khi b\u1ec7nh \u0111\u1ee1 v\u00e0o ch\u1ea7u, th\u01b0\u1eddng cho hai ng\u01b0\u1eddi H\u1eadu c\u00e1p m\u00f4n thay nhau \u0111\u1ee1.\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Do\u00e3n Giang Ninh l\u00e0 Th\u0103ng V\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ph\u1ee7 b\u00e1o c\u00e1o t\u1eb1m l\u00faa t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng v\u00e0 b\u00ea b\u1ed1i, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Trung Ch\u00ednh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Ho\u00e0ng Ch\u1ea5n t\u1ed1 c\u00e1o L\u00fd Ph\u1ed5 tham \u00f4, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111i\u1ec1u tra, ph\u00e1t hi\u1ec7n L\u00fd Ph\u1ed5 \u0111\u00e3 t\u01b0 l\u1ee3i, sai binh l\u00ednh x\u00e2y nh\u00e0 cho L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00e2m \u0110\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng, l\u1ea1i c\u00f2n d\u00f9ng thuy\u1ec1n quan \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n g\u1ed7, thu l\u1ee3i b\u1ea5t ch\u00ednh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c. Ch\u01b0a k\u1ebft \u00e1n xong, g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 \u00e2n x\u00e1, c\u00e1c quan v\u00ec L\u00e2m \u0110\u1eb7c n\u00ean \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng truy c\u1ee9u th\u00eam. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan L\u01b0u T\u00f9y xin \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng L\u00fd Ph\u1ed5 b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i.\r\n\r\nL\u01b0u T\u00f9y ng\u01b0\u1eddi Kh\u1ea3o Th\u00e0nh, t\u1eebng l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf V\u0129nh Khang qu\u00e2n.\r\n\r\nQu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh tr\u00ec, ph\u1ea3i ch\u1eb7t g\u1ed7 l\u00e0m r\u00e0o, h\u1ec5 h\u01b0 h\u1ecfng l\u1ea1i thay, g\u00e2y kh\u1ed1n kh\u1ed5 cho d\u00e2n. L\u01b0u T\u00f9y ra l\u1ec7nh tr\u1ed3ng h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n c\u00e2y li\u1ec5u xung quanh, li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 ph\u00e2n chia trong ngo\u00e0i, d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. M\u1ed9t vi\u00ean huy\u1ec7n l\u1ec7nh thu\u1ed9c quy\u1ec1n nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ec3 x\u1eed \u00e1n, L\u01b0u T\u00f9y \u0111\u00e0n h\u1eb7c. L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u ng\u1ea7m xin gi\u00fap vi\u00ean huy\u1ec7n l\u1ec7nh, L\u01b0u T\u00f9y kh\u00f4ng \u0111\u00e1p. L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u1ee9c gi\u1eadn, t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u T\u00f9y h\u00e0 kh\u1eafc[footnote] 'h\u00e0 kh\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u1eb7c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 297, \u300aL\u01b0u T\u00f9y truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], L\u01b0u T\u00f9y b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 ph\u00eda t\u00e2y nam b\u00e1n ng\u1ef1a cho quan, kh\u1ed5 v\u00ec b\u1ecb quan l\u1ea1i s\u00e1ch nhi\u1ec5u, L\u01b0u T\u00f9y \u0111\u00e3 x\u1eed l\u00fd. Khi \u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9: <i>\"Cha ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e2u r\u1ed3i?\"<\/i> Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn tai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, L\u01b0u T\u00f9y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1ea1i.\r\n\r\n<i>(L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 4 l\u00e0m tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u, th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 6 \u0111\u1ed5i l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean. Ch\u00ednh truy\u1ec7n d\u1ef1a theo b\u00e0i v\u0103n bia c\u1ee7a T\u1ed1ng K\u1ef3, nay s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00f3 th\u1ec3 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u1eebng t\u1ea1m quy\u1ec1n chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.)<\/i>\r\n\r\n[99] Tri ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u Ti\u1ebft \u00c1nh t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i, \u0111\u00e3 cho n\u1ea5u ch\u00e1o c\u1ee9u t\u1ebf, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u theo chi\u1ebfu x\u00e1 ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t th\u00e1ng t\u01b0, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh gi\u1ea3m xu\u1ed1ng t\u1ed9i \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u01b0u. K\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp m\u00e0 l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00e0, th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n; k\u1ebb \u1edf l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam th\u00ec \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ef3nh, Nhai, \u0110am, V\u1ea1n; k\u1ebb \u1edf l\u1ed9 \u00cdch T\u1eed th\u00ec \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc, Qu\u00e2n, Kim, T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng; k\u1ebb \u1edf l\u1ed9 L\u1ee3i Qu\u1ef3 th\u00ec \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam[footnote] L\u1ee3i Qu\u1ef3 l\u1ed9 \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam, hai ch\u1eef 'ch\u00e2u qu\u00e2n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-8 v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c lao th\u00e0nh; k\u1ebb kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh ngo\u00e0i ng\u00e0n d\u1eb7m. K\u1ebb ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u00ec \u0111\u00e0y ra b\u1ea3n th\u00e0nh[footnote] K\u1ebb ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u00ec \u0111\u00e0y ra b\u1ea3n th\u00e0nh, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-9 ch\u00e9p: 'T\u1ed9i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec1u x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh b\u1ea3n ch\u00e2u'.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, chi\u1ebfu x\u00e1 n\u00f3i r\u1eb1ng k\u1ebb kh\u00f4ng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u00ec t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u T\u00e2n, L\u1ec7 l\u00e0 Tri\u1ec7u K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, \u0111\u00e0y ra b\u1ea3n ch\u00e2u sung qu\u00e2n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1eeba c\u1ea3i, l\u1ea1i ph\u1ea1m l\u1ed7i, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[101] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00eda t\u00e2y nam doanh C\u1ee7ng Th\u00e1nh, t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 l\u00ednh doanh th\u1ea5y r\u00f9a v\u00e0 r\u1eafn, b\u00e8n x\u00e2y \u0111\u1ec1n Ch\u00e2n V\u0169, nay b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec1n c\u00f3 su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y, m\u00fac kh\u00f4ng c\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh d\u1ecbch u\u1ed1ng v\u00e0o ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u1ecfi b\u1ec7nh. Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu x\u00e2y \u0111\u1ea1o cung ngay t\u1ea1i \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>\"T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean\"<\/i>, s\u0129 n\u1eef \u0111i ch\u00e2n \u0111\u1ea5t ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn chi\u00eam b\u00e1i. \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi c\u00e2u vi\u1ec7n H\u00e0 Nam l\u00e0 Nh\u00e2m B\u1ed1 t\u00e2u r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng th\u1ea7n qu\u00e1i \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ngu, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u Di\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c quan thu\u1ed9c H\u00ecnh ph\u00e1p g\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do th\u1ebf gia xin m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5, t\u1eeb nay mong r\u1eb1ng Thuy\u00ean ty ch\u1ecdn k\u1ef9 ng\u01b0\u1eddi h\u00e0n s\u0129, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[103] Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n l\u00e0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng trong b\u1ed9, gi\u00e1 l\u00faa m\u1ea1ch m\u1ed7i \u0111\u1ea5u l\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi man \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 H\u00e1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, Nho B\u00e1, Nho Th\u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf mu\u1ed1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u1ee9a, Tr\u1ea7n, Tr\u1ecbnh, ban cho y ph\u1ee5c, l\u1ee5a l\u00e0.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng T\u01b0 nhu\u1eadn c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng gi\u00eang m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Nguy\u00ean Ph\u00f9, ban y\u1ebfn cho t\u00f4ng th\u1ea5t \u1edf nh\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba ki\u00eam T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba ki\u00eam Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba. T\u1eeb \u0111\u00e2y b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ee9c T\u1ea3 H\u1eefu th\u1eeba ki\u00eam Trung th\u1eeba.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b cho l\u00e0 th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m ngo\u00e1i, nay theo \u300aB\u00e1ch quan bi\u1ec3u\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho quan ch\u1ee9c ch\u00f4n c\u1ea5t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i v\u00f4 ch\u1ee7 trong kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, c\u00e2y c\u1ecf l\u1ea1 m\u1ecdc \u1edf \u0111i\u1ec7n Ch\u00e2n Du v\u00e0 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Huy n\u01a1i ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf. Vua l\u00e0m th\u01a1 ca cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem.<\/p>\n<p>[5] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho quan gi\u00e1n b\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, v\u00ec d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u00f3i k\u00e9m, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ph\u00e1t th\u00f3c kho v\u00e0 chuy\u1ec3n 10 v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1ebfn c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[7] \u0110\u1eb7t b\u1ed9 s\u00e1ch \u300aTh\u00e1i T\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u00ean Du trong cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, v\u00e0 \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b \u1edf \u0111i\u1ec7n K\u1ebf V\u0103n.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 L\u00fd H\u01b0 K\u1ef7 t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00e0m x\u00e9t \u00e1n c\u00e1c quan m\u1ec7nh, s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tra x\u00e9t ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. X\u00e9t k\u1ef9 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, v\u00ec do \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o \u0111\u1ea3m m\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u00f3 c\u0169ng x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, s\u1ee9 th\u1ea7n, n\u1ed9i ph\u1ea9m, k\u1ef9 thu\u1eadt quan, r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ai ti\u1ebfn c\u1eed, m\u00e0 v\u1eabn theo l\u1ec7 h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u1ee3i h\u1ed3 s\u01a1 b\u00e1o c\u00e1o m\u1edbi x\u00e9t x\u1eed, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m th\u1ee7 t\u1ee5c r\u01b0\u1eddm r\u00e0, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7. Xin t\u1eeb nay ch\u1ec9 h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u00ean chuy\u1ec3n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u00e2u xin t\u1eeb nay c\u1ea5p s\u1ed5 \u1ea5n b\u00e1u c\u1ee7a Vua cho c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed ba vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u00e0n h\u1eb7c, l\u1ea1i xin bi\u00ean so\u1ea1n \u300aQu\u1ed1c tri\u1ec1u l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. M\u1ea5y th\u00e1ng sau, An Nh\u00e2n m\u1ea5t, vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n \u300aL\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(M\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Nguy\u00ean Ph\u00f9 v\u00e0 nh\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u v\u00e0 thu\u1ed9c quan ph\u1ee7 Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0a ra c\u00e1c b\u00e0i ca do Vua s\u00e1ng t\u00e1c ban cho Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 \u300aTu\u1ea5t L\u00ea D\u00e2n\u300b, c\u00e1c b\u00e0i k\u00fd t\u1ee5ng v\u1ec1 ch\u00f9a Nguy\u00ean Ph\u00f9, nh\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n, c\u00f9ng th\u01a1 v\u0103n v\u00e0 b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ec7nh cho quan ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh thi\u1ebft l\u1eadp ch\u00e1o lo\u00e3ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 tu\u1ea7n tra b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 200 ti\u1ec1n t\u01b0\u01a1ng rau.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i d\u00e2n ch\u00fang thi\u1ebfu \u0103n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p b\u00e3 r\u01b0\u1ee3u cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[14] Giang \u0110\u1ee9c Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 Nguy\u00ean \u1edf Ch\u00e2u Th\u1ea7n, d\u1eabn d\u00e2n b\u1ea1ch \u0111inh h\u1ed9i c\u00f9ng c\u00e1c man v\u00e0o B\u1ea1ch V\u1ee5 \u0110o\u00e0n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, b\u1eaft s\u1ed1ng 15 t\u00ean gi\u1eb7c man, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 100 th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 200 b\u1ed9 kh\u00ed gi\u00e1p, chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 l\u0129nh Ho\u00e0ng V\u0103n Thi\u00ean, V\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, Th\u1ee7 Nguy\u00ean l\u1ea1i c\u00f9ng Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n Ti\u1ec1n R\u00e1ng, Tri ch\u00e2u L\u1ec5 S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng d\u1eabn qu\u00e2n t\u1eadp k\u00edch H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u, ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1i s\u00e1ch, ch\u00e9m h\u01a1n 60 t\u00ean man, h\u00e0ng ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 1000 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb, Th\u1ee9 s\u1eed B\u00e0nh Nho M\u00e3nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o r\u1eebng n\u00fai, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c con trai \u00f4ng ta l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 H\u00e1n \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh<a class=\"footnote\" title=\"'S\u0129 H\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nhi\u1ec7m H\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n nhu\u1eadn th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Phi\u00ean Di 5-7, \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 326 truy\u1ec7n S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, quy\u1ec3n 493 truy\u1ec7n T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng ch\u01b0 Man m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-300-1\" href=\"#footnote-300-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Th\u1ee7 Nguy\u00ean l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Hu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o l\u00e0 ng\u00e0y 21. Ng\u00e0y \u0111\u00f3 t\u1ea5u \u0111\u1ebfn, v\u1eady vi\u1ec7c ph\u00e1 gi\u1eb7c man h\u1eb3n l\u00e0 n\u0103m ngo\u00e1i. Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng n\u00e0y l\u00e0 T\u00e2n D\u1eadu l\u1ea1i ti\u1ebfn v\u00e0o H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u, ng\u00e0y 4 th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng t\u01b0 m\u1edbi t\u1ea5u \u0111\u1ebfn, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3. Truy\u1ec7n S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng: <i>&#8220;Gi\u1eb7c man H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u c\u01b0\u1edbp Ch\u00e2u Th\u1ea7n, gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Kh\u00e1nh. D\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, h\u00e0ng ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3ng L\u00fd Thu\u1eadn \u0110\u1ed3ng h\u01a1n 800 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00e2n t\u00e1n \u1edf An, Ph\u1ee5c, ng\u1ea7m gi\u1ebft nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ef1c \u00e1c l\u00e0 \u0110\u1ed7 H\u1ed1t 19 ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> T\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n do qu\u1ea7n th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0 tri huy\u1ec7n T\u00e2y Xuy\u00ean, n\u1ebfu ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai l\u00e0m quy\u1ec1n tri huy\u1ec7n, ch\u1ec9 cho gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1ec7nh cho quy\u1ec1n c\u1eadn \u1ea5p, kh\u00f4ng qu\u00e1 3 th\u00e1ng l\u00e0 \u0111\u1ed5i \u0111i. V\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 kh\u1ea3o x\u00e9t, l\u00e0m vi\u1ec7c d\u00e2n ch\u00ednh qua loa, l\u1ea1i c\u00f2n l\u1eeba d\u1ed1i, \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi c\u0169 \u0111\u00f3n ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[16] Tri ch\u00e2u Thanh l\u00e0 Th\u00edch Lu\u00e2n xin d\u00f9ng 2000 h\u1ed9c \u0111\u1eadu v\u00e0 th\u00f3c t\u1eeb kho quan \u0111\u1ec3 n\u1ea5u ch\u00e1o, v\u00e0 b\u00e1n r\u1ebb 10.000 h\u1ed9c g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean 40 quy\u1ec3n \u300aThi\u00ean Hi \u0110\u1ea1i L\u1ec5 K\u00fd\u300b.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00f3i, Vua sai N\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u01b0 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec truy\u1ec1n l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n<p>[19] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ea5u ch\u00e1o v\u00e0 b\u00e1n r\u1ebb th\u00f3c t\u1eeb kho quan \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00e2u T\u1ecbnh v\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh H\u00f2a t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n M\u00e3 X\u00e3 K\u00ednh D\u0169ng \u1edf ch\u00e2u T\u1ecbnh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t con ng\u1ef1a, tr\u1ecb gi\u00e1 45.000 ti\u1ec1n, nh\u01b0ng quan ch\u1ec9 c\u1ea5p 10.000 ti\u1ec1n, xin t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t \u00edt. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam 7.000 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[21] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc H\u1ed3i C\u1ed1t \u1edf Cam Ch\u00e2u l\u00e0 D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch Quy H\u00f3a sai \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c An T\u00edn \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u1ed5i ch\u00e2u Th\u0103ng l\u00e0m ph\u1ee7 Giang Ninh, \u0111\u1eb7t qu\u00e2n hi\u1ec7u l\u00e0 Ki\u1ebfn Khang, phong Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, gia phong Th\u00e1i b\u1ea3o, t\u01b0\u1edbc Th\u0103ng v\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n nh\u00e2n l\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng th\u00f4ng minh, hi\u1ebfu h\u1ecdc, th\u00edch l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, r\u1ea5t hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u00e0 c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u1eefng ch\u1ea1c h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u mong m\u1ecfi, xin Vua s\u1edbm ngh\u1ecb b\u00e0n vi\u1ec7c t\u00f4n phong. Vua t\u1eeb ch\u1ed1i m\u00e3i, \u0111\u1ebfn khi c\u00e1c quan c\u1ed1 xin nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u00e2u Th\u0103ng l\u00e0m ph\u1ee7 Giang Ninh, \u0111\u1eb7t qu\u00e2n hi\u1ec7u Ki\u1ebfn Khang, theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y sau \u0110inh M\u00e3o, nay theo \u300aB\u1ea3n K\u1ef7\u300b ghi tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, c\u1ea5m n\u1ea5u ch\u1ea3y \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng v\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb t\u00e2u xin x\u1eed t\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y 3 n\u0103m. V\u00ec l\u1ec7nh m\u1edbi ban h\u00e0nh n\u00ean ph\u1ea3i nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n \u0111e, nh\u01b0ng nay ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i r\u1ea5t \u00edt, xin ch\u1ec9 x\u1eed theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt hi\u1ec7n h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, phong ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng h\u1eefu c\u1ee7a Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n v\u00e0 Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m T\u01b0 ngh\u1ecb tham qu\u00e2n ph\u1ee7 Th\u0103ng v\u01b0\u01a1ng, T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u00e0m K\u00fd th\u1ea5t tham qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[25] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c v\u00e0 T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n Tri Vi trong s\u1ed1 c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng ch\u1ea7u c\u1eed m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Trung th\u1eeba Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[26] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, nh\u00e0 c\u1ee7a S\u1ee9 \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n Th\u00e1i Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ung b\u1ecb ch\u00e1y, l\u1eeda lan sang thi\u00eau r\u1ee5i h\u00e0ng tr\u0103m gian nh\u00e0. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u1ebfch \u0111i \u0111i\u1ec1u tra. L\u1eeda b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u00e0 c\u1ee7a Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng, con trai \u0110\u1ee9c Ung, l\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan, do ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u g\u00e1i h\u1ecd Tr\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u00e0n l\u1eeda. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu tha t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o l\u01b0ng, \u0111\u00e0y l\u00e0m v\u1ee3 l\u00ednh \u1edf S\u1eb1n v\u1ee5, c\u00f2n Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. \u0110\u1ee9c Ung d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1ecbu t\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu tha cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u00e3i chi\u1ebfu, T\u01b0 n\u00f4ng thi\u1ebfu khanh \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh Do\u00e3n Hi C\u1ed5 v\u00e0 B\u00f9i V\u0169 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, Th\u00e1i ph\u1ee7 thi\u1ebfu khanh \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh B\u1ea1ch Hi\u1ebfn l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea9y m\u00e3. Hi C\u1ed5 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 trong cung c\u1ea5m ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 sao ch\u00e9p v\u0103n bia, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ra l\u00e0m quan, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[28] H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u Di\u1ec7p xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00ean \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Tam ban vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c b\u1ea3o c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua hai l\u1ea7n l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, m\u1ed7i ch\u1ee9c \u00edt nh\u1ea5t hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng v\u00ec c\u00f4ng v\u1ee5 m\u00e0 tr\u1ea3i qua ba b\u1ed1n nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn n\u0103m, nh\u01b0ng v\u00ec m\u1ed7i nhi\u1ec7m k\u1ef3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i n\u00ean b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf. X\u00e9t k\u1ef9 \u00fd chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m l\u00e2u n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t. Xin t\u1eeb nay ch\u1ec9 c\u1ea7n hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng v\u00ec c\u00f4ng v\u1ee5 m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m n\u0103m, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, do b\u1ecb Ho\u00e0ng Ch\u1ea5n h\u1eb7c t\u1ea5u. B\u1ed5 nhi\u1ec7m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Chi\u00eau Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1eed C\u1ed5 T\u00f4ng v\u00e0 H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u1ecbnh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m. Ph\u00e1t v\u1eadn ty b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>[31] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng thi\u1ebft l\u1eadp ch\u00e1o c\u1ee9u \u0111\u00f3i cho d\u00e2n, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i ch\u01b0a chuy\u00ean t\u00e2m, c\u00f3 khi khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. N\u00ean sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 tuy\u00ean b\u1ed1 chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u1ed1i x\u1eed \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, T\u00e0o V\u0129, b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, l\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an. Lu\u00e2n r\u1ea5t hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, ch\u00ednh s\u1ef1 t\u01b0\u1eddng t\u1eadn v\u00e0 nhanh nh\u1ea1y, mong sau khi \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c giao l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed3ng \u00fd. Nh\u00e2n l\u00fac ng\u01b0\u1eddi Kh\u00ea Man x\u00e2m ph\u1ea1m, li\u1ec1n phong \u00f4ng l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m An ph\u1ee7 s\u1ee9 n\u0103m khe m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5<a class=\"footnote\" title=\"Theo ch\u00fa th\u00edch l\u00e0 'mang th\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh', trong s\u00e1ch n\u00e0y th\u00e1ng 4 ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd c\u0169ng ghi l\u00e0 '\u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n', quy\u1ec3n 92 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 8 ghi l\u00e0 '\u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n'.\" id=\"return-footnote-300-2\" href=\"#footnote-300-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n khi \u1edf Tr\u1ea5n Nhung, t\u1eebng t\u00e2u xin \u0111\u00e0o h\u00e0o gi\u1edbi h\u1ea1n ch\u00e2u Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn Xa \u0110\u1ea1o Hi\u1ec7n, kho\u1ea3ng 25 d\u1eb7m, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu tuy \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a T\u00e0o V\u0129, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i giao vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Man cho Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, c\u00f2n Th\u1ef1c l\u1ee5c th\u00ec thi\u1ebfu s\u00f3t, kh\u00f4ng r\u00f5 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n nh\u1eadm ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0o, n\u00ean t\u1ea1m ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. Th\u1ef1c l\u1ee5c ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 4 c\u00f2n ghi vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n xin \u0111\u00e0o h\u00e0o, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12 th\u00ec mang th\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh, nay d\u1eddi vi\u1ec7c \u0111\u00e0o h\u00e0o v\u00e0o \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u1eabn v\u1edbi vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Kh\u00ea Man.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, l\u1ec7nh cho quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc ki\u1ec3m tra c\u00e1c qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[34] Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n l\u00e0 Ti\u1ec1n R\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng c\u1ee7a Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Ph\u00fa l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Th\u00f4ng H\u00e1n, xin d\u00e2ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, \u0111\u01b0a c\u1ea3 h\u1ecd v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111i \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u H\u1ea1 Kh\u00ea, l\u1ec7nh khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c khao th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu an \u1ee7i c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3, Qu\u1ea3ng Nam, c\u00f9ng c\u00e1c Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ea7n c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, Qu\u1ebf, Nghi.<\/p>\n<p>[36] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng trong khu v\u1ef1c c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u00e2n \u0111\u00f3i, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o c\u1ee9u t\u1ebf, xin ph\u00e1t 10 v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c \u1edf ch\u00e2u Gi\u00e1ng, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch Ba \u0111\u1ec3 b\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Li\u1ec1n c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ed1c th\u00fac v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea5y T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1c m\u00f4n Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n l\u00e0m An ph\u1ee7 Ph\u00f3 s\u1ee9 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1c m\u00f4n Chi h\u1eadu Th\u01b0\u1eddng Hi C\u1ed5 c\u00f9ng qu\u1ea3n c\u00e2u vi\u1ec7c An ph\u1ee7 s\u1ee9 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Hai vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo H\u1ed9i y\u1ebfu, e kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u s\u1ef1 vi\u1ec7c, n\u00ean b\u1ecf \u0111i. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi v\u1ec1 Chi\u00eau Vi\u1ec5n.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, d\u1eddi nha m\u00f4n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m l\u1ed9 T\u1ee9 ch\u00e2u, H\u00e0o ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"H\u00e0o ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0o ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-125 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-300-3\" href=\"#footnote-300-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> \u0111\u1ebfn n\u00fai Quy S\u01a1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nh\u00e0 s\u01b0 \u0110o\u1ea1n T\u00ed l\u00e0 Tr\u00ed Ng\u1ed9 t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c, x\u1ea3o quy\u1ec7t trong l\u00e0ng l\u00e0m \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, \u1ee9c hi\u1ebfp, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp d\u00e2n l\u00e0nh, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i \u0111\u1ea1o<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u00e1i \u0111\u1ea1o', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-125 ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ef1 \u00fd', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-300-4\" href=\"#footnote-300-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. Vua bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y, sai n\u1ed9i th\u1ecb Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung b\u1eaft h\u1ebft nh\u1eefng k\u1ebb m\u1edbi gia nh\u1eadp \u0111u\u1ed5i \u0111i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1eddi nha m\u00f4n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n<p>[39] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7, quan Ph\u00e1n t\u1ef1 l\u00e0 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 t\u1ea5u r\u1eb1ng: &#8216;B\u1ea3n t\u1ef1 c\u00f3 8 vi\u00ean T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan, 2 vi\u00ean Ki\u1ec3m ph\u00e1p quan, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p<a class=\"footnote\" title=\"'2 vi\u00ean Ki\u1ec3m ph\u00e1p quan ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p', hai ch\u1eef 'nh\u1ecb vi\u00ean' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-36 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-300-5\" href=\"#footnote-300-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, xin theo chi\u1ebfu th\u00e1ng 3 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 2, cho c\u00e1c quan \u1edf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, H\u00ecnh b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed.&#8217; Khi \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu chu\u1ea9n theo l\u1eddi t\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'k\u1ef3' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-37 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-300-6\" href=\"#footnote-300-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, y\u00eau c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua 2 nhi\u1ec7m k\u1ef3, 6 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay b\u1ecdn th\u1ea7n xem x\u00e9t, theo chi\u1ebfu th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t, vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed kinh quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua 4 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. B\u1ea3n t\u1ef1 mu\u1ed1n so s\u00e1nh v\u1edbi chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u1ea3i qua 5 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p b\u1ea3o ti\u1ebfn, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khi c\u00e1c quan ph\u00e1p quan m\u00e3n nhi\u1ec7m m\u1ed9t th\u00e1ng ph\u1ea3i k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean, mong r\u1eb1ng s\u1ebd tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay nh\u1eefng quan \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, thi 5 \u0111\u1ec1 v\u1ec1 ngh\u0129a lu\u1eadt, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ed7 hay tr\u01b0\u1ee3t.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ti\u1ebfp c\u00e1c quan H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n l\u00e0 L\u01b0u Di\u1ec7p, L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 8 kh\u1eafc.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Khoan d\u00e2ng l\u00ean 2 quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u1ec1 phong t\u1ee5c v\u00e0 nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u c\u1ed1ng c\u1ee7a Cao Ly v\u00e0 N\u1eef Ch\u00e2n.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Giang \u0110\u1ee9c Nguy\u00ean v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u00f4ng n\u00fai ch\u00e2u H\u1ea1 Kh\u00ea d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[43] Quy\u1ec1n Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e1c Vinh t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee7 l\u0129nh C\u1eedu M\u00f4n c\u1ee7a t\u1ed9c Ph\u00e0n Gia l\u00e0 Kh\u00e1ch T\u01b0 \u0110\u1ea1c c\u00f9ng t\u1ed9c c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Chi\u1ebfu b\u1ed5 Kh\u00e1ch T\u01b0 \u0110\u1ea1c l\u00e0m \u0110\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[44] B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, B\u1ea3o T\u0129nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng v\u00ec b\u1ec7nh xin t\u1eeb ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5. Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, v\u00ec Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn g\u1ea7n qu\u00ea nh\u00e0, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i. Mi\u1ec5n v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 l\u1ec7. Khi V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n, b\u1ec7nh n\u1eb7ng. Con ch\u00e1u v\u00e0 gia nh\u00e2n h\u00e0 kh\u1eafc v\u1edbi d\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng N\u0103ng kh\u00f4ng bi\u1ebft. H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau th\u00ec m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[45] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: &#8220;Nh\u1eefng quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed theo chi\u1ebfu, sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n x\u00e9t duy\u1ec7t, tri huy\u1ec7n th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, th\u00f4ng ph\u00e1n th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 l\u00e0m tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, th\u00ec th\u0103ng l\u00ean l\u00e0m phi\u00ean tr\u1ea5n. C\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh, sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, l\u1ec7nh cho Thuy\u00ean ty x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 't\u00e0i' trong 'l\u1ec7nh Thuy\u00ean ty x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, t\u1edd 17 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-300-7\" href=\"#footnote-300-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. <i>(Vi\u1ec7c trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2)<\/i>.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ec7nh cho \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0n Th\u1ee9 v\u00e0 Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u H\u1ea1 \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau, v\u00ec H\u00e0n Th\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1eb9 \u0111\u00e3 80 tu\u1ed5i, kh\u00f4ng c\u00f3 anh em.<\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc qua c\u00e1c b\u1ebfn \u0111\u00f2, kh\u00f4ng thu thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[48] Sai s\u1ee9 tu s\u1eeda l\u1ea7u th\u00e0nh Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n v\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp \u00e1o gi\u00e1p.<\/p>\n<p>[49] \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00f2 bi\u1ebft t\u1ed9c T\u00f4ng Ca nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Ma La H\u1ea1t L\u1ef1c C\u1ed1t. Qu\u00e2n C\u1ed1t T\u01b0 La thua, b\u1ed9 t\u1ed9c tan r\u00e3, th\u1ebf l\u1ef1c suy y\u1ebfu, nh\u01b0ng Ma La H\u1ea1t L\u1ef1c C\u1ed1t v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea5n c\u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[50] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam l\u1ed9, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed trong m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay trong kinh th\u00e0nh n\u1ebfu x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u1eefng v\u1ee5 ch\u00e1y l\u1edbn, t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1n h\u00e1n, kinh th\u00e0nh li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, n\u00ean chi\u1ebfu x\u1eed t\u1ed9i nh\u00e2n theo c\u1ef1c h\u00ecnh. \u0110\u1ebfn nay, Khai Phong ph\u1ee7 d\u1eabn chi\u1ebfu c\u0169, Vua cho r\u1eb1ng l\u1ec7nh c\u1ea5m t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng l\u00e2u d\u00e0i, n\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kh\u00e2u Ung t\u00e2u: <i>&#8220;Thi\u1ec7u Ch\u00e2u g\u1ea7n k\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi man di, d\u00e2n ch\u00fang th\u01b0\u1eddng b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111em b\u00e1n ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi. Xin theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 5 x\u1eed t\u1eed.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ebft, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y v\u00e0o lao th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh l\u00e0m Tri Thanh Ch\u00e2u, thay T\u1ec1 Lu\u00e2n, cho Lu\u00e2n l\u00e0m Tri V\u1eadn Ch\u00e2u. Lu\u00e2n t\u1eebng vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean h\u1ecd Ma \u1edf L\u00e2m Truy xu\u1ea5t th\u00f3c c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n, nh\u01b0ng Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Th\u1eeba \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 C\u1ea3nh T\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i, h\u1ed3i \u00e2m th\u01b0 r\u1ea5t b\u1ea5t k\u00ednh. Lu\u00e2n t\u1ee9c gi\u1eadn, t\u00e2u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c n\u00e0y, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;Lu\u00e2n nhu nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec1m ch\u1ebf c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, l\u1ea1i l\u00e0m phi\u1ec1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c sai S\u0129 Ho\u00e0nh thay th\u1ebf. S\u0129 Ho\u00e0nh \u0111\u1ebfn n\u01a1i, h\u1ecd Ma d\u00e2ng ng\u00e0n h\u1ed9c th\u00f3c, C\u1ea3nh T\u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecda cho t\u00f4ng t\u1ed9c ta r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Hai n\u0103m sau, h\u1ecd Ma b\u1ecb di\u1ec7t. <i>(Theo \u300aV\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o B\u00e1ch Nh\u1ea5t Bi\u00ean\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 C\u1ea3nh T\u00f4ng v\u1edbi S\u0129 Ho\u00e0nh c\u00f3 quan h\u1ec7 g\u00ec? H\u1ea1o n\u00f3i C\u1ea3nh T\u00f4ng m\u1ea5t n\u0103m \u0111\u00f3, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u0103m, S\u0129 Ho\u00e0nh gi\u1ebft ch\u00e1u h\u1ecd, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i> L\u00fac \u1ea5y gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean \u1edf v\u00f9ng Truy, Thanh, quan l\u1ea1i b\u1eaft v\u1ee3 con b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp nh\u1ed1t trong ng\u1ee5c, S\u0129 Ho\u00e0nh th\u1ea3 h\u1ebft cho \u0111i. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, c\u00f3 k\u1ebb trong b\u1ecdn ch\u00e9m \u0111\u1ea7u t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u0111em n\u1ed9p.<\/p>\n<p>[54] Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng Kim Minh Tr\u00ec theo l\u1ec7 cho ph\u00e9p s\u0129 th\u1ee9 vui ch\u01a1i m\u1ed9t th\u00e1ng, nay v\u1eadt gi\u00e1 trong kinh \u0111\u00f4 t\u0103ng cao, d\u00e2n ch\u00fang mong b\u00e3i b\u1ecf. Chi\u1ebfu m\u1edf tr\u00ec, \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00ec d\u1eebng.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh m\u1edbi \u1edf kinh \u0111\u00f4 ho\u00e0n th\u00e0nh, c\u00e1c quan coi vi\u1ec7c v\u00e0 qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t \u00edt, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng y\u00ean t\u0129nh, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p.&#8221;<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1eddi ti\u1ebft \u00f4n h\u00f2a, m\u01b0a thu\u1eadn, l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n ch\u00fang, c\u1ee9u gi\u00fap nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u1ee9u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-300-8\" href=\"#footnote-300-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, l\u00faa m\u1ea1ch s\u1eafp ch\u00edn, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u1ee9c v\u1ed7 v\u1ec1, xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c t\u00f9ng. Bi\u00ean gi\u1edbi tuy y\u00ean \u1ed5n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tuy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tho\u1ea3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 34 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-300-9\" href=\"#footnote-300-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> nh\u01b0ng s\u1ed1 qu\u00e2n ch\u01b0a gi\u1ea3m, lo l\u1eafng v\u1ec1 ph\u00ed t\u1ed5n, c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebft ki\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nay qu\u00e2n \u1edf kinh th\u00e0nh c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1eaft gi\u1ea3m, gi\u1eef l\u1ea1i tinh nhu\u1ec7.&#8221;<\/i> M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1ed1 qu\u00e2n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, n\u00f4ng d\u00e2n hao m\u00f2n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu \u0111\u00e3 ng\u1eebng tuy\u1ec3n m\u1ed9, ho\u1eb7c lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'kh\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-300-10\" href=\"#footnote-300-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, th\u00ec s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0103n l\u01b0\u01a1ng v\u00f4 \u00edch s\u1ebd gi\u1ea3m d\u1ea7n.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c khanh n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c, sao cho l\u00e2u d\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, \u0110o\u00e0n D\u1ee5c, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 khuy\u00ean d\u1ee5 h\u00e0o d\u00e2n \u1edf qu\u00e2n Kh\u00e1nh Th\u00e0nh xu\u1ea5t 11.900 th\u1ea1ch l\u00faa gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u1ee3 c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 c\u00e1c ban tr\u1ef1c ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00f4ng d\u00e2m, sau khi x\u1eed ph\u1ea1t xong th\u00ec tha ngay, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u01b0a v\u00e0o x\u01b0\u1edfng may, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c g\u1ed3m 157 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, T\u00e0o V\u0129 xin \u0111\u1eb7t t\u00ean cho hai tr\u1ea1i m\u1edbi x\u00e2y \u1edf \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n v\u00e0 Ti\u1ec3u L\u1ea1c M\u00f4n l\u00e0 An Bi\u00ean v\u00e0 Lai Vi\u1ec5n, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh nh\u01b0 v\u1ee5 \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i \u1edf V\u1ee5 Ch\u00e2u, xin t\u1eeb nay x\u00e9t x\u1eed k\u1ef9 c\u00e0ng h\u01a1n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem. H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c b\u1ea3n t\u1ea5u v\u1ec1 t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng tri\u1ec7u t\u1eadp b\u1ecdn th\u1ea7n \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 m\u1edbi khoan h\u1ed3ng ho\u1eb7c x\u1eed ph\u1ea1t. \u0110\u1ee9c hi\u1ebfu sinh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eadt v\u01b0\u1ee3t xa c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb nay, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9, ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u1ea9n th\u1eadn h\u01a1n n\u1eefa, qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra sai s\u00f3t.&#8221;<\/i> L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nghe ng\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n lu\u1eadn, khi\u1ebfn Vua h\u01a1i ch\u00e1n v\u00ec \u00f4ng t\u00e2u nhi\u1ec1u qu\u00e1. L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng th\u1ea7n, h\u00e1 ch\u1ec9 mu\u1ed1n c\u00f3 c\u00e1i h\u01b0 danh l\u00e0 nghe can gi\u00e1n sao? Th\u1ea7n th\u1eb9n v\u00ec \u0103n l\u1ed9c m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua an \u1ee7i \u00f4ng h\u1ed3i l\u00e2u. Sau n\u00e0y, nh\u1edb \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n n\u00e0y, Vua b\u00e8n \u0111\u1ec1 tr\u00ean t\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7n hai ch\u1eef <i>&#8220;L\u1ed7 Tr\u1ef1c&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean r\u1eb1ng: <i>&#8220;K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng th\u01b0\u1edfng \u0111\u00fang \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, ph\u1ea1t r\u00f5 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u00e1c, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y, v\u1eefng nh\u01b0 v\u00e0ng \u0111\u00e1, ch\u1eafc nh\u01b0 b\u1ed1n m\u00f9a, c\u00f4ng b\u1eb1ng nh\u01b0 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay x\u00e9t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec1u do \u0110\u1ea1i L\u00fd x\u1eed l\u00fd, xem x\u00e9t c\u00e1c ph\u00e1p lu\u1eadt trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung \u1edf vi\u1ec7c th\u1ea9m h\u00ecnh. Hai vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 chu\u1ea9n m\u1ef1c trong thi\u00ean h\u1ea1. Hu\u1ed1ng chi lu\u1eadt l\u1ec7 hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng ch\u1ebf s\u1eafc th\u00ec th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean thay \u0111\u1ed5i. Khi \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, n\u00f3i \u0111\u1ebfn ch\u1ebf s\u1eafc th\u00ec th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 v\u00e0o l\u1ed7i c\u1ed1 \u00fd ho\u1eb7c s\u01a1 su\u1ea5t, n\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1ed9i th\u00ec \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng hay t\u01b0. B\u1ed1n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t, n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00e1c xa. N\u1ebfu x\u00e9t t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 m\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng ph\u00e1p lu\u1eadt n\u1eb7ng, th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng v\u0103n b\u1ea3n<a class=\"footnote\" title=\"'L\u1ea1m d\u1ee5ng' trong \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 166, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169'.\" id=\"return-footnote-300-11\" href=\"#footnote-300-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu x\u00e9t t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng m\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb9, th\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed n\u00e0y, c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea9n th\u1eadn. N\u1ebfu l\u00e0 t\u01b0 l\u1ee3i th\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 v\u00e0 b\u1ecb truy c\u1ee9u ch\u1ee9c quan, n\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec c\u00f4ng th\u00ec chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng ti\u1ec1n v\u00e0 ghi l\u1ea1i l\u1ed7i, n\u1ebfu l\u00e0 c\u1ed1 \u00fd th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9, n\u1ebfu l\u00e0 s\u01a1 su\u1ea5t th\u00ec theo l\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed9i c\u00f4ng hay t\u01b0, c\u1ed1 \u00fd hay s\u01a1 su\u1ea5t, ch\u1ec9 l\u00e0 do quan t\u00f2a t\u00f9y l\u00fac quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean r\u1ea5t d\u1ec5 x\u1ea3y ra sai s\u00f3t. Mong r\u1eb1ng c\u00e1c c\u01a1 quan ph\u00e1p lu\u1eadt c\u00f9ng nhau \u0111\u1ecbnh r\u00f5 t\u1ed9i danh c\u00f4ng hay t\u01b0, tham kh\u1ea3o v\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p vi ph\u1ea1m ch\u1ebf s\u1eafc m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 s\u01a1 su\u1ea5t c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p s\u01a1 su\u1ea5t m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng m\u00e0 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian, l\u00e0m sai l\u1ec7ch ph\u00e1p lu\u1eadt, ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1eeb g\u1ed1c, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, H\u00ecnh b\u1ed9 v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt tham kh\u1ea3o v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c quan b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp v\u00e0 qu\u1ea3n ng\u1ee5c kh\u00f4ng b\u1ea9m b\u00e1o v\u1edbi c\u1ea5p tr\u00ean m\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp t\u00f9 nh\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u00e2y th\u01b0\u01a1ng t\u00edch n\u1eb7ng v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng c\u1ee9, ch\u1ec9 b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5t ch\u1ee9c c\u00f4ng; n\u1ebfu \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp qu\u00e1 m\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng c\u1ee9, ho\u1eb7c v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 tra t\u1ea5n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t m\u1ee5c \u0111\u00edch ri\u00eang, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf v\u00e0 t\u1ed9i t\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c quan b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eef ch\u1eadm tr\u1ec5 m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo quy ch\u1ebf vi ph\u1ea1m. Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o nguy\u00ean ni\u00ean, nh\u1eefng v\u1ee5 tr\u1ed9m c\u1eafp nh\u1ecf, giao cho c\u00e1c b\u00f4 l\u00e3o trong l\u00e0ng x\u1eed l\u00fd, nay l\u1ea1i x\u1eed ph\u1ea1t theo quy ch\u1ebf vi ph\u1ea1m, c\u00f3 v\u1ebb qu\u00e1 n\u1eb7ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ec9 b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5t ch\u1ee9c c\u00f4ng. Lu\u1eadt ph\u00e1p ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed9i c\u00f4ng v\u00e0 t\u1ed9i t\u01b0, t\u1ed9i t\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng v\u1ee5 m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd ph\u1ea1m t\u1ed9i. D\u00f9 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng v\u1ee5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng khai b\u00e1o trung th\u1ef1c, c\u00f3 \u00fd l\u1eeba d\u1ed1i, c\u0169ng b\u1ecb coi l\u00e0 t\u1ed9i t\u01b0. T\u1ed9i c\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng v\u1ee5 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 l\u1ee3i. D\u00f9 c\u00f3 s\u1ef1 thi\u00ean v\u1ecb, nh\u01b0ng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u00fang, vi ph\u1ea1m v\u1eabn b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u00f9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh theo c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh tr\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Mong r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u00f9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh theo c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh tr\u00ean, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'kim', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 th\u00f4ng kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-300-12\" href=\"#footnote-300-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. Lu\u1eadt c\u00f2n quy \u0111\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u00e0 vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00f9 hai n\u0103m, n\u1ebfu sai s\u00f3t s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay xin c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i ph\u1ea1m<a class=\"footnote\" title=\"Nay xin c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i ph\u1ea1m, hai ch\u1eef 'ph\u00e1p quan' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-300-13\" href=\"#footnote-300-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, ngo\u00e0i nh\u1eefng vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh trong chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u1eefng sai s\u00f3t nh\u1eb9 kh\u00e1c ch\u1ec9 b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5t ch\u1ee9c c\u00f4ng, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p v\u1eeba c\u00f4ng v\u1eeba t\u01b0 m\u00e0 t\u01b0 l\u1ee3i n\u1eb7ng h\u01a1n th\u00ec xin t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;M\u01b0a thu\u1eadn l\u00faa t\u1ed1t, m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5. D\u00e2n ngh\u00e8o kh\u00f3 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 cho vay l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 gi\u1ed1ng, nh\u01b0ng s\u1ee3 quan l\u1ea1i thu h\u1ed3i ngay, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n k\u1ef7.)<\/i><\/p>\n<p>[63] Tri ch\u00e2u Qu\u1eafc l\u00e0 Tra \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1eed quan m\u1ea1c ch\u1ee9c \u0111i tra h\u1ecfi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1eed quan m\u1ea1c ch\u1ee9c \u0111i tra h\u1ecfi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ch\u1eef 's\u1ee9' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'ty', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-300-14\" href=\"#footnote-300-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a> v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan c\u1ee7a l\u1ed9 m\u00ecnh, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ea5t ti\u1ec7n. Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay ch\u1ec9 cho hai ty n\u00e0y ki\u1ec3m tra l\u1eabn nhau.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, quan ph\u00e1n s\u1ef1 \u1edf C\u1ea3nh Linh cung, ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 L\u01b0u Qu\u00e2n xin cho L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh so\u1ea1n t\u1eadp l\u1ec7nh t\u1ebf t\u1ef1 C\u1ea3nh Linh cung theo l\u1ec7nh t\u1ebf t\u1ef1 Th\u00e1i Thanh cung th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, giao cho b\u1ea3n ty tu\u00e2n th\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u01b0u Qu\u00e2n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c qu\u00e1n t\u1ea1i Duy\u1ec7n Ch\u00e2u r\u1ea5t long tr\u1ecdng, c\u0169ng mong so\u1ea1n t\u1eadp ri\u00eang, \u0111\u1ec3 tu\u00e2n th\u1ee7 m\u00e3i m\u00e3i, chi\u1ebfu giao cho L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[65] C\u00e1c l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 Ch\u00e2u T\u1ecbnh \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>[66] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf kinh th\u00e0nh n\u1ea5u ch\u00e1o cho d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tinh khi\u1ebft, c\u00f3 khi c\u00f2n tr\u1ed9n c\u1ea3 tro. N\u00ean sai trung s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 t\u00e1i di\u1ec5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[67] Chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c man \u1edf Cao Ch\u00e2u r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1eaft gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u th\u00ec s\u1ebd x\u00e9t c\u00f4ng phong ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed, ho\u1eb7c ban cho bi\u1ec3n ng\u1ea1ch, b\u00e0i \u1ea5n c\u1ee7a ch\u00e2u, th\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u1ea5p b\u1eadc, cho ph\u00e9p tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Khai Phong ph\u1ee7 mi\u1ec5n h\u1ebft c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 v\u1ec1 c\u1ecf kh\u00f4, vi\u1ec7c n\u1ed9p r\u01b0\u1ee3u \u1edf tr\u01b0\u1eddng kh\u00fac c\u0169ng t\u1ea1m ng\u1eebng, \u0111\u1ee3i m\u00f9a thu xong s\u1ebd nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, c\u00e1c vi\u00ean \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c, Tam ty, Kinh ph\u1ee7, Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Nghi Th\u00e1nh chi\u00eam b\u00e1i th\u00e1nh dung c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, xem s\u00e1ch \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n kh\u1eafc \u0111\u00e1 c\u00e1c b\u00e0i t\u00e1n t\u1ee5ng do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3 Th\u0103ng v\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a ra kh\u1ecfi cung, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ng\u1ed3i, sai c\u00e1c quan theo h\u1ea7u l\u00e0m th\u01a1 th\u01b0\u1edfng hoa.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft b\u1ecb thi\u00ean tai, n\u1ebfu tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 b\u1ecb th\u1ea5t thu th\u00ec mi\u1ec5n ph\u1ea1t c\u00e1c quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n.<\/p>\n<p>[71] T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec T\u1ea1t La Mang v\u00e0 \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c tr\u1ea1i, h\u00e0o \u0111\u00e3 xong. Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ed1c c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c ban v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[72] Quan \u0110\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 l\u00e0 Lam K\u1ebf T\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ed1 quan ki\u1ec7n \u1edf c\u00e1c ty v\u1ed1n c\u00f3 47.966 ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd 36.388 ng\u01b0\u1eddi, nay ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c 23.921 ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn cho l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 c\u0169, 2.954 ng\u01b0\u1eddi cho ngh\u1ec9, 513 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban t\u00ean hi\u1ec7u <i>&#8220;Linh Tr\u1ea1ch&#8221;<\/i> cho mi\u1ebfu Tri\u1ec1u Na T\u01b0u \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 20-65, c\u00f3 mi\u1ebfu th\u1edd r\u1ed3ng Tri\u1ec1u Na T\u01b0u, th\u00e1ng 4 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2 ban t\u00ean hi\u1ec7u 'Linh Tr\u1ea1ch', \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'long'.\" id=\"return-footnote-300-15\" href=\"#footnote-300-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[74] Ch\u1ee7 ph\u00e1n ty Khai S\u00e1ch thu\u1ed9c Tam ty l\u00e0 L\u01b0u S\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n g\u1eedi l\u00ean t\u1ec9nh v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 tr\u00f9ng l\u1eb7p, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho ch\u00e2u huy\u1ec7n, xin cho c\u00e1c n\u01a1i gi\u1ea3m b\u1edbt, c\u1ed1t sao \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef Di Gi\u1ea3n c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t quy \u0111\u1ecbnh. Tam ty \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 90.000 \u0111\u1ea1o v\u0103n th\u01b0, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 345.200 t\u1edd gi\u1ea5y. L\u1ea1i sai c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean Tam ty, Tam ty xem x\u00e9t l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 42-6 v\u00e0 46-6 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft ph\u00e1t v\u1eadn ty', \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi c\u0169ng n\u00f3i 'Giang, Ho\u00e0i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a', c\u00f3 l\u1ebd \u1edf tr\u00ean thi\u1ebfu b\u1ed1n ch\u1eef 'Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft'.\" id=\"return-footnote-300-16\" href=\"#footnote-300-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u00e3 ph\u00e1t cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n 555.000 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c, l\u1ee5a, t\u01a1, b\u00f4ng, c\u00f9ng 4.170.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 cung \u1ee9ng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng Giang, Ho\u00e0i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u00ean l\u01b0u l\u1ea1i th\u00eam 2-3 tri\u1ec7u th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, tr\u00e1nh l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, qu\u00e2n Giang \u00c2m t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00e2u non \u0111\u00e3 sinh ra, \u0111\u00e3 b\u1eaft h\u1ebft, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c quan l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[77] \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u c\u00f9ng v\u1edbi man t\u1ed9c Cao ch\u00e2u l\u00e0m vi\u1ec7c \u00e1c, e r\u1eb1ng s\u1ebd lan \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi, Ki\u1ec1m, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang. Xin cho hai ch\u00e2u \u0111\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[78] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, d\u00f9 n\u1eb7ng hay nh\u1eb9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, c\u00f2n t\u1ed9i t\u01b0 h\u00ecnh t\u1eeb tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec kh\u00f4ng b\u00e0n, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 L\u00fd H\u01b0 K\u1ef7.<\/p>\n<p>[79] L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb sau l\u1ea7n \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c huy\u1ec7n l\u1ec7nh, tri huy\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m l\u1ec7nh l\u1ee5c, n\u1ebfu c\u00f3 nguy\u1ec7n v\u1ecdng nh\u1eadn ch\u1ee9c b\u1ea1 \u00fay, ty l\u00fd, t\u01b0 ph\u00e1p \u1edf v\u1ea1n h\u1ed9 T\u00e2y Xuy\u00ean, xin cho ph\u00e9p tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban cho n\u1eef \u0111\u1ea1o s\u0129 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Ch\u00e2n ng\u00f4i nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf Tung S\u01a1n v\u00e0 khu r\u1eebng tr\u00ean n\u1ec1n c\u0169 c\u1ee7a H\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng Qu\u00e1n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i. \u0110\u1ea1o Ch\u00e2n \u0111\u00e3 nh\u1ecbn \u0103n nhi\u1ec1u n\u0103m, trong ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, d\u00e2ng c\u00e2y c\u1ea9u k\u1ef7, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e2y n\u00e0y truy\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m, mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam tu\u1ed5i th\u1ecd. Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c d\u00e2ng c\u00e2y c\u1ea9u k\u1ef7 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, ch\u00e9p nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u00e2y. Th\u00e1ng 9 ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdc b\u00edch, c\u0169ng ch\u00e9p chung v\u00e0o. Vi\u1ec7c tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u0103ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean l\u00e0 Ng\u01b0 Gi\u00e1c Thi\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi \u1edf th\u00e0nh Xuy Ma thu\u1ed9c ch\u00e2u V\u1ecb c\u0169, l\u1eadp ra v\u0103n ph\u00e1p, nay \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh tan; l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c t\u1ed9c \u1edf ch\u00e2u H\u00e0 c\u0169ng ph\u00e1 v\u0103n ph\u00e1p do t\u1ed9c T\u00f4ng Ca l\u1eadp ra, xin quy thu\u1eadn, mong cho h\u1ecd l\u00e0m th\u1ee5c h\u1ed9, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do \u0111i l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe n\u00f3i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111ang c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00f3i l\u1edbn, d\u00e2n ngh\u00e8o vay ti\u1ec1n l\u00e3i c\u1ee7a nh\u00e0 gi\u00e0u, ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u1ea3 n\u1ee3 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u00e9p l\u1ea5y ru\u1ed9ng d\u00e2u, n\u00ean c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Ph\u00e1n quan Ph\u00e1t v\u1eadn ty B\u1ea1ch Ba l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, qu\u00e2n k\u00e9o thuy\u1ec1n c\u1ee7a ty n\u00e0y b\u1ecb r\u00e9t, n\u00ean \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 mua \u00e1o b\u00f4ng c\u1ea5p cho h\u1ecd, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u00e3 d\u00f9ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u00e1o tr\u1ea3 \u0111\u1ee7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, n\u0103m nay ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n t\u1ec9nh tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, nh\u01b0ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i> L\u1ea1i \u0111\u01b0a ra c\u00e1c th\u1ee9 nh\u01b0 b\u1ed9t h\u1ea1t b\u1ed3ng v\u00e0 h\u1ea1t th\u01b0\u01a1ng nh\u0129 do n\u1ed9i th\u1ecb V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ch\u00ednh d\u00e2ng, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n \u0103n nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y m\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, c\u00e0ng n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[84] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i, s\u1ee9 th\u1ea7n sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m ho\u1eb7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n m\u00e0 qua \u0111\u1eddi, n\u1ebfu gia quy\u1ebfn kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ec1 qu\u00ea, th\u00ec giao cho quan s\u1edf t\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 900 l\u1ea1ng b\u1ea1c trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[86] T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Ninh, \u0110\u1ea1i Ti\u1ec3u L\u1ea1c M\u00f4n, Uy Vi\u1ec5n Tr\u1ea1i nay \u0111\u1ecbnh b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng cho c\u00e1c quan phi\u00ean, ch\u00ednh qu\u00e2n ch\u1ee7 21 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 6 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2.000, 15 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1.000; ph\u00f3 qu\u00e2n ch\u1ee7 46 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 700; ch\u1ec9 huy s\u1ee9 127 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 500.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn gi\u00e1o tr\u01b0\u1eddng Phi S\u01a1n H\u00f9ng V\u0169, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u, ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[88] Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, Tham qu\u00e2n T\u01b0 ngh\u1ecb ph\u1ee7 Th\u0103ng v\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i t\u1eeb V\u1ec7 ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, d\u1ecdc theo s\u00f4ng Ng\u1ef1 c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e0i c\u1ed1t l\u1ed9 thi\u00ean, xin sai s\u1ee9 th\u1ea7n thu nh\u1eb7t ch\u00f4n c\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[89] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan tri\u1ec1u v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111ang l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1edbn ho\u1eb7c huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tri\u1ec1u v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111ang l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1edbn ho\u1eb7c huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-25 ghi l\u00e0 'c\u00e1c quan kinh v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111ang l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1edbn ho\u1eb7c huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec mong kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c'.\" id=\"return-footnote-300-17\" href=\"#footnote-300-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u ho\u1eb7c huy\u1ec7n l\u00e2n c\u1eadn th\u00ec cho ph\u00e9p thay phi\u00ean nhau \u0111i. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ho\u00e0ng C\u00e1t Ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[90] Vua cho r\u1eb1ng tai d\u1ecbch \u0111\u00e3 d\u1ee9t, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft trong thi\u00ean h\u1ea1 xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai, thu\u1ebf h\u1ea1 thu n\u0103m ngo\u00e1i v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng vay m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m nay mi\u1ec5n ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, \u0110\u0103ng, Lai, Duy, M\u1eadt, Thanh, V\u1ecb ch\u00e2u mi\u1ec5n b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u00e1c hay chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f2n thi\u1ebfu ch\u01b0a thu \u0111\u01b0\u1ee3c trong h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t s\u1ebd d\u1ea7n thu n\u1ea1p. C\u00e1c n\u01a1i ch\u1ebf t\u1ea1o v\u1eadt ph\u1ea9m cung ti\u1ebfn, t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n th\u1ee3, g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i n\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ng\u1eebng, n\u1ebfu l\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ea5p thi\u1ebft cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec \u0111\u1ee3i n\u0103m sau m\u1edbi t\u00e2u xin.<\/p>\n<p>[91] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean trong s\u1ed5 s\u00e1ch th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 t\u1eadp b\u1ecdn gian \u0111\u1ea1o, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u l\u00e0ng x\u00f3m. Vua ra chi\u1ebfu ph\u00e1 h\u1ee7y h\u1ebft, ai t\u01b0 t\u1ea1o t\u1eeb m\u1ed9t gian tr\u1edf l\u00ean, ai t\u1ed1 gi\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Sau \u0111\u00f3, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n tuy kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean trong s\u1ed5 s\u00e1ch nh\u01b0ng nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u00e3 tr\u00ean 30 gian, c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt, t\u0103ng nh\u00e2n tr\u1ee5 tr\u00ec, ho\u1eb7c \u1edf danh s\u01a1n th\u1eafng c\u1ea3nh, am \u0111\u1ed9ng cao qu\u00fd d\u01b0\u1edbi 30 gian, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p t\u1ed3n t\u1ea1i, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi.<\/p>\n<p>[92] Tam ty m\u01b0\u1ee3n 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[93] Th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai mua l\u1ea1i c\u00e1c s\u1edf r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ea5u th\u1ea7u m\u00e0 thu\u1ebf n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u1ebfu h\u1ebft n\u0103m m\u00e0 v\u1eabn mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c bu\u00f4n b\u00e1n, th\u00ec cho ph\u00e9p gia h\u1ea1n th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 nh\u01b0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, trong s\u1ed1 c\u00e1c M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Kinh quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c s\u1edf tr\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"Trong s\u1ed1 c\u00e1c M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Kinh quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c s\u1edf tr\u01b0\u1eddng, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c 17, sau 'trong s\u1ed1 c\u00e1c M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c' c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'Tri huy\u1ec7n'.\" id=\"return-footnote-300-18\" href=\"#footnote-300-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng cho vi\u1ec7c th\u00e2n d\u00e2n.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c tr\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 756 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u1ebfn n\u1ed9p con tin. T\u1eeb sau khi ph\u00e1p lu\u1eadt \u1edf Th\u00f4i Ma Th\u00e0nh b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1, c\u00e1c t\u1ed9c Kh\u00f4ng D\u0169, K\u00ea Ba tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo Th\u01b0\u1edfng D\u1ea1ng \u0110an \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. C\u1ed1t T\u01b0 La nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb Ma La H\u1ea1t L\u1ef1c C\u1ed1t l\u00e0m kh\u00f3, nay \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ea5t c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(C\u1ed1t T\u01b0 La tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ea5t c\u0169, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 \u0111\u1ecba danh n\u00e0o. Theo \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u qu\u1ed1c s\u1eed\u300b, C\u1ed1t T\u01b0 La b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi L\u1eadp Tu\u00e2n, l\u1ea1i d\u1eddi \u0111\u1ebfn M\u1ea1c Xuy\u00ean, c\u00f3 l\u1ebd M\u1ea1c Xuy\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La ch\u0103ng? M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau, C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1ea1i c\u00f9ng L\u1eadp Tu\u00e2n c\u1eed s\u1ee9 v\u00e0o c\u1ed1ng, v\u1eady \u0111\u1ea5t c\u0169 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 M\u1ea1c Xuy\u00ean. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ea5y Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 M\u00e3 Tri Ti\u1ebft l\u00e0m L\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 278, truy\u1ec7n M\u00e3 Tri Ti\u1ebft s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-300-19\" href=\"#footnote-300-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. Tri Ti\u1ebft t\u1eeb Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu, v\u1ed1n b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u00e2n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho v\u00e0o ch\u1ea7u ri\u00eang m\u1ed9t ban, mi\u1ec5n ph\u1ea3i m\u00faa l\u1ec5. N\u0103m nay b\u1ec7nh n\u1eb7ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 t\u1ea1i nh\u00e0. Th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u0103m, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00e2u kh\u00f4ng g\u1eb7p, nh\u1edb khanh n\u00ean \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn nay b\u00e3i ch\u1ee9c, l\u01b0u l\u1ea1i kinh s\u01b0 \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ch\u1eefa b\u1ec7nh. Tri Ti\u1ebft d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Khi b\u1ec7nh \u0111\u1ee1 v\u00e0o ch\u1ea7u, th\u01b0\u1eddng cho hai ng\u01b0\u1eddi H\u1eadu c\u00e1p m\u00f4n thay nhau \u0111\u1ee1.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Do\u00e3n Giang Ninh l\u00e0 Th\u0103ng V\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ph\u1ee7 b\u00e1o c\u00e1o t\u1eb1m l\u00faa t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng v\u00e0 b\u00ea b\u1ed1i, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Trung Ch\u00ednh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Ho\u00e0ng Ch\u1ea5n t\u1ed1 c\u00e1o L\u00fd Ph\u1ed5 tham \u00f4, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111i\u1ec1u tra, ph\u00e1t hi\u1ec7n L\u00fd Ph\u1ed5 \u0111\u00e3 t\u01b0 l\u1ee3i, sai binh l\u00ednh x\u00e2y nh\u00e0 cho L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00e2m \u0110\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng, l\u1ea1i c\u00f2n d\u00f9ng thuy\u1ec1n quan \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n g\u1ed7, thu l\u1ee3i b\u1ea5t ch\u00ednh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c. Ch\u01b0a k\u1ebft \u00e1n xong, g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 \u00e2n x\u00e1, c\u00e1c quan v\u00ec L\u00e2m \u0110\u1eb7c n\u00ean \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng truy c\u1ee9u th\u00eam. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n quan L\u01b0u T\u00f9y xin \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng L\u00fd Ph\u1ed5 b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i.<\/p>\n<p>L\u01b0u T\u00f9y ng\u01b0\u1eddi Kh\u1ea3o Th\u00e0nh, t\u1eebng l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf V\u0129nh Khang qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh tr\u00ec, ph\u1ea3i ch\u1eb7t g\u1ed7 l\u00e0m r\u00e0o, h\u1ec5 h\u01b0 h\u1ecfng l\u1ea1i thay, g\u00e2y kh\u1ed1n kh\u1ed5 cho d\u00e2n. L\u01b0u T\u00f9y ra l\u1ec7nh tr\u1ed3ng h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n c\u00e2y li\u1ec5u xung quanh, li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 ph\u00e2n chia trong ngo\u00e0i, d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. M\u1ed9t vi\u00ean huy\u1ec7n l\u1ec7nh thu\u1ed9c quy\u1ec1n nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ec3 x\u1eed \u00e1n, L\u01b0u T\u00f9y \u0111\u00e0n h\u1eb7c. L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u ng\u1ea7m xin gi\u00fap vi\u00ean huy\u1ec7n l\u1ec7nh, L\u01b0u T\u00f9y kh\u00f4ng \u0111\u00e1p. L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u1ee9c gi\u1eadn, t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u T\u00f9y h\u00e0 kh\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"'h\u00e0 kh\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u1eb7c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 297, \u300aL\u01b0u T\u00f9y truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-300-20\" href=\"#footnote-300-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, L\u01b0u T\u00f9y b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 ph\u00eda t\u00e2y nam b\u00e1n ng\u1ef1a cho quan, kh\u1ed5 v\u00ec b\u1ecb quan l\u1ea1i s\u00e1ch nhi\u1ec5u, L\u01b0u T\u00f9y \u0111\u00e3 x\u1eed l\u00fd. Khi \u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9: <i>&#8220;Cha ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e2u r\u1ed3i?&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn tai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, L\u01b0u T\u00f9y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 4 l\u00e0m tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u, th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 6 \u0111\u1ed5i l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean. Ch\u00ednh truy\u1ec7n d\u1ef1a theo b\u00e0i v\u0103n bia c\u1ee7a T\u1ed1ng K\u1ef3, nay s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00f3 th\u1ec3 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u1eebng t\u1ea1m quy\u1ec1n chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.)<\/i><\/p>\n<p>[99] Tri ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u Ti\u1ebft \u00c1nh t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i, \u0111\u00e3 cho n\u1ea5u ch\u00e1o c\u1ee9u t\u1ebf, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u theo chi\u1ebfu x\u00e1 ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t th\u00e1ng t\u01b0, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh gi\u1ea3m xu\u1ed1ng t\u1ed9i \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u01b0u. K\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp m\u00e0 l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00e0, th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n; k\u1ebb \u1edf l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam th\u00ec \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ef3nh, Nhai, \u0110am, V\u1ea1n; k\u1ebb \u1edf l\u1ed9 \u00cdch T\u1eed th\u00ec \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc, Qu\u00e2n, Kim, T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng; k\u1ebb \u1edf l\u1ed9 L\u1ee3i Qu\u1ef3 th\u00ec \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ee3i Qu\u1ef3 l\u1ed9 \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam, hai ch\u1eef 'ch\u00e2u qu\u00e2n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-8 v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-300-21\" href=\"#footnote-300-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c lao th\u00e0nh; k\u1ebb kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh ngo\u00e0i ng\u00e0n d\u1eb7m. K\u1ebb ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u00ec \u0111\u00e0y ra b\u1ea3n th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"K\u1ebb ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u00ec \u0111\u00e0y ra b\u1ea3n th\u00e0nh, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-9 ch\u00e9p: 'T\u1ed9i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec1u x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh b\u1ea3n ch\u00e2u'.\" id=\"return-footnote-300-22\" href=\"#footnote-300-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, chi\u1ebfu x\u00e1 n\u00f3i r\u1eb1ng k\u1ebb kh\u00f4ng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u00ec t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u T\u00e2n, L\u1ec7 l\u00e0 Tri\u1ec7u K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, \u0111\u00e0y ra b\u1ea3n ch\u00e2u sung qu\u00e2n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1eeba c\u1ea3i, l\u1ea1i ph\u1ea1m l\u1ed7i, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[101] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00eda t\u00e2y nam doanh C\u1ee7ng Th\u00e1nh, t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 l\u00ednh doanh th\u1ea5y r\u00f9a v\u00e0 r\u1eafn, b\u00e8n x\u00e2y \u0111\u1ec1n Ch\u00e2n V\u0169, nay b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec1n c\u00f3 su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y, m\u00fac kh\u00f4ng c\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh d\u1ecbch u\u1ed1ng v\u00e0o ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u1ecfi b\u1ec7nh. Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu x\u00e2y \u0111\u1ea1o cung ngay t\u1ea1i \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean&#8221;<\/i>, s\u0129 n\u1eef \u0111i ch\u00e2n \u0111\u1ea5t ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn chi\u00eam b\u00e1i. \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi c\u00e2u vi\u1ec7n H\u00e0 Nam l\u00e0 Nh\u00e2m B\u1ed1 t\u00e2u r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng th\u1ea7n qu\u00e1i \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ngu, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u Di\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c quan thu\u1ed9c H\u00ecnh ph\u00e1p g\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do th\u1ebf gia xin m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5, t\u1eeb nay mong r\u1eb1ng Thuy\u00ean ty ch\u1ecdn k\u1ef9 ng\u01b0\u1eddi h\u00e0n s\u0129, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[103] Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n l\u00e0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng trong b\u1ed9, gi\u00e1 l\u00faa m\u1ea1ch m\u1ed7i \u0111\u1ea5u l\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi man \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 H\u00e1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, Nho B\u00e1, Nho Th\u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf mu\u1ed1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u H\u1ee9a, Tr\u1ea7n, Tr\u1ecbnh, ban cho y ph\u1ee5c, l\u1ee5a l\u00e0.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-300-1\">'S\u0129 H\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nhi\u1ec7m H\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n nhu\u1eadn th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Phi\u00ean Di 5-7, \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 326 truy\u1ec7n S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, quy\u1ec3n 493 truy\u1ec7n T\u00e2y Nam Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng ch\u01b0 Man m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-300-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-2\">Theo ch\u00fa th\u00edch l\u00e0 'mang th\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh', trong s\u00e1ch n\u00e0y th\u00e1ng 4 ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd c\u0169ng ghi l\u00e0 '\u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Th\u1ea7n, \u0110\u1ec9nh Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n', quy\u1ec3n 92 ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 8 ghi l\u00e0 '\u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n'. <a href=\"#return-footnote-300-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-3\">H\u00e0o ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0o ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-125 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-300-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-4\">'Tr\u00e1i \u0111\u1ea1o', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-125 ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ef1 \u00fd', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-300-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-5\">'2 vi\u00ean Ki\u1ec3m ph\u00e1p quan ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p', hai ch\u1eef 'nh\u1ecb vi\u00ean' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-36 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-300-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-6\">Ch\u1eef 'k\u1ef3' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-37 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p 1-64 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-300-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-7\">ch\u1eef 't\u00e0i' trong 'l\u1ec7nh Thuy\u00ean ty x\u00e9t duy\u1ec7t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, t\u1edd 17 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-300-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-8\">Ch\u1eef 'c\u1ee9u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-300-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-9\">Ch\u1eef 'tuy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tho\u1ea3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 34 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-300-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-10\">Ch\u1eef 'kh\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-300-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-11\"> 'L\u1ea1m d\u1ee5ng' trong \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 166, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169'. <a href=\"#return-footnote-300-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-12\"> Mong r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u00f9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh theo c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh tr\u00ean, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'kim', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 th\u00f4ng kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-300-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-13\"> Nay xin c\u00e1c quan ph\u00e1p lu\u1eadt x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i ph\u1ea1m, hai ch\u1eef 'ph\u00e1p quan' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-300-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-14\"> C\u00e1c l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1eed quan m\u1ea1c ch\u1ee9c \u0111i tra h\u1ecfi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ch\u1eef 's\u1ee9' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'ty', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-300-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-15\">Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 20-65, c\u00f3 mi\u1ebfu th\u1edd r\u1ed3ng Tri\u1ec1u Na T\u01b0u, th\u00e1ng 4 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2 ban t\u00ean hi\u1ec7u 'Linh Tr\u1ea1ch', \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'long'. <a href=\"#return-footnote-300-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-16\">Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 42-6 v\u00e0 46-6 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft ph\u00e1t v\u1eadn ty', \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi c\u0169ng n\u00f3i 'Giang, Ho\u00e0i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a', c\u00f3 l\u1ebd \u1edf tr\u00ean thi\u1ebfu b\u1ed1n ch\u1eef 'Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft'. <a href=\"#return-footnote-300-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-17\"> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tri\u1ec1u v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111ang l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1edbn ho\u1eb7c huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-25 ghi l\u00e0 'c\u00e1c quan kinh v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111ang l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1edbn ho\u1eb7c huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 th\u00ec mong kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c'. <a href=\"#return-footnote-300-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-18\">Trong s\u1ed1 c\u00e1c M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Kinh quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c s\u1edf tr\u01b0\u1eddng, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c 17, sau 'trong s\u1ed1 c\u00e1c M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c' c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'Tri huy\u1ec7n'. <a href=\"#return-footnote-300-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-19\">Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 278, truy\u1ec7n M\u00e3 Tri Ti\u1ebft s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-300-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-20\"> 'h\u00e0 kh\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u1eb7c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 297, \u300aL\u01b0u T\u00f9y truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-300-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-21\"> L\u1ee3i Qu\u1ef3 l\u1ed9 \u0111\u00e0y ra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam, hai ch\u1eef 'ch\u00e2u qu\u00e2n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-8 v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-300-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-300-22\"> K\u1ebb ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u00ec \u0111\u00e0y ra b\u1ea3n th\u00e0nh, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-9 ch\u00e9p: 'T\u1ed9i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec1u x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh b\u1ea3n ch\u00e2u'. <a href=\"#return-footnote-300-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":49,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-300","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1263,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/300\/revisions\/1263"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/300\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=300"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=300"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}