{"id":306,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=306"},"modified":"2025-08-20T16:10:10","modified_gmt":"2025-08-20T09:10:10","slug":"beta-quyen-94-nam-thien-hi-thu-3-mau-ngo-1018","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-94-nam-thien-hi-thu-3-mau-ngo-1018\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 94: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 3 (K\u1ef6 M\u00d9I, 1019)","rendered":"QUY\u1ec2N 94: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 3 (K\u1ef6 M\u00d9I, 1019)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, S\u00f9ng Nghi ph\u00f3 s\u1ee9 S\u1eed O\u00e1nh b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m Cung B\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, v\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u00ea s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n b\u1ecb v\u1ee1, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 S\u00f9ng Nghi s\u1ee9, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[2] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng quan l\u1ea1i \u1edf L\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 quan vi\u00ean \u0111em ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i cho h\u1ecd r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o, t\u0103ng \u0111\u1ea1o, c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng tr\u1ea1ng, xin \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft th\u1ec9nh xa gi\u00e1 \u0111i phong Trung Nh\u1ea1c. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y h\u1ec7 tr\u1ecdng, ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn s\u01a1 s\u00e0i.\"<\/i> L\u1ec7nh cho Ph\u00f9ng Ch\u1eedng an \u1ee7i v\u00e0 cho h\u1ecd v\u1ec1.\r\n\r\n[4] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc n\u1ebfu c\u00f3 sang B\u1eafc gi\u1edbi mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt kh\u00f4ng thu\u1ed9c lo\u1ea1i c\u1ea5m m\u00e0 b\u1ecb B\u1eafc gi\u1edbi b\u1eaft g\u1eedi tr\u1ea3 th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh 100 tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i tha.\r\n\r\n[5] Tam Ty m\u01b0\u1ee3n 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u00e0 10 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb N\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[6] H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 T\u01b0 Y\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi, nh\u01b0ng Y\u1ec3n l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, l\u1ea1i l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, xin cho thi \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n thi. T\u1eeb \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec1u l\u00e0m theo l\u1ec7 n\u00e0y.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng H\u00e0n L\u00e2m ty, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0m T\u1ea3 K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m H\u00e0n L\u00e2m s\u1ee9, S\u00f9ng Nghi s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau Kh\u00e1nh l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u1ea3 T\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty H\u00e0n Th\u1ee7 \u00c2n, Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Lam K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. V\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed3ng \u1edf H\u00e0n L\u00e2m ty mang dao v\u00e0o nha m\u00f4n, gi\u1ebft \u0111\u1ed3ng li\u00eau.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ecbnh b\u1ee3 \u1edf cung \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, xem truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung. L\u00fd Chi\u00eau Kh\u00e1nh l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Long, sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, v\u00ec m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y, sai c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c mi\u1ebfu x\u00e3, cung quan, ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111\u1ec1n th\u1ea7n c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng v\u1ee1 l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, vi\u1ec7c n\u1ed9p thu\u1ebf g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb l\u1ee5t, thu\u1ebf h\u1ea1 cho ph\u00e9p n\u1ed9p t\u00f9y ti\u1ec7n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ho\u00e3n thu\u1ebf.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh Ti\u1ebft Nhan t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb ng\u00e0y m\u00f9ng 3 th\u00e1ng n\u00e0y, ch\u00e2u Ho\u1ea1t m\u01b0a li\u00ean t\u1ee5c n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u01b0a d\u1ee9t, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao, b\u1edd b\u1eafc \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh ch\u00e2u. Xin t\u1ea1m d\u1eddi v\u0169 kh\u00ed, ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, c\u00f2n qu\u00e2n d\u00e2n th\u00ec t\u00f9y \u00fd di chuy\u1ec3n.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Ti\u1ebft Nhan l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch b\u1ea3o v\u1ec7, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00ec l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t xem cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f3 d\u1eddi hay kh\u00f4ng.)<\/i>\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <em>\"\u1ede c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Ph\u00fac Ki\u1ebfn, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh gi\u1ea3, con ch\u00e1u d\u00e2n ch\u00fang t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 chia t\u00e0i s\u1ea3n, nay t\u1ed5 ph\u1ee5 m\u1eabu \u0111\u00e3 m\u1ea5t, \u0111\u1ebfn quan ki\u1ec7n v\u1ec1 vi\u1ec7c chia kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 c\u00f3 hay kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111ang canh t\u00e1c l\u00e0m ch\u1ee7, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd.\"<\/em> Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Giang Nam c\u0169ng l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 11 s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 \u1edf Nam Giao, l\u1ec7nh cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Nam Giao \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9; Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ed3ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9; \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9; L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m Ph\u00f9 tr\u00ec s\u1ee9; H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh l\u00e0m Nam Giao l\u1ec5 nghi s\u1ee9; H\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9; Th\u00e1i t\u1eed t\u00e2n kh\u00e1ch V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9; Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9; Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 ph\u00f9 tr\u00ec \u0111\u00f4 gi\u00e1m. T\u1eeb sau l\u1ec5 phong thi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh cho ph\u1ee5 th\u1ea7n ki\u00eam ch\u1ee9c ng\u0169 s\u1ee9. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\r\n\r\n[13] B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu[footnote]B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, ch\u1eef 'B\u1ed9' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 14\/8 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Ho\u1ea1t, kh\u00e1 quen thu\u1ed9c v\u1edbi l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tu h\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t. S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0m Tu h\u00e0 ki\u1ec1m h\u1ea1t; N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\n[14] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ec3 an ph\u1ee7 v\u00e0 chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Man; Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n l\u00e0 S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, Tri ch\u00e2u L\u1ec5 l\u00e0 T\u00e0o Kh\u1eafc K\u1ef7, \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh l\u00e0 S\u00e0i Trung, c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Kinh Nam l\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n c\u00f9ng lo vi\u1ec7c n\u00e0y. Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u1ea5n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi \u0111\u1ec3 an ph\u1ee7 v\u00e0 chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Man, c\u00f9ng v\u1edbi Tri ch\u00e2u Thi l\u00e0 L\u01b0u V\u0129nh S\u00f9ng lo vi\u1ec7c n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh, c\u00f2n vi\u1ec7c an ph\u1ee7 chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Man th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u1ea5n, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o. Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, nay ghi chung l\u1ea1i. Vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Man b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf g\u1ea5p, b\u1ea3n s\u1eed v\u00e0 H\u1ed9i y\u1ebfu \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam trong b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n c\u00f3 vi\u1ebft: Khi \u00f4ng cai qu\u1ea3n ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi Man c\u00f3 h\u1ecd B\u00e0nh[footnote] 'B\u1ec9 man nh\u00e2n trung B\u00e0nh t\u00ednh nh\u1ea5t t\u1ed9c', ch\u1eef 'B\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aPh\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 11, b\u00e0i \u300aTr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 h\u00f9ng m\u1ea1nh, chi\u1ebfm c\u1ee9 nhi\u1ec1u ch\u00e2u \u1edf v\u00f9ng n\u00fai, phong cho anh em l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng thu\u1eadn theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd. Sau \u0111\u00f3 h\u1ecd ki\u00eau ng\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm th\u00e0nh \u1ea5p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi \u00f4ng \u0111\u1ebfn, x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1n B\u1ed3ng S\u01a1n, s\u1eeda sang tr\u1ea1i T\u00e2n H\u01b0ng \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa[footnote] 'Th\u1ea3 t\u1ec9nh th\u00fa binh', ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nhung', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aPh\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], d\u00e2ng l\u00ean m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u t\u1ea5u, ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda th\u00ec l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111i B\u00ecnh L\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi Man l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m.<\/i>\r\n\r\n<i>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1i tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t ch\u00fang, nh\u01b0ng Tr\u1eabm kh\u00f4ng n\u1ee1, khanh h\u00e3y \u0111i lo li\u1ec7u vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> \u00d4ng l\u1ea1y t\u1ea1 v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"C\u1ecf d\u00f9 nh\u1ecf b\u00e9, nh\u01b0ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tuy\u1ec7t di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c. Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111u\u1ed5i ch\u00fang \u0111i, ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00fang kh\u00f4ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Trung Hoa m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady, h\u00e3y l\u00e0m cho d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.\"<\/i> \u00d4ng v\u1ed9i v\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn, cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man kh\u00f4ng b\u1ecb uy hi\u1ebfp th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c, kh\u00f4ng th\u1ea5y l\u1ee3i th\u00ec kh\u00f4ng nghe theo. B\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m l\u00e0m cho h\u1ecd s\u1ee3 h\u00e3i, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Thi\u00ean t\u1eed s\u1eafp c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, \u0111ang huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n t\u1eeb b\u1ed1n ph\u00eda, s\u1ebd \u0111\u1ed1t r\u1eebng n\u00fai, ph\u00e1 h\u1ee7y hang \u1ed5 c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, kh\u00f4ng di\u1ec7t h\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng th\u00f4i.\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi Man nghe v\u1eady r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u00d4ng n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb v\u1ec1, thi\u00ean t\u1eed l\u00e0 b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n nh\u00e2n t\u1eeb, ta s\u1ebd thay c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i xin \u00e2n x\u00e1.\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi Man nghe theo, \u00f4ng li\u1ec1n b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 tha t\u1ed9i. Kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, c\u1ed1ng n\u1ea1p v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111ao v\u00e0 v\u1ea3i, d\u1ef1ng c\u1ed9t \u0111\u00e1, kh\u1eafc l\u1eddi th\u1ec1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Man v\u00e0 d\u1ef1ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. T\u1eeb \u0111\u00f3 uy \u0111\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n xa, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, kh\u00f4ng c\u00f2n lo\u1ea1n l\u1ea1c n\u1eefa.<\/i>\r\n\r\n<i>Kinh Thi c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"Gi\u1eef v\u1eefng k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, ng\u01b0\u1eddi Ho\u00e0i Di cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng quy ph\u1ee5c. Chim c\u00fa bay l\u01b0\u1ee3n, \u0111\u1eadu tr\u00ean r\u1eebng Ph\u00e1n, \u0103n qu\u1ea3 d\u00e2u c\u1ee7a ta, mang l\u1ea1i ti\u1ebfng h\u00f3t hay.\"<\/i> \u00dd n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi Man nh\u01b0 lo\u00e0i chim \u00e1c, c\u0169ng b\u1ecb c\u1ea3m h\u00f3a. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam vi\u1ebft b\u00e0i v\u0103n bia, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y. S\u00e0i Trung, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch. Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n, ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Quy T\u00edn, ch\u00e2u H\u00f9ng.)<\/i>\r\n\r\n[15] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng th\u0103m h\u1ecfi.\r\n\r\nNg\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, sai H\u00e0n l\u00e2m so\u1ea1n ch\u1ebf, \u0111\u1ed5i l\u00e0m ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, th\u0103ng ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Ch\u1ebf th\u01b0 v\u1eeba \u0111\u1ebfn th\u00ec T\u00e0o X\u00e1n qua \u0111\u1eddi, xa gi\u00e1 li\u1ec1n \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0169 \u00dd, cho con \u00f4ng l\u00e0 T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o Nghi l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i b\u1ed5 d\u1ee5ng hai ch\u00e1u v\u00e0 ch\u00e1u ngo\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan.\r\n\r\nT\u00e0o X\u00e1n xu\u1ea5t th\u00e2n qu\u00fd t\u1ed9c, n\u1ed5i ti\u1ebfng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ea9n tr\u1ecdng, t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u, n\u1ed1i nghi\u1ec7p gia \u0111\u00ecnh. \u00d4ng th\u00f4ng th\u1ea1o binh ph\u00e1p, th\u00edch \u0111\u1ecdc \u300aT\u1ea3 th\u1ecb Xu\u00e2n thu\u300b. Tuy kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao chi\u1ebfn tr\u1eadn, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, cai qu\u1ea3n c\u1ea5m v\u1ec7 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, kh\u00e9o an \u1ee7i qu\u00e2n s\u0129, trung h\u1eadu khi\u00eam t\u1ed1n, ch\u01b0a t\u1eebng ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1ea7m. T\u1eeb khi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i \u0111\u1eddi l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd \u00e2n hu\u1ec7 m\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn, ch\u1ec9 c\u00f3 gia t\u1ed9c T\u00e0o X\u00e1n. Hai tr\u1ea5n T\u1eeb, H\u1ee9a c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c quan cha truy\u1ec1n con n\u1ed1i, \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi cho l\u00e0 vinh hi\u1ec3n. Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u00f4ng h\u01a1i keo ki\u1ec7t, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch. M\u1eb9 T\u00e0o X\u00e1n t\u1eebng xem kho t\u00e0ng nh\u00e0 \u00f4ng, th\u1ea5y t\u00edch tr\u1eef m\u1ea5y v\u1ea1n ti\u1ec1n, g\u1ecdi \u00f4ng \u0111\u1ebfn b\u1ea3o: <i>\"Cha ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m quan trong ngo\u00e0i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, qu\u1ea3 th\u1eadt ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng b\u1eb1ng cha xa l\u1eafm.\"<\/i>\r\n\r\n[16] Tam ty m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng 245 v\u1ea1n ti\u1ec1n l\u1ee5a[footnote]Tam ty m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng 245 v\u1ea1n ti\u1ec1n l\u1ee5a: ch\u1eef 'm\u01b0\u1ee3n' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u00e1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 b\u1ecf[\/footnote].\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban cho d\u00e2n huy\u1ec7n V\u1ee5 Nguy\u00ean, ch\u00e2u H\u1ea5p l\u00e0 U\u00f4ng Ch\u00ednh t\u01b0\u1edbc C\u00f4ng s\u0129, mi\u1ec5n tr\u1eeb sai d\u1ecbch cho h\u1ed9 \u0111\u00f3, v\u00ec \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u1ec3 Nguy\u00ean Ng\u1ef1 C\u1ef1c C\u1ea3m Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1o \u1ee8ng Ch\u00e2n B\u1ea3o V\u1eadn V\u0103n \u0110\u1ee9c V\u0169 C\u00f4ng Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh Kh\u00e2m Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn, d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u0103m l\u1ea7n m\u1edbi theo.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Chung Ly C\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, v\u1eeba th\u1ea5y trong \u0111\u1ecba h\u1ea1t m\u01b0a thu\u1eadn m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, li\u1ec1n t\u00e2u b\u00e1o m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 n\u1ebfu g\u1eb7p s\u01b0\u01a1ng gi\u00e1, h\u1ea1n h\u00e1n, ch\u00e2u ch\u1ea5u, s\u00e2u b\u1ecd g\u00e2y tai h\u1ecda, \u0111\u1ec1u gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng t\u00e2u b\u00e1o, tr\u00ean l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u01b0\u1edbi \u00e1p b\u1ee9c d\u00e2n ch\u00fang. Xin t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u n\u01a1i n\u00e0o g\u1eb7p thi\u00ean tai t\u1ed5n th\u1ea5t, ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c d\u00e2ng t\u1ea5u[footnote] 'L\u1eadp t\u1ee9c d\u00e2ng t\u1ea5u', ch\u1eef '\u0111\u1eb1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1eb1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 2-14 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sai quan \u0111i xem x\u00e9t. N\u1ebfu \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y thu ho\u1ea1ch xong m\u00f9a h\u1ea1 thu m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e1o[footnote] 'C\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y thu ho\u1ea1ch xong m\u00f9a h\u1ea1 thu m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e1o', ch\u1eef 'h\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote]. N\u1ebfu sau khi t\u00e2u b\u00e1o l\u1ea1i g\u1eb7p thi\u00ean tai t\u1ed5n th\u1ea5t, cho ph\u00e9p t\u00e2u b\u00e1o ri\u00eang. N\u1ebfu gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng t\u00e2u, s\u1ebd lu\u1eadn t\u1ed9i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[20] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u1edf Giao Ch\u00e2u sai em l\u00e0 L\u00fd H\u1ea1c \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, v\u00ec Thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng huy\u1ec7n Can H\u1eefu, n\u00ean \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha h\u1ebft. C\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p. Ban cho d\u00e2n huy\u1ec7n Can H\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf m\u00f9a thu. Ph\u1ed5 \u0111\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1ea1o th\u00edch \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh[footnote] 'Ph\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ecbnh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ea1o th\u00edch 1-22, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 24 Chu N\u0103ng ng\u1ee5y t\u1ea1o thi\u00ean th\u01b0 s\u1eeda.[\/footnote]. Quan l\u1ea1i Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111em gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn n\u01a1i nh\u1eadm ch\u1ee9c.\r\n\r\nChi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>\"Tr\u1eabm k\u00ednh c\u1ea9n ph\u1ee5ng s\u1ef1 c\u01a1 nghi\u1ec7p l\u1edbn, v\u1ed7 y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00fac l\u00e0nh t\u00edch t\u1ee5 d\u00e0y, tr\u1eddi cao r\u1ed9ng bao la. Nh\u1eadn s\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a s\u00f4ng H\u00e0, s\u00f4ng L\u1ea1c, m\u1edf ra c\u01a1 \u0111\u1ed3 l\u1edbn c\u1ee7a th\u00e1nh ch\u00e2n, d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt qu\u00fd l\u00ean n\u00fai cao, ch\u00ecm ng\u1ecdc qu\u00fd xu\u1ed1ng s\u00f4ng l\u1edbn. K\u00ednh c\u1ea9n b\u00e1i l\u1ec5 t\u1ea1i \u0111\u00e0n v\u0103n k\u1ebf, d\u00e2ng l\u00ean t\u1ea5m b\u1ea3n kh\u1eafc ng\u1ecdc qu\u00fd. Tinh th\u1ea7n uy\u00ean \u00e1o, gi\u00e1o h\u00f3a thu\u1ea7n h\u1eadu. Hu\u1ed1ng chi v\u00f9ng H\u00e0m, H\u1ea1o l\u00e0 n\u01a1i linh thi\u00eang, trong c\u00e1c danh s\u01a1n, c\u00f3 \u0111\u1ea5t ph\u00fac. X\u00e2y d\u1ef1ng kinh \u0111\u00f4 nghi\u00eam trang, ch\u1edd \u0111\u00f3n xe r\u1ed3ng t\u1eeb tr\u1eddi cao, l\u00f2ng thanh t\u1ecbnh t\u1ecf r\u00f5, ng\u1ecdc ho\u00e0ng chi\u1ebfu soi. T\u1eeb \u0111\u1ea5t Thu\u1ea7n Th\u1ee7, ban t\u1eb7ng s\u00e1ch r\u1ed3ng[footnote] 'T\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ee9', '\u0110\u1ec1' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ea', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda.[\/footnote]. Khuy\u00ean Tr\u1eabm ph\u1ee5 \u0111\u1ee9c, kh\u00edch l\u1ec7 Tr\u1eabm y\u00eau d\u00e2n. B\u00e1o tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y gi\u00e1ng l\u00e2m, k\u1ec3 l\u1ea1i ph\u00fac l\u1edbn k\u00e9o d\u00e0i; b\u1ea3o v\u1ec7 con ch\u00e1u ngh\u00ecn \u0111\u1eddi, gi\u1eef g\u00ecn t\u00f4ng mi\u1ebfu th\u00e1i b\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f2n quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed[footnote] 'N\u00e3i' trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b l\u00e0 'Quy\u1ebfn'.[\/footnote], ti\u1ebfp t\u1ee5c ban b\u1ea3o m\u1ec7nh, t\u1ecf r\u00f5 ch\u00ed nh\u00e2n hi\u1ebfu, ch\u1ec9 ra \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh b\u00e1o \u1ee9ng. L\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh c\u00e0ng th\u00eam, lo s\u1ee3 c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Xem x\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch v\u1edf, qu\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. X\u01b0a To\u1ea1i Ho\u00e0ng n\u1eafm c\u01a1[footnote] '\u00c1c' nguy\u00ean l\u00e0 'Qu\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ec9 c\u00f3 kh\u1eafc ch\u1eef tr\u00ean th\u1ebb tre; Vua Thu\u1ea5n ng\u1ed3i sau b\u00ecnh phong, ch\u1ec9 xem v\u0103n t\u1ef1 tr\u00ean s\u00f4ng. H\u00e1 b\u1eb1ng ph\u00fac Tr\u1eabm nh\u1ecf b\u00e9, ph\u00fac \u0111\u1ebfn th\u00e1i t\u1eed, nh\u1eadn ph\u00fac l\u1edbn n\u00e0y, th\u1ef1c l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i trong ho\u00e0ng \u0111\u1ed3[footnote] 'Quan' trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b l\u00e0 'M\u1eadu'.[\/footnote]; mu\u1ed1n c\u00f9ng v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc, c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng ph\u00fac l\u00e0nh. Ng\u01b0\u1ee1ng \u0111\u00e1p \u01a1n tr\u1eddi cao, ban \u00e2n x\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u00c2n \u0111i\u1ec3n g\u1ea7n k\u1ec1, b\u1ed7ng nhi\u00ean ban \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u1ea5y l\u00e0 v\u00ec Thi\u00ean th\u01b0 Can H\u1ef1u l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng. \u0110\u1ebfn khi Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Chu N\u0103ng th\u1ea5t b\u1ea1i, s\u1eed quan ki\u00eang k\u1ef5, b\u00e8n \u0111\u1ed5i l\u1eddi ch\u1ebf c\u00e1o, t\u1eeb \"Cung ti\u1ebfn l\u0169 qu\u1ef3nh chi b\u1ea3n\" tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1ec9 n\u00f3i \"\u0110\u00e3i t\u01b0 nh\u1ecb k\u1ec9, tu\u1ea7n tr\u00ed ti\u1ec3u khang, bang b\u1ea3n k\u00ed ninh, thi\u00ean h\u01b0u do\u00e3n t\u1eadp. C\u1ed1 duy \u00e2m ch\u1ea5t, h\u1ec1 \u0111\u1ed9c t\u1ea1i t\u1eed! T\u01b0 d\u1eef v\u1ea1n bang, c\u1ed9ng \u01b0ng thu\u1ea7n h\u1ed7.\" R\u1ed3i \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0110\u00e0o l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecdc Th\u1ef1c l\u1ee5c, qu\u1ed1c s\u1eed, v\u1ed1n nghi ng\u1edd vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00e0y \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do. Tra x\u00e9t 'H\u1ed9i y\u1ebfu', n\u00f3i l\u00e0 v\u00ec Thi\u00ean th\u01b0, nh\u01b0ng l\u1eddi x\u00e1 v\u0103n l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, b\u00e8n sai c\u00e1c ch\u00e2u t\u00ecm trong s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Ki\u1ebfn Long tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, th\u00ec l\u1eddi v\u0103n r\u00f5 r\u00e0ng. H\u01a1n n\u1eefa, Chu N\u0103ng gi\u1ea3 m\u1ea1o Thi\u00ean th\u01b0 Th\u1ef1c l\u1ee5c, ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf, ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1eddi ch\u1ebf c\u00e1o n\u00e0y l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i chi ti\u1ebft, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd th\u1ea5t truy\u1ec1n, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y. Nguy\u00ean do s\u1eed quan ki\u00eang k\u1ef5 s\u00e2u s\u1eafc, l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c l\u00e0m sai tr\u00e1i. Sai m\u00e0 bi\u1ebft s\u1eeda, \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng th\u1ea5y r\u00f5 \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. N\u1ebfu ch\u01b0a n\u00eau vi\u1ec7c \u1ea5y ra, l\u1ea1i s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u1eddi v\u0103n, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u, v\u1eeba m\u1ea5t ch\u1ee9c ph\u1eadn c\u1ee7a s\u1eed quan, l\u1ea1i che l\u1ea5p vi\u1ec7c thi\u1ec7n s\u1eeda l\u1ed7i c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n \u0110\u00e0o kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m theo.<\/i>\r\n\r\n<i>'H\u1ed9i y\u1ebfu' n\u00e0y l\u00e0 s\u00e1ch \u0111\u1eddi Tam tri\u1ec1u, nay 'H\u1ed9i y\u1ebfu' \u0111\u1eddi Ng\u0169 tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh \"V\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 ti\u1ec3u khang, n\u00ean ban x\u00e1\", \u1ea5y l\u00e0 theo s\u1eed. T\u00f4n Th\u00edch d\u00e2ng s\u1edb can gi\u00e1n, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sau khi ban x\u00e1 n\u00e0y. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i th\u00e1ng ba \u0111\u00e3 ch\u00e9p r\u1ed3i, kh\u00f4ng d\u1eddi \u0111\u1ed5i n\u1eefa, h\u01a1n n\u1eefa Thi\u00ean th\u01b0 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, th\u00ec Th\u00edch d\u00e2ng s\u1edb can gi\u00e1n ngay t\u1eeb l\u1ea7n \u0111\u1ea7u, c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 bi\u1ebft.)<\/i>\r\n\r\n[22] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn, Kinh \u0110\u00f4ng H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 vi\u1ec7c huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng, th\u1eddi gian v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, Th\u1ee7 T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ch\u1ea3y xi\u1ebft, ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng, xin \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd d\u00f9ng 67.000 qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 20.000 d\u00e2n phu \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c.\r\n\r\n<i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, nay ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh Ti\u1ebft Nhan l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m, tri Giang Ninh ph\u1ee7. C\u00f3 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp ban ng\u00e0y b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i b\u1eaft c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 t\u1ed1 c\u00e1o. Ti\u1ebft Nhan nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1eafc m\u1eb7t h\u1eafn c\u00f3 v\u1ebb ho\u1ea3ng h\u1ed1t, li\u1ec1n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp th\u1eadt.\"<\/i> B\u00e8n tr\u00f3i l\u1ea1i, qu\u1ea3 nhi\u00ean h\u1eafn nh\u1eadn t\u1ed9i.\r\n\r\n[24] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng B\u1ea1ch Ba ph\u00e1t v\u1eadn ty c\u1ea7n thu mua 3 tri\u1ec7u c\u00e2y g\u1ed7, t\u00ednh to\u00e1n c\u1ea7n d\u00f9ng 3.000 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, xin c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean n\u1ed9i quan \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0 cung \u1ee9ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng thuy\u1ec1n quan.\r\n\r\n[25] Ho\u1ea1t Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 r\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ch\u1ed7 s\u00f4ng \u0111\u1ee9t.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, T\u1eeb Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng v\u1ee1, n\u01b0\u1edbc l\u1edbn tr\u00e0n \u0111\u1ebfn, th\u00e0nh kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u1eadp ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ed1n t\u1ea7ng.\r\n\r\n[28] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 v\u00ec anh l\u00e0 T\u00e0o X\u00e1n qua \u0111\u1eddi, xin t\u1ea1m v\u1ec1 kinh s\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[29] L\u00fac \u0111\u1ea7u, M\u00e3 Tri Ti\u1ebft, l\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c. Vua sai \u00f4ng l\u00e0m tri ch\u00e2u B\u1ed1i, ki\u00eam ch\u1ee9c Binh m\u00e3 b\u1ed9 th\u1ef1. Khi s\u1eafp l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, \u00f4ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00ec \u00f4ng g\u1ea7y y\u1ebfu, b\u00e8n l\u1ec7nh cho \u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n tr\u1ea5n. D\u00e2n ch\u00fang Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea3ng v\u00e0 \u0110\u1ea1i Danh tranh nhau \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. B\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1ea7m tr\u1ecdng, Vua sai con \u00f4ng \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh.\r\n\r\n\u00cdt l\u00e2u sau, \u00f4ng xin tr\u1edf v\u1ec1 kinh s\u01b0, Vua l\u1ea1i sai ch\u00e1u \u00f4ng \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m mang chi\u1ebfu ch\u1ea5p thu\u1eadn y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi. \u00d4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i di m\u1ec7nh cho c\u00e1c con t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t theo l\u1ec5 chi\u1ebfu ch\u1ec9. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, truy t\u1eb7ng \u00f4ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, th\u1ee5y l\u00e0 Ch\u00ednh Hu\u1ec7, ban th\u00eam ti\u1ec1n tu\u1ea5t v\u00e0 phong quan cho b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng. Tri Ti\u1ebft th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c binh, t\u1ef1 tin v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. \u00d4ng c\u0169ng am hi\u1ec3u v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i khi \u1ee9ng chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 v\u1ecbnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng k\u1ebft giao \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi. \u00d4ng tr\u1ecb d\u00e2n chuy\u00ean ch\u00fa v\u00e0o vi\u1ec7c ki\u1ec1m ch\u1ebf h\u00e0o c\u01b0\u1eddng, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t k\u1ebb c\u00f4 th\u1ebf. T\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng kh\u00f4ng ki\u00eang d\u00e8, ch\u01b0a t\u1eebng h\u1ea1 m\u00ecnh khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Trong h\u00e0ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, \u00edt ai s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u00f4ng.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 t\u0103ng nh\u00e2n \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ba ngh\u00ecn t\u00e1m m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn xem, d\u00f9ng b\u1ea1c thu\u1ed1c \u0111\u00fac th\u00e0nh ti\u1ec1n l\u1edbn, ban t\u1eb7ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp cho h\u1ecd.\r\n\r\n[31] Tha t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong b\u1ecb giam v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i m\u01b0u s\u00e1t, c\u1ed1 s\u00e1t, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha nh\u1edd \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u0103m \u0110inh H\u1ee3i, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh m\u00e0 th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e0nh. Nh\u1eefng k\u1ebb t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9, th\u00ec b\u1ed9 ph\u1eadn ph\u1ea3i \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh s\u01b0. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh th\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Tam ty s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc d\u1ef1 t\u00ednh ch\u1edf ba m\u01b0\u01a1i tri\u1ec7u th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea5n, C\u00e1t thu\u1ed9c H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t. \u0110\u01b0\u1eddng n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ec5 h\u1ea1n, xin ch\u1ec9 thu mua t\u1ea1i ch\u00e2u Ho\u1ea1t v\u00e0 qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, tr\u1ea3 gi\u00e1 cao h\u01a1n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, r\u01b0\u1edbc thi\u00ean th\u01b0 t\u1eeb v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m v\u00e0o trong cung.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, sai s\u1ee9 \u0111i an \u1ee7i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb l\u1ee5t, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi c\u00e2u vi\u1ec7n Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Tu\u00e2n \u0111i Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 c\u00e2u vi\u1ec7n L\u01b0u Di\u1ec7p \u0111i Kinh T\u00e2y l\u1ed9, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u B\u00ecnh \u0111i H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9. Nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n khoan h\u1ed3ng, s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u00e0n b\u1ea1c thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[36] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c kho th\u00f3c, tr\u01b0\u1eddng c\u1ecf, l\u1ec7nh Ty Thi\u00ean gi\u00e1m theo ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 sai ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t c\u1eeda, thay cho s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u1eeb nay ai ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u1eefa.\r\n\r\n[37] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Th\u1ecb K\u00ec H\u00fac t\u00e2u: <i>\"Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh qu\u00e1ch, tuy c\u00f3 tu\u1ea7n tra tr\u00ean bi\u1ec3n nh\u01b0ng \u0111i l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp ph\u00f2ng b\u1ecb. Xin d\u1eddi m\u1ed9t vi\u00ean H\u1ea3i th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u00c2n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng t\u1ea1i ph\u00eda nam \u0111\u00ecnh Th\u1ecb b\u1ea1c Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ph\u00f2ng ng\u1eeba.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 2.700 l\u1ea1ng v\u00e0ng trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed t\u1ea3 d\u1ee5 \u0111\u1ee9c Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00f3; Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u B\u00ecnh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ed5 l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[40] H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebft Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, ban y\u1ebfn trong v\u01b0\u1eddn, T\u1ec3 th\u1ea7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u1ec1 chi\u1ec1u b\u1ecb tr\u00fang gi\u00f3, v\u1ed9i sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 cho d\u00e2n T\u1eeb Ch\u00e2u \u1edf nh\u00e0 c\u00f4ng.\r\n\r\n[42] Ban cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129. Ch\u1ea5t l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, v\u00ec d\u00e2ng v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u thi.\r\n\r\n[43] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1eaft 1 tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a Thi\u1ec1n Ch\u00e2u chia cho V\u1ec7 Ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n, \u0111\u1ee3i khi s\u00f4ng y\u00ean l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 cho r\u1eb1ng s\u00f4ng ch\u1ea3y xi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1eddng Thi\u1ec1n Ch\u00e2u b\u1ecb c\u1eaft, qu\u00e2n \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ec1u qua hai ch\u00e2u qu\u00e2n n\u00e0y n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, cho Qu\u00e1ch Th\u01b0\u1ee3ng H\u00e0nh, huy\u1ec7n \u00fay L\u1ea1c L\u0103ng, Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, ban \u00e1o t\u00eda \u0111\u1ec3 khen c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eb7c.\r\n\r\n[45] Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u: <i>\"H\u1eb1ng n\u0103m kinh \u0111\u00f4 d\u00f9ng g\u1ed7, \u0111\u1ec1u b\u1eaft c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u1ea5p ti\u1ec1n mua, d\u00e2n ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay cho d\u00e2n ch\u1eb7t g\u1ed7 \u0111em n\u1ed9p, quan \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng thu nh\u1eadn, c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n, l\u1ea1i tha h\u1ebft c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 \u0111\u1ecdng.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, sau th\u0103ng H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu. Di\u1ec7p r\u1ea5t gi\u1ecfi vi\u1ec7c quan, v\u1ed1n th\u00e2n v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, n\u00ean V\u1ecb hay d\u00f9ng. Khi t\u1eeb Nam H\u1ea3i v\u1ec1, V\u1ecb \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1i, n\u00ean Di\u1ec7p c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c quan tr\u1ecdng.\r\n\r\n[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Xuy\u00ean H\u1ea1p, giao cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng. B\u1ea5y gi\u1edd Ty hu\u00e2n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c[footnote] 'T\u1eebng' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ed9i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 34 s\u1eeda.[\/footnote], ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea1i tham lam, c\u00e0ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n xa. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, \u0111\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n xa x\u00f4i hi\u1ec3m \u00e1c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam.\"<\/i> Vua cho r\u1eb1ng Qu\u1ea3ng Nam c\u0169ng l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, m\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu cho t\u00f4ng th\u1ea5t, ph\u1ee5 th\u1ea7n, h\u1ecdc s\u0129, Tam ty s\u1ee9 ph\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 th\u1eeba lang, C\u1ea5p gi\u00e1n, X\u00e1 nh\u00e2n, \u0110\u00e3i ch\u1ebf tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u1ebfn Thanh C\u1ea3nh \u0111i\u1ec7n xem c\u00e1c s\u00e1ch do Vua so\u1ea1n ban cho Th\u00e1i t\u1eed l\u00e0 \u300aNguy\u00ean L\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadt\u300b, \u300aL\u1ee5c Ngh\u1ec7 Ch\u00e2m\u300b, \u300aTh\u1eeba Hoa Y\u1ebfu L\u01b0\u1ee3c\u300b 10 quy\u1ec3n, \u300aTh\u1ee5 Th\u1eddi Y\u1ebfu L\u01b0\u1ee3c\u300b 12 quy\u1ec3n, l\u1ea1i ban cho Th\u00e1i t\u1eed \u300aQu\u1ed1c S\u1eed\u300b, \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b, \u300aTh\u00e1i T\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b c\u00f9ng \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b[footnote] 'Ng\u1ef1' nguy\u00ean th\u1eeba ch\u1eef 'Ch\u1ebf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aHu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed\u300b b\u1ecf.[\/footnote], \u300aNg\u1ef1 L\u00e3m Qu\u1ea7n Th\u01b0\u300b, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed t\u00e2n kh\u00e1ch L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u: <i>\"H\u00f4m qua \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4ng cung, th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u h\u1ea1, th\u1ea5y Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed c\u1eed \u0111\u1ed9ng \u0111\u00fang l\u1ec5, l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng ph\u00e1t ra, xem c\u00e1c tr\u00f2 di\u1ec5n c\u1ee7a linh quan, ch\u01b0a t\u1eebng c\u01b0\u1eddi b\u1eeba. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xung quanh chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng cung k\u00ednh nghi\u00eam trang.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u1edf trong cung, c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i b\u1eeba.\"<\/i> Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi ban cho \u0111\u1ee9c nh\u00e2n, nghi\u00eam trang \u0111\u00f4n h\u1eadu, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, si\u00eang n\u0103ng h\u1ecdc \u0111\u1ea1o, th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh cho qu\u1ed1c gia.\"<\/i>\r\n\r\n[50] \u0110\u0103ng ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Cao Ly sai L\u1ec5 t\u00e2n khanh Th\u00f4i Nguy\u00ean T\u00edn \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Nguy\u00ean T\u00edn \u0111\u1ebfn c\u1eeda s\u00f4ng T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng, g\u1eb7p gi\u00f3 l\u00e0m l\u1eadt thuy\u1ec1n, m\u1ea5t h\u1ebft c\u1ed1ng v\u1eadt, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Vua sai Trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho \u0110\u0103ng ch\u00e2u, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1eadt c\u1ee7a s\u1ee9 \u0111o\u00e0n, quan c\u1ea5p xe c\u1ed9, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, T\u1eeb ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y trong chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, t\u1ed9i kh\u00f4ng k\u1ec3 n\u1eb7ng nh\u1eb9, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. L\u1ea1i th\u1ea5y chi\u1ebfu g\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ban ra th\u00ec kh\u00f4ng thu l\u1ea1i, m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Vua, ph\u1ea3i x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh, n\u1ebfu bu\u00f4ng ra r\u1ed3i l\u1ea1i si\u1ebft l\u1ea1i, d\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng tin. Xin gi\u1eef nguy\u00ean ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, tr\u00e1nh phi\u1ec1n nhi\u1ec5u \u0111\u1ebfn lu\u1eadt ph\u00e1p.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[52] Th\u00e1ng 10 m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh L\u00fd C\u1eadp l\u00e0m T\u1ea3 ty lang trung, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri T\u1ea7n ch\u00e2u.\r\n\r\n[53] B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, Tri L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, Ph\u00e1n B\u00ed c\u00e1c, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ebf giao, v\u00ec \u1ee8c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c l\u1ec5 nh\u1ea1c, ch\u01b0a h\u1ebft tang, \u0111\u00e3 kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, l\u1ec7nh coi vi\u1ec7c.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ra chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 thu\u1ed9c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft t\u1ed9i vi ph\u1ea1m. C\u00f2n d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc mang \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u1ec3 b\u00e1n, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00fa Thu\u1eadn gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng, \u1edf tr\u1ea5n Th\u1ee7y C\u00f4, nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Di c\u00f3 tr\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng, con ch\u00e1u truy\u1ec1n gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ecd l\u1edbn, nh\u01b0ng b\u1ecb ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea5m. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[55] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng n\u00ean b\u1ea3o c\u1eed c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c li\u00eau, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n sung v\u00e0o ch\u1ee9c kinh tri\u1ec1u, xin \u0111\u1ee3i khi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed g\u1ea7n \u0111\u1ee7 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111em t\u00ean t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eeba b\u00e3i, Vua theo.\r\n\r\n[56] L\u1ec7nh cho qu\u00e2n B\u1ea3o An x\u00e2y th\u00e0nh con, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Phu Di\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1 T\u00e0o Uy.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn sau, xem \u0111\u1eadu xanh T\u00e2y Thi\u00ean, h\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf v\u00e0 l\u00faa Chi\u00eam Th\u00e0nh. Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, r\u1ed3i c\u00f9ng h\u1ecda th\u01a1.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, mi\u1ec5n thu\u1ebf kho\u00e1 cho d\u00e2n ch\u00e2u V\u1ec7 trong ba n\u0103m, v\u00ec n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, h\u1ea1n h\u00e1n khi\u1ebfn d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, nay m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ph\u00e1n quan ph\u00e1t v\u1eadn Tam M\u00f4n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, sung ch\u1ee9c ph\u00e1n quan \u0111\u1ed9 chi tam ty. V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ef1c d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u00ea v\u1ee1 h\u1ee3p \u00fd Vua, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, c\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u H\u01b0ng, Ki\u1ebfm, L\u1ee3i v\u00e0 huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n d\u00f9ng t\u00e0 ph\u00e1p c\u1ee7a b\u1ecdn th\u1ea7y \u00e1o tr\u1eafng.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, c\u1ea5m d\u00e2n kinh th\u00e0nh bu\u00f4n b\u00e1n thu\u1ed1c gi\u1ebft chim mu\u00f4ng.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu cho quan ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, Th\u00e1i ph\u1ee7 khanh B\u00f9i Trang, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng lang trung H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh, khi t\u1ebf giao s\u1eafp t\u1edbi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u xin cho m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m. L\u00fac \u0111\u00f3 B\u00f9i Trang v\u00e0 H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh d\u00e2ng s\u1edb xin, Trung th\u01b0 n\u00f3i quan ph\u00e2n ty kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0ng Vua th\u01b0\u01a1ng h\u1ecd gi\u00e0 c\u1ea3, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu n\u00e0y. <i>(H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4)<\/i>.\r\n\r\n[63] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng gi\u1ea3m l\u0169 \u1edf ch\u00e2u Ho\u1ea1t \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, c\u00f3 con h\u01b0\u01a1u theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc tr\u00f4i xu\u1ed1ng, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c; \u1edf b\u1ebfn n\u01b0\u1edbc huy\u1ec7n H\u00e0 \u00c2m, ch\u00e2u M\u1ea1nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ee9ng r\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u \u0111em d\u00e2ng. Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn sau xem.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, quan tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf kinh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 ch\u1ec9 c\u00f3 ba v\u1ee5 \u00e1n x\u1eed xong, g\u1eb7p ti\u1ebft Gi\u00e1ng Th\u00e1nh n\u00ean kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 h\u00ecnh \u00e1n, xin tuy\u00ean b\u1ed1 ghi v\u00e0o S\u1eed qu\u00e1n. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf, \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, h\u00ecnh ph\u00e1p g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecf kh\u00f4ng. B\u1edfi l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0 h\u1ea7u chuy\u00ean quy\u1ec1n gi\u1ebft ch\u00f3c, c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh. Nay b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng mu\u00f4n d\u1eb7m, nh\u1eefng \u00e1n \u0111\u1ed3 l\u01b0u tr\u1edf l\u00ean c\u1ea7n t\u00e2u b\u00e1o, \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u0103n th\u01b0. So v\u1edbi th\u1eddi \u0111\u00f3, th\u00ec h\u00ecnh ng\u1ee5c tri\u1ec1u ta thanh t\u1ecbnh, v\u01b0\u1ee3t x\u01b0a. \u0110\u00f3 l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u1ee9c gi\u00e1o h\u00f3a d\u00e2n, tinh \u00fd th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00fang th\u1ea7n kh\u00f4n xi\u1ebft vui m\u1eebng.\"<\/i> R\u1ed3i l\u1ea1y t\u1ea1 ch\u00fac m\u1eebng. Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, mi\u1ec5n thu mua c\u1ecf kh\u00f4 \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda \u0111\u00ea.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho binh phu s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, v\u00ec \u0111ang v\u00e0o m\u00f9a l\u1ea1nh gi\u00e1, n\u00ean sai quan l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m, ch\u0103m s\u00f3c, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng.\r\n\r\n[67] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u1ebfu cha \u00f4ng c\u1ee7a s\u0129 d\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c an t\u00e1ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia t\u00e0i s\u1ea3n, Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, v\u00ec M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Trung th\u1eeba n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo.)<\/i>\r\n\r\n[68] Chi\u1ebfu cho ty C\u1ee7 s\u00e1t h\u00ecnh ng\u1ee5c t\u1eeb nay mi\u1ec5n x\u00e9t h\u1ecfi c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n c\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u00ec v\u1eabn l\u00e0m nh\u01b0 c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan C\u1ee7 s\u00e1t L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u: <i>\"Ty th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9, x\u00e9t h\u1ecfi v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n c\u00f4ng, ho\u1eb7c ch\u1ec9 xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u1ed3 s\u01a1 c\u00f4ng \u00e1n, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec tr\u1edf ng\u1ea1i. N\u1ebfu x\u00e9t h\u1ecfi v\u1ee5 \u00e1n c\u00f4ng th\u00ec ph\u1ea3i b\u1eaft t\u1ed9i nh\u00e2n, bi\u1ec7n lu\u1eadn l\u1eddi khai, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c, kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf Vua ra l\u1ec7nh d\u1eebng l\u1ea1i.\r\n\r\n[69] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c ph\u00e1n quan c\u1ee7a Tam ty, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 khi m\u00e3n nhi\u1ec7m c\u1ea7n th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 ho\u1eb7c gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf qu\u00e1n \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c danh, Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 6 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 11, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1ec1 r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u1ed3ng thau c\u00f3 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf. Trung th\u01b0 tham t\u01b0\u1eddng, xin cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i lao th\u00e0nh c\u00e1ch xa 500 d\u1eb7m, Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3n ty l\u1ec7nh l\u1ee5c h\u01a1i nhi\u1ec1u, ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt. Xin t\u1ea1m m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c tri huy\u1ec7n khuy\u1ebft c\u1ee7a Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c tri huy\u1ec7n d\u01b0\u1edbi 5.000 h\u1ed9. L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, T\u00e2y Xuy\u00ean v\u00e0 quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c ri\u00eang ngh\u1ec9 t\u1eeb 20 \u0111\u1ebfn 30 ng\u00e0y, ho\u1eb7c m\u1ed9t hai th\u00e1ng, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o th\u00e2m ni\u00ean, khi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u1ea1i ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf n\u01a1i xa. Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec9 vi\u1ec7c ri\u00eang d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t hai th\u00e1ng m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ecdn nhi\u1ec7m k\u1ef3, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh th\u00e0nh th\u00e2m ni\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c xa n\u1eefa.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch x\u1ebfp h\u00e0ng tr\u00ean Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1eb7c. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri B\u1ea1ch t\u1eeb qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1ee8ng Thi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft v\u00e0o ch\u1ea7u.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng Ch\u1ec9 s\u1eed ty \u0110\u1ec1 c\u1eed tr\u00f3c t\u1eb7c H\u00e0 B\u1eafc, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng c\u00f3 c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eb7c, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, c\u00e1c ty C\u00e1p m\u00f4n v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 x\u1ebfp h\u00e0ng trong l\u1ec5 \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed x\u1ebfp tr\u00ean T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Th\u00e1i t\u1eed kh\u1ea9n kho\u1ea3n nh\u01b0\u1eddng. Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ecb Th\u00e1i t\u1eed r\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng qu\u00e1 m\u1ee9c, mong tu\u00e2n theo nghi ch\u1ebf. Sau khi t\u00e2u xin hai l\u1ea7n, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[75] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong Qu\u1eadn qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 phong Huy\u1ec7n qu\u00e2n. Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n cho r\u1eb1ng Chu\u1ea9n chuy\u00ean quy\u1ec1n t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng ki\u00eang d\u00e8.\r\n\r\n<i>(Chuy\u00ean quy\u1ec1n t\u01b0 l\u1ee3i kh\u00f4ng ki\u00eang d\u00e8, theo \u300aD\u1ecbch vi\u00ean t\u00f9ng ch\u00ed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>\"T\u1ea1i c\u1eeda Ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp nghi l\u1ec5, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ee9ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ng\u1ef1 t\u1ecda, t\u1ea3 h\u1eefu th\u1ea5y tr\u1eddi n\u1eafng g\u1eaft, c\u1ea7m l\u1ecdng che n\u1eafng, Th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i d\u00f9ng qu\u1ea1t che, Th\u00e1i t\u1eed l\u1ea1i d\u00f9ng tay g\u1ea1t \u0111i. V\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00f4ng th\u1ea5y. C\u00f3 ty \u0111\u1eb7t b\u1ec7 ng\u1ef1a trong Th\u00e1i mi\u1ebfu, Th\u00e1i t\u1eed c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn c\u1eeda, sai d\u1eddi ra ngo\u00e0i b\u00ecnh phong, xu\u1ed1ng ng\u1ef1a \u0111i b\u1ed9 v\u00e0o. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e0n Nam Giao, ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u00e1o d\u00e2y xanh \u0111\u1ecbnh v\u00e0o ngo\u00e0i v\u00f2ng t\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i t\u1eed v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, s\u1eafp \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i v\u00f2ng t\u01b0\u1eddng li\u1ec1n xu\u1ed1ng ng\u1ef1a. K\u00ednh ngh\u0129 Th\u00e1i t\u1eed c\u00f3 \u0111\u1ee9c anh minh, v\u1ed1n l\u00e0 thi\u00ean t\u01b0, ch\u00ed khi\u00eam cung, th\u1ef1c l\u00e0 tu\u00e2n theo th\u00e1nh hu\u1ea5n. D\u00f9 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu kh\u00f4ng d\u1eebng \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1a, ng\u0169 quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 g\u1eb7p th\u1ecb th\u1ea7n, so v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p n\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng ng\u00e0y m\u00e0 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a Ho\u00e0n Vinh nh\u1edd cung th\u00e1i t\u1eed chuy\u00ean t\u00e2m h\u1ecdc r\u1ed9ng, g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00fac l\u00e0nh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ch\u00e9p v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch. Nay Th\u00e1i t\u1eed gi\u1eef l\u1ec5 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb l\u00f2ng th\u00e0nh, s\u0129 d\u00e2n truy\u1ec1n t\u1ee5ng, kh\u1eafp n\u01a1i trong kinh th\u00e0nh. K\u00ednh mong tuy\u00ean giao cho S\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 \u0111\u1ee9c l\u1edbn.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, l\u1ea1i ban \u01a1n \u0111\u00e1p l\u1ea1i Duy Di\u1ec5n.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam Giao, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\nNh\u1eefng t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u1ea3i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi do c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00e1nh nhau \u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, m\u01b0\u1eddi t\u1ed9i \u00e1c \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, ph\u00f3ng h\u1ecfa[footnote]Ph\u00f3ng h\u1ecfa nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u00ec h\u1ecfa', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u1ed9m c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Nh\u1eefng t\u1ed9i \u0111\u00e1nh nhau gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t.\r\n\r\nT\u1eeb nay, c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m t\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, bao g\u1ed3m quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, s\u1ee9 th\u1ea7n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c. C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 gi\u00e1m \u00e1p, tu\u1ea7n ki\u1ec3m, tr\u00fa b\u1ea1c, tr\u00f3c t\u1eb7c, gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1ea1i Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i hai n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n. C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan t\u1ea1i Xuy\u00ean H\u1ea1p khi m\u00e3n nhi\u1ec7m m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u1ebb kho\u00e1n. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1eeb Cung ph\u1ee5ng quan tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o s\u00e1t sau n\u0103m n\u0103m[footnote] Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 11, m\u1ee5c 8: '\u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Cung ph\u1ee5ng quan mang ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, n\u1ebfu sau n\u0103m n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, s\u1ebd do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.'[\/footnote].\r\n\r\nC\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n thu\u1ed9c Tam ban \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t, d\u00f9 \u0111ang t\u1ea1i nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i \u0111\u1ecba, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p th\u1ef1c hi\u1ec7n. C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c hi\u1ec7n \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i Thuy\u00ean t\u00e0o, n\u1ebfu \u0111\u00e3 qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u0103m l\u1ea7n kh\u1ea3o s\u00e1t m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng[footnote] Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 10, m\u1ee5c 1: 'C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i Thuy\u00ean t\u00e0o, n\u1ebfu qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u0103m l\u1ea7n kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i c\u00f4ng t\u01b0, ho\u1eb7c ba nhi\u1ec7m k\u1ef3, t\u00e1m l\u1ea7n kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng.'[\/footnote], \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o t\u00ean.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y c\u00f9ng ph\u00e1n Thuy\u00ean Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, T\u1ed1ng Th\u1ee5 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00e2n, ng\u00f4n, th\u01b0, ph\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m kinh quan, ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf ti\u1ebfp l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, tu\u1ea7n t\u01b0 l\u1ec7nh l\u1ee5c l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 ba s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u1edbn g\u1ea7n \u0111\u00f3. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1ebf giao, \u0111\u1ec1u th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[80] Tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n trong ph\u1ee7 c\u00f3 n\u0103m h\u1ed9 c\u00f9ng mua quy\u1ec1n khai th\u00e1c t\u1eedu tr\u01b0\u1eddng, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf h\u01a1n ba v\u1ea1n quan, nh\u01b0ng n\u1ee3 \u0111\u1ecdng \u0111\u00e3 l\u00e2u, hai h\u1ed9 \u0111\u00e3 ph\u00e1 s\u1ea3n, ba h\u1ed9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n k\u00eau oan, nh\u01b0ng c\u01a1 quan t\u00e0i ch\u00ednh lo s\u1ee3 thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m, kh\u00f4ng ch\u1ecbu mi\u1ec5n gi\u1ea3m. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Nam Kinh l\u00e0 n\u01a1i Th\u00e1i T\u1ed5 kh\u1edfi nghi\u1ec7p, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c, sao c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfc ch\u00fat l\u1ee3i nh\u1ecf m\u00e0 l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n ta.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu theo l\u1ec7 \u0110\u00f4ng Kinh v\u00e0 T\u00e2y Kinh, cho d\u00e2n t\u1ef1 do mua r\u01b0\u1ee3u n\u1ea5u t\u1eeb kh\u00fac, v\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf to\u00e0n b\u1ed9 n\u1ee3 \u0111\u1ecdng c\u1ee7a ba h\u1ed9 kia.\r\n\r\n[81] H\u00f4m \u0111\u00f3, canh hai \u0111\u00eam ch\u01b0a h\u1ebft, gi\u00f3 l\u1edbn th\u1ed5i c\u00e1t, r\u1ea5t l\u1ea1nh, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng m\u00e1i che c\u1eeda T\u1ef1u D\u01b0\u01a1ng \u1edf th\u00e0nh Thanh, \u0111\u1ebfn khi m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc m\u1edbi d\u1eebng.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng, x\u00e2y \u0111i\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1eb7t kho kinh \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac th\u1ecd cho Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. C\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, c\u00f3 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, ban t\u00ean \u0111i\u1ec7n l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sinh S\u00f9ng Th\u1ecd.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Th\u00f4i Nguy\u00ean T\u00edn d\u1eabn c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh N\u1eef Ch\u00e2n \u0110\u00f4ng, T\u00e2y v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, d\u00e2ng ri\u00eang hai ng\u00e0n t\u1ea5m v\u1ea3i trung, xin m\u1ed9t b\u1ed9 kinh Ph\u1eadt. Chi\u1ebfu ban cho, tr\u1ea3 l\u1ea1i v\u1ea3i. V\u00ec Th\u00f4i Nguy\u00ean T\u00edn b\u1ecb \u0111\u1eafm thuy\u1ec1n, thi\u1ebfu th\u1ed1n, n\u00ean ban ri\u00eang qu\u1ea7n \u00e1o, l\u1ee5a l\u00e0. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh N\u1eef Ch\u00e2n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u1ef1a t\u1eeb b\u1ea3n \u0111\u1ecba mang \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb m\u1ea5t d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tr\u1ea3 ti\u1ec1n ng\u1ef1a.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vi\u1ec7n L\u1ec5 Nghi t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb nay c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ch\u1ecbu tang cha m\u1eb9, tr\u1eeb vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u1ef1 y\u1ebfn h\u1ed9i, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e3n tang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1[footnote] C\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e3n tang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 45-10 ghi l\u00e0 'c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e3n tang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1'.[\/footnote], t\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[86] Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9 Ti\u00eau C\u00e1t L\u00fd, Ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba M\u00e3 D\u1ef1c \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.\r\n\r\n[87] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng thu\u1ebf m\u00e1 c\u00e1c \u0111\u1ea1o b\u1ecb gian l\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0 b\u1ecb l\u1ea5n chi\u1ebfm c\u0169ng l\u1eafm, mu\u1ed1n quy \u0111\u1ecbnh th\u1ed1ng nh\u1ea5t, giao cho c\u00e1c n\u01a1i \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee5 tr\u00e1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 11 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/i>\r\n\r\n[88] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, ban \u00e1o b\u00f4ng l\u1ee5a cho qu\u00e2n s\u0129 tr\u1ea1m ng\u1ef1a t\u1eeb nay \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Ho\u1ea1t.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng man Ph\u00fa Ch\u00e2u l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Quang Tr\u1ea1ch d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u1ed9p \u0111\u1ea5t \u0111ai. Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec d\u00f9ng l\u00e0m g\u00ec, ch\u1eafc l\u00e0 th\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecd kh\u00f4ng dung nhau th\u00f4i.\"<\/i> Sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 x\u00e9t, qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, Trung th\u01b0 th\u1ecb lang ki\u00eam L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, Th\u00f4ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m B\u1ea3o B\u00ecnh, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong l\u00e0m Kinh v\u01b0\u01a1ng. M\u1eabn Trung v\u00ec b\u1ec7nh kh\u00f4ng tham gia vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[91] Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a l\u1ec5 t\u1ebf Giao m\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Theo l\u1ec7 c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m B\u1ed9c x\u1ea1. V\u00ec v\u1eady, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay ki\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c. Khu m\u1eadt s\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1ed1n ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu, nh\u01b0ng t\u1eeb T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1ecf \u0111i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu, theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. N\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6, th\u00e1ng 9, Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng quan v\u0103n ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c.)<\/i>\r\n\r\n[92] Ban cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf l\u00e0 \u300aCh\u00ednh thuy\u1ebft\u300b v\u00e0 \u300aPh\u1ee5ng \u0111\u1ea1o thi\u300b, m\u1ed7i lo\u1ea1i 10 quy\u1ec3n, c\u00f9ng \u300aTu\u1ebf th\u1eddi t\u00e2n v\u1ecbnh\u300b 3 quy\u1ec3n.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, phong \u0110\u1ed3ng tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh v\u00e0 Chu Kh\u1edfi l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Tam ty t\u1ea5u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u00e3 b\u00e0n v\u1edbi N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i v\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m xu\u1ea5t ra 6 tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2, s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng \u1edf ch\u00f9a Kh\u1ea3i Th\u00e1nh.\r\n\r\n[96] Ra l\u1ec7nh cho T\u00e2y Kinh t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng tr\u00fa h\u00e0ng ng\u00e0y cho ch\u00f9a \u1ee8ng Thi\u1ec1n l\u00e0 3.000 quan, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00f9ng Ch\u1eedng.\r\n\r\n[97] H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u00e1ch v\u1edf trong vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111a ph\u1ea7n c\u0169 n\u00e1t, ti\u1ec1n c\u00f4ng qu\u1ef9 l\u1ea1i qu\u00e1 \u00edt. Xin ban cho s\u00e1ch kinh in b\u1ea3n c\u1ee7a Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, l\u1ec7nh cho Nghi loan ty cung c\u1ea5p m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, v\u00e0 Tam ty c\u1ea5p than v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, t\u0103ng ti\u1ec1n c\u1ea5p h\u00e0ng th\u00e1ng l\u00ean 30.000 quan, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo y\u00eau c\u1ea7u.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng v\u00e0 cung C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, \u0111\u1ebfn th\u0103m c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m H\u1ed9i Linh quan, T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean quan, Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung v\u00e0 ch\u00f9a Khai B\u1ea3o.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tri binh m\u00e3 s\u1ee9 \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, ph\u1ea9m ch\u1ea5t, th\u01b0 t\u1eeb, n\u1ebfu \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c trong h\u00e0ng ng\u0169 quan l\u1ea1i th\u00ec l\u1ec7nh cho \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n, theo l\u1ec7 c\u0169 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, T\u01b0 m\u00e3.\"<\/i>\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y m\u1ed7i khi ban y\u1ebfn ti\u1ec7c cho s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an, Cao Ly, l\u1eddi ca c\u1ee7a nh\u1ea1c c\u00f4ng th\u01b0\u1eddng qu\u00e1 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Xin t\u1eeb nay, khi ban y\u1ebfn ti\u1ec7c cho s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i[footnote]Xin t\u1eeb nay ban y\u1ebfn ti\u1ec7c cho s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'ng\u1eef', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1eddi ca c\u1ee7a nh\u1ea1c c\u00f4ng, Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng l\u1ec7nh cho X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n so\u1ea1n, c\u00f2n \u1edf kinh ph\u1ee7 th\u00ec l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c so\u1ea1n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Y\u1ebfn Th\u00f9 d\u00e2ng t\u1ea5u, d\u1eabn ch\u1ee9ng \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, ch\u1ec9 tr\u00edch vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng so\u1ea1n xong, \u0111\u1ebfn X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n tr\u00ecnh b\u1ea3n.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt K\u1ebf T\u00f4ng[footnote]Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt K\u1ebf T\u00f4ng, ch\u1eef 't\u1ea3' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u00e0ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Tr\u1ecbnh Kh\u1ee9 H\u00e0[footnote]Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Tr\u1ecbnh Kh\u1ee9 H\u00e0, hai ch\u1eef 's\u1ee9', 'v\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ecb \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u T\u00fac, B\u1ea1c v\u00e0 16 ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n li\u00ean ti\u1ebfp, xin t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ea5p mu\u1ed1i t\u1eb1m cho d\u00e2n h\u1ed9 thu\u1ed9c lo\u1ea1i th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0o n\u0103m sau. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[104] Th\u00e1ng n\u00e0y, x\u1eed s\u0129 L\u00fd \u0110\u1ed9c \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung v\u00e0 x\u1eed s\u0129 Ng\u1ee5y D\u00e3 \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec3m \u0111\u1ec1u qua \u0111\u1eddi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu t\u1eb7ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c lang \u1edf B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, ban cho gia \u0111\u00ecnh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 20 t\u1ea5m l\u1ee5a, 3 h\u1ed9c g\u1ea1o, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m gi\u00fap \u0111\u1ee1, ngo\u00e0i hai kho\u1ea3n thu\u1ebf th\u00ec mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 kh\u00e1c.\r\n\r\nL\u00fd \u0110\u1ed9c t\u00ednh th\u00edch r\u01b0\u1ee3u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean can, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"Nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00e2n th\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh, ngo\u00e0i r\u01b0\u1ee3u ra kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec kh\u00e1c, theo s\u1edf th\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng h\u1ebft tu\u1ed5i gi\u00e0, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u0169ng l\u00e0 vui sao!\"<\/i> \u00d4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y m\u00ecnh ch\u1ebft, b\u00e8n th\u00fac gi\u1ee5c gia nh\u00e2n chu\u1ea9n b\u1ecb r\u01b0\u1ee3u, t\u1eeb bi\u1ec7t c\u00e1c con. Ng\u1ee5y D\u00e3 c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi L\u00fd \u0110\u1ed9c, khi nghe tin L\u00fd \u0110\u1ed9c m\u1ea5t, \u00f4ng kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng \u0111au \u0111\u1edbn, n\u00f3i v\u1edbi con r\u1eb1ng: <i>\"Ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i, \u0111i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i.\"<\/i> Ch\u1ec9 sai con \u0111i thay, m\u1edbi s\u00e1u ng\u00e0y sau, Ng\u1ee5y D\u00e3 c\u0169ng qua \u0111\u1eddi, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1. Ng\u1ee5y D\u00e3 th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1eb7ng th\u01a1 \u0111\u1ec1u khuy\u00ean h\u1ecd n\u00ean s\u1edbm lui v\u1ec1, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nghe theo, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i \u00f4ng.\r\n\r\n[105] Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Ho\u00e0i Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 Kim, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1.\r\n\r\n[106] N\u0103m \u0111\u00f3, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 8.545.276 h\u1ed9, 19.471.556 nh\u00e2n kh\u1ea9u.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, S\u00f9ng Nghi ph\u00f3 s\u1ee9 S\u1eed O\u00e1nh b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m Cung B\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, v\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u00ea s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n b\u1ecb v\u1ee1, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 S\u00f9ng Nghi s\u1ee9, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[2] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng quan l\u1ea1i \u1edf L\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 quan vi\u00ean \u0111em ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i cho h\u1ecd r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o, t\u0103ng \u0111\u1ea1o, c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng tr\u1ea1ng, xin \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft th\u1ec9nh xa gi\u00e1 \u0111i phong Trung Nh\u1ea1c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y h\u1ec7 tr\u1ecdng, ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn s\u01a1 s\u00e0i.&#8221;<\/i> L\u1ec7nh cho Ph\u00f9ng Ch\u1eedng an \u1ee7i v\u00e0 cho h\u1ecd v\u1ec1.<\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc n\u1ebfu c\u00f3 sang B\u1eafc gi\u1edbi mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt kh\u00f4ng thu\u1ed9c lo\u1ea1i c\u1ea5m m\u00e0 b\u1ecb B\u1eafc gi\u1edbi b\u1eaft g\u1eedi tr\u1ea3 th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh 100 tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i tha.<\/p>\n<p>[5] Tam Ty m\u01b0\u1ee3n 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u00e0 10 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb N\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[6] H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 T\u01b0 Y\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi, nh\u01b0ng Y\u1ec3n l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, l\u1ea1i l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, xin cho thi \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n thi. T\u1eeb \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec1u l\u00e0m theo l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng H\u00e0n L\u00e2m ty, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0m T\u1ea3 K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m H\u00e0n L\u00e2m s\u1ee9, S\u00f9ng Nghi s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau Kh\u00e1nh l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u1ea3 T\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty H\u00e0n Th\u1ee7 \u00c2n, Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Lam K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. V\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed3ng \u1edf H\u00e0n L\u00e2m ty mang dao v\u00e0o nha m\u00f4n, gi\u1ebft \u0111\u1ed3ng li\u00eau.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ecbnh b\u1ee3 \u1edf cung \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, xem truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung. L\u00fd Chi\u00eau Kh\u00e1nh l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Long, sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, v\u00ec m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y, sai c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c mi\u1ebfu x\u00e3, cung quan, ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111\u1ec1n th\u1ea7n c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng v\u1ee1 l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, vi\u1ec7c n\u1ed9p thu\u1ebf g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb l\u1ee5t, thu\u1ebf h\u1ea1 cho ph\u00e9p n\u1ed9p t\u00f9y ti\u1ec7n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ho\u00e3n thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh Ti\u1ebft Nhan t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb ng\u00e0y m\u00f9ng 3 th\u00e1ng n\u00e0y, ch\u00e2u Ho\u1ea1t m\u01b0a li\u00ean t\u1ee5c n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u01b0a d\u1ee9t, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao, b\u1edd b\u1eafc \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh ch\u00e2u. Xin t\u1ea1m d\u1eddi v\u0169 kh\u00ed, ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, c\u00f2n qu\u00e2n d\u00e2n th\u00ec t\u00f9y \u00fd di chuy\u1ec3n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Ti\u1ebft Nhan l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch b\u1ea3o v\u1ec7, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00ec l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t xem cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f3 d\u1eddi hay kh\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <em>&#8220;\u1ede c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Ph\u00fac Ki\u1ebfn, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh gi\u1ea3, con ch\u00e1u d\u00e2n ch\u00fang t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 chia t\u00e0i s\u1ea3n, nay t\u1ed5 ph\u1ee5 m\u1eabu \u0111\u00e3 m\u1ea5t, \u0111\u1ebfn quan ki\u1ec7n v\u1ec1 vi\u1ec7c chia kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 c\u00f3 hay kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111ang canh t\u00e1c l\u00e0m ch\u1ee7, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/em> Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Giang Nam c\u0169ng l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 11 s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 \u1edf Nam Giao, l\u1ec7nh cho H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Nam Giao \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9; Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u1ed3ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9; \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9; L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m Ph\u00f9 tr\u00ec s\u1ee9; H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh l\u00e0m Nam Giao l\u1ec5 nghi s\u1ee9; H\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9; Th\u00e1i t\u1eed t\u00e2n kh\u00e1ch V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9; Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9; Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m Thi\u00ean th\u01b0 ph\u00f9 tr\u00ec \u0111\u00f4 gi\u00e1m. T\u1eeb sau l\u1ec5 phong thi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh cho ph\u1ee5 th\u1ea7n ki\u00eam ch\u1ee9c ng\u0169 s\u1ee9. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.<\/p>\n<p>[13] B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, ch\u1eef 'B\u1ed9' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 14\/8 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-306-1\" href=\"#footnote-306-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u Ho\u1ea1t, kh\u00e1 quen thu\u1ed9c v\u1edbi l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tu h\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t. S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n l\u00e0m Tu h\u00e0 ki\u1ec1m h\u1ea1t; N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[14] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ec3 an ph\u1ee7 v\u00e0 chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Man; Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n l\u00e0 S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, Tri ch\u00e2u L\u1ec5 l\u00e0 T\u00e0o Kh\u1eafc K\u1ef7, \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh l\u00e0 S\u00e0i Trung, c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Kinh Nam l\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n c\u00f9ng lo vi\u1ec7c n\u00e0y. Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u1ea5n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi \u0111\u1ec3 an ph\u1ee7 v\u00e0 chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Man, c\u00f9ng v\u1edbi Tri ch\u00e2u Thi l\u00e0 L\u01b0u V\u0129nh S\u00f9ng lo vi\u1ec7c n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh, c\u00f2n vi\u1ec7c an ph\u1ee7 chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Man th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u1ea5n, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o. Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, nay ghi chung l\u1ea1i. Vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Man b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf g\u1ea5p, b\u1ea3n s\u1eed v\u00e0 H\u1ed9i y\u1ebfu \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam trong b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n c\u00f3 vi\u1ebft: Khi \u00f4ng cai qu\u1ea3n ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi Man c\u00f3 h\u1ecd B\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ec9 man nh\u00e2n trung B\u00e0nh t\u00ednh nh\u1ea5t t\u1ed9c', ch\u1eef 'B\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aPh\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 11, b\u00e0i \u300aTr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-306-2\" href=\"#footnote-306-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 h\u00f9ng m\u1ea1nh, chi\u1ebfm c\u1ee9 nhi\u1ec1u ch\u00e2u \u1edf v\u00f9ng n\u00fai, phong cho anh em l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng thu\u1eadn theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd. Sau \u0111\u00f3 h\u1ecd ki\u00eau ng\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm th\u00e0nh \u1ea5p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi \u00f4ng \u0111\u1ebfn, x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1n B\u1ed3ng S\u01a1n, s\u1eeda sang tr\u1ea1i T\u00e2n H\u01b0ng \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ea3 t\u1ec9nh th\u00fa binh', ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nhung', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aPh\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-306-3\" href=\"#footnote-306-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, d\u00e2ng l\u00ean m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u t\u1ea5u, ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda th\u00ec l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111i B\u00ecnh L\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi Man l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m.<\/i><\/p>\n<p><i>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1i tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t ch\u00fang, nh\u01b0ng Tr\u1eabm kh\u00f4ng n\u1ee1, khanh h\u00e3y \u0111i lo li\u1ec7u vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> \u00d4ng l\u1ea1y t\u1ea1 v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ecf d\u00f9 nh\u1ecf b\u00e9, nh\u01b0ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tuy\u1ec7t di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c. Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111u\u1ed5i ch\u00fang \u0111i, ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00fang kh\u00f4ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Trung Hoa m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady, h\u00e3y l\u00e0m cho d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.&#8221;<\/i> \u00d4ng v\u1ed9i v\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn, cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man kh\u00f4ng b\u1ecb uy hi\u1ebfp th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c, kh\u00f4ng th\u1ea5y l\u1ee3i th\u00ec kh\u00f4ng nghe theo. B\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m l\u00e0m cho h\u1ecd s\u1ee3 h\u00e3i, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thi\u00ean t\u1eed s\u1eafp c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, \u0111ang huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n t\u1eeb b\u1ed1n ph\u00eda, s\u1ebd \u0111\u1ed1t r\u1eebng n\u00fai, ph\u00e1 h\u1ee7y hang \u1ed5 c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, kh\u00f4ng di\u1ec7t h\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng th\u00f4i.&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi Man nghe v\u1eady r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u00d4ng n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb v\u1ec1, thi\u00ean t\u1eed l\u00e0 b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n nh\u00e2n t\u1eeb, ta s\u1ebd thay c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i xin \u00e2n x\u00e1.&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi Man nghe theo, \u00f4ng li\u1ec1n b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 tha t\u1ed9i. Kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, c\u1ed1ng n\u1ea1p v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111ao v\u00e0 v\u1ea3i, d\u1ef1ng c\u1ed9t \u0111\u00e1, kh\u1eafc l\u1eddi th\u1ec1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Man v\u00e0 d\u1ef1ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. T\u1eeb \u0111\u00f3 uy \u0111\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n xa, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, kh\u00f4ng c\u00f2n lo\u1ea1n l\u1ea1c n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>Kinh Thi c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u1eef v\u1eefng k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, ng\u01b0\u1eddi Ho\u00e0i Di cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng quy ph\u1ee5c. Chim c\u00fa bay l\u01b0\u1ee3n, \u0111\u1eadu tr\u00ean r\u1eebng Ph\u00e1n, \u0103n qu\u1ea3 d\u00e2u c\u1ee7a ta, mang l\u1ea1i ti\u1ebfng h\u00f3t hay.&#8221;<\/i> \u00dd n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi Man nh\u01b0 lo\u00e0i chim \u00e1c, c\u0169ng b\u1ecb c\u1ea3m h\u00f3a. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam vi\u1ebft b\u00e0i v\u0103n bia, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y. S\u00e0i Trung, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch. Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n, ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Quy T\u00edn, ch\u00e2u H\u00f9ng.)<\/i><\/p>\n<p>[15] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o X\u00e1n b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng th\u0103m h\u1ecfi.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, sai H\u00e0n l\u00e2m so\u1ea1n ch\u1ebf, \u0111\u1ed5i l\u00e0m ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, th\u0103ng ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Ch\u1ebf th\u01b0 v\u1eeba \u0111\u1ebfn th\u00ec T\u00e0o X\u00e1n qua \u0111\u1eddi, xa gi\u00e1 li\u1ec1n \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0169 \u00dd, cho con \u00f4ng l\u00e0 T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o Nghi l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i b\u1ed5 d\u1ee5ng hai ch\u00e1u v\u00e0 ch\u00e1u ngo\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan.<\/p>\n<p>T\u00e0o X\u00e1n xu\u1ea5t th\u00e2n qu\u00fd t\u1ed9c, n\u1ed5i ti\u1ebfng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ea9n tr\u1ecdng, t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u, n\u1ed1i nghi\u1ec7p gia \u0111\u00ecnh. \u00d4ng th\u00f4ng th\u1ea1o binh ph\u00e1p, th\u00edch \u0111\u1ecdc \u300aT\u1ea3 th\u1ecb Xu\u00e2n thu\u300b. Tuy kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao chi\u1ebfn tr\u1eadn, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, cai qu\u1ea3n c\u1ea5m v\u1ec7 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, kh\u00e9o an \u1ee7i qu\u00e2n s\u0129, trung h\u1eadu khi\u00eam t\u1ed1n, ch\u01b0a t\u1eebng ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1ea7m. T\u1eeb khi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i \u0111\u1eddi l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd \u00e2n hu\u1ec7 m\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn, ch\u1ec9 c\u00f3 gia t\u1ed9c T\u00e0o X\u00e1n. Hai tr\u1ea5n T\u1eeb, H\u1ee9a c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c quan cha truy\u1ec1n con n\u1ed1i, \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi cho l\u00e0 vinh hi\u1ec3n. Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u00f4ng h\u01a1i keo ki\u1ec7t, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch. M\u1eb9 T\u00e0o X\u00e1n t\u1eebng xem kho t\u00e0ng nh\u00e0 \u00f4ng, th\u1ea5y t\u00edch tr\u1eef m\u1ea5y v\u1ea1n ti\u1ec1n, g\u1ecdi \u00f4ng \u0111\u1ebfn b\u1ea3o: <i>&#8220;Cha ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m quan trong ngo\u00e0i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, qu\u1ea3 th\u1eadt ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng b\u1eb1ng cha xa l\u1eafm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[16] Tam ty m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng 245 v\u1ea1n ti\u1ec1n l\u1ee5a<a class=\"footnote\" title=\"Tam ty m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng 245 v\u1ea1n ti\u1ec1n l\u1ee5a: ch\u1eef 'm\u01b0\u1ee3n' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u00e1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 b\u1ecf\" id=\"return-footnote-306-4\" href=\"#footnote-306-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban cho d\u00e2n huy\u1ec7n V\u1ee5 Nguy\u00ean, ch\u00e2u H\u1ea5p l\u00e0 U\u00f4ng Ch\u00ednh t\u01b0\u1edbc C\u00f4ng s\u0129, mi\u1ec5n tr\u1eeb sai d\u1ecbch cho h\u1ed9 \u0111\u00f3, v\u00ec \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u1ec3 Nguy\u00ean Ng\u1ef1 C\u1ef1c C\u1ea3m Thi\u00ean T\u00f4n \u0110\u1ea1o \u1ee8ng Ch\u00e2n B\u1ea3o V\u1eadn V\u0103n \u0110\u1ee9c V\u0169 C\u00f4ng Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh Kh\u00e2m Minh Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn, d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u0103m l\u1ea7n m\u1edbi theo.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Chung Ly C\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, v\u1eeba th\u1ea5y trong \u0111\u1ecba h\u1ea1t m\u01b0a thu\u1eadn m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, li\u1ec1n t\u00e2u b\u00e1o m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 n\u1ebfu g\u1eb7p s\u01b0\u01a1ng gi\u00e1, h\u1ea1n h\u00e1n, ch\u00e2u ch\u1ea5u, s\u00e2u b\u1ecd g\u00e2y tai h\u1ecda, \u0111\u1ec1u gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng t\u00e2u b\u00e1o, tr\u00ean l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u01b0\u1edbi \u00e1p b\u1ee9c d\u00e2n ch\u00fang. Xin t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u n\u01a1i n\u00e0o g\u1eb7p thi\u00ean tai t\u1ed5n th\u1ea5t, ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c d\u00e2ng t\u1ea5u<a class=\"footnote\" title=\"'L\u1eadp t\u1ee9c d\u00e2ng t\u1ea5u', ch\u1eef '\u0111\u1eb1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1eb1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 2-14 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-306-5\" href=\"#footnote-306-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, sai quan \u0111i xem x\u00e9t. N\u1ebfu \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y thu ho\u1ea1ch xong m\u00f9a h\u1ea1 thu m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e1o<a class=\"footnote\" title=\"'C\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y thu ho\u1ea1ch xong m\u00f9a h\u1ea1 thu m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e1o', ch\u1eef 'h\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-306-6\" href=\"#footnote-306-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu sau khi t\u00e2u b\u00e1o l\u1ea1i g\u1eb7p thi\u00ean tai t\u1ed5n th\u1ea5t, cho ph\u00e9p t\u00e2u b\u00e1o ri\u00eang. N\u1ebfu gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng t\u00e2u, s\u1ebd lu\u1eadn t\u1ed9i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[20] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u1edf Giao Ch\u00e2u sai em l\u00e0 L\u00fd H\u1ea1c \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, v\u00ec Thi\u00ean th\u01b0 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng huy\u1ec7n Can H\u1eefu, n\u00ean \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha h\u1ebft. C\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p. Ban cho d\u00e2n huy\u1ec7n Can H\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf m\u00f9a thu. Ph\u1ed5 \u0111\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1ea1o th\u00edch \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ecbnh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ea1o th\u00edch 1-22, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 24 Chu N\u0103ng ng\u1ee5y t\u1ea1o thi\u00ean th\u01b0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-306-7\" href=\"#footnote-306-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. Quan l\u1ea1i Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111em gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn n\u01a1i nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>&#8220;Tr\u1eabm k\u00ednh c\u1ea9n ph\u1ee5ng s\u1ef1 c\u01a1 nghi\u1ec7p l\u1edbn, v\u1ed7 y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00fac l\u00e0nh t\u00edch t\u1ee5 d\u00e0y, tr\u1eddi cao r\u1ed9ng bao la. Nh\u1eadn s\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a s\u00f4ng H\u00e0, s\u00f4ng L\u1ea1c, m\u1edf ra c\u01a1 \u0111\u1ed3 l\u1edbn c\u1ee7a th\u00e1nh ch\u00e2n, d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt qu\u00fd l\u00ean n\u00fai cao, ch\u00ecm ng\u1ecdc qu\u00fd xu\u1ed1ng s\u00f4ng l\u1edbn. K\u00ednh c\u1ea9n b\u00e1i l\u1ec5 t\u1ea1i \u0111\u00e0n v\u0103n k\u1ebf, d\u00e2ng l\u00ean t\u1ea5m b\u1ea3n kh\u1eafc ng\u1ecdc qu\u00fd. Tinh th\u1ea7n uy\u00ean \u00e1o, gi\u00e1o h\u00f3a thu\u1ea7n h\u1eadu. Hu\u1ed1ng chi v\u00f9ng H\u00e0m, H\u1ea1o l\u00e0 n\u01a1i linh thi\u00eang, trong c\u00e1c danh s\u01a1n, c\u00f3 \u0111\u1ea5t ph\u00fac. X\u00e2y d\u1ef1ng kinh \u0111\u00f4 nghi\u00eam trang, ch\u1edd \u0111\u00f3n xe r\u1ed3ng t\u1eeb tr\u1eddi cao, l\u00f2ng thanh t\u1ecbnh t\u1ecf r\u00f5, ng\u1ecdc ho\u00e0ng chi\u1ebfu soi. T\u1eeb \u0111\u1ea5t Thu\u1ea7n Th\u1ee7, ban t\u1eb7ng s\u00e1ch r\u1ed3ng<a class=\"footnote\" title=\"'T\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ee9', '\u0110\u1ec1' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ea', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-306-8\" href=\"#footnote-306-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Khuy\u00ean Tr\u1eabm ph\u1ee5 \u0111\u1ee9c, kh\u00edch l\u1ec7 Tr\u1eabm y\u00eau d\u00e2n. B\u00e1o tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y gi\u00e1ng l\u00e2m, k\u1ec3 l\u1ea1i ph\u00fac l\u1edbn k\u00e9o d\u00e0i; b\u1ea3o v\u1ec7 con ch\u00e1u ngh\u00ecn \u0111\u1eddi, gi\u1eef g\u00ecn t\u00f4ng mi\u1ebfu th\u00e1i b\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f2n quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"'N\u00e3i' trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b l\u00e0 'Quy\u1ebfn'.\" id=\"return-footnote-306-9\" href=\"#footnote-306-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, ti\u1ebfp t\u1ee5c ban b\u1ea3o m\u1ec7nh, t\u1ecf r\u00f5 ch\u00ed nh\u00e2n hi\u1ebfu, ch\u1ec9 ra \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh b\u00e1o \u1ee9ng. L\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh c\u00e0ng th\u00eam, lo s\u1ee3 c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Xem x\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch v\u1edf, qu\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. X\u01b0a To\u1ea1i Ho\u00e0ng n\u1eafm c\u01a1<a class=\"footnote\" title=\"'\u00c1c' nguy\u00ean l\u00e0 'Qu\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-306-10\" href=\"#footnote-306-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 c\u00f3 kh\u1eafc ch\u1eef tr\u00ean th\u1ebb tre; Vua Thu\u1ea5n ng\u1ed3i sau b\u00ecnh phong, ch\u1ec9 xem v\u0103n t\u1ef1 tr\u00ean s\u00f4ng. H\u00e1 b\u1eb1ng ph\u00fac Tr\u1eabm nh\u1ecf b\u00e9, ph\u00fac \u0111\u1ebfn th\u00e1i t\u1eed, nh\u1eadn ph\u00fac l\u1edbn n\u00e0y, th\u1ef1c l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i trong ho\u00e0ng \u0111\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"'Quan' trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b l\u00e0 'M\u1eadu'.\" id=\"return-footnote-306-11\" href=\"#footnote-306-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>; mu\u1ed1n c\u00f9ng v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc, c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng ph\u00fac l\u00e0nh. Ng\u01b0\u1ee1ng \u0111\u00e1p \u01a1n tr\u1eddi cao, ban \u00e2n x\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u00c2n \u0111i\u1ec3n g\u1ea7n k\u1ec1, b\u1ed7ng nhi\u00ean ban \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u1ea5y l\u00e0 v\u00ec Thi\u00ean th\u01b0 Can H\u1ef1u l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng. \u0110\u1ebfn khi Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Chu N\u0103ng th\u1ea5t b\u1ea1i, s\u1eed quan ki\u00eang k\u1ef5, b\u00e8n \u0111\u1ed5i l\u1eddi ch\u1ebf c\u00e1o, t\u1eeb &#8220;Cung ti\u1ebfn l\u0169 qu\u1ef3nh chi b\u1ea3n&#8221; tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1ec9 n\u00f3i &#8220;\u0110\u00e3i t\u01b0 nh\u1ecb k\u1ec9, tu\u1ea7n tr\u00ed ti\u1ec3u khang, bang b\u1ea3n k\u00ed ninh, thi\u00ean h\u01b0u do\u00e3n t\u1eadp. C\u1ed1 duy \u00e2m ch\u1ea5t, h\u1ec1 \u0111\u1ed9c t\u1ea1i t\u1eed! T\u01b0 d\u1eef v\u1ea1n bang, c\u1ed9ng \u01b0ng thu\u1ea7n h\u1ed7.&#8221; R\u1ed3i \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0110\u00e0o l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecdc Th\u1ef1c l\u1ee5c, qu\u1ed1c s\u1eed, v\u1ed1n nghi ng\u1edd vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00e0y \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do. Tra x\u00e9t &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;, n\u00f3i l\u00e0 v\u00ec Thi\u00ean th\u01b0, nh\u01b0ng l\u1eddi x\u00e1 v\u0103n l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, b\u00e8n sai c\u00e1c ch\u00e2u t\u00ecm trong s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Ki\u1ebfn Long tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, th\u00ec l\u1eddi v\u0103n r\u00f5 r\u00e0ng. H\u01a1n n\u1eefa, Chu N\u0103ng gi\u1ea3 m\u1ea1o Thi\u00ean th\u01b0 Th\u1ef1c l\u1ee5c, ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf, ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1eddi ch\u1ebf c\u00e1o n\u00e0y l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i chi ti\u1ebft, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd th\u1ea5t truy\u1ec1n, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y. Nguy\u00ean do s\u1eed quan ki\u00eang k\u1ef5 s\u00e2u s\u1eafc, l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c l\u00e0m sai tr\u00e1i. Sai m\u00e0 bi\u1ebft s\u1eeda, \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng th\u1ea5y r\u00f5 \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. N\u1ebfu ch\u01b0a n\u00eau vi\u1ec7c \u1ea5y ra, l\u1ea1i s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u1eddi v\u0103n, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u, v\u1eeba m\u1ea5t ch\u1ee9c ph\u1eadn c\u1ee7a s\u1eed quan, l\u1ea1i che l\u1ea5p vi\u1ec7c thi\u1ec7n s\u1eeda l\u1ed7i c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n \u0110\u00e0o kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m theo.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; n\u00e0y l\u00e0 s\u00e1ch \u0111\u1eddi Tam tri\u1ec1u, nay &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; \u0111\u1eddi Ng\u0169 tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh &#8220;V\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 ti\u1ec3u khang, n\u00ean ban x\u00e1&#8221;, \u1ea5y l\u00e0 theo s\u1eed. T\u00f4n Th\u00edch d\u00e2ng s\u1edb can gi\u00e1n, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sau khi ban x\u00e1 n\u00e0y. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i th\u00e1ng ba \u0111\u00e3 ch\u00e9p r\u1ed3i, kh\u00f4ng d\u1eddi \u0111\u1ed5i n\u1eefa, h\u01a1n n\u1eefa Thi\u00ean th\u01b0 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea1i gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, th\u00ec Th\u00edch d\u00e2ng s\u1edb can gi\u00e1n ngay t\u1eeb l\u1ea7n \u0111\u1ea7u, c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 bi\u1ebft.)<\/i><\/p>\n<p>[22] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn, Kinh \u0110\u00f4ng H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 vi\u1ec7c huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng, th\u1eddi gian v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, Th\u1ee7 T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ch\u1ea3y xi\u1ebft, ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng, xin \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd d\u00f9ng 67.000 qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 20.000 d\u00e2n phu \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, nay ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh Ti\u1ebft Nhan l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m, tri Giang Ninh ph\u1ee7. C\u00f3 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp ban ng\u00e0y b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i b\u1eaft c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 t\u1ed1 c\u00e1o. Ti\u1ebft Nhan nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1eafc m\u1eb7t h\u1eafn c\u00f3 v\u1ebb ho\u1ea3ng h\u1ed1t, li\u1ec1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp th\u1eadt.&#8221;<\/i> B\u00e8n tr\u00f3i l\u1ea1i, qu\u1ea3 nhi\u00ean h\u1eafn nh\u1eadn t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[24] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng B\u1ea1ch Ba ph\u00e1t v\u1eadn ty c\u1ea7n thu mua 3 tri\u1ec7u c\u00e2y g\u1ed7, t\u00ednh to\u00e1n c\u1ea7n d\u00f9ng 3.000 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, xin c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean n\u1ed9i quan \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0 cung \u1ee9ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng thuy\u1ec1n quan.<\/p>\n<p>[25] Ho\u1ea1t Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 r\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ch\u1ed7 s\u00f4ng \u0111\u1ee9t.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, T\u1eeb Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng v\u1ee1, n\u01b0\u1edbc l\u1edbn tr\u00e0n \u0111\u1ebfn, th\u00e0nh kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u1eadp ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ed1n t\u1ea7ng.<\/p>\n<p>[28] Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 v\u00ec anh l\u00e0 T\u00e0o X\u00e1n qua \u0111\u1eddi, xin t\u1ea1m v\u1ec1 kinh s\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[29] L\u00fac \u0111\u1ea7u, M\u00e3 Tri Ti\u1ebft, l\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c. Vua sai \u00f4ng l\u00e0m tri ch\u00e2u B\u1ed1i, ki\u00eam ch\u1ee9c Binh m\u00e3 b\u1ed9 th\u1ef1. Khi s\u1eafp l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, \u00f4ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00ec \u00f4ng g\u1ea7y y\u1ebfu, b\u00e8n l\u1ec7nh cho \u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n tr\u1ea5n. D\u00e2n ch\u00fang Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea3ng v\u00e0 \u0110\u1ea1i Danh tranh nhau \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. B\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1ea7m tr\u1ecdng, Vua sai con \u00f4ng \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>\u00cdt l\u00e2u sau, \u00f4ng xin tr\u1edf v\u1ec1 kinh s\u01b0, Vua l\u1ea1i sai ch\u00e1u \u00f4ng \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m mang chi\u1ebfu ch\u1ea5p thu\u1eadn y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi. \u00d4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i di m\u1ec7nh cho c\u00e1c con t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t theo l\u1ec5 chi\u1ebfu ch\u1ec9. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, truy t\u1eb7ng \u00f4ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, th\u1ee5y l\u00e0 Ch\u00ednh Hu\u1ec7, ban th\u00eam ti\u1ec1n tu\u1ea5t v\u00e0 phong quan cho b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng. Tri Ti\u1ebft th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c binh, t\u1ef1 tin v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. \u00d4ng c\u0169ng am hi\u1ec3u v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i khi \u1ee9ng chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 v\u1ecbnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng k\u1ebft giao \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi. \u00d4ng tr\u1ecb d\u00e2n chuy\u00ean ch\u00fa v\u00e0o vi\u1ec7c ki\u1ec1m ch\u1ebf h\u00e0o c\u01b0\u1eddng, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t k\u1ebb c\u00f4 th\u1ebf. T\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng kh\u00f4ng ki\u00eang d\u00e8, ch\u01b0a t\u1eebng h\u1ea1 m\u00ecnh khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Trong h\u00e0ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, \u00edt ai s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u00f4ng.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ea1o s\u0129 v\u00e0 t\u0103ng nh\u00e2n \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ba ngh\u00ecn t\u00e1m m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn xem, d\u00f9ng b\u1ea1c thu\u1ed1c \u0111\u00fac th\u00e0nh ti\u1ec1n l\u1edbn, ban t\u1eb7ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[31] Tha t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong b\u1ecb giam v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i m\u01b0u s\u00e1t, c\u1ed1 s\u00e1t, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha nh\u1edd \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u0103m \u0110inh H\u1ee3i, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh m\u00e0 th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e0nh. Nh\u1eefng k\u1ebb t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9, th\u00ec b\u1ed9 ph\u1eadn ph\u1ea3i \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh s\u01b0. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh th\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Tam ty s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc d\u1ef1 t\u00ednh ch\u1edf ba m\u01b0\u01a1i tri\u1ec7u th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea5n, C\u00e1t thu\u1ed9c H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t. \u0110\u01b0\u1eddng n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ec5 h\u1ea1n, xin ch\u1ec9 thu mua t\u1ea1i ch\u00e2u Ho\u1ea1t v\u00e0 qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, tr\u1ea3 gi\u00e1 cao h\u01a1n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, r\u01b0\u1edbc thi\u00ean th\u01b0 t\u1eeb v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m v\u00e0o trong cung.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, sai s\u1ee9 \u0111i an \u1ee7i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb l\u1ee5t, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi c\u00e2u vi\u1ec7n Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Tu\u00e2n \u0111i Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 c\u00e2u vi\u1ec7n L\u01b0u Di\u1ec7p \u0111i Kinh T\u00e2y l\u1ed9, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u B\u00ecnh \u0111i H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9. Nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n khoan h\u1ed3ng, s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u00e0n b\u1ea1c thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[36] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c kho th\u00f3c, tr\u01b0\u1eddng c\u1ecf, l\u1ec7nh Ty Thi\u00ean gi\u00e1m theo ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 sai ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t c\u1eeda, thay cho s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u1eeb nay ai ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i n\u1eefa.<\/p>\n<p>[37] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Th\u1ecb K\u00ec H\u00fac t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh qu\u00e1ch, tuy c\u00f3 tu\u1ea7n tra tr\u00ean bi\u1ec3n nh\u01b0ng \u0111i l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp ph\u00f2ng b\u1ecb. Xin d\u1eddi m\u1ed9t vi\u00ean H\u1ea3i th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u00c2n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng t\u1ea1i ph\u00eda nam \u0111\u00ecnh Th\u1ecb b\u1ea1c Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ph\u00f2ng ng\u1eeba.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 2.700 l\u1ea1ng v\u00e0ng trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed t\u1ea3 d\u1ee5 \u0111\u1ee9c Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00f3; Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u B\u00ecnh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ed5 l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[40] H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebft Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, ban y\u1ebfn trong v\u01b0\u1eddn, T\u1ec3 th\u1ea7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung v\u1ec1 chi\u1ec1u b\u1ecb tr\u00fang gi\u00f3, v\u1ed9i sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 cho d\u00e2n T\u1eeb Ch\u00e2u \u1edf nh\u00e0 c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[42] Ban cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129. Ch\u1ea5t l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, v\u00ec d\u00e2ng v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u thi.<\/p>\n<p>[43] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1eaft 1 tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a Thi\u1ec1n Ch\u00e2u chia cho V\u1ec7 Ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n, \u0111\u1ee3i khi s\u00f4ng y\u00ean l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 cho r\u1eb1ng s\u00f4ng ch\u1ea3y xi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1eddng Thi\u1ec1n Ch\u00e2u b\u1ecb c\u1eaft, qu\u00e2n \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ec1u qua hai ch\u00e2u qu\u00e2n n\u00e0y n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, cho Qu\u00e1ch Th\u01b0\u1ee3ng H\u00e0nh, huy\u1ec7n \u00fay L\u1ea1c L\u0103ng, Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, ban \u00e1o t\u00eda \u0111\u1ec3 khen c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[45] Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u: <i>&#8220;H\u1eb1ng n\u0103m kinh \u0111\u00f4 d\u00f9ng g\u1ed7, \u0111\u1ec1u b\u1eaft c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u1ea5p ti\u1ec1n mua, d\u00e2n ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay cho d\u00e2n ch\u1eb7t g\u1ed7 \u0111em n\u1ed9p, quan \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng thu nh\u1eadn, c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n, l\u1ea1i tha h\u1ebft c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 \u0111\u1ecdng.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, sau th\u0103ng H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu. Di\u1ec7p r\u1ea5t gi\u1ecfi vi\u1ec7c quan, v\u1ed1n th\u00e2n v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, n\u00ean V\u1ecb hay d\u00f9ng. Khi t\u1eeb Nam H\u1ea3i v\u1ec1, V\u1ecb \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1i, n\u00ean Di\u1ec7p c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Xuy\u00ean H\u1ea1p, giao cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng. B\u1ea5y gi\u1edd Ty hu\u00e2n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1eebng' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ed9i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 34 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-306-12\" href=\"#footnote-306-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea1i tham lam, c\u00e0ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n xa. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, \u0111\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n xa x\u00f4i hi\u1ec3m \u00e1c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam.&#8221;<\/i> Vua cho r\u1eb1ng Qu\u1ea3ng Nam c\u0169ng l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, m\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu cho t\u00f4ng th\u1ea5t, ph\u1ee5 th\u1ea7n, h\u1ecdc s\u0129, Tam ty s\u1ee9 ph\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 th\u1eeba lang, C\u1ea5p gi\u00e1n, X\u00e1 nh\u00e2n, \u0110\u00e3i ch\u1ebf tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u1ebfn Thanh C\u1ea3nh \u0111i\u1ec7n xem c\u00e1c s\u00e1ch do Vua so\u1ea1n ban cho Th\u00e1i t\u1eed l\u00e0 \u300aNguy\u00ean L\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadt\u300b, \u300aL\u1ee5c Ngh\u1ec7 Ch\u00e2m\u300b, \u300aTh\u1eeba Hoa Y\u1ebfu L\u01b0\u1ee3c\u300b 10 quy\u1ec3n, \u300aTh\u1ee5 Th\u1eddi Y\u1ebfu L\u01b0\u1ee3c\u300b 12 quy\u1ec3n, l\u1ea1i ban cho Th\u00e1i t\u1eed \u300aQu\u1ed1c S\u1eed\u300b, \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b, \u300aTh\u00e1i T\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b c\u00f9ng \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b<a class=\"footnote\" title=\"'Ng\u1ef1' nguy\u00ean th\u1eeba ch\u1eef 'Ch\u1ebf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aHu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed\u300b b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-306-13\" href=\"#footnote-306-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, \u300aNg\u1ef1 L\u00e3m Qu\u1ea7n Th\u01b0\u300b, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed t\u00e2n kh\u00e1ch L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00f4m qua \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4ng cung, th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u h\u1ea1, th\u1ea5y Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed c\u1eed \u0111\u1ed9ng \u0111\u00fang l\u1ec5, l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng ph\u00e1t ra, xem c\u00e1c tr\u00f2 di\u1ec5n c\u1ee7a linh quan, ch\u01b0a t\u1eebng c\u01b0\u1eddi b\u1eeba. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xung quanh chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng cung k\u00ednh nghi\u00eam trang.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u1edf trong cung, c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i b\u1eeba.&#8221;<\/i> Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi ban cho \u0111\u1ee9c nh\u00e2n, nghi\u00eam trang \u0111\u00f4n h\u1eadu, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, si\u00eang n\u0103ng h\u1ecdc \u0111\u1ea1o, th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh cho qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[50] \u0110\u0103ng ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Cao Ly sai L\u1ec5 t\u00e2n khanh Th\u00f4i Nguy\u00ean T\u00edn \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Nguy\u00ean T\u00edn \u0111\u1ebfn c\u1eeda s\u00f4ng T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng, g\u1eb7p gi\u00f3 l\u00e0m l\u1eadt thuy\u1ec1n, m\u1ea5t h\u1ebft c\u1ed1ng v\u1eadt, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Vua sai Trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho \u0110\u0103ng ch\u00e2u, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1eadt c\u1ee7a s\u1ee9 \u0111o\u00e0n, quan c\u1ea5p xe c\u1ed9, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, T\u1eeb ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y trong chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, t\u1ed9i kh\u00f4ng k\u1ec3 n\u1eb7ng nh\u1eb9, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. L\u1ea1i th\u1ea5y chi\u1ebfu g\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ban ra th\u00ec kh\u00f4ng thu l\u1ea1i, m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Vua, ph\u1ea3i x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh, n\u1ebfu bu\u00f4ng ra r\u1ed3i l\u1ea1i si\u1ebft l\u1ea1i, d\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng tin. Xin gi\u1eef nguy\u00ean ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, tr\u00e1nh phi\u1ec1n nhi\u1ec5u \u0111\u1ebfn lu\u1eadt ph\u00e1p.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[52] Th\u00e1ng 10 m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh L\u00fd C\u1eadp l\u00e0m T\u1ea3 ty lang trung, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri T\u1ea7n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[53] B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, Tri L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, Ph\u00e1n B\u00ed c\u00e1c, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ebf giao, v\u00ec \u1ee8c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c l\u1ec5 nh\u1ea1c, ch\u01b0a h\u1ebft tang, \u0111\u00e3 kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, l\u1ec7nh coi vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 thu\u1ed9c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft t\u1ed9i vi ph\u1ea1m. C\u00f2n d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc mang \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u1ec3 b\u00e1n, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00fa Thu\u1eadn gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng, \u1edf tr\u1ea5n Th\u1ee7y C\u00f4, nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Di c\u00f3 tr\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng, con ch\u00e1u truy\u1ec1n gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ecd l\u1edbn, nh\u01b0ng b\u1ecb ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea5m. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[55] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng n\u00ean b\u1ea3o c\u1eed c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c li\u00eau, quan ch\u00e2u huy\u1ec7n sung v\u00e0o ch\u1ee9c kinh tri\u1ec1u, xin \u0111\u1ee3i khi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed g\u1ea7n \u0111\u1ee7 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111em t\u00ean t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eeba b\u00e3i, Vua theo.<\/p>\n<p>[56] L\u1ec7nh cho qu\u00e2n B\u1ea3o An x\u00e2y th\u00e0nh con, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Phu Di\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1 T\u00e0o Uy.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn sau, xem \u0111\u1eadu xanh T\u00e2y Thi\u00ean, h\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf v\u00e0 l\u00faa Chi\u00eam Th\u00e0nh. Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, r\u1ed3i c\u00f9ng h\u1ecda th\u01a1.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, mi\u1ec5n thu\u1ebf kho\u00e1 cho d\u00e2n ch\u00e2u V\u1ec7 trong ba n\u0103m, v\u00ec n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, h\u1ea1n h\u00e1n khi\u1ebfn d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, nay m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ph\u00e1n quan ph\u00e1t v\u1eadn Tam M\u00f4n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, sung ch\u1ee9c ph\u00e1n quan \u0111\u1ed9 chi tam ty. V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ef1c d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u00ea v\u1ee1 h\u1ee3p \u00fd Vua, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, c\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u H\u01b0ng, Ki\u1ebfm, L\u1ee3i v\u00e0 huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n d\u00f9ng t\u00e0 ph\u00e1p c\u1ee7a b\u1ecdn th\u1ea7y \u00e1o tr\u1eafng.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, c\u1ea5m d\u00e2n kinh th\u00e0nh bu\u00f4n b\u00e1n thu\u1ed1c gi\u1ebft chim mu\u00f4ng.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu cho quan ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, Th\u00e1i ph\u1ee7 khanh B\u00f9i Trang, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng lang trung H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh, khi t\u1ebf giao s\u1eafp t\u1edbi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u xin cho m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m. L\u00fac \u0111\u00f3 B\u00f9i Trang v\u00e0 H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh d\u00e2ng s\u1edb xin, Trung th\u01b0 n\u00f3i quan ph\u00e2n ty kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0ng Vua th\u01b0\u01a1ng h\u1ecd gi\u00e0 c\u1ea3, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu n\u00e0y. <i>(H\u00e0n X\u01b0\u01a1ng Linh xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4)<\/i>.<\/p>\n<p>[63] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng gi\u1ea3m l\u0169 \u1edf ch\u00e2u Ho\u1ea1t \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf, c\u00f3 con h\u01b0\u01a1u theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc tr\u00f4i xu\u1ed1ng, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c; \u1edf b\u1ebfn n\u01b0\u1edbc huy\u1ec7n H\u00e0 \u00c2m, ch\u00e2u M\u1ea1nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ee9ng r\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u \u0111em d\u00e2ng. Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn sau xem.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, quan tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf kinh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 ch\u1ec9 c\u00f3 ba v\u1ee5 \u00e1n x\u1eed xong, g\u1eb7p ti\u1ebft Gi\u00e1ng Th\u00e1nh n\u00ean kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 h\u00ecnh \u00e1n, xin tuy\u00ean b\u1ed1 ghi v\u00e0o S\u1eed qu\u00e1n. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf, \u0110\u01b0\u1eddng Minh Ho\u00e0ng, h\u00ecnh ph\u00e1p g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecf kh\u00f4ng. B\u1edfi l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0 h\u1ea7u chuy\u00ean quy\u1ec1n gi\u1ebft ch\u00f3c, c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh. Nay b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng mu\u00f4n d\u1eb7m, nh\u1eefng \u00e1n \u0111\u1ed3 l\u01b0u tr\u1edf l\u00ean c\u1ea7n t\u00e2u b\u00e1o, \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u0103n th\u01b0. So v\u1edbi th\u1eddi \u0111\u00f3, th\u00ec h\u00ecnh ng\u1ee5c tri\u1ec1u ta thanh t\u1ecbnh, v\u01b0\u1ee3t x\u01b0a. \u0110\u00f3 l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u1ee9c gi\u00e1o h\u00f3a d\u00e2n, tinh \u00fd th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00fang th\u1ea7n kh\u00f4n xi\u1ebft vui m\u1eebng.&#8221;<\/i> R\u1ed3i l\u1ea1y t\u1ea1 ch\u00fac m\u1eebng. Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, mi\u1ec5n thu mua c\u1ecf kh\u00f4 \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda \u0111\u00ea.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho binh phu s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, v\u00ec \u0111ang v\u00e0o m\u00f9a l\u1ea1nh gi\u00e1, n\u00ean sai quan l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m, ch\u0103m s\u00f3c, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng.<\/p>\n<p>[67] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u1ebfu cha \u00f4ng c\u1ee7a s\u0129 d\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c an t\u00e1ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia t\u00e0i s\u1ea3n, Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, v\u00ec M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Trung th\u1eeba n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Chi\u1ebfu cho ty C\u1ee7 s\u00e1t h\u00ecnh ng\u1ee5c t\u1eeb nay mi\u1ec5n x\u00e9t h\u1ecfi c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n c\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u00ec v\u1eabn l\u00e0m nh\u01b0 c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan C\u1ee7 s\u00e1t L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u: <i>&#8220;Ty th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9, x\u00e9t h\u1ecfi v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n c\u00f4ng, ho\u1eb7c ch\u1ec9 xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u1ed3 s\u01a1 c\u00f4ng \u00e1n, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec tr\u1edf ng\u1ea1i. N\u1ebfu x\u00e9t h\u1ecfi v\u1ee5 \u00e1n c\u00f4ng th\u00ec ph\u1ea3i b\u1eaft t\u1ed9i nh\u00e2n, bi\u1ec7n lu\u1eadn l\u1eddi khai, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c, kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf Vua ra l\u1ec7nh d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[69] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c ph\u00e1n quan c\u1ee7a Tam ty, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 khi m\u00e3n nhi\u1ec7m c\u1ea7n th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 ho\u1eb7c gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf qu\u00e1n \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c danh, Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 6 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 11, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1ec1 r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u1ed3ng thau c\u00f3 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf. Trung th\u01b0 tham t\u01b0\u1eddng, xin cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i lao th\u00e0nh c\u00e1ch xa 500 d\u1eb7m, Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3n ty l\u1ec7nh l\u1ee5c h\u01a1i nhi\u1ec1u, ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt. Xin t\u1ea1m m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c tri huy\u1ec7n khuy\u1ebft c\u1ee7a Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c tri huy\u1ec7n d\u01b0\u1edbi 5.000 h\u1ed9. L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, c\u00e1c ch\u1ee9c m\u1ea1c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, T\u00e2y Xuy\u00ean v\u00e0 quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c ri\u00eang ngh\u1ec9 t\u1eeb 20 \u0111\u1ebfn 30 ng\u00e0y, ho\u1eb7c m\u1ed9t hai th\u00e1ng, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o th\u00e2m ni\u00ean, khi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u1ea1i ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf n\u01a1i xa. Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec9 vi\u1ec7c ri\u00eang d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t hai th\u00e1ng m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ecdn nhi\u1ec7m k\u1ef3, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh th\u00e0nh th\u00e2m ni\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c xa n\u1eefa.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch x\u1ebfp h\u00e0ng tr\u00ean Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng l\u00e0 L\u00e2m \u0110\u1eb7c. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri B\u1ea1ch t\u1eeb qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1ee8ng Thi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft v\u00e0o ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng Ch\u1ec9 s\u1eed ty \u0110\u1ec1 c\u1eed tr\u00f3c t\u1eb7c H\u00e0 B\u1eafc, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb V\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng c\u00f3 c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eb7c, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, c\u00e1c ty C\u00e1p m\u00f4n v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 x\u1ebfp h\u00e0ng trong l\u1ec5 \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed x\u1ebfp tr\u00ean T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Th\u00e1i t\u1eed kh\u1ea9n kho\u1ea3n nh\u01b0\u1eddng. Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ecb Th\u00e1i t\u1eed r\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng qu\u00e1 m\u1ee9c, mong tu\u00e2n theo nghi ch\u1ebf. Sau khi t\u00e2u xin hai l\u1ea7n, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[75] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong Qu\u1eadn qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 phong Huy\u1ec7n qu\u00e2n. Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n cho r\u1eb1ng Chu\u1ea9n chuy\u00ean quy\u1ec1n t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng ki\u00eang d\u00e8.<\/p>\n<p><i>(Chuy\u00ean quy\u1ec1n t\u01b0 l\u1ee3i kh\u00f4ng ki\u00eang d\u00e8, theo \u300aD\u1ecbch vi\u00ean t\u00f9ng ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ea1i c\u1eeda Ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp nghi l\u1ec5, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ee9ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ng\u1ef1 t\u1ecda, t\u1ea3 h\u1eefu th\u1ea5y tr\u1eddi n\u1eafng g\u1eaft, c\u1ea7m l\u1ecdng che n\u1eafng, Th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng cho, l\u1ea1i d\u00f9ng qu\u1ea1t che, Th\u00e1i t\u1eed l\u1ea1i d\u00f9ng tay g\u1ea1t \u0111i. V\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00f4ng th\u1ea5y. C\u00f3 ty \u0111\u1eb7t b\u1ec7 ng\u1ef1a trong Th\u00e1i mi\u1ebfu, Th\u00e1i t\u1eed c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn c\u1eeda, sai d\u1eddi ra ngo\u00e0i b\u00ecnh phong, xu\u1ed1ng ng\u1ef1a \u0111i b\u1ed9 v\u00e0o. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e0n Nam Giao, ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u00e1o d\u00e2y xanh \u0111\u1ecbnh v\u00e0o ngo\u00e0i v\u00f2ng t\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i t\u1eed v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, s\u1eafp \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i v\u00f2ng t\u01b0\u1eddng li\u1ec1n xu\u1ed1ng ng\u1ef1a. K\u00ednh ngh\u0129 Th\u00e1i t\u1eed c\u00f3 \u0111\u1ee9c anh minh, v\u1ed1n l\u00e0 thi\u00ean t\u01b0, ch\u00ed khi\u00eam cung, th\u1ef1c l\u00e0 tu\u00e2n theo th\u00e1nh hu\u1ea5n. D\u00f9 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu kh\u00f4ng d\u1eebng \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1a, ng\u0169 quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 g\u1eb7p th\u1ecb th\u1ea7n, so v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p n\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng ng\u00e0y m\u00e0 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a Ho\u00e0n Vinh nh\u1edd cung th\u00e1i t\u1eed chuy\u00ean t\u00e2m h\u1ecdc r\u1ed9ng, g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00fac l\u00e0nh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ch\u00e9p v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch. Nay Th\u00e1i t\u1eed gi\u1eef l\u1ec5 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb l\u00f2ng th\u00e0nh, s\u0129 d\u00e2n truy\u1ec1n t\u1ee5ng, kh\u1eafp n\u01a1i trong kinh th\u00e0nh. K\u00ednh mong tuy\u00ean giao cho S\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 \u0111\u1ee9c l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, l\u1ea1i ban \u01a1n \u0111\u00e1p l\u1ea1i Duy Di\u1ec5n.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam Giao, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u1ea3i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi do c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00e1nh nhau \u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, m\u01b0\u1eddi t\u1ed9i \u00e1c \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, ph\u00f3ng h\u1ecfa<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00f3ng h\u1ecfa nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u00ec h\u1ecfa', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-306-14\" href=\"#footnote-306-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, tr\u1ed9m c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Nh\u1eefng t\u1ed9i \u0111\u00e1nh nhau gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t.<\/p>\n<p>T\u1eeb nay, c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m t\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, bao g\u1ed3m quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, s\u1ee9 th\u1ea7n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c. C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 gi\u00e1m \u00e1p, tu\u1ea7n ki\u1ec3m, tr\u00fa b\u1ea1c, tr\u00f3c t\u1eb7c, gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1ea1i Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i hai n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n. C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan t\u1ea1i Xuy\u00ean H\u1ea1p khi m\u00e3n nhi\u1ec7m m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u1ebb kho\u00e1n. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1eeb Cung ph\u1ee5ng quan tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o s\u00e1t sau n\u0103m n\u0103m<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 11, m\u1ee5c 8: '\u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Cung ph\u1ee5ng quan mang ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, n\u1ebfu sau n\u0103m n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, s\u1ebd do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.'\" id=\"return-footnote-306-15\" href=\"#footnote-306-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n thu\u1ed9c Tam ban \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t, d\u00f9 \u0111ang t\u1ea1i nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i \u0111\u1ecba, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p th\u1ef1c hi\u1ec7n. C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c hi\u1ec7n \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i Thuy\u00ean t\u00e0o, n\u1ebfu \u0111\u00e3 qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u0103m l\u1ea7n kh\u1ea3o s\u00e1t m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 10, m\u1ee5c 1: 'C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i Thuy\u00ean t\u00e0o, n\u1ebfu qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u0103m l\u1ea7n kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i c\u00f4ng t\u01b0, ho\u1eb7c ba nhi\u1ec7m k\u1ef3, t\u00e1m l\u1ea7n kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng.'\" id=\"return-footnote-306-16\" href=\"#footnote-306-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o t\u00ean.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y c\u00f9ng ph\u00e1n Thuy\u00ean Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, T\u1ed1ng Th\u1ee5 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00e2n, ng\u00f4n, th\u01b0, ph\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m kinh quan, ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf ti\u1ebfp l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, tu\u1ea7n t\u01b0 l\u1ec7nh l\u1ee5c l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 ba s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u1edbn g\u1ea7n \u0111\u00f3. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1ebf giao, \u0111\u1ec1u th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[80] Tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n trong ph\u1ee7 c\u00f3 n\u0103m h\u1ed9 c\u00f9ng mua quy\u1ec1n khai th\u00e1c t\u1eedu tr\u01b0\u1eddng, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf h\u01a1n ba v\u1ea1n quan, nh\u01b0ng n\u1ee3 \u0111\u1ecdng \u0111\u00e3 l\u00e2u, hai h\u1ed9 \u0111\u00e3 ph\u00e1 s\u1ea3n, ba h\u1ed9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n k\u00eau oan, nh\u01b0ng c\u01a1 quan t\u00e0i ch\u00ednh lo s\u1ee3 thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m, kh\u00f4ng ch\u1ecbu mi\u1ec5n gi\u1ea3m. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Nam Kinh l\u00e0 n\u01a1i Th\u00e1i T\u1ed5 kh\u1edfi nghi\u1ec7p, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c, sao c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfc ch\u00fat l\u1ee3i nh\u1ecf m\u00e0 l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n ta.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu theo l\u1ec7 \u0110\u00f4ng Kinh v\u00e0 T\u00e2y Kinh, cho d\u00e2n t\u1ef1 do mua r\u01b0\u1ee3u n\u1ea5u t\u1eeb kh\u00fac, v\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf to\u00e0n b\u1ed9 n\u1ee3 \u0111\u1ecdng c\u1ee7a ba h\u1ed9 kia.<\/p>\n<p>[81] H\u00f4m \u0111\u00f3, canh hai \u0111\u00eam ch\u01b0a h\u1ebft, gi\u00f3 l\u1edbn th\u1ed5i c\u00e1t, r\u1ea5t l\u1ea1nh, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng m\u00e1i che c\u1eeda T\u1ef1u D\u01b0\u01a1ng \u1edf th\u00e0nh Thanh, \u0111\u1ebfn khi m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc m\u1edbi d\u1eebng.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng, x\u00e2y \u0111i\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1eb7t kho kinh \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac th\u1ecd cho Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. C\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, c\u00f3 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, ban t\u00ean \u0111i\u1ec7n l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sinh S\u00f9ng Th\u1ecd.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Th\u00f4i Nguy\u00ean T\u00edn d\u1eabn c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh N\u1eef Ch\u00e2n \u0110\u00f4ng, T\u00e2y v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, d\u00e2ng ri\u00eang hai ng\u00e0n t\u1ea5m v\u1ea3i trung, xin m\u1ed9t b\u1ed9 kinh Ph\u1eadt. Chi\u1ebfu ban cho, tr\u1ea3 l\u1ea1i v\u1ea3i. V\u00ec Th\u00f4i Nguy\u00ean T\u00edn b\u1ecb \u0111\u1eafm thuy\u1ec1n, thi\u1ebfu th\u1ed1n, n\u00ean ban ri\u00eang qu\u1ea7n \u00e1o, l\u1ee5a l\u00e0. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh N\u1eef Ch\u00e2n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u1ef1a t\u1eeb b\u1ea3n \u0111\u1ecba mang \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb m\u1ea5t d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tr\u1ea3 ti\u1ec1n ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vi\u1ec7n L\u1ec5 Nghi t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb nay c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ch\u1ecbu tang cha m\u1eb9, tr\u1eeb vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u1ef1 y\u1ebfn h\u1ed9i, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e3n tang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e3n tang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 45-10 ghi l\u00e0 'c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e3n tang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1'.\" id=\"return-footnote-306-17\" href=\"#footnote-306-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, t\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[86] Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9 Ti\u00eau C\u00e1t L\u00fd, Ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba M\u00e3 D\u1ef1c \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[87] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng thu\u1ebf m\u00e1 c\u00e1c \u0111\u1ea1o b\u1ecb gian l\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0 b\u1ecb l\u1ea5n chi\u1ebfm c\u0169ng l\u1eafm, mu\u1ed1n quy \u0111\u1ecbnh th\u1ed1ng nh\u1ea5t, giao cho c\u00e1c n\u01a1i \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee5 tr\u00e1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 11 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/i><\/p>\n<p>[88] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, ban \u00e1o b\u00f4ng l\u1ee5a cho qu\u00e2n s\u0129 tr\u1ea1m ng\u1ef1a t\u1eeb nay \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Ho\u1ea1t.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng man Ph\u00fa Ch\u00e2u l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Quang Tr\u1ea1ch d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u1ed9p \u0111\u1ea5t \u0111ai. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec d\u00f9ng l\u00e0m g\u00ec, ch\u1eafc l\u00e0 th\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecd kh\u00f4ng dung nhau th\u00f4i.&#8221;<\/i> Sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 x\u00e9t, qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, Trung th\u01b0 th\u1ecb lang ki\u00eam L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, Th\u00f4ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m B\u1ea3o B\u00ecnh, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong l\u00e0m Kinh v\u01b0\u01a1ng. M\u1eabn Trung v\u00ec b\u1ec7nh kh\u00f4ng tham gia vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[91] Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a l\u1ec5 t\u1ebf Giao m\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Theo l\u1ec7 c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m B\u1ed9c x\u1ea1. V\u00ec v\u1eady, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay ki\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c. Khu m\u1eadt s\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1ed1n ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu, nh\u01b0ng t\u1eeb T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1ecf \u0111i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu, theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. N\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6, th\u00e1ng 9, Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng quan v\u0103n ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[92] Ban cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf l\u00e0 \u300aCh\u00ednh thuy\u1ebft\u300b v\u00e0 \u300aPh\u1ee5ng \u0111\u1ea1o thi\u300b, m\u1ed7i lo\u1ea1i 10 quy\u1ec3n, c\u00f9ng \u300aTu\u1ebf th\u1eddi t\u00e2n v\u1ecbnh\u300b 3 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, phong \u0110\u1ed3ng tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh v\u00e0 Chu Kh\u1edfi l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Tam ty t\u1ea5u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u00e3 b\u00e0n v\u1edbi N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i v\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m xu\u1ea5t ra 6 tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2, s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng \u1edf ch\u00f9a Kh\u1ea3i Th\u00e1nh.<\/p>\n<p>[96] Ra l\u1ec7nh cho T\u00e2y Kinh t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng tr\u00fa h\u00e0ng ng\u00e0y cho ch\u00f9a \u1ee8ng Thi\u1ec1n l\u00e0 3.000 quan, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Ph\u00f9ng Ch\u1eedng.<\/p>\n<p>[97] H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u00e1ch v\u1edf trong vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111a ph\u1ea7n c\u0169 n\u00e1t, ti\u1ec1n c\u00f4ng qu\u1ef9 l\u1ea1i qu\u00e1 \u00edt. Xin ban cho s\u00e1ch kinh in b\u1ea3n c\u1ee7a Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, l\u1ec7nh cho Nghi loan ty cung c\u1ea5p m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, v\u00e0 Tam ty c\u1ea5p than v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, t\u0103ng ti\u1ec1n c\u1ea5p h\u00e0ng th\u00e1ng l\u00ean 30.000 quan, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo y\u00eau c\u1ea7u.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng v\u00e0 cung C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, \u0111\u1ebfn th\u0103m c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m H\u1ed9i Linh quan, T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean quan, Th\u01b0\u1ee3ng Thanh cung v\u00e0 ch\u00f9a Khai B\u1ea3o.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tri binh m\u00e3 s\u1ee9 \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, ph\u1ea9m ch\u1ea5t, th\u01b0 t\u1eeb, n\u1ebfu \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c trong h\u00e0ng ng\u0169 quan l\u1ea1i th\u00ec l\u1ec7nh cho \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n, theo l\u1ec7 c\u0169 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, T\u01b0 m\u00e3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y m\u1ed7i khi ban y\u1ebfn ti\u1ec7c cho s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an, Cao Ly, l\u1eddi ca c\u1ee7a nh\u1ea1c c\u00f4ng th\u01b0\u1eddng qu\u00e1 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Xin t\u1eeb nay, khi ban y\u1ebfn ti\u1ec7c cho s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"Xin t\u1eeb nay ban y\u1ebfn ti\u1ec7c cho s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'ng\u1eef', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-306-18\" href=\"#footnote-306-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, l\u1eddi ca c\u1ee7a nh\u1ea1c c\u00f4ng, Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng l\u1ec7nh cho X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n so\u1ea1n, c\u00f2n \u1edf kinh ph\u1ee7 th\u00ec l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c so\u1ea1n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Y\u1ebfn Th\u00f9 d\u00e2ng t\u1ea5u, d\u1eabn ch\u1ee9ng \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, ch\u1ec9 tr\u00edch vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng so\u1ea1n xong, \u0111\u1ebfn X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n tr\u00ecnh b\u1ea3n.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt K\u1ebf T\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt K\u1ebf T\u00f4ng, ch\u1eef 't\u1ea3' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u00e0ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-306-19\" href=\"#footnote-306-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Tr\u1ecbnh Kh\u1ee9 H\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Tr\u1ecbnh Kh\u1ee9 H\u00e0, hai ch\u1eef 's\u1ee9', 'v\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ecb \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-306-20\" href=\"#footnote-306-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u T\u00fac, B\u1ea1c v\u00e0 16 ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n li\u00ean ti\u1ebfp, xin t\u1ea1m ng\u1eebng c\u1ea5p mu\u1ed1i t\u1eb1m cho d\u00e2n h\u1ed9 thu\u1ed9c lo\u1ea1i th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0o n\u0103m sau. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[104] Th\u00e1ng n\u00e0y, x\u1eed s\u0129 L\u00fd \u0110\u1ed9c \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung v\u00e0 x\u1eed s\u0129 Ng\u1ee5y D\u00e3 \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec3m \u0111\u1ec1u qua \u0111\u1eddi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu t\u1eb7ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c lang \u1edf B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, ban cho gia \u0111\u00ecnh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 20 t\u1ea5m l\u1ee5a, 3 h\u1ed9c g\u1ea1o, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m gi\u00fap \u0111\u1ee1, ngo\u00e0i hai kho\u1ea3n thu\u1ebf th\u00ec mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 kh\u00e1c.<\/p>\n<p>L\u00fd \u0110\u1ed9c t\u00ednh th\u00edch r\u01b0\u1ee3u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean can, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00e2n th\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh, ngo\u00e0i r\u01b0\u1ee3u ra kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec kh\u00e1c, theo s\u1edf th\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng h\u1ebft tu\u1ed5i gi\u00e0, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u0169ng l\u00e0 vui sao!&#8221;<\/i> \u00d4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y m\u00ecnh ch\u1ebft, b\u00e8n th\u00fac gi\u1ee5c gia nh\u00e2n chu\u1ea9n b\u1ecb r\u01b0\u1ee3u, t\u1eeb bi\u1ec7t c\u00e1c con. Ng\u1ee5y D\u00e3 c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi L\u00fd \u0110\u1ed9c, khi nghe tin L\u00fd \u0110\u1ed9c m\u1ea5t, \u00f4ng kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng \u0111au \u0111\u1edbn, n\u00f3i v\u1edbi con r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i, \u0111i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i.&#8221;<\/i> Ch\u1ec9 sai con \u0111i thay, m\u1edbi s\u00e1u ng\u00e0y sau, Ng\u1ee5y D\u00e3 c\u0169ng qua \u0111\u1eddi, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1. Ng\u1ee5y D\u00e3 th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1eb7ng th\u01a1 \u0111\u1ec1u khuy\u00ean h\u1ecd n\u00ean s\u1edbm lui v\u1ec1, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nghe theo, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i \u00f4ng.<\/p>\n<p>[105] Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Ho\u00e0i Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 Kim, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[106] N\u0103m \u0111\u00f3, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 8.545.276 h\u1ed9, 19.471.556 nh\u00e2n kh\u1ea9u.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-306-1\">B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, ch\u1eef 'B\u1ed9' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 14\/8 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-306-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-2\"> 'B\u1ec9 man nh\u00e2n trung B\u00e0nh t\u00ednh nh\u1ea5t t\u1ed9c', ch\u1eef 'B\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aPh\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 11, b\u00e0i \u300aTr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-306-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-3\"> 'Th\u1ea3 t\u1ec9nh th\u00fa binh', ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nhung', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aPh\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-306-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-4\">Tam ty m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e0ng 245 v\u1ea1n ti\u1ec1n l\u1ee5a: ch\u1eef 'm\u01b0\u1ee3n' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u00e1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 b\u1ecf <a href=\"#return-footnote-306-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-5\"> 'L\u1eadp t\u1ee9c d\u00e2ng t\u1ea5u', ch\u1eef '\u0111\u1eb1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1eb1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 2-14 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-306-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-6\"> 'C\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y thu ho\u1ea1ch xong m\u00f9a h\u1ea1 thu m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e1o', ch\u1eef 'h\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-306-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-7\"> 'Ph\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ecbnh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ea1o th\u00edch 1-22, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 24 Chu N\u0103ng ng\u1ee5y t\u1ea1o thi\u00ean th\u01b0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-306-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-8\"> 'T\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ee9', '\u0110\u1ec1' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ea', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-306-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-9\"> 'N\u00e3i' trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b l\u00e0 'Quy\u1ebfn'. <a href=\"#return-footnote-306-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-10\"> '\u00c1c' nguy\u00ean l\u00e0 'Qu\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-306-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-11\"> 'Quan' trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b l\u00e0 'M\u1eadu'. <a href=\"#return-footnote-306-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-12\"> 'T\u1eebng' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ed9i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 34 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-306-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-13\"> 'Ng\u1ef1' nguy\u00ean th\u1eeba ch\u1eef 'Ch\u1ebf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aHu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed\u300b b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-306-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-14\">Ph\u00f3ng h\u1ecfa nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u00ec h\u1ecfa', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-306-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-15\"> Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 11, m\u1ee5c 8: '\u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Cung ph\u1ee5ng quan mang ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, n\u1ebfu sau n\u0103m n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, s\u1ebd do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.' <a href=\"#return-footnote-306-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-16\"> Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 10, m\u1ee5c 1: 'C\u00e1c m\u1ea1c ch\u1ee9c, l\u1ec7nh l\u1ee5c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i Thuy\u00ean t\u00e0o, n\u1ebfu qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u0103m l\u1ea7n kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i c\u00f4ng t\u01b0, ho\u1eb7c ba nhi\u1ec7m k\u1ef3, t\u00e1m l\u1ea7n kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng.' <a href=\"#return-footnote-306-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-17\"> C\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e3n tang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 45-10 ghi l\u00e0 'c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e3n tang \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tham d\u1ef1'. <a href=\"#return-footnote-306-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-18\">Xin t\u1eeb nay ban y\u1ebfn ti\u1ec7c cho s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'ng\u1eef', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-306-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-19\">Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt K\u1ebf T\u00f4ng, ch\u1eef 't\u1ea3' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u00e0ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-306-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-306-20\">Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Tr\u1ecbnh Kh\u1ee9 H\u00e0, hai ch\u1eef 's\u1ee9', 'v\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ecb \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-306-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":52,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-306","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1285,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/306\/revisions\/1285"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/306\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=306"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=306"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}