{"id":308,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=308"},"modified":"2025-08-20T16:11:43","modified_gmt":"2025-08-20T09:11:43","slug":"beta-quyen-95-nam-thien-hi-thu-4-canh-tan-1018","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-95-nam-thien-hi-thu-4-canh-tan-1018\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 95: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 4 (CANH TH\u00c2N, 1020)","rendered":"QUY\u1ec2N 95: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 4 (CANH TH\u00c2N, 1020)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, v\u00ec s\u1eafp \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng v\u1ee1 \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, Vua sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, phong Hoa Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu, Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1. Vi\u1ec7c Thi\u00eam th\u01b0 ki\u00eam l\u0129nh phi\u00ean tr\u1ea5n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u00e0o V\u0129.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c s\u1ee9 ki\u00eam l\u0129nh b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u00e0o B\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[3] L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan h\u00e0m th\u00ed l\u00e0 Trai lang, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u th\u1ee5 xu\u1ea5t th\u00e2n l\u00e0 B\u1ea1ch y tuy\u1ec3n nh\u00e2n, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u0103ng gi\u00e1ng. Xin t\u1eeb nay kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1eabn \u0111\u1ed1i, c\u1ee9 theo c\u00e1ch s\u1eafc m\u00e0 ch\u00fa ngh\u0129.\"<\/i>\r\n\r\n[4] Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1eafc ch\u1ec9 ti\u1ebfp theo, ph\u1ea7n l\u1edbn thi\u1ebfu bi\u00ean so\u1ea1n ghi ch\u00e9p, mong l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ch\u1ea9n c\u1ea5p cho d\u00e2n ngh\u00e8o, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Nguy\u00ean Ph\u00f9 Quan v\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Ph\u1ee7 Di\u00ean B\u1ed9 th\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi H\u1eefu Ch\u00e2u l\u00e0 L\u1ea1p Nhi d\u1eabn qu\u00e2n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c t\u1ed9c M\u1ecb Ng\u1ee5y l\u00e0 d\u00e2n thu\u1ed9c h\u1ea1. Gi\u00e1m \u00e1p huy\u1ec7n Kim Minh, Di\u00ean Ch\u00e2u, T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd S\u0129 B\u00e2n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1p Nhi, ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u h\u01a1n 70 ng\u01b0\u1eddi, c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c 300 con ng\u1ef1a, b\u1eaft s\u1ed1ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho B\u1ed9 th\u1ef1 ty b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh. Th\u0103ng L\u00fd S\u0129 B\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, th\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu; em S\u0129 B\u00e2n l\u00e0 \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00fd S\u0129 Qu\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m t\u1ed9c tr\u01b0\u1edbng s\u1ef1 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. B\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c S\u1eafc Y L\u1ea1t L\u1eb7c l\u00e0m Qu\u00e2n ch\u1ee7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc, ban cho y ph\u1ee5c, tr\u00e0, l\u1ee5a v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c.\r\n\r\n[8] Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng d\u00e2n gian l\u1eadp kh\u1ebf \u01b0\u1edbc ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t gi\u1ea3, nh\u1edd c\u1eady v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 c\u00f3 quan ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n thu\u1ebf, h\u1ea1n trong 100 ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u1ef1 th\u00fa, \u0111\u1ed5i h\u1ed9 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf. H\u1ebft h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00fa, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, quan ch\u1ee9c th\u00ec t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t. N\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb.\"<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00e1c l\u1ed9 th\u00e0nh Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9, Ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00f4ng s\u1ef1. V\u1eabn ban chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u1ea5y s\u1ed5 d\u00e2n, xem x\u00e9t s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch, n\u1ebfu c\u00f3 ai kh\u00f4ng \u0111\u00fang quy c\u00e1ch th\u00ec tr\u1eebng tr\u1ecb c\u1ea3i c\u00e1ch. Khuy\u00ean nh\u1ee7 n\u00f4ng d\u00e2n c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u00fang th\u1eddi v\u1ee5, chi\u00eau t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, ki\u1ec3m tra thu thu\u1ebf, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u1ec1u do h\u1ecd qu\u1ea3n l\u00fd. V\u1eabn ban t\u1eb7ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch \u300aN\u00f4ng \u0111i\u1ec1n s\u1eafc\u300b.\r\n\r\n[10] Chi\u1ebfu cho Ty tuy\u1ec3n b\u1ed5 t\u0103ng th\u00eam ch\u1ee9c quan m\u1ea1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ebf, Qu\u1ea3ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u00ednh, c\u00f2n ph\u1ea3i s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty h\u00ecnh ng\u1ee5c sai khi\u1ec3n.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Tam Kinh ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, c\u00e1c khoa thi ba l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, t\u1eebng qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, x\u00e9t t\u00e0i ngh\u1ec7, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i vi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1eb9p, gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, s\u1ebd b\u00e0n b\u1ea1c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o h\u00e0ng quan. N\u1ebfu s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00edt, cho ph\u00e9p ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 n\u0103m l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi \u1edf Nam T\u1ec9nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\"<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u1ebf s\u00f4ng. Chi\u1ebfu cho Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ee3i khi s\u00f4ng y\u00ean, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7.\r\n\r\n[13] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, v\u00ec gi\u00e1 l\u00faa \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, d\u00e2n \u0111\u00f3i k\u00e9m, sai \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u00e0n \u1ee8c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111i an \u1ee7i, m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n th\u00f3c gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i. D\u00e2n n\u00e0o c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee9u gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00f3i kh\u00e1t c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed c\u01b0\u1edbp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m t\u1ed9i.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u b\u00e1o n\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u th\u00ec ch\u1ebft, \u0111em bi\u1ec3u v\u0103n d\u00e2ng l\u00ean. Chi\u1ebfu cho ch\u00e2u \u0111\u00f3 y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng b\u1ed9 h\u1ea1, ban t\u1eb7ng kh\u00ed t\u1ec7, ti\u1ec1n r\u1ed3i cho v\u1ec1.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu d\u1ee5 \u0111\u1ee9c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y Tr\u1ea1i ch\u1ee7 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u l\u00e0 Ng\u00f4 Th\u00e1i S\u01a1 v\u00ec b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c mu\u1ed1i t\u01b0 m\u00e0 b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c; \u0110i\u1ec1n M\u1ed9ng Tr\u1ea1ch \u1edf c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ea1y h\u1ecdc tr\u00f2 tr\u1ed3ng n\u1eeda m\u1eabu l\u00faa m\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i tham nh\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng trong thi\u00ean h\u1ea1, quan l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Lo r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u nh\u01b0 c\u1ecf thu, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Xin giao cho H\u00ecnh b\u1ed9 t\u1eeb nay, ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng quan l\u1ea1i c\u1ed1 \u00fd ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00ec vi\u1ec7c m\u00e0 t\u00ednh t\u1ed9i tham nh\u0169ng, n\u1ebfu c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec xin t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\nT\u00f4ng \u0110\u1ea1o l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u1edf H\u1ea5p Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i m\u01b0\u1ee3n tr\u01b0\u1edbc l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng m\u00e0 b\u1ecb ph\u1ea1t 6 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Khi \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u ch\u1ee9c, H\u00ecnh b\u1ed9 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u1ed9i c\u00f4ng, c\u00f2n \u0110\u1ea1i L\u00fd \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u1ed9i t\u01b0. \u0110\u1ebfn khi x\u00e9t l\u1ea1i, H\u00ecnh b\u1ed9 l\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u1ed9i t\u01b0, \u0110\u1ea1i L\u00fd l\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u1ed9i c\u00f4ng. Hai c\u01a1 quan thay \u0111\u1ed5i l\u1eabn nhau, g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u00f2 \u0111\u00f9a, ch\u1ec9 khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m. Xin t\u1eeb nay, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng c\u00f3 t\u1ed9i, h\u00e3y giao cho Thuy\u00ean t\u00e0o ch\u1ec9 h\u1ecfi m\u1ed9t trong hai c\u01a1 quan l\u00e0 H\u00ecnh b\u1ed9 ho\u1eb7c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\nVua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Thuy\u00ean t\u00e0o t\u1eeb nay, n\u1ebfu H\u00ecnh b\u1ed9 v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i danh kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, th\u00ec giao cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n x\u00e9t l\u1ea1i nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i danh x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu th\u00e1ng 5, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u00e1c t\u0103ng nh\u00e2n gi\u1ea3ng kinh \u1edf H\u1eefu nhai l\u00e0 B\u00ed Di\u1ec5n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin cho c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n th\u00e1nh ch\u1ebf v\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng nh\u00e2n ch\u00fa gi\u1ea3i v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u00e0o \u0110\u1ea1i t\u1ea1ng. C\u00e1c quan c\u0103n c\u1ee9 theo vi\u1ec7c c\u0169 th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, xin cho ph\u00e9p. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i sai c\u1eadn th\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, v\u00e0 giao cho trung qu\u00fd nh\u00e2n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean 30 quy\u1ec3n s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7nh c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n ch\u00ed ghi l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n[footnote]B\u1ea3n ch\u00ed ghi l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n, 'Nh\u1ea5t huy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nh\u1ecb huy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], H\u1ed9i y\u1ebfu c\u0169ng n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t ty, m\u1ed9t v\u1ee5, m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed.)<\/i>\r\n\r\n[18] T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd L\u00fd Th\u00f9y t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, Ho\u1ea1t, V\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u1ed1i ch\u00e2u, Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c kh\u01a1i th\u00f4ng v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n d\u00f2ng s\u00f4ng xem c\u00f3 tr\u1edf ng\u1ea1i g\u00ec kh\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111i \u0111\u1ebfn n\u01a1i, \u0111\u1ec1u nghe n\u00f3i n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng M\u00e3ng Sa, c\u00f9ng v\u1edbi s\u00f4ng T\u00e2y H\u00e0 c\u0169 \u0111\u1ed5 v\u00e0o s\u00f4ng Kim, X\u00edch H\u00e0, ch\u1eafc ch\u1eafn lo ng\u1ea1i n\u01b0\u1edbc l\u1edbn m\u00eanh m\u00f4ng, ng\u1eadp h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, kh\u00f3 l\u00f2ng \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ph\u00f2ng ng\u1eeba. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u01a1i s\u00f4ng ch\u1ea3y qua, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i, n\u1ebfu s\u1edbm sai ng\u01b0\u1eddi kh\u01a1i th\u00f4ng tr\u1ecb th\u1ee7y, th\u00ec c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 chuy\u00ean quy\u1ec1n tr\u00ean \u0111\u1ea5t phong c\u1ee7a h\u1ecd. Nay, s\u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda nam[footnote] 'v\u1ee1 \u0111\u00ea' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo v\u0103n l\u1ec7 'v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 249 \u300aTh\u1ee7y l\u1ee3i \u1ea5t\u300b s\u1eeda.[\/footnote], g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, l\u1ea1i th\u00eam ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1eadp D\u01b0\u01a1ng V\u0169, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1eadp Th\u1ea1ch Y\u1ec3n, \u0111\u1ecba h\u00ecnh th\u1ea5p tr\u0169ng[footnote] '\u0111\u1ecba h\u00ecnh th\u1ea5p tr\u0169ng' ch\u1eef '\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Vu', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b s\u1eeda.[\/footnote], vi\u1ec7c tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u1ea1i kh\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ch\u1ed7 v\u1ee1 \u0111\u00ea hi\u1ec7n nay \u0111\u00e1y s\u00f4ng s\u00e2u th\u1eb3m, d\u00f2ng c\u0169 ch\u1ea3y ng\u01b0\u1ee3c l\u00ean, n\u1ebfu b\u1ecbt l\u1ea1i, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd v\u1ee1 ch\u1ed7 kh\u00e1c. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ecbt s\u00f4ng qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f3. N\u1ebfu v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, tuy g\u00e2y h\u1ea1i \u00edt h\u01a1n, nh\u01b0ng m\u1ed9t khi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u1ed5 v\u00e0o s\u00f4ng Ng\u1ef1, cu\u1ed1n tr\u00f4i s\u00f4ng D\u1ecbch, ch\u1ea3y qua qu\u00e2n C\u00e0n Ninh v\u00e0o c\u1eeda \u0110\u1ed9c L\u01b0u[footnote] 'ch\u1ea3y qua qu\u00e2n C\u00e0n Ninh v\u00e0o c\u1eeda \u0110\u1ed9c L\u01b0u' ch\u1eef 'k\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'kinh', ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'tr\u1ecdc', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote], s\u1ebd \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ecbch.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0m rung \u0111\u1ed9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c b\u00e0n kh\u01a1i th\u00f4ng s\u00f4ng l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f3 h\u01a1n. Th\u1ea7n \u1edf gi\u1eefa hai c\u00e1i kh\u00f3, li\u1ec1n v\u1ea1ch ra m\u1ed9t k\u1ebf, xin t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u01b0a l\u00ean ch\u1ed7 cao, v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Phi, r\u1ed3i \u0111\u1ed5 v\u00e0o d\u00f2ng c\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, khi\u1ebfn ph\u00eda nam kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn Ho\u1ea1t ch\u00e2u, ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n[footnote] 'ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n' ch\u1eef 'xu\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u00ed', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00e0m sao t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c? Th\u1ea7n xin t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u1edbi V\u1ec7 ch\u00e2u, ch\u1ed7 l\u1ed3i l\u00ean \u1edf b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng c\u00e1ch k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ee7a T\u00e0o c\u00f4ng n\u0103m d\u1eb7m[footnote] 'Th\u1ea7n xin t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u1edbi V\u1ec7 ch\u00e2u, ch\u1ed7 l\u1ed3i l\u00ean \u1edf b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng c\u00e1ch k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ee7a T\u00e0o c\u00f4ng n\u0103m d\u1eb7m' ch\u1eef 'V\u1ec7 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'V\u1eadn ch\u00e2u', ch\u1eef '\u0111\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u00e1', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote], d\u1ef1a v\u00e0o b\u1edd \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t ch\u1eafc, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ch\u00ednh b\u1eafc g\u1ea7n ph\u00eda \u0111\u00f4ng m\u01b0\u1eddi ba d\u1eb7m, ph\u00e1 \u0111\u00ea c\u1ed5 c\u1ee7a B\u00e1 V\u0169, \u0111\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u1ea7m B\u00f9i Gia, ch\u1ea3y qua \u0111\u1ea7m M\u1ee5c M\u00e3.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i v\u1ec1 ch\u00ednh \u0111\u00f4ng g\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, \u0111\u00e0o n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi, T\u00e2y S\u01a1n[footnote] '\u0111\u00e0o n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi, T\u00e2y S\u01a1n' ch\u1eef 't\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'k\u00edch', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote], chia l\u00e0m hai k\u00eanh, m\u1ed9t k\u00eanh \u00e9p s\u00e1t ch\u00e2n n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi v\u1ec1 ph\u00eda nam, ph\u00e1 \u0111\u00ea c\u1ed5, v\u1ec1 ch\u00ednh \u0111\u00f4ng t\u00e1m d\u1eb7m l\u1ea1i v\u00e0o d\u00f2ng c\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean; m\u1ed9t k\u00eanh \u00e9p s\u00e1t c\u1eeda s\u00f4ng Kh\u00fac H\u00e0 ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn d\u00f2ng c\u0169 s\u00f4ng T\u00e2y H\u00e0 m\u00e0 \u0110\u1ea1i V\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o, v\u1ec1 ch\u00ednh b\u1eafc h\u01a1i ch\u1ebfch \u0111\u00f4ng m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, \u0111\u00e0o \u0111\u00ea l\u1edbn nam b\u1eafc. L\u1ea1i v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1ea3y d\u1eb7m v\u00e0o d\u00f2ng c\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, h\u1ee3p v\u1edbi k\u00eanh ph\u00eda nam. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc l\u00ean ch\u1ed7 cao v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc[footnote] 'th\u00ec \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc l\u00ean ch\u1ed7 cao v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc' ch\u1eef 'b\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], hai n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi \u1edf gi\u1eefa nh\u01b0 \u0111\u00f9i v\u1ebf, chia b\u1edbt th\u1ebf n\u01b0\u1edbc, kh\u01a1i th\u00f4ng hai k\u00eanh, \u0111\u1ed5 v\u1ec1 \u0111\u00f4ng b\u1eafc, kh\u00f4ng xa ba m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, l\u1ea1i h\u1ee3p v\u1edbi d\u00f2ng c\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, th\u00ec Ho\u1ea1t ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u1ecb c\u0169ng t\u1ef1 kh\u00f4.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f2n Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n, nh\u01b0 th\u00e0nh gi\u1eefa H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u1edf gi\u1eefa hai s\u00f4ng, th\u00eam hai n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi \u1edf gi\u1eefa l\u00e0m ch\u1ed7 v\u1eefng ch\u1eafc, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u01b0 h\u1ecfng \u0111\u01b0\u1ee3c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu mu\u1ed1n l\u00e0m t\u1eeb t\u1eeb v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh ch\u1eadm, tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y kh\u01a1i th\u00f4ng m\u1ed9t k\u00eanh \u1edf ch\u00e2n n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi v\u1ec1 ph\u00eda nam, th\u00ec Ho\u1ea1t ch\u00e2u c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin d\u00f9ng hai v\u1ea1n binh phu, t\u1eeb th\u00e1ng hai n\u0103m sau b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m, tr\u1eeb n\u1eeda c\u00f4ng vi\u1ec7c trong ba th\u00e1ng h\u00e8, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi th\u00ec xong. Vi\u1ec7c san \u0111\u1ec1u ch\u1ed7 d\u00e0y ch\u1ed7 m\u1ecfng[footnote] 'vi\u1ec7c san \u0111\u1ec1u ch\u1ed7 d\u00e0y ch\u1ed7 m\u1ecfng' ch\u1eef 'b\u00ec' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 't\u00ec', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ee3i n\u0103m sau c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nT\u1ea5u d\u00e2ng l\u00ean, tri\u1ec1u ngh\u1ecb s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u[footnote] 'tri\u1ec1u ngh\u1ecb s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u' ch\u1eef 'nhi\u1ec5u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'n\u1ea1o', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote], b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang \u1edf hai ch\u00e2u Giai, Th\u00e0nh thu\u1ed9c l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n v\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 An \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 An, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ban chi\u1ebfu cho Tri ch\u00e2u K\u1ef3 Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tri\u1ec1u t\u1eeb bi\u1ec7t v\u00e0 l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c khi nh\u1eadm ch\u1ee9c. L\u00fac \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m Th\u00e0nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Theo l\u1ec7 c\u0169, Tri ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n, nh\u01b0ng v\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m Th\u00e0nh xin, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2. Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m Th\u00e0nh, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ra l\u1ec7nh cho ba ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i, H\u00e3n b\u00e1n th\u00f3c \u1edf kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, D\u01b0\u01a1ng Quang Ph\u1ee5, ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u ch\u00edn kinh \u1edf n\u00fai M\u00e3 K\u1ef3, huy\u1ec7n C\u1eed, ch\u00e2u M\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed T\u1ee9 m\u00f4n tr\u1ee3 gi\u00e1o, ban th\u00eam l\u1ee5a, v\u00e0 ra chi\u1ebfu cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi.\r\n\r\nQuang Ph\u1ee5 \u0111\u00e3 m\u1edf l\u1edbp d\u1ea1y h\u1ecdc h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, Tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. V\u00f9ng ven bi\u1ec3n c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng mu\u1ed1i, n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u00e2n ch\u00fang bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i l\u1eadu, quan l\u1ea1i b\u1eaft gi\u1eef th\u00ec h\u1ecd n\u1ed5i d\u1eady ch\u1ed1ng c\u1ef1, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. B\u00e1c V\u0103n xin n\u1edbi l\u1ecfng l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i, \u0111\u1ee3i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a s\u1ebd kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u1edbi l\u1ecfng l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e0o, B\u1ed9c, V\u1eadn, \u0110\u01a1n, T\u1eeb v\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng ch\u1ea9n c\u1ea5p cho d\u00e2n ngh\u00e8o, v\u00ec s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea g\u00e2y tai h\u1ecda.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 ty lang trung, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u L\u00fd C\u1eadp l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169.\r\n\r\n[25] Ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00ea s\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp xong, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf. L\u1ea1i sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n t\u1ea1i c\u00e1c cung qu\u00e1n trong kinh th\u00e0nh, c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m, n\u00fai s\u00f4ng linh thi\u00eang v\u00e0 danh th\u1eafng.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, qu\u1ea7n th\u1ea7n xin \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c ch\u00fac m\u1eebng. Ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan l\u1ea1i, s\u1ee9 th\u1ea7n thu\u1ed9c b\u1ed9 th\u1ef1, ki\u1ec1m h\u1ea1t, chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u00f4 gi\u00e1m ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea y ph\u1ee5c, \u0111ai v\u00e0ng b\u1ea1c, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec1n l\u1ee5a, t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n k\u1ebdm theo th\u1ee9 b\u1eadc. Vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u c\u1ee7i, \u0111\u00e1, c\u1ecdc, tre, c\u1ecf s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t ngh\u00ecn s\u00e1u tr\u0103m v\u1ea1n, d\u00f9ng ch\u00edn v\u1ea1n d\u00e2n phu. Vua t\u1ef1 so\u1ea1n v\u0103n bia kh\u1eafc \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 ghi c\u00f4ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aL\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. S\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea B\u1ea1ch M\u00e3, \u0111i\u1ec1u l\u1ea5y c\u1ecf v\u00e0 c\u1ecdc. \u0110\u1ed3ng li\u00eau l\u00e0 L\u00f4 S\u0129 Lu\u00e2n theo \u00fd Tam Ty, h\u00e0 kh\u1eafc qu\u1ea5y nhi\u1ec5u ch\u00e2u huy\u1ec7n, Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c khoan dung. S\u0129 Lu\u00e2n kh\u00f4ng vui, gi\u00e8m pha v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0m Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, l\u1ec7nh cho t\u00e1m ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n th\u00f3c gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng binh l\u00ednh tr\u1ed1n ch\u1ea1y v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng ph\u1ea3i ra \u0111\u1ea7u th\u00fa, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, \u0111\u01b0a v\u1ec1 qu\u00e2n c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ed9 th\u1ef1 ty \u0111i\u1ec1u \u0111i v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n. N\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb cho bi\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\n[29] H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd T\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n coi tr\u1ecdng, m\u1ed7i l\u1ea7n so\u1ea1n th\u1ea3o v\u0103n t\u1eeb, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u1eaft ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i m\u1edbi th\u00f4i.\r\n\r\nT\u01b0 t\u1eebng d\u00f9ng ch\u1eef <i>\"Th\u1ee5c th\u1eadn\"<\/i>, Chu\u1ea9n g\u1ea1n h\u1ecfi r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ee5c th\u1eadn l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef.\"<\/i> T\u01b0 c\u1ea7m s\u00e1ch Mao Thi \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft tr\u00ecnh l\u00ean Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"\u300eTh\u1ee5c th\u1eadn qu\u00e2n t\u1eed, k\u1ef3 nghi b\u1ea5t th\u1eafc\u300f, \u0111\u00e2y n\u00e0o c\u00f3 ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef?\"<\/i> Chu\u1ea9n t\u00ednh c\u1ed1 ch\u1ea5p, l\u1ea1i c\u00f2n ch\u00ea bai th\u00eam, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1eaft ph\u1ea3i s\u1eeda l\u1ea1i. T\u01b0 v\u00ec th\u1ebf t\u00edch t\u1ee9c gi\u1eadn, l\u1ea1i v\u00ec cha c\u00f2n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0, xin ra ngo\u00e0i.\r\n\r\nNg\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, sai T\u01b0 l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam, thay cho c\u1ea5p s\u1ef1 trung Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m[footnote] Sai T\u01b0 l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam thay cho c\u1ea5p s\u1ef1 trung Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n L\u00fd T\u01b0 ch\u00e9p: 'V\u00ec cha c\u00f2n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 xin ra ngo\u00e0i, b\u00e8n ra l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam.' <i>(\u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 10, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau.)<\/i> C\u00f9ng s\u00e1ch quy\u1ec3n 306, truy\u1ec7n Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c ch\u00e9p Ho\u00e0ng M\u1ee5c 'gi\u00e1ng l\u00e0m t\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, tri ph\u1ee7 Kinh Nam. N\u0103m sau, l\u1ea1i l\u00e0m c\u1ea5p s\u1ef1 trung, d\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m.' S\u00e1ch n\u00e0y ch\u00e9p vi\u1ec7c Ho\u00e0ng M\u1ee5c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 8 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2, vi\u1ec7c d\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m th\u1ef1c ra l\u00e0 l\u00fac L\u00fd T\u01b0 ra l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam. V\u00ec th\u1ebf, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1eeba, ho\u1eb7c n\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'd\u0129'. N\u1ebfu ng\u1eaft c\u00e2u \u1edf d\u01b0\u1edbi 'Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c', th\u00ec tr\u00ean 'tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m' ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu.[\/footnote]. Tr\u01b0\u1eddng Sa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u00edt h\u01a1n Kinh Ch\u1eed, \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam, l\u1ea1i d\u1ee5 r\u00f5 \u00fd giao ph\u00f3 vi\u1ec7c binh ph\u00fa ph\u1ee9c t\u1ea1p.\r\n\r\n[30] Chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea7n d\u00f9ng nh\u01b0 g\u1ea1o n\u1ebfp v\u00e0ng \u0111\u1ec3 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u, hoa h\u1ed3ng \u0111\u1ec3 nhu\u1ed9m, c\u1ecf t\u00eda, v.v., t\u1eeb nay nh\u00e2n l\u00fac thu\u1eadn ti\u1ec7n mua s\u1eafm, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u00e9p d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ch\u00e2u Minh t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u1ea3o Gi\u00e1p C\u1ed1t c\u1ee7a Cao Ly l\u00e0 Kho\u00e1t \u0110\u1ea1t b\u1ecb gi\u00f3 \u0111\u01b0a thuy\u1ec1n d\u1ea1t v\u00e0o b\u1edd huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ea3i. Chi\u1ebfu cho ch\u00e2u \u1ea5y h\u1ecfi th\u0103m, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u1ec3n r\u1ed3i cho v\u1ec1, t\u1eeb nay g\u1eb7p tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u1ea5p ph\u00e1t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, ki\u00eam \u0110\u1ea1i ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef '\u0110\u00f4' trong '\u0110\u1ea1i ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 61 \u300aD\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i \u00fay h\u00e0nh tr\u1ea1ng\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban vi\u1ec7n, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng theo l\u1ec7 c\u1ee7a qu\u1ea3n qu\u00e2n ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 \u0111\u1ec1u do v\u0103n th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, ch\u1ec9 c\u00f3 S\u00f9ng Hu\u00e2n t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m s\u1ee9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u00edn n\u0103m. Khi \u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfn tranh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb b\u00e1n ng\u1ef1a trong chu\u1ed3ng, S\u00f9ng Hu\u00e2n n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ef1a l\u00e0 v\u1eadt d\u1ee5ng chi\u1ebfn tranh. D\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i sao?\"<\/i> Do \u0111\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u1ea5y b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Th\u1ea9m Duy \u00d4n danh hi\u1ec7u \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. Duy \u00d4n l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1ea9m Lu\u00e2n, d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch do Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Th\u1ea9m Lu\u00e2n \u0111\u1ec1 t\u1ef1a, xin ban cho danh hi\u1ec7u khoa b\u1ea3ng.\r\n\r\n[34] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, d\u00e2n ch\u00e2u Truy b\u1ecb \u0111\u00f3i, cho vay l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 tr\u00e2u.\r\n\r\n[35] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c C\u1ea5p gi\u00e1n, khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n phong m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a C\u1ea5p gi\u00e1n. Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 l\u00fac l\u00e0m Binh b\u1ed9 lang trung ki\u00eam H\u1ecdc s\u0129, nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin phong cho m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn[footnote]Ch\u1eef 'chi' trong 'h\u1ee9a chi' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng nh\u01b0 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc H\u1ed3i C\u1ed1t \u1edf Cam Ch\u00e2u l\u00e0 D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch Quy H\u00f3a sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u Ph\u1ee7 ch\u1ea9n c\u1ea5p v\u00e0 cho vay l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, v\u00ec n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed5 S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y trong c\u00e1c bu\u1ed5i y\u1ebfn l\u1edbn, khi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf thay y ph\u1ee5c v\u00e0 xu\u1ed1ng ng\u1ed3i, qu\u1ea7n th\u1ea7n t\u1ea1 \u01a1n ban hoa, ch\u1ec9 l\u1ea1y t\u1ea1i ch\u1ed7 ng\u1ed3i. Xin t\u1eeb nay m\u1ed7i l\u1ea7n thay y ph\u1ee5c, quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch h\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u1ea7n th\u1ea7n xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ee3i Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xu\u1ed1ng ng\u1ed3i, th\u00ec qu\u1ea7n th\u1ea7n x\u1ebfp h\u00e0ng \u1edf s\u00e2n \u0111i\u1ec7n; khi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00ean ng\u1ed3i m\u1edbi l\u00ean \u0111i\u1ec7n, n\u1ebfu ban hoa th\u00ec l\u1ea1y \u1edf s\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u h\u1ed9i \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, S\u00f9ng \u0110\u1ee9c, ng\u00e0y ngh\u1ec9 \u1edf h\u1eadu \u0111i\u1ec7n, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u0103n v\u00f5 h\u1ee3p ban, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc, theo ban l\u1ea1y hai l\u1ea7n, \u0111\u1ee9ng nghi\u00eang x\u01b0\u1edbng l\u1ec7nh[footnote] 'X\u01b0\u1edbng' nguy\u00ean l\u00e0 'Y\u1ebft', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 2-10 s\u1eeda.[\/footnote]. Theo \u00fd th\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u01b0a h\u1ee3p l\u1ec5 nghi. Xin t\u1eeb nay cho th\u00f4ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n cung ph\u1ee5ng quan tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng kh\u1edfi c\u01b0, \u1edf h\u1eadu \u0111i\u1ec7n th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty quan \u0111\u1ed3ng kh\u1edfi c\u01b0, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9ng \u1edf s\u00e2n \u0111i\u1ec7n x\u01b0\u1edbng l\u1ec7nh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i Trinh Ch\u00e2u th\u00e0nh Hu\u1ec7 Ch\u00e2u.\r\n\r\n[40] B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ea5p mu\u1ed1i t\u1eb1m cho D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u m\u1ed9t n\u0103m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n \u1ee8c.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, t\u1eeb nay nh\u1eefng quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 khoa danh, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, trong ba nhi\u1ec7m k\u1ef3 cho ph\u00e9p m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan c\u00e1ch qu\u00ea nh\u00e0 h\u01a1n 300 d\u1eb7m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u1ec1 qu\u00ea.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, l\u1ec7nh cho T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7[footnote] 'T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00e2y Kinh ph\u1ee7', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean di 4-8 s\u1eeda.[\/footnote] ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t, t\u1eeb nay vi\u1ec7c c\u1ed1ng ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u qua \u0111\u01b0\u1eddng T\u1ea7n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[43] T\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00e2u, b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean l\u00e0 A T\u01b0 \u0110\u1ea1c n\u1ed9p con tin xin quy thu\u1eadn.\r\n\r\n[44] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ed1 c\u1eed nh\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong t\u0103ng l\u00ean, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh c\u00f9ng c\u00e1c quan b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\r\n\r\nTri\u1ec1u Hu\u00fdnh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u, c\u1eed nh\u00e2n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u v\u00ec c\u00f3 tang ch\u1ebf, kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ed \u1edf qu\u00ea nh\u00e0, n\u00ean \u0111\u1ed5 x\u00f4 v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, nh\u1eadp t\u1ecbch \u0111\u1ec3 \u1ee9ng th\u00ed. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4ng, l\u1eabn l\u1ed9n v\u00e0o nhau. C\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ec9 x\u00e9t t\u00e0i ngh\u1ec7, khi gi\u1ea3i th\u00ed, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba trong ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean r\u1ea5t \u00edt, tranh c\u00e3i n\u1ea3y sinh c\u0169ng do \u0111\u00f3. Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tang ch\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c h\u00e0ng th\u1ea5p h\u01a1n, cho ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ed. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch, cho ph\u00e9p m\u1eddi quan vi\u00ean b\u1ea3o l\u00e3nh, ngo\u00e0i s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch trong ph\u1ee7, l\u1eadp ri\u00eang t\u1ef7 l\u1ec7 ti\u1ebfn c\u1eed.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, v\u00e0 l\u1ea5y 3\/10 s\u1ed1 ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 5\/10 s\u1ed1 c\u00e1c khoa trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp t\u1ecbch n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00ed. Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam ngo\u00e0i vi\u1ec7c gi\u1ea3i th\u00ed c\u1eed nh\u00e2n h\u1ee3p c\u00e1ch theo quy \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u1ec7 xu\u1ea5t s\u1eafc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n ch\u00ed kh\u00f4ng ghi v\u1ec1 Qu\u1ea3ng Nam, c\u1ea7n xem x\u00e9t. L\u1ea1i c\u1ea7n xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1eed nh\u00e2n h\u1ee3p c\u00e1ch ban \u0111\u1ea7u.)<\/i>\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, v\u00ec gi\u00e1 c\u1ea3 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed Ch\u00e2u t\u0103ng cao, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1eef Di Gi\u1ea3n v\u00e0 D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o Nghi \u0111i th\u0103m h\u1ecfi, c\u1ee9u t\u1ebf. Di Gi\u1ea3n xin r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng th\u0103m h\u1ecfi quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, l\u1ea1i x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi tr\u01b0\u1edfng quan xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ec3 x\u1eed nh\u1eb9, d\u00e2n ch\u00fang n\u00e0o t\u1ef1 nguy\u1ec7n xu\u1ea5t th\u00f3c c\u1ee9u \u0111\u00f3i th\u00ec theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng, xin c\u1ea5p s\u1eafc ch\u1ec9 tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 mang theo. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, huy\u1ec7n \u00fay n\u00e0o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e1n c\u01b0\u1edbp gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m l\u1ec7nh, l\u1ee5c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc cho ph\u00e9p c\u00e1c \u0111i\u1ec7n th\u1ecb \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh, H\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 khi v\u1eadn chuy\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00e1p t\u1ea3i than c\u1ee7i \u1edf c\u00e1c s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, Th\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng, Qu\u1ea3ng T\u1ebf, Ho\u00e0ng, Ng\u1ef1, Th\u00e1i c\u0169ng xin cho l\u00e0m theo l\u1ec7 n\u00e0y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2, xem \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung qua \u0111\u1eddi. Vua l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, \u0111au x\u00f3t, truy t\u1eb7ng \u00f4ng ch\u1ee9c Th\u00e1i u\u00fd, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0103n Gi\u1ea3n. N\u0103m ng\u01b0\u1eddi con v\u00e0 c\u00e1c con r\u1ec3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan c\u0169ng c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi[footnote] 'Th\u00e2n t\u1ed9c' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e2n hi\u1ec7u', \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e2n c\u1ed1'.[\/footnote].\r\n\r\nM\u1eabn Trung t\u00ednh c\u00e1ch \u0111oan ch\u00ednh, khoan h\u1eadu, h\u00f2a nh\u00e3, nhi\u1ec1u m\u01b0u tr\u00ed nh\u01b0ng \u00edt giao du, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tr\u1ecdng d\u1ee5ng, n\u00ean \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba v\u1ecb cao. \u00d4ng t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, th\u00f4ng hi\u1ec3u ch\u00ednh s\u1ef1 d\u00e2n sinh, gi\u1ecfi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, bi\u1ebft nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, gi\u1eef m\u00ecnh k\u00edn \u0111\u00e1o, tr\u00e1nh xa quy\u1ec1n l\u1ef1c[footnote] 'Vi\u1ec5n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1ea1t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 41 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1ecdng y\u1ebfu, nh\u01b0ng c\u1eeda nh\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb t\u01b0 t\u00ecnh \u0111\u1ebfn xin x\u1ecf, c\u00e1c con \u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao vi\u1ec7c quan. D\u00f9 g\u1eb7p vi\u1ec7c l\u1edbn, \u00f4ng c\u0169ng t\u1ecf ra nh\u01b0 kh\u00f4ng d\u00ednh l\u00edu g\u00ec.\r\n\r\n\u00d4ng c\u1ea9n tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, kh\u00f4ng t\u00f9y ti\u1ec7n ti\u1ebfn c\u1eed ai. D\u00e1ng v\u1ebb uy nghi, c\u00f3 phong th\u00e1i, gi\u1ecfi bi\u1ec7n lu\u1eadn, l\u00e0m quan l\u1edbn g\u1ea7n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi coi l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ee9c cao v\u1ecdng tr\u1ecdng, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u01b0u \u00e1i. V\u00ec th\u1ebf, d\u00f9 tu\u1ed5i gi\u00e0 b\u1ec7nh t\u1eadt, \u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 h\u01b0u, c\u0169ng l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u h\u1ed1i ti\u1ebfc. Khi chi\u1ebfu truy phong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00ea th\u00eam m\u1ed9t d\u00f2ng r\u1eb1ng[footnote] Ch\u1eef 'vi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]: <i>\"M\u1eabn Trung \u0111oan ch\u00ednh, c\u1ea9n th\u1eadn, \u00f4n h\u00f2a, n\u00ean th\u00eam \u00fd n\u00e0y.\"<\/i> \u00c2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Vua d\u00e0nh cho \u00f4ng l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[49] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, vi\u1ec7c tri\u1ec1u l\u0103ng v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 m\u00f9a thu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c c\u00f4ng khanh th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed9t b\u1eadc. T\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, qu\u1ed1c ch\u01b0\u01a1ng v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Hi\u1ec3n Kh\u00e1nh \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, m\u1edbi ban chi\u1ebfu cho Tam c\u00f4ng \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean B\u1ea3o v\u1ec1 sau, c\u0169ng sai c\u00f4ng khanh \u0111i tu\u1ea7n y\u1ebft, v\u00ec ch\u1ecdn \u0111\u1ea1i th\u1ea7n trong tri\u1ec1u, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f9ng h\u1ecd v\u1edbi Vua. \u0110\u1eddi H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng d\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, \u0111\u1eddi T\u1ea5n ni\u00ean hi\u1ec7u Khai V\u1eadn, c\u0169ng sai L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u00fd T\u01b0\u1eddng, l\u1ec7 n\u00e0y r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 sai quan T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 \u0111i, ng\u01b0\u1eddi nh\u1eb9 ch\u1ee9c th\u1ea5p, th\u1ef1c l\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf c\u0169. Mong t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, ch\u1ecdn quan trong h\u00e0ng Th\u1eeba lang, c\u00e1c ty tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu thi\u1ebfu quan th\u00ec sai quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh Gi\u00e1n x\u00e1 tr\u1edf l\u00ean. Mong r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o truy t\u00f4n, th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a vi\u1ec7c noi theo c\u1ed5 nh\u00e2n.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao cho H\u1eefu ty b\u00e0n \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu n\u0103m Hi\u1ec3n Kh\u00e1nh th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Tam c\u00f4ng \u0111\u1ee7 nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111i chia nhau \u0111\u1ebfn hai l\u0103ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh l\u00e0m ph\u00f3. N\u0103m Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea5y c\u00e1c quan T\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan Ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c ty c\u00f3 thanh danh \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o. Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b, sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay xin theo l\u1ec5, ba l\u0103ng d\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, n\u1ebfu thi\u1ebfu quan th\u00ec sai quan T\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, Ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Tam ph\u1ea9m c\u1ee7a c\u00e1c ty ho\u1eb7c Khanh gi\u00e1m. Hai vi\u00ean quan chia nhau \u0111i b\u00e1i, d\u00f9ng quan Ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y, n\u1ebfu thi\u1ebfu quan Khanh gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t sai ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m thay.\r\n\r\n[50] Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, H\u00ecnh b\u1ed9, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n quan sung v\u00e0o ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n, Ph\u00e1p tr\u1ef1c quan, xin cho thi n\u0103m \u0111\u1ea1o lu\u1eadt, l\u1ea5y ba \u0111\u1ea1o tr\u1edf l\u00ean, l\u1ea1i x\u00e9t hai m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn ba m\u01b0\u01a1i v\u1ee5 \u00e1n, n\u1ebfu t\u1ea1m h\u1ee3p c\u00e1ch l\u1ec7 th\u00ec b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai H\u00e0ng Ch\u00e2u tu s\u1eeda mi\u1ebfu c\u0169 c\u1ee7a Ng\u00f4 Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng h\u1ecd Ti\u1ec1n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00e1u \u00f4ng l\u00e0 Duy Di\u1ec5n.\r\n\r\n[52] V\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, sai c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n chia nhau \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung mi\u1ebfu, ch\u00f9a qu\u00e1n c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, gi\u00f3 l\u1edbn n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb h\u01b0\u1edbng t\u00e2y b\u1eafc, c\u00e1t bay c\u00e2y g\u00e3y, tr\u1eddi t\u1ed1i m\u1ecbt m\u1ea5y kh\u1eafc, sai Trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung qu\u00e1n l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng \u0111\u1ec3 tr\u1eeb t\u00e0.\r\n\r\n[54] H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c g\u1ea7n, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n x\u1eed Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i L\u01b0u ty T\u00e2y Kinh, cho ph\u00e9p m\u1ed9t con l\u00e0m quan \u1edf H\u00e0 Nam \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng.\r\n\r\n[55] L\u1ec7nh cho C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\nCu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eeb Nh\u1eef Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"Sao kh\u00f4ng cho D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i Ni\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u1ea1i Ni\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec khinh su\u1ea5t r\u1eddi xa b\u00ean c\u1ea1nh ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u00e1ng s\u1ee3, nh\u1edd ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng lu\u00f4n b\u1ea3o v\u1ec7. Nay ch\u1ee9c n\u00e0y mu\u1ed1n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 gi\u1eef v\u1eb9n t\u00ecnh ngh\u0129a qu\u00e2n th\u1ea7n.\"<\/i>\r\n\r\nSau s\u00e1u n\u0103m, m\u1edbi l\u1ea1i v\u00e0o c\u1ea5m th\u1ef1, l\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c x\u1ebfp h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n[footnote] L\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c x\u1ebfp h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, ch\u1eef 'Ti\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote], tr\u00ean Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9. Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 l\u00e0m H\u1ecdc s\u0129, hu\u1ed1ng chi nay c\u00f9ng l\u00e0m quan Th\u1eeba lang v\u1edbi th\u1ea7n, mong th\u0103ng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00ean tr\u00ean th\u1ea7n\"<\/i>, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[56] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay t\u00e2u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n, l\u1ec7nh cho H\u1eefu ty \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y tham tuy\u1ec3n m\u1edbi kh\u1ea3o x\u00e9t. N\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i t\u01b0 v\u00e0 b\u1ecb thay th\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi, th\u00ec nghe theo ch\u1ec9 th\u1ecb ri\u00eang. C\u00f2n l\u1ea1i b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0 M\u00f4n h\u1ea1 c\u1eed quan c\u00f9ng ph\u00e1n x\u1eed v\u1edbi quan coi thi d\u1eabn ki\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\n[57] Chia Giang Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00e0nh hai l\u1ed9 \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00e1n quan \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra.\r\n\r\n[58] Xu\u1ea5t 7 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7 giao cho Kinh T\u00e2y l\u1ed9 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay c\u00e1c tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng, ch\u1ee3 b\u00e1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, l\u1ec7nh cho Tam ty Ph\u00f3 s\u1ee9, Ph\u00e1n quan, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, Ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam ty c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1ee3 b\u00e1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n do Kinh tri\u1ec1u quan, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean sung, tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng do M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c sung.\"<\/i>\r\n\r\n[60] Kinh T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng, Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u H\u1ea1 T\u1ee7ng khuy\u00ean d\u00e2n trong h\u1ea1t b\u00e1n 8 v\u1ea1n th\u1ea1ch th\u00f3c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft b\u1eb1ng g\u1eady c\u1ef1u Huy\u1ec7n \u00fay \u0110\u1ecbnh \u0110\u00e0o l\u00e0 Ma S\u0129 Dao \u1edf Thanh Ch\u00e2u. Anh c\u1ee7a y l\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 S\u0129 An b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, ph\u00e1t ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn \u0110inh Ch\u00e2u. Ch\u00e1u c\u1ee7a y l\u00e0 H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n \u00d4n Th\u01b0 v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n \u00d4n K\u1ef3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c; \u00d4n Th\u01b0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, gi\u00e1m Th\u0103ng Ch\u00e2u l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u; \u00d4n K\u1ef3 gi\u00e1m Quang Ch\u00e2u t\u1eedu thu\u1ebf. Gia \u0111\u1ed3ng Ph\u1ea1m T\u00e2n c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00f9ng c\u00e1c \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p c\u1ee7a Ch\u00e2u vi\u1ec7n, T\u01b0 l\u00fd vi\u1ec7n, nh\u1eefng k\u1ebb m\u1ea1o danh mua tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, c\u00f9ng Ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u1ec1u b\u1ecb kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, ph\u00e1t ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n xa x\u00f4i, \u00e1c \u0111\u1ecba \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, v\u00e0o lao th\u00e0nh; n\u0103m m\u01b0\u01a1i gia \u0111\u1ed3ng b\u1ecb chia ra thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n. C\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh y m\u1ed9t khu nh\u00e0 \u1edf L\u00e2m Truy, l\u1ea5y m\u1ed9t ph\u1ea7n ba t\u00e0i s\u1ea3n t\u1eeb c\u00e1c c\u1eeda hi\u1ec7u, \u0111i\u1ebfm tr\u1ea1 \u0111\u1ec3 chia \u0111\u1ec1u cho h\u1ecd t\u1ed9c, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u sung c\u00f4ng. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1n trang v\u1ed1n do \u0111\u00f2i n\u1ee3, th\u00f4n t\u00ednh, c\u1ea7m c\u1ed1, cho ph\u00e9p ch\u1ee7 c\u0169 chu\u1ed9c l\u1ea1i.\r\n\r\nC\u00e1c ch\u1ee9c Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 ph\u00f3 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n c\u1ee7a Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng c\u1ea5p, \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, \u00f4ng n\u1ed9i c\u1ee7a S\u0129 Dao l\u00e0 Hi M\u1ed9ng l\u00e0m vi\u1ec7c cho L\u01b0u Th\u00f9, gi\u1eef ch\u1ee9c ph\u1ee7 duy\u1ec7n, chuy\u00ean lo b\u00f3c l\u1ed9t, thu gom c\u1ee7a c\u1ea3i cho m\u00ecnh, th\u00f4n t\u00ednh \u0111\u1ea5t \u0111ai, ngang ng\u01b0\u1ee3c, n\u00ean tr\u1edf n\u00ean c\u1ef1c k\u1ef3 gi\u00e0u c\u00f3. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi S\u0129 Dao, nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi c\u00e0ng th\u00eam ngang ng\u01b0\u1ee3c, trong qu\u1eadn ai c\u0169ng s\u1ee3 h\u00e3i, h\u01a1n c\u1ea3 quan ph\u1ee7. S\u0129 Dao v\u1ed1n kh\u00f4ng tu s\u1eeda m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i c\u00f2n t\u01b0 gi\u1ea5u s\u00e1ch c\u1ea5m v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed. Ch\u00e1u c\u1ee7a y l\u00e0 \u00d4n D\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch, th\u01b0\u1eddng mu\u1ed1n ki\u1ec7n y, S\u0129 Dao s\u1ee3 h\u00e3i, b\u00e8n nh\u1ed1t y v\u00e0o ph\u00f2ng k\u00edn, sai ba t\u00ean gia \u0111\u1ed3ng l\u00e0 Ph\u1ea1m T\u00e2n thay nhau canh gi\u1eef, kh\u00f4ng cho \u0103n u\u1ed1ng, v\u00e0i ng\u00e0y sau ch\u1ebft, li\u1ec1n thi\u00eau x\u00e1c.\r\n\r\nL\u1ea1i t\u1eebng gi\u1eadn Tr\u1ea5n t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, sai gia \u0111\u1ed3ng Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh d\u1eabn d\u00e2n phu \u0111\u1ee3i Khu\u00ea tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, v\u1ee9t x\u00e1c. M\u1ed9t l\u00e1t sau, Khu\u00ea t\u1ec9nh l\u1ea1i, ki\u1ec7n l\u00ean ch\u00e2u, c\u00e1c \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p \u0111\u1ec1u nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a S\u0129 Dao, b\u1ecf t\u1ed9i cho y. C\u00e1c quan M\u1ee5c, T\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u t\u1ecf l\u1ec5 k\u00ednh tr\u1ecdng, ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e1m tr\u00e1i \u00fd.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn khi Tr\u1ea5n h\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan T\u00f4n X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n L\u00e2m Truy, c\u0103m gh\u00e9t s\u1ef1 hung \u00e1c c\u1ee7a y, h\u1ec5 ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u00e0 tra x\u00e9t. S\u0129 Dao th\u01b0\u1eddng n\u00f3i to s\u1ebd sai ng\u01b0\u1eddi \u00e1m s\u00e1t X\u01b0\u01a1ng, X\u01b0\u01a1ng b\u00e8n \u0111\u01b0a gia quy\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u1edf qu\u1eadn kh\u00e1c, m\u1ed7i t\u1ed1i ng\u1ee7 \u1edf huy\u1ec7n nha, b\u1ed1 tr\u00ed ng\u01b0\u1eddi canh g\u00e1c c\u1ea9n th\u1eadn. S\u0129 Dao l\u1ea1i c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea vu c\u00e1o X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, l\u1ea1i m\u01b0\u1ee3n t\u00ean ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u00ea mua tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n nghe tin \u0111\u1ed3n v\u1ec1 vi\u1ec7c S\u0129 Dao b\u00ed m\u1eadt gi\u1ebft ch\u00e1u m\u00ecnh, b\u00e8n t\u00e2u xin c\u1eed Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n v\u00e0 Suy tr\u1ef1c quan Giang Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u tra. <i>(Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n h\u1eb7c t\u1ed9i h\u1ecd Ma ph\u1ea1m ph\u00e1p, s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo \u0111\u00e2y.)<\/i> Do \u0111\u00f3, ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00eam c\u00e1c t\u1ed9i kh\u00e1c, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed v\u00e0 ph\u1ea1t n\u1eb7ng.\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f2n ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho H\u00ecnh b\u1ed9 th\u00f4ng b\u00e1o kh\u1eafp ba kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u00e2n. Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, T\u00f4n X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 Th\u1eeba, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n L\u00e2m Truy, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb gian.\r\n\r\n<i>(Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p vi\u1ec7c Ma Hi M\u1ed9ng, c\u00f3 l\u1ebd d\u1ef1a theo s\u00e1ch \u300aB\u00e1ch Nh\u1ea5t Bi\u00ean\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o. T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ghi: N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u00e9o \u0111\u1ebfn L\u00e2m Truy, h\u1ecd Ma \u0111em h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi trong trang \u1ea5p d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh l\u0169y \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, nh\u1edd v\u1eady d\u00e2n l\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u1ebfn nay d\u1ea5u t\u00edch v\u1eabn c\u00f2n, g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u1ea1i h\u1ecd Ma. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u00fat lui, h\u1ecd Ma thu gom kh\u00ed gi\u1edbi n\u1ed9p h\u1ebft cho quan ph\u1ee7, ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t hai ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 gia \u0111\u00ecnh, d\u00e2n l\u00e0ng nh\u1edd h\u1ecd Ma m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 sung. Tuy nhi\u00ean, T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p r\u1eb1ng Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, mu\u1ed1n nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u1eadp uy danh, th\u00ec sai r\u1ed3i. Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng m\u1edbi l\u00e0m T\u00e0o v\u1eadn Kinh \u0110\u00f4ng, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i>\r\n\r\n[62] D\u00e2n huy\u1ec7n Ph\u00f9 L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tang H\u1eefu Kim v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1eady gi\u00e0u hung h\u0103ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed9p thu\u1ebf. \u00d4ng ta nu\u00f4i m\u1ea5y ch\u1ee5c con ch\u00f3, m\u1ed7i khi l\u00fd tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn g\u1ea7n c\u1ed5ng nh\u00e0, ch\u00fang li\u1ec1n s\u1ee7a c\u1eafn. Xung quanh t\u01b0\u1eddng nh\u00e0, \u00f4ng ta tr\u1ed3ng d\u00e0y \u0111\u1eb7c c\u00e2y qu\u00fdt v\u00e0 b\u01b0\u1edfi, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u00e0ng n\u0103m, l\u00fd tr\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i thay \u00f4ng ta n\u1ed9p thu\u1ebf.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn khi H\u1ed3 Thu\u1eadn Chi ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Kinh l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, l\u00fd tr\u01b0\u1edfng b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, Thu\u1eadn Chi gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ghen gh\u00e9t gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ee7a \u00f4ng ta, mu\u1ed1n khi\u1ebfn ta tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a \u00f4ng ta th\u00f4i, l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 d\u00e2n c\u1ee7a Vua m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed9p thu\u1ebf? C\u1ee9 \u0111i \u0111\u1ed1c th\u00fac \u00f4ng ta.\"<\/i> L\u00fd tr\u01b0\u1edfng b\u00e1o l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3. Thu\u1eadn Chi sai ng\u01b0\u1eddi tay ch\u00e2n \u0111i ti\u1ebfp, l\u1ea1i b\u00e1o l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, sai \u00c1p ty L\u1ee5c s\u1ef1 \u0111i ti\u1ebfp, l\u1ea1i b\u00e1o l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3.\r\n\r\nThu\u1eadn Chi bu\u1ed3n b\u00e3 n\u00f3i: <i>\"V\u1eady th\u00ec kho\u1ea3n thu\u1ebf n\u00e0y nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 l\u1ec7nh t\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ed1c th\u00fac sao[footnote] V\u1eady th\u00ec kho\u1ea3n thu\u1ebf n\u00e0y nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 l\u1ec7nh t\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ed1c th\u00fac sao 'V\u1eady th\u00ec' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung.[\/footnote].\"<\/i> B\u00e8n sai l\u00fd tr\u01b0\u1edfng l\u1ea5y r\u01a1m, t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng ta, d\u00f9ng r\u01a1m ch\u1eb7n c\u1eeda r\u1ed3i \u0111\u1ed1t. H\u1ecd Tang \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y t\u00e1n lo\u1ea1n, Thu\u1eadn Chi ra l\u1ec7nh b\u1eaft h\u1ebft, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 huy\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng trong nh\u00e0 t\u1eeb 16 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n \u0111au \u0111\u1edbn. R\u1ed3i g\u1ecdi l\u1ea1i b\u1ea3o: <i>\"H\u1ed3 Thu\u1eadn Chi v\u00f4 \u0111\u1ea1o, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1t nh\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, l\u1ea1i \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n \u0111au \u0111\u1edbn cha con anh em c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 t\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111i.\"<\/i> H\u1ecd Tang \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i khu\u1ea5t ph\u1ee5c, kh\u00f4ng ai d\u00e1m \u0111\u1ebfn ph\u1ee7. T\u1eeb \u0111\u00f3, thu\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd Tang lu\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong huy\u1ec7n.\r\n\r\nPh\u1ee7 t\u1eebng sai Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n, Thu\u1eadn Chi nghe tin, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn qu\u1ea5y r\u1ed1i ta.\"<\/i> B\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi l\u00e9n theo, ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u00f4ng ta v\u00e0o d\u1ecbch x\u00e1, v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u1ed3 cung c\u1ea5p c\u1ee7a d\u1ecbch l\u1ea1i. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, v\u1ebb m\u1eb7t r\u1ea5t ki\u00eau ng\u1ea1o, Thu\u1eadn Chi m\u1eddi ng\u1ed3i, t\u1eeb t\u1ed1n h\u1ecfi: <i>\"Gi\u00e1o luy\u1ec7n l\u00e0 ch\u1ee9c g\u00ec?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"L\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nH\u1ecfi: <i>\"C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o d\u1ecbch x\u00e1 kh\u00f4ng?\"<\/i> Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 l\u00fang t\u00fang n\u00f3i: <i>\"Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e1n tr\u1ecd, t\u1ea1m d\u1eebng \u1edf d\u1ecbch x\u00e1.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn \u0111\u1ed3 cung c\u1ea5p c\u1ee7a d\u1ecbch l\u1ea1i kh\u00f4ng?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ee9c \u0103n cho ng\u1ef1a, n\u00ean nh\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c kh\u00f4ng?\"<\/i> Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 v\u1ed9i xu\u1ed1ng, xin l\u1ed7i, Thu\u1eadn Chi li\u1ec1n xi\u1ec1ng l\u1ea1i t\u1ed1ng giam, nh\u1ed1t trong ph\u00f2ng t\u1ed1i, \u0111\u1eb7t m\u01b0\u1eddi v\u00f2 ph\u00e2n xung quanh, Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i kh\u1ed5 s\u1edf, nh\u00e2n l\u00fac Thu\u1eadn Chi \u0111i qua ng\u1ee5c, k\u00eau l\u00ean: <i>\"L\u1ec7nh sao kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i t\u00f4i?\"<\/i> Thu\u1eadn Chi c\u01b0\u1eddi xin l\u1ed7i: <i>\"Gi\u00e1o luy\u1ec7n \u0111\u1eebng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1. Nay \u0111ang nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, ch\u01b0a r\u1ea3nh h\u1ecfi.\"<\/i> Giam m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh hai m\u01b0\u01a1i g\u1eady. Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ee5c, n\u00f3i: <i>\"T\u00f4i l\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c, c\u00f3 t\u1ed9i, n\u00ean ch\u1ecbu \u0111\u00f2n \u1edf ch\u00e2u.\"<\/i> Thu\u1eadn Chi c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"Gi\u00e1o luy\u1ec7n l\u00e0m vi\u00ean ch\u1ee9c l\u00e2u, l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 ch\u00e2u sao?\"<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n. T\u1eeb \u0111\u00f3, l\u1ea1i ph\u1ee7 kh\u00f4ng ai d\u00e1m qu\u1ea5y r\u1ed1i huy\u1ec7n n\u1eefa, ch\u00e2u tuy gh\u00e9t \u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, \u00f4ng l\u00e0m m\u1ea1c li\u00eau \u1edf Thanh Ch\u00e2u, ph\u00e1t gi\u00e1c t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd Ma[footnote] Ph\u00e1t gi\u00e1c t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd Ma 'T\u1ed9i' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], ph\u00e1 tan nh\u00e0 h\u1ecd, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a Thu\u1eadn Chi v\u1eady.\r\n\r\nCao Ly t\u1eebng v\u00e0o c\u1ed1ng, \u0111i qua \u0111\u1ecba ph\u1eadn ch\u00e2u, c\u00e1c quan trung qu\u00fd nh\u00e2n coi \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, b\u1eaft quan ch\u00e2u b\u00e1i l\u1ea1y \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh. Thu\u1eadn n\u00f3i: <i>\"Thanh l\u00e0 tr\u1ea5n l\u1edbn. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng ki\u1ec3m so\u00e1t T\u00e2n La, B\u1ed9t H\u1ea3i, d\u00f9 Vua n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ebfn c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u1eef l\u1ec5 ngang h\u00e0ng. Nay g\u1eb7p b\u1ed3i th\u1ea7n, sao l\u1ea1i h\u1ea1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn th\u1ebf!\"<\/i> Ch\u1ec9 m\u00ecnh \u00f4ng kh\u00f4ng l\u1ea1y, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb bi\u1ec7n lu\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Sau khi gi\u1ebft h\u1ecd Ma, Vua nh\u1edb t\u00ean \u00f4ng, tri\u1ec7u v\u00e0o g\u1eb7p, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u01b0u \u0111\u00e3i sai ph\u00e1i.\r\n\r\n<i>(Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p truy\u1ec7n Thu\u1eadn, k\u1ebb c\u1eady th\u1ebf l\u00e0 h\u1ecd U\u00f4ng \u1edf H\u01b0u Ninh. H\u01b0u Ninh thu\u1ed9c H\u1ea5p ch\u00e2u, Ph\u00f9 L\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Nhi\u00eau ch\u00e2u. Nay theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang, v\u00ec Quang ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t chi ti\u1ebft. Truy\u1ec7n ch\u00e9p \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan tri huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c, Quang ch\u00e9p l\u00e0m Thi\u00eam ph\u00e1n H\u1ed3ng ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111\u00e2u \u0111\u00fang, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay K\u00fd ban chi h\u1eadu theo quy \u0111\u1ecbnh ni\u00ean h\u1ea1n kh\u1ea3o kh\u00f3a c\u1ee7a Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n.\r\n\r\n[64] Tam ty t\u00e2u: <i>\"Quan trang \u1edf Ph\u00fac ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 thu thu\u1ebf nh\u01b0 ru\u1ed9ng t\u01b0, xin \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 cho d\u00e2n c\u00f3 ru\u1ed9ng mua l\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu sai m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1eddng tham quan c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 theo l\u1ec7 \u1edf Ch\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n ch\u00e2u, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i thu\u1ebf ru\u1ed9ng. Sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng sai n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c b\u00e3i sai s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, nay ch\u00e9p chung.)<\/i>\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn y\u1ebft \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng \u1edf Kh\u1ea3i Th\u00e1nh vi\u1ec7n, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn y\u1ebft C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 ch\u00f9a Khai B\u1ea3o.\r\n\r\n[66] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n K\u1ef3 V\u0129 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Duy, m\u1eb9 m\u1ea5t, t\u00e1ng \u1edf ph\u00eda nam th\u00e0nh ch\u00e2u. V\u0129 t\u1eeb quan, \u0111\u1ebfn n\u01a1i t\u00e1ng d\u1ef1ng nh\u00e0 nh\u1ecf, kh\u00f3c l\u00f3c canh gi\u1eef, \u0103n chay, \u0111\u1ecdc kinh Ph\u1eadt ba n\u0103m, \u0111i ch\u00e2n \u0111\u1ea5t su\u1ed1t m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ch\u00e2n r\u1ee5ng hai ng\u00f3n. C\u00f3 chim tr\u1eafng, th\u1ecf tr\u1eafng \u0111\u1ebfn qu\u1ea5n qu\u00fdt b\u00ean m\u1ed9, d\u00e2n ch\u00e2u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, t\u00e2u l\u00ean. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Khi \u0111\u01b0a v\u1ec1 qu\u00ea t\u00e1ng, l\u1ea1i ban 30 t\u1ea5m l\u1ee5a, 30 th\u1ea1ch th\u00f3c, l\u1ec7nh cho quan ch\u00e2u m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. V\u0129 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giao Th\u1ee7y.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111\u1ebfn y\u1ebft cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, L\u1ee3i ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Ph\u00f2ng xin kh\u1eafc in s\u00e1ch \u300aT\u1ee9 th\u1eddi to\u1ea3n y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ec1 d\u00e2n y\u1ebfu thu\u1eadt\u300b giao cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o Khuy\u1ebfn n\u00f4ng ty \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch d\u00e2n l\u00e0m ru\u1ed9ng, theo l\u1eddi xin.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c d\u00e2n ch\u00e2u H\u00e3n, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i sau m\u00f9a thu k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u00e1nh nhau, g\u1ecdi l\u00e0 d\u00e3 tr\u01b0\u1eddng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft, t\u1eeb nay c\u1ea5m tuy\u1ec7t vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, C\u00e1p m\u00f4n xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan t\u1eeb Th\u1ee9 t\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Kinh quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu \u0111\u1ebfn Tam ban S\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp th\u00e0nh m\u1ed9t ban. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ngh\u1ec9 ba ng\u00e0y, th\u00ec v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn t\u1eeb t\u1ea1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, r\u01b0\u1ee3u th\u1ef1c l\u1ee5a v\u1ea3i ban th\u01b0\u1edfng \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda, t\u00e2u xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u00fac \u0111\u00f3 Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, n\u00ean ph\u1ea7n nhi\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[71] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh xin ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u[footnote]T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh xin ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u, 'D\u0129nh Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u0129nh Xuy\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 306 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, S\u01b0 \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 \u0110\u1ee9c Ung hi\u1ec7n \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u, xin gi\u00e1ng quy ch\u1ebf v\u1ec1 th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\nTrung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u, theo Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u01b0ng, m\u1ed7i khi \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i l\u1eadp ban, ho\u00e0ng th\u00e2n Ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp sau Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, l\u00f9i l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat m\u00e0 \u0111\u1ee9ng. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho S\u01b0 \u0110\u1ee9c x\u1ebfp th\u1ee9 b\u1eadc d\u01b0\u1edbi \u0110\u1ee9c Ung, kh\u00f4ng theo \u0111i\u1ec3n c\u1ed1. Ph\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o \u0111\u1ee9ng ch\u1ed7, hai t\u1ec9nh th\u00ec x\u1ebfp sau C\u1ea5p gi\u00e1n, Nam t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i th\u00ec x\u1ebfp sau Th\u1eeba lang, ngo\u1ea1i quan th\u00ec \u1edf tr\u00ean Quan s\u00e1t s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aD\u1ecbch vi\u00ean ch\u00ed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed m\u1ed9t n\u0103m.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng \u0110\u00f4 gi\u00e1m L\u00fd D\u01b0 \u00dd \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ch\u1ec9 s\u1eed, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb Tri\u1ec7u Vinh l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1ebft gi\u1eb7c Phi\u00ean.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Kinh Tri\u1ec7u, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n th\u00f3c, c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea7n, L\u0169ng.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Khai Phong ph\u1ee7 xin d\u1ee1 b\u1ecf nh\u00e0 d\u00e2n l\u1ea5n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, Vua cho l\u00e0 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[76] T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n Qu\u1ea3 ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Cha l\u00e0 C\u01b0 Nghi\u1ec7p hi\u1ec7n gi\u1eef ch\u1ee9c Chi s\u1ee9 \u1edf Vi\u1ec7t ch\u00e2u, tu\u1ed5i \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1ee5c tu\u1ea7n, v\u1eabn c\u00f2n \u1edf c\u1eeda tuy\u1ec3n. Th\u1ea7n nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n ban ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 lang, xin \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n l\u1ea1i cho cha.\"<\/i> Ban chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n tri\u1ec7u C\u01b0 Nghi\u1ec7p kh\u1ea3o kh\u00f3a d\u1eabn \u0111\u1ed1i, c\u00f2n t\u1edd c\u00e1o B\u00ed th\u01b0 lang th\u00ec giao cho Quan.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, L\u1eef Di Gi\u1ea3n, An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0111\u1ea1o \u00cdch T\u1eed, t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea7n, L\u0169ng, L\u1ee3i kh\u00e1 nhi\u1ec1u, xin cho c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u00f3 chi\u00eau m\u1ed9 sung v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh. Vua nghe theo.\r\n\r\n[78] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n C\u1ea3m \u0110\u1ee9c, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m, v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin v\u00e0o tri\u1ec1u, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t m\u1ed9t l\u1ea7n r\u1ed3i s\u1ebd v\u1ec1 qu\u00ea. Vua ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i tri\u1ec7u v\u1ec1. Nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf giao, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n T\u0129nh Nan, l\u01b0u l\u1ea1i kinh s\u01b0 m\u1ea5y th\u00e1ng, nh\u01b0ng v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a l\u1ea7n n\u1eefa.\r\n\r\nT\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1ed1n gh\u00e9t t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho \u00f4ng v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi ch\u1ee9c T\u1ea3 \u0110\u1ed3n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. T\u1ef1 T\u00f4ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb bi\u1ec7t m\u1eb7t Vua, chi\u1ebfu mi\u1ec5n l\u1ec5 v\u0169 \u0111\u1ea1o, cho ph\u00e9p con \u00f4ng \u0111\u1ee1 \u00f4ng v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u1ed9t l\u00fac, ban cho m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n. \u0110\u1ebfn khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i \u0111\u1eb7c c\u00e1ch nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng, cho c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed7i th\u00e1ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n.\r\n\r\nT\u1ef1 T\u00f4ng tr\u1ea3i qua ba tri\u1ec1u, l\u00e0 b\u1eadc l\u00e3o th\u1ea7n l\u00e2u n\u0103m nh\u1ea5t, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng l\u1ea5y s\u1ef1 nghi\u00eam minh \u0111\u1ec3 tr\u1ecb d\u01b0\u1edbi. \u00d4ng r\u1ea5t ki\u00eau ng\u1ea1o v\u00e0 hung h\u00e3n, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u1ea5u xa \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Trong nh\u00e0 c\u00f3 cu\u1ed1n s\u1ed5 ghi \u00e2n o\u00e1n, ai \u0111\u00e3 b\u00e1o \u0111\u00e1p th\u00ec g\u1ea1ch \u0111i, v\u1ec1 gi\u00e0 k\u1ebft giao v\u1edbi ai \u0111\u1ec1u ghi v\u00e0o s\u1ed5 th\u00f9.\r\n\r\nKhi l\u00e0m Trung th\u1eeba, \u00f4ng t\u1eebng t\u1ee9c gi\u1eadn v\u00ec T\u1ed1ng B\u1ea1ch, Qu\u00e1ch Ch\u00ed, H\u00ecnh B\u00ednh \u0111\u1ec1u b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i m\u00e0 kh\u00f4ng xin v\u1ec1 h\u01b0u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1edbi Vua, xin h\u1ea1 chi\u1ebfu cho h\u1ecd v\u1ec1 h\u01b0u, l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ebfn ch\u00e2m ch\u1ecdc h\u1ecd. \u0110\u1ebfn khi T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu h\u0129nh kh\u00f4ng n\u1ee1 r\u1eddi b\u1ecf, th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>\"Ta ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch th\u00f4i.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ch\u00ea c\u01b0\u1eddi \u00f4ng.\r\n\r\n\u00d4ng r\u1ea5t th\u00edch l\u00e0m v\u0103n, nh\u01b0ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng qu\u00ea m\u00f9a th\u00f4 k\u1ec7ch. N\u0103m t\u1ebf l\u1ec5, c\u00e1c quan g\u1ea7n Vua \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m b\u00e0i t\u1ee5ng k\u00fd, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng cho r\u1eb1ng b\u00e0i c\u1ee7a T\u1ef1 T\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy \u0111\u1ee9c l\u1edbn, s\u1ee3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng cho kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1. Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng r\u1ea5t h\u00f2a thu\u1eadn v\u1edbi h\u1ecd h\u00e0ng, \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e1u nh\u01b0 con \u0111\u1ebb. L\u00fac s\u1eafp m\u1ea5t, \u00f4ng vi\u1ebft di ch\u00fac, d\u1eb7n con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chia nh\u00e0, l\u1ea1i b\u1ea3o \u0111em s\u00e1ch \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b, cung t\u00ean, b\u00fat nghi\u00ean b\u1ecf v\u00e0o quan t\u00e0i.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Khuy\u1ebfn n\u00f4ng c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, t\u00ednh to\u00e1n d\u1eddi ch\u00e2u Xu\u00e2n v\u1ec1 c\u1ed5 th\u00e0nh. Xin theo l\u1ec7, ch\u1ecdn trong d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 Tri ch\u00e2u, ban \u00e2n t\u1ee9, c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c cho L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n. Khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, theo l\u1ec7 \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0 c\u00e1c huy\u1ec7n Long Nham thu\u1ed9c ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng[footnote]Theo l\u1ec7 \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0 c\u00e1c huy\u1ec7n Long Nham thu\u1ed9c ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u00e2u \u0110\u00e0m', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 47-5 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t d\u1eddi tr\u1ecb s\u1edf v\u1ec1 c\u1ed5 th\u00e0nh Minh Th\u1ea1ch T\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u1edbi D\u01b0\u01a1ng Xu\u00e2n, n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9 l\u1ea1i s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o ch\u00e2u T\u00e2n, n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4 l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, t\u1ed9c Th\u1ea5t C\u1eefu thu\u1ed9c d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9 \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u Ho\u00e0n, Qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u00e0 C\u1eadn N\u1ecb n\u1ed9p con tin xin quy ph\u1ee5. Phong C\u1eadn N\u1ecb l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn, th\u1ee7 l\u0129nh Nha \u0110\u00f4 c\u00f9ng 15 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Phi\u00ean quan theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a, m\u01b0u s\u00e1t, c\u1ed1 \u00fd gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e1nh nhau gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, ph\u00f3ng h\u1ecfa, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, d\u00f9ng b\u00f9a ch\u00fa, t\u1ea1o l\u1eddi \u0111\u1ed3n nh\u1ea3m, truy\u1ec1n b\u00e1 y\u00eau thu\u1eadt, ch\u1ebf t\u1ea1o thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, binh l\u00ednh c\u1ea5m qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00e0o ng\u0169 l\u00e0m gi\u1eb7c, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u1ee3i qua ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh m\u1edbi x\u1eed quy\u1ebft; nh\u1eefng t\u1ed9i kh\u00e1c \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, trong th\u00e1ng 12 v\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed, t\u1ea1m giam ch\u1edd t\u00e2u l\u00ean xin ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed tr\u1ea3m, t\u1eeb nay tr\u1eeb t\u1ed9i \u00e1c ngh\u1ecbch b\u1ed1n lo\u1ea1i theo lu\u1eadt d\u00f9ng h\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1ed9i tr\u1ea3m g\u1eb7p m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1 ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh tr\u1ecdng tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ti\u1ebft Thu ph\u00e2n m\u1edbi x\u1eed nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Do c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e1ng sinh th\u1ea7n ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1 l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 v\u1ea1n v\u1eadt sinh tr\u01b0\u1edfng, n\u00ean n\u1edbi l\u1ecfng h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.\r\n\r\n<i>(T\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch v\u00e0 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o. Tri B\u1ea1ch xem th\u00e1ng 11 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 5, T\u01b0\u01a1ng xem th\u00e1ng 9 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 hai l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ho\u00e0i Nam l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n Chi c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u1eabn n\u01b0\u1edbc t\u1eeb \u0111\u1eadp Th\u1ea1ch Th\u00e1t \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u1ea3i Ch\u00e2u v\u00e0o qu\u00e2n Li\u00ean Th\u1ee7y \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng d\u00e2n. Tri huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n l\u00e0 Giang Tr\u1ea1ch, Tri qu\u00e2n Giang \u00c2m l\u00e0 Th\u00f4i L\u1eadp \u0111\u1ec1u d\u1eabn d\u00e2n trong h\u1ea1t s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1eadp b\u1ec3, \u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng cao. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, l\u1ea1i sai khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec kh\u1ea3o c\u00f4ng d\u1eabn v\u00e0o ch\u1ea7u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1ee5 c\u00e1c ty Khuy\u1ebfn n\u00f4ng \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n th\u00ec \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u00f4i L\u1eadp x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m sau, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, v\u00ec m\u01b0a thu\u1eadn, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u1edf mi\u1ebfu x\u00e3, cung qu\u00e1n, ch\u00f9a chi\u1ec1n.\r\n\r\n[84] \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu t\u1ed9c Ti\u1ec3u H\u1ed3[footnote] T\u1ed9c Ti\u1ec3u H\u1ed3 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Ti\u1ec3u Phi\u00ean', nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, truy\u1ec7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u1edf qu\u00e2n B\u1ea3o An l\u00e0 Nh\u1ea1 Ng\u00f4i, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m H\u1ed3 Ho\u00e0i Ti\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven s\u00f4ng t\u1eeb nay m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i sai c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n h\u00e0 v\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m tra \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, ch\u1ed7 n\u00e0o c\u1ea7n \u0111\u00e0o \u0111\u1eafp th\u00ec c\u00f9ng k\u00fd t\u00e2u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng, k\u1ebb n\u00e0o tr\u00e1i l\u1ec7nh s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.\r\n\r\n[86] Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba T\u1ea1 Gi\u00e1ng d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng h\u01b0ng th\u1ecbnh, \u1eaft suy x\u00e9t \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a ng\u0169 h\u00e0nh, \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00e2m d\u01b0\u01a1ng. Th\u1ea7n N\u00f4ng l\u1ea5y \u0111\u1ee9c h\u1ecfa, c\u00f3 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh sao H\u1ecfa. Th\u00e1nh t\u1ed5 l\u1ea5y \u0111\u1ee9c th\u1ed5, r\u1ed3ng v\u00e0ng v\u00e0 giun \u0111\u1ea5t xu\u1ea5t hi\u1ec7n[footnote]R\u1ed3ng v\u00e0ng v\u00e0 giun \u0111\u1ea5t xu\u1ea5t hi\u1ec7n, 'r\u1ed3ng v\u00e0ng' v\u00e0 'giun \u0111\u1ea5t' nguy\u00ean v\u0103n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u1eadn l\u1ecbch nh\u1ea5t chi nh\u1ea5t s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Nh\u00e0 H\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u1ee9c m\u1ed9c, thanh long d\u1eebng \u1edf ngo\u1ea1i \u00f4. Nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y \u0111\u1ee9c kim, n\u00fai s\u00f4ng t\u1ef1 tr\u00e0n. Nh\u00e0 Chu l\u1ea5y \u0111\u1ee9c h\u1ecfa, c\u00f3 \u0111i\u1ec1m chim \u00f4 \u0111\u1ecf. Qu\u1ed1c gia \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1ed1t l\u00e0nh, n\u00ean b\u1ecf Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, n\u1ed1i theo \u0111\u1ee9c th\u1ed5 c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba Th\u00e1nh t\u1ed5, nh\u01b0 nh\u00e0 H\u00e1n b\u1ecf nh\u00e0 T\u1ea7n, n\u1ed1i theo \u0111\u1ee9c h\u1ecfa c\u1ee7a nh\u00e0 Chu \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba Vua Nghi\u00eau.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00ed v\u00e0ng bao b\u1ecdc[footnote]Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00ed v\u00e0ng bao b\u1ecdc, ch\u1eef 'duy' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ebfn khi nh\u1eadn m\u1ec7nh, n\u0103m sao t\u1ee5 \u1edf ch\u00f2m Khu\u00ea, sao Th\u1ed5 l\u00e0 ch\u1ee7. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean \u0111\u1ec9nh Th\u00e1i S\u01a1n, m\u1eb7t tr\u1eddi \u00f4m v\u1ea7ng v\u00e0ng; t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf Th\u00e1i Thanh cung, c\u00f3 sao t\u00ean H\u00e0m D\u1ef1, m\u00e0u v\u00e0ng t\u01b0\u01a1i nhu\u1eadn; c\u00f2n l\u1ea1i th\u1ea7n quy, th\u00fa qu\u00fd[footnote]C\u00f2n l\u1ea1i th\u1ea7n quy, th\u00fa qu\u00fd, ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hi\u1ebfn', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, ho\u1eb7c c\u00f3 l\u00f4ng ho\u1eb7c c\u00f3 v\u1ea3y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111i\u1ec1m \u1ee9ng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c th\u1ed5 sao? Vi\u1ec7c n\u00e0y h\u1ec7 tr\u1ecdng, xin B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng nghi ng\u1ea1i vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i c\u1ed5 l\u1ec7.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ea3 l\u1ea1i, nh\u00e0 H\u00e1n t\u1eeb l\u00fac h\u01b0ng th\u1ecbnh \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi V\u0169 \u0110\u1ebf, qua ch\u00edn m\u01b0\u01a1i n\u0103m, m\u1edbi d\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 \u0111\u1ee9c h\u1ecfa, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Quang V\u0169 \u0111\u00e3 hai tr\u0103m n\u0103m, m\u1edbi \u0111\u1ecbnh r\u00f5 v\u1eadn ch\u00ednh. Qu\u1ed1c gia nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u00f2n trong n\u0103m k\u1ef7. B\u1ec7 h\u1ea1 khi\u00eam t\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, kh\u00ed t\u1eafc ch\u01b0a th\u00f4ng, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea tr\u00e0n, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 linh \u1ee9ng sao?<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t s\u00e1u ph\u1ee7 y\u1ec3m tr\u1ea5n, nghi\u1ec7m ng\u0169 h\u00e0nh th\u1eafng kh\u1eafc, c\u0169ng n\u00ean h\u01b0ng v\u1eadn th\u1ed5, ng\u0103n tai \u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u1eadn, kh\u00f4ng th\u1ec3 theo l\u1ec7 c\u0169, b\u1ecf \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh tr\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c quy t\u1eafc \u0111o l\u01b0\u1eddng l\u1ecbch ph\u00e1p, ph\u00e9p t\u1eafc xe ph\u1ee5c y quan, vi\u1ec7c t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 minh \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ecbch ung, th\u1ee9 t\u1ef1 t\u1ebf t\u1ef1 t\u00f4ng mi\u1ebfu, \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf tri\u1ec1u c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c, ch\u00ednh gi\u00e1o l\u1ec5 nh\u1ea1c, v\u0103n ch\u1ea5t t\u0103ng gi\u1ea3m, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n h\u1ecdc r\u1ed9ng, tham ngh\u1ecb d\u00e2ng t\u1ea5u. Sau \u0111\u00f3 l\u00ean \u0111\u1ec9nh Tung S\u01a1n, c\u00e1o v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, tu\u1ea7n theo n\u0103m n\u0103m, g\u1eb7p c\u00e1c ch\u01b0 h\u1ea7u, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 v\u1ecb tr\u00ed trung \u01b0\u01a1ng, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ed1 d\u00f9ng n\u0103m.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba \u0110\u1ed5ng H\u00e0nh Ph\u1ee5 xin l\u1ea5y thi\u00ean l\u00e0m th\u1ed1ng, l\u1ea5y kim l\u00e0m \u0111\u1ee9c. Chi\u1ebfu cho hai ch\u1ebf b\u00e0n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i d\u00f9ng th\u1ed5 \u0111\u1ee9c th\u00ec n\u00ean v\u01b0\u1ee3t nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u00e0 T\u00f9y, d\u00f9ng kim \u0111\u1ee9c th\u00ec n\u00ean v\u01b0\u1ee3t n\u0103m \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, m\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u1eadn ng\u00f4i t\u1eeb nh\u00e0 Chu, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n theo th\u1ee9 t\u1ef1 truy\u1ec1n n\u1ed1i. C\u1ea3 hai \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Gi\u00e1ng v\u00e0 H\u00e0nh Ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf, kh\u00f4ng d\u00f9ng. Gi\u00e1ng l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00e0o.\r\n\r\n<i>(H\u00e0nh Ph\u1ee5, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\n[87] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c huy\u1ec7n H\u00e0 Nguy\u00ean thu\u1ed9c Hu\u1ec7 ch\u00e2u, \u00d4ng Nguy\u00ean thu\u1ed9c Thi\u1ec1u ch\u00e2u, huy\u1ec7n H\u01b0ng Ninh thu\u1ed9c Tu\u1ea7n ch\u00e2u, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng thi\u1ebfc v\u00e0 huy\u1ec7n ph\u00e2n qu\u1ea3n gi\u1edbi thu\u1ed9c Mai ch\u00e2u \u1edf L\u0129nh Nam \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i nhi\u1ec1u lam ch\u01b0\u1edbng. Xin cho c\u00e1c l\u1ec7nh t\u00e1 c\u00f9ng tri ch\u00e2u v\u00e0 gi\u00e1m \u00e1p Mai ch\u00e2u \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u1ec3 h\u1ecd quen phong th\u1ed5.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u S\u1edf t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay, nh\u1eefng qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169 \u1edf D\u01b0\u01a1ng V\u0169 T\u1ea3o, n\u1ebfu c\u00f3 th\u00e2n thu\u1ed9c trong qu\u00e2n doanh, xin cho theo l\u1ec7 tu s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t ch\u00e2u, c\u1ea5p ba th\u00e1ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu c\u00f3 con mu\u1ed1n \u0111i l\u00ednh, x\u00e9t t\u00e0i ch\u1ea5t m\u00e0 thu nh\u1eadn.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1ef1 x\u00e9t c\u00e1c ng\u1ee5c \u00e1n, gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u01b0u, tha t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho c\u00e1c h\u1ed9 l\u00e0m mu\u1ed1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng, Th\u00e1i, S\u1edf, v\u00ec thi\u00ean tai \u0111\u00f3i k\u00e9m, \u0111\u00e3 xin tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u00f2n n\u1ee3, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.\r\n\r\n[91] Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan x\u00e9t \u00e1n tuy \u0111\u1ec1u c\u1ea7n m\u1eabn, nh\u01b0ng khi x\u00e9t th\u1ef1c kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi sai s\u00f3t. M\u1ed9t khi c\u00f3 sai l\u1ea7m, li\u1ec1n tra x\u00e9t, l\u00e0m t\u1eafc \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ef1 c\u1ea3i, e t\u0103ng th\u00eam l\u1eddi l\u1ebd x\u1ea3o tr\u00e1. Xin t\u1eeb nay, m\u1ed7i khi \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 g\u1eedi \u00e1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1eeb tr\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n sang \u0111\u1ed3, t\u1eeb \u0111\u1ed3 chuy\u1ec3n sang tr\u01b0\u1ee3ng, t\u1eeb l\u01b0u chuy\u1ec3n sang t\u1eed, t\u1eeb t\u1eed chuy\u1ec3n sang l\u01b0u, th\u00ec g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1ea3n t\u1ef1. N\u1ebfu quan x\u00e9t \u00e1n bi\u1ebft r\u00f5 l\u1ed7i l\u1ea7m, t\u1ef1 th\u00fa s\u1eeda ch\u1eefa, th\u00ec kh\u00f4ng t\u00e2u h\u1eb7c. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ebfn khi b\u1ecb tra h\u1ecfi l\u1ea1i, l\u1ed7i l\u1ea7m r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec t\u00e2u h\u1eb7c t\u00ean tu\u1ed5i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[92] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n ch\u00e2u M\u1eadt t\u1eeb sau n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9 li\u00ean ti\u1ebfp g\u1eb7p tai h\u1ecda, \u0111\u00f3i k\u00e9m, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ly t\u00e1n trong d\u00e2n gian, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thu nh\u1eadn l\u00e0m con nu\u00f4i ho\u1eb7c l\u00e0m n\u00f4 t\u00ec, v\u1ee3 con, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ebf \u01b0\u1edbc hay gi\u1ea5y ly h\u00f4n, xin cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 v\u1ec1 ngay. N\u1ebfu c\u00f3 ai ki\u1ec7n t\u1ee5ng m\u00e0 quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd, \u0111\u1ec1u x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Tam ban vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u00fa \u0111\u00f3ng trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba b\u1eaft gi\u1eb7c, xin l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf v\u00f9ng xa, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam theo l\u1ec7 Gi\u00e1m \u00e1p[footnote] V\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam theo l\u1ec7 Gi\u00e1m \u00e1p, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 49-2 ch\u00e9p l\u00e0 'V\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam Gi\u00e1m \u00e1p'.[\/footnote], khi v\u1ec1 tri\u1ec1u l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf v\u00f9ng xa.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n T\u0129nh l\u00e0m Th\u00e1i b\u1ed9c khanh, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Tri ch\u00e2u Ki\u1ebfn. T\u0129nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110inh V\u1ecb qu\u00fd m\u1ebfn.\r\n\r\n[95] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00e0 c\u00e1c quan, ch\u1ecdn quan ch\u00fa gi\u1ea3i t\u1eadp v\u0103n ng\u1ef1 ch\u1ebf, l\u1ea1i sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1c quan tham kh\u1ea3o xem x\u00e9t.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, ki\u00eam Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i ph\u00f3, t\u01b0\u1edbc Lai qu\u1ed1c c\u00f4ng.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m ph\u00f3, Chu\u1ea9n v\u1ed1n coi th\u01b0\u1eddng L\u1ee3i D\u1ee5ng, khi b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng h\u1ee3p, Chu\u1ea9n li\u1ec1n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, l\u00e0m sao hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i th\u1ec3 qu\u1ed1c gia.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eeb \u0111\u00f3 o\u00e1n h\u1eadn. C\u00f2n \u0110inh V\u1ecb v\u00ec chuy\u1ec7n h\u1ea5t r\u00e2u, c\u0169ng h\u1eadn Chu\u1ea9n, \u0111\u1ebfn khi c\u00f9ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, b\u00e8n h\u1ee3p m\u01b0u mu\u1ed1n b\u00e0i x\u00edch Chu\u1ea9n. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n th\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb quy\u1ec1n th\u1ebf l\u1edbn, b\u00e8n a dua theo, k\u1ebft th\u00f4ng gia. Em g\u00e1i Duy Di\u1ec5n l\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u M\u1ef9.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, kh\u00f3 n\u00f3i chuy\u1ec7n, ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do trung cung quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng giao thi\u1ec7p m\u1edd \u00e1m, b\u00e8 \u0111\u1ea3ng ng\u00e0y c\u00e0ng v\u1eefng ch\u1eafc. Ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 h\u1ecd L\u01b0u \u1edf Th\u1ee5c c\u1eady th\u1ebf \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n, c\u01b0\u1edbp gi\u1ebfng mu\u1ed1i, Vua v\u00ec ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00ean mu\u1ed1n tha t\u1ed9i, nh\u01b0ng Chu\u1ea9n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh xin x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, khi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00e0ng th\u00eam b\u1ea5t m\u00e3n, \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 th\u00eau d\u1ec7t t\u1ed9i Chu\u1ea9n. Chu\u1ea9n t\u1eebng m\u1ed9t m\u00ecnh xin g\u1eb7p ri\u00eang n\u00f3i: <i>\"Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, mong b\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn tr\u1ecdng tr\u00e1ch t\u00f4ng mi\u1ebfu, truy\u1ec1n ng\u00f4i b\u00e1u \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u01a1 nghi\u1ec7p mu\u00f4n \u0111\u1eddi. \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2 t\u00e1 thi\u1ebfu ch\u1ee7, xin ch\u1ecdn b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u00ednh tr\u1ef1c l\u00e0m tr\u1ee3 th\u1ee7.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(Ch\u00ednh truy\u1ec7n ch\u00e9p: \u0110inh V\u1ecb, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0 k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2 t\u00e1 thi\u1ebfu ch\u1ee7. X\u00e9t l\u00fac n\u00e0y Duy Di\u1ec5n ch\u1ec9 l\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111em so v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, ph\u1ee5 truy\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00e9p Duy Di\u1ec5n, e r\u1eb1ng ch\u00ednh truy\u1ec7n th\u00eam v\u00e0o nh\u1ea7m, nay kh\u00f4ng theo.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aTr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh Nh\u00e2n T\u00f4ng ch\u00ednh y\u1ebfu\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p Chu\u1ea9n n\u00f3i \u0110inh V\u1ecb c\u1eady t\u00e0i gian tr\u00e1, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1eady quy\u1ec1n ngang ng\u01b0\u1ee3c. E r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh ch\u00e9p c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1eady quy\u1ec1n ngang ng\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u00e0 l\u00fac th\u00e1i h\u1eadu th\u00f9y li\u00eam, b\u00e2y gi\u1edd ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aTr\u1ea7n D\u1ecbch B\u00e1i b\u00e3i l\u1ee5c\u300b c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0110inh V\u1ecb.)<\/i>\r\n\r\nChu\u1ea9n b\u00e8n nh\u1edd H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n bi\u1ec3u, xin Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c, l\u1ea1i mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed \u1ee8c thay th\u1ebf V\u1ecb. \u1ee8c s\u1ee3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn \u0111u\u1ed5i t\u1ea3 h\u1eefu ra \u0111\u1ec3 so\u1ea1n v\u0103n, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ee9ng d\u1eady c\u1eaft b\u1ea5c \u0111\u00e8n, trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Sau \u0111\u00f3, Chu\u1ea9n u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say, l\u1ee1 ti\u1ebft l\u1ed9 k\u1ebf ho\u1ea1ch.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u1ee8c t\u1ef1 \u0111\u1ee9ng d\u1eady c\u1eaft b\u1ea5c \u0111\u00e8n, chuy\u1ec7n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ee5 truy\u1ec1n, nay ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u1ee8c n\u00f3i ri\u00eang v\u1edbi em v\u1ee3 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5n: <i>\"V\u00e0i ng\u00e0y n\u1eefa, s\u1ef1 vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u1ed5i m\u1edbi.\"<\/i> L\u1eddi n\u00f3i h\u01a1i b\u1ecb l\u1ed9, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00eam \u0111\u00f3 ng\u1ed3i xe c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef, b\u00e0n m\u01b0u v\u1edbi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng. Kh\u00f4ng r\u00f5 \u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u. Nh\u01b0ng \u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b n\u00f3i vi\u1ec7c l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed, ph\u1ebf L\u01b0u h\u1eadu, l\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh sau khi Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, c\u00f2n bi\u1ec3u xin Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c do \u1ee8c so\u1ea1n. D\u00f9 ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u0169ng cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c Chu\u1ea9n c\u1ea3i trang \u0111\u1ebfn g\u1eb7p L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, th\u1ef1c ra l\u00e0 sai l\u1ea7m.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aB\u00e1i B\u00e3i L\u1ee5c\u300b v\u00e0 ph\u1ee5 truy\u1ec1n gi\u1ed1ng nhau, nay ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. Ph\u1ee5 truy\u1ec1n v\u00e0 \u300aB\u00e1i B\u00e3i L\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 so\u1ea1n ch\u1ebf, ch\u00ednh truy\u1ec7n ch\u1ec9 n\u00f3i so\u1ea1n bi\u1ec3u, nay theo ch\u00ednh truy\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\nV\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00e0ng s\u1ee3 h\u00e3i, ra s\u1ee9c gi\u00e8m pha Chu\u1ea9n, xin b\u00e3i ch\u1ee9c Chu\u1ea9n. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng nh\u1edb l\u1eddi h\u1ee9a ban \u0111\u1ea7u v\u1edbi Chu\u1ea9n, \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. Nh\u00e2n l\u00fac tr\u1eddi t\u1ed1i, tri\u1ec7u Tri ch\u1ebf c\u00e1o Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u00e0o cung, \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch b\u00e3i ch\u1ee9c cho xem, Th\u00f9 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch ngo\u1ea1i ch\u1ebf, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1ed9c ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i> B\u00e8n tri\u1ec7u Duy Di\u1ec5n, ch\u1ed1c l\u00e1t, Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ebfn, h\u1ebft l\u1eddi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu\u1ea9n chuy\u00ean quy\u1ec1n ngang ng\u01b0\u1ee3c, xin tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng.\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi: <i>\"N\u00ean cho ch\u1ee9c g\u00ec?\"<\/i> Duy Di\u1ec5n xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, phong Chu\u1ea9n l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Cho Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u00eam \u01b0u \u0111\u00e3i.\"<\/i> Duy Di\u1ec5n xin phong t\u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c c\u00f4ng, r\u00fat trong tay \u00e1o ra s\u1ed5 s\u00e1ch li\u1ec7t k\u00ea quan ch\u1ee9c d\u00e2ng l\u00ean, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ch\u1ec9 v\u00e0o ch\u1eef <i>\"Lai\"<\/i> trong c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec trong Trung th\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f2n L\u00fd \u0110\u1ecbch, e r\u1eb1ng ph\u1ea3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y t\u1ea1m th\u1eddi ch\u1eadm l\u1ea1i[footnote]Ch\u1eef 'T\u1eeb' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1eeb', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i> Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u1ed1n b\u1ecb tri\u1ec7u nh\u1ea7m, b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"S\u1ee3 l\u1ed9 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m ra ngo\u00e0i n\u1eefa.\"<\/i> B\u00e8n \u1edf l\u1ea1i qua \u0111\u00eam t\u1ea1i H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n. \u0110\u1ebfn khi tuy\u00ean ch\u1ebf, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec Th\u00f9 \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng r\u00f5 danh s\u00e1ch b\u00e3i ch\u1ee9c m\u00e0 Th\u00f9 th\u1ea5y l\u00e0 g\u00ec? Th\u00f9 kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi ai, n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng ai bi\u1ebft r\u00f5 chi ti\u1ebft.\r\n\r\n<i>(Ph\u1ee5 truy\u1ec1n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n trong \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b, \u300aTr\u1ea7n D\u1ecbch B\u00e1i B\u00e3i L\u1ee5c\u300b, \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang K\u00fd V\u0103n\u300b, \u300aTr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh Ch\u00ednh Y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1eb1ng Th\u1ecb Long B\u00ecnh T\u1eadp\u300b, \u300aT\u00f4 Th\u1ecb Long Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b, \u0111\u1ec1u nh\u1ea7m l\u1eabn vi\u1ec7c Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c l\u00fac \u0111\u1ea7u v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, v\u00ec kh\u00f4ng tra c\u1ee9u k\u1ef9 ng\u00e0y th\u00e1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i \u0111\u00f4i ch\u00fat, nh\u01b0ng kh\u00f4ng chi ti\u1ebft, nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTi\u1ec1n Duy Di\u1ec5n Nh\u1eadt K\u00fd\u300b v\u00e0 \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c T\u1ea1p Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung th\u00eam: Vi\u1ec7c xin Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c l\u00e0 t\u1ea5u c\u1ee7a Chu\u1ea9n; vi\u1ec7c truy\u1ec1n ng\u00f4i cho Th\u00e1i t\u1eed, ph\u1ebf Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh. Chu\u1ea9n v\u00ec t\u1ea5u xin ch\u1ee9c gi\u00e1m qu\u1ed1c b\u1ecb l\u1ed9 m\u00e0 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, l\u1ea1i v\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb l\u1ed9 m\u00e0 b\u1ecb bi\u1ebfm xa, hai vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1ed1n kh\u00e1c nhau. C\u00e1c s\u00e1ch th\u1ea5y Chu\u1ea9n v\u00ec Ho\u00e0i Ch\u00ednh m\u00e0 b\u1ecb bi\u1ebfm, li\u1ec1n cho r\u1eb1ng Chu\u1ea9n v\u1ed1n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1ef1c ra k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u00e0 c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Chu\u1ea9n ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 bi\u1ebft. Th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, theo l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 truy t\u1eb7ng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i so\u1ea1n t\u1ea5u xin Th\u00e1i t\u1eed th\u00e2n ch\u00ednh, kh\u00f4ng n\u00f3i so\u1ea1n ch\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i n\u00f3i: sai \u1ee8c so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u01b0, c\u1eed Th\u1ef1 \u0111i s\u1ee9, gi\u1ebft nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, Th\u1ef1 gi\u1ea5u \u0111i, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, nay ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[97] Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n t\u1eebng nh\u1eadn chi\u1ebfu, x\u00e9t vi\u1ec7c nha hi\u1ec7u \u1edf Cung ch\u00e2u[footnote]Cung ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u1ea4n ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 301, truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1ec1 vi\u1ec7c gi\u1ebfng mu\u1ed1i, L\u01b0u M\u0129 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c nh\u00e0 Ho\u00e0ng h\u1eadu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, sai ng\u01b0\u1eddi mua chu\u1ed9c v\u1ee5 \u00e1n. Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n xin b\u1eaft giam, nh\u01b0ng Vua v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1edbi Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, b\u00e8n \u0111i\u1ec1u Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n xin tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1ecd L\u01b0u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m. \u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5, Kh\u1ea5u c\u00f4ng \u0111em v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Vi\u1ec7n ch\u1ebf l\u00ean tr\u00ecnh, vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn L\u01b0u m\u00e3 qu\u00e2n, Kh\u1ea5u xin \u0111\u01b0a ra \u0110\u00e0i x\u00e9t x\u1eed. Vua gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"Qu\u1ea3n qu\u00e2n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e2u c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, khanh mu\u1ed1n \u0111\u01b0a ra \u0110\u00e0i th\u00ec c\u1ee9 \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng.\"<\/i> Kh\u1ea5u ho\u1ea3ng s\u1ee3 lui ra. T\u00e0o, \u0110inh c\u00f9ng t\u1ea5u: <i>\"Tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n kh\u00f4ng n\u00ean g\u00e2y th\u00eam oan ng\u1ee5c, l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, xin b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u00f4i b\u00e3i, th\u00f4i b\u00e3i!\"<\/i> Kh\u1ea5u l\u1ea1i l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Vua r\u1ea5t kh\u00f4ng vui. H\u00f4m \u0111\u00f3, Kh\u1ea5u r\u1ea5t ch\u00e1n n\u1ea3n. Nh\u1eefng l\u1eddi Duy Di\u1ec5n n\u00f3i tuy ch\u01b0a th\u1ec3 tin h\u1ebft, nh\u01b0ng vi\u1ec7c Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean ch\u00e2u ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[98] L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u: <i>\"Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a, d\u00e2n Th\u1ee5c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi theo gi\u1eb7c c\u1ecf, x\u0103m m\u1eb7t l\u00e0m qu\u00e2n \u1ee8ng V\u1eadn H\u00f9ng. Nay xin ch\u1ecdn nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ed9i n\u1eb7ng, ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c lao th\u00e0nh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Quan.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[99] Ho\u1ea1t Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Thi\u00ean \u0110\u00e0i.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng, v\u00ec ch\u1ed7 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Thi\u00ean \u0110\u00e0i c\u00e1ch xa d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc n\u00ean t\u1ea1m s\u1eeda ch\u1eefa. \u0110\u1ebfn khi \u0111\u00ea ph\u00eda t\u00e2y nam ho\u00e0n th\u00e0nh, b\u00e8n x\u00e2y \u0111\u00ea h\u00ecnh tr\u0103ng b\u00ean c\u1ea1nh ch\u1ed7 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Thi\u00ean \u0110\u00e0i, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u xin s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i. Tu h\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn n\u00f3i: <i>\"Ta ph\u1ee5ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 tu s\u1eeda \u0111\u00ea ph\u00eda t\u00e2y nam, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi c\u1ee7a ta.\"<\/i> G\u1eb7p l\u00fac M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 U\u00e2n nh\u1eadm ch\u1ee9c ngo\u00e0i, kinh th\u00e0nh thi\u1ebfu Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1ef1u th\u00e0nh, Th\u1ee7 T\u00edn nh\u1eadn l\u1ec7nh v\u1ed9i v\u1ec1.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, s\u00f4ng l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda nam V\u1ec7, tr\u00e0n v\u00e0o T\u1eeb, T\u1ebf, thi\u1ec7t h\u1ea1i nh\u01b0 n\u0103m th\u1ee9 ba nh\u01b0ng c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn. Th\u1ee7 T\u00edn th\u00f4ng hi\u1ec3u \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b, \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, sau th\u0103ng l\u00e0m Uy T\u1eafc ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.\r\n\r\nTh\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 5, em \u00f4ng t\u1eebng mu\u1ed1n d\u00e2ng con m\u00ecnh l\u00e0m con c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 cao. Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ea3m kh\u00e1i: <i>\"Ta t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169 binh l\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1 b\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n b\u1ecf th\u00e2n t\u1eeb l\u00e2u, ch\u1ec9 v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, sao l\u1ea1i l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i> N\u0103m \u0111\u00f3, c\u1ea3 con m\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 l\u00f2ng ta v\u1edbi em, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec y\u00eau th\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 khen ng\u1ee3i \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aNh\u1eadt K\u00fd\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u00e1o Tu\u1ea5n qu\u00e2n s\u0129 L\u00fd Khi\u00eam l\u00e0m Ti\u1ec3u hi\u1ec7u b\u1ea3n qu\u00e2n, ban ti\u1ec1n x\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3 Qu\u00e2n s\u1ee9 V\u0169 T\u00e1n b\u1ecb l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 Ho\u1eafc H\u01b0ng \u0111\u00e2m, Khi\u00eam v\u1ed9i b\u1eaft H\u01b0ng, l\u1ea5y th\u00e2n che ch\u1edf, b\u1ecb 16 v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, T\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y tho\u00e1t. Vua khen ng\u1ee3i ngh\u0129a kh\u00ed d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Phu Di\u00ean l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Chu V\u0103n Ch\u1ea5t t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh li\u00ean ti\u1ebfp sai k\u1ef5 binh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, mong ph\u00e1i nhi\u1ec1u qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ebfn gi\u1edbi tuy\u1ebfn Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, ph\u00e1 tan tr\u1ea1i m\u1ea1c c\u00e1c t\u1ed9c, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m nhi\u1ec5u. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng binh n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra s\u1ef1 c\u1ed1, ch\u1ec9 l\u1ec7nh V\u0103n Ch\u1ea5t do th\u00e1m tu\u1ea7n tra, b\u00ed m\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u danh, sai quan kh\u1ea3o x\u00e9t nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, phong 92 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, 13 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t ti\u00eau chu\u1ea9n, b\u1ed5 l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 V\u0103n h\u1ecdc c\u00e1c ch\u00e2u. T\u1eeb Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n l\u00e0m vi\u1ec7c ng\u1eafn h\u1ea1n, \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u00e1i thu\u1eadn ti\u1ec7n cho gia \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u H\u1ea1 T\u1ee7ng c\u00f3 t\u00e0i v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang, x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Giai Ch\u00e2u H\u1ee9a Th\u00e2n, Tri ch\u00e2u V\u0103n Ch\u00e2u H\u1ed3 T\u0129nh, Tri huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n Ph\u00f2ng Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb nh\u1eadm t\u1ed1t, Vua ban chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan ghi ch\u00e9p t\u00ean h\u1ecd, \u0111\u1ebfn khi h\u1ecd v\u1ec1 kinh thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1ebd th\u0103ng ch\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n<i>(H\u1ed3 T\u0129nh, Ph\u00f2ng Trung Ch\u00e1nh ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n)<\/i>.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, khi v\u1ec1 kinh thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n th\u1ee7 tuy\u1ec3n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu x\u00e1 v\u0103n \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, n\u1ebfu khi m\u00e3n nhi\u1ec7m v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n th\u1ee7 tuy\u1ec3n v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ea7n, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 qu\u00e1 \u01b0u \u0111\u00e3i. Xin t\u1eeb nay \u00e1p d\u1ee5ng theo l\u1ec7 th\u1ee7 tuy\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c v\u00f9ng xa nh\u01b0 Giang, Chi\u1ebft, Kinh, H\u1ed3 khi thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[105] Vua ban chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb nay m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i n\u1ed9p s\u1ed5 ghi ch\u00e9p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n b\u1ea1c ban th\u01b0\u1edfng, m\u1ed7i n\u0103m l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1eadp d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[106] Vua ban chi\u1ebfu cho Ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb nay ch\u1ec9 sai s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban qu\u1ea3n l\u00fd ba chu\u1ed3ng tr\u1ea1i, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai ng\u01b0\u1eddi. <i>(Th\u00e1ng 6 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u)<\/i>.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, v\u00ec s\u1eafp \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng v\u1ee1 \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, Vua sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, phong Hoa Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu, Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1. Vi\u1ec7c Thi\u00eam th\u01b0 ki\u00eam l\u0129nh phi\u00ean tr\u1ea5n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u00e0o V\u0129.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c s\u1ee9 ki\u00eam l\u0129nh b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u00e0o B\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[3] L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan h\u00e0m th\u00ed l\u00e0 Trai lang, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u th\u1ee5 xu\u1ea5t th\u00e2n l\u00e0 B\u1ea1ch y tuy\u1ec3n nh\u00e2n, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u0103ng gi\u00e1ng. Xin t\u1eeb nay kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1eabn \u0111\u1ed1i, c\u1ee9 theo c\u00e1ch s\u1eafc m\u00e0 ch\u00fa ngh\u0129.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[4] Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1eafc ch\u1ec9 ti\u1ebfp theo, ph\u1ea7n l\u1edbn thi\u1ebfu bi\u00ean so\u1ea1n ghi ch\u00e9p, mong l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ch\u1ea9n c\u1ea5p cho d\u00e2n ngh\u00e8o, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Nguy\u00ean Ph\u00f9 Quan v\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Ph\u1ee7 Di\u00ean B\u1ed9 th\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi H\u1eefu Ch\u00e2u l\u00e0 L\u1ea1p Nhi d\u1eabn qu\u00e2n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c t\u1ed9c M\u1ecb Ng\u1ee5y l\u00e0 d\u00e2n thu\u1ed9c h\u1ea1. Gi\u00e1m \u00e1p huy\u1ec7n Kim Minh, Di\u00ean Ch\u00e2u, T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd S\u0129 B\u00e2n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ea1p Nhi, ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u h\u01a1n 70 ng\u01b0\u1eddi, c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c 300 con ng\u1ef1a, b\u1eaft s\u1ed1ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho B\u1ed9 th\u1ef1 ty b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh. Th\u0103ng L\u00fd S\u0129 B\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, th\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu; em S\u0129 B\u00e2n l\u00e0 \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00fd S\u0129 Qu\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m t\u1ed9c tr\u01b0\u1edbng s\u1ef1 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. B\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c S\u1eafc Y L\u1ea1t L\u1eb7c l\u00e0m Qu\u00e2n ch\u1ee7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc, ban cho y ph\u1ee5c, tr\u00e0, l\u1ee5a v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c.<\/p>\n<p>[8] Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng d\u00e2n gian l\u1eadp kh\u1ebf \u01b0\u1edbc ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t gi\u1ea3, nh\u1edd c\u1eady v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 c\u00f3 quan ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n thu\u1ebf, h\u1ea1n trong 100 ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u1ef1 th\u00fa, \u0111\u1ed5i h\u1ed9 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf. H\u1ebft h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00fa, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, quan ch\u1ee9c th\u00ec t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t. N\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00e1c l\u1ed9 th\u00e0nh Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9, Ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00f4ng s\u1ef1. V\u1eabn ban chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u1ea5y s\u1ed5 d\u00e2n, xem x\u00e9t s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch, n\u1ebfu c\u00f3 ai kh\u00f4ng \u0111\u00fang quy c\u00e1ch th\u00ec tr\u1eebng tr\u1ecb c\u1ea3i c\u00e1ch. Khuy\u00ean nh\u1ee7 n\u00f4ng d\u00e2n c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u00fang th\u1eddi v\u1ee5, chi\u00eau t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, ki\u1ec3m tra thu thu\u1ebf, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u1ec1u do h\u1ecd qu\u1ea3n l\u00fd. V\u1eabn ban t\u1eb7ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch \u300aN\u00f4ng \u0111i\u1ec1n s\u1eafc\u300b.<\/p>\n<p>[10] Chi\u1ebfu cho Ty tuy\u1ec3n b\u1ed5 t\u0103ng th\u00eam ch\u1ee9c quan m\u1ea1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ebf, Qu\u1ea3ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u00ednh, c\u00f2n ph\u1ea3i s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty h\u00ecnh ng\u1ee5c sai khi\u1ec3n.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Tam Kinh ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, c\u00e1c khoa thi ba l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, t\u1eebng qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, x\u00e9t t\u00e0i ngh\u1ec7, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i vi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1eb9p, gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, s\u1ebd b\u00e0n b\u1ea1c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o h\u00e0ng quan. N\u1ebfu s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00edt, cho ph\u00e9p ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 n\u0103m l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi \u1edf Nam T\u1ec9nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u1ebf s\u00f4ng. Chi\u1ebfu cho Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ee3i khi s\u00f4ng y\u00ean, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7.<\/p>\n<p>[13] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, v\u00ec gi\u00e1 l\u00faa \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, d\u00e2n \u0111\u00f3i k\u00e9m, sai \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u00e0n \u1ee8c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111i an \u1ee7i, m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n th\u00f3c gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i. D\u00e2n n\u00e0o c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee9u gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00f3i kh\u00e1t c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed c\u01b0\u1edbp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u b\u00e1o n\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u th\u00ec ch\u1ebft, \u0111em bi\u1ec3u v\u0103n d\u00e2ng l\u00ean. Chi\u1ebfu cho ch\u00e2u \u0111\u00f3 y\u1ebfn ti\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng b\u1ed9 h\u1ea1, ban t\u1eb7ng kh\u00ed t\u1ec7, ti\u1ec1n r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu d\u1ee5 \u0111\u1ee9c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y Tr\u1ea1i ch\u1ee7 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u l\u00e0 Ng\u00f4 Th\u00e1i S\u01a1 v\u00ec b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c mu\u1ed1i t\u01b0 m\u00e0 b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c; \u0110i\u1ec1n M\u1ed9ng Tr\u1ea1ch \u1edf c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ea1y h\u1ecdc tr\u00f2 tr\u1ed3ng n\u1eeda m\u1eabu l\u00faa m\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i tham nh\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng trong thi\u00ean h\u1ea1, quan l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Lo r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u nh\u01b0 c\u1ecf thu, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Xin giao cho H\u00ecnh b\u1ed9 t\u1eeb nay, ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng quan l\u1ea1i c\u1ed1 \u00fd ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00ec vi\u1ec7c m\u00e0 t\u00ednh t\u1ed9i tham nh\u0169ng, n\u1ebfu c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec xin t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>T\u00f4ng \u0110\u1ea1o l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u1edf H\u1ea5p Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i m\u01b0\u1ee3n tr\u01b0\u1edbc l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng m\u00e0 b\u1ecb ph\u1ea1t 6 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Khi \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u ch\u1ee9c, H\u00ecnh b\u1ed9 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u1ed9i c\u00f4ng, c\u00f2n \u0110\u1ea1i L\u00fd \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u1ed9i t\u01b0. \u0110\u1ebfn khi x\u00e9t l\u1ea1i, H\u00ecnh b\u1ed9 l\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u1ed9i t\u01b0, \u0110\u1ea1i L\u00fd l\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u1ed9i c\u00f4ng. Hai c\u01a1 quan thay \u0111\u1ed5i l\u1eabn nhau, g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u00f2 \u0111\u00f9a, ch\u1ec9 khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m. Xin t\u1eeb nay, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng c\u00f3 t\u1ed9i, h\u00e3y giao cho Thuy\u00ean t\u00e0o ch\u1ec9 h\u1ecfi m\u1ed9t trong hai c\u01a1 quan l\u00e0 H\u00ecnh b\u1ed9 ho\u1eb7c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Thuy\u00ean t\u00e0o t\u1eeb nay, n\u1ebfu H\u00ecnh b\u1ed9 v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i danh kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, th\u00ec giao cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n x\u00e9t l\u1ea1i nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i danh x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu th\u00e1ng 5, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u00e1c t\u0103ng nh\u00e2n gi\u1ea3ng kinh \u1edf H\u1eefu nhai l\u00e0 B\u00ed Di\u1ec5n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin cho c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n th\u00e1nh ch\u1ebf v\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng nh\u00e2n ch\u00fa gi\u1ea3i v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u00e0o \u0110\u1ea1i t\u1ea1ng. C\u00e1c quan c\u0103n c\u1ee9 theo vi\u1ec7c c\u0169 th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, xin cho ph\u00e9p. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i sai c\u1eadn th\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, v\u00e0 giao cho trung qu\u00fd nh\u00e2n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean 30 quy\u1ec3n s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7nh c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ghi l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea3n ch\u00ed ghi l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n, 'Nh\u1ea5t huy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nh\u1ecb huy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-1\" href=\"#footnote-308-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, H\u1ed9i y\u1ebfu c\u0169ng n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t ty, m\u1ed9t v\u1ee5, m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed.)<\/i><\/p>\n<p>[18] T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd L\u00fd Th\u00f9y t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, Ho\u1ea1t, V\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u1ed1i ch\u00e2u, Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c kh\u01a1i th\u00f4ng v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n d\u00f2ng s\u00f4ng xem c\u00f3 tr\u1edf ng\u1ea1i g\u00ec kh\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111i \u0111\u1ebfn n\u01a1i, \u0111\u1ec1u nghe n\u00f3i n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng M\u00e3ng Sa, c\u00f9ng v\u1edbi s\u00f4ng T\u00e2y H\u00e0 c\u0169 \u0111\u1ed5 v\u00e0o s\u00f4ng Kim, X\u00edch H\u00e0, ch\u1eafc ch\u1eafn lo ng\u1ea1i n\u01b0\u1edbc l\u1edbn m\u00eanh m\u00f4ng, ng\u1eadp h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, kh\u00f3 l\u00f2ng \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ph\u00f2ng ng\u1eeba. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u01a1i s\u00f4ng ch\u1ea3y qua, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i, n\u1ebfu s\u1edbm sai ng\u01b0\u1eddi kh\u01a1i th\u00f4ng tr\u1ecb th\u1ee7y, th\u00ec c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 chuy\u00ean quy\u1ec1n tr\u00ean \u0111\u1ea5t phong c\u1ee7a h\u1ecd. Nay, s\u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda nam<a class=\"footnote\" title=\"'v\u1ee1 \u0111\u00ea' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo v\u0103n l\u1ec7 'v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 249 \u300aTh\u1ee7y l\u1ee3i \u1ea5t\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-2\" href=\"#footnote-308-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, l\u1ea1i th\u00eam ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1eadp D\u01b0\u01a1ng V\u0169, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1eadp Th\u1ea1ch Y\u1ec3n, \u0111\u1ecba h\u00ecnh th\u1ea5p tr\u0169ng<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u1ecba h\u00ecnh th\u1ea5p tr\u0169ng' ch\u1eef '\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Vu', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-3\" href=\"#footnote-308-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, vi\u1ec7c tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u1ea1i kh\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ch\u1ed7 v\u1ee1 \u0111\u00ea hi\u1ec7n nay \u0111\u00e1y s\u00f4ng s\u00e2u th\u1eb3m, d\u00f2ng c\u0169 ch\u1ea3y ng\u01b0\u1ee3c l\u00ean, n\u1ebfu b\u1ecbt l\u1ea1i, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd v\u1ee1 ch\u1ed7 kh\u00e1c. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ecbt s\u00f4ng qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f3. N\u1ebfu v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, tuy g\u00e2y h\u1ea1i \u00edt h\u01a1n, nh\u01b0ng m\u1ed9t khi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u1ed5 v\u00e0o s\u00f4ng Ng\u1ef1, cu\u1ed1n tr\u00f4i s\u00f4ng D\u1ecbch, ch\u1ea3y qua qu\u00e2n C\u00e0n Ninh v\u00e0o c\u1eeda \u0110\u1ed9c L\u01b0u<a class=\"footnote\" title=\"'ch\u1ea3y qua qu\u00e2n C\u00e0n Ninh v\u00e0o c\u1eeda \u0110\u1ed9c L\u01b0u' ch\u1eef 'k\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'kinh', ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'tr\u1ecdc', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-4\" href=\"#footnote-308-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, s\u1ebd \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ecbch.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0m rung \u0111\u1ed9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c b\u00e0n kh\u01a1i th\u00f4ng s\u00f4ng l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f3 h\u01a1n. Th\u1ea7n \u1edf gi\u1eefa hai c\u00e1i kh\u00f3, li\u1ec1n v\u1ea1ch ra m\u1ed9t k\u1ebf, xin t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u01b0a l\u00ean ch\u1ed7 cao, v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Phi, r\u1ed3i \u0111\u1ed5 v\u00e0o d\u00f2ng c\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, khi\u1ebfn ph\u00eda nam kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn Ho\u1ea1t ch\u00e2u, ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"'ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n' ch\u1eef 'xu\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u00ed', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-5\" href=\"#footnote-308-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00e0m sao t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c? Th\u1ea7n xin t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u1edbi V\u1ec7 ch\u00e2u, ch\u1ed7 l\u1ed3i l\u00ean \u1edf b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng c\u00e1ch k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ee7a T\u00e0o c\u00f4ng n\u0103m d\u1eb7m<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ea7n xin t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u1edbi V\u1ec7 ch\u00e2u, ch\u1ed7 l\u1ed3i l\u00ean \u1edf b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng c\u00e1ch k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ee7a T\u00e0o c\u00f4ng n\u0103m d\u1eb7m' ch\u1eef 'V\u1ec7 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'V\u1eadn ch\u00e2u', ch\u1eef '\u0111\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u00e1', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-6\" href=\"#footnote-308-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, d\u1ef1a v\u00e0o b\u1edd \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t ch\u1eafc, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ch\u00ednh b\u1eafc g\u1ea7n ph\u00eda \u0111\u00f4ng m\u01b0\u1eddi ba d\u1eb7m, ph\u00e1 \u0111\u00ea c\u1ed5 c\u1ee7a B\u00e1 V\u0169, \u0111\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u1ea7m B\u00f9i Gia, ch\u1ea3y qua \u0111\u1ea7m M\u1ee5c M\u00e3.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i v\u1ec1 ch\u00ednh \u0111\u00f4ng g\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, \u0111\u00e0o n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi, T\u00e2y S\u01a1n<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u00e0o n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi, T\u00e2y S\u01a1n' ch\u1eef 't\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'k\u00edch', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-7\" href=\"#footnote-308-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, chia l\u00e0m hai k\u00eanh, m\u1ed9t k\u00eanh \u00e9p s\u00e1t ch\u00e2n n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi v\u1ec1 ph\u00eda nam, ph\u00e1 \u0111\u00ea c\u1ed5, v\u1ec1 ch\u00ednh \u0111\u00f4ng t\u00e1m d\u1eb7m l\u1ea1i v\u00e0o d\u00f2ng c\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean; m\u1ed9t k\u00eanh \u00e9p s\u00e1t c\u1eeda s\u00f4ng Kh\u00fac H\u00e0 ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn d\u00f2ng c\u0169 s\u00f4ng T\u00e2y H\u00e0 m\u00e0 \u0110\u1ea1i V\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o, v\u1ec1 ch\u00ednh b\u1eafc h\u01a1i ch\u1ebfch \u0111\u00f4ng m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, \u0111\u00e0o \u0111\u00ea l\u1edbn nam b\u1eafc. L\u1ea1i v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1ea3y d\u1eb7m v\u00e0o d\u00f2ng c\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, h\u1ee3p v\u1edbi k\u00eanh ph\u00eda nam. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc l\u00ean ch\u1ed7 cao v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"'th\u00ec \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc l\u00ean ch\u1ed7 cao v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc' ch\u1eef 'b\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-308-8\" href=\"#footnote-308-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, hai n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi \u1edf gi\u1eefa nh\u01b0 \u0111\u00f9i v\u1ebf, chia b\u1edbt th\u1ebf n\u01b0\u1edbc, kh\u01a1i th\u00f4ng hai k\u00eanh, \u0111\u1ed5 v\u1ec1 \u0111\u00f4ng b\u1eafc, kh\u00f4ng xa ba m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, l\u1ea1i h\u1ee3p v\u1edbi d\u00f2ng c\u0169 \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean, th\u00ec Ho\u1ea1t ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u1ecb c\u0169ng t\u1ef1 kh\u00f4.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n, nh\u01b0 th\u00e0nh gi\u1eefa H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u1edf gi\u1eefa hai s\u00f4ng, th\u00eam hai n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi \u1edf gi\u1eefa l\u00e0m ch\u1ed7 v\u1eefng ch\u1eafc, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u01b0 h\u1ecfng \u0111\u01b0\u1ee3c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu mu\u1ed1n l\u00e0m t\u1eeb t\u1eeb v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh ch\u1eadm, tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y kh\u01a1i th\u00f4ng m\u1ed9t k\u00eanh \u1edf ch\u00e2n n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi v\u1ec1 ph\u00eda nam, th\u00ec Ho\u1ea1t ch\u00e2u c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin d\u00f9ng hai v\u1ea1n binh phu, t\u1eeb th\u00e1ng hai n\u0103m sau b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m, tr\u1eeb n\u1eeda c\u00f4ng vi\u1ec7c trong ba th\u00e1ng h\u00e8, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi th\u00ec xong. Vi\u1ec7c san \u0111\u1ec1u ch\u1ed7 d\u00e0y ch\u1ed7 m\u1ecfng<a class=\"footnote\" title=\"'vi\u1ec7c san \u0111\u1ec1u ch\u1ed7 d\u00e0y ch\u1ed7 m\u1ecfng' ch\u1eef 'b\u00ec' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 't\u00ec', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-9\" href=\"#footnote-308-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ee3i n\u0103m sau c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ea5u d\u00e2ng l\u00ean, tri\u1ec1u ngh\u1ecb s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u<a class=\"footnote\" title=\"'tri\u1ec1u ngh\u1ecb s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u' ch\u1eef 'nhi\u1ec5u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'n\u1ea1o', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-10\" href=\"#footnote-308-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang \u1edf hai ch\u00e2u Giai, Th\u00e0nh thu\u1ed9c l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n v\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 An \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 An, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ban chi\u1ebfu cho Tri ch\u00e2u K\u1ef3 Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tri\u1ec1u t\u1eeb bi\u1ec7t v\u00e0 l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c khi nh\u1eadm ch\u1ee9c. L\u00fac \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m Th\u00e0nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Theo l\u1ec7 c\u0169, Tri ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n, nh\u01b0ng v\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m Th\u00e0nh xin, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2. Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m Th\u00e0nh, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ra l\u1ec7nh cho ba ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i, H\u00e3n b\u00e1n th\u00f3c \u1edf kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, D\u01b0\u01a1ng Quang Ph\u1ee5, ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u ch\u00edn kinh \u1edf n\u00fai M\u00e3 K\u1ef3, huy\u1ec7n C\u1eed, ch\u00e2u M\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed T\u1ee9 m\u00f4n tr\u1ee3 gi\u00e1o, ban th\u00eam l\u1ee5a, v\u00e0 ra chi\u1ebfu cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi.<\/p>\n<p>Quang Ph\u1ee5 \u0111\u00e3 m\u1edf l\u1edbp d\u1ea1y h\u1ecdc h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, Tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. V\u00f9ng ven bi\u1ec3n c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng mu\u1ed1i, n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u00e2n ch\u00fang bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i l\u1eadu, quan l\u1ea1i b\u1eaft gi\u1eef th\u00ec h\u1ecd n\u1ed5i d\u1eady ch\u1ed1ng c\u1ef1, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. B\u00e1c V\u0103n xin n\u1edbi l\u1ecfng l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i, \u0111\u1ee3i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a s\u1ebd kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u1edbi l\u1ecfng l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e0o, B\u1ed9c, V\u1eadn, \u0110\u01a1n, T\u1eeb v\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng ch\u1ea9n c\u1ea5p cho d\u00e2n ngh\u00e8o, v\u00ec s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea g\u00e2y tai h\u1ecda.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 ty lang trung, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u L\u00fd C\u1eadp l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169.<\/p>\n<p>[25] Ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00ea s\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp xong, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf. L\u1ea1i sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n t\u1ea1i c\u00e1c cung qu\u00e1n trong kinh th\u00e0nh, c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m, n\u00fai s\u00f4ng linh thi\u00eang v\u00e0 danh th\u1eafng.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, qu\u1ea7n th\u1ea7n xin \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c ch\u00fac m\u1eebng. Ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan l\u1ea1i, s\u1ee9 th\u1ea7n thu\u1ed9c b\u1ed9 th\u1ef1, ki\u1ec1m h\u1ea1t, chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u00f4 gi\u00e1m ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea y ph\u1ee5c, \u0111ai v\u00e0ng b\u1ea1c, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec1n l\u1ee5a, t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n k\u1ebdm theo th\u1ee9 b\u1eadc. Vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u c\u1ee7i, \u0111\u00e1, c\u1ecdc, tre, c\u1ecf s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t ngh\u00ecn s\u00e1u tr\u0103m v\u1ea1n, d\u00f9ng ch\u00edn v\u1ea1n d\u00e2n phu. Vua t\u1ef1 so\u1ea1n v\u0103n bia kh\u1eafc \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 ghi c\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aL\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. S\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea B\u1ea1ch M\u00e3, \u0111i\u1ec1u l\u1ea5y c\u1ecf v\u00e0 c\u1ecdc. \u0110\u1ed3ng li\u00eau l\u00e0 L\u00f4 S\u0129 Lu\u00e2n theo \u00fd Tam Ty, h\u00e0 kh\u1eafc qu\u1ea5y nhi\u1ec5u ch\u00e2u huy\u1ec7n, Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c khoan dung. S\u0129 Lu\u00e2n kh\u00f4ng vui, gi\u00e8m pha v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0m Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, l\u1ec7nh cho t\u00e1m ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n th\u00f3c gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng binh l\u00ednh tr\u1ed1n ch\u1ea1y v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng ph\u1ea3i ra \u0111\u1ea7u th\u00fa, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, \u0111\u01b0a v\u1ec1 qu\u00e2n c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ed9 th\u1ef1 ty \u0111i\u1ec1u \u0111i v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n. N\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb cho bi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[29] H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd T\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n coi tr\u1ecdng, m\u1ed7i l\u1ea7n so\u1ea1n th\u1ea3o v\u0103n t\u1eeb, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u1eaft ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p>T\u01b0 t\u1eebng d\u00f9ng ch\u1eef <i>&#8220;Th\u1ee5c th\u1eadn&#8221;<\/i>, Chu\u1ea9n g\u1ea1n h\u1ecfi r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ee5c th\u1eadn l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef.&#8221;<\/i> T\u01b0 c\u1ea7m s\u00e1ch Mao Thi \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft tr\u00ecnh l\u00ean Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;\u300eTh\u1ee5c th\u1eadn qu\u00e2n t\u1eed, k\u1ef3 nghi b\u1ea5t th\u1eafc\u300f, \u0111\u00e2y n\u00e0o c\u00f3 ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef?&#8221;<\/i> Chu\u1ea9n t\u00ednh c\u1ed1 ch\u1ea5p, l\u1ea1i c\u00f2n ch\u00ea bai th\u00eam, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1eaft ph\u1ea3i s\u1eeda l\u1ea1i. T\u01b0 v\u00ec th\u1ebf t\u00edch t\u1ee9c gi\u1eadn, l\u1ea1i v\u00ec cha c\u00f2n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0, xin ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, sai T\u01b0 l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam, thay cho c\u1ea5p s\u1ef1 trung Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m<a class=\"footnote\" title=\"Sai T\u01b0 l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam thay cho c\u1ea5p s\u1ef1 trung Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n L\u00fd T\u01b0 ch\u00e9p: 'V\u00ec cha c\u00f2n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 xin ra ngo\u00e0i, b\u00e8n ra l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam.' (\u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 10, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau.) C\u00f9ng s\u00e1ch quy\u1ec3n 306, truy\u1ec7n Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c ch\u00e9p Ho\u00e0ng M\u1ee5c 'gi\u00e1ng l\u00e0m t\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, tri ph\u1ee7 Kinh Nam. N\u0103m sau, l\u1ea1i l\u00e0m c\u1ea5p s\u1ef1 trung, d\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m.' S\u00e1ch n\u00e0y ch\u00e9p vi\u1ec7c Ho\u00e0ng M\u1ee5c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 8 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2, vi\u1ec7c d\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m th\u1ef1c ra l\u00e0 l\u00fac L\u00fd T\u01b0 ra l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam. V\u00ec th\u1ebf, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1eeba, ho\u1eb7c n\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'd\u0129'. N\u1ebfu ng\u1eaft c\u00e2u \u1edf d\u01b0\u1edbi 'Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c', th\u00ec tr\u00ean 'tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m' ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu.\" id=\"return-footnote-308-11\" href=\"#footnote-308-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Tr\u01b0\u1eddng Sa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u00edt h\u01a1n Kinh Ch\u1eed, \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam, l\u1ea1i d\u1ee5 r\u00f5 \u00fd giao ph\u00f3 vi\u1ec7c binh ph\u00fa ph\u1ee9c t\u1ea1p.<\/p>\n<p>[30] Chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea7n d\u00f9ng nh\u01b0 g\u1ea1o n\u1ebfp v\u00e0ng \u0111\u1ec3 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u, hoa h\u1ed3ng \u0111\u1ec3 nhu\u1ed9m, c\u1ecf t\u00eda, v.v., t\u1eeb nay nh\u00e2n l\u00fac thu\u1eadn ti\u1ec7n mua s\u1eafm, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u00e9p d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ch\u00e2u Minh t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u1ea3o Gi\u00e1p C\u1ed1t c\u1ee7a Cao Ly l\u00e0 Kho\u00e1t \u0110\u1ea1t b\u1ecb gi\u00f3 \u0111\u01b0a thuy\u1ec1n d\u1ea1t v\u00e0o b\u1edd huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ea3i. Chi\u1ebfu cho ch\u00e2u \u1ea5y h\u1ecfi th\u0103m, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u1ec3n r\u1ed3i cho v\u1ec1, t\u1eeb nay g\u1eb7p tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u1ea5p ph\u00e1t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, ki\u00eam \u0110\u1ea1i ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0110\u00f4' trong '\u0110\u1ea1i ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 61 \u300aD\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i \u00fay h\u00e0nh tr\u1ea1ng\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-308-12\" href=\"#footnote-308-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban vi\u1ec7n, Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng theo l\u1ec7 c\u1ee7a qu\u1ea3n qu\u00e2n ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 \u0111\u1ec1u do v\u0103n th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, ch\u1ec9 c\u00f3 S\u00f9ng Hu\u00e2n t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m s\u1ee9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u00edn n\u0103m. Khi \u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfn tranh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb b\u00e1n ng\u1ef1a trong chu\u1ed3ng, S\u00f9ng Hu\u00e2n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ef1a l\u00e0 v\u1eadt d\u1ee5ng chi\u1ebfn tranh. D\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i sao?&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u1ea5y b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Th\u1ea9m Duy \u00d4n danh hi\u1ec7u \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. Duy \u00d4n l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1ea9m Lu\u00e2n, d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch do Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Th\u1ea9m Lu\u00e2n \u0111\u1ec1 t\u1ef1a, xin ban cho danh hi\u1ec7u khoa b\u1ea3ng.<\/p>\n<p>[34] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, d\u00e2n ch\u00e2u Truy b\u1ecb \u0111\u00f3i, cho vay l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 tr\u00e2u.<\/p>\n<p>[35] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c C\u1ea5p gi\u00e1n, khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n phong m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a C\u1ea5p gi\u00e1n. Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 l\u00fac l\u00e0m Binh b\u1ed9 lang trung ki\u00eam H\u1ecdc s\u0129, nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin phong cho m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'chi' trong 'h\u1ee9a chi' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-13\" href=\"#footnote-308-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng nh\u01b0 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc H\u1ed3i C\u1ed1t \u1edf Cam Ch\u00e2u l\u00e0 D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch Quy H\u00f3a sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u Ph\u1ee7 ch\u1ea9n c\u1ea5p v\u00e0 cho vay l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, v\u00ec n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed5 S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y trong c\u00e1c bu\u1ed5i y\u1ebfn l\u1edbn, khi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf thay y ph\u1ee5c v\u00e0 xu\u1ed1ng ng\u1ed3i, qu\u1ea7n th\u1ea7n t\u1ea1 \u01a1n ban hoa, ch\u1ec9 l\u1ea1y t\u1ea1i ch\u1ed7 ng\u1ed3i. Xin t\u1eeb nay m\u1ed7i l\u1ea7n thay y ph\u1ee5c, quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch h\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u1ea7n th\u1ea7n xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ee3i Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xu\u1ed1ng ng\u1ed3i, th\u00ec qu\u1ea7n th\u1ea7n x\u1ebfp h\u00e0ng \u1edf s\u00e2n \u0111i\u1ec7n; khi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00ean ng\u1ed3i m\u1edbi l\u00ean \u0111i\u1ec7n, n\u1ebfu ban hoa th\u00ec l\u1ea1y \u1edf s\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u h\u1ed9i \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, S\u00f9ng \u0110\u1ee9c, ng\u00e0y ngh\u1ec9 \u1edf h\u1eadu \u0111i\u1ec7n, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u0103n v\u00f5 h\u1ee3p ban, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc, theo ban l\u1ea1y hai l\u1ea7n, \u0111\u1ee9ng nghi\u00eang x\u01b0\u1edbng l\u1ec7nh<a class=\"footnote\" title=\"'X\u01b0\u1edbng' nguy\u00ean l\u00e0 'Y\u1ebft', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 2-10 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-14\" href=\"#footnote-308-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. Theo \u00fd th\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u01b0a h\u1ee3p l\u1ec5 nghi. Xin t\u1eeb nay cho th\u00f4ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n cung ph\u1ee5ng quan tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng kh\u1edfi c\u01b0, \u1edf h\u1eadu \u0111i\u1ec7n th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty quan \u0111\u1ed3ng kh\u1edfi c\u01b0, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9ng \u1edf s\u00e2n \u0111i\u1ec7n x\u01b0\u1edbng l\u1ec7nh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i Trinh Ch\u00e2u th\u00e0nh Hu\u1ec7 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[40] B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ea5p mu\u1ed1i t\u1eb1m cho D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u m\u1ed9t n\u0103m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n \u1ee8c.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, t\u1eeb nay nh\u1eefng quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 khoa danh, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, trong ba nhi\u1ec7m k\u1ef3 cho ph\u00e9p m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan c\u00e1ch qu\u00ea nh\u00e0 h\u01a1n 300 d\u1eb7m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u1ec1 qu\u00ea.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, l\u1ec7nh cho T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"'T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00e2y Kinh ph\u1ee7', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean di 4-8 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-308-15\" href=\"#footnote-308-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a> ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t, t\u1eeb nay vi\u1ec7c c\u1ed1ng ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u qua \u0111\u01b0\u1eddng T\u1ea7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[43] T\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00e2u, b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean l\u00e0 A T\u01b0 \u0110\u1ea1c n\u1ed9p con tin xin quy thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[44] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ed1 c\u1eed nh\u00e2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong t\u0103ng l\u00ean, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh c\u00f9ng c\u00e1c quan b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u, c\u1eed nh\u00e2n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u v\u00ec c\u00f3 tang ch\u1ebf, kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ed \u1edf qu\u00ea nh\u00e0, n\u00ean \u0111\u1ed5 x\u00f4 v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, nh\u1eadp t\u1ecbch \u0111\u1ec3 \u1ee9ng th\u00ed. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4ng, l\u1eabn l\u1ed9n v\u00e0o nhau. C\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ec9 x\u00e9t t\u00e0i ngh\u1ec7, khi gi\u1ea3i th\u00ed, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba trong ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean r\u1ea5t \u00edt, tranh c\u00e3i n\u1ea3y sinh c\u0169ng do \u0111\u00f3. Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tang ch\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c h\u00e0ng th\u1ea5p h\u01a1n, cho ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00ed. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch, cho ph\u00e9p m\u1eddi quan vi\u00ean b\u1ea3o l\u00e3nh, ngo\u00e0i s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch trong ph\u1ee7, l\u1eadp ri\u00eang t\u1ef7 l\u1ec7 ti\u1ebfn c\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, v\u00e0 l\u1ea5y 3\/10 s\u1ed1 ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 5\/10 s\u1ed1 c\u00e1c khoa trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp t\u1ecbch n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00ed. Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam ngo\u00e0i vi\u1ec7c gi\u1ea3i th\u00ed c\u1eed nh\u00e2n h\u1ee3p c\u00e1ch theo quy \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ngh\u1ec7 xu\u1ea5t s\u1eafc, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed kh\u00f4ng ghi v\u1ec1 Qu\u1ea3ng Nam, c\u1ea7n xem x\u00e9t. L\u1ea1i c\u1ea7n xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1eed nh\u00e2n h\u1ee3p c\u00e1ch ban \u0111\u1ea7u.)<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, v\u00ec gi\u00e1 c\u1ea3 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed Ch\u00e2u t\u0103ng cao, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1eef Di Gi\u1ea3n v\u00e0 D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o Nghi \u0111i th\u0103m h\u1ecfi, c\u1ee9u t\u1ebf. Di Gi\u1ea3n xin r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng th\u0103m h\u1ecfi quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, l\u1ea1i x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi tr\u01b0\u1edfng quan xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ec3 x\u1eed nh\u1eb9, d\u00e2n ch\u00fang n\u00e0o t\u1ef1 nguy\u1ec7n xu\u1ea5t th\u00f3c c\u1ee9u \u0111\u00f3i th\u00ec theo chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng, xin c\u1ea5p s\u1eafc ch\u1ec9 tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 mang theo. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, huy\u1ec7n \u00fay n\u00e0o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e1n c\u01b0\u1edbp gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m l\u1ec7nh, l\u1ee5c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc cho ph\u00e9p c\u00e1c \u0111i\u1ec7n th\u1ecb \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh, H\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 khi v\u1eadn chuy\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00e1p t\u1ea3i than c\u1ee7i \u1edf c\u00e1c s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, Th\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng, Qu\u1ea3ng T\u1ebf, Ho\u00e0ng, Ng\u1ef1, Th\u00e1i c\u0169ng xin cho l\u00e0m theo l\u1ec7 n\u00e0y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2, xem \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung qua \u0111\u1eddi. Vua l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, \u0111au x\u00f3t, truy t\u1eb7ng \u00f4ng ch\u1ee9c Th\u00e1i u\u00fd, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0103n Gi\u1ea3n. N\u0103m ng\u01b0\u1eddi con v\u00e0 c\u00e1c con r\u1ec3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan c\u0169ng c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u00e2n t\u1ed9c' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e2n hi\u1ec7u', \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e2n c\u1ed1'.\" id=\"return-footnote-308-16\" href=\"#footnote-308-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>M\u1eabn Trung t\u00ednh c\u00e1ch \u0111oan ch\u00ednh, khoan h\u1eadu, h\u00f2a nh\u00e3, nhi\u1ec1u m\u01b0u tr\u00ed nh\u01b0ng \u00edt giao du, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tr\u1ecdng d\u1ee5ng, n\u00ean \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba v\u1ecb cao. \u00d4ng t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, th\u00f4ng hi\u1ec3u ch\u00ednh s\u1ef1 d\u00e2n sinh, gi\u1ecfi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, bi\u1ebft nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, gi\u1eef m\u00ecnh k\u00edn \u0111\u00e1o, tr\u00e1nh xa quy\u1ec1n l\u1ef1c<a class=\"footnote\" title=\"'Vi\u1ec5n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1ea1t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 41 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-17\" href=\"#footnote-308-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u1ecdng y\u1ebfu, nh\u01b0ng c\u1eeda nh\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb t\u01b0 t\u00ecnh \u0111\u1ebfn xin x\u1ecf, c\u00e1c con \u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao vi\u1ec7c quan. D\u00f9 g\u1eb7p vi\u1ec7c l\u1edbn, \u00f4ng c\u0169ng t\u1ecf ra nh\u01b0 kh\u00f4ng d\u00ednh l\u00edu g\u00ec.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u1ea9n tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, kh\u00f4ng t\u00f9y ti\u1ec7n ti\u1ebfn c\u1eed ai. D\u00e1ng v\u1ebb uy nghi, c\u00f3 phong th\u00e1i, gi\u1ecfi bi\u1ec7n lu\u1eadn, l\u00e0m quan l\u1edbn g\u1ea7n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi coi l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ee9c cao v\u1ecdng tr\u1ecdng, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u01b0u \u00e1i. V\u00ec th\u1ebf, d\u00f9 tu\u1ed5i gi\u00e0 b\u1ec7nh t\u1eadt, \u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 h\u01b0u, c\u0169ng l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u h\u1ed1i ti\u1ebfc. Khi chi\u1ebfu truy phong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o, Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00ea th\u00eam m\u1ed9t d\u00f2ng r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'vi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-308-18\" href=\"#footnote-308-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>: <i>&#8220;M\u1eabn Trung \u0111oan ch\u00ednh, c\u1ea9n th\u1eadn, \u00f4n h\u00f2a, n\u00ean th\u00eam \u00fd n\u00e0y.&#8221;<\/i> \u00c2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Vua d\u00e0nh cho \u00f4ng l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[49] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, vi\u1ec7c tri\u1ec1u l\u0103ng v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 m\u00f9a thu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c c\u00f4ng khanh th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed9t b\u1eadc. T\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, qu\u1ed1c ch\u01b0\u01a1ng v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Hi\u1ec3n Kh\u00e1nh \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, m\u1edbi ban chi\u1ebfu cho Tam c\u00f4ng \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean B\u1ea3o v\u1ec1 sau, c\u0169ng sai c\u00f4ng khanh \u0111i tu\u1ea7n y\u1ebft, v\u00ec ch\u1ecdn \u0111\u1ea1i th\u1ea7n trong tri\u1ec1u, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f9ng h\u1ecd v\u1edbi Vua. \u0110\u1eddi H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng d\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, \u0111\u1eddi T\u1ea5n ni\u00ean hi\u1ec7u Khai V\u1eadn, c\u0169ng sai L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u00fd T\u01b0\u1eddng, l\u1ec7 n\u00e0y r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ec9 sai quan T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 \u0111i, ng\u01b0\u1eddi nh\u1eb9 ch\u1ee9c th\u1ea5p, th\u1ef1c l\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf c\u0169. Mong t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, ch\u1ecdn quan trong h\u00e0ng Th\u1eeba lang, c\u00e1c ty tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu thi\u1ebfu quan th\u00ec sai quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh Gi\u00e1n x\u00e1 tr\u1edf l\u00ean. Mong r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o truy t\u00f4n, th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a vi\u1ec7c noi theo c\u1ed5 nh\u00e2n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao cho H\u1eefu ty b\u00e0n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu n\u0103m Hi\u1ec3n Kh\u00e1nh th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Tam c\u00f4ng \u0111\u1ee7 nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111i chia nhau \u0111\u1ebfn hai l\u0103ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh l\u00e0m ph\u00f3. N\u0103m Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea5y c\u00e1c quan T\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c quan Ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c ty c\u00f3 thanh danh \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o. Theo \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5\u300b, sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay xin theo l\u1ec5, ba l\u0103ng d\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, n\u1ebfu thi\u1ebfu quan th\u00ec sai quan T\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, Ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Tam ph\u1ea9m c\u1ee7a c\u00e1c ty ho\u1eb7c Khanh gi\u00e1m. Hai vi\u00ean quan chia nhau \u0111i b\u00e1i, d\u00f9ng quan Ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y, n\u1ebfu thi\u1ebfu quan Khanh gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t sai ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m thay.<\/p>\n<p>[50] Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, H\u00ecnh b\u1ed9, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n quan sung v\u00e0o ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n, Ph\u00e1p tr\u1ef1c quan, xin cho thi n\u0103m \u0111\u1ea1o lu\u1eadt, l\u1ea5y ba \u0111\u1ea1o tr\u1edf l\u00ean, l\u1ea1i x\u00e9t hai m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn ba m\u01b0\u01a1i v\u1ee5 \u00e1n, n\u1ebfu t\u1ea1m h\u1ee3p c\u00e1ch l\u1ec7 th\u00ec b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai H\u00e0ng Ch\u00e2u tu s\u1eeda mi\u1ebfu c\u0169 c\u1ee7a Ng\u00f4 Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng h\u1ecd Ti\u1ec1n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00e1u \u00f4ng l\u00e0 Duy Di\u1ec5n.<\/p>\n<p>[52] V\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, sai c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n chia nhau \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung mi\u1ebfu, ch\u00f9a qu\u00e1n c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, gi\u00f3 l\u1edbn n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb h\u01b0\u1edbng t\u00e2y b\u1eafc, c\u00e1t bay c\u00e2y g\u00e3y, tr\u1eddi t\u1ed1i m\u1ecbt m\u1ea5y kh\u1eafc, sai Trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung qu\u00e1n l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng \u0111\u1ec3 tr\u1eeb t\u00e0.<\/p>\n<p>[54] H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c g\u1ea7n, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n x\u1eed Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i L\u01b0u ty T\u00e2y Kinh, cho ph\u00e9p m\u1ed9t con l\u00e0m quan \u1edf H\u00e0 Nam \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>[55] L\u1ec7nh cho C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eeb Nh\u1eef Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;Sao kh\u00f4ng cho D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i Ni\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Ni\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec khinh su\u1ea5t r\u1eddi xa b\u00ean c\u1ea1nh ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u00e1ng s\u1ee3, nh\u1edd ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng lu\u00f4n b\u1ea3o v\u1ec7. Nay ch\u1ee9c n\u00e0y mu\u1ed1n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 gi\u1eef v\u1eb9n t\u00ecnh ngh\u0129a qu\u00e2n th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau s\u00e1u n\u0103m, m\u1edbi l\u1ea1i v\u00e0o c\u1ea5m th\u1ef1, l\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c x\u1ebfp h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c x\u1ebfp h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, ch\u1eef 'Ti\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-308-19\" href=\"#footnote-308-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, tr\u00ean Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9. Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 l\u00e0m H\u1ecdc s\u0129, hu\u1ed1ng chi nay c\u00f9ng l\u00e0m quan Th\u1eeba lang v\u1edbi th\u1ea7n, mong th\u0103ng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00ean tr\u00ean th\u1ea7n&#8221;<\/i>, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[56] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay t\u00e2u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n, l\u1ec7nh cho H\u1eefu ty \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y tham tuy\u1ec3n m\u1edbi kh\u1ea3o x\u00e9t. N\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i t\u01b0 v\u00e0 b\u1ecb thay th\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi, th\u00ec nghe theo ch\u1ec9 th\u1ecb ri\u00eang. C\u00f2n l\u1ea1i b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0 M\u00f4n h\u1ea1 c\u1eed quan c\u00f9ng ph\u00e1n x\u1eed v\u1edbi quan coi thi d\u1eabn ki\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] Chia Giang Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00e0nh hai l\u1ed9 \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00e1n quan \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra.<\/p>\n<p>[58] Xu\u1ea5t 7 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7 giao cho Kinh T\u00e2y l\u1ed9 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay c\u00e1c tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng, ch\u1ee3 b\u00e1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, l\u1ec7nh cho Tam ty Ph\u00f3 s\u1ee9, Ph\u00e1n quan, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, Ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam ty c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1ee3 b\u00e1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n do Kinh tri\u1ec1u quan, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean sung, tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng do M\u1ea1c ch\u1ee9c, L\u1ec7nh l\u1ee5c sung.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[60] Kinh T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng, Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u H\u1ea1 T\u1ee7ng khuy\u00ean d\u00e2n trong h\u1ea1t b\u00e1n 8 v\u1ea1n th\u1ea1ch th\u00f3c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft b\u1eb1ng g\u1eady c\u1ef1u Huy\u1ec7n \u00fay \u0110\u1ecbnh \u0110\u00e0o l\u00e0 Ma S\u0129 Dao \u1edf Thanh Ch\u00e2u. Anh c\u1ee7a y l\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 S\u0129 An b\u1ecb t\u01b0\u1edbc t\u1ecbch, ph\u00e1t ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn \u0110inh Ch\u00e2u. Ch\u00e1u c\u1ee7a y l\u00e0 H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n \u00d4n Th\u01b0 v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n \u00d4n K\u1ef3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c; \u00d4n Th\u01b0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, gi\u00e1m Th\u0103ng Ch\u00e2u l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u; \u00d4n K\u1ef3 gi\u00e1m Quang Ch\u00e2u t\u1eedu thu\u1ebf. Gia \u0111\u1ed3ng Ph\u1ea1m T\u00e2n c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00f9ng c\u00e1c \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p c\u1ee7a Ch\u00e2u vi\u1ec7n, T\u01b0 l\u00fd vi\u1ec7n, nh\u1eefng k\u1ebb m\u1ea1o danh mua tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, c\u00f9ng Ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u1ec1u b\u1ecb kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, ph\u00e1t ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n xa x\u00f4i, \u00e1c \u0111\u1ecba \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, v\u00e0o lao th\u00e0nh; n\u0103m m\u01b0\u01a1i gia \u0111\u1ed3ng b\u1ecb chia ra thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n. C\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh y m\u1ed9t khu nh\u00e0 \u1edf L\u00e2m Truy, l\u1ea5y m\u1ed9t ph\u1ea7n ba t\u00e0i s\u1ea3n t\u1eeb c\u00e1c c\u1eeda hi\u1ec7u, \u0111i\u1ebfm tr\u1ea1 \u0111\u1ec3 chia \u0111\u1ec1u cho h\u1ecd t\u1ed9c, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u sung c\u00f4ng. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1n trang v\u1ed1n do \u0111\u00f2i n\u1ee3, th\u00f4n t\u00ednh, c\u1ea7m c\u1ed1, cho ph\u00e9p ch\u1ee7 c\u0169 chu\u1ed9c l\u1ea1i.<\/p>\n<p>C\u00e1c ch\u1ee9c Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 ph\u00f3 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n c\u1ee7a Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng c\u1ea5p, \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u00f4ng n\u1ed9i c\u1ee7a S\u0129 Dao l\u00e0 Hi M\u1ed9ng l\u00e0m vi\u1ec7c cho L\u01b0u Th\u00f9, gi\u1eef ch\u1ee9c ph\u1ee7 duy\u1ec7n, chuy\u00ean lo b\u00f3c l\u1ed9t, thu gom c\u1ee7a c\u1ea3i cho m\u00ecnh, th\u00f4n t\u00ednh \u0111\u1ea5t \u0111ai, ngang ng\u01b0\u1ee3c, n\u00ean tr\u1edf n\u00ean c\u1ef1c k\u1ef3 gi\u00e0u c\u00f3. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi S\u0129 Dao, nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi c\u00e0ng th\u00eam ngang ng\u01b0\u1ee3c, trong qu\u1eadn ai c\u0169ng s\u1ee3 h\u00e3i, h\u01a1n c\u1ea3 quan ph\u1ee7. S\u0129 Dao v\u1ed1n kh\u00f4ng tu s\u1eeda m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i c\u00f2n t\u01b0 gi\u1ea5u s\u00e1ch c\u1ea5m v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed. Ch\u00e1u c\u1ee7a y l\u00e0 \u00d4n D\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch, th\u01b0\u1eddng mu\u1ed1n ki\u1ec7n y, S\u0129 Dao s\u1ee3 h\u00e3i, b\u00e8n nh\u1ed1t y v\u00e0o ph\u00f2ng k\u00edn, sai ba t\u00ean gia \u0111\u1ed3ng l\u00e0 Ph\u1ea1m T\u00e2n thay nhau canh gi\u1eef, kh\u00f4ng cho \u0103n u\u1ed1ng, v\u00e0i ng\u00e0y sau ch\u1ebft, li\u1ec1n thi\u00eau x\u00e1c.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u1eebng gi\u1eadn Tr\u1ea5n t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, sai gia \u0111\u1ed3ng Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh d\u1eabn d\u00e2n phu \u0111\u1ee3i Khu\u00ea tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, v\u1ee9t x\u00e1c. M\u1ed9t l\u00e1t sau, Khu\u00ea t\u1ec9nh l\u1ea1i, ki\u1ec7n l\u00ean ch\u00e2u, c\u00e1c \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p \u0111\u1ec1u nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a S\u0129 Dao, b\u1ecf t\u1ed9i cho y. C\u00e1c quan M\u1ee5c, T\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u t\u1ecf l\u1ec5 k\u00ednh tr\u1ecdng, ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e1m tr\u00e1i \u00fd.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi Tr\u1ea5n h\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan T\u00f4n X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n L\u00e2m Truy, c\u0103m gh\u00e9t s\u1ef1 hung \u00e1c c\u1ee7a y, h\u1ec5 ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u00e0 tra x\u00e9t. S\u0129 Dao th\u01b0\u1eddng n\u00f3i to s\u1ebd sai ng\u01b0\u1eddi \u00e1m s\u00e1t X\u01b0\u01a1ng, X\u01b0\u01a1ng b\u00e8n \u0111\u01b0a gia quy\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u1edf qu\u1eadn kh\u00e1c, m\u1ed7i t\u1ed1i ng\u1ee7 \u1edf huy\u1ec7n nha, b\u1ed1 tr\u00ed ng\u01b0\u1eddi canh g\u00e1c c\u1ea9n th\u1eadn. S\u0129 Dao l\u1ea1i c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea vu c\u00e1o X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, l\u1ea1i m\u01b0\u1ee3n t\u00ean ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u00ea mua tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n nghe tin \u0111\u1ed3n v\u1ec1 vi\u1ec7c S\u0129 Dao b\u00ed m\u1eadt gi\u1ebft ch\u00e1u m\u00ecnh, b\u00e8n t\u00e2u xin c\u1eed Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n v\u00e0 Suy tr\u1ef1c quan Giang Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u tra. <i>(Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n h\u1eb7c t\u1ed9i h\u1ecd Ma ph\u1ea1m ph\u00e1p, s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo \u0111\u00e2y.)<\/i> Do \u0111\u00f3, ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00eam c\u00e1c t\u1ed9i kh\u00e1c, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed v\u00e0 ph\u1ea1t n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f2n ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho H\u00ecnh b\u1ed9 th\u00f4ng b\u00e1o kh\u1eafp ba kinh v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u00e2n. Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, T\u00f4n X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 Th\u1eeba, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n L\u00e2m Truy, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb gian.<\/p>\n<p><i>(Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p vi\u1ec7c Ma Hi M\u1ed9ng, c\u00f3 l\u1ebd d\u1ef1a theo s\u00e1ch \u300aB\u00e1ch Nh\u1ea5t Bi\u00ean\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o. T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ghi: N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u00e9o \u0111\u1ebfn L\u00e2m Truy, h\u1ecd Ma \u0111em h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi trong trang \u1ea5p d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh l\u0169y \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, nh\u1edd v\u1eady d\u00e2n l\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u1ebfn nay d\u1ea5u t\u00edch v\u1eabn c\u00f2n, g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u1ea1i h\u1ecd Ma. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u00fat lui, h\u1ecd Ma thu gom kh\u00ed gi\u1edbi n\u1ed9p h\u1ebft cho quan ph\u1ee7, ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t hai ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 gia \u0111\u00ecnh, d\u00e2n l\u00e0ng nh\u1edd h\u1ecd Ma m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u gi\u00fap. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 sung. Tuy nhi\u00ean, T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p r\u1eb1ng Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, mu\u1ed1n nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u1eadp uy danh, th\u00ec sai r\u1ed3i. Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng m\u1edbi l\u00e0m T\u00e0o v\u1eadn Kinh \u0110\u00f4ng, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>[62] D\u00e2n huy\u1ec7n Ph\u00f9 L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tang H\u1eefu Kim v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1eady gi\u00e0u hung h\u0103ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed9p thu\u1ebf. \u00d4ng ta nu\u00f4i m\u1ea5y ch\u1ee5c con ch\u00f3, m\u1ed7i khi l\u00fd tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn g\u1ea7n c\u1ed5ng nh\u00e0, ch\u00fang li\u1ec1n s\u1ee7a c\u1eafn. Xung quanh t\u01b0\u1eddng nh\u00e0, \u00f4ng ta tr\u1ed3ng d\u00e0y \u0111\u1eb7c c\u00e2y qu\u00fdt v\u00e0 b\u01b0\u1edfi, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u00e0ng n\u0103m, l\u00fd tr\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i thay \u00f4ng ta n\u1ed9p thu\u1ebf.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi H\u1ed3 Thu\u1eadn Chi ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Kinh l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, l\u00fd tr\u01b0\u1edfng b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, Thu\u1eadn Chi gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ghen gh\u00e9t gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ee7a \u00f4ng ta, mu\u1ed1n khi\u1ebfn ta tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a \u00f4ng ta th\u00f4i, l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 d\u00e2n c\u1ee7a Vua m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed9p thu\u1ebf? C\u1ee9 \u0111i \u0111\u1ed1c th\u00fac \u00f4ng ta.&#8221;<\/i> L\u00fd tr\u01b0\u1edfng b\u00e1o l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3. Thu\u1eadn Chi sai ng\u01b0\u1eddi tay ch\u00e2n \u0111i ti\u1ebfp, l\u1ea1i b\u00e1o l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, sai \u00c1p ty L\u1ee5c s\u1ef1 \u0111i ti\u1ebfp, l\u1ea1i b\u00e1o l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3.<\/p>\n<p>Thu\u1eadn Chi bu\u1ed3n b\u00e3 n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1eady th\u00ec kho\u1ea3n thu\u1ebf n\u00e0y nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 l\u1ec7nh t\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ed1c th\u00fac sao<a class=\"footnote\" title=\"V\u1eady th\u00ec kho\u1ea3n thu\u1ebf n\u00e0y nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 l\u1ec7nh t\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ed1c th\u00fac sao 'V\u1eady th\u00ec' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-308-20\" href=\"#footnote-308-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai l\u00fd tr\u01b0\u1edfng l\u1ea5y r\u01a1m, t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng ta, d\u00f9ng r\u01a1m ch\u1eb7n c\u1eeda r\u1ed3i \u0111\u1ed1t. H\u1ecd Tang \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y t\u00e1n lo\u1ea1n, Thu\u1eadn Chi ra l\u1ec7nh b\u1eaft h\u1ebft, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 huy\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng trong nh\u00e0 t\u1eeb 16 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n \u0111au \u0111\u1edbn. R\u1ed3i g\u1ecdi l\u1ea1i b\u1ea3o: <i>&#8220;H\u1ed3 Thu\u1eadn Chi v\u00f4 \u0111\u1ea1o, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1t nh\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, l\u1ea1i \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n \u0111au \u0111\u1edbn cha con anh em c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 t\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111i.&#8221;<\/i> H\u1ecd Tang \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i khu\u1ea5t ph\u1ee5c, kh\u00f4ng ai d\u00e1m \u0111\u1ebfn ph\u1ee7. T\u1eeb \u0111\u00f3, thu\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd Tang lu\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong huy\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ph\u1ee7 t\u1eebng sai Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n, Thu\u1eadn Chi nghe tin, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn qu\u1ea5y r\u1ed1i ta.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi l\u00e9n theo, ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u00f4ng ta v\u00e0o d\u1ecbch x\u00e1, v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u1ed3 cung c\u1ea5p c\u1ee7a d\u1ecbch l\u1ea1i. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, v\u1ebb m\u1eb7t r\u1ea5t ki\u00eau ng\u1ea1o, Thu\u1eadn Chi m\u1eddi ng\u1ed3i, t\u1eeb t\u1ed1n h\u1ecfi: <i>&#8220;Gi\u00e1o luy\u1ec7n l\u00e0 ch\u1ee9c g\u00ec?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;L\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o d\u1ecbch x\u00e1 kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 l\u00fang t\u00fang n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e1n tr\u1ecd, t\u1ea1m d\u1eebng \u1edf d\u1ecbch x\u00e1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn \u0111\u1ed3 cung c\u1ea5p c\u1ee7a d\u1ecbch l\u1ea1i kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ee9c \u0103n cho ng\u1ef1a, n\u00ean nh\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 v\u1ed9i xu\u1ed1ng, xin l\u1ed7i, Thu\u1eadn Chi li\u1ec1n xi\u1ec1ng l\u1ea1i t\u1ed1ng giam, nh\u1ed1t trong ph\u00f2ng t\u1ed1i, \u0111\u1eb7t m\u01b0\u1eddi v\u00f2 ph\u00e2n xung quanh, Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i kh\u1ed5 s\u1edf, nh\u00e2n l\u00fac Thu\u1eadn Chi \u0111i qua ng\u1ee5c, k\u00eau l\u00ean: <i>&#8220;L\u1ec7nh sao kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i t\u00f4i?&#8221;<\/i> Thu\u1eadn Chi c\u01b0\u1eddi xin l\u1ed7i: <i>&#8220;Gi\u00e1o luy\u1ec7n \u0111\u1eebng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1. Nay \u0111ang nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, ch\u01b0a r\u1ea3nh h\u1ecfi.&#8221;<\/i> Giam m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh hai m\u01b0\u01a1i g\u1eady. Gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ee5c, n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4i l\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c, c\u00f3 t\u1ed9i, n\u00ean ch\u1ecbu \u0111\u00f2n \u1edf ch\u00e2u.&#8221;<\/i> Thu\u1eadn Chi c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u00e1o luy\u1ec7n l\u00e0m vi\u00ean ch\u1ee9c l\u00e2u, l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 ch\u00e2u sao?&#8221;<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n. T\u1eeb \u0111\u00f3, l\u1ea1i ph\u1ee7 kh\u00f4ng ai d\u00e1m qu\u1ea5y r\u1ed1i huy\u1ec7n n\u1eefa, ch\u00e2u tuy gh\u00e9t \u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng l\u00e0m m\u1ea1c li\u00eau \u1edf Thanh Ch\u00e2u, ph\u00e1t gi\u00e1c t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd Ma<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00e1t gi\u00e1c t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd Ma 'T\u1ed9i' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-308-21\" href=\"#footnote-308-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, ph\u00e1 tan nh\u00e0 h\u1ecd, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a Thu\u1eadn Chi v\u1eady.<\/p>\n<p>Cao Ly t\u1eebng v\u00e0o c\u1ed1ng, \u0111i qua \u0111\u1ecba ph\u1eadn ch\u00e2u, c\u00e1c quan trung qu\u00fd nh\u00e2n coi \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, b\u1eaft quan ch\u00e2u b\u00e1i l\u1ea1y \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh. Thu\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;Thanh l\u00e0 tr\u1ea5n l\u1edbn. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng ki\u1ec3m so\u00e1t T\u00e2n La, B\u1ed9t H\u1ea3i, d\u00f9 Vua n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ebfn c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u1eef l\u1ec5 ngang h\u00e0ng. Nay g\u1eb7p b\u1ed3i th\u1ea7n, sao l\u1ea1i h\u1ea1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn th\u1ebf!&#8221;<\/i> Ch\u1ec9 m\u00ecnh \u00f4ng kh\u00f4ng l\u1ea1y, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb bi\u1ec7n lu\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Sau khi gi\u1ebft h\u1ecd Ma, Vua nh\u1edb t\u00ean \u00f4ng, tri\u1ec7u v\u00e0o g\u1eb7p, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u01b0u \u0111\u00e3i sai ph\u00e1i.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p truy\u1ec7n Thu\u1eadn, k\u1ebb c\u1eady th\u1ebf l\u00e0 h\u1ecd U\u00f4ng \u1edf H\u01b0u Ninh. H\u01b0u Ninh thu\u1ed9c H\u1ea5p ch\u00e2u, Ph\u00f9 L\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Nhi\u00eau ch\u00e2u. Nay theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang, v\u00ec Quang ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t chi ti\u1ebft. Truy\u1ec7n ch\u00e9p \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan tri huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c, Quang ch\u00e9p l\u00e0m Thi\u00eam ph\u00e1n H\u1ed3ng ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111\u00e2u \u0111\u00fang, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay K\u00fd ban chi h\u1eadu theo quy \u0111\u1ecbnh ni\u00ean h\u1ea1n kh\u1ea3o kh\u00f3a c\u1ee7a Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[64] Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;Quan trang \u1edf Ph\u00fac ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 thu thu\u1ebf nh\u01b0 ru\u1ed9ng t\u01b0, xin \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 cho d\u00e2n c\u00f3 ru\u1ed9ng mua l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu sai m\u1ed9t vi\u00ean Th\u01b0\u1eddng tham quan c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 theo l\u1ec7 \u1edf Ch\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n ch\u00e2u, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i thu\u1ebf ru\u1ed9ng. Sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng sai n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c b\u00e3i sai s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, nay ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn y\u1ebft \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng \u1edf Kh\u1ea3i Th\u00e1nh vi\u1ec7n, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn y\u1ebft C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 ch\u00f9a Khai B\u1ea3o.<\/p>\n<p>[66] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n K\u1ef3 V\u0129 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Duy, m\u1eb9 m\u1ea5t, t\u00e1ng \u1edf ph\u00eda nam th\u00e0nh ch\u00e2u. V\u0129 t\u1eeb quan, \u0111\u1ebfn n\u01a1i t\u00e1ng d\u1ef1ng nh\u00e0 nh\u1ecf, kh\u00f3c l\u00f3c canh gi\u1eef, \u0103n chay, \u0111\u1ecdc kinh Ph\u1eadt ba n\u0103m, \u0111i ch\u00e2n \u0111\u1ea5t su\u1ed1t m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ch\u00e2n r\u1ee5ng hai ng\u00f3n. C\u00f3 chim tr\u1eafng, th\u1ecf tr\u1eafng \u0111\u1ebfn qu\u1ea5n qu\u00fdt b\u00ean m\u1ed9, d\u00e2n ch\u00e2u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, t\u00e2u l\u00ean. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Khi \u0111\u01b0a v\u1ec1 qu\u00ea t\u00e1ng, l\u1ea1i ban 30 t\u1ea5m l\u1ee5a, 30 th\u1ea1ch th\u00f3c, l\u1ec7nh cho quan ch\u00e2u m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi. V\u0129 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giao Th\u1ee7y.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111\u1ebfn y\u1ebft cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, L\u1ee3i ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Ph\u00f2ng xin kh\u1eafc in s\u00e1ch \u300aT\u1ee9 th\u1eddi to\u1ea3n y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ec1 d\u00e2n y\u1ebfu thu\u1eadt\u300b giao cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o Khuy\u1ebfn n\u00f4ng ty \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch d\u00e2n l\u00e0m ru\u1ed9ng, theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c d\u00e2n ch\u00e2u H\u00e3n, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i sau m\u00f9a thu k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u00e1nh nhau, g\u1ecdi l\u00e0 d\u00e3 tr\u01b0\u1eddng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft, t\u1eeb nay c\u1ea5m tuy\u1ec7t vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, C\u00e1p m\u00f4n xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan t\u1eeb Th\u1ee9 t\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Kinh quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu \u0111\u1ebfn Tam ban S\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp th\u00e0nh m\u1ed9t ban. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 ngh\u1ec9 ba ng\u00e0y, th\u00ec v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn t\u1eeb t\u1ea1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, r\u01b0\u1ee3u th\u1ef1c l\u1ee5a v\u1ea3i ban th\u01b0\u1edfng \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda, t\u00e2u xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u00fac \u0111\u00f3 Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, n\u00ean ph\u1ea7n nhi\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[71] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh xin ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh xin ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u, 'D\u0129nh Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u0129nh Xuy\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 306 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-22\" href=\"#footnote-308-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. Th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, S\u01b0 \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 \u0110\u1ee9c Ung hi\u1ec7n \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u, xin gi\u00e1ng quy ch\u1ebf v\u1ec1 th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u, theo Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u01b0ng, m\u1ed7i khi \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i l\u1eadp ban, ho\u00e0ng th\u00e2n Ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp sau Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, l\u00f9i l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat m\u00e0 \u0111\u1ee9ng. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho S\u01b0 \u0110\u1ee9c x\u1ebfp th\u1ee9 b\u1eadc d\u01b0\u1edbi \u0110\u1ee9c Ung, kh\u00f4ng theo \u0111i\u1ec3n c\u1ed1. Ph\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o \u0111\u1ee9ng ch\u1ed7, hai t\u1ec9nh th\u00ec x\u1ebfp sau C\u1ea5p gi\u00e1n, Nam t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i th\u00ec x\u1ebfp sau Th\u1eeba lang, ngo\u1ea1i quan th\u00ec \u1edf tr\u00ean Quan s\u00e1t s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aD\u1ecbch vi\u00ean ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng \u0110\u00f4 gi\u00e1m L\u00fd D\u01b0 \u00dd \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ch\u1ec9 s\u1eed, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb Tri\u1ec7u Vinh l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1ebft gi\u1eb7c Phi\u00ean.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Kinh Tri\u1ec7u, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n th\u00f3c, c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea7n, L\u0169ng.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Khai Phong ph\u1ee7 xin d\u1ee1 b\u1ecf nh\u00e0 d\u00e2n l\u1ea5n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, Vua cho l\u00e0 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[76] T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n Qu\u1ea3 ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Cha l\u00e0 C\u01b0 Nghi\u1ec7p hi\u1ec7n gi\u1eef ch\u1ee9c Chi s\u1ee9 \u1edf Vi\u1ec7t ch\u00e2u, tu\u1ed5i \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1ee5c tu\u1ea7n, v\u1eabn c\u00f2n \u1edf c\u1eeda tuy\u1ec3n. Th\u1ea7n nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n ban ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 lang, xin \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n l\u1ea1i cho cha.&#8221;<\/i> Ban chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n tri\u1ec7u C\u01b0 Nghi\u1ec7p kh\u1ea3o kh\u00f3a d\u1eabn \u0111\u1ed1i, c\u00f2n t\u1edd c\u00e1o B\u00ed th\u01b0 lang th\u00ec giao cho Quan.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, L\u1eef Di Gi\u1ea3n, An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0111\u1ea1o \u00cdch T\u1eed, t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea7n, L\u0169ng, L\u1ee3i kh\u00e1 nhi\u1ec1u, xin cho c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u00f3 chi\u00eau m\u1ed9 sung v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh. Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[78] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n C\u1ea3m \u0110\u1ee9c, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m, v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin v\u00e0o tri\u1ec1u, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t m\u1ed9t l\u1ea7n r\u1ed3i s\u1ebd v\u1ec1 qu\u00ea. Vua ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i tri\u1ec7u v\u1ec1. Nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf giao, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n T\u0129nh Nan, l\u01b0u l\u1ea1i kinh s\u01b0 m\u1ea5y th\u00e1ng, nh\u01b0ng v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a l\u1ea7n n\u1eefa.<\/p>\n<p>T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1ed1n gh\u00e9t t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho \u00f4ng v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi ch\u1ee9c T\u1ea3 \u0110\u1ed3n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. T\u1ef1 T\u00f4ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb bi\u1ec7t m\u1eb7t Vua, chi\u1ebfu mi\u1ec5n l\u1ec5 v\u0169 \u0111\u1ea1o, cho ph\u00e9p con \u00f4ng \u0111\u1ee1 \u00f4ng v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u1ed9t l\u00fac, ban cho m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n. \u0110\u1ebfn khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i \u0111\u1eb7c c\u00e1ch nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng, cho c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed7i th\u00e1ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n.<\/p>\n<p>T\u1ef1 T\u00f4ng tr\u1ea3i qua ba tri\u1ec1u, l\u00e0 b\u1eadc l\u00e3o th\u1ea7n l\u00e2u n\u0103m nh\u1ea5t, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng l\u1ea5y s\u1ef1 nghi\u00eam minh \u0111\u1ec3 tr\u1ecb d\u01b0\u1edbi. \u00d4ng r\u1ea5t ki\u00eau ng\u1ea1o v\u00e0 hung h\u00e3n, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u1ea5u xa \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Trong nh\u00e0 c\u00f3 cu\u1ed1n s\u1ed5 ghi \u00e2n o\u00e1n, ai \u0111\u00e3 b\u00e1o \u0111\u00e1p th\u00ec g\u1ea1ch \u0111i, v\u1ec1 gi\u00e0 k\u1ebft giao v\u1edbi ai \u0111\u1ec1u ghi v\u00e0o s\u1ed5 th\u00f9.<\/p>\n<p>Khi l\u00e0m Trung th\u1eeba, \u00f4ng t\u1eebng t\u1ee9c gi\u1eadn v\u00ec T\u1ed1ng B\u1ea1ch, Qu\u00e1ch Ch\u00ed, H\u00ecnh B\u00ednh \u0111\u1ec1u b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i m\u00e0 kh\u00f4ng xin v\u1ec1 h\u01b0u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1edbi Vua, xin h\u1ea1 chi\u1ebfu cho h\u1ecd v\u1ec1 h\u01b0u, l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ebfn ch\u00e2m ch\u1ecdc h\u1ecd. \u0110\u1ebfn khi T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu h\u0129nh kh\u00f4ng n\u1ee1 r\u1eddi b\u1ecf, th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>&#8220;Ta ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch th\u00f4i.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ch\u00ea c\u01b0\u1eddi \u00f4ng.<\/p>\n<p>\u00d4ng r\u1ea5t th\u00edch l\u00e0m v\u0103n, nh\u01b0ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng qu\u00ea m\u00f9a th\u00f4 k\u1ec7ch. N\u0103m t\u1ebf l\u1ec5, c\u00e1c quan g\u1ea7n Vua \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m b\u00e0i t\u1ee5ng k\u00fd, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng cho r\u1eb1ng b\u00e0i c\u1ee7a T\u1ef1 T\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy \u0111\u1ee9c l\u1edbn, s\u1ee3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng cho kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1. Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng r\u1ea5t h\u00f2a thu\u1eadn v\u1edbi h\u1ecd h\u00e0ng, \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e1u nh\u01b0 con \u0111\u1ebb. L\u00fac s\u1eafp m\u1ea5t, \u00f4ng vi\u1ebft di ch\u00fac, d\u1eb7n con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chia nh\u00e0, l\u1ea1i b\u1ea3o \u0111em s\u00e1ch \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b, cung t\u00ean, b\u00fat nghi\u00ean b\u1ecf v\u00e0o quan t\u00e0i.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Khuy\u1ebfn n\u00f4ng c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, t\u00ednh to\u00e1n d\u1eddi ch\u00e2u Xu\u00e2n v\u1ec1 c\u1ed5 th\u00e0nh. Xin theo l\u1ec7, ch\u1ecdn trong d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 Tri ch\u00e2u, ban \u00e2n t\u1ee9, c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c cho L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n. Khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, theo l\u1ec7 \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0 c\u00e1c huy\u1ec7n Long Nham thu\u1ed9c ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Theo l\u1ec7 \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0 c\u00e1c huy\u1ec7n Long Nham thu\u1ed9c ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u00e2u \u0110\u00e0m', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 47-5 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-308-23\" href=\"#footnote-308-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t d\u1eddi tr\u1ecb s\u1edf v\u1ec1 c\u1ed5 th\u00e0nh Minh Th\u1ea1ch T\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u1edbi D\u01b0\u01a1ng Xu\u00e2n, n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9 l\u1ea1i s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o ch\u00e2u T\u00e2n, n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4 l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, t\u1ed9c Th\u1ea5t C\u1eefu thu\u1ed9c d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9 \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u Ho\u00e0n, Qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u00e0 C\u1eadn N\u1ecb n\u1ed9p con tin xin quy ph\u1ee5. Phong C\u1eadn N\u1ecb l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn, th\u1ee7 l\u0129nh Nha \u0110\u00f4 c\u00f9ng 15 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Phi\u00ean quan theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a, m\u01b0u s\u00e1t, c\u1ed1 \u00fd gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e1nh nhau gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, ph\u00f3ng h\u1ecfa, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, d\u00f9ng b\u00f9a ch\u00fa, t\u1ea1o l\u1eddi \u0111\u1ed3n nh\u1ea3m, truy\u1ec1n b\u00e1 y\u00eau thu\u1eadt, ch\u1ebf t\u1ea1o thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, binh l\u00ednh c\u1ea5m qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00e0o ng\u0169 l\u00e0m gi\u1eb7c, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u1ee3i qua ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh m\u1edbi x\u1eed quy\u1ebft; nh\u1eefng t\u1ed9i kh\u00e1c \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, trong th\u00e1ng 12 v\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed, t\u1ea1m giam ch\u1edd t\u00e2u l\u00ean xin ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed tr\u1ea3m, t\u1eeb nay tr\u1eeb t\u1ed9i \u00e1c ngh\u1ecbch b\u1ed1n lo\u1ea1i theo lu\u1eadt d\u00f9ng h\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1ed9i tr\u1ea3m g\u1eb7p m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1 ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh tr\u1ecdng tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ti\u1ebft Thu ph\u00e2n m\u1edbi x\u1eed nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Do c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e1ng sinh th\u1ea7n ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1 l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 v\u1ea1n v\u1eadt sinh tr\u01b0\u1edfng, n\u00ean n\u1edbi l\u1ecfng h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.<\/p>\n<p><i>(T\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch v\u00e0 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o. Tri B\u1ea1ch xem th\u00e1ng 11 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 5, T\u01b0\u01a1ng xem th\u00e1ng 9 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 hai l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ho\u00e0i Nam l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n Chi c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u1eabn n\u01b0\u1edbc t\u1eeb \u0111\u1eadp Th\u1ea1ch Th\u00e1t \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u1ea3i Ch\u00e2u v\u00e0o qu\u00e2n Li\u00ean Th\u1ee7y \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng d\u00e2n. Tri huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n l\u00e0 Giang Tr\u1ea1ch, Tri qu\u00e2n Giang \u00c2m l\u00e0 Th\u00f4i L\u1eadp \u0111\u1ec1u d\u1eabn d\u00e2n trong h\u1ea1t s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1eadp b\u1ec3, \u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng cao. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, l\u1ea1i sai khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec kh\u1ea3o c\u00f4ng d\u1eabn v\u00e0o ch\u1ea7u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1ee5 c\u00e1c ty Khuy\u1ebfn n\u00f4ng \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n th\u00ec \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u00f4i L\u1eadp x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m sau, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, ch\u00e9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, v\u00ec m\u01b0a thu\u1eadn, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u1edf mi\u1ebfu x\u00e3, cung qu\u00e1n, ch\u00f9a chi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[84] \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu t\u1ed9c Ti\u1ec3u H\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ed9c Ti\u1ec3u H\u1ed3 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Ti\u1ec3u Phi\u00ean', nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, truy\u1ec7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-24\" href=\"#footnote-308-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a> \u1edf qu\u00e2n B\u1ea3o An l\u00e0 Nh\u1ea1 Ng\u00f4i, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m H\u1ed3 Ho\u00e0i Ti\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven s\u00f4ng t\u1eeb nay m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i sai c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n h\u00e0 v\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m tra \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, ch\u1ed7 n\u00e0o c\u1ea7n \u0111\u00e0o \u0111\u1eafp th\u00ec c\u00f9ng k\u00fd t\u00e2u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng, k\u1ebb n\u00e0o tr\u00e1i l\u1ec7nh s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[86] Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba T\u1ea1 Gi\u00e1ng d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng h\u01b0ng th\u1ecbnh, \u1eaft suy x\u00e9t \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a ng\u0169 h\u00e0nh, \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00e2m d\u01b0\u01a1ng. Th\u1ea7n N\u00f4ng l\u1ea5y \u0111\u1ee9c h\u1ecfa, c\u00f3 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh sao H\u1ecfa. Th\u00e1nh t\u1ed5 l\u1ea5y \u0111\u1ee9c th\u1ed5, r\u1ed3ng v\u00e0ng v\u00e0 giun \u0111\u1ea5t xu\u1ea5t hi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"R\u1ed3ng v\u00e0ng v\u00e0 giun \u0111\u1ea5t xu\u1ea5t hi\u1ec7n, 'r\u1ed3ng v\u00e0ng' v\u00e0 'giun \u0111\u1ea5t' nguy\u00ean v\u0103n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u1eadn l\u1ecbch nh\u1ea5t chi nh\u1ea5t s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-25\" href=\"#footnote-308-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>. Nh\u00e0 H\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u1ee9c m\u1ed9c, thanh long d\u1eebng \u1edf ngo\u1ea1i \u00f4. Nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y \u0111\u1ee9c kim, n\u00fai s\u00f4ng t\u1ef1 tr\u00e0n. Nh\u00e0 Chu l\u1ea5y \u0111\u1ee9c h\u1ecfa, c\u00f3 \u0111i\u1ec1m chim \u00f4 \u0111\u1ecf. Qu\u1ed1c gia \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1ed1t l\u00e0nh, n\u00ean b\u1ecf Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, n\u1ed1i theo \u0111\u1ee9c th\u1ed5 c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba Th\u00e1nh t\u1ed5, nh\u01b0 nh\u00e0 H\u00e1n b\u1ecf nh\u00e0 T\u1ea7n, n\u1ed1i theo \u0111\u1ee9c h\u1ecfa c\u1ee7a nh\u00e0 Chu \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba Vua Nghi\u00eau.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00ed v\u00e0ng bao b\u1ecdc<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00ed v\u00e0ng bao b\u1ecdc, ch\u1eef 'duy' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-308-26\" href=\"#footnote-308-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn khi nh\u1eadn m\u1ec7nh, n\u0103m sao t\u1ee5 \u1edf ch\u00f2m Khu\u00ea, sao Th\u1ed5 l\u00e0 ch\u1ee7. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean \u0111\u1ec9nh Th\u00e1i S\u01a1n, m\u1eb7t tr\u1eddi \u00f4m v\u1ea7ng v\u00e0ng; t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf Th\u00e1i Thanh cung, c\u00f3 sao t\u00ean H\u00e0m D\u1ef1, m\u00e0u v\u00e0ng t\u01b0\u01a1i nhu\u1eadn; c\u00f2n l\u1ea1i th\u1ea7n quy, th\u00fa qu\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f2n l\u1ea1i th\u1ea7n quy, th\u00fa qu\u00fd, ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hi\u1ebfn', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-27\" href=\"#footnote-308-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, ho\u1eb7c c\u00f3 l\u00f4ng ho\u1eb7c c\u00f3 v\u1ea3y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111i\u1ec1m \u1ee9ng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c th\u1ed5 sao? Vi\u1ec7c n\u00e0y h\u1ec7 tr\u1ecdng, xin B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng nghi ng\u1ea1i vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i c\u1ed5 l\u1ec7.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ea3 l\u1ea1i, nh\u00e0 H\u00e1n t\u1eeb l\u00fac h\u01b0ng th\u1ecbnh \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi V\u0169 \u0110\u1ebf, qua ch\u00edn m\u01b0\u01a1i n\u0103m, m\u1edbi d\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 \u0111\u1ee9c h\u1ecfa, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Quang V\u0169 \u0111\u00e3 hai tr\u0103m n\u0103m, m\u1edbi \u0111\u1ecbnh r\u00f5 v\u1eadn ch\u00ednh. Qu\u1ed1c gia nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u00f2n trong n\u0103m k\u1ef7. B\u1ec7 h\u1ea1 khi\u00eam t\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, kh\u00ed t\u1eafc ch\u01b0a th\u00f4ng, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea tr\u00e0n, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 linh \u1ee9ng sao?<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t s\u00e1u ph\u1ee7 y\u1ec3m tr\u1ea5n, nghi\u1ec7m ng\u0169 h\u00e0nh th\u1eafng kh\u1eafc, c\u0169ng n\u00ean h\u01b0ng v\u1eadn th\u1ed5, ng\u0103n tai \u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u1eadn, kh\u00f4ng th\u1ec3 theo l\u1ec7 c\u0169, b\u1ecf \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh tr\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c quy t\u1eafc \u0111o l\u01b0\u1eddng l\u1ecbch ph\u00e1p, ph\u00e9p t\u1eafc xe ph\u1ee5c y quan, vi\u1ec7c t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 minh \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ecbch ung, th\u1ee9 t\u1ef1 t\u1ebf t\u1ef1 t\u00f4ng mi\u1ebfu, \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf tri\u1ec1u c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c, ch\u00ednh gi\u00e1o l\u1ec5 nh\u1ea1c, v\u0103n ch\u1ea5t t\u0103ng gi\u1ea3m, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n h\u1ecdc r\u1ed9ng, tham ngh\u1ecb d\u00e2ng t\u1ea5u. Sau \u0111\u00f3 l\u00ean \u0111\u1ec9nh Tung S\u01a1n, c\u00e1o v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, tu\u1ea7n theo n\u0103m n\u0103m, g\u1eb7p c\u00e1c ch\u01b0 h\u1ea7u, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 v\u1ecb tr\u00ed trung \u01b0\u01a1ng, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ed1 d\u00f9ng n\u0103m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba \u0110\u1ed5ng H\u00e0nh Ph\u1ee5 xin l\u1ea5y thi\u00ean l\u00e0m th\u1ed1ng, l\u1ea5y kim l\u00e0m \u0111\u1ee9c. Chi\u1ebfu cho hai ch\u1ebf b\u00e0n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i d\u00f9ng th\u1ed5 \u0111\u1ee9c th\u00ec n\u00ean v\u01b0\u1ee3t nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u00e0 T\u00f9y, d\u00f9ng kim \u0111\u1ee9c th\u00ec n\u00ean v\u01b0\u1ee3t n\u0103m \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, m\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u1eadn ng\u00f4i t\u1eeb nh\u00e0 Chu, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n theo th\u1ee9 t\u1ef1 truy\u1ec1n n\u1ed1i. C\u1ea3 hai \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Gi\u00e1ng v\u00e0 H\u00e0nh Ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf, kh\u00f4ng d\u00f9ng. Gi\u00e1ng l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00e0o.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0nh Ph\u1ee5, ch\u01b0a th\u1ea5y r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c huy\u1ec7n H\u00e0 Nguy\u00ean thu\u1ed9c Hu\u1ec7 ch\u00e2u, \u00d4ng Nguy\u00ean thu\u1ed9c Thi\u1ec1u ch\u00e2u, huy\u1ec7n H\u01b0ng Ninh thu\u1ed9c Tu\u1ea7n ch\u00e2u, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng thi\u1ebfc v\u00e0 huy\u1ec7n ph\u00e2n qu\u1ea3n gi\u1edbi thu\u1ed9c Mai ch\u00e2u \u1edf L\u0129nh Nam \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i nhi\u1ec1u lam ch\u01b0\u1edbng. Xin cho c\u00e1c l\u1ec7nh t\u00e1 c\u00f9ng tri ch\u00e2u v\u00e0 gi\u00e1m \u00e1p Mai ch\u00e2u \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u1ec3 h\u1ecd quen phong th\u1ed5.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u S\u1edf t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay, nh\u1eefng qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169 \u1edf D\u01b0\u01a1ng V\u0169 T\u1ea3o, n\u1ebfu c\u00f3 th\u00e2n thu\u1ed9c trong qu\u00e2n doanh, xin cho theo l\u1ec7 tu s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t ch\u00e2u, c\u1ea5p ba th\u00e1ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu c\u00f3 con mu\u1ed1n \u0111i l\u00ednh, x\u00e9t t\u00e0i ch\u1ea5t m\u00e0 thu nh\u1eadn.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1ef1 x\u00e9t c\u00e1c ng\u1ee5c \u00e1n, gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u01b0u, tha t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho c\u00e1c h\u1ed9 l\u00e0m mu\u1ed1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng, Th\u00e1i, S\u1edf, v\u00ec thi\u00ean tai \u0111\u00f3i k\u00e9m, \u0111\u00e3 xin tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u00f2n n\u1ee3, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[91] Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan x\u00e9t \u00e1n tuy \u0111\u1ec1u c\u1ea7n m\u1eabn, nh\u01b0ng khi x\u00e9t th\u1ef1c kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi sai s\u00f3t. M\u1ed9t khi c\u00f3 sai l\u1ea7m, li\u1ec1n tra x\u00e9t, l\u00e0m t\u1eafc \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ef1 c\u1ea3i, e t\u0103ng th\u00eam l\u1eddi l\u1ebd x\u1ea3o tr\u00e1. Xin t\u1eeb nay, m\u1ed7i khi \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 g\u1eedi \u00e1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1eeb tr\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n sang \u0111\u1ed3, t\u1eeb \u0111\u1ed3 chuy\u1ec3n sang tr\u01b0\u1ee3ng, t\u1eeb l\u01b0u chuy\u1ec3n sang t\u1eed, t\u1eeb t\u1eed chuy\u1ec3n sang l\u01b0u, th\u00ec g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1ea3n t\u1ef1. N\u1ebfu quan x\u00e9t \u00e1n bi\u1ebft r\u00f5 l\u1ed7i l\u1ea7m, t\u1ef1 th\u00fa s\u1eeda ch\u1eefa, th\u00ec kh\u00f4ng t\u00e2u h\u1eb7c. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ebfn khi b\u1ecb tra h\u1ecfi l\u1ea1i, l\u1ed7i l\u1ea7m r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec t\u00e2u h\u1eb7c t\u00ean tu\u1ed5i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[92] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00e2u M\u1eadt t\u1eeb sau n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9 li\u00ean ti\u1ebfp g\u1eb7p tai h\u1ecda, \u0111\u00f3i k\u00e9m, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ly t\u00e1n trong d\u00e2n gian, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thu nh\u1eadn l\u00e0m con nu\u00f4i ho\u1eb7c l\u00e0m n\u00f4 t\u00ec, v\u1ee3 con, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ebf \u01b0\u1edbc hay gi\u1ea5y ly h\u00f4n, xin cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 v\u1ec1 ngay. N\u1ebfu c\u00f3 ai ki\u1ec7n t\u1ee5ng m\u00e0 quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd, \u0111\u1ec1u x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Tam ban vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u00fa \u0111\u00f3ng trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba b\u1eaft gi\u1eb7c, xin l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf v\u00f9ng xa, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam theo l\u1ec7 Gi\u00e1m \u00e1p<a class=\"footnote\" title=\"V\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam theo l\u1ec7 Gi\u00e1m \u00e1p, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 49-2 ch\u00e9p l\u00e0 'V\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam Gi\u00e1m \u00e1p'.\" id=\"return-footnote-308-28\" href=\"#footnote-308-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, khi v\u1ec1 tri\u1ec1u l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf v\u00f9ng xa.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n T\u0129nh l\u00e0m Th\u00e1i b\u1ed9c khanh, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Tri ch\u00e2u Ki\u1ebfn. T\u0129nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110inh V\u1ecb qu\u00fd m\u1ebfn.<\/p>\n<p>[95] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00e0 c\u00e1c quan, ch\u1ecdn quan ch\u00fa gi\u1ea3i t\u1eadp v\u0103n ng\u1ef1 ch\u1ebf, l\u1ea1i sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1c quan tham kh\u1ea3o xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, ki\u00eam Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i ph\u00f3, t\u01b0\u1edbc Lai qu\u1ed1c c\u00f4ng.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m ph\u00f3, Chu\u1ea9n v\u1ed1n coi th\u01b0\u1eddng L\u1ee3i D\u1ee5ng, khi b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng h\u1ee3p, Chu\u1ea9n li\u1ec1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, l\u00e0m sao hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i th\u1ec3 qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eeb \u0111\u00f3 o\u00e1n h\u1eadn. C\u00f2n \u0110inh V\u1ecb v\u00ec chuy\u1ec7n h\u1ea5t r\u00e2u, c\u0169ng h\u1eadn Chu\u1ea9n, \u0111\u1ebfn khi c\u00f9ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, b\u00e8n h\u1ee3p m\u01b0u mu\u1ed1n b\u00e0i x\u00edch Chu\u1ea9n. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n th\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb quy\u1ec1n th\u1ebf l\u1edbn, b\u00e8n a dua theo, k\u1ebft th\u00f4ng gia. Em g\u00e1i Duy Di\u1ec5n l\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u M\u1ef9.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, kh\u00f3 n\u00f3i chuy\u1ec7n, ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do trung cung quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng giao thi\u1ec7p m\u1edd \u00e1m, b\u00e8 \u0111\u1ea3ng ng\u00e0y c\u00e0ng v\u1eefng ch\u1eafc. Ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 h\u1ecd L\u01b0u \u1edf Th\u1ee5c c\u1eady th\u1ebf \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n, c\u01b0\u1edbp gi\u1ebfng mu\u1ed1i, Vua v\u00ec ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00ean mu\u1ed1n tha t\u1ed9i, nh\u01b0ng Chu\u1ea9n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh xin x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, khi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00e0ng th\u00eam b\u1ea5t m\u00e3n, \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 th\u00eau d\u1ec7t t\u1ed9i Chu\u1ea9n. Chu\u1ea9n t\u1eebng m\u1ed9t m\u00ecnh xin g\u1eb7p ri\u00eang n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, mong b\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn tr\u1ecdng tr\u00e1ch t\u00f4ng mi\u1ebfu, truy\u1ec1n ng\u00f4i b\u00e1u \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u01a1 nghi\u1ec7p mu\u00f4n \u0111\u1eddi. \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2 t\u00e1 thi\u1ebfu ch\u1ee7, xin ch\u1ecdn b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u00ednh tr\u1ef1c l\u00e0m tr\u1ee3 th\u1ee7.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ednh truy\u1ec7n ch\u00e9p: \u0110inh V\u1ecb, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0 k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2 t\u00e1 thi\u1ebfu ch\u1ee7. X\u00e9t l\u00fac n\u00e0y Duy Di\u1ec5n ch\u1ec9 l\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111em so v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, ph\u1ee5 truy\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00e9p Duy Di\u1ec5n, e r\u1eb1ng ch\u00ednh truy\u1ec7n th\u00eam v\u00e0o nh\u1ea7m, nay kh\u00f4ng theo.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aTr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh Nh\u00e2n T\u00f4ng ch\u00ednh y\u1ebfu\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p Chu\u1ea9n n\u00f3i \u0110inh V\u1ecb c\u1eady t\u00e0i gian tr\u00e1, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1eady quy\u1ec1n ngang ng\u01b0\u1ee3c. E r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh ch\u00e9p c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1eady quy\u1ec1n ngang ng\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u00e0 l\u00fac th\u00e1i h\u1eadu th\u00f9y li\u00eam, b\u00e2y gi\u1edd ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aTr\u1ea7n D\u1ecbch B\u00e1i b\u00e3i l\u1ee5c\u300b c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0110inh V\u1ecb.)<\/i><\/p>\n<p>Chu\u1ea9n b\u00e8n nh\u1edd H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n bi\u1ec3u, xin Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c, l\u1ea1i mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed \u1ee8c thay th\u1ebf V\u1ecb. \u1ee8c s\u1ee3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn \u0111u\u1ed5i t\u1ea3 h\u1eefu ra \u0111\u1ec3 so\u1ea1n v\u0103n, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ee9ng d\u1eady c\u1eaft b\u1ea5c \u0111\u00e8n, trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Sau \u0111\u00f3, Chu\u1ea9n u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say, l\u1ee1 ti\u1ebft l\u1ed9 k\u1ebf ho\u1ea1ch.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u1ee8c t\u1ef1 \u0111\u1ee9ng d\u1eady c\u1eaft b\u1ea5c \u0111\u00e8n, chuy\u1ec7n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ee5 truy\u1ec1n, nay ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u1ee8c n\u00f3i ri\u00eang v\u1edbi em v\u1ee3 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5n: <i>&#8220;V\u00e0i ng\u00e0y n\u1eefa, s\u1ef1 vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u1ed5i m\u1edbi.&#8221;<\/i> L\u1eddi n\u00f3i h\u01a1i b\u1ecb l\u1ed9, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00eam \u0111\u00f3 ng\u1ed3i xe c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef, b\u00e0n m\u01b0u v\u1edbi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng. Kh\u00f4ng r\u00f5 \u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u. Nh\u01b0ng \u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b n\u00f3i vi\u1ec7c l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed, ph\u1ebf L\u01b0u h\u1eadu, l\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh sau khi Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, c\u00f2n bi\u1ec3u xin Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c do \u1ee8c so\u1ea1n. D\u00f9 ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u0169ng cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c Chu\u1ea9n c\u1ea3i trang \u0111\u1ebfn g\u1eb7p L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, th\u1ef1c ra l\u00e0 sai l\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aB\u00e1i B\u00e3i L\u1ee5c\u300b v\u00e0 ph\u1ee5 truy\u1ec1n gi\u1ed1ng nhau, nay ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. Ph\u1ee5 truy\u1ec1n v\u00e0 \u300aB\u00e1i B\u00e3i L\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 so\u1ea1n ch\u1ebf, ch\u00ednh truy\u1ec7n ch\u1ec9 n\u00f3i so\u1ea1n bi\u1ec3u, nay theo ch\u00ednh truy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00e0ng s\u1ee3 h\u00e3i, ra s\u1ee9c gi\u00e8m pha Chu\u1ea9n, xin b\u00e3i ch\u1ee9c Chu\u1ea9n. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng nh\u1edb l\u1eddi h\u1ee9a ban \u0111\u1ea7u v\u1edbi Chu\u1ea9n, \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. Nh\u00e2n l\u00fac tr\u1eddi t\u1ed1i, tri\u1ec7u Tri ch\u1ebf c\u00e1o Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u00e0o cung, \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch b\u00e3i ch\u1ee9c cho xem, Th\u00f9 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch ngo\u1ea1i ch\u1ebf, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1ed9c ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i> B\u00e8n tri\u1ec7u Duy Di\u1ec5n, ch\u1ed1c l\u00e1t, Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ebfn, h\u1ebft l\u1eddi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu\u1ea9n chuy\u00ean quy\u1ec1n ngang ng\u01b0\u1ee3c, xin tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi: <i>&#8220;N\u00ean cho ch\u1ee9c g\u00ec?&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, phong Chu\u1ea9n l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Cho Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00eam \u01b0u \u0111\u00e3i.&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n xin phong t\u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c c\u00f4ng, r\u00fat trong tay \u00e1o ra s\u1ed5 s\u00e1ch li\u1ec7t k\u00ea quan ch\u1ee9c d\u00e2ng l\u00ean, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ch\u1ec9 v\u00e0o ch\u1eef <i>&#8220;Lai&#8221;<\/i> trong c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec trong Trung th\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f2n L\u00fd \u0110\u1ecbch, e r\u1eb1ng ph\u1ea3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y t\u1ea1m th\u1eddi ch\u1eadm l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'T\u1eeb' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1eeb', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-29\" href=\"#footnote-308-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u1ed1n b\u1ecb tri\u1ec7u nh\u1ea7m, b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee3 l\u1ed9 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m ra ngo\u00e0i n\u1eefa.&#8221;<\/i> B\u00e8n \u1edf l\u1ea1i qua \u0111\u00eam t\u1ea1i H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n. \u0110\u1ebfn khi tuy\u00ean ch\u1ebf, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec Th\u00f9 \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng r\u00f5 danh s\u00e1ch b\u00e3i ch\u1ee9c m\u00e0 Th\u00f9 th\u1ea5y l\u00e0 g\u00ec? Th\u00f9 kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi ai, n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng ai bi\u1ebft r\u00f5 chi ti\u1ebft.<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ee5 truy\u1ec1n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n trong \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b, \u300aTr\u1ea7n D\u1ecbch B\u00e1i B\u00e3i L\u1ee5c\u300b, \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang K\u00fd V\u0103n\u300b, \u300aTr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh Ch\u00ednh Y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1eb1ng Th\u1ecb Long B\u00ecnh T\u1eadp\u300b, \u300aT\u00f4 Th\u1ecb Long Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b, \u0111\u1ec1u nh\u1ea7m l\u1eabn vi\u1ec7c Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c l\u00fac \u0111\u1ea7u v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, v\u00ec kh\u00f4ng tra c\u1ee9u k\u1ef9 ng\u00e0y th\u00e1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i \u0111\u00f4i ch\u00fat, nh\u01b0ng kh\u00f4ng chi ti\u1ebft, nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTi\u1ec1n Duy Di\u1ec5n Nh\u1eadt K\u00fd\u300b v\u00e0 \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c T\u1ea1p Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung th\u00eam: Vi\u1ec7c xin Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c l\u00e0 t\u1ea5u c\u1ee7a Chu\u1ea9n; vi\u1ec7c truy\u1ec1n ng\u00f4i cho Th\u00e1i t\u1eed, ph\u1ebf Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh. Chu\u1ea9n v\u00ec t\u1ea5u xin ch\u1ee9c gi\u00e1m qu\u1ed1c b\u1ecb l\u1ed9 m\u00e0 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, l\u1ea1i v\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb l\u1ed9 m\u00e0 b\u1ecb bi\u1ebfm xa, hai vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1ed1n kh\u00e1c nhau. C\u00e1c s\u00e1ch th\u1ea5y Chu\u1ea9n v\u00ec Ho\u00e0i Ch\u00ednh m\u00e0 b\u1ecb bi\u1ebfm, li\u1ec1n cho r\u1eb1ng Chu\u1ea9n v\u1ed1n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1ef1c ra k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u00e0 c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Chu\u1ea9n ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 bi\u1ebft. Th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, theo l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 truy t\u1eb7ng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i so\u1ea1n t\u1ea5u xin Th\u00e1i t\u1eed th\u00e2n ch\u00ednh, kh\u00f4ng n\u00f3i so\u1ea1n ch\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i n\u00f3i: sai \u1ee8c so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u01b0, c\u1eed Th\u1ef1 \u0111i s\u1ee9, gi\u1ebft nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, Th\u1ef1 gi\u1ea5u \u0111i, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, nay ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[97] Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n t\u1eebng nh\u1eadn chi\u1ebfu, x\u00e9t vi\u1ec7c nha hi\u1ec7u \u1edf Cung ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Cung ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u1ea4n ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 301, truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-308-30\" href=\"#footnote-308-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a> ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1ec1 vi\u1ec7c gi\u1ebfng mu\u1ed1i, L\u01b0u M\u0129 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c nh\u00e0 Ho\u00e0ng h\u1eadu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, sai ng\u01b0\u1eddi mua chu\u1ed9c v\u1ee5 \u00e1n. Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n xin b\u1eaft giam, nh\u01b0ng Vua v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1edbi Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, b\u00e8n \u0111i\u1ec1u Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n xin tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1ecd L\u01b0u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m. \u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5, Kh\u1ea5u c\u00f4ng \u0111em v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Vi\u1ec7n ch\u1ebf l\u00ean tr\u00ecnh, vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn L\u01b0u m\u00e3 qu\u00e2n, Kh\u1ea5u xin \u0111\u01b0a ra \u0110\u00e0i x\u00e9t x\u1eed. Vua gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u1ea3n qu\u00e2n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e2u c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, khanh mu\u1ed1n \u0111\u01b0a ra \u0110\u00e0i th\u00ec c\u1ee9 \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng.&#8221;<\/i> Kh\u1ea5u ho\u1ea3ng s\u1ee3 lui ra. T\u00e0o, \u0110inh c\u00f9ng t\u1ea5u: <i>&#8220;Tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n kh\u00f4ng n\u00ean g\u00e2y th\u00eam oan ng\u1ee5c, l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, xin b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00f4i b\u00e3i, th\u00f4i b\u00e3i!&#8221;<\/i> Kh\u1ea5u l\u1ea1i l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Vua r\u1ea5t kh\u00f4ng vui. H\u00f4m \u0111\u00f3, Kh\u1ea5u r\u1ea5t ch\u00e1n n\u1ea3n. Nh\u1eefng l\u1eddi Duy Di\u1ec5n n\u00f3i tuy ch\u01b0a th\u1ec3 tin h\u1ebft, nh\u01b0ng vi\u1ec7c Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean ch\u00e2u ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[98] L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u: <i>&#8220;Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a, d\u00e2n Th\u1ee5c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi theo gi\u1eb7c c\u1ecf, x\u0103m m\u1eb7t l\u00e0m qu\u00e2n \u1ee8ng V\u1eadn H\u00f9ng. Nay xin ch\u1ecdn nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ed9i n\u1eb7ng, ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c lao th\u00e0nh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Quan.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[99] Ho\u1ea1t Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Thi\u00ean \u0110\u00e0i.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng, v\u00ec ch\u1ed7 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Thi\u00ean \u0110\u00e0i c\u00e1ch xa d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc n\u00ean t\u1ea1m s\u1eeda ch\u1eefa. \u0110\u1ebfn khi \u0111\u00ea ph\u00eda t\u00e2y nam ho\u00e0n th\u00e0nh, b\u00e8n x\u00e2y \u0111\u00ea h\u00ecnh tr\u0103ng b\u00ean c\u1ea1nh ch\u1ed7 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Thi\u00ean \u0110\u00e0i, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u xin s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i. Tu h\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn n\u00f3i: <i>&#8220;Ta ph\u1ee5ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 tu s\u1eeda \u0111\u00ea ph\u00eda t\u00e2y nam, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi c\u1ee7a ta.&#8221;<\/i> G\u1eb7p l\u00fac M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 U\u00e2n nh\u1eadm ch\u1ee9c ngo\u00e0i, kinh th\u00e0nh thi\u1ebfu Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1ef1u th\u00e0nh, Th\u1ee7 T\u00edn nh\u1eadn l\u1ec7nh v\u1ed9i v\u1ec1.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, s\u00f4ng l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda nam V\u1ec7, tr\u00e0n v\u00e0o T\u1eeb, T\u1ebf, thi\u1ec7t h\u1ea1i nh\u01b0 n\u0103m th\u1ee9 ba nh\u01b0ng c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn. Th\u1ee7 T\u00edn th\u00f4ng hi\u1ec3u \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b, \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, sau th\u0103ng l\u00e0m Uy T\u1eafc ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 5, em \u00f4ng t\u1eebng mu\u1ed1n d\u00e2ng con m\u00ecnh l\u00e0m con c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 cao. Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ea3m kh\u00e1i: <i>&#8220;Ta t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169 binh l\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1 b\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n b\u1ecf th\u00e2n t\u1eeb l\u00e2u, ch\u1ec9 v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, sao l\u1ea1i l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i> N\u0103m \u0111\u00f3, c\u1ea3 con m\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 l\u00f2ng ta v\u1edbi em, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec y\u00eau th\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 khen ng\u1ee3i \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aNh\u1eadt K\u00fd\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u00e1o Tu\u1ea5n qu\u00e2n s\u0129 L\u00fd Khi\u00eam l\u00e0m Ti\u1ec3u hi\u1ec7u b\u1ea3n qu\u00e2n, ban ti\u1ec1n x\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3 Qu\u00e2n s\u1ee9 V\u0169 T\u00e1n b\u1ecb l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169 Ho\u1eafc H\u01b0ng \u0111\u00e2m, Khi\u00eam v\u1ed9i b\u1eaft H\u01b0ng, l\u1ea5y th\u00e2n che ch\u1edf, b\u1ecb 16 v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, T\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y tho\u00e1t. Vua khen ng\u1ee3i ngh\u0129a kh\u00ed d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Phu Di\u00ean l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Chu V\u0103n Ch\u1ea5t t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh li\u00ean ti\u1ebfp sai k\u1ef5 binh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, mong ph\u00e1i nhi\u1ec1u qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ebfn gi\u1edbi tuy\u1ebfn Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, ph\u00e1 tan tr\u1ea1i m\u1ea1c c\u00e1c t\u1ed9c, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m nhi\u1ec5u. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng binh n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra s\u1ef1 c\u1ed1, ch\u1ec9 l\u1ec7nh V\u0103n Ch\u1ea5t do th\u00e1m tu\u1ea7n tra, b\u00ed m\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u danh, sai quan kh\u1ea3o x\u00e9t nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, phong 92 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, 13 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t ti\u00eau chu\u1ea9n, b\u1ed5 l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 V\u0103n h\u1ecdc c\u00e1c ch\u00e2u. T\u1eeb Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n l\u00e0m vi\u1ec7c ng\u1eafn h\u1ea1n, \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u00e1i thu\u1eadn ti\u1ec7n cho gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u H\u1ea1 T\u1ee7ng c\u00f3 t\u00e0i v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang, x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Giai Ch\u00e2u H\u1ee9a Th\u00e2n, Tri ch\u00e2u V\u0103n Ch\u00e2u H\u1ed3 T\u0129nh, Tri huy\u1ec7n Tam Tuy\u1ec1n Ph\u00f2ng Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb nh\u1eadm t\u1ed1t, Vua ban chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan ghi ch\u00e9p t\u00ean h\u1ecd, \u0111\u1ebfn khi h\u1ecd v\u1ec1 kinh thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1ebd th\u0103ng ch\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(H\u1ed3 T\u0129nh, Ph\u00f2ng Trung Ch\u00e1nh ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n)<\/i>.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, khi v\u1ec1 kinh thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n th\u1ee7 tuy\u1ec3n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu x\u00e1 v\u0103n \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p mang gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, n\u1ebfu khi m\u00e3n nhi\u1ec7m v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n th\u1ee7 tuy\u1ec3n v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ea7n, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 qu\u00e1 \u01b0u \u0111\u00e3i. Xin t\u1eeb nay \u00e1p d\u1ee5ng theo l\u1ec7 th\u1ee7 tuy\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c v\u00f9ng xa nh\u01b0 Giang, Chi\u1ebft, Kinh, H\u1ed3 khi thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[105] Vua ban chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb nay m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i n\u1ed9p s\u1ed5 ghi ch\u00e9p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n b\u1ea1c ban th\u01b0\u1edfng, m\u1ed7i n\u0103m l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1eadp d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[106] Vua ban chi\u1ebfu cho Ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb nay ch\u1ec9 sai s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban qu\u1ea3n l\u00fd ba chu\u1ed3ng tr\u1ea1i, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai ng\u01b0\u1eddi. <i>(Th\u00e1ng 6 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u)<\/i>.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-308-1\">B\u1ea3n ch\u00ed ghi l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n, 'Nh\u1ea5t huy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nh\u1ecb huy\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-2\"> 'v\u1ee1 \u0111\u00ea' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo v\u0103n l\u1ec7 'v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 249 \u300aTh\u1ee7y l\u1ee3i \u1ea5t\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-3\"> '\u0111\u1ecba h\u00ecnh th\u1ea5p tr\u0169ng' ch\u1eef '\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Vu', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-4\"> 'ch\u1ea3y qua qu\u00e2n C\u00e0n Ninh v\u00e0o c\u1eeda \u0110\u1ed9c L\u01b0u' ch\u1eef 'k\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'kinh', ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'tr\u1ecdc', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-5\"> 'ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n' ch\u1eef 'xu\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u00ed', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-6\"> 'Th\u1ea7n xin t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u1edbi V\u1ec7 ch\u00e2u, ch\u1ed7 l\u1ed3i l\u00ean \u1edf b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng c\u00e1ch k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ee7a T\u00e0o c\u00f4ng n\u0103m d\u1eb7m' ch\u1eef 'V\u1ec7 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'V\u1eadn ch\u00e2u', ch\u1eef '\u0111\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u00e1', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-7\"> '\u0111\u00e0o n\u00fai \u0110\u1ea1i Phi, T\u00e2y S\u01a1n' ch\u1eef 't\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'k\u00edch', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-8\"> 'th\u00ec \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc l\u00ean ch\u1ed7 cao v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc' ch\u1eef 'b\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-308-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-9\"> 'vi\u1ec7c san \u0111\u1ec1u ch\u1ed7 d\u00e0y ch\u1ed7 m\u1ecfng' ch\u1eef 'b\u00ec' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 't\u00ec', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-10\"> 'tri\u1ec1u ngh\u1ecb s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u' ch\u1eef 'nhi\u1ec5u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'n\u1ea1o', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-11\"> Sai T\u01b0 l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam thay cho c\u1ea5p s\u1ef1 trung Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n L\u00fd T\u01b0 ch\u00e9p: 'V\u00ec cha c\u00f2n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 xin ra ngo\u00e0i, b\u00e8n ra l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam.' <i>(\u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 10, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau.)<\/i> C\u00f9ng s\u00e1ch quy\u1ec3n 306, truy\u1ec7n Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c ch\u00e9p Ho\u00e0ng M\u1ee5c 'gi\u00e1ng l\u00e0m t\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, tri ph\u1ee7 Kinh Nam. N\u0103m sau, l\u1ea1i l\u00e0m c\u1ea5p s\u1ef1 trung, d\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m.' S\u00e1ch n\u00e0y ch\u00e9p vi\u1ec7c Ho\u00e0ng M\u1ee5c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 8 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2, vi\u1ec7c d\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m th\u1ef1c ra l\u00e0 l\u00fac L\u00fd T\u01b0 ra l\u00e0m tri ph\u1ee7 Kinh Nam. V\u00ec th\u1ebf, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1eeba, ho\u1eb7c n\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'd\u0129'. N\u1ebfu ng\u1eaft c\u00e2u \u1edf d\u01b0\u1edbi 'Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c', th\u00ec tr\u00ean 'tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m' ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu. <a href=\"#return-footnote-308-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-12\">Ch\u1eef '\u0110\u00f4' trong '\u0110\u1ea1i ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 61 \u300aD\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i \u00fay h\u00e0nh tr\u1ea1ng\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-308-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-13\">Ch\u1eef 'chi' trong 'h\u1ee9a chi' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-14\"> 'X\u01b0\u1edbng' nguy\u00ean l\u00e0 'Y\u1ebft', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 2-10 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-15\"> 'T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00e2y Kinh ph\u1ee7', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean di 4-8 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-308-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-16\"> 'Th\u00e2n t\u1ed9c' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e2n hi\u1ec7u', \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e2n c\u1ed1'. <a href=\"#return-footnote-308-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-17\"> 'Vi\u1ec5n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1ea1t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 41 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-18\"> Ch\u1eef 'vi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-308-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-19\"> L\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c x\u1ebfp h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, ch\u1eef 'Ti\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-308-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-20\"> V\u1eady th\u00ec kho\u1ea3n thu\u1ebf n\u00e0y nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 l\u1ec7nh t\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ed1c th\u00fac sao 'V\u1eady th\u00ec' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-308-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-21\"> Ph\u00e1t gi\u00e1c t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd Ma 'T\u1ed9i' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-308-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-22\">T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh xin ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u, 'D\u0129nh Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u0129nh Xuy\u00ean', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 306 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-23\">Theo l\u1ec7 \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0 c\u00e1c huy\u1ec7n Long Nham thu\u1ed9c ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u00e2u \u0110\u00e0m', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 47-5 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-308-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-24\"> T\u1ed9c Ti\u1ec3u H\u1ed3 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Ti\u1ec3u Phi\u00ean', nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, truy\u1ec7n \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-25\">R\u1ed3ng v\u00e0ng v\u00e0 giun \u0111\u1ea5t xu\u1ea5t hi\u1ec7n, 'r\u1ed3ng v\u00e0ng' v\u00e0 'giun \u0111\u1ea5t' nguy\u00ean v\u0103n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u1eadn l\u1ecbch nh\u1ea5t chi nh\u1ea5t s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-26\">Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00ed v\u00e0ng bao b\u1ecdc, ch\u1eef 'duy' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-308-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-27\">C\u00f2n l\u1ea1i th\u1ea7n quy, th\u00fa qu\u00fd, ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hi\u1ebfn', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-28\"> V\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam theo l\u1ec7 Gi\u00e1m \u00e1p, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 49-2 ch\u00e9p l\u00e0 'V\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam Gi\u00e1m \u00e1p'. <a href=\"#return-footnote-308-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-29\">Ch\u1eef 'T\u1eeb' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1eeb', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-308-30\">Cung ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u1ea4n ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 301, truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-308-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":53,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-308","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1287,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/308\/revisions\/1287"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/308\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=308"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=308"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}