{"id":310,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=310"},"modified":"2025-08-20T16:16:12","modified_gmt":"2025-08-20T09:16:12","slug":"beta-quyen-96-nam-thien-hi-thu-4-canh-tan-1018","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-96-nam-thien-hi-thu-4-canh-tan-1018\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 96: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 4 (CANH TH\u00c2N, 1020)","rendered":"QUY\u1ec2N 96: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 4 (CANH TH\u00c2N, 1020)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 nhu\u1eadn c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, ti\u1ebft Ti\u00ean Thi\u00ean, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd, Kinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i \u00fay, v\u00ec ch\u01b0a b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n[2] L\u1eef Di Gi\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng: Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng, Tri ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4 Duy Ph\u1ee7, Tri ch\u00e2u Cung Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7m \u0110\u1ed3ng, Tri ch\u00e2u Th\u1ee5c Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u1ec1n C\u00f4n, Tri ch\u00e2u X\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng, Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ecbch Ph\u1ec9 v\u00e0 L\u01b0u T\u00f9y, Th\u00f4ng ph\u00e1n qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Hi Ph\u1ee7, Tri huy\u1ec7n Linh Tr\u00ec ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ho\u00e0nh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf Tam ty, \u0110\u00e0i t\u1ec9nh, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec1u h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn phi\u00ean.\r\n\r\nVua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u1eefu ty ghi ch\u00e9p t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd, khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Th\u00e0nh, \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quan s\u00e1t suy quan ch\u00e2u V\u1ee5. Khi tr\u1edf v\u1ec1, Vua th\u1ea5y \u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o k\u1ef3 v\u0129, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang. Tr\u1ea7m \u0110\u1ed3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ti\u1ec1n \u0110\u01b0\u1eddng. Ti\u1ec1n C\u00f4n l\u00e0 anh c\u1ee7a Ti\u1ec1n D\u1ecbch. \u0110\u1ecbch Ph\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng Sa. L\u00fd Ho\u00e0nh l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh.\r\n\r\n<i>(T\u00f4 Duy Ph\u1ee7, Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng, \u0110\u1ed5ng Hi Ph\u1ee7 ba ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n)<\/i>.\r\n\r\n[3] H\u01a1n 1300 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nam Phi\u00ean \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai s\u1ee9 mua xe nh\u1ecf c\u1ea5p cho qu\u00e2n s\u0129 tr\u1ea1m d\u1ecbch t\u1eeb ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Mi\u00ean, l\u1ea1i cho tu s\u1eeda nh\u00e0 c\u1eeda, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ee7a h\u1ecd.\r\n\r\n[5] H\u00e0n \u1ee8c \u0111i s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng \u1edf huy\u1ec7n Thanh D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u Tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng c\u1eeda nh\u00e0, khai r\u1eb1ng qu\u1ea3n l\u00fd thu\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 400 ngh\u00ecn ti\u1ec1n, 2500 h\u1ed9c g\u1ea1o, c\u00f9ng \u1edf chung 700 ng\u01b0\u1eddi, tr\u1ea3i 8 \u0111\u1eddi 400 n\u0103m. Ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, theo chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng huy\u1ec7n n\u00e0y v\u1eabn thu thu\u1ebf kh\u00f4ng khoan h\u1ed3ng, mong mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u00e1c kho\u1ea3n ph\u1ee5 thu cho h\u1ed9 n\u00e0y.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u00e2u n\u00e0y, ph\u00e0m c\u00f3 thu thu\u1ebf th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m b\u1edbt.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t, c\u1eadn th\u1ea7n c\u00f9ng Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, \u0111\u1ebfn xem l\u00faa t\u1ed1t trong v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1 uy\u1ec3n, r\u1ed3i d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aLong B\u00ecnh T\u1eadp\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3, xin v\u00e0o ch\u1ea7u nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p. Theo s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng theo Vua d\u1ea1o ch\u01a1i \u1edf v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1 uy\u1ec3n. \u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan C\u1ea5p gi\u00e1n, X\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3 v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, ban ti\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1eddi v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n xem l\u00faa t\u1ed1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u1ea7u Th\u00e1i Thanh xem xong, \u0111\u01b0\u1ee3c ban tr\u00e0, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i tr\u1ed3ng l\u00faa. X\u00e9t theo \u0111\u00e2y, th\u00ec s\u00e1ch \u300aLong B\u00ecnh T\u1eadp\u300b c\u00f3 ch\u1ed7 sai.)<\/i>\r\n\r\n[8] Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf ch\u00e2u Ho\u1ea1t, \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u00f4ng s\u1ee9c s\u1eeda ch\u1eefa t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t l\u1edbn. Theo \u00fd th\u1ea7n, ch\u01b0a n\u00ean tu s\u1eeda ngay, h\u00e3y \u0111\u1ee3i m\u1ed9t hai n\u0103m n\u1eefa, d\u1ea7n d\u1ea7n thu gom v\u1eadt li\u1ec7u, r\u1ed3i m\u1edbi kh\u1edfi c\u00f4ng. L\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n r\u1ebb ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, v\u00ec lo s\u1ee3 b\u1ecb b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o chi tr\u1ea3. Xin h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng, b\u1ea3o r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u01b0a b\u00e0n \u0111\u1ebfn s\u1eeda ch\u1eefa, v\u00e0 l\u1ec7nh cho ch\u00e2u Ho\u1ea1t \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u1ed1 v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00f9ng, sai qu\u00e2n l\u00ednh \u0111i ch\u1eb7t, ho\u1eb7c cho d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u1ed9p thay thu\u1ebf m\u00f9a thu.\"<\/i> Vua nghe theo. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb l\u1ee5t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p s\u1ee9c l\u1ef1c. Nh\u1eefng binh l\u00ednh canh gi\u1eef \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, v\u1eabn l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i ch\u0103m s\u00f3c, cho h\u1ecd ngh\u1ec9 ng\u01a1i lu\u00e2n phi\u00ean.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua g\u1eb7p Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd \u0110\u1ecbch, Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ph\u00fac. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Vua mu\u1ed1n phong L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, Vua l\u1ea1i giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho L\u00fd \u0110\u1ecbch. M\u1ed9t l\u00e1t sau, ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed ra b\u00e1i ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, n\u00f3i: <i>\"Nh\u1edd \u01a1n Vua d\u00f9ng kh\u00e1ch l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, xin d\u00e1m t\u1ea1 \u01a1n.\"<\/i> Vua quay l\u1ea1i b\u1ea3o L\u00fd \u0110\u1ecbch: <i>\"C\u00f2n t\u1eeb ch\u1ed1i g\u00ec n\u1eefa?\"<\/i>\r\n\r\nH\u00f4m \u0111\u00f3, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u1ea1i h\u1ebft s\u1ee9c b\u00e0i x\u00edch Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, n\u00f3i: <i>\"Chu\u1ea9n t\u1eeb khi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00e0ng th\u00eam k\u1ebft giao v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi trong ngo\u00e0i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft thi\u00ean v\u0103n, b\u00f3i to\u00e1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u00e1c quan qu\u1ea3n qu\u00e2n, th\u00e2n t\u00edn n\u1ed9i th\u1ecb c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd. S\u1ee3 r\u1eb1ng b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u00ednh, chi b\u1eb1ng s\u1edbm cho ra ngo\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"C\u00f3 danh ngh\u0129a g\u00ec kh\u00f4ng?\"<\/i> Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i Chu\u1ea9n \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, th\u1ea5y Trung th\u01b0 ch\u01b0a b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ee9a s\u1ebd d\u00f9ng l\u1ea1i, n\u00ean kh\u00f4ng ti\u1ebfn bi\u1ec3u n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"Cho \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung th\u00ec sao?\"<\/i> Duy Di\u1ec5n xin tri\u1ec7u L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n ch\u1ec9, Vua h\u1ecfi: <i>\"L\u00fd \u0110\u1ecbch th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ecbch l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng ng\u1eafn h\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c Chu\u1ea9n.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i Trung th\u01b0 n\u00ean s\u1edbm b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Vua kh\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi. Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e1p: <i>\"N\u1ebfu ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m c\u1eed hai ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tham ch\u00ednh c\u0169ng kh\u00f3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> H\u1ecfi hi\u1ec7n nay ai \u1edf tr\u00ean L\u00fd \u0110\u1ecbch, Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e1p: <i>\"T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, \u0110inh V\u1ecb, Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ec1u \u1edf tr\u00ean L\u00fd \u0110\u1ecbch.\"<\/i> Vua im l\u1eb7ng.\r\n\r\nDuy Di\u1ec5n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169, t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u00f2a, kh\u00e1c v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n.\"<\/i> Vua c\u0169ng im l\u1eb7ng, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"Tri B\u1ea1ch thanh li\u00eam, n\u1ebfu l\u00e0m Tham ch\u00ednh th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng e ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\"<\/i> Vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u. Duy Di\u1ec5n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00ean s\u1edbm cho ra ngo\u00e0i. Chu\u1ea9n b\u00e8 \u0111\u1ea3ng nhi\u1ec1u, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u1ea1i l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng ta, l\u00e0m kh\u00e1ch \u1edf \u0110\u00f4ng cung, ai m\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n, hai ph\u1ea7n \u0111\u1ec1u theo Chu\u1ea9n r\u1ed3i. Th\u1ea7n bi\u1ebft n\u00f3i ra th\u00ec h\u1ecda theo, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng n\u00f3i. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t cho.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Khanh \u0111\u1eebng lo.\"<\/i> Duy Di\u1ec5n b\u00e1i t\u1ea1 r\u1ed3i lui. Ba ng\u00e0y sau, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, ch\u00ednh l\u00e0 d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n. L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f2n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3, t\u01b0\u1edbc Lai Qu\u1ed1c c\u00f4ng nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, m\u01b0a l\u1edbn, n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n ng\u1eadp, nh\u00e0 c\u1eeda c\u00f4ng t\u01b0 b\u1ecb ng\u1eadp h\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft do s\u1eadp nh\u00e0. Th\u00e1ng n\u00e0y m\u01b0a li\u00ean t\u1ee5c, nh\u01b0ng \u0111\u00eam nay l\u00e0 n\u1eb7ng nh\u1ea5t.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc cung c\u1ea5p thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n[footnote]Ch\u1eef 'Th\u1ea5t nguy\u1ec7t' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 th\u1eeba. X\u00e9t \u1edf tr\u00ean \u0111\u00e3 ghi r\u00f5 'th\u00e1ng 7 m\u00f9a thu', ph\u00eda d\u01b0\u1edbi l\u1ea1i ghi 'th\u00e1ng 8', n\u00ean ch\u1ed7 n\u00e0y kh\u00f4ng n\u00ean l\u1eb7p l\u1ea1i 'th\u00e1ng 7', nay x\u00f3a b\u1ecf.[\/footnote], b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. H\u00f4m \u0111\u00f3 t\u1ea1 \u01a1n, li\u1ec1n ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea1 \u01a1n c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[13] Do m\u01b0a d\u1ea7m l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng doanh tr\u1ea1i, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, c\u1ea5m c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 cung th\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m cho ph\u00e9p l\u00e1ng gi\u1ec1ng t\u1ed1 c\u00e1o, x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng.\r\n\r\n[15] Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng quan l\u1ea1i \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tri\u1ec7u Th\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch v\u00e0 quy\u1ec3n th\u00e1ng 11 \u1ea4t M\u00e3o s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n c\u00f3 truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288.[\/footnote], v\u00ec L\u1eef Di Gi\u1ea3n khen ng\u1ee3i th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a h\u1ecd.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch t\u0103ng thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n trong ng\u1ee5c, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[17] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng gi\u1eef ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ki\u00eam qu\u1ea3n \u0110\u00f4 t\u1ec9nh, Vua mu\u1ed1n th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, b\u00e8n tri\u1ec7u h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9. D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a X\u00e1 nh\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"H\u1ecdc s\u0129 ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c g\u00ec?\"<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e1p: <i>\"N\u1ebfu l\u00e0 ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 th\u00ec chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1edbi do h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"V\u1eady c\u1ee9 d\u00f9ng l\u1ec7nh n\u00e0y \u0111\u1ec3 phong cho Ph\u00f9ng Ch\u1eedng.\"<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng nh\u1eadn ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, vi\u1ec7c ki\u00eam qu\u1ea3n s\u1ee9 v\u1ee5 c\u00f3 \u0111\u1ebfn ba ng\u01b0\u1eddi[footnote] 'L\u0129nh s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u00e0m tam nh\u00e2n', ch\u1eef 'l\u0129nh' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'vi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd l\u1ea1 l\u00f9ng, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u xin t\u1eeb ch\u1ee9c.\r\n\r\nVua d\u1ea7n nh\u1eadn ra sai l\u1ea7m, b\u00e8n tri\u1ec7u Tri ch\u1ebf c\u00e1o Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u1ebfn b\u00e0n, \u0111\u1ecbnh thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5. Y\u1ebfn Th\u00f9 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i> Vua b\u00e8n tri\u1ec7u Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n v\u00e0o. Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>\"Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u1ed1n l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, nay b\u00e1i l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u01b0ng Trung th\u01b0 kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t m\u00ecnh L\u00fd \u0110\u1ecbch, sao kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ho\u1eb7c \u0110inh V\u1ecb qua Trung th\u01b0?\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"Ai c\u00f3 th\u1ec3?\"<\/i> Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110inh V\u1ecb l\u00e0 v\u0103n th\u1ea7n, qua Trung th\u01b0 s\u1ebd thu\u1eadn ti\u1ec7n h\u01a1n.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t x\u00e2y cung, n\u00ean l\u1ec7nh cho \u00f4ng ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c n\u00e0y. L\u1ea1i n\u00f3i T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng trung th\u00e0nh, c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi qu\u1ed1c gia, c\u0169ng n\u00ean phong l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ea5y Khu m\u1eadt s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Khu m\u1eadt s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng gia h\u00e0m \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y tham kh\u1ea3o \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a h\u1ecd Ti\u1ec1n v\u00e0 h\u1ecd T\u01b0 M\u00e3 m\u00e0 so\u1ea1n v\u00e0o. Vi\u1ec7c Y\u1ebfn Th\u00f9 b\u1ecb tri\u1ec7u nh\u1ea7m, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c hai l\u1ea7n, n\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i. Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u1eeb Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 th\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0[footnote] 'Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u1ef1 Binh th\u01b0 gia L\u1ea1i th\u01b0', ch\u1eef 'Binh th\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Binh b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300bthi\u1ebfu s\u00f3t, nay b\u1ed5 sung v\u00e0o. L\u1eddi D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c n\u00f3i <i>\"\u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a X\u00e1 nh\u00e2n\"<\/i>, \u00fd l\u00e0 chi\u1ebfu ch\u1ec9 phong Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u1ed1n l\u00e0 vi\u1ec7c X\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ea3i so\u1ea1n.)<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, quan Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9c Ph\u00e1c M\u1ecb l\u00e0 M\u00e3 Ngoa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb B\u1eafc gi\u1edbi b\u1eaft gi\u1eef, nay d\u1eabn qu\u00e2n ch\u00fang v\u1ec1 h\u00e0ng.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, v\u00ec m\u01b0a d\u00e0i ng\u00e0y, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u00f3ng \u1edf T\u00e2n Th\u00e0nh t\u1ea1m mi\u1ec5n tri\u1ec1u h\u1ed9i th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n doanh thu\u1ed9c c\u00e1c ban tr\u1ef1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft do s\u1eadp nh\u00e0.\r\n\r\n[20] Quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng hai ch\u00e2u Ho\u00e0i, V\u1ec7 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb thi\u00ean tai, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, xin th\u00eam m\u1ed7i ch\u00e2u m\u1ed9t vi\u00ean Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ec3 an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n ch\u00fang. Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[21] Vua nghe l\u1eddi Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, th\u0103ng \u0110inh V\u1ecb ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng, phong T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c lo s\u1ee3, m\u01b0u t\u00ednh c\u00e0ng s\u00e2u. H\u00f4m \u0111\u00f3, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0o ch\u1ea7u, k\u1ec3 r\u00f5 vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng giao th\u00f4ng v\u1edbi nhau, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu th\u1ea7n c\u00f3 t\u1ed9i, xin c\u00f9ng L\u00fd \u0110\u1ecbch ch\u1ecbu t\u1ed9i, kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00ecnh th\u1ea7n b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\"<\/i>\r\n\r\nVua li\u1ec1n tri\u1ec7u L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t v\u1ea5n, hai ng\u01b0\u1eddi tranh lu\u1eadn h\u1ed3i l\u00e2u, Vua kh\u00f4ng vui, L\u00fd \u0110\u1ecbch nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u00ecn Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ea3o lui. Khi c\u1ea3 hai lui ra, Vua l\u1ea1i tri\u1ec7u L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0o ch\u1ea7u, gi\u1eadn d\u1eef n\u00f3i: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb bi\u1ebfm \u0111i xa, khanh c\u00f9ng \u0110inh V\u1ecb, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u ra ngo\u00e0i.\"<\/i> L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u: <i>\"\u0110inh V\u1ecb v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1ea7n H\u1ecdc s\u0129 h\u1ea1 chi\u1ebfu, th\u1ea7n ch\u1ec9 xin l\u00e0m Tri ch\u00e2u.\"<\/i>\r\n\r\nVua tr\u1ea7m ng\u00e2m h\u1ed3i l\u00e2u, s\u1eafc m\u1eb7t d\u1ea7n d\u1ecbu l\u1ea1i, n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y \u0111em v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ebfn.\"<\/i> L\u00fd \u0110\u1ecbch lui ra, so\u1ea1n v\u0103n b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean, Vua b\u1ed7ng vui v\u1ebb n\u00f3i: <i>\"Khanh kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c, h\u00e3y \u0111\u1ec3 v\u0103n b\u1ea3n l\u1ea1i b\u00e0n b\u1ea1c.\"<\/i> R\u1ed3i tri\u1ec7u \u0110inh V\u1ecb v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb xin t\u01b0\u1edbc ti\u1ebft vi\u1ec7t c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, cho ra ngo\u00e0i, Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo nh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n s\u1eeda ch\u00e9p, vi\u1ec7c Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u00e0y 23.)<\/i> H\u00f4m sau, D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n b\u00e1o c\u00f3 bi\u1ebfn, Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Ba ng\u00e0y sau, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb bi\u1ebfm \u0111i xa.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1eafc b\u1ec7nh. \u0110\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u0111\u00f3, b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u00e0ng tr\u1edf n\u1eb7ng, Vua t\u1ef1 nghi m\u00ecnh kh\u00f4ng qua kh\u1ecfi, t\u1eebng n\u1eb1m g\u1ed1i l\u00ean \u0111\u00f9i Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u00e0n m\u01b0u, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c. Ho\u00e0i Ch\u00ednh v\u1ed1n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u1edf T\u1ea3 H\u1eefu Xu\u00e2n Ph\u01b0\u1eddng, b\u00e8n ra ngo\u00e0i b\u00e1o cho Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n. Chu\u1ea9n li\u1ec1n nh\u00e2n l\u00fac v\u1eafng v\u1ebb d\u00e2ng l\u1eddi khuy\u00ean, b\u00ed m\u1eadt sai D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n t\u1edd t\u1ea5u.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e8m pha v\u00e0 xa l\u00e1nh Ho\u00e0i Ch\u00ednh, khi\u1ebfn \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i Vua, nh\u01b0ng v\u00ec n\u1ec3 Vua v\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed n\u00ean ch\u01b0a l\u1eadp t\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Ho\u00e0i Ch\u00ednh lo s\u1ee3 kh\u00f4ng y\u00ean, \u00e2m m\u01b0u gi\u1ebft \u0110inh V\u1ecb, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 cho Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, t\u00f4n Vua l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng, truy\u1ec1n ng\u00f4i cho Th\u00e1i t\u1eed, v\u00e0 ph\u1ebf Ho\u00e0ng h\u1eadu. \u00d4ng c\u00f9ng em trai l\u00e0 L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9 Ho\u00e0i T\u00edn b\u00ed m\u1eadt tri\u1ec7u t\u1eadp Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ng\u1ecdc b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 25 s\u1ebd b\u00ed m\u1eadt h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.\r\n\r\n\u0110\u00eam h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, S\u00f9ng Hu\u00e2n v\u00e0 Ho\u00e0i C\u00e1t \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u0110inh V\u1ecb b\u00e1o tin bi\u1ebfn c\u1ed1. \u0110inh V\u1ecb n\u1eeda \u0111\u00eam m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c, ng\u1ed3i xe c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef, qua nh\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e0n k\u1ebf. \u0110\u1ebfn s\u00e1ng, L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0o t\u00e2u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf d\u00e3y ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111i\u1ec7n, li\u1ec1n b\u1ecb l\u00ednh v\u1ec7 b\u1eaft gi\u1eef.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n v\u1ec1 Ho\u00e0i Ch\u00ednh ch\u00e9p: Vua t\u1ea1m th\u1eddi bao dung, kh\u00f4ng n\u1ee1 tr\u00e1ch t\u1ed9i, nh\u01b0ng d\u1ea7n xa l\u00e1nh \u00f4ng. Ho\u00e0i Ch\u00ednh lo s\u1ee3, th\u01b0\u1eddng sai ti\u1ec3u ho\u00e0ng m\u00f4n t\u1eeb trong cung ra, gi\u1ea3 x\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u, v\u00e0o c\u1eeda \u0110\u00f4ng N\u1ed9i ng\u1ed3i \u1edf ph\u00f2ng ri\u00eang, l\u00e2u r\u1ed3i m\u1edbi ra, \u0111\u1ec3 l\u1eeba \u0111\u1ed3ng li\u00eau. Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady. Khi b\u1eaft Ho\u00e0i Ch\u00ednh, th\u1ef1c s\u1ef1 \u00f4ng \u0111ang \u1edf d\u00e3y ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, n\u00ean vi\u1ec7c \u00f4ng ra v\u00e0o cung v\u1eabn b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng, khi\u1ebfn Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Vua, ch\u1ee9 ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 Vua xa l\u00e1nh \u00f4ng. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f2n ch\u00e9p Vua r\u1ea5t gi\u1eadn, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c n\u00e0y, nghi l\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n th\u00eam th\u1eaft, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\nVua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean Huy B\u1eafc Vi\u1ec7n S\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 D\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7n th\u1ea9m v\u1ea5n, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c, Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u1ed9i. Vua ng\u1ed3i \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh h\u1ecfi, Ho\u00e0i Ch\u00ednh ch\u1ec9 bi\u1ebft k\u00eau xin tha t\u1ed9i. Vua sai \u0111em \u00f4ng l\u00ean xe, ch\u1edf \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ph\u1ed5 An ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh ch\u00e9m \u0111\u1ea7u.\r\n\r\n\u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f2n t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c Chu N\u0103ng d\u00e2ng thi\u00ean th\u01b0 l\u00e0 m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan, li\u1ec1n sai Nh\u1eadp N\u1ed9i Cung Ph\u1ee5ng Quan L\u00f4 Th\u1ee7 Minh v\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Kh\u00e1nh \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng Qu\u00e2n b\u1eaft Chu N\u0103ng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng l\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n Can H\u1eefu V\u01b0\u01a1ng Ti\u00ean, \u0111\u1ea1o s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng H\u00f2a, \u0110i\u1ec7n Tr\u1ef1c L\u01b0u \u00cdch, T\u00e1 Ch\u1ee9c L\u00fd Qu\u00fd Khang Ng\u1ecdc, \u0110i\u1ec7n Th\u1ecb \u0110\u01b0\u1eddng T\u00edn, T\u1eeb Nguy\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft, nh\u01b0ng b\u1ecb ch\u00edch m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u \u0110am, Mai, Cao, Nhai, L\u00f4i, Qu\u1ef3nh, V\u1ea1n An, Tu\u1ea7n. Cha c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0 N\u1ed9i \u0110i\u1ec7n Th\u1eeba Ch\u1ebf Thi\u1ec7u Trung v\u00e0 Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u Ph\u1ee5c, Nh\u1ea1c, con ch\u00e1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb t\u1ecbch thu.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc khi Ho\u00e0i Ch\u00ednh th\u1ea5t b\u1ea1i, Thi\u1ec7u Trung t\u1eebng m\u1eafng \u00f4ng: <i>\"Th\u1eb1ng ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u kia, r\u1ed3i s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn ta.\"<\/i> Ho\u00e0i T\u00edn c\u0169ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Ho\u00e0i Ch\u00ednh: <i>\"Anh l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u00ean th\u01b0 \u1eaft s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean s\u1edbm \u0111\u1ebfn Vua th\u00fa t\u1ed9i, may ra \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed nh\u1eb9.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ebfn khi m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n, Ho\u00e0i T\u00edn l\u1ea1i kh\u00f3c l\u00f3c qu\u1ef3 l\u1ea1y can ng\u0103n, nh\u01b0ng Ho\u00e0i Ch\u00ednh kh\u00f4ng nghe, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft. T\u0103ng L\u1ed9c Tr\u1eebng \u1edf ph\u1ed1 b\u00ean ph\u1ea3i bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan, b\u1ecb ch\u00edch m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i ch\u00e2u S\u00e2m. Cha c\u1ee7a Chu N\u0103ng l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 V\u1ec7 T\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Ng\u1ea1c v\u00e0 m\u1eb9 l\u00e0 Chu th\u1ecb, ph\u1ea3i n\u1ed9p tr\u0103m c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, c\u00f9ng c\u00e1c con l\u00e0 Th\u1ee7 D\u1ee5c, Th\u1ee7 C\u00e1t b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec7u, Th\u00e1i, \u0110\u1ea1o, t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb t\u1ecbch thu. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft giao v\u1edbi Ng\u1ea1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u. C\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n s\u1ef1, gia nh\u00e2n c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ea3o xa. C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u00e9p Ho\u00e0i Ch\u00ednh ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 2 mang dao nh\u1ecf, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n Vua t\u1ef1 c\u1eaft, Vua v\u00ec th\u1ebf b\u1ec7nh t\u00e1i ph\u00e1t, ho\u00e0ng h\u1eadu sai b\u1eaft Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u1ed1ng ng\u1ee5c, v\u00e0 trong cung t\u00ecm th\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Lai c\u00f4ng n\u00f3i vi\u1ec7c truy\u1ec1n ng\u00f4i, b\u00e8n sai D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n b\u00e1o bi\u1ebfn, gi\u1ebft Ho\u00e0i Ch\u00ednh, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Lai c\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb gi\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 7, Lai c\u00f4ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 6, n\u1ebfu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o gi\u1eefa m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00ec Lai c\u00f4ng ch\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i h\u1ea1 m\u1edbi b\u1ecb b\u00e3i, Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u thu m\u1edbi b\u1ecb gi\u1ebft. Nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Ch\u00e2n T\u00f4ng ch\u00e9p gi\u1eefa m\u00f9a xu\u00e2n b\u1ec7nh Vua n\u1eb7ng th\u00eam, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec vi\u1ec7c g\u00ec. \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u1eafc ch\u1eafn sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[23] Sau khi Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb gi\u1ebft, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n li\u00ean l\u1ee5y c\u1ea3 Th\u00e1i t\u1eed, khi\u1ebfn Vua sinh nghi ng\u1edd. L\u00fd \u0110\u1ecbch thong th\u1ea3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi con, m\u00e0 l\u1ea1i t\u00ednh k\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> Vua ch\u1ee3t t\u1ec9nh ng\u1ed9, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0110\u00f4ng Cung kh\u00f4ng b\u1ecb lung lay, c\u00f4ng lao ph\u1ea7n l\u1edbn thu\u1ed9c v\u1ec1 L\u00fd \u0110\u1ecbch. <i>(Theo \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b)<\/i>.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 v\u00e0 Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Quang Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh[footnote]Ch\u1eef 'Chu' trong 'Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], m\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u1ea1i l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n. Th\u00e2n l\u1ea1i c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t v\u00e0 Gi\u1ea3 \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Ph\u1ed5 Ninh v\u00e0 Li\u00ean S\u01a1n, \u0111\u1ebfn khi Chu N\u0103ng th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u1ea1i b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh hi\u1ec7u, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Phong Ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u00fd Ch\u00e2u.\r\n\r\nC\u00e1c quan trong tri\u1ec1u th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ec1u t\u00ecm c\u00e1ch b\u00e0i tr\u1eeb. D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c r\u1ea5t th\u00e2n v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, m\u00e0 t\u1edd t\u1ea5u xin Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c l\u1ea1i do D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n. Khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n th\u1ea5t th\u1ebf, \u0110inh V\u1ecb tri\u1ec7u D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c s\u1ee3 h\u00e3i, ti\u1ec3u ti\u1ec7n kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7, m\u1eb7t m\u00e0y t\u00e1i m\u00e9t. \u0110inh V\u1ecb v\u1ed1n qu\u00fd tr\u1ecdng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd h\u1ea1i \u00f4ng, t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>\"T\u00f4i s\u1eafp th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u1edd \u00f4ng so\u1ea1n m\u1ed9t b\u00e0i v\u0103n hay.\"<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c m\u1edbi y\u00ean l\u00f2ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u1eddi \u0111\u00f3 y\u00eau qu\u00fd nh\u00e2n t\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 k\u1ebb gian t\u00e0, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi c\u0169ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng y\u00eau qu\u00fd nh\u00e2n t\u00e0i, theo \u300aQuy \u0110i\u1ec1n L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu)<\/i>.\r\n\r\n[25] Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea5y Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t l\u00e0m Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9, \u0111\u1ec1u ban th\u01b0\u1edfng kim \u0111ai v\u00e0 v\u00e0ng b\u1ea1c, h\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[26] Cung ph\u1ee5ng quan, Kinh th\u00e0nh T\u00e2y di\u1ec7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ng\u1ecdc b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m H\u00e0ng Ch\u00e2u. Ho\u00e0i Ng\u1ecdc v\u1ed1n c\u00f9ng S\u00f9ng Hu\u00e2n tham gia b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi Ho\u00e0i Ch\u00ednh, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u00f4m sau khi S\u00f9ng Hu\u00e2n b\u00e1o bi\u1ebfn, m\u1edbi \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ef1 khai, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\r\n\r\n[27] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ea5y D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, ki\u00eam Qu\u00fd Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 v\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9. S\u00f9ng Hu\u00e2n nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[28] Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan \u0110\u00e0m Nguy\u00ean C\u00e1t, Cao ph\u1ea9m V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c T\u00edn b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y ra \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u. Cao ban H\u1ed3 Do\u00e3n T\u1eafc, Ho\u00e0ng m\u00f4n D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n V\u0103n b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y ra T\u00e2y Kinh, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Can H\u1eefu c\u00f9ng Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh h\u1ee3p t\u00e1c l\u00e0m vi\u1ec7c y\u00eau v\u1ecdng. Nguy\u00ean C\u00e1t sau \u0111\u00f3 b\u1ecb kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, \u0111\u00e0y ra T\u00e2n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[29] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o, ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 cho m\u00ecnh \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb \u1edf \u0110\u00f4ng cung, xin v\u00e0o tri\u1ec1u. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng v\u00e0o. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i n\u00f3i chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7nh ch\u1ea1y ng\u1ef1a tr\u1ea1m, ch\u1ec9 \u0111i theo l\u1ed9 tr\u00ecnh th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. B\u1eaft \u0111\u1ea7u cho ph\u00e9p \u00f4ng \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m.\r\n\r\n[30] D\u1eddi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, t\u1eeb ch\u1ee9c Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u sang l\u00e0m Tri An Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u00f9ng Chu\u1ea9n c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0, \u0110\u1ecbch h\u1ebft s\u1ee9c cung k\u00ednh Chu\u1ea9n, \u0111\u1ebfn khi Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0110inh V\u1ecb t\u1ecf ra khinh th\u01b0\u1eddng \u0110\u1ecbch. V\u00ec th\u1ebf, V\u1ecb kh\u00f4ng mu\u1ed1n Chu\u1ea9n \u1edf l\u1ea1i qu\u1eadn n\u1ed9i, t\u00e2u l\u00ean Vua mu\u1ed1n \u0111\u00e0y Chu\u1ea9n \u0111i xa, Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Chu\u1ea9n l\u00e0m Tri ch\u00e2u nh\u1ecf, V\u1ecb lui ra r\u1ed3i vi\u1ebft \u1edf cu\u1ed1i t\u1edd gi\u1ea5y: <i>\"Ph\u1ee5ng th\u00e1nh ch\u1ec9, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u xa nh\u1ecf.\"<\/i> \u0110\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u00e1nh ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'xa'.\"<\/i> V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"\u00d4ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u0111\u1ee9c \u00e2m, mu\u1ed1n t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda th\u00e1nh ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 Chu\u1ea9n sao?\"<\/i> Hai ng\u01b0\u1eddi c\u00e3i nhau, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed1i hi\u1ec1m kh\u00edch b\u1eaft \u0111\u1ea7u.\r\n\r\n[31] Chu N\u0103ng nghe tin s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, t\u1ef1 bi\u1ebft kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi, m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p ra ngo\u00e0i, gi\u1ebft L\u01b0 Th\u1ee7 Minh, d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9, \u0111em gia quy\u1ebfn b\u1ecf tr\u1ed1n.\r\n\r\nQu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Giang \u0110\u1ee9c Minh, Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m ph\u00e1t binh b\u1eaft gi\u1eef. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng v\u1edbi N\u0103ng b\u1ecb \u0111\u00e0y ra L\u0129nh Bi\u1ec3u, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng b\u1ecb b\u1eaft giam, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n c\u1ee7a N\u0103ng tan r\u00e3, th\u1ebf c\u00f9ng l\u1ef1c ki\u1ec7t, N\u0103ng v\u00e0o r\u1eebng d\u00e2u t\u1ef1 th\u1eaft c\u1ed5 ch\u1ebft. \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m V\u0129nh H\u01b0ng Can Di\u1ec7u, Cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd H\u01b0ng, Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng Lao th\u00e0nh Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadn ch\u00e9m \u0111\u1ea7u N\u0103ng v\u00e0 con trai \u00f4ng ta d\u00e2ng l\u00ean, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u01b0ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Thu\u1eadn l\u00e0m B\u1ea3n th\u00e0nh \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c c\u1ee7a H\u01b0ng, Thu\u1eadn v\u00e0o th\u00e1ng 11 ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[33] H\u00ecnh b\u1ed9 xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 cho v\u1ec1 th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i m\u1ed9t n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u1ea1i.\r\n\r\n[34] C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng: C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, khi g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a ph\u1ea3i b\u00e1n th\u00f3c c\u1ee9u \u0111\u00f3i th\u00ec l\u1ea1i ph\u00e1t qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng. Xin cho thi\u1ebft l\u1eadp kho, t\u00f9y theo s\u1ed1 d\u00e2n m\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef th\u00f3c. Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, cung C\u1ea3nh Linh, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Khai B\u1ea3o.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u1eeba Th\u1eeba, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Ph\u00f9ng Nguy\u00ean l\u00e0m T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, ki\u00eam H\u1eefu D\u1ee5 \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc kia, khi Th\u00e1i t\u1eed c\u00f2n l\u00e0 Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Nguy\u00ean n\u00ean gi\u1ea3ng kinh \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng T\u01b0 Thi\u1ec7n. Vua cho r\u1eb1ng Nguy\u00ean c\u00f2n tr\u1ebb, n\u00ean d\u00f9ng Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 thay. \u0110\u1ebfn l\u00fac Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 m\u1ea5t, b\u00e8n l\u1ec7nh cho Nguy\u00ean thay th\u1ebf.\r\n\r\n[37] Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Khuy\u1ebfn n\u00f4ng, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, t\u1eeb nay khi t\u00e2u vi\u1ec7c, n\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, thu\u1ebf kh\u00f3a c\u1ee7a d\u00e2n th\u00ec k\u00fd t\u00ean v\u00e0o ty Khuy\u1ebfn n\u00f4ng; n\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00ecnh ng\u1ee5c, ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec k\u00fd t\u00ean v\u00e0o s\u1edf \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua cho c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem b\u1ee9c tranh l\u00faa t\u1ed1t \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Khoan t\u00e2u: <i>\"V\u00e0o ng\u00e0y trai gi\u1edbi \u1edf Giao mi\u1ebfu, ty T\u1ea3 H\u1eefu nhai theo l\u1ec7 v\u1eabn sai c\u00e1c ch\u1ee9c t\u1ea1p \u0111i theo. Xin t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf. Nh\u1eefng l\u1ea1i d\u1ecbch ph\u1ee5ng s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, sau khi xong vi\u1ec7c th\u00ec giao cho ty x\u00e9t x\u1eed r\u1ed3i b\u00e3i ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, Tri An Ch\u00e2u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Chu N\u0103ng l\u00e0m ph\u1ea3n, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c xu\u1ed1ng l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft: <i>\"Kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m tu d\u01b0\u1ee1ng, l\u1ea1i k\u1ebft giao v\u1edbi k\u1ebb \u00e1c, l\u00e0m nh\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ee7a Tr\u1eabm, l\u00e0m hoen \u1ed1 h\u00e0ng ng\u0169 s\u0129 phu.\"<\/i> L\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y truy\u1ec1n c\u00e1o c\u00e1c ch\u00e2u, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\nKhi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111i qua Linh L\u0103ng, v\u01b0\u1ee3t qua \u0110\u1ea1i Pha, qu\u00e2n h\u1ed9 t\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng li\u00ean l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi Man Di \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ven su\u1ed1i th\u1eeba c\u01a1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd nghe tin li\u1ec1n tr\u00e1ch m\u1eafng r\u1eb1ng: <i>\"Sao l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t h\u00e0nh l\u00fd c\u1ee7a v\u1ecb t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec1n \u0111\u1ee9c?\"<\/i> R\u1ed3i v\u1ed9i sai ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp.\r\n\r\nKhi \u1edf \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u, m\u1ed7i s\u00e1ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1eabn m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, d\u1ef1ng l\u1ea7u \u0111\u1ec3 s\u00e1ch kinh s\u1eed v\u00e0 s\u00e1ch \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i th\u00ec \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, khi kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn th\u00ec vui v\u1ebb tr\u00f2 chuy\u1ec7n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb cao qu\u00fd trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. T\u1eeb khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, li\u00ean ti\u1ebfp b\u1ecb gi\u00e1ng ba l\u1ea7n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u1ed7ng h\u1ecfi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"Trong m\u1eaft Tr\u1eabm \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ea5y Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, v\u00ec sao v\u1eady?\"<\/i> T\u1ea3 h\u1eefu c\u0169ng kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u1ea3 l\u1eddi. \u0110\u1ebfn khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u0103ng h\u00e0, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn L\u00f4i Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b. Truy\u1ec7n \u0110inh V\u1ecb ch\u00e9p: Khi s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh th\u1ea5t b\u1ea1i, b\u00e0n vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf mu\u1ed1n \u0111\u00e0y Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Giang, Ho\u00e0i. \u0110inh V\u1ecb lui v\u1ec1 r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u. V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u1ea5y l\u1eddi c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 ch\u1ea5t v\u1ea5n \u0110inh V\u1ecb, \u0110inh V\u1ecb quay l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee7 nh\u00e0 tr\u1ecd \u0111\u1eebng n\u00f3i n\u1eefa.\"<\/i> \u00dd ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 cho Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n m\u01b0\u1ee3n nh\u00e0. X\u00e9t l\u1eddi <i>\"ch\u1ee7 nh\u00e0 tr\u1ecd\"<\/i> n\u00e0y, v\u00e0o th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn L\u00f4i Ch\u00e2u l\u1ea7n th\u1ee9 hai, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u01b0u t\u00ednh c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0110inh V\u1ecb, \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b ch\u1eafc \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y. Vi\u1ec7c l\u1ea5y th\u00e1nh ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ch\u1ea5t v\u1ea5n \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 do L\u00fd \u0110\u1ecbch, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b, nay theo \u0111\u00f3. N\u1ebfu l\u00fac n\u00e0y V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 ch\u1ea5t v\u1ea5n \u0110inh V\u1ecb, th\u00ec khi L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb tranh c\u00e3i, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u00fap \u0110inh V\u1ecb. Qu\u1ed1c s\u1eed e r\u1eb1ng c\u00f3 sai l\u1ea7m.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aT\u1eeb \u0110\u1ed9 qu\u1ed1c k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 12 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u1edf gian ph\u00eda b\u1eafc c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f2a, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm c\u1ea3m th\u1ea5y t\u1ee9 chi kh\u00f4ng kh\u1ecfe.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u00e1nh th\u1ec3 \u0111\u00e3 kh\u00e1 h\u01a1n, hu\u1ed1ng chi trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n, xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y y\u00ean t\u00e2m.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"Hi\u1ec7n nay c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0, M\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, l\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111u\u1ed5i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00e0ng th\u00eam y\u00ean \u1ed5n.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Sau khi \u0111u\u1ed5i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh r\u1ea5t y\u00ean t\u0129nh.\"<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e2u?\"<\/i> T\u1ec3 th\u1ea7n \u0111\u00e1p: <i>\"\u1ede \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"H\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb9.\"<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n mang l\u00f2ng h\u1ecda lo\u1ea1n, theo ph\u00e1p lu\u1eadt th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u n\u00ean tru di c\u1ea3 h\u1ecd, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 khoan h\u1ed3ng r\u1ed3i.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng bao dung.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, s\u1eafc m\u1eb7t ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u01a1i vui v\u1ebb, ra l\u1ec7nh cho ng\u1ed3i u\u1ed1ng tr\u00e0 r\u1ed3i lui. Kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u1eeb \u0110\u1ed9 l\u1ea5y th\u00f4ng tin n\u00e0y t\u1eeb \u0111\u00e2u, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay khanh Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t l\u00e0m Quang l\u1ed9c khanh v\u1ec1 h\u01b0u, Ty phong lang trung ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110\u1ed7 Nghi\u00eau Th\u1ea7n \u0111\u1ed5i l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay thi\u1ebfu khanh, coi Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00ec th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n.\r\n\r\n[42] H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 c\u00e2u vi\u1ec7n L\u01b0u Di\u1ec7p l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, huy \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, x\u00e1c ch\u1ebft n\u1eb1m la li\u1ec7t tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. L\u01b0u Di\u1ec7p xin mi\u1ec5n ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i thi\u00ean tai, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb \u0111ang \u1edf Trung th\u01b0. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng ai d\u00e1m \u0111\u1ebfn th\u0103m, L\u01b0u Di\u1ec7p than r\u1eb1ng: <i>\"Ngh\u0129a b\u1ea1n b\u00e8 ch\u1eb3ng l\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i ng\u00e0y nay sao?\"<\/i> R\u1ed3i \u0111\u1ebfn ti\u1ec5n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, qua \u0111\u00eam m\u1edbi v\u1ec1, \u0110inh V\u1ecb c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1ch t\u1ed9i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba.)<\/i>\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban t\u1eb7ng kh\u00ed v\u1eadt, l\u1ee5a v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c ban tr\u1ef1c, c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1eadn d\u01b0\u1edbi cung th\u00e1i t\u1eed.\r\n\r\n[44] Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban Tr\u1ecbnh Ch\u00ed Th\u00e0nh t\u1eebng nh\u1eadn tin t\u1ee9c c\u1ee7a Chu N\u0103ng, khi kh\u00e1m x\u00e9t thu \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1eddi xin th\u00e1i t\u1eed th\u00e2n ch\u00ednh, b\u00e8n l\u1ec7nh cho H\u1eefu d\u1ee5 \u0111\u1ee9c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u B\u00ecnh tra h\u1ecfi, gi\u00e1ng hai ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111i Ph\u00f2ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng gia s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u1ed1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung hao ph\u00ed nhi\u1ec1u, l\u1ec7nh quan N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ki\u1ec3m tra.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Th\u1ea1ch Th\u1eeba Kh\u00e1nh b\u1ecb gi\u00e1ng hai ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111i T\u00fac Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u1eebng sai ng\u01b0\u1eddi tri\u1ec7u Th\u1eeba Kh\u00e1nh, mu\u1ed1n b\u00e0n vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn canh hai v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda Ho\u00e0ng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i. Vua sai ho\u00e0ng m\u00f4n Ho\u00e0ng Th\u1ee7 Ch\u00ed m\u1edf c\u1eeda \u0110\u1ea1i Ninh, T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, \u0110\u00f4ng Hoa truy\u1ec1n chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn cung H\u1ee9a V\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec c\u1eeda kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng, th\u1ea5y Th\u1eeba Kh\u00e1nh s\u1eafp v\u00e0o, Th\u1ee7 Ch\u00ed h\u1ecfi bi\u1ebft s\u1ef1 t\u00ecnh, b\u1ea3o \u0111\u1eebng v\u00e0o, n\u00ean m\u00f4n ty kh\u00f4ng cho Th\u1eeba Kh\u00e1nh v\u00e0o n\u1eefa. Th\u1ee7 Ch\u00ed s\u1ee3 Ho\u00e0i Ch\u00ednh, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean, b\u00e8n tra h\u1ecfi v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t Th\u1eeba Kh\u00e1nh.\r\n\r\n[47] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, h\u00e0ng n\u0103m s\u1ed5 s\u00e1ch thu\u1ebf hai k\u1ef3, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra, xem x\u00e9t s\u1ed1 thu m\u1edbi v\u00e0 s\u1ed1 thu c\u0169. D\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e1n nh\u00e0, chia h\u1ed9, ph\u1ea3i x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 thu\u1ebf c\u0169, c\u1ea5p r\u00f5 gi\u1ea5y t\u1edd h\u1ed9 kh\u1ea9u. C\u00e1c quan Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 khi \u0111i tu\u1ea7n tra, ph\u1ea3i xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch. Quan huy\u1ec7n n\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ea9n th\u1eadn, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ghi c\u00f4ng, x\u00e9t th\u01b0\u1edfng.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ec9 giao s\u1ed5 s\u00e1ch cho l\u1ea1i vi\u00ean, kh\u00f4ng ki\u1ec3m tra k\u1ef9, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n thu\u1ebf m\u00e1, nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>\"Theo l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c quan Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 khi \u0111i tu\u1ea7n tra, ph\u1ea3i t\u00ecm hi\u1ec3u n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng h\u1ecd nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi, nh\u1eadn \u0111\u01a1n ki\u1ec7n v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ph\u00f3 ph\u1ea3i nghi\u00eam kh\u1eafc qu\u1ea3n l\u00fd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n tri\u1ec7u t\u1eadp. N\u1ebfu s\u1ed5 s\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n y\u00eau c\u1ea7u xem x\u00e9t, vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1eabn theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u0169 m\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y. N\u1ebfu \u0111\u00e3 qua ch\u00e2u huy\u1ec7n, chuy\u1ec3n v\u1eadn ty m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft, ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng minh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i vi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu th\u00e1ng 9, l\u1ea5y Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu th\u1ee9 t\u1eed, Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri H\u00e0ng Ch\u00e2u; H\u1ed9i linh quan Ph\u00e1n quan, Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1eef Di Gi\u1ea3n l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7. T\u00f9y t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c, \u0111\u1ebfn nay t\u1ef1 khai b\u00e1o, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i. Di Gi\u1ea3n tr\u1ecb l\u00fd Khai Phong, nghi\u00eam minh c\u00f3 ti\u1ebfng, Vua ghi t\u00ean \u00f4ng l\u00ean b\u00ecnh phong, \u00fd \u0111\u1ecbnh s\u1ebd tr\u1ecdng d\u1ee5ng.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a T\u00f9y ch\u00e9p: T\u00f9y v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o. X\u00e9t T\u00f9y th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2 th\u0103ng T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb, ki\u00eam H\u1eefu th\u1ee9 t\u1eed, t\u1ee9c \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o r\u1ed3i, b\u1ea3n truy\u1ec7n sai.)<\/i>\r\n\r\n[49] Ghi ch\u00e9p con trai c\u1ee7a c\u1ed1 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o l\u00e0 Th\u00edch l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Ch\u00ednh t\u1ef1. Th\u00edch \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng v\u0103n vi\u1ec7n, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y cha anh \u0111\u00e3 m\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban m\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[50] Chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch, Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c H\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ebft \u00c1nh, L\u00fd C\u1eadp, M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1, V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai vi\u00ean quan th\u01b0\u1eddng tham c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng. C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, L\u01b0u Qu\u00e2n, Y\u1ebfn Th\u00f9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef Di Gi\u1ea3n, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u00fd Duy, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd T\u01b0, T\u1ed1ng Th\u1ee5, Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc xu\u1ea5t s\u1eafc v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh thanh cao.\r\n\r\nC\u1ea5p s\u1ef1 trung Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c, T\u00f4n Th\u00edch, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd H\u01b0 K\u1ef7, L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 Gi\u00e1m Ti\u1ebft Nhan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u1edbn \u1edf c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n. Tri ch\u1ebf thuy\u1ebft cang S\u0129 Ho\u00e0nh, Ti\u1ec1n D\u1ecbch[footnote]Tri ch\u1ebf thuy\u1ebft cang S\u0129 Ho\u00e0nh Ti\u1ec1n D\u1ecbch: ch\u1eef 'tri' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'h\u00e0nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 17-6, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 27-18 m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Di\u1ec7p, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o, B\u1eb1ng Nguy\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed. C\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n quan c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n \u1edf kinh \u0111\u00f4, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y ph\u1ea3i tr\u00ecnh danh s\u00e1ch l\u00ean.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, c\u1ef1u \u0110\u1ed3ng C\u1ed1c huy\u1ec7n Ch\u1ee7 b\u1ea1 L\u00fd S\u0129 Tr\u00ecnh \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng v\u0103n d\u00e2ng l\u00ean vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt qu\u00e2n s\u1ef1, v\u00ec l\u1eddi n\u00f3i ng\u00f4ng cu\u1ed3ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m T\u01b0 h\u1ed9 Tham qu\u00e2n \u1edf Hu\u1ec7 Ch\u00e2u.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u1ea5y Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed T\u00e2n kh\u00e1ch, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua l\u1ea1i ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c xem vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh. T\u1eeb gi\u1eefa m\u00f9a xu\u00e2n, Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, ch\u1ec9 xem vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, th\u00e1nh th\u1ec3 \u0111\u00e3 b\u00ecnh ph\u1ee5c, m\u1edbi l\u1ea1i ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[54] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng L\u01b0u \u00cdch, Khang Ng\u1ecdc, T\u1eeb Nguy\u00ean c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00f3ng c\u1ecdc s\u1ed1ng cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xem ba ng\u00e0y xong, ch\u1eb7t tay ch\u00e2n, thi h\u00e0nh \u0111\u1ee7 ng\u0169 h\u00ecnh r\u1ed3i x\u1eed t\u1eed. V\u01b0\u01a1ng Quang, L\u00fd Qu\u00fd \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u1eb7t tay ch\u00e2n r\u1ed3i x\u1eed tr\u1ea3m. \u0110\u01b0\u1eddng T\u00edn c\u00f9ng t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m. Th\u1ee3 v\u1ebd c\u1ee7a vi\u1ec7n V\u0103n T\u01b0, qu\u00e2n s\u0129, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t, \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n v\u00e0 lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1ee7a Chu N\u0103ng c\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u0129, qu\u00e2n s\u0129 m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng[footnote] Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1ee7a Chu N\u0103ng c\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u0129, qu\u00e2n s\u0129 m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 24 ch\u00e9p vi\u1ec7c Chu N\u0103ng gi\u1ea3 m\u1ea1o thi\u00ean th\u01b0, \u1edf d\u01b0\u1edbi ch\u1eef '\u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady' c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t'.[\/footnote]; \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh Giang H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn. Em c\u1ee7a N\u0103ng l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, ch\u1ec9 ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t, \u0111\u00e0y v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e0nh \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u[footnote] \u0110\u00e0y v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e0nh \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, ch\u1eef 'b\u1ea3n th\u00e0nh', s\u00e1ch tr\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'lao th\u00e0nh'.[\/footnote].\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, N\u0103ng \u0111\u1ecbnh m\u1eb7c gi\u00e1p ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ee9 gi\u1ea3, V\u0103n Hi\u1ec3n l\u00e9n b\u00e1o cho tri ph\u1ee7 Chu T\u1ed1n bi\u1ebft, n\u00ean \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed nh\u1eb9. V\u1ee3 c\u1ee7a N\u0103ng l\u00e0 Cao, m\u1eb9 l\u00e0 L\u00fd, em d\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n, c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u g\u00e1i v\u00e0 gia nh\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u1ed3 Nam, Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y. Con c\u1ee7a N\u0103ng l\u00e0 B\u1ea1n Ca v\u00ec c\u00f2n nh\u1ecf kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i \u0111\u00f2n, ch\u1ec9 ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t, \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh L\u1ec5 Ch\u00e2u, cho theo m\u1eb9 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00e0y. L\u00fac \u0111\u00f3, sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ea7n S\u1ea7m Th\u1ee7 T\u1ed1 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng x\u00e9t \u00e1n, t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u1ed3 s\u01a1 v\u1ee5 \u00e1n, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u1ea7u sai B\u00e1c V\u0103n \u0111i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1eaft gi\u1eef nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. B\u00e1c V\u0103n ch\u1ec9 tr\u1ecb t\u1ed9i k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00e9p theo \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xin gi\u1ea3m t\u1ed9i.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: B\u00e1c V\u0103n ch\u1ec9 tr\u1ecb t\u1ed9i k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00e9p theo \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xin gi\u1ea3m t\u1ed9i. Ch\u1ed7 ch\u00e9p b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, v\u00ec m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y, cho ngh\u1ec9 ch\u1ea7u m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n t\u1ecda.\r\n\r\n[56] L\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Chu Kh\u1edfi l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri Thanh ch\u00e2u, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, ki\u00eam Qu\u1ea3n c\u00e2u T\u1ea7n ch\u00e2u binh m\u00e3. Chu Kh\u1edfi v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, c\u00f2n T\u00e0o V\u0129 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0110inh V\u1ecb, V\u1ecb gh\u00e9t h\u1ecd, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Chu\u1ea9n, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\nChu Kh\u1edfi t\u00ednh t\u00ecnh vui v\u1ebb, th\u00edch u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Chu\u1ea9n \u1edf Trung th\u01b0, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng Kh\u1edfi \u0111\u1ebfn nh\u00e0 V\u0129 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Chu\u1ea9n v\u00e0 Kh\u1edfi say m\u1ec1m, \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam m\u1edbi v\u1ec1. H\u00f4m sau, xin l\u1ed7i, Vua c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o: <i>\"Thi\u00ean h\u1ea1 v\u00f4 s\u1ef1, m\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n vui v\u1ebb, c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec \u0111\u00e2u!\"<\/i> Tuy nhi\u00ean, Kh\u1edfi r\u1ea5t c\u1ea9n m\u1eadt, m\u1ed7i khi t\u00e2u vi\u1ec7c hay tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi trong cung, xong li\u1ec1n \u0111\u1ed1t b\u1ea3n th\u1ea3o, n\u00ean l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng ai bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aT\u1eeb \u0110\u1ed9 qu\u1ed1c k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 T\u00e0o V\u0129, h\u1ecfi V\u0129: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m sao l\u1ea1i th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Chu N\u0103ng?\"<\/i> V\u0129 \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft N\u0103ng, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec th\u1ea7n c\u00f3 ch\u00fat danh ti\u1ebfng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u00ean h\u1eafn mu\u1ed1n m\u01b0\u1ee3n danh ti\u1ebfng c\u1ee7a th\u1ea7n m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> R\u1ed3i kh\u00f3c xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua th\u01b0\u01a1ng, b\u1ea3o L\u1ee3i D\u1ee5ng: <i>\"V\u0129 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c r\u1ed3i cho ra ngo\u00e0i.\"<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y l\u00e0m Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1. Kh\u00f4ng r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u, ghi ch\u00e9p th\u00eam \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed1ng Th\u1ee5 l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu \u0110\u00e0m Lu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3; Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea3 D\u1ee5 \u0111\u1ee9c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Th\u00e0nh C\u00e1t l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Chu T\u1ed1n, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Mai Tu\u00e2n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. Chu T\u1ed1n l\u00e0m H\u1ed9 qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, Mai Tu\u00e2n l\u00e0m Ho\u00e0i ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi vi\u1ec7c ch\u00e2u.\r\n\r\nChuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u S\u1edf b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, gi\u00e1m Di\u1ec7p huy\u1ec7n di\u00eam thu\u1ebf[footnote]Gi\u00e1m Di\u1ec7p huy\u1ec7n di\u00eam thu\u1ebf, ch\u1eef 'di\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-26 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\r\n\r\nKhuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 T\u1ea3i \u0111ang ch\u1ecbu tang, \u0111\u1ee3i h\u1ebft tang s\u1ebd l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u00ecnh Thi\u1ec7u Trung l\u00e0m D\u01b0\u01a1ng V\u0169 huy\u1ec7n \u0111\u00f4 gi\u00e1m. C\u00e1c quan th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u1ea1c ch\u1ee9c trong qu\u00e2n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u1ed3ng chu\u1ed9c t\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i. Chu T\u1ed1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed Chu N\u0103ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u00e9t r\u00f5 gian tr\u00e1, d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1ea1i ch\u1ebf s\u1ee9, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Tri Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tang Th\u1ee5c ph\u1ea3i n\u1ed9p 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng chu\u1ed9c t\u1ed9i, l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n Ninh ch\u00e2u, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u00ec t\u1ed9i giao k\u1ebft v\u1edbi Chu N\u0103ng.\r\n\r\nL\u00fd Ph\u00fac, \u0110\u00f4 th\u1ef1 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n[footnote]\u0110\u00f4 th\u1ef1 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, '\u0110\u00f4 th\u1ef1' theo b\u1ea3n kh\u00e1c l\u00e0 '\u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1', ch\u1ed7 n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'b\u1ed9'[\/footnote], t\u1eebng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, c\u1ea7m qu\u00e2n th\u1ea5t lu\u1eadt, b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y ra ngo\u00e0i L\u0129nh Nam, sau \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u00e0m Ho\u00e0n v\u1ec7[footnote]Kh\u1edfi l\u00e0m Ho\u00e0n v\u1ec7, ch\u1eef 'ho\u00e0n' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u00f4i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. \u1ede V\u0129nh H\u01b0ng, kh\u00e9o n\u1ecbnh Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf giao, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c K\u1ef3 ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, khi Chu N\u0103ng l\u00e0m ph\u1ea3n, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1eef. Th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i v\u00ec \u00f4ng gi\u00e0 y\u1ebfu, cho l\u00e0m T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u.\r\n\r\n\u0110\u00f4 gi\u00e1m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Khang V\u0103n \u0110\u1ee9c b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, gi\u00e1m Thi\u1ec3m ch\u00e2u di\u00eam thu\u1ebf. \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu M\u1ee5c Gi\u1edbi th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Chu N\u0103ng, Chu N\u0103ng v\u00e0 Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb ti\u1ebfn c\u1eed, b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i Thi\u1ec1u ch\u00e2u lao th\u00e0nh. Qu\u00e2n s\u0129 Phong Ti\u1ebfn, Kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 Chu Nh\u1eadt X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 8 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng theo Chu N\u0103ng, tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c gian tr\u00e1, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c h\u1ea3i \u0111\u1ea3o v\u00e0 qu\u1eadn xa lao th\u00e0nh.\r\n\r\nC\u00e1c quan tri huy\u1ec7n Can H\u1eefu, b\u1ea1 u\u00fd B\u1ed3 Th\u00e0nh, Tr\u01b0\u1eddng An, V\u1ea1n Ni\u00ean, Can H\u1eefu \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, tha t\u00f9 nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eeb nh\u1eefng t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c, \u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi[footnote]Ch\u1eef 'nh\u00e2n' trong '\u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, tr\u1ed9m c\u1eafp t\u00e0i s\u1ea3n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ed1t ph\u00e1, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Thu\u1ebf h\u1ea1 thu n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3 tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc c\u00f2n n\u1ee3, c\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 h\u1ea1t gi\u1ed1ng vay m\u01b0\u1ee3n hi\u1ec7n c\u00f2n thi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Chu N\u0103ng, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, kh\u00f4ng truy c\u1ee9u n\u1eefa.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan L\u01b0u Kh\u1ea3i \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 an \u1ee7i qu\u00e2n d\u00e2n, khao th\u01b0\u1edfng quan l\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u0129.\r\n\r\n[61] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb nay khi t\u1eeb bi\u1ec7t, g\u1eb7p m\u1eb7t, t\u1ea1 \u01a1n ph\u1ea3i qua ch\u00ednh nha; c\u00e1c ch\u1ee9c M\u1ea1c ph\u1ee7, Ch\u00e2u huy\u1ec7n khi t\u1ea1 \u01a1n t\u1ea1i nha m\u00f4n trong nh\u1eefng ng\u00e0y ngh\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u1ea5u s\u1ef1 th\u00ec d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn l\u00ean.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng quy\u1ebft ch\u1ea3y tr\u00e0n v\u00e0o T\u1eeb Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd V\u01b0\u01a1ng Di Trinh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ph\u00eda nam th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ng\u0103n l\u0169, r\u1ea5t v\u1eefng ch\u1eafc. Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[63] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n c\u00f9ng c\u00e1c quan kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c Ti\u1ebfn s\u0129 do c\u00e1c ch\u00e2u ti\u1ebfp t\u1ee5c ti\u1ebfn c\u1eed. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, L\u01b0u Qu\u00e2n d\u00e2ng danh s\u00e1ch, g\u1ed3m 56 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 19 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, 29 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, 8 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, T\u01b0 m\u00e3 c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m g\u1ea7n nh\u00e0.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban y\u1ebfn cho d\u00e2n kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[65] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1eeb H\u00e0ng Ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u, cho v\u00e0o n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n ch\u1ea7u.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>\"Cha l\u00e0 H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u t\u00ean D\u1ef1c, n\u0103m nay 90 tu\u1ed5i. Theo l\u1ec5 v\u0103n, nh\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi 90 tu\u1ed5i th\u00ec kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan, theo l\u1ec7nh cha m\u1eb9 80 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng[footnote]Ch\u1eef 'c\u1ee9' trong 'theo l\u1ec7nh cha m\u1eb9 80 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 61, \u300aT\u00f4n b\u1ed9c x\u1ea1 h\u00e0nh tr\u1ea1ng\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Mong \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 qu\u00ea.\"<\/i> Chi\u1ebfu ban \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[67] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin Giang, Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thu\u00ea thuy\u1ec1n d\u00e2n, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ho\u00e0i Nam t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u00e0o n\u1ed9p, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[68] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169 tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1edf m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Anh, ng\u00e0y l\u1ebb xem vi\u1ec7c, ng\u00e0y ch\u1eb5n kh\u00f4ng ng\u1ed3i tri\u1ec1u. Nay trong ngo\u00e0i y\u00ean \u1ed5n, ch\u00ednh s\u1ef1 h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, xin theo l\u1ec7 c\u0169, ba ng\u00e0y ho\u1eb7c n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u1ef1 tri\u1ec1u nghe ch\u00ednh s\u1ef1, ho\u1eb7c ng\u00e0y l\u1ebb xem vi\u1ec7c, ng\u00e0y ch\u1eb5n kh\u00f4ng ng\u1ed3i tri\u1ec1u. C\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c h\u00ecnh \u00e1n, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, sai quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch, tr\u1eeb vi\u1ec7c l\u1edbn kh\u1ea9n c\u1ea5p ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t t\u00e2u b\u00e0y, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ph\u1ee5 t\u1ea5u.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh. Vi\u1ec7n b\u00e8n t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay ng\u00e0y ch\u1eb5n tr\u01b0\u1edbc sau \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng ng\u1ed3i tri\u1ec1u, ng\u00e0y l\u1ebb xem vi\u1ec7c, ho\u1eb7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, ho\u1eb7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh. C\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, v\u1eabn theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1.\"<\/i> Sau l\u1ea1i xin ng\u00e0y l\u1ebb ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, theo l\u1ec7 ng\u00e0y ngh\u1ec9, m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c xem vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh roi. Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, nh\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n d\u1ef1ng \u0111\u00f2n d\u00f4ng, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed h\u1ecdp c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ebfn xem[footnote]Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed h\u1ecdp c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ebfn xem, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28, m\u1ee5c Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o th\u00e1i t\u1eed s\u1eeda.[\/footnote], Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 tham d\u1ef1.\r\n\r\n<i>(\u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p, xem ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 12.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ng\u1ef1 c\u1eeda Ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng xem y\u1ebfn, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed ng\u1ed3i h\u1ea7u, t\u1ea5t c\u1ea3 n\u0103m ng\u00e0y. T\u1eeb khi Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, \u00edt khi ng\u1ef1 ra ngo\u00e0i, \u0111\u1ebfn nay l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui m\u1eebng.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"H\u00e0ng n\u0103m ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 10, tri\u1ec1u b\u00e1i cung C\u1ea3nh Linh. Nay v\u00ec t\u1ebf th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3, t\u1ea5u c\u00e1o trong k\u1ef3 t\u00e1n trai, xin t\u1ea1m b\u00e3i tri\u1ec1u b\u00e1i. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y, sai cung s\u1ee9 l\u00e0m l\u1ec5 ch\u01b0\u1edbc hi\u1ebfn.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, l\u1ea5y c\u1ef1u Kh\u1edfi c\u01b0 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 mi\u1ec5n tang ph\u1ee5c, l\u00e0m Tri Hoa Ch\u00e2u. Khi \u1ea5y Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u Hoa Ch\u00e2u \u0111ang chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n gi\u1ecfi vi\u1ec7c, mong giao ph\u00f3 ri\u00eang, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. Nghi\u00eau T\u00e1 ch\u1ebf ra c\u1ecdc g\u1ed7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00ea m\u1edbi \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c, sau l\u1ea1i l\u00e0m \u0111\u00ea d\u00e0i \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"\u0111\u00ea Tr\u1ea7n C\u00f4ng\"<\/i>.\r\n\r\n[73] Tam Ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn \u0110inh Ch\u00e2u, v\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eebng mang th\u01b0 t\u1eeb qua l\u1ea1i gi\u1eefa Chu N\u0103ng v\u00e0 Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh.\r\n\r\n[74] T\u1ea3 Tu\u1ea7n s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb an tr\u00ed l\u00e0m t\u00e1n tham qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u1ecbnh c\u01b0, d\u00f9 g\u1eb7p l\u1ec7nh l\u01b0\u1ee3ng di c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1eddi \u0111i. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 sau khi m\u1ea5t ch\u1ee9c, h\u1ecd t\u1ef1 do kinh doanh sinh k\u1ebf[footnote]'t\u1ef1 do' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee3', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], kh\u00f4ng b\u1ecf l\u00f2ng tham, x\u00e2m nhi\u1ec5u d\u00e2n ngh\u00e8o, m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ee3i l\u1ed9c. L\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb c\u1eady v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a ch\u00e2u qu\u1eadn, n\u1ebfu quan tr\u00ean h\u01a1i nhu nh\u01b0\u1ee3c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn cho d\u00e2n. Xin t\u1eeb nay giao cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean theo d\u00f5i, n\u1ebfu h\u1ecd x\u00e2m ph\u1ea1m vi\u1ec7c quan, \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec t\u00e2u xin d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho quan ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n ti\u1ebfp ki\u1ebfn.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00fa th\u00edch v\u00e0 ki\u1ec3m duy\u1ec7t s\u00e1ch ng\u1ef1 t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 7.000 ti\u1ec1n m\u1ed7i th\u00e1ng, quan kinh \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c 5.000 ti\u1ec1n.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, v\u1eabn l\u1ec7nh m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, h\u1ea7u gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu.)<\/i>\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, B\u00ed th\u01b0 lang, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh xin t\u1eeb nay g\u1eb7p ng\u00e0y l\u1ec5 l\u1edbn, theo l\u1ec7 c\u1ee7a quan kinh \u0111\u00f4 hi\u1ec7u l\u00fd, ki\u1ec3m th\u1ea3o, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng tr\u0103m quan d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 con c\u1ee7a Ho\u00e1 C\u01a1.)<\/i>\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban cho c\u00e1c cung qu\u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1 m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ea3n s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Gi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, l\u1ea5y \u0110\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 s\u00e1u t\u1ed9c \u1edf gi\u1edbi tr\u1ea5n Ho\u00e0i An l\u00e0 Kh\u1ea5t Mai[footnote]'Mai' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, \u300a\u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec7n\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote] b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban t\u00e1 ch\u1ee9c, sung ch\u1ee9c Phi\u00ean b\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, v\u00ec Khi\u00eam h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u00e0 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng ta c\u00f3 c\u00f4ng lao.\r\n\r\n[80] Ng\u1ee5c Khai Phong ph\u1ee7 tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng L\u1eef Di Gi\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\r\n\r\n[81] Quy\u1ec1n ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu m\u1edf khoa thi, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ty s\u0129, v\u0103n h\u1ecdc c\u00e1c lo\u1ea1i xu\u1ea5t th\u00e2n, l\u01b0u ngo\u1ea1i nh\u00e2n nh\u1eadp quan th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc nay v\u1eabn theo l\u1ec7 d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh th\u00ednh. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ch\u01b0a v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u1ee5c th\u00ec kh\u00f4ng d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p n\u1eefa, c\u1ee9 theo c\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ru\u1ed9ng l\u00faa m\u00f9a thu b\u1ecb m\u01b0a l\u1edbn v\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ng\u1eadp l\u1ee5t, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tam ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 ki\u1ec3m tra v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u1edf c\u00e1c n\u01a1i, ngo\u00e0i ph\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n theo chi\u1ebfu x\u00e1, th\u00ec th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u1eefa; nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u00edn ph\u1ea7n th\u00ec mi\u1ec5n h\u1ebft.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, tri\u1ec7u t\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00ecnh Th\u00fay Ph\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n \u0111\u1ec3 xem l\u00faa, r\u1ed3i ban y\u1ebfn.\r\n\r\n[84] Th\u00e1i ch\u00fac \u0110inh T\u1ecbch c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a cha \u00f4ng l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0110inh V\u1ecb.\r\n\r\n[85] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1ea1c li\u00eau thi\u1ebfu h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec7n s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch \u1ee9ng tuy\u1ec3n r\u1ea5t \u00edt, xin t\u1ea1m b\u1ed5 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb l\u1ec7nh l\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i v\u00e0o ch\u1ee9c \u0111\u00f3, khi tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec t\u00ednh theo th\u1ee9 b\u1eadc c\u0169. Chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c m\u1ea1c li\u00eau s\u01a1 \u0111\u1eb3ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan v\u00e0 Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua ti\u1ebfp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u1edf c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f2a, ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u1eafc \u0111\u00e1 b\u00e0i minh H\u1ed9i Linh quan do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed T\u00e2n kh\u00e1ch, xin Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e1p l\u1ec5, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ec7nh cho ch\u1ee9c Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan, t\u1eeb nay g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 v\u00e0 Ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[89] Tu s\u1eeda Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, sai Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, b\u1ed5 Kh\u1ea5u Giam, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, H\u1ecdc s\u0129 T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Tri ch\u00e2u \u00cdch. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n kh\u00f4ng hi\u1ec3u d\u00e2n t\u00ecnh, hay t\u1ef1 cao t\u1ef1 \u0111\u1ea1i, kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean thay \u00f4ng ta. Gi\u00e1ng Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng.\r\n\r\n[91] Vua ng\u1ef1 \u1edf Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, tri\u1ec7u c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n lu\u1eadn, th\u01a1 ca do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i nghe \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, l\u1ea5y vi\u1ec7c vi\u1ebft l\u00e1ch l\u00e0m th\u00fa vui, tuy kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 s\u1edf th\u00edch c\u1ee7a Tr\u1eabm t\u1eeb l\u00e2u.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1nh ch\u1ebf r\u1ed9ng l\u1edbn, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn, xin kh\u1eafc b\u1ea3n in \u0111\u1ec3 l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, r\u1ed3i ban y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, trong cung \u0111\u01b0a ra 722 quy\u1ec3n th\u00e1nh ch\u1ebf cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1nh ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia th\u00e0nh t\u1eebng b\u1ed9 s\u00e1ch, mong \u0111\u01b0\u1ee3c cho kh\u1eafc b\u1ea3n in, ban t\u1eb7ng cho c\u00e1c c\u01a1 quan v\u00e0 c\u00e1c kinh s\u00e1ch \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, \u0111\u1ea1o L\u00e3o \u1edf c\u00e1c danh s\u01a1n th\u1eafng c\u1ea3nh. L\u1ea1i xin sai c\u00e1c quan n\u1ed9i th\u1ea7n t\u00ecm n\u01a1i thanh t\u1ecbnh trong cung \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam \u0111i\u1ec7n c\u00e1c \u0111\u1ec3 c\u1ea5t gi\u1eef.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3 cho x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf ph\u00eda sau Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, sai N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng v\u00e0 Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n tr\u00f4ng coi, \u0111\u00f3 l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c.\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i, c\u00f4ng nghi\u1ec7p ng\u00e0y c\u00e0ng h\u01b0ng th\u1ecbnh. Xin cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ch\u1ecdn nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p trong s\u00e1ch Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch Th\u00e1nh ch\u00ednh l\u1ee5c.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i sai Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n v\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng bi\u00ean so\u1ea1n, \u0110inh V\u1ecb c\u00f9ng tham gia xem x\u00e9t.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd \u0110\u1ecbch d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan, g\u1ed3m 30 quy\u1ec3n.\r\n\r\n[95] T\u1ea3 Tu\u1ea7n s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u00e0i quan b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m Tri ch\u00e2u v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng quan, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan kh\u00e1c theo ph\u1ea9m c\u1ea5p.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua g\u1eb7p c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm g\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ee9c kh\u1ecfe d\u1ea7n h\u1ed3i ph\u1ee5c, nh\u01b0ng vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c v\u1eabn khi\u1ebfn Tr\u1eabm lo l\u1eafng. Nay Th\u00e1i t\u1eed tu\u1ed5i \u0111\u00e3 l\u1edbn, \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng cao, Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u1ed1n hi\u1ec1n minh, x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1eb1ng, c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1eabm mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 Th\u00e1i t\u1eed x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh b\u00ean ngo\u00e0i, Ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf trong cung xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, c\u00e1c khanh h\u00e3y b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"L\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1i h\u1ef7 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, hu\u1ed1ng chi t\u1eeb khi Th\u00e1i t\u1eed l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ee9c v\u1ecdng ng\u00e0y c\u00e0ng cao, Ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u00f2 t\u00e1 \u0111\u00e3 l\u00e2u, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo gi\u00e1o h\u00f3a, thi\u00ean h\u1ea1 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, kh\u00f4ng ai c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0o ch\u00ea tr\u00e1ch. Tuy nhi\u00ean, Th\u00e1i t\u1eed \u0111\u00e3 gi\u00e1m qu\u1ed1c, xin cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u1ec3 h\u00e0ng ng\u00e0y b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, ti\u1ec7n vi\u1ec7c ph\u00f2 t\u00e1.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n lui v\u1ec1 b\u00e0n b\u1ea1c th\u1ee9 b\u1eadc, truy\u1ec1n ch\u1ec9 cho h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu, Vua ph\u00ea chu\u1ea9n.\r\n\r\n[97] T\u1eeb khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0110inh V\u1ecb d\u1ea7n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. L\u00fd \u0110\u1ecbch b\u1ea5t b\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng than th\u1edf v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u00eau r\u1eb1ng: <i>\"Ta t\u1eeb th\u00e2n ph\u1eadn th\u01b0\u1eddng d\u00e2n, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p qu\u1ed1c gia, d\u00f9 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn, sao c\u00f3 th\u1ec3 a dua theo quy\u1ec1n th\u1ea7n \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u an th\u00e2n!\"<\/i> Khi b\u00e0n vi\u1ec7c ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5, L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u00e3 mang ch\u1ee9c Thi\u1ebfu ph\u00f3, mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, nh\u01b0ng \u0110inh V\u1ecb c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n so\u1ea1n th\u1ea3o t\u1edd tr\u00ecnh, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, ki\u00eam Thi\u1ebfu s\u01b0, L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, ki\u00eam T\u1ea3 th\u1eeba, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, \u0111\u1ec1u ki\u00eam Thi\u1ebfu b\u1ea3o; Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u1eefu th\u1eeba, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang[footnote]C\u00e2u 'V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ec1u ki\u00eam T\u00e2n kh\u00e1ch; Ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed t\u00e2n kh\u00e1ch, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chi\u00eam s\u1ef1; H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ed9 b\u1ed9 Y\u1ebfn Th\u00f9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ki\u00eam X\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ee9 t\u1eed; c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1eef nguy\u00ean.\r\n\r\nTheo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c Th\u1ecb lang c\u1ee7a L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh kh\u00f4ng ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u1ea3, H\u1eefu Th\u1eeba, m\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169 c\u0169ng n\u00ean th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. \u0110inh V\u1ecb chuy\u00ean \u00fd \u0111\u00e8 n\u00e9n L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, \u0111\u1ed5i s\u1eafc m\u1eb7t r\u1ed3i \u0111\u1ee9ng d\u1eady. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, bu\u1ed5i s\u00e1ng ch\u1edd v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u1ea5y L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e2n kh\u00e1ch. L\u00fd \u0110\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"L\u00e2m \u0110\u1eb7c n\u0103m ngo\u00e1i th\u0103ng ch\u1ee9c H\u1eefu Th\u1eeba, n\u0103m nay \u0111\u1ed5i sang Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, v\u00e0o \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i do c\u00f4ng tuy\u1ec3n, d\u01b0 lu\u1eadn ch\u01b0a y\u00ean, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 t\u00e2u b\u1ed5 ch\u1ee9c Chi\u00eam s\u1ef1, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> B\u00e8n m\u1eafng \u0110inh V\u1ecb, c\u1ea7m th\u1ebb b\u00e0i \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh \u0110inh V\u1ecb, \u0110inh V\u1ecb ch\u1ea1y tho\u00e1t.\r\n\r\nC\u00e1c quan \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t h\u1ebft s\u1ee9c h\u00f2a gi\u1ea3i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghe, b\u00e8n v\u00e0o t\u00e2u \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n. Quan n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1eeb trong cung mang t\u1edd ch\u1ebf th\u01b0 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc long s\u00e0ng, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 t\u1edd ch\u1ebf th\u01b0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c khanh ki\u00eam ch\u1ee9c quan \u0110\u00f4ng cung.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n xin kh\u00f4ng nh\u1eadn m\u1ec7nh n\u00e0y.\"<\/i> B\u00e8n ch\u1ec9 tr\u00edch \u0110inh V\u1ecb gian t\u00e0 l\u1ed9ng quy\u1ec1n, trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i, th\u1ea7n xin c\u00f9ng \u0110inh V\u1ecb xu\u1ed1ng Hi\u1ebfn ty \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t. L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y con c\u1ee7a L\u00e2m \u0110\u1eb7c t\u1ea1i ch\u1ee9c, x\u1eed ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 l\u00fd \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft k\u00eau oan, nh\u01b0ng b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd. \u0110\u00f3 l\u00e0 do \u0110inh V\u1ecb bao che, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00f4 t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, vi\u1ec7c c\u1ee7a Chu N\u0103ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng x\u1eed t\u1eed, ch\u1ee9c quan \u0110\u00f4ng cung kh\u00f4ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam. L\u1ea1i n\u1eefa, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n c\u0169ng l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb. Th\u1ea7n xin c\u00f9ng \u0110inh V\u1ecb, Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ee9c, mong b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00e1c l\u00e0m ph\u1ee5 t\u00e1.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng c\u0169ng k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u: <i>\"D\u00f9ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng g\u1eb7p th\u1eddi th\u00e1nh, th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1eb1ng L\u00fd \u0110\u1ecbch. Nh\u01b0ng d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh, li\u1ec1u m\u1ea1ng v\u00e0o ch\u1ed7 nguy hi\u1ec3m, th\u00ec L\u00fd \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng b\u1eb1ng th\u1ea7n.\"<\/i> Vua quay h\u1ecfi \u0110inh V\u1ecb: <i>\"Trung th\u01b0 c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u0103ng?\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00e1p: <i>\"Xin h\u1ecfi c\u00e1c quan \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ecfi Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Trung th\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c ngo\u00e0i ra kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec sai s\u00f3t.\"<\/i> M\u1ed9t l\u00e1t sau, \u0110inh V\u1ecb, L\u00fd \u0110\u1ecbch lui ra, ch\u1ec9 l\u01b0u l\u1ea1i Khu m\u1eadt s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 b\u00e0n vi\u1ec7c.\r\n\r\nVua r\u1ea5t gi\u1eadn, \u0111\u1ecbnh giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t, L\u1ee3i D\u1ee5ng, Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i th\u1ea7n b\u1ecb b\u1ecf t\u00f9, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn, hu\u1ed1ng chi \u0110inh V\u1ecb v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd tranh gi\u00e0nh, m\u00e0 c\u00f9ng L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0a ph\u00e2n r\u00f5 ph\u1ea3i tr\u00e1i, sao kh\u00f4ng bi\u1ec7n lu\u1eadn!\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 ngu\u00f4i gi\u1eadn, b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm s\u1ebd x\u1eed l\u00fd ngay.\"<\/i> Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, b\u1ed7ng b\u1ecb b\u00e0i x\u00edch, xin lui v\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169.\"<\/i> Vua an \u1ee7i l\u00e2u, r\u1ed3i sai h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n ch\u1ebf th\u01b0, gi\u00e1ng ch\u1ee9c m\u1ed9t b\u1eadc, b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn.\r\n\r\nCh\u1ebf th\u01b0 ch\u01b0a ban ra, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, L\u00fd \u0110\u1ecbch xin t\u00e2u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, l\u1ea1i xin g\u1eb7p Th\u00e1i t\u1eed \u1edf c\u1eeda N\u1ed9i \u0110\u00f4ng, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ra. C\u00f2n \u0110inh V\u1ecb \u00e2m m\u01b0u tr\u1edf l\u1ea1i, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n c\u0169ng s\u1ee3 \u0110inh V\u1ecb ra ngo\u00e0i th\u00ec m\u00ecnh m\u1ea5t ch\u1ed7 d\u1ef1a, t\u00e2u v\u1edbi Vua mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i, v\u00e0 xin gi\u1eef L\u00fd \u0110\u1ecbch, n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an s\u1eafp \u0111\u1ebfn, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n, qua Trung th\u01b0 r\u1ea5t ti\u1ec7n. N\u1ebfu d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, e sinh chuy\u1ec7n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, kh\u00f4ng r\u00f5 n\u00f3i g\u00ec, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c, ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho \u0110inh V\u1ecb gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9, \u0110\u1ecbch gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ecb lang H\u1ed9 b\u1ed9 tr\u1edf v\u1ec1 ban. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1 g\u1ea5p r\u00fat, chi\u1ebfu ch\u1ec9 do Vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n so\u1ea1n th\u1ea3o. B\u1ea3n chi\u1ebfu do L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. <i>(Theo B\u00e1ch quan bi\u1ec3u, V\u1ecb gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 coi vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0 Nam, \u0110\u1ecbch gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ecb lang H\u1ed9 b\u1ed9 coi vi\u1ec7c \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn.)<\/i> C\u00f9ng ng\u00e0y, Duy Di\u1ec5n c\u00f9ng Trung Ch\u00ednh, T\u0103ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u, ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan \u0110\u00f4ng cung, c\u00f2n chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u00e1i t\u1eed ngh\u1ecb ch\u00ednh v\u00e0 chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1ec1 Ch\u1eedng, L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\nNg\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, V\u1ecb v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh tranh ch\u1ea5p. V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n d\u00e1m tranh ch\u1ea5p, m\u00e0 l\u00e0 \u0110\u1ecbch gi\u1eadn d\u1eef m\u1eafng nhi\u1ebfc th\u1ea7n. Th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u00e8n cho ng\u1ed3i, t\u1ea3 h\u1eefu mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t gh\u1ebf \u0111\u00f4n, V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 ch\u1ec9 ph\u1ee5c ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.\"<\/i> B\u00e8n \u0111\u1ed5i d\u00f9ng gh\u1ebf \u0111\u1ea9u.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng v\u00e0 Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n truy\u1ec1n chi\u1ebfu \u0111\u01b0a V\u1ecb v\u1ec1 Trung th\u01b0, l\u1ec7nh v\u1eabn coi vi\u1ec7c nh\u01b0 c\u0169. L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u1ecbch ra coi V\u1eadn Ch\u00e2u, mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb, l\u1eadp t\u1ee9c l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadm ch\u1ee9c. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho H\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, phong Ch\u1eedng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, chi\u1ebfu \u0111\u00e3 v\u00e0o nh\u01b0ng ch\u01b0a ban ra. V\u1ecb \u0111\u00e3 ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, chi\u1ebfu \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. V\u1ecb b\u00e8n truy\u1ec1n chi\u1ebfu tri\u1ec7u L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Qu\u00e2n kh\u00f4ng nh\u1eadn chi\u1ebfu, b\u00e8n tri\u1ec7u Y\u1ebfn Th\u00f9. Qu\u00e2n t\u1eeb Vi\u1ec7n ra, g\u1eb7p Th\u00f9 \u1edf c\u1eeda nam Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Th\u00f9 quay m\u1eb7t \u0111i qua, kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u00e0o, c\u00f3 l\u1ebd trong l\u00f2ng \u00e1y n\u00e1y.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng kh\u1ecfe, l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f4i khi l\u1ed9n x\u1ed9n, c\u00f3 l\u1ea7n n\u1ed5i gi\u1eadn l\u1edbn n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00eam qua ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn nh\u00e0 h\u1ecd L\u01b0u, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 m\u00ecnh Tr\u1eabm \u1edf l\u1ea1i trong cung.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1p, L\u00fd \u0110\u1ecbch ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady, sao kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1ecd?\"<\/i>\r\n\r\nM\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u sau, Vua t\u1ec9nh ng\u1ed9, n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3.\"<\/i> Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00fac \u1ea5y \u0111ang \u1edf sau b\u00ecnh phong, nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1eeb \u0111\u00f3 gh\u00e9t L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do L\u00fd \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i[footnote]L\u00fd \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i: ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung[\/footnote], kh\u00f4ng ch\u1ec9 do \u0110inh V\u1ecb x\u00fai gi\u1ee5c, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a trong cung.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aB\u00e1i b\u00e3i l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p L\u00fd \u0110\u1ecbch mu\u1ed1n ki\u00eam ch\u1ee9c H\u1eefu th\u1eeba, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1ea1i ch\u00e9p l\u1eddi L\u00fd \u0110\u1ecbch r\u1ea5t hung h\u0103ng[footnote]L\u1ea1i ch\u00e9p l\u1eddi L\u00fd \u0110\u1ecbch r\u1ea5t hung h\u0103ng: ch\u1eef 'c\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u1eedng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda[\/footnote], Vua li\u00ean t\u1ee5c qu\u1edf tr\u00e1ch. L\u1ea1i ch\u00e9p Vua n\u00f3i L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00f4 l\u1ec5. L\u1ea1i ch\u00e9p l\u00fac \u1ea5y s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an s\u1eafp \u0111\u1ebfn, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u1ecf ch\u1ea7u, v\u00e0 mu\u1ed1n ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho \u0110inh V\u1ecb, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n xin gi\u1eef c\u1ea3 L\u00fd \u0110\u1ecbch, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i \u0110inh V\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, l\u1ed7i \u1edf L\u00fd \u0110\u1ecbch, xin cho L\u00fd \u0110\u1ecbch ra ngo\u00e0i v\u00e0i ba th\u00e1ng r\u1ed3i tri\u1ec7u l\u1ea1i. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00fd ri\u00eang v\u00e0 l\u1eddi b\u1ebb cong c\u1ee7a Tr\u1ea7n D\u1ecbch, kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed, Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng, ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n xin gi\u1eef c\u1ea3 L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng sai. V\u00ec L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb ban \u0111\u1ea7u c\u00f9ng ra ngo\u00e0i, sau l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fd do, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n. Nh\u01b0ng Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n th\u1ef1c ra l\u00e0 v\u00ec \u0110inh V\u1ecb, l\u00fac \u1ea5y \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i gi\u1eef c\u1ea3 L\u00fd \u0110\u1ecbch. V\u00ec v\u1eady \u0110inh V\u1ecb cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i, c\u00f2n L\u00fd \u0110\u1ecbch th\u00ec ph\u1ea3i ra ngo\u00e0i.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c hai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tranh c\u00e3i, kh\u00e1c v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed, l\u1ea1i ch\u00e9p L\u01b0u Qu\u00e2n t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng so\u1ea1n chi\u1ebfu, b\u00e8n sai Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n. X\u00e9t l\u00fac \u1ea5y Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e3 l\u00e0 ph\u00f3 Khu m\u1eadt, \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b nh\u1ea7m. \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b c\u0169ng cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n chi\u1ebfu l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, nay \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00f9ng. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c gi\u1eef \u0110inh V\u1ecb, \u0111u\u1ed5i L\u00fd \u0110\u1ecbch, k\u1ebf ho\u1ea1ch th\u1ef1c ra l\u00e0 c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean so\u1ea1n chi\u1ebfu, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u1ef1c ra l\u00e0 Y\u1ebfn Th\u00f9.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b ch\u00e9p truy\u1ec7n L\u01b0u Qu\u00e2n r\u1eb1ng: th\u00e1ng 11 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, phong \u0110inh V\u1ecb ki\u00eam Thi\u1ebfu s\u01b0, L\u00fd \u0110\u1ecbch ki\u00eam Thi\u1ebfu ph\u00f3, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng ki\u00eam Thi\u1ebfu b\u1ea3o. L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, \u0111\u01b0a v\u00e0o, ch\u01b0a tuy\u00ean, L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb c\u00e3i nhau tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, L\u01b0u Qu\u00e2n l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb b\u00e3i l\u00e0m H\u1ed9 th\u01b0, nh\u1eadm ch\u1ee9c H\u00e0 Nam, L\u00fd \u0110\u1ecbch b\u1ecb b\u00e3i l\u00e0m H\u1ed9 th\u1ecb, nh\u1eadm ch\u1ee9c V\u1eadn Ch\u00e2u, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Chi\u00eau v\u0103n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n. Chi\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o, \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i, b\u1eaft L\u01b0u Qu\u00e2n s\u1eeda chi\u1ebfu, L\u01b0u Qu\u00e2n kh\u00f4ng nghe, cu\u1ed1i c\u00f9ng sai h\u1ecdc s\u0129 kh\u00e1c l\u00e0m. Ph\u00f9ng Ch\u1eedng b\u00e8n l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u1eabn l\u00e0m ph\u00f3 Khu m\u1eadt.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110o\u1ea1n ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c[footnote]\u0110o\u1ea1n ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c: ch\u1eef 't\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'truy\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ecf[\/footnote], c\u1ea7n xem x\u00e9t. T\u1ed1ng Th\u1ee5 so\u1ea1n minh v\u0103n tr\u00ean bia m\u1ed9 L\u01b0u Qu\u00e2n, c\u0169ng ch\u00e9p r\u1eb1ng khi Vua c\u00f2n \u1edf \u0110\u00f4ng cung, b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, d\u00f9ng ph\u1ee5 ch\u00ednh l\u00e0m Tam c\u00f4. L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, \u0111\u01b0a v\u00e0o th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, th\u1eeba t\u01b0\u1edbng b\u1eaft L\u01b0u Qu\u00e2n s\u1eeda chi\u1ebfu, L\u01b0u Qu\u00e2n kh\u00f4ng nghe, cu\u1ed1i c\u00f9ng sai h\u1ecdc s\u0129 kh\u00e1c l\u00e0m. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec vi\u1ec7c L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0110inh V\u1ecb ban \u0111\u1ea7u nh\u1eadn ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng cung v\u00e0 hai l\u1ea7n b\u00e3i t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec1u do L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu.)<\/i>\r\n\r\n[99] H\u00f4m \u0111\u00f3, gi\u00f3 l\u1edbn th\u1ed5i b\u1ee5i m\u00f9 m\u1ecbt, ban ng\u00e0y t\u1ed1i s\u1ea7m.\r\n\r\n[100] L\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean quan c\u00f4ng s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e3 l\u0129nh ch\u1ee9c H\u1ed9i Linh quan s\u1ee9, \u0111\u1ebfn nay xin \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho c\u1ef1u th\u1ea7n, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea5y ch\u1ec9 c\u1ee7a Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c ty v\u1eabn ti\u1ebfn tr\u00ecnh nh\u01b0 c\u0169, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 th\u00ec giao cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed c\u00f9ng c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng, h\u1ecdp b\u00e0n t\u1ea1i T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng thi h\u00e0nh xong r\u1ed3i t\u1ea5u l\u00ean. Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ban \u01b0u \u00e1i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed t\u1ed5ng qu\u1ea3n qu\u00e2n qu\u1ed1c s\u1ef1, \u0110inh V\u1ecb cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay th\u00e1nh th\u1ec3 b\u00ecnh an, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> L\u00fd \u0110\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed5 sao?\"<\/i> C\u1ed1 s\u1ee9c tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng th\u00f4i. \u0110\u1ecbch \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ra ngo\u00e0i, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ecbch cho r\u1eb1ng chi\u1ebfu n\u00e0y ban ra khi \u0110\u1ecbch ch\u01b0a b\u00e3i t\u01b0\u1edbng, \u1ea5y l\u00e0 l\u1ea7m v\u1eady. X\u00e9t l\u1eddi Vua n\u00f3i v\u1edbi ph\u1ee5 th\u1ea7n ng\u00e0y 18 th\u00ec bi\u1ebft chi\u1ebfu n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc.)<\/i>\r\n\r\n[102] L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0[footnote]Ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0, 'Thi\u1ebfu s\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u1ebfu b\u1ea3o', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 28 Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed, Th\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu quy\u1ec3n 3, Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 3, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 283 \u0110inh V\u1ecb truy\u1ec7n s\u1eeda.[\/footnote], Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, ki\u00eam Thi\u1ebfu ph\u00f3, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ki\u00eam Thi\u1ebfu b\u1ea3o.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay tr\u0103m quan ng\u00e0y th\u1ee9 n\u0103m v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n kh\u1edfi c\u01b0, nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ebb kh\u00e1c v\u00e0o ch\u1ea7u, xin ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, ho\u1eb7c ng\u00e0y \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ng\u1ef1 tri\u1ec1u th\u00ec sai c\u00e1c m\u00f4n truy\u1ec1n tuy\u00ean ph\u00f3ng tri\u1ec1u.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed ti\u1ebfp ki\u1ebfn t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Khu m\u1eadt s\u1ee9 t\u1ea1i T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00e1c ch\u1ee9c ch\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c ty l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn.\r\n\r\n[105] Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 B\u00e1 ch\u00e2u Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau A Qu\u00e1t, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ee3i ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 C\u1ea3nh Nguy\u00ean C\u00e1t \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea3 th\u1ee9 t\u1eed Y\u1ebfn Th\u00f9, L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u00e1i t\u1eed cung Chi h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ng\u1ecdc d\u00e2ng l\u00ean 50 quy\u1ec3n s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho \u0110\u00f4ng cung. Khi \u1ea5y, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n t\u1eadp s\u00e1ch c\u1ee7a Vua, xin ban cho Th\u00e1i t\u1eed nh\u1eefng v\u0103n t\u1ef1 n\u00e0y, b\u00e8n sai Ho\u00e0i Ng\u1ecdc bi\u00ean so\u1ea1n. Ho\u00e0i Ng\u1ecdc xin cho Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng bi\u00ean t\u1eadp, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[107] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi. Con trai \u00f4ng l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh[footnote]Ho\u00e0nh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Huy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 305, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang.\r\n\r\nD\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u00ednh th\u00f4ng minh, t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u1ebfn l\u1edbn kh\u00f4ng r\u1eddi b\u00fat m\u1ef1c, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng h\u00f9ng h\u1ed3n. T\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i Trung v\u1ec1 sau, phong kh\u00ed v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng suy y\u1ebfu, tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ea7n c\u1ea3i c\u00e1ch s\u1ef1 ph\u00f9 phi\u1ebfm, \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c th\u00ec phong th\u00e1i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5n h\u01b0ng, s\u00e1nh ngang v\u1edbi c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. \u00d4ng vi\u1ebft v\u0103n nhanh nh\u1eb9n, kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7, v\u1eeba n\u00f3i chuy\u1ec7n c\u01b0\u1eddi \u0111\u00f9a v\u1edbi kh\u00e1ch v\u1eeba vi\u1ebft kh\u00f4ng ng\u1eebng, nh\u01b0ng v\u1eabn chu\u1ea9n x\u00e1c v\u00e0 c\u00f3 quy t\u1eafc, kh\u00f4ng r\u01b0\u1eddm r\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng m\u00e0u m\u00e8. \u00d4ng gi\u1ecfi vi\u1ebft ch\u1eef nh\u1ecf, m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft h\u00e0ng ng\u00e0n ch\u1eef m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1eeda ch\u1eefa. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u k\u00ednh tr\u1ecdng v\u00e0 noi theo \u00f4ng, danh ti\u1ebfng vang xa \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c.\r\n\r\n\u00d4ng \u0111\u1ecdc h\u1ebft m\u1ecdi s\u00e1ch, c\u00f3 tr\u00ed nh\u1edb si\u00eau ph\u00e0m, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y l\u00e0m chu\u1ea9n m\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u trong gi\u1edbi v\u0103n s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi[footnote]'V\u0103n s\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'V\u0103n t\u1ef1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. \u00d4ng th\u00edch d\u1ea1y b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh danh. Khi nghe ai c\u00f3 c\u00e2u v\u0103n hay, \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng, t\u1ef1 tay t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi th\u00e0nh s\u00e1ch \u300aB\u00fat Uy\u1ec3n Th\u1eddi V\u0103n L\u1ee5c\u300b g\u1ed3m m\u1ea5y ch\u1ee5c quy\u1ec3n[footnote]'S\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1ef1', 't\u00e1c' b\u1ecb thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem th\u00eam \u300aLong B\u00ecnh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13 v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 47, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 't\u1ef1 tay ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi th\u00e0nh s\u00e1ch \u300aNho Uy\u1ec3n Th\u1eddi V\u0103n L\u1ee5c\u300b m\u1ea5y ch\u1ee5c thi\u00ean'.[\/footnote].\r\n\r\n\u00d4ng coi tr\u1ecdng giao du, t\u00ednh t\u00ecnh ngay th\u1eb3ng, coi tr\u1ecdng danh ti\u1ebft, th\u01b0\u1eddng gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00fac kh\u00f3 kh\u0103n, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau \u0111\u1ec1u ti\u00eau h\u1ebft. \u00d4ng n\u00f3i chuy\u1ec7n h\u1ea5p d\u1eabn, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 thi\u1ec7n \u00e1c.\r\n\r\n\u00d4ng c\u0169ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt gi\u00e1o, t\u1eeb khi b\u1ec7nh li\u1ec1n b\u1ecf \u0103n m\u1eb7n, tr\u01b0\u1edbc khi qua \u0111\u1eddi m\u1ed9t ng\u00e0y, \u00f4ng l\u00e0m b\u00e0i k\u1ec7 t\u00e1n t\u1ee5ng, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1ec1u khen \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng su\u1ed1t.\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, c\u1ea5p cho \u0111\u1ea1o qu\u00e1n T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean 50 ng\u00e0n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i th\u00e1ng.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n Ho\u00e0ng Chi\u00eau \u00cdch, ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, t\u1eeb ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u; L\u00fd Ph\u00f3ng, ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung, l\u00e0m Tri ch\u00e2u M\u1eadt Ch\u00e2u, v\u00ec trong b\u1ed9 c\u00f3 vi\u1ec7c chi\u1ebft n\u1ea1p qu\u00e1 sai.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban cho K\u00ednh V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m 5.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c; c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1.000 l\u1ea1ng, ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 800 l\u1ea1ng, c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau. L\u1ea1i ban cho Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0 \u0110inh V\u1ecb, Thi\u1ebfu ph\u00f3 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Thi\u1ebfu b\u1ea3o T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 5.000 l\u1ea1ng; c\u00e1c T\u00e2n kh\u00e1ch Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Chi\u00eam s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3.000 l\u1ea1ng[footnote] T\u00e2n kh\u00e1ch Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Chi\u00eam s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3.000 l\u1ea1ng, ch\u1eef 'm\u1ed7i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo v\u0103n b\u1ed5 sung.[\/footnote]; T\u1ea3 Th\u1ee9 t\u1eed Y\u1ebfn Th\u00f9, Chi\u00eam s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2.000 l\u1ea1ng; D\u1ee5 \u0111\u1ee9c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o, Ph\u00f9ng Nguy\u00ean m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1.000 l\u1ea1ng; c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c cung th\u1ea7n, th\u01b0\u1eddng t\u00f9y t\u00f9ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau. L\u1ea1i ban cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 U\u1ea5t Chi\u00eau M\u1eabn 4 tri\u1ec7u ti\u1ec1n; B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn 3,5 tri\u1ec7u ti\u1ec1n[footnote] B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn 3,5 tri\u1ec7u ti\u1ec1n, ch\u1eef 'ph\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 'Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed' v\u00e0 \u300aL\u00e2m Xuy\u00ean ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 88 'Ph\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi' b\u1ed5 sung.[\/footnote]; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu H\u1ea1 Th\u1ee7 \u00c2n, M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 tri\u1ec7u ti\u1ec1n; c\u00e1c ch\u1ee9c T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ch\u01b0 ban, Ch\u01b0 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 theo l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t. \u0110\u00e2y l\u00e0 do Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed th\u00e2n ch\u00ednh n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[111] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c trung s\u1ee9 truy\u1ec1n tuy\u00ean mang th\u1ee7 chi\u1ebfu, d\u1ee5 v\u0103n t\u1ef1 \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, ban \u00e2n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri \u0111\u1ec3 \u0111\u0103ng k\u00fd, t\u00e2u l\u1ea1i xong, m\u1edbi giao cho thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[112] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb nay c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n truy\u1ec1n ch\u1ec9 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u1ea1i, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Ng\u0169 ph\u00f2ng \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu c\u1ee7a Trung th\u01b0, Th\u1eeba ch\u1ec9 c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u1eeb ng\u00e0y 13 th\u00e1ng n\u00e0y, theo T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ea7u h\u1ea7u[footnote] Theo T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ea7u h\u1ea7u, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\n[113] Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Xin t\u1eeb nay g\u1eb7p ng\u00e0y l\u1ebb, \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, th\u00ec N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri truy\u1ec1n tuy\u00ean Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng T\u01b0 Thi\u1ec7n c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c. Nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1eddi ch\u00ednh v\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a ty Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n sau v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, thi h\u00e0nh xong th\u00ec t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u0103ng gi\u00e1ng, thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec g\u1eedi \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u00ec t\u1eeb T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng, khi v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1eeb t\u1ea1 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, cho ph\u00e9p hai ba ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m m\u1ed9t ban, \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn, c\u00f2n c\u00e1c quan l\u1ea1i kh\u00e1c, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1edd tr\u00ecnh.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n m\u1ed7i khi h\u1ecdp b\u00e0n, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed c\u1ea7m h\u1ed1t \u0111\u1ee9ng quay m\u1eb7t v\u1ec1 ph\u00eda nam, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111em vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1ea3n ty l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ec7nh ch\u1ec9. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c th\u1eddi ch\u00ednh, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n, s\u1ee9 th\u1ea7n, c\u1ea5m t\u1ed1t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Vi\u1ec7c xong, ti\u1ebfp ki\u1ebfn ph\u1ee5 th\u1ea7n theo l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[114] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Theo tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ec3 tang cha m\u1eb9, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tang ph\u1ee5c 54 th\u00e1ng. Nay x\u00e9t \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 c\u00e1c \u0111\u1eddi, cha m\u1eb9 c\u00f9ng m\u1ea5t, ho\u1eb7c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u1eddi, c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1eb7c tang ph\u1ee5c n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00e1c nhau, g\u1eb7p t\u1ebf l\u1ec5 Ngu, Ph\u1ee5, Luy\u1ec7n, T\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tang ph\u1ee5c T\u1ec1, Tr\u1ea3m, t\u1ee9c l\u00e0 t\u00f9y theo th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e0 b\u1ecf tang, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 54 th\u00e1ng. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f9ng \u0111\u1ec3 tang cha m\u1eb9, xin cho theo l\u1ec5, t\u00f9y th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e0 b\u1ecf tang ph\u1ee5c.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.\r\n\r\n[115] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh g\u1eb7p th\u00e1ng 10 th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed[footnote]T\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh g\u1eb7p th\u00e1ng 10 t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed: Xem quy\u1ec3n 95 s\u00e1ch n\u00e0y, chi\u1ebfu ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 202 chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i ki\u1ebfp s\u00e1t v.v. v\u00e0o th\u00e1ng 12, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed v\u00e0o th\u00e1ng 12, nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y c\u00f3 sai l\u1ea7m.[\/footnote], qua ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh th\u00ec v\u1eabn h\u00e0nh h\u00ecnh nh\u01b0 c\u0169, nh\u1eefng ph\u1ea1m nh\u00e2n t\u1ed9i ch\u1ebft \u0111\u1ec1u giam gi\u1eef v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Thi\u1ebft ngh\u0129 b\u1ea3n ph\u1ee7 ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n n\u1eb7ng, b\u1ecb giam l\u00e2u ng\u00e0y, mong t\u1eeb nay v\u1eabn x\u00e9t x\u1eed h\u00e0ng ng\u00e0y nh\u01b0 c\u0169, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u0169ng theo \u0111\u00f3.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo.\r\n\r\n[116] Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u00e2u: <i>\"S\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, c\u1ea5p l\u1ec5 v\u1eadt cho s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c ty theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, so v\u1edbi m\u1ed7i n\u0103m h\u01a1i nhi\u1ec1u h\u01a1n. Mu\u1ed1n sai Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9 T\u1ed1ng Th\u1ee5 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, l\u1ec5 v\u1eadt cho c\u00e1c ty c\u0169ng t\u0103ng th\u00eam.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[117] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed H\u1ea3i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t \u1edf Cam Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Tr\u00ed H\u1ea3i c\u00f2n d\u00e2ng hai con d\u00ea \u0111u\u00f4i l\u1edbn.\r\n\r\n[118] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, phong \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng, ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc \u1edf \u0110\u00f4ng cung, v\u00ec l\u00e0 ph\u1ee5 th\u1ea7n ki\u00eam l\u0129nh Tam thi\u1ebfu, th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00f4ng ti\u1ec7n, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, b\u00e8n \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh, ch\u1ec9 l\u1eadp h\u00e0ng h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn.)<\/i>\r\n\r\n[119] Ban cho \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a t\u0103ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 N\u1ed7 B\u1ed1c N\u1eb7c Nh\u0129 l\u00e0 M\u00e3ng B\u1ed1 M\u00e3 L\u1ea1t C\u00e1n \u00e1o t\u00eda, v\u00ec quan Ki\u1ec1m h\u1ea1t b\u1ea3n ch\u00e2u t\u00e2u vi\u1ec7c \u00f4ng ta l\u00e0m.\r\n\r\n[120] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng T\u01b0 thi\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c, ch\u1ec9 cho Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111u\u1ed5i ra.\r\n\r\n[121] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Th\u1eeba \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ung d\u00e2ng t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a cha l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n.\r\n\r\n[122] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u1ea5y T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, T\u01b0 kh\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n H\u00e0 Nam ph\u1ee7. Ban \u0111\u1ea7u, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng ta \u0111\u1ebfn hai ph\u1ee7, \u0111\u1ebfn khi \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1eafc ch\u00ed, d\u1ea7n ph\u1ea3n b\u1ed9i Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c o\u00e1n h\u1eadn. L\u00fac \u0111\u00f3 Vua l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng kh\u1ecfe, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c b\u1ecb qu\u00ean l\u00e3ng. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o \u1edf \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Tam thi\u1ebfu, \u0110inh V\u1ecb kh\u00f4ng vui, b\u00e8n \u0111\u1ed5i phong l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng.\r\n\r\nKh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, Vua h\u1ecfi: <i>\"Khanh v\u00ec sao kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0?\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, sao d\u00e1m \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0.\"<\/i> Vua nh\u00ecn \u0110\u00f4 tri, sai \u0111\u01b0a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c. \u0110inh V\u1ecb l\u1ec7nh b\u00e0y ti\u1ec7c \u0111\u00e3i, n\u00f3i: <i>\"Vua ch\u1ec9 b\u1ea3o Trung th\u01b0 b\u00e0y ti\u1ec7c th\u00f4i.\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ra v\u1ec1, sai \u0110\u00f4 tri v\u00e0o t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu b\u1ea1ch ma, kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn m\u1ec7nh, b\u00e8n v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang. C\u00f3 chi\u1ebfu cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban chi\u1ebfu b\u1ea1ch ma, \u0110inh V\u1ecb b\u00e8n b\u1ed5 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00e2y Kinh l\u01b0u th\u1ee7. Vua ch\u1ec9 nghe tuy\u00ean ch\u1ebf, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0o T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng y\u1ebft ki\u1ebfn Th\u00e1i t\u1eed, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Tam thi\u1ebfu, \u0110inh V\u1ecb \u0111ang n\u1eafm quy\u1ec1n, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o v\u1ec1 h\u00e0ng. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u chi\u1ebfu th\u01b0 t\u00e2u Vua: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u00e0ng, kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd chi\u1ebfu.\"<\/i> Vua gi\u1eef l\u1ea1i chi\u1ebfu th\u01b0, \u0111\u1ed5i phong l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng. X\u00e9t vi\u1ec7c Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o v\u1ec1 h\u00e0ng l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng 6 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3 ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u00fac m\u1edbi b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0110inh V\u1ecb ch\u01b0a v\u00e0o Trung th\u01b0. N\u1ebfu \u0111\u00e3 l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o, l\u1ea1i b\u1ea3o v\u1ec1 h\u00e0ng, th\u00ec \u00fd chi\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u, e r\u1eb1ng \u0110inh V\u1ecb c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i sai l\u1ea7m nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 l\u1ebd \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p nh\u1ea7m. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i phong T\u01b0 kh\u00f4ng nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n. Vi\u1ec7c \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng th\u00ec tham kh\u1ea3o \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b v\u00e0 \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c t\u1ea1p ch\u00ed\u300b, c\u00f3 s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u00f4i ch\u00fat.)<\/i>\r\n\r\n[123] Trung th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, xin Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e1p l\u1ec5, Vua kh\u00f4ng cho.\r\n\r\n[124] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, s\u1ee9 th\u1ea7n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan g\u1eb7p ng\u00e0y ch\u1eb5n, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn c\u1eeda t\u1eeb t\u1ea1.\r\n\r\n[125] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0111\u01b0a b\u1ea3n th\u1ea3o v\u0103n ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u00e0 th\u01a1 ban cho trung cung vi\u1ebft tay ra cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem.\r\n\r\n[126] Sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ng\u00f4n, \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n c\u00f9ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch.\r\n\r\n[127] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed h\u1ecdp c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ea7y d\u1ea1y v\u00e0 quan trong cung \u1edf T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, ban cho nh\u1ea1c c\u1ee7a Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[128] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba v\u1ec1 h\u01b0u L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n m\u1ea5t, v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 Ng\u1ee5y d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i nh\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u1ec1n lo vi\u1ec7c tang, Vua ban cho nh\u00e0 \u00f4ng 10 v\u1ea1n ti\u1ec1n.\r\n\r\n[129] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, v\u00ec Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng.\r\n\r\n[130] Th\u00e1ng ch\u1ea1p nhu\u1eadn, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n Ch\u00e2u S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng l\u00e0 Tri ch\u00e2u C\u1ed5 Ch\u00e2u H\u00e0 Quang Ph\u1ed5 \u0111em ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Quan \u00c2m \u1edf n\u00fai L\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ec3 c\u00f9ng c\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0 ch\u00fac th\u1ecd Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\n[131] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ed9 \u300aS\u00e1ch Ph\u1ee7 Nguy\u00ean Quy\u300b, v\u00ec b\u1ea3n kh\u1eafc m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh.\r\n\r\n[132] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea5y Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Th\u1ee7 Nh\u01b0\u1ee3ng l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Vinh, H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u01b0u Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0m H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u Th\u1ee7 T\u1ed1 l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m L\u01b0u Th\u1ee7 Th\u00f4ng l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan. Th\u1ee7 Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1ee5c. Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0 con c\u1ee7a K\u1ebf Nguy\u00ean. Th\u1ee7 T\u1ed1, Th\u1ee7 Th\u00f4ng l\u00e0 con c\u1ee7a S\u01b0\u1edfng. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Nh\u1eefng d\u00f2ng h\u1ecd c\u0169 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edb \u0111\u1ebfn.\"<\/i> Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1edb \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, n\u1ed1i d\u00f5i k\u1ebb tuy\u1ec7t t\u1ef1, \u00e2n \u0111i\u1ec3n v\u01b0\u1ee3t c\u1ea3 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 th\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 trung hi\u1ebfu, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n tr\u1ecdn v\u1eb9n.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e0 khanh m\u1ed9t nh\u00e0 trung hi\u1ebfu, kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e3i ng\u1ed9 b\u1eb1ng l\u1ec5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, Tr\u1eabm sao d\u00e1m qu\u00ean.\"<\/i> Duy Di\u1ec5n l\u1ea1y t\u1ea1.\r\n\r\n[133] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 13.740 t\u1ea5m l\u1ee5a trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.\r\n\r\n[134] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy d\u00e2ng bi\u1ec3u xin v\u1ec1 tri\u1ec1u, Vua n\u00f3i: <i>\"Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd H\u01b0 K\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c g\u1ea7n Vua, c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf ngo\u00e0i, n\u00ean tri\u1ec7u c\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1.\"<\/i> Khi h\u1ecd \u0111\u1ebfn, sai L\u00fd Duy l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, L\u00fd H\u01b0 K\u1ec9 quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba.\r\n\r\n[135] Tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t Ch\u00e2u Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 xin cho Binh m\u00e3 b\u1ed9 th\u1ef1 c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[136] Ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u1ea1i l\u00e0m v\u0103n ph\u00e1p, lo s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng v\u0103n ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u1ed5i T\u01b0 La \u0111\u00e3 tan r\u00e3, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c c\u1eed c\u1eadn th\u1ea7n \u0111i xem x\u00e9t.\r\n\r\n[137] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, sai Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tu\u1ea7n ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Phu Di\u00ean, B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean Nghi V\u1ecb, T\u1ea7n Ch\u00e2u, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 L\u01b0u V\u0129nh T\u00f4ng l\u00e0m ph\u00f3, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec khao th\u01b0\u1edfng quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian, n\u0103ng l\u1ef1c, c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 ai k\u00eau oan, \u0111\u00e3 qua ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m x\u1eed \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, th\u00ec x\u00e9t h\u1ecfi cho r\u00f5, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed quy\u1ebft, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec phi d\u1ecbch t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i l\u1ea5y t\u00f9 nh\u00e2n \u0111ang b\u1ecb giam, th\u00e2n h\u00e0nh tra h\u1ecfi, th\u00fac gi\u1ee5c x\u00e9t x\u1eed.\r\n\r\n[138] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, v\u00e0o c\u00e1c ti\u1ebft Th\u1eeba Thi\u00ean v\u00e0 Thi\u00ean Kh\u00e1nh, y\u1ebfn c\u00f4ng, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 hai vi\u00ean Gi\u00e1m v\u1eadt v\u1ee5 quan s\u1ee9 th\u1ea7n th\u00ec cho ph\u00e9p thay nhau m\u1ed9t vi\u00ean d\u1ef1 h\u1ed9i.\r\n\r\n[139] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Qu\u1ea3n c\u00e2u bi\u00ean b\u00e0i ng\u1ef1 t\u1eadp, Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Chu Do\u00e3n Trung xin d\u00f9ng v\u00e0ng \u0111\u00fac \u1ea5n ng\u1ef1 ch\u1ebf ng\u1ef1 th\u01b0, theo l\u1eddi xin.\r\n\r\n[140] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t 14 tr\u01b0\u1eddng \u1edf kinh th\u00e0nh, ph\u00e1t th\u00f3c kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o[footnote]Ph\u00e1t th\u00f3c kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o: 'R\u1ebb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u00fac \u0111\u00f3, H\u1ee9a Ch\u00e2u, Ho\u1ea1t Ch\u00e2u nh\u1eadp trung l\u01b0\u01a1ng tr\u1eef, h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u1edf v\u1ec1 kinh s\u01b0, gi\u00e1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u0103ng cao.\r\n\r\n[141] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, d\u00e2n Khai Phong l\u00e0 \u0110\u1ed5ng \u0110\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng con trai l\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t, l\u01b0u \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Con g\u00e1i c\u1ee7a h\u1ecd b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh th\u00e2n s\u1ef1 l\u00e0 Du B\u00e2n, Chu Ti\u1ebfn \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, L\u1ec5 Ch\u00e2u, \u0110\u1ec9nh Ch\u00e2u. D\u00e2n th\u01b0\u1eddng l\u00e0 Th\u00f4i \u0110\u1ee9c Th\u0103ng, nh\u00e0 s\u01b0 ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c l\u00e0 \u0110\u00ecnh U\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u00f9y Ch\u00e2u, An Ch\u00e2u, Ph\u00fac Ch\u00e2u[footnote]Ph\u00fac Ch\u00e2u x\u00e9t theo \u0111\u1ecba l\u00fd g\u1ea7n v\u1edbi T\u00f9y, An, Ph\u1ee5c ba ch\u00e2u, c\u00f2n Ph\u00fac Ch\u00e2u th\u00ec c\u00e1ch xa T\u00f9y, An hai ch\u00e2u, nghi ng\u1edd 'Ph\u00fac Ch\u00e2u' l\u00e0 sai s\u00f3t c\u1ee7a 'Ph\u1ee5c Ch\u00e2u'.[\/footnote]. \u0110\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i, k\u1ebft b\u00e8 v\u1edbi l\u00ednh th\u00e2n s\u1ef1 tu\u1ea7n tra c\u1ee7a ty Ho\u00e0ng Th\u00e0nh, r\u00ecnh m\u00f2 vi\u1ec7c ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1eeba \u0111\u1ea3o c\u01b0\u1edbp ti\u1ec1n, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh ph\u1ea3i s\u1ee3 h\u00e3i, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 bi\u1ec7t danh <i>\"Ti\u1ec3u Tr\u00f9ng\"<\/i>, <i>\"\u0110\u1ea1i Tr\u00f9ng\"<\/i>, c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\n[142] Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed s\u1ee9 l\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh qu\u00e2n l\u00e0 Ti\u00eau Kh\u1ea3n, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c xu m\u1eadt l\u00e0 T\u1ed1ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.\r\n\r\n[143] Vua l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng kh\u1ecfe, hai ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, do u\u1ed1ng thu\u1ed1c m\u00e0 b\u1ecb ti\u00eau ch\u1ea3y, n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c t\u1ea5u s\u1ef1 \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n v\u00e0 h\u1eadu \u0111i\u1ec7n. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua g\u1eafng g\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1eb7n d\u00f2 h\u1ecd h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f2 t\u00e1 th\u00e1i t\u1eed, r\u1ed3i \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 vi\u1ebft tay giao cho h\u1ecd, \u0111\u1ea1i \u00fd r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ec7nh nh\u1eb9 ph\u00e1t t\u00e1c, t\u1ee9 chi ch\u01b0a kh\u1ecfe. Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng khai nghi\u1ec7p gian nan, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m l\u01a1 l\u00e0, lo l\u1eafng l\u00e2u ng\u00e0y m\u00e0 th\u00e0nh b\u1ec7nh. Nay th\u00e1i t\u1eed tuy c\u00f3 thi\u00ean t\u00ednh t\u1ed1t, nh\u01b0ng tu\u1ed5i c\u00f2n nh\u1ecf, c\u1ea7n nh\u1edd v\u00e0o v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f2 tr\u1ee3. T\u1eeb nay, nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 quan tr\u1ecdng, c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u t\u1eadp N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri \u0111\u1ec3 h\u1ed9i ngh\u1ecb t\u1ea5u l\u00ean, trong cung c\u00f3 ho\u00e0ng h\u1eadu gi\u00fap \u0111\u1ee1, mong r\u1eb1ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng lo.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 h\u01a1i m\u1ec7t, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd s\u1edbm kh\u1ecfe l\u1ea1i. Hu\u1ed1ng chi th\u00e1i t\u1eed \u0111\u00e3 th\u00e2n ch\u00ednh, c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u00f2ng d\u00e2n, trong cung c\u00f3 ho\u00e0ng h\u1eadu gi\u00fap \u0111\u1ee1, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u1ed5n th\u1ecfa, xin b\u1ec7 h\u1ea1 y\u00ean t\u00e2m, ch\u00fa \u00fd d\u00f9ng thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 s\u1edbm h\u1ed3i ph\u1ee5c.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, th\u00e1nh th\u1ec3 d\u1ea7n kh\u1ecfe l\u1ea1i, kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau th\u00ec tr\u1edf l\u1ea1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[144] L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u00e1i t\u1eed tuy nghe vi\u1ec7c \u1edf T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u do Ho\u00e0ng h\u1eadu quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u lo l\u1eafng. Duy Di\u1ec5n l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i v\u1edbi Duy Di\u1ec5n r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1i t\u1eed c\u00f2n nh\u1ecf, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a Trung cung th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 Trung cung n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a Ho\u00e0ng tr\u1eef th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ee5c. Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1ed1t v\u1edbi Th\u00e1i t\u1eed[footnote]'H\u1eadu' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nguy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 'Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec Th\u00e1i t\u1eed s\u1ebd y\u00ean \u1ed5n, Th\u00e1i t\u1eed y\u00ean \u1ed5n th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean cho h\u1ecd L\u01b0u.\"<\/i> Duy Di\u1ec5n cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n t\u00e2u l\u1ea1i v\u1edbi Ho\u00e0ng h\u1eadu, t\u1eeb \u0111\u00f3 hai cung c\u00e0ng th\u00e2n thi\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f2n hi\u1ec1m kh\u00edch.\r\n\r\n[145] Tam ty t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ea5u r\u1eb1ng hai x\u1ee9 Xuy\u00ean tuy xa x\u00f4i, s\u1ea3n v\u1eadt tuy gi\u00e0u c\u00f3, nh\u01b0ng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n th\u1ef1c s\u1ef1 nhi\u1ec1u, vi\u1ec7c thu mua v\u00e0 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed5n th\u1ea5t, vi\u1ec7c d\u1ec7t v\u1ea3i, nhu\u1ed9m, luy\u1ec7n, h\u00e1 ch\u1eb3ng t\u1ed1n c\u00f4ng, c\u00e1c quan \u00e1p t\u1ea3i tuy c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n nh\u1ecf d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u1ea1i ch\u1ecbu nhi\u1ec1u v\u1ea5t v\u1ea3. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu c\u1ed1, th\u1ef1c n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Xin cho hai l\u1ed9 ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u v\u00e0 T\u1eed Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt hai ba ph\u1ea7n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n ch\u00fang.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tam ty xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Tam ty t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n c\u00e1c kho\u1ea3n chi ti\u00eau cho ng\u00e0y l\u1ec5 Th\u00e1nh ti\u1ebft, \u0110oan ng\u1ecd, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 10 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p y ph\u1ee5c m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u00f4ng cho cung nh\u00e2n, c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 thu mua, c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c giao thi\u1ec7p v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, vi\u1ec7c chi d\u00f9ng cho Nam Giao nh\u01b0 l\u1ee5a l\u00e0, g\u1ea5m v\u00f3c, l\u1ed9c thai, th\u1ea5u b\u1ed1i, khi ch\u00ednh, l\u1ee5a tr\u1eafng l\u1edbn nh\u1ecf, l\u1ee5a hoa, sa, l\u1ee5a m\u1ecfng, \u0111\u1ec1u giao cho hai l\u1ed9 \u00cdch Ch\u00e2u v\u00e0 T\u1eed Ch\u00e2u d\u1ec7t nhu\u1ed9m, t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh. Nay xin tr\u1eeb 35 t\u1ea5m g\u1ea5m kh\u00f4ng d\u1ec7t n\u1eefa, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c lo\u1ea1i g\u1ea5m, l\u1ee5a, l\u1ed9c thai, th\u1ea5u b\u1ed1i, khi ch\u00ednh, l\u1ee5a tr\u1eafng l\u1edbn nh\u1ecf, l\u1ee5a hoa, sa, l\u1ee5a m\u1ecfng, xin t\u1ea1m gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c chi d\u00f9ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i x\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 m\u1ed7i n\u0103m thu mua l\u1ee5a, l\u1ee5a m\u1ecfng, t\u01a1, b\u00f4ng, ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung c\u1ea5p cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong l\u1ed9 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p y ph\u1ee5c, c\u00f2n d\u01b0 th\u00ec chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh n\u1ed9p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i n\u0103m t\u1eeb T\u00e2y Xuy\u00ean theo \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y chuy\u1ec3n 66 v\u1ea1n t\u1ea5m v\u1ea3i v\u1ec1 Kinh Nam, r\u1ed3i chuy\u1ec3n ti\u1ebfp v\u1ec1 kinh, c\u00f9ng cung c\u1ea5p y ph\u1ee5c cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf kinh v\u00e0 Kinh T\u00e2y. Kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt, xin t\u1ea1m gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[146] N\u0103m \u0111\u00f3, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u00f3 9.716.712 h\u1ed9, 22.717.272 nh\u00e2n kh\u1ea9u.\r\n\r\n[147] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf tr\u1ea5n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n v\u00e0 \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 \u1edf \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 H\u01b0ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p vi\u1ec7c Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh x\u00e2y th\u00e0nh H\u01b0ng Ch\u00e2u[footnote]Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong 'H\u01b0ng Ch\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote] sau khi L\u00fd S\u0129 B\u00e2n ch\u00e9m L\u1ea1p Nhi, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. X\u00e9t vi\u1ec7c L\u00fd S\u0129 B\u00e2n ch\u00e9m L\u1ea1p Nhi x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, n\u00ean ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 nhu\u1eadn c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, ti\u1ebft Ti\u00ean Thi\u00ean, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd, Kinh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i \u00fay, v\u00ec ch\u01b0a b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[2] L\u1eef Di Gi\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u00e2u r\u1eb1ng: Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng, Tri ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4 Duy Ph\u1ee7, Tri ch\u00e2u Cung Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7m \u0110\u1ed3ng, Tri ch\u00e2u Th\u1ee5c Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u1ec1n C\u00f4n, Tri ch\u00e2u X\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng, Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ecbch Ph\u1ec9 v\u00e0 L\u01b0u T\u00f9y, Th\u00f4ng ph\u00e1n qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Hi Ph\u1ee7, Tri huy\u1ec7n Linh Tr\u00ec ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ho\u00e0nh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf Tam ty, \u0110\u00e0i t\u1ec9nh, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec1u h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn phi\u00ean.<\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u1eefu ty ghi ch\u00e9p t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd, khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Th\u00e0nh, \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quan s\u00e1t suy quan ch\u00e2u V\u1ee5. Khi tr\u1edf v\u1ec1, Vua th\u1ea5y \u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o k\u1ef3 v\u0129, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang. Tr\u1ea7m \u0110\u1ed3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ti\u1ec1n \u0110\u01b0\u1eddng. Ti\u1ec1n C\u00f4n l\u00e0 anh c\u1ee7a Ti\u1ec1n D\u1ecbch. \u0110\u1ecbch Ph\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng Sa. L\u00fd Ho\u00e0nh l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh.<\/p>\n<p><i>(T\u00f4 Duy Ph\u1ee7, Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng, \u0110\u1ed5ng Hi Ph\u1ee7 ba ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n)<\/i>.<\/p>\n<p>[3] H\u01a1n 1300 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nam Phi\u00ean \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai s\u1ee9 mua xe nh\u1ecf c\u1ea5p cho qu\u00e2n s\u0129 tr\u1ea1m d\u1ecbch t\u1eeb ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Mi\u00ean, l\u1ea1i cho tu s\u1eeda nh\u00e0 c\u1eeda, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>[5] H\u00e0n \u1ee8c \u0111i s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng \u1edf huy\u1ec7n Thanh D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u Tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng c\u1eeda nh\u00e0, khai r\u1eb1ng qu\u1ea3n l\u00fd thu\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 400 ngh\u00ecn ti\u1ec1n, 2500 h\u1ed9c g\u1ea1o, c\u00f9ng \u1edf chung 700 ng\u01b0\u1eddi, tr\u1ea3i 8 \u0111\u1eddi 400 n\u0103m. Ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, theo chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng huy\u1ec7n n\u00e0y v\u1eabn thu thu\u1ebf kh\u00f4ng khoan h\u1ed3ng, mong mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u00e1c kho\u1ea3n ph\u1ee5 thu cho h\u1ed9 n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u00e2u n\u00e0y, ph\u00e0m c\u00f3 thu thu\u1ebf th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m b\u1edbt.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f4ng th\u1ea5t, c\u1eadn th\u1ea7n c\u00f9ng Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, \u0111\u1ebfn xem l\u00faa t\u1ed1t trong v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1 uy\u1ec3n, r\u1ed3i d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aLong B\u00ecnh T\u1eadp\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3, xin v\u00e0o ch\u1ea7u nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p. Theo s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng theo Vua d\u1ea1o ch\u01a1i \u1edf v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1 uy\u1ec3n. \u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan C\u1ea5p gi\u00e1n, X\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3 v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, ban ti\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1eddi v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n xem l\u00faa t\u1ed1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u1ea7u Th\u00e1i Thanh xem xong, \u0111\u01b0\u1ee3c ban tr\u00e0, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i tr\u1ed3ng l\u00faa. X\u00e9t theo \u0111\u00e2y, th\u00ec s\u00e1ch \u300aLong B\u00ecnh T\u1eadp\u300b c\u00f3 ch\u1ed7 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf ch\u00e2u Ho\u1ea1t, \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u00f4ng s\u1ee9c s\u1eeda ch\u1eefa t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t l\u1edbn. Theo \u00fd th\u1ea7n, ch\u01b0a n\u00ean tu s\u1eeda ngay, h\u00e3y \u0111\u1ee3i m\u1ed9t hai n\u0103m n\u1eefa, d\u1ea7n d\u1ea7n thu gom v\u1eadt li\u1ec7u, r\u1ed3i m\u1edbi kh\u1edfi c\u00f4ng. L\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n r\u1ebb ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, v\u00ec lo s\u1ee3 b\u1ecb b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o chi tr\u1ea3. Xin h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng, b\u1ea3o r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u01b0a b\u00e0n \u0111\u1ebfn s\u1eeda ch\u1eefa, v\u00e0 l\u1ec7nh cho ch\u00e2u Ho\u1ea1t \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u1ed1 v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00f9ng, sai qu\u00e2n l\u00ednh \u0111i ch\u1eb7t, ho\u1eb7c cho d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u1ed9p thay thu\u1ebf m\u00f9a thu.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb l\u1ee5t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p s\u1ee9c l\u1ef1c. Nh\u1eefng binh l\u00ednh canh gi\u1eef \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, v\u1eabn l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i ch\u0103m s\u00f3c, cho h\u1ecd ngh\u1ec9 ng\u01a1i lu\u00e2n phi\u00ean.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua g\u1eb7p Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd \u0110\u1ecbch, Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ph\u00fac. Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Vua mu\u1ed1n phong L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, Vua l\u1ea1i giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho L\u00fd \u0110\u1ecbch. M\u1ed9t l\u00e1t sau, ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed ra b\u00e1i ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1edd \u01a1n Vua d\u00f9ng kh\u00e1ch l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, xin d\u00e1m t\u1ea1 \u01a1n.&#8221;<\/i> Vua quay l\u1ea1i b\u1ea3o L\u00fd \u0110\u1ecbch: <i>&#8220;C\u00f2n t\u1eeb ch\u1ed1i g\u00ec n\u1eefa?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u1ea1i h\u1ebft s\u1ee9c b\u00e0i x\u00edch Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, n\u00f3i: <i>&#8220;Chu\u1ea9n t\u1eeb khi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00e0ng th\u00eam k\u1ebft giao v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi trong ngo\u00e0i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft thi\u00ean v\u0103n, b\u00f3i to\u00e1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u00e1c quan qu\u1ea3n qu\u00e2n, th\u00e2n t\u00edn n\u1ed9i th\u1ecb c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd. S\u1ee3 r\u1eb1ng b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u00ednh, chi b\u1eb1ng s\u1edbm cho ra ngo\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00f3 danh ngh\u0129a g\u00ec kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Chu\u1ea9n \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, th\u1ea5y Trung th\u01b0 ch\u01b0a b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ee9a s\u1ebd d\u00f9ng l\u1ea1i, n\u00ean kh\u00f4ng ti\u1ebfn bi\u1ec3u n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Cho \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 H\u00e0 Trung th\u00ec sao?&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n xin tri\u1ec7u L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n ch\u1ec9, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;L\u00fd \u0110\u1ecbch th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng ng\u1eafn h\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c Chu\u1ea9n.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i Trung th\u01b0 n\u00ean s\u1edbm b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Vua kh\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi. Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ebfu ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m c\u1eed hai ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tham ch\u00ednh c\u0169ng kh\u00f3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> H\u1ecfi hi\u1ec7n nay ai \u1edf tr\u00ean L\u00fd \u0110\u1ecbch, Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, \u0110inh V\u1ecb, Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ec1u \u1edf tr\u00ean L\u00fd \u0110\u1ecbch.&#8221;<\/i> Vua im l\u1eb7ng.<\/p>\n<p>Duy Di\u1ec5n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169, t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n h\u00f2a, kh\u00e1c v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n.&#8221;<\/i> Vua c\u0169ng im l\u1eb7ng, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;Tri B\u1ea1ch thanh li\u00eam, n\u1ebfu l\u00e0m Tham ch\u00ednh th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng e ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> Vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u. Duy Di\u1ec5n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00ean s\u1edbm cho ra ngo\u00e0i. Chu\u1ea9n b\u00e8 \u0111\u1ea3ng nhi\u1ec1u, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u1ea1i l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng ta, l\u00e0m kh\u00e1ch \u1edf \u0110\u00f4ng cung, ai m\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n, hai ph\u1ea7n \u0111\u1ec1u theo Chu\u1ea9n r\u1ed3i. Th\u1ea7n bi\u1ebft n\u00f3i ra th\u00ec h\u1ecda theo, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng n\u00f3i. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t cho.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh \u0111\u1eebng lo.&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n b\u00e1i t\u1ea1 r\u1ed3i lui. Ba ng\u00e0y sau, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, ch\u00ednh l\u00e0 d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n. L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f2n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3, t\u01b0\u1edbc Lai Qu\u1ed1c c\u00f4ng nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, m\u01b0a l\u1edbn, n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n ng\u1eadp, nh\u00e0 c\u1eeda c\u00f4ng t\u01b0 b\u1ecb ng\u1eadp h\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft do s\u1eadp nh\u00e0. Th\u00e1ng n\u00e0y m\u01b0a li\u00ean t\u1ee5c, nh\u01b0ng \u0111\u00eam nay l\u00e0 n\u1eb7ng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc cung c\u1ea5p thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Th\u1ea5t nguy\u1ec7t' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 th\u1eeba. X\u00e9t \u1edf tr\u00ean \u0111\u00e3 ghi r\u00f5 'th\u00e1ng 7 m\u00f9a thu', ph\u00eda d\u01b0\u1edbi l\u1ea1i ghi 'th\u00e1ng 8', n\u00ean ch\u1ed7 n\u00e0y kh\u00f4ng n\u00ean l\u1eb7p l\u1ea1i 'th\u00e1ng 7', nay x\u00f3a b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-310-1\" href=\"#footnote-310-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. H\u00f4m \u0111\u00f3 t\u1ea1 \u01a1n, li\u1ec1n ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea1 \u01a1n c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[13] Do m\u01b0a d\u1ea7m l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng doanh tr\u1ea1i, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, c\u1ea5m c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 cung th\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m cho ph\u00e9p l\u00e1ng gi\u1ec1ng t\u1ed1 c\u00e1o, x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[15] Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng quan l\u1ea1i \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tri\u1ec7u Th\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch v\u00e0 quy\u1ec3n th\u00e1ng 11 \u1ea4t M\u00e3o s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n c\u00f3 truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288.\" id=\"return-footnote-310-2\" href=\"#footnote-310-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, v\u00ec L\u1eef Di Gi\u1ea3n khen ng\u1ee3i th\u00e0nh t\u00edch ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch t\u0103ng thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n trong ng\u1ee5c, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[17] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng gi\u1eef ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ki\u00eam qu\u1ea3n \u0110\u00f4 t\u1ec9nh, Vua mu\u1ed1n th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, b\u00e8n tri\u1ec7u h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9. D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a X\u00e1 nh\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;H\u1ecdc s\u0129 ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c g\u00ec?&#8221;<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ebfu l\u00e0 ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 th\u00ec chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1edbi do h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1eady c\u1ee9 d\u00f9ng l\u1ec7nh n\u00e0y \u0111\u1ec3 phong cho Ph\u00f9ng Ch\u1eedng.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng nh\u1eadn ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, vi\u1ec7c ki\u00eam qu\u1ea3n s\u1ee9 v\u1ee5 c\u00f3 \u0111\u1ebfn ba ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'L\u0129nh s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u00e0m tam nh\u00e2n', ch\u1eef 'l\u0129nh' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'vi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-310-3\" href=\"#footnote-310-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd l\u1ea1 l\u00f9ng, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u xin t\u1eeb ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Vua d\u1ea7n nh\u1eadn ra sai l\u1ea7m, b\u00e8n tri\u1ec7u Tri ch\u1ebf c\u00e1o Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u1ebfn b\u00e0n, \u0111\u1ecbnh thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5. Y\u1ebfn Th\u00f9 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n tri\u1ec7u Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n v\u00e0o. Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u1ed1n l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, nay b\u00e1i l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u01b0ng Trung th\u01b0 kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t m\u00ecnh L\u00fd \u0110\u1ecbch, sao kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ho\u1eb7c \u0110inh V\u1ecb qua Trung th\u01b0?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Ai c\u00f3 th\u1ec3?&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110inh V\u1ecb l\u00e0 v\u0103n th\u1ea7n, qua Trung th\u01b0 s\u1ebd thu\u1eadn ti\u1ec7n h\u01a1n.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t x\u00e2y cung, n\u00ean l\u1ec7nh cho \u00f4ng ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c n\u00e0y. L\u1ea1i n\u00f3i T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng trung th\u00e0nh, c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi qu\u1ed1c gia, c\u0169ng n\u00ean phong l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ea5y Khu m\u1eadt s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Khu m\u1eadt s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng gia h\u00e0m \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y tham kh\u1ea3o \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a h\u1ecd Ti\u1ec1n v\u00e0 h\u1ecd T\u01b0 M\u00e3 m\u00e0 so\u1ea1n v\u00e0o. Vi\u1ec7c Y\u1ebfn Th\u00f9 b\u1ecb tri\u1ec7u nh\u1ea7m, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c hai l\u1ea7n, n\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i. Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u1eeb Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 th\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u1ef1 Binh th\u01b0 gia L\u1ea1i th\u01b0', ch\u1eef 'Binh th\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Binh b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-310-4\" href=\"#footnote-310-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300bthi\u1ebfu s\u00f3t, nay b\u1ed5 sung v\u00e0o. L\u1eddi D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c n\u00f3i <i>&#8220;\u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a X\u00e1 nh\u00e2n&#8221;<\/i>, \u00fd l\u00e0 chi\u1ebfu ch\u1ec9 phong Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u1ed1n l\u00e0 vi\u1ec7c X\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ea3i so\u1ea1n.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, quan Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9c Ph\u00e1c M\u1ecb l\u00e0 M\u00e3 Ngoa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb B\u1eafc gi\u1edbi b\u1eaft gi\u1eef, nay d\u1eabn qu\u00e2n ch\u00fang v\u1ec1 h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, v\u00ec m\u01b0a d\u00e0i ng\u00e0y, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u \u0111\u00f3ng \u1edf T\u00e2n Th\u00e0nh t\u1ea1m mi\u1ec5n tri\u1ec1u h\u1ed9i th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n doanh thu\u1ed9c c\u00e1c ban tr\u1ef1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft do s\u1eadp nh\u00e0.<\/p>\n<p>[20] Quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng hai ch\u00e2u Ho\u00e0i, V\u1ec7 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb thi\u00ean tai, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, xin th\u00eam m\u1ed7i ch\u00e2u m\u1ed9t vi\u00ean Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ec3 an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n ch\u00fang. Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[21] Vua nghe l\u1eddi Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, th\u0103ng \u0110inh V\u1ecb ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng, phong T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c lo s\u1ee3, m\u01b0u t\u00ednh c\u00e0ng s\u00e2u. H\u00f4m \u0111\u00f3, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0o ch\u1ea7u, k\u1ec3 r\u00f5 vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng giao th\u00f4ng v\u1edbi nhau, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu th\u1ea7n c\u00f3 t\u1ed9i, xin c\u00f9ng L\u00fd \u0110\u1ecbch ch\u1ecbu t\u1ed9i, kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00ecnh th\u1ea7n b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua li\u1ec1n tri\u1ec7u L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t v\u1ea5n, hai ng\u01b0\u1eddi tranh lu\u1eadn h\u1ed3i l\u00e2u, Vua kh\u00f4ng vui, L\u00fd \u0110\u1ecbch nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u00ecn Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ea3o lui. Khi c\u1ea3 hai lui ra, Vua l\u1ea1i tri\u1ec7u L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0o ch\u1ea7u, gi\u1eadn d\u1eef n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb bi\u1ebfm \u0111i xa, khanh c\u00f9ng \u0110inh V\u1ecb, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u ra ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110inh V\u1ecb v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1ea7n H\u1ecdc s\u0129 h\u1ea1 chi\u1ebfu, th\u1ea7n ch\u1ec9 xin l\u00e0m Tri ch\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua tr\u1ea7m ng\u00e2m h\u1ed3i l\u00e2u, s\u1eafc m\u1eb7t d\u1ea7n d\u1ecbu l\u1ea1i, n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y \u0111em v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i> L\u00fd \u0110\u1ecbch lui ra, so\u1ea1n v\u0103n b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean, Vua b\u1ed7ng vui v\u1ebb n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c, h\u00e3y \u0111\u1ec3 v\u0103n b\u1ea3n l\u1ea1i b\u00e0n b\u1ea1c.&#8221;<\/i> R\u1ed3i tri\u1ec7u \u0110inh V\u1ecb v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb xin t\u01b0\u1edbc ti\u1ebft vi\u1ec7t c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, cho ra ngo\u00e0i, Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo nh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n s\u1eeda ch\u00e9p, vi\u1ec7c Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u00e0y 23.)<\/i> H\u00f4m sau, D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n b\u00e1o c\u00f3 bi\u1ebfn, Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Ba ng\u00e0y sau, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb bi\u1ebfm \u0111i xa.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1eafc b\u1ec7nh. \u0110\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u0111\u00f3, b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u00e0ng tr\u1edf n\u1eb7ng, Vua t\u1ef1 nghi m\u00ecnh kh\u00f4ng qua kh\u1ecfi, t\u1eebng n\u1eb1m g\u1ed1i l\u00ean \u0111\u00f9i Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u00e0n m\u01b0u, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c. Ho\u00e0i Ch\u00ednh v\u1ed1n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u1edf T\u1ea3 H\u1eefu Xu\u00e2n Ph\u01b0\u1eddng, b\u00e8n ra ngo\u00e0i b\u00e1o cho Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n. Chu\u1ea9n li\u1ec1n nh\u00e2n l\u00fac v\u1eafng v\u1ebb d\u00e2ng l\u1eddi khuy\u00ean, b\u00ed m\u1eadt sai D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n t\u1edd t\u1ea5u.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e8m pha v\u00e0 xa l\u00e1nh Ho\u00e0i Ch\u00ednh, khi\u1ebfn \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i Vua, nh\u01b0ng v\u00ec n\u1ec3 Vua v\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed n\u00ean ch\u01b0a l\u1eadp t\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Ho\u00e0i Ch\u00ednh lo s\u1ee3 kh\u00f4ng y\u00ean, \u00e2m m\u01b0u gi\u1ebft \u0110inh V\u1ecb, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 cho Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, t\u00f4n Vua l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng, truy\u1ec1n ng\u00f4i cho Th\u00e1i t\u1eed, v\u00e0 ph\u1ebf Ho\u00e0ng h\u1eadu. \u00d4ng c\u00f9ng em trai l\u00e0 L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9 Ho\u00e0i T\u00edn b\u00ed m\u1eadt tri\u1ec7u t\u1eadp Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ng\u1ecdc b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 25 s\u1ebd b\u00ed m\u1eadt h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>\u0110\u00eam h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, S\u00f9ng Hu\u00e2n v\u00e0 Ho\u00e0i C\u00e1t \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u0110inh V\u1ecb b\u00e1o tin bi\u1ebfn c\u1ed1. \u0110inh V\u1ecb n\u1eeda \u0111\u00eam m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c, ng\u1ed3i xe c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef, qua nh\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e0n k\u1ebf. \u0110\u1ebfn s\u00e1ng, L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0o t\u00e2u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf d\u00e3y ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111i\u1ec7n, li\u1ec1n b\u1ecb l\u00ednh v\u1ec7 b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n v\u1ec1 Ho\u00e0i Ch\u00ednh ch\u00e9p: Vua t\u1ea1m th\u1eddi bao dung, kh\u00f4ng n\u1ee1 tr\u00e1ch t\u1ed9i, nh\u01b0ng d\u1ea7n xa l\u00e1nh \u00f4ng. Ho\u00e0i Ch\u00ednh lo s\u1ee3, th\u01b0\u1eddng sai ti\u1ec3u ho\u00e0ng m\u00f4n t\u1eeb trong cung ra, gi\u1ea3 x\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u, v\u00e0o c\u1eeda \u0110\u00f4ng N\u1ed9i ng\u1ed3i \u1edf ph\u00f2ng ri\u00eang, l\u00e2u r\u1ed3i m\u1edbi ra, \u0111\u1ec3 l\u1eeba \u0111\u1ed3ng li\u00eau. Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady. Khi b\u1eaft Ho\u00e0i Ch\u00ednh, th\u1ef1c s\u1ef1 \u00f4ng \u0111ang \u1edf d\u00e3y ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, n\u00ean vi\u1ec7c \u00f4ng ra v\u00e0o cung v\u1eabn b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng, khi\u1ebfn Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Vua, ch\u1ee9 ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 Vua xa l\u00e1nh \u00f4ng. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f2n ch\u00e9p Vua r\u1ea5t gi\u1eadn, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c n\u00e0y, nghi l\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n th\u00eam th\u1eaft, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean Huy B\u1eafc Vi\u1ec7n S\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 D\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7n th\u1ea9m v\u1ea5n, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c, Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u1ed9i. Vua ng\u1ed3i \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh h\u1ecfi, Ho\u00e0i Ch\u00ednh ch\u1ec9 bi\u1ebft k\u00eau xin tha t\u1ed9i. Vua sai \u0111em \u00f4ng l\u00ean xe, ch\u1edf \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ph\u1ed5 An ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh ch\u00e9m \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>\u0110inh V\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f2n t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c Chu N\u0103ng d\u00e2ng thi\u00ean th\u01b0 l\u00e0 m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan, li\u1ec1n sai Nh\u1eadp N\u1ed9i Cung Ph\u1ee5ng Quan L\u00f4 Th\u1ee7 Minh v\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Kh\u00e1nh \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng Qu\u00e2n b\u1eaft Chu N\u0103ng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng l\u00e0 ch\u1ee7 qu\u00e1n Can H\u1eefu V\u01b0\u01a1ng Ti\u00ean, \u0111\u1ea1o s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng H\u00f2a, \u0110i\u1ec7n Tr\u1ef1c L\u01b0u \u00cdch, T\u00e1 Ch\u1ee9c L\u00fd Qu\u00fd Khang Ng\u1ecdc, \u0110i\u1ec7n Th\u1ecb \u0110\u01b0\u1eddng T\u00edn, T\u1eeb Nguy\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft, nh\u01b0ng b\u1ecb ch\u00edch m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u \u0110am, Mai, Cao, Nhai, L\u00f4i, Qu\u1ef3nh, V\u1ea1n An, Tu\u1ea7n. Cha c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0 N\u1ed9i \u0110i\u1ec7n Th\u1eeba Ch\u1ebf Thi\u1ec7u Trung v\u00e0 Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u Ph\u1ee5c, Nh\u1ea1c, con ch\u00e1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb t\u1ecbch thu.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi Ho\u00e0i Ch\u00ednh th\u1ea5t b\u1ea1i, Thi\u1ec7u Trung t\u1eebng m\u1eafng \u00f4ng: <i>&#8220;Th\u1eb1ng ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u kia, r\u1ed3i s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn ta.&#8221;<\/i> Ho\u00e0i T\u00edn c\u0169ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Ho\u00e0i Ch\u00ednh: <i>&#8220;Anh l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u00ean th\u01b0 \u1eaft s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean s\u1edbm \u0111\u1ebfn Vua th\u00fa t\u1ed9i, may ra \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed nh\u1eb9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n, Ho\u00e0i T\u00edn l\u1ea1i kh\u00f3c l\u00f3c qu\u1ef3 l\u1ea1y can ng\u0103n, nh\u01b0ng Ho\u00e0i Ch\u00ednh kh\u00f4ng nghe, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft. T\u0103ng L\u1ed9c Tr\u1eebng \u1edf ph\u1ed1 b\u00ean ph\u1ea3i bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan, b\u1ecb ch\u00edch m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i ch\u00e2u S\u00e2m. Cha c\u1ee7a Chu N\u0103ng l\u00e0 T\u1ea3 V\u0169 V\u1ec7 T\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Ng\u1ea1c v\u00e0 m\u1eb9 l\u00e0 Chu th\u1ecb, ph\u1ea3i n\u1ed9p tr\u0103m c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, c\u00f9ng c\u00e1c con l\u00e0 Th\u1ee7 D\u1ee5c, Th\u1ee7 C\u00e1t b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec7u, Th\u00e1i, \u0110\u1ea1o, t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb t\u1ecbch thu. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft giao v\u1edbi Ng\u1ea1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u. C\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n s\u1ef1, gia nh\u00e2n c\u1ee7a Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ea3o xa. C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u00e9p Ho\u00e0i Ch\u00ednh ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 2 mang dao nh\u1ecf, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n Vua t\u1ef1 c\u1eaft, Vua v\u00ec th\u1ebf b\u1ec7nh t\u00e1i ph\u00e1t, ho\u00e0ng h\u1eadu sai b\u1eaft Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u1ed1ng ng\u1ee5c, v\u00e0 trong cung t\u00ecm th\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Lai c\u00f4ng n\u00f3i vi\u1ec7c truy\u1ec1n ng\u00f4i, b\u00e8n sai D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n b\u00e1o bi\u1ebfn, gi\u1ebft Ho\u00e0i Ch\u00ednh, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Lai c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb gi\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 7, Lai c\u00f4ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 6, n\u1ebfu Ho\u00e0i Ch\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o gi\u1eefa m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00ec Lai c\u00f4ng ch\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i h\u1ea1 m\u1edbi b\u1ecb b\u00e3i, Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u thu m\u1edbi b\u1ecb gi\u1ebft. Nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Ch\u00e2n T\u00f4ng ch\u00e9p gi\u1eefa m\u00f9a xu\u00e2n b\u1ec7nh Vua n\u1eb7ng th\u00eam, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec vi\u1ec7c g\u00ec. \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u1eafc ch\u1eafn sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Sau khi Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecb gi\u1ebft, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n li\u00ean l\u1ee5y c\u1ea3 Th\u00e1i t\u1eed, khi\u1ebfn Vua sinh nghi ng\u1edd. L\u00fd \u0110\u1ecbch thong th\u1ea3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi con, m\u00e0 l\u1ea1i t\u00ednh k\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> Vua ch\u1ee3t t\u1ec9nh ng\u1ed9, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0110\u00f4ng Cung kh\u00f4ng b\u1ecb lung lay, c\u00f4ng lao ph\u1ea7n l\u1edbn thu\u1ed9c v\u1ec1 L\u00fd \u0110\u1ecbch. <i>(Theo \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b)<\/i>.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 v\u00e0 Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Quang Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Chu' trong 'Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-310-5\" href=\"#footnote-310-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, m\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u1ea1i l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n. Th\u00e2n l\u1ea1i c\u1ee7a Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t v\u00e0 Gi\u1ea3 \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Ph\u1ed5 Ninh v\u00e0 Li\u00ean S\u01a1n, \u0111\u1ebfn khi Chu N\u0103ng th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u1ea1i b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh hi\u1ec7u, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Phong Ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u00fd Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan trong tri\u1ec1u th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ec1u t\u00ecm c\u00e1ch b\u00e0i tr\u1eeb. D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c r\u1ea5t th\u00e2n v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, m\u00e0 t\u1edd t\u1ea5u xin Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c l\u1ea1i do D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n. Khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n th\u1ea5t th\u1ebf, \u0110inh V\u1ecb tri\u1ec7u D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c s\u1ee3 h\u00e3i, ti\u1ec3u ti\u1ec7n kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7, m\u1eb7t m\u00e0y t\u00e1i m\u00e9t. \u0110inh V\u1ecb v\u1ed1n qu\u00fd tr\u1ecdng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd h\u1ea1i \u00f4ng, t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4i s\u1eafp th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u1edd \u00f4ng so\u1ea1n m\u1ed9t b\u00e0i v\u0103n hay.&#8221;<\/i> D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c m\u1edbi y\u00ean l\u00f2ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u1eddi \u0111\u00f3 y\u00eau qu\u00fd nh\u00e2n t\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 k\u1ebb gian t\u00e0, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi c\u0169ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng y\u00eau qu\u00fd nh\u00e2n t\u00e0i, theo \u300aQuy \u0110i\u1ec1n L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu)<\/i>.<\/p>\n<p>[25] Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea5y Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t l\u00e0m Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9, \u0111\u1ec1u ban th\u01b0\u1edfng kim \u0111ai v\u00e0 v\u00e0ng b\u1ea1c, h\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[26] Cung ph\u1ee5ng quan, Kinh th\u00e0nh T\u00e2y di\u1ec7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ng\u1ecdc b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m H\u00e0ng Ch\u00e2u. Ho\u00e0i Ng\u1ecdc v\u1ed1n c\u00f9ng S\u00f9ng Hu\u00e2n tham gia b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi Ho\u00e0i Ch\u00ednh, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u00f4m sau khi S\u00f9ng Hu\u00e2n b\u00e1o bi\u1ebfn, m\u1edbi \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ef1 khai, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[27] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ea5y D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, ki\u00eam Qu\u00fd Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 v\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9. S\u00f9ng Hu\u00e2n nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[28] Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan \u0110\u00e0m Nguy\u00ean C\u00e1t, Cao ph\u1ea9m V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c T\u00edn b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y ra \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u. Cao ban H\u1ed3 Do\u00e3n T\u1eafc, Ho\u00e0ng m\u00f4n D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n V\u0103n b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y ra T\u00e2y Kinh, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Can H\u1eefu c\u00f9ng Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh h\u1ee3p t\u00e1c l\u00e0m vi\u1ec7c y\u00eau v\u1ecdng. Nguy\u00ean C\u00e1t sau \u0111\u00f3 b\u1ecb kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, \u0111\u00e0y ra T\u00e2n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[29] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o, ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 cho m\u00ecnh \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb \u1edf \u0110\u00f4ng cung, xin v\u00e0o tri\u1ec1u. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng v\u00e0o. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i n\u00f3i chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7nh ch\u1ea1y ng\u1ef1a tr\u1ea1m, ch\u1ec9 \u0111i theo l\u1ed9 tr\u00ecnh th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. B\u1eaft \u0111\u1ea7u cho ph\u00e9p \u00f4ng \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m.<\/p>\n<p>[30] D\u1eddi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, t\u1eeb ch\u1ee9c Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u sang l\u00e0m Tri An Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u00f9ng Chu\u1ea9n c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0, \u0110\u1ecbch h\u1ebft s\u1ee9c cung k\u00ednh Chu\u1ea9n, \u0111\u1ebfn khi Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0110inh V\u1ecb t\u1ecf ra khinh th\u01b0\u1eddng \u0110\u1ecbch. V\u00ec th\u1ebf, V\u1ecb kh\u00f4ng mu\u1ed1n Chu\u1ea9n \u1edf l\u1ea1i qu\u1eadn n\u1ed9i, t\u00e2u l\u00ean Vua mu\u1ed1n \u0111\u00e0y Chu\u1ea9n \u0111i xa, Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Chu\u1ea9n l\u00e0m Tri ch\u00e2u nh\u1ecf, V\u1ecb lui ra r\u1ed3i vi\u1ebft \u1edf cu\u1ed1i t\u1edd gi\u1ea5y: <i>&#8220;Ph\u1ee5ng th\u00e1nh ch\u1ec9, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u xa nh\u1ecf.&#8221;<\/i> \u0110\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u00e1nh ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef &#8216;xa&#8217;.&#8221;<\/i> V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u0111\u1ee9c \u00e2m, mu\u1ed1n t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda th\u00e1nh ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 Chu\u1ea9n sao?&#8221;<\/i> Hai ng\u01b0\u1eddi c\u00e3i nhau, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed1i hi\u1ec1m kh\u00edch b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>[31] Chu N\u0103ng nghe tin s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, t\u1ef1 bi\u1ebft kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi, m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p ra ngo\u00e0i, gi\u1ebft L\u01b0 Th\u1ee7 Minh, d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9, \u0111em gia quy\u1ebfn b\u1ecf tr\u1ed1n.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Giang \u0110\u1ee9c Minh, Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Vu \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m ph\u00e1t binh b\u1eaft gi\u1eef. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng v\u1edbi N\u0103ng b\u1ecb \u0111\u00e0y ra L\u0129nh Bi\u1ec3u, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng b\u1ecb b\u1eaft giam, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n c\u1ee7a N\u0103ng tan r\u00e3, th\u1ebf c\u00f9ng l\u1ef1c ki\u1ec7t, N\u0103ng v\u00e0o r\u1eebng d\u00e2u t\u1ef1 th\u1eaft c\u1ed5 ch\u1ebft. \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m V\u0129nh H\u01b0ng Can Di\u1ec7u, Cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd H\u01b0ng, Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng Lao th\u00e0nh Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadn ch\u00e9m \u0111\u1ea7u N\u0103ng v\u00e0 con trai \u00f4ng ta d\u00e2ng l\u00ean, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u01b0ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Thu\u1eadn l\u00e0m B\u1ea3n th\u00e0nh \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c c\u1ee7a H\u01b0ng, Thu\u1eadn v\u00e0o th\u00e1ng 11 ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[33] H\u00ecnh b\u1ed9 xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 cho v\u1ec1 th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i m\u1ed9t n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[34] C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng: C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, khi g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a ph\u1ea3i b\u00e1n th\u00f3c c\u1ee9u \u0111\u00f3i th\u00ec l\u1ea1i ph\u00e1t qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng. Xin cho thi\u1ebft l\u1eadp kho, t\u00f9y theo s\u1ed1 d\u00e2n m\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef th\u00f3c. Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, cung C\u1ea3nh Linh, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Khai B\u1ea3o.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u1eeba Th\u1eeba, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Ph\u00f9ng Nguy\u00ean l\u00e0m T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, ki\u00eam H\u1eefu D\u1ee5 \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc kia, khi Th\u00e1i t\u1eed c\u00f2n l\u00e0 Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed Nguy\u00ean n\u00ean gi\u1ea3ng kinh \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng T\u01b0 Thi\u1ec7n. Vua cho r\u1eb1ng Nguy\u00ean c\u00f2n tr\u1ebb, n\u00ean d\u00f9ng Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 thay. \u0110\u1ebfn l\u00fac Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 m\u1ea5t, b\u00e8n l\u1ec7nh cho Nguy\u00ean thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[37] Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Khuy\u1ebfn n\u00f4ng, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, t\u1eeb nay khi t\u00e2u vi\u1ec7c, n\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, thu\u1ebf kh\u00f3a c\u1ee7a d\u00e2n th\u00ec k\u00fd t\u00ean v\u00e0o ty Khuy\u1ebfn n\u00f4ng; n\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00ecnh ng\u1ee5c, ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec k\u00fd t\u00ean v\u00e0o s\u1edf \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua cho c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem b\u1ee9c tranh l\u00faa t\u1ed1t \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Khoan t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00e0o ng\u00e0y trai gi\u1edbi \u1edf Giao mi\u1ebfu, ty T\u1ea3 H\u1eefu nhai theo l\u1ec7 v\u1eabn sai c\u00e1c ch\u1ee9c t\u1ea1p \u0111i theo. Xin t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf. Nh\u1eefng l\u1ea1i d\u1ecbch ph\u1ee5ng s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, sau khi xong vi\u1ec7c th\u00ec giao cho ty x\u00e9t x\u1eed r\u1ed3i b\u00e3i ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, Tri An Ch\u00e2u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Chu N\u0103ng l\u00e0m ph\u1ea3n, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c xu\u1ed1ng l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft: <i>&#8220;Kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m tu d\u01b0\u1ee1ng, l\u1ea1i k\u1ebft giao v\u1edbi k\u1ebb \u00e1c, l\u00e0m nh\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ee7a Tr\u1eabm, l\u00e0m hoen \u1ed1 h\u00e0ng ng\u0169 s\u0129 phu.&#8221;<\/i> L\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y truy\u1ec1n c\u00e1o c\u00e1c ch\u00e2u, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i d\u00e1n b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111i qua Linh L\u0103ng, v\u01b0\u1ee3t qua \u0110\u1ea1i Pha, qu\u00e2n h\u1ed9 t\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng li\u00ean l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi Man Di \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ven su\u1ed1i th\u1eeba c\u01a1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd nghe tin li\u1ec1n tr\u00e1ch m\u1eafng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Sao l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t h\u00e0nh l\u00fd c\u1ee7a v\u1ecb t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec1n \u0111\u1ee9c?&#8221;<\/i> R\u1ed3i v\u1ed9i sai ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp.<\/p>\n<p>Khi \u1edf \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u, m\u1ed7i s\u00e1ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u1eabn m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, d\u1ef1ng l\u1ea7u \u0111\u1ec3 s\u00e1ch kinh s\u1eed v\u00e0 s\u00e1ch \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i th\u00ec \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, khi kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn th\u00ec vui v\u1ebb tr\u00f2 chuy\u1ec7n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb cao qu\u00fd trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. T\u1eeb khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, li\u00ean ti\u1ebfp b\u1ecb gi\u00e1ng ba l\u1ea7n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u1ed7ng h\u1ecfi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;Trong m\u1eaft Tr\u1eabm \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ea5y Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, v\u00ec sao v\u1eady?&#8221;<\/i> T\u1ea3 h\u1eefu c\u0169ng kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u1ea3 l\u1eddi. \u0110\u1ebfn khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u0103ng h\u00e0, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn L\u00f4i Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b. Truy\u1ec7n \u0110inh V\u1ecb ch\u00e9p: Khi s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh th\u1ea5t b\u1ea1i, b\u00e0n vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf mu\u1ed1n \u0111\u00e0y Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Giang, Ho\u00e0i. \u0110inh V\u1ecb lui v\u1ec1 r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u. V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u1ea5y l\u1eddi c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 ch\u1ea5t v\u1ea5n \u0110inh V\u1ecb, \u0110inh V\u1ecb quay l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee7 nh\u00e0 tr\u1ecd \u0111\u1eebng n\u00f3i n\u1eefa.&#8221;<\/i> \u00dd ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 cho Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n m\u01b0\u1ee3n nh\u00e0. X\u00e9t l\u1eddi <i>&#8220;ch\u1ee7 nh\u00e0 tr\u1ecd&#8221;<\/i> n\u00e0y, v\u00e0o th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn L\u00f4i Ch\u00e2u l\u1ea7n th\u1ee9 hai, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u01b0u t\u00ednh c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0110inh V\u1ecb, \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b ch\u1eafc \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y. Vi\u1ec7c l\u1ea5y th\u00e1nh ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ch\u1ea5t v\u1ea5n \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 do L\u00fd \u0110\u1ecbch, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b, nay theo \u0111\u00f3. N\u1ebfu l\u00fac n\u00e0y V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 ch\u1ea5t v\u1ea5n \u0110inh V\u1ecb, th\u00ec khi L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb tranh c\u00e3i, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u00fap \u0110inh V\u1ecb. Qu\u1ed1c s\u1eed e r\u1eb1ng c\u00f3 sai l\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u1eeb \u0110\u1ed9 qu\u1ed1c k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 12 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u1edf gian ph\u00eda b\u1eafc c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f2a, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm c\u1ea3m th\u1ea5y t\u1ee9 chi kh\u00f4ng kh\u1ecfe.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u00e1nh th\u1ec3 \u0111\u00e3 kh\u00e1 h\u01a1n, hu\u1ed1ng chi trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n, xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y y\u00ean t\u00e2m.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0, M\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, l\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111u\u1ed5i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00e0ng th\u00eam y\u00ean \u1ed5n.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Sau khi \u0111u\u1ed5i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh r\u1ea5t y\u00ean t\u0129nh.&#8221;<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i> T\u1ec3 th\u1ea7n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u1ede \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb9.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n mang l\u00f2ng h\u1ecda lo\u1ea1n, theo ph\u00e1p lu\u1eadt th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u n\u00ean tru di c\u1ea3 h\u1ecd, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 khoan h\u1ed3ng r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng bao dung.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, s\u1eafc m\u1eb7t ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u01a1i vui v\u1ebb, ra l\u1ec7nh cho ng\u1ed3i u\u1ed1ng tr\u00e0 r\u1ed3i lui. Kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u1eeb \u0110\u1ed9 l\u1ea5y th\u00f4ng tin n\u00e0y t\u1eeb \u0111\u00e2u, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay khanh Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t l\u00e0m Quang l\u1ed9c khanh v\u1ec1 h\u01b0u, Ty phong lang trung ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110\u1ed7 Nghi\u00eau Th\u1ea7n \u0111\u1ed5i l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay thi\u1ebfu khanh, coi Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00ec th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[42] H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 c\u00e2u vi\u1ec7n L\u01b0u Di\u1ec7p l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, huy \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, x\u00e1c ch\u1ebft n\u1eb1m la li\u1ec7t tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. L\u01b0u Di\u1ec7p xin mi\u1ec5n ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i thi\u00ean tai, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb \u0111ang \u1edf Trung th\u01b0. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng ai d\u00e1m \u0111\u1ebfn th\u0103m, L\u01b0u Di\u1ec7p than r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ngh\u0129a b\u1ea1n b\u00e8 ch\u1eb3ng l\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i ng\u00e0y nay sao?&#8221;<\/i> R\u1ed3i \u0111\u1ebfn ti\u1ec5n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1, qua \u0111\u00eam m\u1edbi v\u1ec1, \u0110inh V\u1ecb c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1ch t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban t\u1eb7ng kh\u00ed v\u1eadt, l\u1ee5a v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c ban tr\u1ef1c, c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1eadn d\u01b0\u1edbi cung th\u00e1i t\u1eed.<\/p>\n<p>[44] Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban Tr\u1ecbnh Ch\u00ed Th\u00e0nh t\u1eebng nh\u1eadn tin t\u1ee9c c\u1ee7a Chu N\u0103ng, khi kh\u00e1m x\u00e9t thu \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1eddi xin th\u00e1i t\u1eed th\u00e2n ch\u00ednh, b\u00e8n l\u1ec7nh cho H\u1eefu d\u1ee5 \u0111\u1ee9c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u B\u00ecnh tra h\u1ecfi, gi\u00e1ng hai ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111i Ph\u00f2ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng gia s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u1ed1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung hao ph\u00ed nhi\u1ec1u, l\u1ec7nh quan N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ki\u1ec3m tra.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Th\u1ea1ch Th\u1eeba Kh\u00e1nh b\u1ecb gi\u00e1ng hai ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111i T\u00fac Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u1eebng sai ng\u01b0\u1eddi tri\u1ec7u Th\u1eeba Kh\u00e1nh, mu\u1ed1n b\u00e0n vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn canh hai v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda Ho\u00e0ng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i. Vua sai ho\u00e0ng m\u00f4n Ho\u00e0ng Th\u1ee7 Ch\u00ed m\u1edf c\u1eeda \u0110\u1ea1i Ninh, T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, \u0110\u00f4ng Hoa truy\u1ec1n chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn cung H\u1ee9a V\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec c\u1eeda kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng, th\u1ea5y Th\u1eeba Kh\u00e1nh s\u1eafp v\u00e0o, Th\u1ee7 Ch\u00ed h\u1ecfi bi\u1ebft s\u1ef1 t\u00ecnh, b\u1ea3o \u0111\u1eebng v\u00e0o, n\u00ean m\u00f4n ty kh\u00f4ng cho Th\u1eeba Kh\u00e1nh v\u00e0o n\u1eefa. Th\u1ee7 Ch\u00ed s\u1ee3 Ho\u00e0i Ch\u00ednh, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean, b\u00e8n tra h\u1ecfi v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t Th\u1eeba Kh\u00e1nh.<\/p>\n<p>[47] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, h\u00e0ng n\u0103m s\u1ed5 s\u00e1ch thu\u1ebf hai k\u1ef3, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra, xem x\u00e9t s\u1ed1 thu m\u1edbi v\u00e0 s\u1ed1 thu c\u0169. D\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e1n nh\u00e0, chia h\u1ed9, ph\u1ea3i x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 thu\u1ebf c\u0169, c\u1ea5p r\u00f5 gi\u1ea5y t\u1edd h\u1ed9 kh\u1ea9u. C\u00e1c quan Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 khi \u0111i tu\u1ea7n tra, ph\u1ea3i xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch. Quan huy\u1ec7n n\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ea9n th\u1eadn, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ghi c\u00f4ng, x\u00e9t th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u ch\u1ec9 giao s\u1ed5 s\u00e1ch cho l\u1ea1i vi\u00ean, kh\u00f4ng ki\u1ec3m tra k\u1ef9, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n thu\u1ebf m\u00e1, nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Theo l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c quan Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 khi \u0111i tu\u1ea7n tra, ph\u1ea3i t\u00ecm hi\u1ec3u n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng h\u1ecd nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi, nh\u1eadn \u0111\u01a1n ki\u1ec7n v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ph\u00f3 ph\u1ea3i nghi\u00eam kh\u1eafc qu\u1ea3n l\u00fd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n tri\u1ec7u t\u1eadp. N\u1ebfu s\u1ed5 s\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n y\u00eau c\u1ea7u xem x\u00e9t, vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1eabn theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u0169 m\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y. N\u1ebfu \u0111\u00e3 qua ch\u00e2u huy\u1ec7n, chuy\u1ec3n v\u1eadn ty m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft, ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng minh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i vi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu th\u00e1ng 9, l\u1ea5y Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu th\u1ee9 t\u1eed, Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri H\u00e0ng Ch\u00e2u; H\u1ed9i linh quan Ph\u00e1n quan, Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u1eef Di Gi\u1ea3n l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7. T\u00f9y t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c, \u0111\u1ebfn nay t\u1ef1 khai b\u00e1o, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i. Di Gi\u1ea3n tr\u1ecb l\u00fd Khai Phong, nghi\u00eam minh c\u00f3 ti\u1ebfng, Vua ghi t\u00ean \u00f4ng l\u00ean b\u00ecnh phong, \u00fd \u0111\u1ecbnh s\u1ebd tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a T\u00f9y ch\u00e9p: T\u00f9y v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o. X\u00e9t T\u00f9y th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2 th\u0103ng T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb, ki\u00eam H\u1eefu th\u1ee9 t\u1eed, t\u1ee9c \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o r\u1ed3i, b\u1ea3n truy\u1ec7n sai.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ghi ch\u00e9p con trai c\u1ee7a c\u1ed1 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o l\u00e0 Th\u00edch l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Ch\u00ednh t\u1ef1. Th\u00edch \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng v\u0103n vi\u1ec7n, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y cha anh \u0111\u00e3 m\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[50] Chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch, Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c H\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ebft \u00c1nh, L\u00fd C\u1eadp, M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1, V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai vi\u00ean quan th\u01b0\u1eddng tham c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng. C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, L\u01b0u Qu\u00e2n, Y\u1ebfn Th\u00f9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef Di Gi\u1ea3n, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u00fd Duy, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd T\u01b0, T\u1ed1ng Th\u1ee5, Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc xu\u1ea5t s\u1eafc v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh thanh cao.<\/p>\n<p>C\u1ea5p s\u1ef1 trung Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c, T\u00f4n Th\u00edch, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd H\u01b0 K\u1ef7, L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 Gi\u00e1m Ti\u1ebft Nhan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u1edbn \u1edf c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n. Tri ch\u1ebf thuy\u1ebft cang S\u0129 Ho\u00e0nh, Ti\u1ec1n D\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"Tri ch\u1ebf thuy\u1ebft cang S\u0129 Ho\u00e0nh Ti\u1ec1n D\u1ecbch: ch\u1eef 'tri' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'h\u00e0nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 17-6, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 27-18 m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-310-6\" href=\"#footnote-310-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Di\u1ec7p, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o, B\u1eb1ng Nguy\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed. C\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n quan c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n \u1edf kinh \u0111\u00f4, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y ph\u1ea3i tr\u00ecnh danh s\u00e1ch l\u00ean.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, c\u1ef1u \u0110\u1ed3ng C\u1ed1c huy\u1ec7n Ch\u1ee7 b\u1ea1 L\u00fd S\u0129 Tr\u00ecnh \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng v\u0103n d\u00e2ng l\u00ean vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt qu\u00e2n s\u1ef1, v\u00ec l\u1eddi n\u00f3i ng\u00f4ng cu\u1ed3ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m T\u01b0 h\u1ed9 Tham qu\u00e2n \u1edf Hu\u1ec7 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u1ea5y Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed T\u00e2n kh\u00e1ch, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua l\u1ea1i ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c xem vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh. T\u1eeb gi\u1eefa m\u00f9a xu\u00e2n, Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, ch\u1ec9 xem vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, th\u00e1nh th\u1ec3 \u0111\u00e3 b\u00ecnh ph\u1ee5c, m\u1edbi l\u1ea1i ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[54] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng L\u01b0u \u00cdch, Khang Ng\u1ecdc, T\u1eeb Nguy\u00ean c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00f3ng c\u1ecdc s\u1ed1ng cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xem ba ng\u00e0y xong, ch\u1eb7t tay ch\u00e2n, thi h\u00e0nh \u0111\u1ee7 ng\u0169 h\u00ecnh r\u1ed3i x\u1eed t\u1eed. V\u01b0\u01a1ng Quang, L\u00fd Qu\u00fd \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u1eb7t tay ch\u00e2n r\u1ed3i x\u1eed tr\u1ea3m. \u0110\u01b0\u1eddng T\u00edn c\u00f9ng t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m. Th\u1ee3 v\u1ebd c\u1ee7a vi\u1ec7n V\u0103n T\u01b0, qu\u00e2n s\u0129, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t, \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n v\u00e0 lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1ee7a Chu N\u0103ng c\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u0129, qu\u00e2n s\u0129 m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1ee7a Chu N\u0103ng c\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u0129, qu\u00e2n s\u0129 m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 24 ch\u00e9p vi\u1ec7c Chu N\u0103ng gi\u1ea3 m\u1ea1o thi\u00ean th\u01b0, \u1edf d\u01b0\u1edbi ch\u1eef '\u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady' c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t'.\" id=\"return-footnote-310-7\" href=\"#footnote-310-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>; \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh Giang H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn. Em c\u1ee7a N\u0103ng l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, ch\u1ec9 ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t, \u0111\u00e0y v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e0nh \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e0y v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e0nh \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, ch\u1eef 'b\u1ea3n th\u00e0nh', s\u00e1ch tr\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'lao th\u00e0nh'.\" id=\"return-footnote-310-8\" href=\"#footnote-310-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, N\u0103ng \u0111\u1ecbnh m\u1eb7c gi\u00e1p ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ee9 gi\u1ea3, V\u0103n Hi\u1ec3n l\u00e9n b\u00e1o cho tri ph\u1ee7 Chu T\u1ed1n bi\u1ebft, n\u00ean \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed nh\u1eb9. V\u1ee3 c\u1ee7a N\u0103ng l\u00e0 Cao, m\u1eb9 l\u00e0 L\u00fd, em d\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n, c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u g\u00e1i v\u00e0 gia nh\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u1ed3 Nam, Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y. Con c\u1ee7a N\u0103ng l\u00e0 B\u1ea1n Ca v\u00ec c\u00f2n nh\u1ecf kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i \u0111\u00f2n, ch\u1ec9 ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t, \u0111\u00e0y ra lao th\u00e0nh L\u1ec5 Ch\u00e2u, cho theo m\u1eb9 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00e0y. L\u00fac \u0111\u00f3, sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ea7n S\u1ea7m Th\u1ee7 T\u1ed1 \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng x\u00e9t \u00e1n, t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u1ed3 s\u01a1 v\u1ee5 \u00e1n, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u sai B\u00e1c V\u0103n \u0111i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1eaft gi\u1eef nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. B\u00e1c V\u0103n ch\u1ec9 tr\u1ecb t\u1ed9i k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00e9p theo \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xin gi\u1ea3m t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: B\u00e1c V\u0103n ch\u1ec9 tr\u1ecb t\u1ed9i k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00e9p theo \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xin gi\u1ea3m t\u1ed9i. Ch\u1ed7 ch\u00e9p b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, v\u00ec m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y, cho ngh\u1ec9 ch\u1ea7u m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n t\u1ecda.<\/p>\n<p>[56] L\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Chu Kh\u1edfi l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri Thanh ch\u00e2u, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, ki\u00eam Qu\u1ea3n c\u00e2u T\u1ea7n ch\u00e2u binh m\u00e3. Chu Kh\u1edfi v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, c\u00f2n T\u00e0o V\u0129 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0110inh V\u1ecb, V\u1ecb gh\u00e9t h\u1ecd, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Chu\u1ea9n, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Chu Kh\u1edfi t\u00ednh t\u00ecnh vui v\u1ebb, th\u00edch u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Chu\u1ea9n \u1edf Trung th\u01b0, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng Kh\u1edfi \u0111\u1ebfn nh\u00e0 V\u0129 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Chu\u1ea9n v\u00e0 Kh\u1edfi say m\u1ec1m, \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam m\u1edbi v\u1ec1. H\u00f4m sau, xin l\u1ed7i, Vua c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o: <i>&#8220;Thi\u00ean h\u1ea1 v\u00f4 s\u1ef1, m\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n vui v\u1ebb, c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec \u0111\u00e2u!&#8221;<\/i> Tuy nhi\u00ean, Kh\u1edfi r\u1ea5t c\u1ea9n m\u1eadt, m\u1ed7i khi t\u00e2u vi\u1ec7c hay tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi trong cung, xong li\u1ec1n \u0111\u1ed1t b\u1ea3n th\u1ea3o, n\u00ean l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng ai bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u1eeb \u0110\u1ed9 qu\u1ed1c k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 T\u00e0o V\u0129, h\u1ecfi V\u0129: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m sao l\u1ea1i th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Chu N\u0103ng?&#8221;<\/i> V\u0129 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft N\u0103ng, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec th\u1ea7n c\u00f3 ch\u00fat danh ti\u1ebfng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u00ean h\u1eafn mu\u1ed1n m\u01b0\u1ee3n danh ti\u1ebfng c\u1ee7a th\u1ea7n m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i kh\u00f3c xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua th\u01b0\u01a1ng, b\u1ea3o L\u1ee3i D\u1ee5ng: <i>&#8220;V\u0129 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c r\u1ed3i cho ra ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1ea5y l\u00e0m Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1. Kh\u00f4ng r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u, ghi ch\u00e9p th\u00eam \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed1ng Th\u1ee5 l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu \u0110\u00e0m Lu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3; Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea3 D\u1ee5 \u0111\u1ee9c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Th\u00e0nh C\u00e1t l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ph\u1ee7, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Chu T\u1ed1n, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Mai Tu\u00e2n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. Chu T\u1ed1n l\u00e0m H\u1ed9 qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, Mai Tu\u00e2n l\u00e0m Ho\u00e0i ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi vi\u1ec7c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u S\u1edf b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, gi\u00e1m Di\u1ec7p huy\u1ec7n di\u00eam thu\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u00e1m Di\u1ec7p huy\u1ec7n di\u00eam thu\u1ebf, ch\u1eef 'di\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-26 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-310-9\" href=\"#footnote-310-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 T\u1ea3i \u0111ang ch\u1ecbu tang, \u0111\u1ee3i h\u1ebft tang s\u1ebd l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u00ecnh Thi\u1ec7u Trung l\u00e0m D\u01b0\u01a1ng V\u0169 huy\u1ec7n \u0111\u00f4 gi\u00e1m. C\u00e1c quan th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u1ea1c ch\u1ee9c trong qu\u00e2n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u1ed3ng chu\u1ed9c t\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i. Chu T\u1ed1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed Chu N\u0103ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u00e9t r\u00f5 gian tr\u00e1, d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1ea1i ch\u1ebf s\u1ee9, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Tri Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tang Th\u1ee5c ph\u1ea3i n\u1ed9p 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng chu\u1ed9c t\u1ed9i, l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n Ninh ch\u00e2u, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u00ec t\u1ed9i giao k\u1ebft v\u1edbi Chu N\u0103ng.<\/p>\n<p>L\u00fd Ph\u00fac, \u0110\u00f4 th\u1ef1 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00f4 th\u1ef1 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, '\u0110\u00f4 th\u1ef1' theo b\u1ea3n kh\u00e1c l\u00e0 '\u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1', ch\u1ed7 n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'b\u1ed9'\" id=\"return-footnote-310-10\" href=\"#footnote-310-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, t\u1eebng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, c\u1ea7m qu\u00e2n th\u1ea5t lu\u1eadt, b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y ra ngo\u00e0i L\u0129nh Nam, sau \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u00e0m Ho\u00e0n v\u1ec7<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u1edfi l\u00e0m Ho\u00e0n v\u1ec7, ch\u1eef 'ho\u00e0n' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u00f4i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-310-11\" href=\"#footnote-310-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. \u1ede V\u0129nh H\u01b0ng, kh\u00e9o n\u1ecbnh Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf giao, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c K\u1ef3 ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, khi Chu N\u0103ng l\u00e0m ph\u1ea3n, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1eef. Th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i v\u00ec \u00f4ng gi\u00e0 y\u1ebfu, cho l\u00e0m T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n<p>\u0110\u00f4 gi\u00e1m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Khang V\u0103n \u0110\u1ee9c b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, gi\u00e1m Thi\u1ec3m ch\u00e2u di\u00eam thu\u1ebf. \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu M\u1ee5c Gi\u1edbi th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Chu N\u0103ng, Chu N\u0103ng v\u00e0 Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb ti\u1ebfn c\u1eed, b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i Thi\u1ec1u ch\u00e2u lao th\u00e0nh. Qu\u00e2n s\u0129 Phong Ti\u1ebfn, Kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 Chu Nh\u1eadt X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 8 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng theo Chu N\u0103ng, tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c gian tr\u00e1, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c h\u1ea3i \u0111\u1ea3o v\u00e0 qu\u1eadn xa lao th\u00e0nh.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan tri huy\u1ec7n Can H\u1eefu, b\u1ea1 u\u00fd B\u1ed3 Th\u00e0nh, Tr\u01b0\u1eddng An, V\u1ea1n Ni\u00ean, Can H\u1eefu \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, tha t\u00f9 nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eeb nh\u1eefng t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c, \u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nh\u00e2n' trong '\u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-310-12\" href=\"#footnote-310-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, tr\u1ed9m c\u1eafp t\u00e0i s\u1ea3n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ed1t ph\u00e1, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Thu\u1ebf h\u1ea1 thu n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3 tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc c\u00f2n n\u1ee3, c\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 h\u1ea1t gi\u1ed1ng vay m\u01b0\u1ee3n hi\u1ec7n c\u00f2n thi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Chu N\u0103ng, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, kh\u00f4ng truy c\u1ee9u n\u1eefa.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, sai Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan L\u01b0u Kh\u1ea3i \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 an \u1ee7i qu\u00e2n d\u00e2n, khao th\u01b0\u1edfng quan l\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u0129.<\/p>\n<p>[61] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb nay khi t\u1eeb bi\u1ec7t, g\u1eb7p m\u1eb7t, t\u1ea1 \u01a1n ph\u1ea3i qua ch\u00ednh nha; c\u00e1c ch\u1ee9c M\u1ea1c ph\u1ee7, Ch\u00e2u huy\u1ec7n khi t\u1ea1 \u01a1n t\u1ea1i nha m\u00f4n trong nh\u1eefng ng\u00e0y ngh\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u1ea5u s\u1ef1 th\u00ec d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn l\u00ean.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng quy\u1ebft ch\u1ea3y tr\u00e0n v\u00e0o T\u1eeb Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd V\u01b0\u01a1ng Di Trinh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ph\u00eda nam th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ng\u0103n l\u0169, r\u1ea5t v\u1eefng ch\u1eafc. Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[63] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n c\u00f9ng c\u00e1c quan kh\u1ea3o th\u00ed c\u00e1c Ti\u1ebfn s\u0129 do c\u00e1c ch\u00e2u ti\u1ebfp t\u1ee5c ti\u1ebfn c\u1eed. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, L\u01b0u Qu\u00e2n d\u00e2ng danh s\u00e1ch, g\u1ed3m 56 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 19 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, 29 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, 8 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, T\u01b0 m\u00e3 c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m g\u1ea7n nh\u00e0.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban y\u1ebfn cho d\u00e2n kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[65] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1eeb H\u00e0ng Ch\u00e2u v\u1ec1 tri\u1ec1u, cho v\u00e0o n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>&#8220;Cha l\u00e0 H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u t\u00ean D\u1ef1c, n\u0103m nay 90 tu\u1ed5i. Theo l\u1ec5 v\u0103n, nh\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi 90 tu\u1ed5i th\u00ec kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan, theo l\u1ec7nh cha m\u1eb9 80 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u1ee9' trong 'theo l\u1ec7nh cha m\u1eb9 80 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 61, \u300aT\u00f4n b\u1ed9c x\u1ea1 h\u00e0nh tr\u1ea1ng\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-310-13\" href=\"#footnote-310-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. Mong \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 qu\u00ea.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ban \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u01b0ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[67] V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c xin Giang, Ho\u00e0i ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thu\u00ea thuy\u1ec1n d\u00e2n, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ho\u00e0i Nam t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u00e0o n\u1ed9p, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[68] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169 tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1edf m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Anh, ng\u00e0y l\u1ebb xem vi\u1ec7c, ng\u00e0y ch\u1eb5n kh\u00f4ng ng\u1ed3i tri\u1ec1u. Nay trong ngo\u00e0i y\u00ean \u1ed5n, ch\u00ednh s\u1ef1 h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, xin theo l\u1ec7 c\u0169, ba ng\u00e0y ho\u1eb7c n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u1ef1 tri\u1ec1u nghe ch\u00ednh s\u1ef1, ho\u1eb7c ng\u00e0y l\u1ebb xem vi\u1ec7c, ng\u00e0y ch\u1eb5n kh\u00f4ng ng\u1ed3i tri\u1ec1u. C\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c h\u00ecnh \u00e1n, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, sai quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch, tr\u1eeb vi\u1ec7c l\u1edbn kh\u1ea9n c\u1ea5p ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t t\u00e2u b\u00e0y, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ph\u1ee5 t\u1ea5u.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh. Vi\u1ec7n b\u00e8n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay ng\u00e0y ch\u1eb5n tr\u01b0\u1edbc sau \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng ng\u1ed3i tri\u1ec1u, ng\u00e0y l\u1ebb xem vi\u1ec7c, ho\u1eb7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, ho\u1eb7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh. C\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, v\u1eabn theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1.&#8221;<\/i> Sau l\u1ea1i xin ng\u00e0y l\u1ebb ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, theo l\u1ec7 ng\u00e0y ngh\u1ec9, m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c xem vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh roi. Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, nh\u00e0 T\u01b0 Thi\u1ec7n d\u1ef1ng \u0111\u00f2n d\u00f4ng, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed h\u1ecdp c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ebfn xem<a class=\"footnote\" title=\"Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed h\u1ecdp c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ebfn xem, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28, m\u1ee5c Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o th\u00e1i t\u1eed s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-310-14\" href=\"#footnote-310-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 tham d\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(\u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p, xem ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 12.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ng\u1ef1 c\u1eeda Ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng xem y\u1ebfn, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed ng\u1ed3i h\u1ea7u, t\u1ea5t c\u1ea3 n\u0103m ng\u00e0y. T\u1eeb khi Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, \u00edt khi ng\u1ef1 ra ngo\u00e0i, \u0111\u1ebfn nay l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui m\u1eebng.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e0ng n\u0103m ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 10, tri\u1ec1u b\u00e1i cung C\u1ea3nh Linh. Nay v\u00ec t\u1ebf th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3, t\u1ea5u c\u00e1o trong k\u1ef3 t\u00e1n trai, xin t\u1ea1m b\u00e3i tri\u1ec1u b\u00e1i. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y, sai cung s\u1ee9 l\u00e0m l\u1ec5 ch\u01b0\u1edbc hi\u1ebfn.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, l\u1ea5y c\u1ef1u Kh\u1edfi c\u01b0 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 mi\u1ec5n tang ph\u1ee5c, l\u00e0m Tri Hoa Ch\u00e2u. Khi \u1ea5y Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u00e2u Hoa Ch\u00e2u \u0111ang chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n gi\u1ecfi vi\u1ec7c, mong giao ph\u00f3 ri\u00eang, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. Nghi\u00eau T\u00e1 ch\u1ebf ra c\u1ecdc g\u1ed7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00ea m\u1edbi \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c, sau l\u1ea1i l\u00e0m \u0111\u00ea d\u00e0i \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;\u0111\u00ea Tr\u1ea7n C\u00f4ng&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[73] Tam Ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ebfn \u0110inh Ch\u00e2u, v\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eebng mang th\u01b0 t\u1eeb qua l\u1ea1i gi\u1eefa Chu N\u0103ng v\u00e0 Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[74] T\u1ea3 Tu\u1ea7n s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb an tr\u00ed l\u00e0m t\u00e1n tham qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u1ecbnh c\u01b0, d\u00f9 g\u1eb7p l\u1ec7nh l\u01b0\u1ee3ng di c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1eddi \u0111i. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 sau khi m\u1ea5t ch\u1ee9c, h\u1ecd t\u1ef1 do kinh doanh sinh k\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"'t\u1ef1 do' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee3', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-310-15\" href=\"#footnote-310-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng b\u1ecf l\u00f2ng tham, x\u00e2m nhi\u1ec5u d\u00e2n ngh\u00e8o, m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ee3i l\u1ed9c. L\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb c\u1eady v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a ch\u00e2u qu\u1eadn, n\u1ebfu quan tr\u00ean h\u01a1i nhu nh\u01b0\u1ee3c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn cho d\u00e2n. Xin t\u1eeb nay giao cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean theo d\u00f5i, n\u1ebfu h\u1ecd x\u00e2m ph\u1ea1m vi\u1ec7c quan, \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec t\u00e2u xin d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho quan ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n ti\u1ebfp ki\u1ebfn.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00fa th\u00edch v\u00e0 ki\u1ec3m duy\u1ec7t s\u00e1ch ng\u1ef1 t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 7.000 ti\u1ec1n m\u1ed7i th\u00e1ng, quan kinh \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c 5.000 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, v\u1eabn l\u1ec7nh m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, h\u1ea7u gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, B\u00ed th\u01b0 lang, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh xin t\u1eeb nay g\u1eb7p ng\u00e0y l\u1ec5 l\u1edbn, theo l\u1ec7 c\u1ee7a quan kinh \u0111\u00f4 hi\u1ec7u l\u00fd, ki\u1ec3m th\u1ea3o, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng tr\u0103m quan d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 con c\u1ee7a Ho\u00e1 C\u01a1.)<\/i><\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban cho c\u00e1c cung qu\u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1 m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ea3n s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Gi\u00e1ng Th\u00e1nh K\u00fd\u300b.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, l\u1ea5y \u0110\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 s\u00e1u t\u1ed9c \u1edf gi\u1edbi tr\u1ea5n Ho\u00e0i An l\u00e0 Kh\u1ea5t Mai<a class=\"footnote\" title=\"'Mai' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, \u300a\u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec7n\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-310-16\" href=\"#footnote-310-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban t\u00e1 ch\u1ee9c, sung ch\u1ee9c Phi\u00ean b\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, v\u00ec Khi\u00eam h\u1ea1t Phu Di\u00ean l\u00e0 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng ta c\u00f3 c\u00f4ng lao.<\/p>\n<p>[80] Ng\u1ee5c Khai Phong ph\u1ee7 tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng L\u1eef Di Gi\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[81] Quy\u1ec1n ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu m\u1edf khoa thi, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ty s\u0129, v\u0103n h\u1ecdc c\u00e1c lo\u1ea1i xu\u1ea5t th\u00e2n, l\u01b0u ngo\u1ea1i nh\u00e2n nh\u1eadp quan th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc nay v\u1eabn theo l\u1ec7 d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh th\u00ednh. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ch\u01b0a v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u1ee5c th\u00ec kh\u00f4ng d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p n\u1eefa, c\u1ee9 theo c\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ru\u1ed9ng l\u00faa m\u00f9a thu b\u1ecb m\u01b0a l\u1edbn v\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ng\u1eadp l\u1ee5t, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tam ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 ki\u1ec3m tra v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u1edf c\u00e1c n\u01a1i, ngo\u00e0i ph\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n theo chi\u1ebfu x\u00e1, th\u00ec th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u1eefa; nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u00edn ph\u1ea7n th\u00ec mi\u1ec5n h\u1ebft.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, tri\u1ec7u t\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00ecnh Th\u00fay Ph\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Th\u1ea7n \u0111\u1ec3 xem l\u00faa, r\u1ed3i ban y\u1ebfn.<\/p>\n<p>[84] Th\u00e1i ch\u00fac \u0110inh T\u1ecbch c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a cha \u00f4ng l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0110inh V\u1ecb.<\/p>\n<p>[85] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1ea1c li\u00eau thi\u1ebfu h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec7n s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch \u1ee9ng tuy\u1ec3n r\u1ea5t \u00edt, xin t\u1ea1m b\u1ed5 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb l\u1ec7nh l\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i v\u00e0o ch\u1ee9c \u0111\u00f3, khi tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec t\u00ednh theo th\u1ee9 b\u1eadc c\u0169. Chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c l\u1ec7nh l\u1ee5c t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c m\u1ea1c li\u00eau s\u01a1 \u0111\u1eb3ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan v\u00e0 Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua ti\u1ebfp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u1edf c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f2a, ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u1eafc \u0111\u00e1 b\u00e0i minh H\u1ed9i Linh quan do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed T\u00e2n kh\u00e1ch, xin Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e1p l\u1ec5, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ec7nh cho ch\u1ee9c Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c quan, t\u1eeb nay g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 v\u00e0 Ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[89] Tu s\u1eeda Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, sai Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, b\u1ed5 Kh\u1ea5u Giam, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, H\u1ecdc s\u0129 T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Tri ch\u00e2u \u00cdch. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n kh\u00f4ng hi\u1ec3u d\u00e2n t\u00ecnh, hay t\u1ef1 cao t\u1ef1 \u0111\u1ea1i, kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean thay \u00f4ng ta. Gi\u00e1ng Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[91] Vua ng\u1ef1 \u1edf Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, tri\u1ec7u c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n lu\u1eadn, th\u01a1 ca do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i nghe \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, l\u1ea5y vi\u1ec7c vi\u1ebft l\u00e1ch l\u00e0m th\u00fa vui, tuy kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 s\u1edf th\u00edch c\u1ee7a Tr\u1eabm t\u1eeb l\u00e2u.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1nh ch\u1ebf r\u1ed9ng l\u1edbn, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn, xin kh\u1eafc b\u1ea3n in \u0111\u1ec3 l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, r\u1ed3i ban y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, trong cung \u0111\u01b0a ra 722 quy\u1ec3n th\u00e1nh ch\u1ebf cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1nh ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia th\u00e0nh t\u1eebng b\u1ed9 s\u00e1ch, mong \u0111\u01b0\u1ee3c cho kh\u1eafc b\u1ea3n in, ban t\u1eb7ng cho c\u00e1c c\u01a1 quan v\u00e0 c\u00e1c kinh s\u00e1ch \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, \u0111\u1ea1o L\u00e3o \u1edf c\u00e1c danh s\u01a1n th\u1eafng c\u1ea3nh. L\u1ea1i xin sai c\u00e1c quan n\u1ed9i th\u1ea7n t\u00ecm n\u01a1i thanh t\u1ecbnh trong cung \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam \u0111i\u1ec7n c\u00e1c \u0111\u1ec3 c\u1ea5t gi\u1eef.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3 cho x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf ph\u00eda sau Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, sai N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng v\u00e0 Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n tr\u00f4ng coi, \u0111\u00f3 l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i, c\u00f4ng nghi\u1ec7p ng\u00e0y c\u00e0ng h\u01b0ng th\u1ecbnh. Xin cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ch\u1ecdn nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p trong s\u00e1ch Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch Th\u00e1nh ch\u00ednh l\u1ee5c.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i sai Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n v\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng bi\u00ean so\u1ea1n, \u0110inh V\u1ecb c\u00f9ng tham gia xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd \u0110\u1ecbch d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan, g\u1ed3m 30 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[95] T\u1ea3 Tu\u1ea7n s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u00e0i quan b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m Tri ch\u00e2u v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng quan, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan kh\u00e1c theo ph\u1ea9m c\u1ea5p.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua g\u1eb7p c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm g\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ee9c kh\u1ecfe d\u1ea7n h\u1ed3i ph\u1ee5c, nh\u01b0ng vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c v\u1eabn khi\u1ebfn Tr\u1eabm lo l\u1eafng. Nay Th\u00e1i t\u1eed tu\u1ed5i \u0111\u00e3 l\u1edbn, \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng cao, Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u1ed1n hi\u1ec1n minh, x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1eb1ng, c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1eabm mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 Th\u00e1i t\u1eed x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh b\u00ean ngo\u00e0i, Ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf trong cung xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, c\u00e1c khanh h\u00e3y b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1i h\u1ef7 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, hu\u1ed1ng chi t\u1eeb khi Th\u00e1i t\u1eed l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ee9c v\u1ecdng ng\u00e0y c\u00e0ng cao, Ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u00f2 t\u00e1 \u0111\u00e3 l\u00e2u, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo gi\u00e1o h\u00f3a, thi\u00ean h\u1ea1 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, kh\u00f4ng ai c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0o ch\u00ea tr\u00e1ch. Tuy nhi\u00ean, Th\u00e1i t\u1eed \u0111\u00e3 gi\u00e1m qu\u1ed1c, xin cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u1ec3 h\u00e0ng ng\u00e0y b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, ti\u1ec7n vi\u1ec7c ph\u00f2 t\u00e1.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n lui v\u1ec1 b\u00e0n b\u1ea1c th\u1ee9 b\u1eadc, truy\u1ec1n ch\u1ec9 cho h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu, Vua ph\u00ea chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[97] T\u1eeb khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0110inh V\u1ecb d\u1ea7n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. L\u00fd \u0110\u1ecbch b\u1ea5t b\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng than th\u1edf v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u00eau r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta t\u1eeb th\u00e2n ph\u1eadn th\u01b0\u1eddng d\u00e2n, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p qu\u1ed1c gia, d\u00f9 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn, sao c\u00f3 th\u1ec3 a dua theo quy\u1ec1n th\u1ea7n \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u an th\u00e2n!&#8221;<\/i> Khi b\u00e0n vi\u1ec7c ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5, L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u00e3 mang ch\u1ee9c Thi\u1ebfu ph\u00f3, mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, nh\u01b0ng \u0110inh V\u1ecb c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n so\u1ea1n th\u1ea3o t\u1edd tr\u00ecnh, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, ki\u00eam Thi\u1ebfu s\u01b0, L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, ki\u00eam T\u1ea3 th\u1eeba, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, \u0111\u1ec1u ki\u00eam Thi\u1ebfu b\u1ea3o; Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u1eefu th\u1eeba, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u 'V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-310-17\" href=\"#footnote-310-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u ki\u00eam T\u00e2n kh\u00e1ch; Ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed t\u00e2n kh\u00e1ch, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chi\u00eam s\u1ef1; H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ed9 b\u1ed9 Y\u1ebfn Th\u00f9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ki\u00eam X\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ee9 t\u1eed; c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1eef nguy\u00ean.<\/p>\n<p>Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c Th\u1ecb lang c\u1ee7a L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh kh\u00f4ng ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u1ea3, H\u1eefu Th\u1eeba, m\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169 c\u0169ng n\u00ean th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. \u0110inh V\u1ecb chuy\u00ean \u00fd \u0111\u00e8 n\u00e9n L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, \u0111\u1ed5i s\u1eafc m\u1eb7t r\u1ed3i \u0111\u1ee9ng d\u1eady. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, bu\u1ed5i s\u00e1ng ch\u1edd v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u1ea5y L\u00e2m \u0110\u1eb7c l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e2n kh\u00e1ch. L\u00fd \u0110\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e2m \u0110\u1eb7c n\u0103m ngo\u00e1i th\u0103ng ch\u1ee9c H\u1eefu Th\u1eeba, n\u0103m nay \u0111\u1ed5i sang Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, v\u00e0o \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i do c\u00f4ng tuy\u1ec3n, d\u01b0 lu\u1eadn ch\u01b0a y\u00ean, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 t\u00e2u b\u1ed5 ch\u1ee9c Chi\u00eam s\u1ef1, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> B\u00e8n m\u1eafng \u0110inh V\u1ecb, c\u1ea7m th\u1ebb b\u00e0i \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh \u0110inh V\u1ecb, \u0110inh V\u1ecb ch\u1ea1y tho\u00e1t.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t h\u1ebft s\u1ee9c h\u00f2a gi\u1ea3i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghe, b\u00e8n v\u00e0o t\u00e2u \u1edf \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n. Quan n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1eeb trong cung mang t\u1edd ch\u1ebf th\u01b0 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc long s\u00e0ng, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 t\u1edd ch\u1ebf th\u01b0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c khanh ki\u00eam ch\u1ee9c quan \u0110\u00f4ng cung.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n xin kh\u00f4ng nh\u1eadn m\u1ec7nh n\u00e0y.&#8221;<\/i> B\u00e8n ch\u1ec9 tr\u00edch \u0110inh V\u1ecb gian t\u00e0 l\u1ed9ng quy\u1ec1n, trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i, th\u1ea7n xin c\u00f9ng \u0110inh V\u1ecb xu\u1ed1ng Hi\u1ebfn ty \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t. L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y con c\u1ee7a L\u00e2m \u0110\u1eb7c t\u1ea1i ch\u1ee9c, x\u1eed ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 l\u00fd \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft k\u00eau oan, nh\u01b0ng b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd. \u0110\u00f3 l\u00e0 do \u0110inh V\u1ecb bao che, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00f4 t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, vi\u1ec7c c\u1ee7a Chu N\u0103ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng x\u1eed t\u1eed, ch\u1ee9c quan \u0110\u00f4ng cung kh\u00f4ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam. L\u1ea1i n\u1eefa, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n c\u0169ng l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb. Th\u1ea7n xin c\u00f9ng \u0110inh V\u1ecb, Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ee9c, mong b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00e1c l\u00e0m ph\u1ee5 t\u00e1.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng c\u0169ng k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00f9ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng g\u1eb7p th\u1eddi th\u00e1nh, th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1eb1ng L\u00fd \u0110\u1ecbch. Nh\u01b0ng d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh, li\u1ec1u m\u1ea1ng v\u00e0o ch\u1ed7 nguy hi\u1ec3m, th\u00ec L\u00fd \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng b\u1eb1ng th\u1ea7n.&#8221;<\/i> Vua quay h\u1ecfi \u0110inh V\u1ecb: <i>&#8220;Trung th\u01b0 c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u0103ng?&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Xin h\u1ecfi c\u00e1c quan \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ecfi Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Trung th\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c ngo\u00e0i ra kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec sai s\u00f3t.&#8221;<\/i> M\u1ed9t l\u00e1t sau, \u0110inh V\u1ecb, L\u00fd \u0110\u1ecbch lui ra, ch\u1ec9 l\u01b0u l\u1ea1i Khu m\u1eadt s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 b\u00e0n vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Vua r\u1ea5t gi\u1eadn, \u0111\u1ecbnh giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t, L\u1ee3i D\u1ee5ng, Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i th\u1ea7n b\u1ecb b\u1ecf t\u00f9, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn, hu\u1ed1ng chi \u0110inh V\u1ecb v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd tranh gi\u00e0nh, m\u00e0 c\u00f9ng L\u00fd \u0110\u1ecbch \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0a ph\u00e2n r\u00f5 ph\u1ea3i tr\u00e1i, sao kh\u00f4ng bi\u1ec7n lu\u1eadn!&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 ngu\u00f4i gi\u1eadn, b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm s\u1ebd x\u1eed l\u00fd ngay.&#8221;<\/i> Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, b\u1ed7ng b\u1ecb b\u00e0i x\u00edch, xin lui v\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169.&#8221;<\/i> Vua an \u1ee7i l\u00e2u, r\u1ed3i sai h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n ch\u1ebf th\u01b0, gi\u00e1ng ch\u1ee9c m\u1ed9t b\u1eadc, b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn.<\/p>\n<p>Ch\u1ebf th\u01b0 ch\u01b0a ban ra, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, L\u00fd \u0110\u1ecbch xin t\u00e2u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, l\u1ea1i xin g\u1eb7p Th\u00e1i t\u1eed \u1edf c\u1eeda N\u1ed9i \u0110\u00f4ng, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ra. C\u00f2n \u0110inh V\u1ecb \u00e2m m\u01b0u tr\u1edf l\u1ea1i, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n c\u0169ng s\u1ee3 \u0110inh V\u1ecb ra ngo\u00e0i th\u00ec m\u00ecnh m\u1ea5t ch\u1ed7 d\u1ef1a, t\u00e2u v\u1edbi Vua mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i, v\u00e0 xin gi\u1eef L\u00fd \u0110\u1ecbch, n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an s\u1eafp \u0111\u1ebfn, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n, qua Trung th\u01b0 r\u1ea5t ti\u1ec7n. N\u1ebfu d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, e sinh chuy\u1ec7n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u00e2u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, kh\u00f4ng r\u00f5 n\u00f3i g\u00ec, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c, ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho \u0110inh V\u1ecb gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9, \u0110\u1ecbch gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ecb lang H\u1ed9 b\u1ed9 tr\u1edf v\u1ec1 ban. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1 g\u1ea5p r\u00fat, chi\u1ebfu ch\u1ec9 do Vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n so\u1ea1n th\u1ea3o. B\u1ea3n chi\u1ebfu do L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. <i>(Theo B\u00e1ch quan bi\u1ec3u, V\u1ecb gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 coi vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0 Nam, \u0110\u1ecbch gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ecb lang H\u1ed9 b\u1ed9 coi vi\u1ec7c \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn.)<\/i> C\u00f9ng ng\u00e0y, Duy Di\u1ec5n c\u00f9ng Trung Ch\u00ednh, T\u0103ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u, ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan \u0110\u00f4ng cung, c\u00f2n chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u00e1i t\u1eed ngh\u1ecb ch\u00ednh v\u00e0 chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1ec1 Ch\u1eedng, L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, V\u1ecb v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh tranh ch\u1ea5p. V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n d\u00e1m tranh ch\u1ea5p, m\u00e0 l\u00e0 \u0110\u1ecbch gi\u1eadn d\u1eef m\u1eafng nhi\u1ebfc th\u1ea7n. Th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n cho ng\u1ed3i, t\u1ea3 h\u1eefu mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t gh\u1ebf \u0111\u00f4n, V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 ch\u1ec9 ph\u1ee5c ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.&#8221;<\/i> B\u00e8n \u0111\u1ed5i d\u00f9ng gh\u1ebf \u0111\u1ea9u.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng v\u00e0 Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n truy\u1ec1n chi\u1ebfu \u0111\u01b0a V\u1ecb v\u1ec1 Trung th\u01b0, l\u1ec7nh v\u1eabn coi vi\u1ec7c nh\u01b0 c\u0169. L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u1ecbch ra coi V\u1eadn Ch\u00e2u, mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb, l\u1eadp t\u1ee9c l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadm ch\u1ee9c. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho H\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, phong Ch\u1eedng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, chi\u1ebfu \u0111\u00e3 v\u00e0o nh\u01b0ng ch\u01b0a ban ra. V\u1ecb \u0111\u00e3 ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, chi\u1ebfu \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. V\u1ecb b\u00e8n truy\u1ec1n chi\u1ebfu tri\u1ec7u L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Qu\u00e2n kh\u00f4ng nh\u1eadn chi\u1ebfu, b\u00e8n tri\u1ec7u Y\u1ebfn Th\u00f9. Qu\u00e2n t\u1eeb Vi\u1ec7n ra, g\u1eb7p Th\u00f9 \u1edf c\u1eeda nam Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Th\u00f9 quay m\u1eb7t \u0111i qua, kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u00e0o, c\u00f3 l\u1ebd trong l\u00f2ng \u00e1y n\u00e1y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng kh\u1ecfe, l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f4i khi l\u1ed9n x\u1ed9n, c\u00f3 l\u1ea7n n\u1ed5i gi\u1eadn l\u1edbn n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00eam qua ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn nh\u00e0 h\u1ecd L\u01b0u, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 m\u00ecnh Tr\u1eabm \u1edf l\u1ea1i trong cung.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1p, L\u00fd \u0110\u1ecbch ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady, sao kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1ecd?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u sau, Vua t\u1ec9nh ng\u1ed9, n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00fac \u1ea5y \u0111ang \u1edf sau b\u00ecnh phong, nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1eeb \u0111\u00f3 gh\u00e9t L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do L\u00fd \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fd \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i: ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-310-18\" href=\"#footnote-310-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ch\u1ec9 do \u0110inh V\u1ecb x\u00fai gi\u1ee5c, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a trong cung.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u00e1i b\u00e3i l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p L\u00fd \u0110\u1ecbch mu\u1ed1n ki\u00eam ch\u1ee9c H\u1eefu th\u1eeba, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1ea1i ch\u00e9p l\u1eddi L\u00fd \u0110\u1ecbch r\u1ea5t hung h\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i ch\u00e9p l\u1eddi L\u00fd \u0110\u1ecbch r\u1ea5t hung h\u0103ng: ch\u1eef 'c\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u1eedng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda\" id=\"return-footnote-310-19\" href=\"#footnote-310-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, Vua li\u00ean t\u1ee5c qu\u1edf tr\u00e1ch. L\u1ea1i ch\u00e9p Vua n\u00f3i L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00f4 l\u1ec5. L\u1ea1i ch\u00e9p l\u00fac \u1ea5y s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an s\u1eafp \u0111\u1ebfn, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u1ecf ch\u1ea7u, v\u00e0 mu\u1ed1n ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho \u0110inh V\u1ecb, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n xin gi\u1eef c\u1ea3 L\u00fd \u0110\u1ecbch, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i \u0110inh V\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, l\u1ed7i \u1edf L\u00fd \u0110\u1ecbch, xin cho L\u00fd \u0110\u1ecbch ra ngo\u00e0i v\u00e0i ba th\u00e1ng r\u1ed3i tri\u1ec7u l\u1ea1i. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00fd ri\u00eang v\u00e0 l\u1eddi b\u1ebb cong c\u1ee7a Tr\u1ea7n D\u1ecbch, kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed, Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng, ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n xin gi\u1eef c\u1ea3 L\u00fd \u0110\u1ecbch c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng sai. V\u00ec L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb ban \u0111\u1ea7u c\u00f9ng ra ngo\u00e0i, sau l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fd do, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n. Nh\u01b0ng Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n th\u1ef1c ra l\u00e0 v\u00ec \u0110inh V\u1ecb, l\u00fac \u1ea5y \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i gi\u1eef c\u1ea3 L\u00fd \u0110\u1ecbch. V\u00ec v\u1eady \u0110inh V\u1ecb cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i, c\u00f2n L\u00fd \u0110\u1ecbch th\u00ec ph\u1ea3i ra ngo\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c hai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tranh c\u00e3i, kh\u00e1c v\u1edbi Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed, l\u1ea1i ch\u00e9p L\u01b0u Qu\u00e2n t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng so\u1ea1n chi\u1ebfu, b\u00e8n sai Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n. X\u00e9t l\u00fac \u1ea5y Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e3 l\u00e0 ph\u00f3 Khu m\u1eadt, \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b nh\u1ea7m. \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b c\u0169ng cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n chi\u1ebfu l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, nay \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00f9ng. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c gi\u1eef \u0110inh V\u1ecb, \u0111u\u1ed5i L\u00fd \u0110\u1ecbch, k\u1ebf ho\u1ea1ch th\u1ef1c ra l\u00e0 c\u1ee7a Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean so\u1ea1n chi\u1ebfu, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u1ef1c ra l\u00e0 Y\u1ebfn Th\u00f9.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b ch\u00e9p truy\u1ec7n L\u01b0u Qu\u00e2n r\u1eb1ng: th\u00e1ng 11 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, phong \u0110inh V\u1ecb ki\u00eam Thi\u1ebfu s\u01b0, L\u00fd \u0110\u1ecbch ki\u00eam Thi\u1ebfu ph\u00f3, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng ki\u00eam Thi\u1ebfu b\u1ea3o. L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, \u0111\u01b0a v\u00e0o, ch\u01b0a tuy\u00ean, L\u00fd \u0110\u1ecbch v\u00e0 \u0110inh V\u1ecb c\u00e3i nhau tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, L\u01b0u Qu\u00e2n l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb b\u00e3i l\u00e0m H\u1ed9 th\u01b0, nh\u1eadm ch\u1ee9c H\u00e0 Nam, L\u00fd \u0110\u1ecbch b\u1ecb b\u00e3i l\u00e0m H\u1ed9 th\u1ecb, nh\u1eadm ch\u1ee9c V\u1eadn Ch\u00e2u, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Chi\u00eau v\u0103n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n. Chi\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o, \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i, b\u1eaft L\u01b0u Qu\u00e2n s\u1eeda chi\u1ebfu, L\u01b0u Qu\u00e2n kh\u00f4ng nghe, cu\u1ed1i c\u00f9ng sai h\u1ecdc s\u0129 kh\u00e1c l\u00e0m. Ph\u00f9ng Ch\u1eedng b\u00e8n l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u1eabn l\u00e0m ph\u00f3 Khu m\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110o\u1ea1n ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"\u0110o\u1ea1n ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c: ch\u1eef 't\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'truy\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ecf\" id=\"return-footnote-310-20\" href=\"#footnote-310-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n xem x\u00e9t. T\u1ed1ng Th\u1ee5 so\u1ea1n minh v\u0103n tr\u00ean bia m\u1ed9 L\u01b0u Qu\u00e2n, c\u0169ng ch\u00e9p r\u1eb1ng khi Vua c\u00f2n \u1edf \u0110\u00f4ng cung, b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, d\u00f9ng ph\u1ee5 ch\u00ednh l\u00e0m Tam c\u00f4. L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, \u0111\u01b0a v\u00e0o th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, th\u1eeba t\u01b0\u1edbng b\u1eaft L\u01b0u Qu\u00e2n s\u1eeda chi\u1ebfu, L\u01b0u Qu\u00e2n kh\u00f4ng nghe, cu\u1ed1i c\u00f9ng sai h\u1ecdc s\u0129 kh\u00e1c l\u00e0m. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec vi\u1ec7c L\u00fd \u0110\u1ecbch, \u0110inh V\u1ecb ban \u0111\u1ea7u nh\u1eadn ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng cung v\u00e0 hai l\u1ea7n b\u00e3i t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec1u do L\u01b0u Qu\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu.)<\/i><\/p>\n<p>[99] H\u00f4m \u0111\u00f3, gi\u00f3 l\u1edbn th\u1ed5i b\u1ee5i m\u00f9 m\u1ecbt, ban ng\u00e0y t\u1ed1i s\u1ea7m.<\/p>\n<p>[100] L\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean quan c\u00f4ng s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e3 l\u0129nh ch\u1ee9c H\u1ed9i Linh quan s\u1ee9, \u0111\u1ebfn nay xin \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho c\u1ef1u th\u1ea7n, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea5y ch\u1ec9 c\u1ee7a Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c ty v\u1eabn ti\u1ebfn tr\u00ecnh nh\u01b0 c\u0169, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 th\u00ec giao cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed c\u00f9ng c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng, h\u1ecdp b\u00e0n t\u1ea1i T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng thi h\u00e0nh xong r\u1ed3i t\u1ea5u l\u00ean. Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ban \u01b0u \u00e1i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed t\u1ed5ng qu\u1ea3n qu\u00e2n qu\u1ed1c s\u1ef1, \u0110inh V\u1ecb cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay th\u00e1nh th\u1ec3 b\u00ecnh an, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> L\u00fd \u0110\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i t\u1eed gi\u00e1m qu\u1ed1c, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed5 sao?&#8221;<\/i> C\u1ed1 s\u1ee9c tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng th\u00f4i. \u0110\u1ecbch \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ra ngo\u00e0i, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ecbch cho r\u1eb1ng chi\u1ebfu n\u00e0y ban ra khi \u0110\u1ecbch ch\u01b0a b\u00e3i t\u01b0\u1edbng, \u1ea5y l\u00e0 l\u1ea7m v\u1eady. X\u00e9t l\u1eddi Vua n\u00f3i v\u1edbi ph\u1ee5 th\u1ea7n ng\u00e0y 18 th\u00ec bi\u1ebft chi\u1ebfu n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n<p>[102] L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, M\u00f4n h\u1ea1 Th\u1ecb lang, ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"Ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0, 'Thi\u1ebfu s\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u1ebfu b\u1ea3o', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 28 Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed, Th\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu quy\u1ec3n 3, Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 3, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 283 \u0110inh V\u1ecb truy\u1ec7n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-310-21\" href=\"#footnote-310-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, ki\u00eam Thi\u1ebfu ph\u00f3, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ki\u00eam Thi\u1ebfu b\u1ea3o.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay tr\u0103m quan ng\u00e0y th\u1ee9 n\u0103m v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n kh\u1edfi c\u01b0, nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ebb kh\u00e1c v\u00e0o ch\u1ea7u, xin ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, ho\u1eb7c ng\u00e0y \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ng\u1ef1 tri\u1ec1u th\u00ec sai c\u00e1c m\u00f4n truy\u1ec1n tuy\u00ean ph\u00f3ng tri\u1ec1u.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed ti\u1ebfp ki\u1ebfn t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Khu m\u1eadt s\u1ee9 t\u1ea1i T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00e1c ch\u1ee9c ch\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c ty l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[105] Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 B\u00e1 ch\u00e2u Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau A Qu\u00e1t, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ee3i ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 C\u1ea3nh Nguy\u00ean C\u00e1t \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea3 th\u1ee9 t\u1eed Y\u1ebfn Th\u00f9, L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u00e1i t\u1eed cung Chi h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ng\u1ecdc d\u00e2ng l\u00ean 50 quy\u1ec3n s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho \u0110\u00f4ng cung. Khi \u1ea5y, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n t\u1eadp s\u00e1ch c\u1ee7a Vua, xin ban cho Th\u00e1i t\u1eed nh\u1eefng v\u0103n t\u1ef1 n\u00e0y, b\u00e8n sai Ho\u00e0i Ng\u1ecdc bi\u00ean so\u1ea1n. Ho\u00e0i Ng\u1ecdc xin cho Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng bi\u00ean t\u1eadp, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[107] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi. Con trai \u00f4ng l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Ho\u00e0nh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Huy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 305, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-310-22\" href=\"#footnote-310-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a> \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang.<\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c t\u00ednh th\u00f4ng minh, t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u1ebfn l\u1edbn kh\u00f4ng r\u1eddi b\u00fat m\u1ef1c, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng h\u00f9ng h\u1ed3n. T\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i Trung v\u1ec1 sau, phong kh\u00ed v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng suy y\u1ebfu, tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ea7n c\u1ea3i c\u00e1ch s\u1ef1 ph\u00f9 phi\u1ebfm, \u0111\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c th\u00ec phong th\u00e1i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5n h\u01b0ng, s\u00e1nh ngang v\u1edbi c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. \u00d4ng vi\u1ebft v\u0103n nhanh nh\u1eb9n, kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7, v\u1eeba n\u00f3i chuy\u1ec7n c\u01b0\u1eddi \u0111\u00f9a v\u1edbi kh\u00e1ch v\u1eeba vi\u1ebft kh\u00f4ng ng\u1eebng, nh\u01b0ng v\u1eabn chu\u1ea9n x\u00e1c v\u00e0 c\u00f3 quy t\u1eafc, kh\u00f4ng r\u01b0\u1eddm r\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng m\u00e0u m\u00e8. \u00d4ng gi\u1ecfi vi\u1ebft ch\u1eef nh\u1ecf, m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft h\u00e0ng ng\u00e0n ch\u1eef m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1eeda ch\u1eefa. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u k\u00ednh tr\u1ecdng v\u00e0 noi theo \u00f4ng, danh ti\u1ebfng vang xa \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>\u00d4ng \u0111\u1ecdc h\u1ebft m\u1ecdi s\u00e1ch, c\u00f3 tr\u00ed nh\u1edb si\u00eau ph\u00e0m, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y l\u00e0m chu\u1ea9n m\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u trong gi\u1edbi v\u0103n s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'V\u0103n s\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'V\u0103n t\u1ef1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-310-23\" href=\"#footnote-310-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>. \u00d4ng th\u00edch d\u1ea1y b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh danh. Khi nghe ai c\u00f3 c\u00e2u v\u0103n hay, \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng, t\u1ef1 tay t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi th\u00e0nh s\u00e1ch \u300aB\u00fat Uy\u1ec3n Th\u1eddi V\u0103n L\u1ee5c\u300b g\u1ed3m m\u1ea5y ch\u1ee5c quy\u1ec3n<a class=\"footnote\" title=\"'S\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1ef1', 't\u00e1c' b\u1ecb thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem th\u00eam \u300aLong B\u00ecnh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13 v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 47, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 't\u1ef1 tay ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi th\u00e0nh s\u00e1ch \u300aNho Uy\u1ec3n Th\u1eddi V\u0103n L\u1ee5c\u300b m\u1ea5y ch\u1ee5c thi\u00ean'.\" id=\"return-footnote-310-24\" href=\"#footnote-310-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>\u00d4ng coi tr\u1ecdng giao du, t\u00ednh t\u00ecnh ngay th\u1eb3ng, coi tr\u1ecdng danh ti\u1ebft, th\u01b0\u1eddng gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00fac kh\u00f3 kh\u0103n, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau \u0111\u1ec1u ti\u00eau h\u1ebft. \u00d4ng n\u00f3i chuy\u1ec7n h\u1ea5p d\u1eabn, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 thi\u1ec7n \u00e1c.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u0169ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt gi\u00e1o, t\u1eeb khi b\u1ec7nh li\u1ec1n b\u1ecf \u0103n m\u1eb7n, tr\u01b0\u1edbc khi qua \u0111\u1eddi m\u1ed9t ng\u00e0y, \u00f4ng l\u00e0m b\u00e0i k\u1ec7 t\u00e1n t\u1ee5ng, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1ec1u khen \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng su\u1ed1t.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, c\u1ea5p cho \u0111\u1ea1o qu\u00e1n T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean 50 ng\u00e0n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i th\u00e1ng.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n Ho\u00e0ng Chi\u00eau \u00cdch, ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, t\u1eeb ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u; L\u00fd Ph\u00f3ng, ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung, l\u00e0m Tri ch\u00e2u M\u1eadt Ch\u00e2u, v\u00ec trong b\u1ed9 c\u00f3 vi\u1ec7c chi\u1ebft n\u1ea1p qu\u00e1 sai.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban cho K\u00ednh V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m 5.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c; c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1.000 l\u1ea1ng, ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 800 l\u1ea1ng, c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau. L\u1ea1i ban cho Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0 \u0110inh V\u1ecb, Thi\u1ebfu ph\u00f3 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, Thi\u1ebfu b\u1ea3o T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 5.000 l\u1ea1ng; c\u00e1c T\u00e2n kh\u00e1ch Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Chi\u00eam s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3.000 l\u1ea1ng<a class=\"footnote\" title=\"T\u00e2n kh\u00e1ch Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Chi\u00eam s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3.000 l\u1ea1ng, ch\u1eef 'm\u1ed7i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo v\u0103n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-310-25\" href=\"#footnote-310-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>; T\u1ea3 Th\u1ee9 t\u1eed Y\u1ebfn Th\u00f9, Chi\u00eam s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2.000 l\u1ea1ng; D\u1ee5 \u0111\u1ee9c L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o, Ph\u00f9ng Nguy\u00ean m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1.000 l\u1ea1ng; c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c cung th\u1ea7n, th\u01b0\u1eddng t\u00f9y t\u00f9ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau. L\u1ea1i ban cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 U\u1ea5t Chi\u00eau M\u1eabn 4 tri\u1ec7u ti\u1ec1n; B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn 3,5 tri\u1ec7u ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn 3,5 tri\u1ec7u ti\u1ec1n, ch\u1eef 'ph\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 'Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed' v\u00e0 \u300aL\u00e2m Xuy\u00ean ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 88 'Ph\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-310-26\" href=\"#footnote-310-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>; \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu H\u1ea1 Th\u1ee7 \u00c2n, M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 tri\u1ec7u ti\u1ec1n; c\u00e1c ch\u1ee9c T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ch\u01b0 ban, Ch\u01b0 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 theo l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t. \u0110\u00e2y l\u00e0 do Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed th\u00e2n ch\u00ednh n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[111] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c trung s\u1ee9 truy\u1ec1n tuy\u00ean mang th\u1ee7 chi\u1ebfu, d\u1ee5 v\u0103n t\u1ef1 \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, ban \u00e2n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri \u0111\u1ec3 \u0111\u0103ng k\u00fd, t\u00e2u l\u1ea1i xong, m\u1edbi giao cho thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[112] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb nay c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n truy\u1ec1n ch\u1ec9 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u1ea1i, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Ng\u0169 ph\u00f2ng \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu c\u1ee7a Trung th\u01b0, Th\u1eeba ch\u1ec9 c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u1eeb ng\u00e0y 13 th\u00e1ng n\u00e0y, theo T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ea7u h\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"Theo T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ea7u h\u1ea7u, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-310-27\" href=\"#footnote-310-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[113] Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Xin t\u1eeb nay g\u1eb7p ng\u00e0y l\u1ebb, \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, th\u00ec N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri truy\u1ec1n tuy\u00ean Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng T\u01b0 Thi\u1ec7n c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c. Nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1eddi ch\u00ednh v\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a ty Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n sau v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, thi h\u00e0nh xong th\u00ec t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u0103ng gi\u00e1ng, thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec g\u1eedi \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u00ec t\u1eeb T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng, khi v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1eeb t\u1ea1 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, cho ph\u00e9p hai ba ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m m\u1ed9t ban, \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn, c\u00f2n c\u00e1c quan l\u1ea1i kh\u00e1c, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1edd tr\u00ecnh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n m\u1ed7i khi h\u1ecdp b\u00e0n, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed c\u1ea7m h\u1ed1t \u0111\u1ee9ng quay m\u1eb7t v\u1ec1 ph\u00eda nam, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111em vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1ea3n ty l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ec7nh ch\u1ec9. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c th\u1eddi ch\u00ednh, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n, s\u1ee9 th\u1ea7n, c\u1ea5m t\u1ed1t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Vi\u1ec7c xong, ti\u1ebfp ki\u1ebfn ph\u1ee5 th\u1ea7n theo l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[114] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ec3 tang cha m\u1eb9, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tang ph\u1ee5c 54 th\u00e1ng. Nay x\u00e9t \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 c\u00e1c \u0111\u1eddi, cha m\u1eb9 c\u00f9ng m\u1ea5t, ho\u1eb7c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u1eddi, c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1eb7c tang ph\u1ee5c n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00e1c nhau, g\u1eb7p t\u1ebf l\u1ec5 Ngu, Ph\u1ee5, Luy\u1ec7n, T\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tang ph\u1ee5c T\u1ec1, Tr\u1ea3m, t\u1ee9c l\u00e0 t\u00f9y theo th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e0 b\u1ecf tang, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 54 th\u00e1ng. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f9ng \u0111\u1ec3 tang cha m\u1eb9, xin cho theo l\u1ec5, t\u00f9y th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e0 b\u1ecf tang ph\u1ee5c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[115] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh g\u1eb7p th\u00e1ng 10 th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh g\u1eb7p th\u00e1ng 10 t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed: Xem quy\u1ec3n 95 s\u00e1ch n\u00e0y, chi\u1ebfu ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 202 chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i ki\u1ebfp s\u00e1t v.v. v\u00e0o th\u00e1ng 12, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed v\u00e0o th\u00e1ng 12, nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y c\u00f3 sai l\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-310-28\" href=\"#footnote-310-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, qua ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh th\u00ec v\u1eabn h\u00e0nh h\u00ecnh nh\u01b0 c\u0169, nh\u1eefng ph\u1ea1m nh\u00e2n t\u1ed9i ch\u1ebft \u0111\u1ec1u giam gi\u1eef v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Thi\u1ebft ngh\u0129 b\u1ea3n ph\u1ee7 ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n n\u1eb7ng, b\u1ecb giam l\u00e2u ng\u00e0y, mong t\u1eeb nay v\u1eabn x\u00e9t x\u1eed h\u00e0ng ng\u00e0y nh\u01b0 c\u0169, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u0169ng theo \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo.<\/p>\n<p>[116] Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an t\u1eeb H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, c\u1ea5p l\u1ec5 v\u1eadt cho s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c ty theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, so v\u1edbi m\u1ed7i n\u0103m h\u01a1i nhi\u1ec1u h\u01a1n. Mu\u1ed1n sai Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9 T\u1ed1ng Th\u1ee5 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, l\u1ec5 v\u1eadt cho c\u00e1c ty c\u0169ng t\u0103ng th\u00eam.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed H\u1ea3i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t \u1edf Cam Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Tr\u00ed H\u1ea3i c\u00f2n d\u00e2ng hai con d\u00ea \u0111u\u00f4i l\u1edbn.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, phong \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng, ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc \u1edf \u0110\u00f4ng cung, v\u00ec l\u00e0 ph\u1ee5 th\u1ea7n ki\u00eam l\u0129nh Tam thi\u1ebfu, th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00f4ng ti\u1ec7n, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, b\u00e8n \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh, ch\u1ec9 l\u1eadp h\u00e0ng h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn.)<\/i><\/p>\n<p>[119] Ban cho \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a t\u0103ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 N\u1ed7 B\u1ed1c N\u1eb7c Nh\u0129 l\u00e0 M\u00e3ng B\u1ed1 M\u00e3 L\u1ea1t C\u00e1n \u00e1o t\u00eda, v\u00ec quan Ki\u1ec1m h\u1ea1t b\u1ea3n ch\u00e2u t\u00e2u vi\u1ec7c \u00f4ng ta l\u00e0m.<\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng T\u01b0 thi\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c, ch\u1ec9 cho Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111u\u1ed5i ra.<\/p>\n<p>[121] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Th\u1eeba \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ung d\u00e2ng t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a cha l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n.<\/p>\n<p>[122] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u1ea5y T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, T\u01b0 kh\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n H\u00e0 Nam ph\u1ee7. Ban \u0111\u1ea7u, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng ta \u0111\u1ebfn hai ph\u1ee7, \u0111\u1ebfn khi \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1eafc ch\u00ed, d\u1ea7n ph\u1ea3n b\u1ed9i Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c o\u00e1n h\u1eadn. L\u00fac \u0111\u00f3 Vua l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng kh\u1ecfe, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c b\u1ecb qu\u00ean l\u00e3ng. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o \u1edf \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Tam thi\u1ebfu, \u0110inh V\u1ecb kh\u00f4ng vui, b\u00e8n \u0111\u1ed5i phong l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Khanh v\u00ec sao kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0?&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, sao d\u00e1m \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0.&#8221;<\/i> Vua nh\u00ecn \u0110\u00f4 tri, sai \u0111\u01b0a Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c. \u0110inh V\u1ecb l\u1ec7nh b\u00e0y ti\u1ec7c \u0111\u00e3i, n\u00f3i: <i>&#8220;Vua ch\u1ec9 b\u1ea3o Trung th\u01b0 b\u00e0y ti\u1ec7c th\u00f4i.&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ra v\u1ec1, sai \u0110\u00f4 tri v\u00e0o t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu b\u1ea1ch ma, kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn m\u1ec7nh, b\u00e8n v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang. C\u00f3 chi\u1ebfu cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban chi\u1ebfu b\u1ea1ch ma, \u0110inh V\u1ecb b\u00e8n b\u1ed5 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00e2y Kinh l\u01b0u th\u1ee7. Vua ch\u1ec9 nghe tuy\u00ean ch\u1ebf, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0o T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng y\u1ebft ki\u1ebfn Th\u00e1i t\u1eed, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Tam thi\u1ebfu, \u0110inh V\u1ecb \u0111ang n\u1eafm quy\u1ec1n, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o v\u1ec1 h\u00e0ng. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u chi\u1ebfu th\u01b0 t\u00e2u Vua: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u00e0ng, kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd chi\u1ebfu.&#8221;<\/i> Vua gi\u1eef l\u1ea1i chi\u1ebfu th\u01b0, \u0111\u1ed5i phong l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng. X\u00e9t vi\u1ec7c Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o v\u1ec1 h\u00e0ng l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng 6 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3 ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u00fac m\u1edbi b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0110inh V\u1ecb ch\u01b0a v\u00e0o Trung th\u01b0. N\u1ebfu \u0111\u00e3 l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o, l\u1ea1i b\u1ea3o v\u1ec1 h\u00e0ng, th\u00ec \u00fd chi\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u, e r\u1eb1ng \u0110inh V\u1ecb c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i sai l\u1ea7m nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 l\u1ebd \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p nh\u1ea7m. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i phong T\u01b0 kh\u00f4ng nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n. Vi\u1ec7c \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng th\u00ec tham kh\u1ea3o \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b v\u00e0 \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c t\u1ea1p ch\u00ed\u300b, c\u00f3 s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u00f4i ch\u00fat.)<\/i><\/p>\n<p>[123] Trung th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, xin Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e1p l\u1ec5, Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, s\u1ee9 th\u1ea7n, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan g\u1eb7p ng\u00e0y ch\u1eb5n, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn c\u1eeda t\u1eeb t\u1ea1.<\/p>\n<p>[125] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0111\u01b0a b\u1ea3n th\u1ea3o v\u0103n ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u00e0 th\u01a1 ban cho trung cung vi\u1ebft tay ra cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng xem.<\/p>\n<p>[126] Sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ng\u00f4n, \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n c\u00f9ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>[127] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed h\u1ecdp c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ea7y d\u1ea1y v\u00e0 quan trong cung \u1edf T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, ban cho nh\u1ea1c c\u1ee7a Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba v\u1ec1 h\u01b0u L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n m\u1ea5t, v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 Ng\u1ee5y d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i nh\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u1ec1n lo vi\u1ec7c tang, Vua ban cho nh\u00e0 \u00f4ng 10 v\u1ea1n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[129] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u1edf Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, v\u00ec Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<p>[130] Th\u00e1ng ch\u1ea1p nhu\u1eadn, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n Ch\u00e2u S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng l\u00e0 Tri ch\u00e2u C\u1ed5 Ch\u00e2u H\u00e0 Quang Ph\u1ed5 \u0111em ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Quan \u00c2m \u1edf n\u00fai L\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ec3 c\u00f9ng c\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0 ch\u00fac th\u1ecd Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>[131] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ed9 \u300aS\u00e1ch Ph\u1ee7 Nguy\u00ean Quy\u300b, v\u00ec b\u1ea3n kh\u1eafc m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[132] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea5y Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Th\u1ee7 Nh\u01b0\u1ee3ng l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Vinh, H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u01b0u Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0m H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u Th\u1ee7 T\u1ed1 l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m L\u01b0u Th\u1ee7 Th\u00f4ng l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan. Th\u1ee7 Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1ee5c. Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0 con c\u1ee7a K\u1ebf Nguy\u00ean. Th\u1ee7 T\u1ed1, Th\u1ee7 Th\u00f4ng l\u00e0 con c\u1ee7a S\u01b0\u1edfng. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Nh\u1eefng d\u00f2ng h\u1ecd c\u0169 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edb \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i> Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1edb \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, n\u1ed1i d\u00f5i k\u1ebb tuy\u1ec7t t\u1ef1, \u00e2n \u0111i\u1ec3n v\u01b0\u1ee3t c\u1ea3 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 th\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 trung hi\u1ebfu, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n tr\u1ecdn v\u1eb9n.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e0 khanh m\u1ed9t nh\u00e0 trung hi\u1ebfu, kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e3i ng\u1ed9 b\u1eb1ng l\u1ec5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, Tr\u1eabm sao d\u00e1m qu\u00ean.&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n l\u1ea1y t\u1ea1.<\/p>\n<p>[133] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Tam ty m\u01b0\u1ee3n 13.740 t\u1ea5m l\u1ee5a trong kho n\u1ed9i t\u00e0ng.<\/p>\n<p>[134] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy d\u00e2ng bi\u1ec3u xin v\u1ec1 tri\u1ec1u, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd H\u01b0 K\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c g\u1ea7n Vua, c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf ngo\u00e0i, n\u00ean tri\u1ec7u c\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1.&#8221;<\/i> Khi h\u1ecd \u0111\u1ebfn, sai L\u00fd Duy l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, L\u00fd H\u01b0 K\u1ec9 quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba.<\/p>\n<p>[135] Tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t Ch\u00e2u Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 xin cho Binh m\u00e3 b\u1ed9 th\u1ef1 c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[136] Ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u1ea1i l\u00e0m v\u0103n ph\u00e1p, lo s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng v\u0103n ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u1ed5i T\u01b0 La \u0111\u00e3 tan r\u00e3, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n b\u1ea1c c\u1eed c\u1eadn th\u1ea7n \u0111i xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>[137] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, sai Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tu\u1ea7n ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Phu Di\u00ean, B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean Nghi V\u1ecb, T\u1ea7n Ch\u00e2u, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 L\u01b0u V\u0129nh T\u00f4ng l\u00e0m ph\u00f3, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec khao th\u01b0\u1edfng quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian, n\u0103ng l\u1ef1c, c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 ai k\u00eau oan, \u0111\u00e3 qua ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m x\u1eed \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, th\u00ec x\u00e9t h\u1ecfi cho r\u00f5, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed quy\u1ebft, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec phi d\u1ecbch t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i l\u1ea5y t\u00f9 nh\u00e2n \u0111ang b\u1ecb giam, th\u00e2n h\u00e0nh tra h\u1ecfi, th\u00fac gi\u1ee5c x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n<p>[138] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, v\u00e0o c\u00e1c ti\u1ebft Th\u1eeba Thi\u00ean v\u00e0 Thi\u00ean Kh\u00e1nh, y\u1ebfn c\u00f4ng, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 hai vi\u00ean Gi\u00e1m v\u1eadt v\u1ee5 quan s\u1ee9 th\u1ea7n th\u00ec cho ph\u00e9p thay nhau m\u1ed9t vi\u00ean d\u1ef1 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>[139] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Qu\u1ea3n c\u00e2u bi\u00ean b\u00e0i ng\u1ef1 t\u1eadp, Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Chu Do\u00e3n Trung xin d\u00f9ng v\u00e0ng \u0111\u00fac \u1ea5n ng\u1ef1 ch\u1ebf ng\u1ef1 th\u01b0, theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[140] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t 14 tr\u01b0\u1eddng \u1edf kinh th\u00e0nh, ph\u00e1t th\u00f3c kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00e1t th\u00f3c kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o: 'R\u1ebb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-310-29\" href=\"#footnote-310-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>. L\u00fac \u0111\u00f3, H\u1ee9a Ch\u00e2u, Ho\u1ea1t Ch\u00e2u nh\u1eadp trung l\u01b0\u01a1ng tr\u1eef, h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u1edf v\u1ec1 kinh s\u01b0, gi\u00e1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u0103ng cao.<\/p>\n<p>[141] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, d\u00e2n Khai Phong l\u00e0 \u0110\u1ed5ng \u0110\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng con trai l\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t, l\u01b0u \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Con g\u00e1i c\u1ee7a h\u1ecd b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh th\u00e2n s\u1ef1 l\u00e0 Du B\u00e2n, Chu Ti\u1ebfn \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, L\u1ec5 Ch\u00e2u, \u0110\u1ec9nh Ch\u00e2u. D\u00e2n th\u01b0\u1eddng l\u00e0 Th\u00f4i \u0110\u1ee9c Th\u0103ng, nh\u00e0 s\u01b0 ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c l\u00e0 \u0110\u00ecnh U\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u00f9y Ch\u00e2u, An Ch\u00e2u, Ph\u00fac Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00fac Ch\u00e2u x\u00e9t theo \u0111\u1ecba l\u00fd g\u1ea7n v\u1edbi T\u00f9y, An, Ph\u1ee5c ba ch\u00e2u, c\u00f2n Ph\u00fac Ch\u00e2u th\u00ec c\u00e1ch xa T\u00f9y, An hai ch\u00e2u, nghi ng\u1edd 'Ph\u00fac Ch\u00e2u' l\u00e0 sai s\u00f3t c\u1ee7a 'Ph\u1ee5c Ch\u00e2u'.\" id=\"return-footnote-310-30\" href=\"#footnote-310-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>. \u0110\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i, k\u1ebft b\u00e8 v\u1edbi l\u00ednh th\u00e2n s\u1ef1 tu\u1ea7n tra c\u1ee7a ty Ho\u00e0ng Th\u00e0nh, r\u00ecnh m\u00f2 vi\u1ec7c ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1eeba \u0111\u1ea3o c\u01b0\u1edbp ti\u1ec1n, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh ph\u1ea3i s\u1ee3 h\u00e3i, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 bi\u1ec7t danh <i>&#8220;Ti\u1ec3u Tr\u00f9ng&#8221;<\/i>, <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Tr\u00f9ng&#8221;<\/i>, c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[142] Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed s\u1ee9 l\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh qu\u00e2n l\u00e0 Ti\u00eau Kh\u1ea3n, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c xu m\u1eadt l\u00e0 T\u1ed1ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[143] Vua l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng kh\u1ecfe, hai ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, do u\u1ed1ng thu\u1ed1c m\u00e0 b\u1ecb ti\u00eau ch\u1ea3y, n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c t\u1ea5u s\u1ef1 \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n v\u00e0 h\u1eadu \u0111i\u1ec7n. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua g\u1eafng g\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1eb7n d\u00f2 h\u1ecd h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f2 t\u00e1 th\u00e1i t\u1eed, r\u1ed3i \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 vi\u1ebft tay giao cho h\u1ecd, \u0111\u1ea1i \u00fd r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ec7nh nh\u1eb9 ph\u00e1t t\u00e1c, t\u1ee9 chi ch\u01b0a kh\u1ecfe. Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng khai nghi\u1ec7p gian nan, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m l\u01a1 l\u00e0, lo l\u1eafng l\u00e2u ng\u00e0y m\u00e0 th\u00e0nh b\u1ec7nh. Nay th\u00e1i t\u1eed tuy c\u00f3 thi\u00ean t\u00ednh t\u1ed1t, nh\u01b0ng tu\u1ed5i c\u00f2n nh\u1ecf, c\u1ea7n nh\u1edd v\u00e0o v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f2 tr\u1ee3. T\u1eeb nay, nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 quan tr\u1ecdng, c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u t\u1eadp N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri \u0111\u1ec3 h\u1ed9i ngh\u1ecb t\u1ea5u l\u00ean, trong cung c\u00f3 ho\u00e0ng h\u1eadu gi\u00fap \u0111\u1ee1, mong r\u1eb1ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng lo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 h\u01a1i m\u1ec7t, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd s\u1edbm kh\u1ecfe l\u1ea1i. Hu\u1ed1ng chi th\u00e1i t\u1eed \u0111\u00e3 th\u00e2n ch\u00ednh, c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u00f2ng d\u00e2n, trong cung c\u00f3 ho\u00e0ng h\u1eadu gi\u00fap \u0111\u1ee1, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u1ed5n th\u1ecfa, xin b\u1ec7 h\u1ea1 y\u00ean t\u00e2m, ch\u00fa \u00fd d\u00f9ng thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 s\u1edbm h\u1ed3i ph\u1ee5c.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, th\u00e1nh th\u1ec3 d\u1ea7n kh\u1ecfe l\u1ea1i, kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau th\u00ec tr\u1edf l\u1ea1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[144] L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u00e1i t\u1eed tuy nghe vi\u1ec7c \u1edf T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u do Ho\u00e0ng h\u1eadu quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u lo l\u1eafng. Duy Di\u1ec5n l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i v\u1edbi Duy Di\u1ec5n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1i t\u1eed c\u00f2n nh\u1ecf, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a Trung cung th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 Trung cung n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a Ho\u00e0ng tr\u1eef th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ee5c. Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1ed1t v\u1edbi Th\u00e1i t\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1eadu' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nguy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 'Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-310-31\" href=\"#footnote-310-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, th\u00ec Th\u00e1i t\u1eed s\u1ebd y\u00ean \u1ed5n, Th\u00e1i t\u1eed y\u00ean \u1ed5n th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean cho h\u1ecd L\u01b0u.&#8221;<\/i> Duy Di\u1ec5n cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n t\u00e2u l\u1ea1i v\u1edbi Ho\u00e0ng h\u1eadu, t\u1eeb \u0111\u00f3 hai cung c\u00e0ng th\u00e2n thi\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f2n hi\u1ec1m kh\u00edch.<\/p>\n<p>[145] Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ea5u r\u1eb1ng hai x\u1ee9 Xuy\u00ean tuy xa x\u00f4i, s\u1ea3n v\u1eadt tuy gi\u00e0u c\u00f3, nh\u01b0ng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n th\u1ef1c s\u1ef1 nhi\u1ec1u, vi\u1ec7c thu mua v\u00e0 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed5n th\u1ea5t, vi\u1ec7c d\u1ec7t v\u1ea3i, nhu\u1ed9m, luy\u1ec7n, h\u00e1 ch\u1eb3ng t\u1ed1n c\u00f4ng, c\u00e1c quan \u00e1p t\u1ea3i tuy c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n nh\u1ecf d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u1ea1i ch\u1ecbu nhi\u1ec1u v\u1ea5t v\u1ea3. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu c\u1ed1, th\u1ef1c n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Xin cho hai l\u1ed9 ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u v\u00e0 T\u1eed Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt hai ba ph\u1ea7n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n ch\u00fang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tam ty xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n c\u00e1c kho\u1ea3n chi ti\u00eau cho ng\u00e0y l\u1ec5 Th\u00e1nh ti\u1ebft, \u0110oan ng\u1ecd, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 10 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p y ph\u1ee5c m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u00f4ng cho cung nh\u00e2n, c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 thu mua, c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c giao thi\u1ec7p v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, vi\u1ec7c chi d\u00f9ng cho Nam Giao nh\u01b0 l\u1ee5a l\u00e0, g\u1ea5m v\u00f3c, l\u1ed9c thai, th\u1ea5u b\u1ed1i, khi ch\u00ednh, l\u1ee5a tr\u1eafng l\u1edbn nh\u1ecf, l\u1ee5a hoa, sa, l\u1ee5a m\u1ecfng, \u0111\u1ec1u giao cho hai l\u1ed9 \u00cdch Ch\u00e2u v\u00e0 T\u1eed Ch\u00e2u d\u1ec7t nhu\u1ed9m, t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh. Nay xin tr\u1eeb 35 t\u1ea5m g\u1ea5m kh\u00f4ng d\u1ec7t n\u1eefa, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c lo\u1ea1i g\u1ea5m, l\u1ee5a, l\u1ed9c thai, th\u1ea5u b\u1ed1i, khi ch\u00ednh, l\u1ee5a tr\u1eafng l\u1edbn nh\u1ecf, l\u1ee5a hoa, sa, l\u1ee5a m\u1ecfng, xin t\u1ea1m gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c chi d\u00f9ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i x\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 m\u1ed7i n\u0103m thu mua l\u1ee5a, l\u1ee5a m\u1ecfng, t\u01a1, b\u00f4ng, ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung c\u1ea5p cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong l\u1ed9 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p y ph\u1ee5c, c\u00f2n d\u01b0 th\u00ec chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh n\u1ed9p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i n\u0103m t\u1eeb T\u00e2y Xuy\u00ean theo \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y chuy\u1ec3n 66 v\u1ea1n t\u1ea5m v\u1ea3i v\u1ec1 Kinh Nam, r\u1ed3i chuy\u1ec3n ti\u1ebfp v\u1ec1 kinh, c\u00f9ng cung c\u1ea5p y ph\u1ee5c cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf kinh v\u00e0 Kinh T\u00e2y. Kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt, xin t\u1ea1m gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[146] N\u0103m \u0111\u00f3, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u00f3 9.716.712 h\u1ed9, 22.717.272 nh\u00e2n kh\u1ea9u.<\/p>\n<p>[147] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf tr\u1ea5n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n v\u00e0 \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 \u1edf \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 H\u01b0ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p vi\u1ec7c Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh x\u00e2y th\u00e0nh H\u01b0ng Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong 'H\u01b0ng Ch\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-310-32\" href=\"#footnote-310-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a> sau khi L\u00fd S\u0129 B\u00e2n ch\u00e9m L\u1ea1p Nhi, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. X\u00e9t vi\u1ec7c L\u00fd S\u0129 B\u00e2n ch\u00e9m L\u1ea1p Nhi x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, n\u00ean ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-310-1\">Ch\u1eef 'Th\u1ea5t nguy\u1ec7t' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 th\u1eeba. X\u00e9t \u1edf tr\u00ean \u0111\u00e3 ghi r\u00f5 'th\u00e1ng 7 m\u00f9a thu', ph\u00eda d\u01b0\u1edbi l\u1ea1i ghi 'th\u00e1ng 8', n\u00ean ch\u1ed7 n\u00e0y kh\u00f4ng n\u00ean l\u1eb7p l\u1ea1i 'th\u00e1ng 7', nay x\u00f3a b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-310-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-2\">Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tri\u1ec7u Th\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch v\u00e0 quy\u1ec3n th\u00e1ng 11 \u1ea4t M\u00e3o s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n c\u00f3 truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288. <a href=\"#return-footnote-310-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-3\"> 'L\u0129nh s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u00e0m tam nh\u00e2n', ch\u1eef 'l\u0129nh' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'vi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-310-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-4\"> 'Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u1ef1 Binh th\u01b0 gia L\u1ea1i th\u01b0', ch\u1eef 'Binh th\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Binh b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-310-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-5\">Ch\u1eef 'Chu' trong 'Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-310-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-6\">Tri ch\u1ebf thuy\u1ebft cang S\u0129 Ho\u00e0nh Ti\u1ec1n D\u1ecbch: ch\u1eef 'tri' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'h\u00e0nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 17-6, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 27-18 m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-310-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-7\"> Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1ee7a Chu N\u0103ng c\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u0129, qu\u00e2n s\u0129 m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 24 ch\u00e9p vi\u1ec7c Chu N\u0103ng gi\u1ea3 m\u1ea1o thi\u00ean th\u01b0, \u1edf d\u01b0\u1edbi ch\u1eef '\u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady' c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'ch\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t'. <a href=\"#return-footnote-310-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-8\"> \u0110\u00e0y v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e0nh \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, ch\u1eef 'b\u1ea3n th\u00e0nh', s\u00e1ch tr\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'lao th\u00e0nh'. <a href=\"#return-footnote-310-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-9\">Gi\u00e1m Di\u1ec7p huy\u1ec7n di\u00eam thu\u1ebf, ch\u1eef 'di\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-26 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-310-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-10\">\u0110\u00f4 th\u1ef1 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, '\u0110\u00f4 th\u1ef1' theo b\u1ea3n kh\u00e1c l\u00e0 '\u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1', ch\u1ed7 n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'b\u1ed9' <a href=\"#return-footnote-310-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-11\">Kh\u1edfi l\u00e0m Ho\u00e0n v\u1ec7, ch\u1eef 'ho\u00e0n' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u00f4i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-310-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-12\">Ch\u1eef 'nh\u00e2n' trong '\u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-310-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-13\">Ch\u1eef 'c\u1ee9' trong 'theo l\u1ec7nh cha m\u1eb9 80 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 61, \u300aT\u00f4n b\u1ed9c x\u1ea1 h\u00e0nh tr\u1ea1ng\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-310-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-14\">Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed h\u1ecdp c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ebfn xem, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28, m\u1ee5c Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o th\u00e1i t\u1eed s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-310-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-15\">'t\u1ef1 do' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee3', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-310-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-16\">'Mai' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 491, \u300a\u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng truy\u1ec7n\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-310-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-17\">C\u00e2u 'V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-310-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-18\">L\u00fd \u0110\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i: ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-310-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-19\">L\u1ea1i ch\u00e9p l\u1eddi L\u00fd \u0110\u1ecbch r\u1ea5t hung h\u0103ng: ch\u1eef 'c\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ch\u1eedng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-310-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-20\">\u0110o\u1ea1n ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c: ch\u1eef 't\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'truy\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ecf <a href=\"#return-footnote-310-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-21\">Ki\u00eam Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0, 'Thi\u1ebfu s\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u1ebfu b\u1ea3o', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 28 Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed, Th\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu quy\u1ec3n 3, Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 3, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 283 \u0110inh V\u1ecb truy\u1ec7n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-310-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-22\">Ho\u00e0nh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Huy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 305, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-310-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-23\">'V\u0103n s\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'V\u0103n t\u1ef1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-310-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-24\">'S\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1ef1', 't\u00e1c' b\u1ecb thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem th\u00eam \u300aLong B\u00ecnh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13 v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 47, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 't\u1ef1 tay ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi th\u00e0nh s\u00e1ch \u300aNho Uy\u1ec3n Th\u1eddi V\u0103n L\u1ee5c\u300b m\u1ea5y ch\u1ee5c thi\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-310-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-25\"> T\u00e2n kh\u00e1ch Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Th\u00e1i b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Chi\u00eam s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u1eb7c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3.000 l\u1ea1ng, ch\u1eef 'm\u1ed7i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo v\u0103n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-310-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-26\"> B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u00f9ng Th\u1ee7 T\u00edn 3,5 tri\u1ec7u ti\u1ec1n, ch\u1eef 'ph\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 'Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed' v\u00e0 \u300aL\u00e2m Xuy\u00ean ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 88 'Ph\u00f9ng c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-310-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-27\"> Theo T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u1ebfn T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ea7u h\u1ea7u, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-310-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-28\">T\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh g\u1eb7p th\u00e1ng 10 t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed: Xem quy\u1ec3n 95 s\u00e1ch n\u00e0y, chi\u1ebfu ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 202 chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i ki\u1ebfp s\u00e1t v.v. v\u00e0o th\u00e1ng 12, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng x\u00e9t x\u1eed v\u00e0o th\u00e1ng 12, nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y c\u00f3 sai l\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-310-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-29\">Ph\u00e1t th\u00f3c kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o: 'R\u1ebb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-310-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-30\">Ph\u00fac Ch\u00e2u x\u00e9t theo \u0111\u1ecba l\u00fd g\u1ea7n v\u1edbi T\u00f9y, An, Ph\u1ee5c ba ch\u00e2u, c\u00f2n Ph\u00fac Ch\u00e2u th\u00ec c\u00e1ch xa T\u00f9y, An hai ch\u00e2u, nghi ng\u1edd 'Ph\u00fac Ch\u00e2u' l\u00e0 sai s\u00f3t c\u1ee7a 'Ph\u1ee5c Ch\u00e2u'. <a href=\"#return-footnote-310-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-31\">'H\u1eadu' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'nguy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28 'Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-310-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-310-32\">Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong 'H\u01b0ng Ch\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-310-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":54,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-310","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1289,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/310\/revisions\/1289"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/310\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=310"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=310"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}