{"id":312,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=312"},"modified":"2025-08-20T16:19:10","modified_gmt":"2025-08-20T09:19:10","slug":"beta-quyen-97-nam-thien-hi-thu-5-tan-dau-1021","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-97-nam-thien-hi-thu-5-tan-dau-1021\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 97: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 5 (T\u00c2N D\u1eacU, 1021)","rendered":"QUY\u1ec2N 97: N\u0102M THI\u00caN HI TH\u1ee8 5 (T\u00c2N D\u1eacU, 1021)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Kh\u00e1nh ti\u1ebfp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh. \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nghe tin th\u00e1nh th\u1ec3 \u0111\u00e3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh, b\u1ecdn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng m\u1eebng r\u1ee1. Nay trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n, xin b\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1ea3m b\u1edbt lo l\u1eafng.\"<\/i> Vua vui v\u1ebb nghe theo.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua ban y\u1ebfn \u1edf vi\u1ec7n T\u00edch Kh\u00e1nh cho c\u00e1c quan Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang, y\u1ebfn ti\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c. L\u00fac n\u00e0y Vua m\u1edbi kh\u1ecfi b\u1ec7nh, s\u1ee3 phi\u1ec1n ph\u1ee9c n\u00ean \u0111\u1ed5i sang t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ti\u1ebfp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh. Vua d\u1ef1a v\u00e0o gh\u1ebf, c\u00e1c quan th\u00e1i gi\u00e1m \u0111\u1ee1 Vua l\u00ean ng\u1ed3i. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110\u00e2n ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, r\u1ed3i l\u1ea5y ra chi\u1ebfc \u0111ai v\u00e0ng c\u00f3 h\u00ecnh \u0111\u00f4i r\u1ed3ng m\u00e0 h\u1ecd d\u00e2ng t\u1eb7ng \u0111\u1ec3 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xem.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng khi kh\u1ea3o x\u00e9t c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u, M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n[footnote] T\u1ec3 th\u1ea7n ng\u00f4n kh\u1ea3o gi\u1ea3o kinh tri\u1ec1u m\u1ea1c ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n quan 'tri\u1ec1u' nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u01b0' , c\u1ee9 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 11-8 s\u1eeda.[\/footnote], trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 theo \u00e2n \u0111i\u1ec3n[footnote] n\u1ed9i h\u1eefu h\u1ee3p cai thi\u00ean tr\u1eadt c\u1eadp \u0111\u1ecbnh sai khi\u1ec3n \u00e2n l\u1ec7 'Thi\u00ean' nguy\u00ean t\u00e1c 'tuy\u1ec3n' , c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda.[\/footnote], nh\u01b0ng v\u00ec nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eafng m\u1eb7t n\u00ean xin theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, T\u01b0 phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tr\u00ecnh L\u00e2m l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc thanh cao. C\u00e1c quan H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef Di Gi\u1ea3n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c ti\u1ebfn c\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Tr\u00ecnh L\u00e2m, n\u00ean Vua cho tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn kh\u1ea3o h\u1ea1ch r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ed1 Th\u00e0nh, Tr\u00ecnh L\u00e2m ng\u01b0\u1eddi B\u00e1c D\u00e3.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng ch\u00e9p: D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u kh\u1ea3o h\u1ea1ch l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n. X\u00e9t theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c. Truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c bi\u1ebft r\u00f5 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn l\u1ec5 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh. T\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m, Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, d\u00e2n ch\u00fang trong kinh th\u00e0nh tr\u00f4ng th\u1ea5y xa gi\u00e1, \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng reo h\u00f2.\r\n\r\n[7] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, Trung th\u01b0 nhi\u1ebfp s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n n\u0103m v\u1ea1n \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, v\u00ec b\u1ec7nh c\u1ee7a Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ee1, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n t\u1eed t\u1ed9i trong thi\u00ean h\u1ea1[footnote]'t\u1ed9i' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8, Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u1eefng t\u1ed9i th\u1eadp \u00e1c \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, ph\u00f3ng h\u1ecfa, gi\u1ea3 m\u1ea1o ph\u00f9 \u1ea5n \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt, thu\u1ebf thu \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u.\r\n\r\n[9] Kinh \u0110\u00f4ng L\u1ed9 b\u1ecb l\u1ee5t. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 An \u0111i an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed chi\u00eam s\u1ef1 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[11] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n th\u1ea5y Vua b\u1ec7nh l\u00e2u ng\u00e0y, \u0110inh V\u1ecb d\u1ea7n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, than r\u1eb1ng: <i>\"K\u1ebb gian th\u1ea7n n\u1eafm quy\u1ec1n, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf \u0111\u00e2y th\u00eam m\u1ed9t ng\u00e0y!\"<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, tri ch\u00e2u L\u01b0 Ch\u00e2u[footnote]'L\u01b0 Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4 Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 305, \u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 14, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 47, truy\u1ec7n L\u01b0u Qu\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, h\u1ecdc s\u0129 b\u00e3i ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 ho\u1eb7c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, nh\u01b0ng L\u01b0u Qu\u00e2n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, l\u00e0 do \u0110inh V\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng L\u00fd T\u01b0.\"<\/i> B\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd T\u01b0.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aPh\u00f9ng Khi\u1ebft K\u1ef7 ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b)<\/i>.\r\n\r\n[12] B\u00e3i b\u1ecf \u0110\u00f4ng B\u00ecnh gi\u00e1m \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, v\u00ec Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua l\u00e0m hai b\u00e0i t\u1ef1a cho \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aTh\u00e1nh ch\u00ednh k\u00fd\u300b \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem. <i>(B\u1ea3n k\u1ef7 kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam)<\/i>.\r\n\r\n[15] D\u01b0\u1ee1ng t\u01b0\u1ee3ng s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u1ea3n l\u00fd 46 con voi, nay ch\u1ec9 c\u00f2n 3 con, xin sai Giao Ch\u00e2u b\u1ed5 sung \u0111\u1ee7 s\u1ed1. Chi\u1ebfu cho Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 th\u00ec ti\u1ebfn c\u1ed1ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n tuy\u00ean ch\u1ec9.\r\n\r\n[16] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi \u0111\u1eb7t th\u00eam ch\u00edn s\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[17] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c xem s\u00e1ch.\r\n\r\n[18] C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng T\u00f4n Th\u00edch l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng cha, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, sai \u00f4ng l\u00e0m Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. Cha c\u1ee7a Th\u00edch l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u, Duy\u1ec7n v\u00e0 V\u1eadn g\u1ea7n nhau n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban cho T\u00e2n tr\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u01b0 \u00e1o m\u0169 kim t\u1eed. Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Trong s\u1ed1 c\u1eadn th\u1ea7n, c\u00f3 ai ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i \u00e1o m\u0169 ch\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5c kh\u00f4ng?\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00e1p: <i>\"Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c, T\u1ed5 S\u0129 Ho\u00e0nh, Ti\u1ec1n D\u1ecbch v\u00e0 Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Di\u1ec7p hi\u1ec7n \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf.\"<\/i> Vua li\u1ec1n sai n\u1ed9i th\u1ecb tri\u1ec7u S\u0129 Ho\u00e0nh, D\u1ecbch, Di\u1ec7p v\u00e0o ban cho \u00e1o m\u0169 kim t\u1eed. S\u01b0 \u0110\u1ee9c l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m Tri D\u0129nh Ch\u00e2u, sai ng\u01b0\u1eddi mang ban cho \u00f4ng.\r\n\r\n[20] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u trong ngo\u00e0i t\u1eebng qua kh\u1ea3o kh\u00f3a m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i ri\u00eang, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ee7 b\u1ed1n n\u0103m th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u1ee5 t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan Th\u01b0\u1ee3ng L\u00e2m v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u00e3 x\u1eed xong c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh, kh\u00f4ng c\u00f2n v\u0103n b\u1ea3n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c quan, l\u1ea1i ban ti\u1ec1n, tuy\u00ean ph\u00f3 S\u1eed qu\u00e1n, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. V\u1ec1 sau, c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n x\u1eed xong \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n v\u00e0 ghi v\u00e0o S\u1eed qu\u00e1n nh\u01b0 l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[22] Vua nghe n\u00f3i nh\u00e0 c\u1ee7a Khu m\u1eadt T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y li\u1ec1n k\u1ec1 v\u1edbi doanh tr\u1ea1i, r\u1ea5t ch\u1eadt h\u1eb9p, b\u00e8n sai Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n xem x\u00e9t \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng, v\u00e0 ban chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n v\u01b0\u1eddn nh\u00e0, nay \u0111\u1ec1u ban cho \u00f4ng.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, nh\u00e2n vi\u1ec7c l\u00ean x\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u1ea7n Ng\u1ecdc[footnote]Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1ef3nh Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c nh\u1ea5t chi l\u1ee5c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85 \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Vua m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, l\u1ea5y Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba T\u1ea1 Gi\u00e1ng l\u00e0m B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Th\u1ea1ch C\u01b0 Gi\u1ea3n, L\u00fd Phi L\u01b0\u1ee3ng, Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang L\u00fd Chi\u00eau C\u1ea5u \u0111\u1ec1u sung ch\u1ee9c Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, hai ch\u1ebf li\u1ec7t tr\u1ea1ng ti\u1ebfn c\u1eed Gi\u00e1ng v\u00e0 ba ng\u01b0\u1eddi kia. Phi L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 con c\u1ee7a Tam ty s\u1ee9 S\u0129 Ho\u00e0nh, S\u0129 Ho\u00e0nh d\u00e2ng l\u1eddi xin cho con \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 v\u00e0o ch\u1ee9c hi\u1ec7u kh\u00e1m, Vua b\u00e8n sai Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n v\u00e0 Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed1ng Th\u1ee5 kh\u1ea3o h\u1ea1ch, r\u1ed3i c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. C\u01b0 Gi\u1ea3n l\u00e0 con c\u1ee7a Trung L\u1eadp; Chi\u00eau C\u1ea5u l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f4ng Ng\u1ea1c.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, ban t\u00ean ch\u00f9a b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9 c\u1ee7a Th\u00e1i \u00fay V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e3 m\u1ea5t l\u00e0 <i>\"Gi\u00e1c L\u00e2m\"<\/i>, v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng g\u1ea7n m\u1ed9.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, tr\u1eddi m\u01b0a, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u00fac m\u1eebng, Vua r\u1ea5t vui. \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin ban y\u1ebfn ti\u1ec7c \u0111\u1ec3 c\u00f9ng vui v\u1edbi d\u00e2n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m ng\u00e0y, \u1edf T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y[footnote]'T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng kinh ba ng\u00e0y'. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u1ed1ng, l\u1ec7 ban y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0110\u00f4ng Kinh n\u0103m ng\u00e0y, T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y. Vi\u1ec7c ban y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 t\u01b0. C\u00e2u tr\u00ean n\u00f3i '\u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u0103m ng\u00e0y', n\u00ean c\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng kinh ba ng\u00e0y', ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee1ng' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'T\u00e2y'.[\/footnote], c\u00e1c ch\u00e2u m\u1ed9t ng\u00e0y.\r\n\r\n[27] Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Di\u1ec7p t\u00e2u: <i>\"K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng tang ch\u1ebf ba n\u0103m l\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1; hi\u1ebfu h\u1ea1nh l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u1edbn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu kh\u00f4ng tu\u00e2n theo l\u1ec5 nghi, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tang s\u1ebd kh\u00f4ng tr\u1ecdn v\u1eb9n. Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i kinh \u0111\u00f4 khi c\u00f3 tang cha m\u1eb9, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c v\u1ec1 ch\u1ecbu tang, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong t\u1ee5c, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, mong c\u1ea5m ch\u1ec9. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n gi\u1eef l\u1ea1i, t\u00e2u xin tri\u1ec7u v\u1ec1. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u1ea3i kh\u1edfi ph\u1ee5c th\u00ec v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\"<\/i> Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng b\u1ed1n l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ef3, L\u1ee3i v\u1eabn t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed, c\u00f2n c\u00e1c quan kh\u00e1c khi c\u00f3 tang, n\u1ebfu d\u00e2ng t\u1ea5u xin mi\u1ec5n ch\u1ecbu tang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.\r\n\r\n[28] Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1eeb b\u1ed9 Nh\u1eadm Trung H\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng, khi \u0111\u01b0a s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u, th\u1ea5y b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 h\u00e0i c\u1ed1t b\u1ecb b\u1ecf ph\u01a1i, xin quan ph\u1ee7 l\u00e0m l\u1ec5 ch\u00f4n c\u1ea5t. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, \u0111i\u1ec1u Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Cao Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri Tr\u1ea5n Ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m Tri L\u1ed9 Ch\u00e2u; V\u0129nh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri L\u1ed9 Ch\u00e2u Ti\u1ec1n Duy T\u1ebf l\u00e0m Tri Tr\u1ea5n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[30] Giang Nam T\u00e2y L\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng Tri Ph\u1ee7 Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng B\u00e2n c\u00f3 ch\u00ednh t\u00edch, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. D\u00e2n Ph\u1ee7 Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Gi\u00e1p v\u00e0 Nhi\u00eau Anh gi\u00e0u c\u00f3, c\u1eady th\u1ebf l\u1ea5n \u00e1t l\u00e0ng x\u00f3m, ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf. Nh\u00e2n c\u00f3 ch\u00e1u c\u1ee7a Gi\u00e1p m\u1eafng nhi\u1ebfc huy\u1ec7n l\u1ec7nh, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o Gi\u00e1p c\u00f3 l\u1eddi ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng. B\u00e2n x\u00e9t x\u1eed, kh\u00e1m nh\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c binh kh\u00ed, l\u1ea1i t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00f3 trang tr\u00ed r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng, Gi\u00e1p b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e9t vi\u1ec7c Anh t\u1eebng c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t v\u1ee3 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i L\u0129nh Nam, trong ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. Sau \u0111\u00f3 th\u0103ng B\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c.\r\n\r\nB\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u1ed1 Th\u1ee7y. N\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, l\u00e0m Ung Kh\u00e2u \u00fay. Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi xu\u1ed1ng c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, c\u00e1c quan huy\u1ec7n ph\u1ea3i ti\u1ebfp \u0111\u00e3i nh\u01b0 kh\u00e1ch qu\u00fd. B\u00e2n \u0111\u1ebfn, b\u1eaft tra h\u1ecfi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft c\u1ee7a h\u1ed1i l\u1ed9, x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua ra chi\u1ebfu c\u1ea5m qu\u00e2n th\u00e2n s\u1ef1 ra kh\u1ecfi kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(C\u1ea5m qu\u00e2n th\u00e2n s\u1ef1 ra kh\u1ecfi kinh th\u00e0nh, kh\u00f4ng r\u00f5 n\u0103m th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c B\u00e2n \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc.)<\/i>\r\n\r\n[31] Cho ch\u00e1u c\u1ee7a c\u1ed1 Ph\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Huy l\u00e0 V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, ban cho l\u1ee5a v\u00e0 ti\u1ec1n. B\u00e0 n\u1ed9i c\u1ee7a V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0 B\u00e0nh Th\u00e0nh huy\u1ec7n qu\u00e2n L\u01b0u th\u1ecb m\u1ed9t tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m tu\u1ed5i, gi\u1ea5y phong \u1ea5p t\u1eeb th\u1eddi H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng Thanh Th\u00e1i v\u1eabn c\u00f2n, V\u0129nh \u0110\u1ee9c t\u1ef1 n\u00f3i ngh\u00e8o kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Kh\u1ed5ng Th\u00e1nh H\u1eefu t\u1eadp phong V\u0103n Tuy\u00ean c\u00f4ng[footnote]Ch\u1eef 'phong' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 b\u1ed5.[\/footnote], l\u00e0m Tri Ti\u00ean Nguy\u00ean huy\u1ec7n s\u1ef1.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng, ban v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f3 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1eadp t\u1ee9c sai Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u; th\u0103ng H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0u Th\u1eeba T\u00f4ng l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t, th\u0103ng T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9.\r\n\r\n[35] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u1edf Ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng m\u00f4n xem l\u1ec5 b\u1ed9.\r\n\r\n[36] L\u00fac \u0111\u1ea7u, d\u00e2n ch\u00e2u T\u1eeb l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Hi T\u1ea3i gi\u1ea3 m\u1ea1o x\u01b0ng l\u00e0 Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn ven s\u00f4ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u B\u1ed1i.\r\n\r\nTri ch\u00e2u, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 L\u00f4i Hi\u1ebfu Ti\u00ean ph\u00e1t hi\u1ec7n gian tr\u00e1 c\u1ee7a h\u1eafn, b\u1eaft giam v\u00e0o ng\u1ee5c. Nh\u01b0ng Hi\u1ebfu Ti\u00ean x\u1ea3o quy\u1ec7t, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i mu\u1ed1n nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y l\u1eadp c\u00f4ng l\u1edbn \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u00e9p Ty l\u00ed tham qu\u00e2n K\u1ef7 Anh d\u1ea1y Hi T\u1ea3i gi\u1ea3 l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p Khi\u1ebft \u0110an, x\u01b0ng l\u00e0 C\u1ea3nh ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, ki\u00eam Th\u1ecb trung, T\u01b0 kh\u00f4ng, Th\u00e1i Linh cung s\u1ee9, r\u1ed3i \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh s\u01b0. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tra x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c Hi\u1ebfu Ti\u00ean d\u1ea1y b\u1ea3o, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng Hi\u1ebfu Ti\u00ean l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u \u0110\u00e0m, Hi T\u1ea3i b\u1ecb x\u1eed ph\u00e1t ph\u1ed1i ch\u00e2u H\u1ea3i, c\u00f2n Anh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan n\u00e0o.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ho\u00e0n th\u00e0nh, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ch\u00fac m\u1eebng di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Canh T\u00fd, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[38] L\u1ec7nh cho Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Nham d\u1eabn 550 b\u1ed9 k\u1ef5 binh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Th\u00e1i b\u1eaft gi\u1eb7c.\r\n\r\n[39] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Kinh, Nguy\u00ean, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n sinh s\u1ed1ng.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, T\u1ec3 th\u1ea7n \u0110inh V\u1ecb xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed s\u01b0 ph\u00f3, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ebfn T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00e1c T\u00e2n kh\u00e1ch tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec lu\u00e2n phi\u00ean h\u1ea7u h\u1ea1 gi\u1ea3ng h\u1ecdc v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ebb, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd[footnote]'Th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u0129', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n[41] C\u00f9ng ng\u00e0y, \u0111\u01b0a s\u00e1ch v\u00e0 th\u01b0 c\u1ee7a Vua v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh d\u01b0\u1edbi c\u00e1c.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf h\u1ea1 thu n\u0103m nay cho nh\u1eefng ru\u1ed9ng d\u00e2n b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i do m\u01b0a l\u0169 \u1edf kinh k\u1ef3 v\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y. L\u00fac \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i l\u1ee5t l\u1ed9i, d\u00e2n kh\u00f4ng tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u00faa m\u1ea1ch, n\u1ebfu ki\u1ec3m tra thu thu\u1ebf s\u1ebd g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m thu\u1ebf, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00e2u V\u1eadn, ch\u00e2u B\u1ed9c b\u1ecb l\u1ee5t thi\u1ebfu \u0103n, xin c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf, c\u00f2n vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xin mua mu\u1ed1i, xin cho n\u1ed9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t; c\u00e1c ch\u00e2u T\u1eeb, ch\u00e2u T\u1ebf n\u1eb1m ngay n\u01a1i n\u01b0\u1edbc l\u0169 \u0111\u1ed5 v\u1ec1, Tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Di Trinh v\u00e0 L\u01b0u Kh\u00e1nh h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, xin ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00ec vi\u1ec7c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ho\u00e0n th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m H\u1eefu th\u1eeba, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. Ban \u0111\u1ea7u, L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p v\u00e0 t\u0103ng \u1ea5p, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan xin cho \u00f4ng c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban xu\u1ed1ng, b\u00e8n d\u00e1n t\u1edd chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 tuy\u00ean b\u1ed1.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Trai K\u00fd S\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n ch\u00e9p r\u1eb1ng T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ban Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ed9c x\u1ea1, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y r\u1eb1ng Ti\u1ebfn s\u0129 qu\u00fd tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady. Kh\u00f4ng r\u00f5 Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u, ph\u1ee5 truy\u1ec1n v\u00e0 ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[44] Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Khang Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0m Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, ki\u00eam l\u0129nh Gia Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u Long \u0111\u1ed3, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ef1.\r\n\r\n[45] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban L\u00f4i Do\u00e3n Cung l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed cung \u0111\u00f4 gi\u00e1m, c\u00f9ng qu\u1ea3n c\u00e2u T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, T\u1ea3 h\u1eefu xu\u00e2n ph\u01b0\u1eddng ty s\u1ef1.\r\n\r\n[46] L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ch\u00ednh ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1i phu, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao cung \u1ee9ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c.\r\n\r\n[47] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ed9 t\u1ed9c ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc l\u00e0 Long H\u00f2a \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh b\u1ed9 th\u1ef1 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ch\u1ee5c th\u1ee7 c\u1ea5p, th\u1eeba th\u1eafng \u0111u\u1ed5i theo, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00f9 binh, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u l\u00ean. Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho \u0110i\u1ec1n M\u1eabn v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 v\u1ea3i l\u1ee5a, l\u1ea1i ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129, th\u0103ng ch\u1ee9c cho h\u1ecd.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n M\u1eabn ch\u00e9p: \u0110\u00e1nh b\u1ea1i Long H\u00f2a \u1edf Tam \u0110i\u1ebfm Xuy\u00ean.)<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Tri Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n Th\u1ea7n. V\u00ec Thu\u1ea5n Th\u1ea7n b\u00ed m\u1eadt sai Phi\u00ean b\u1ed9 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00fd K\u1ebf Ngh\u0129a \u0111em qu\u00e2n gi\u1ebft h\u01a1n m\u01b0\u1eddi t\u00ean gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc l\u00e0 Th\u01b0 T\u00f4 M\u00e3 L\u1eb7c v\u00e0 anh trai S\u00e1ch C\u00e1n.\r\n\r\n<i>(Thu\u1ea5n Th\u1ea7n c\u00f3 s\u00e1ch ch\u00e9p l\u00e0 V\u0169 Th\u1ea7n, nh\u01b0ng V\u0169 Th\u1ea7n ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. L\u00fd K\u1ebf Ngh\u0129a c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u00fac \u0110\u1ecbnh ph\u1ee7 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu La A \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c Phi\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng l\u00e0m b\u1ea3n t\u1ed9c qu\u00e2n ch\u1ee7.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ch\u00f2m sao Hi\u00ean Vi\u00ean.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, x\u01b0\u1edfng s\u1ef1 t\u00e0i x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n. Qu\u00e2n s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Th\u1eafng v\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n; quan gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c l\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf Th\u1ea1ch Duy Thanh b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, c\u00e1ch ch\u1ee9c; quan gi\u00e1m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c l\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u1ea9n v\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Duy Nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c; c\u00e1c ch\u1ee7 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 qu\u00e2n hi\u1ec7u c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh g\u1eady v\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9. Th\u1eafng v\u00e0 Duy Thanh \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c x\u00e1.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng Duy Nh\u1ea5t l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, sinh th\u1ea7n Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 kho\u1ea3n \u0111\u00e3i c\u00e1c quan trong cung v\u00e0 ph\u1ee5 th\u1ea7n.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, qu\u00e1n c\u00e1c, tam ty v\u00e0 quan ph\u1ee7 Kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c xem s\u00e1ch v\u00e0 t\u1eadp th\u01a1 c\u1ee7a Vua, sau \u0111\u00f3 m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf Qu\u1ea7n Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[54] Tri ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, Gi\u00e1m \u00e1p Kh\u00e1nh ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u1ee9c S\u01b0\u01a1ng ch\u1ee7, Trung t\u00e1, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c quy\u1ec1n th\u1ed1ng nhi\u1ebfp, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n t\u1eeb nay khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u00e1m \u00e1p c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean ph\u00f2ng, tr\u1ebb tu\u1ed5i d\u0169ng c\u1ea3m, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean.\r\n\r\n[55] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n ch\u00ednh x\u00e9t \u00e1n c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh th\u00e0nh, t\u1ed9i t\u1eeb t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc. Sau \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong c\u00e1c l\u1ed9 c\u0169ng l\u00e0m theo, ch\u1ec9 tr\u1eeb t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c v\u00e0 quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, ph\u00f3ng h\u1ecfa, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ea1m d\u1eebng khoa thi n\u0103m nay.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Ph\u00e1n ph\u1ee7 H\u00e0 Nam l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n huy\u1ec7n Mi\u1ec5n Tr\u00ec l\u00e0m gi\u1eb7c r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n. B\u1eaft v\u1ee3 h\u1ecd giam gi\u1eef, ban ng\u00e0y b\u1eaft l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng \u00edch, g\u1ea7n 300 ng\u00e0y, v\u00ec \u0111\u00f3i r\u00e9t n\u00ean th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n th\u1ea3 ra v\u00e0 qu\u1ea3n th\u00fac. Mong b\u00e1o cho c\u00e1c l\u1ed9 bi\u1ebft, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c giam gi\u1eef b\u1eaft l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng \u00edch, sau m\u1ed9t m\u00f9a m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ea1m th\u00ec cho b\u1ea3o l\u00e3nh v\u00e0 qu\u1ea3n th\u00fac. Ho\u1eb7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 k\u00e9o d\u00e0i, ch\u1ec9 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay, K\u1ef3 b\u1ea3o trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u1eddi h\u1ea1n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u300aXu\u00e2n Thu\u300b. C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00fang th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng v\u00e0o \u0110\u01b0\u1eddng T\u01b0 Thi\u1ec7n h\u1ea7u gi\u1ea3ng, th\u1ea5y Th\u00e1i t\u1eed thi\u00ean t\u01b0 anh tu\u1ea5n, ham h\u1ecdc kh\u00f4ng m\u1ec7t, t\u1ef1 vi\u1ebft ch\u1eef l\u1edbn nh\u1ecf cho ch\u00fang th\u1ea7n xem, b\u00fat ph\u00e1p t\u1ef1 nhi\u00ean.\"<\/i> Vua m\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Nh\u1edd c\u00e1c khanh ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o v\u1eady.\"<\/i> C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, L\u01b0u Di\u1ec7p, quan \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan kinh, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn Nha Thuy\u00ean \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ee9c, l\u1ea1i t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00e1c, d\u00e2ng th\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed l\u1ea7n n\u1eefa. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 xin ngh\u1ec9, th\u00ec c\u1ee9 theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y L\u01b0u T\u01b0\u1ee3ng Trung, ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u1ec5 Ch\u00e2u, l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, Tri Ch\u00e2u Ch\u00e2u. T\u01b0\u1ee3ng Trung k\u1ebf nhi\u1ec7m cha l\u00e0 Nh\u00e2n B\u00e1 qu\u1ea3n vi\u1ec7c Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi Man s\u1ee3 ph\u1ee5c, n\u00ean c\u1eed \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1ea3m Th\u1ee7y \u0111\u00e3 xong, d\u00f2ng s\u00f4ng d\u1ea7n tr\u1edf l\u1ea1i b\u1edd B\u1eafc. Sai L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n, ch\u1ee9c H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ch\u00e2u Ki\u1ebfm t\u00e2u c\u00e1c huy\u1ec7n T\u1eed \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1u n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ea1m, xin m\u1ed7i n\u01a1i th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Ch\u1ee7 b\u1ea1. Vua nghe theo.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u0103ng ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a qu\u00e2n Ninh H\u00f3a th\u00eam 10 v\u1ea1n.\r\n\r\n[64] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c n\u1ed9p c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 n\u01a1i t\u0103ng gi\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c, Tam ty xin l\u1ec7nh m\u1ed7i th\u00e1ng c\u0103n c\u1ee9 gi\u00e1 th\u1ef1c t\u1ebf tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, g\u1eedi v\u00e0o N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, r\u1ed3i giao cho Tam ty \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1, xem ch\u1ed7 n\u00e0o thi\u1ec7t h\u1ea1i nhi\u1ec1u cho quan th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt. L\u00fac \u1ea5y, gi\u1ea5y giao d\u1eabn \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u00e0ng r\u1ebb, \u1edf Kinh s\u01b0 ch\u1ec9 \u0111\u00e1ng 5.000, c\u00e1c quan ti\u1ebfc ti\u1ec1n mua tr\u00e0, b\u00e8n xu\u1ea5t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho N\u1ed9i t\u00e0ng, sai L\u00fd \u0110\u1ee9c Minh, ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, ra ch\u1ee3 Kinh th\u00e0nh mua v\u1ec1 r\u1ed3i \u0111\u1ed1t b\u1ecf.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed. Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 n\u1ed9p c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m th\u1ee9 4 nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng, n\u00ean ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m kh\u1eafc l\u1ea1i b\u1ea3n in kinh s\u00e1ch, v\u00ec Gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ea3n c\u0169 \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m m\u00f2n h\u1ecfng.\r\n\r\n[66] Th\u00e1ng n\u00e0y, Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh v\u00ec con trai l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang L\u00fd Phi \u0110\u00e1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai vi\u00ean quan ch\u1ee7 ph\u00e1n. Sau \u0111\u00f3, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn c\u1eed L\u00fd Phi \u0110\u00e1n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1eed L\u00fd Phi \u0110\u00e1n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[67] C\u00f9ng th\u00e1ng, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh b\u00e3i ch\u1ee9c kh\u1edfi ph\u1ee5c, sai Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Lam K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m Quan c\u00e1o s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ban cho. Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh c\u00f9ng Lam K\u1ebf T\u00f4ng b\u1eafn cung, K\u1ebf T\u00f4ng m\u1ed7i l\u1ea7n b\u1eafn \u0111\u1ec1u tr\u00fang, \u0110\u1ee9c Minh t\u1eb7ng l\u1ea1i con ng\u1ef1a qu\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh.\r\n\r\n[68] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u1ea5p ri\u00eang cho \u0110\u0103ng Ch\u00e2u 10 v\u1ea1n ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed cho s\u1ee9 th\u1ea7n Cao Ly sang tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i, c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0 tri\u1ec1u quan \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, tr\u00ean Ph\u00e1n quan, c\u00f2n Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m th\u00ec x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c. C\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Kinh quan Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, T\u00e1 ch\u1ee9c th\u00ec theo l\u1ec7nh l\u1ee5c, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Ph\u00e1n quan.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m Tri Kinh Nam d\u00e2ng t\u00e2u, l\u1ec7nh cho L\u1ec5 quan xem x\u00e9t quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i ban h\u00e0nh.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, v\u00ec m\u01b0a d\u1ea7m, sai quan chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, x\u00e3 t\u1eafc, cung mi\u1ebfu, ch\u00f9a qu\u00e1n, \u0111\u1ec1n th\u1ea7n.\r\n\r\n[72] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kinh T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u1ee7 H\u00e0 Nam kh\u00f4ng c\u00f2n ng\u1ee5c t\u00f9, ban chi\u1ebfu khen Ph\u00e1n ph\u1ee7 s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean cho c\u00e1c tr\u1ea1i m\u1edbi Tam \u0110i\u1ebfm, H\u01b0\u01a1ng C\u00e2u, \u0110\u1ea1i Hi\u1ec7n Th\u00e0nh \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean, Quy Vi\u1ec5n.\r\n\r\n[74] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"D\u00e2n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9 t\u1ed1 c\u00e1o quan l\u1ea1i b\u1ea5t c\u00f4ng, ph\u1ea3i l\u00e0 khi quan \u0111\u00f3 c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf nh\u01b0ng ch\u01b0a r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf, s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u00ecnh, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o, th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 l\u00fd. N\u1ebfu \u0111\u00e3 r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf v\u00e0 \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng ho\u1eb7c t\u1ed9i t\u01b0 h\u00ecnh t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec giao cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 \u0110\u1ec1 h\u00ecnh xem x\u00e9t ch\u1ee9ng c\u1ee9, r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i vu c\u00e1o, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft gi\u1eef. C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o b\u1eb1ng d\u1ecbch tr\u1ea1m.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Y\u1ebfn T\u00fac t\u00e2u: <i>\"L\u0129nh Nam l\u00e0 n\u01a1i xa x\u00f4i, c\u00e1c quan l\u1ea1i nhi\u1ebfp ch\u00ednh v\u00e0 l\u1ea1i vi\u00ean ph\u1ea7n nhi\u1ec1u thi\u00ean v\u1ecb t\u01b0 t\u00ecnh, quan l\u1ea1i thu\u1eadn theo t\u00ecnh c\u1ea3m th\u00ec d\u1ec5 dung t\u00fang k\u1ebb gian[footnote] 'Thu\u1eadn theo t\u00ecnh c\u1ea3m th\u00ec d\u1ec5 dung t\u00fang k\u1ebb gian', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 3-17 ch\u00e9p l\u00e0 'Hu\u1ec7 gian'.[\/footnote], d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb th\u00ec d\u1ec5 g\u00e2y o\u00e1n h\u1eadn. Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng t\u1ed1t, ho\u1eb7c b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u[footnote] 'Kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u', ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ee3i khi h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, s\u1eafp v\u1ec1 kinh, nh\u00e2n ph\u1ea1m l\u1ed7i nh\u1ecf, li\u1ec1n d\u1ea5y l\u00ean ki\u1ec7n t\u1ee5ng. Quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9 s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf, li\u1ec1n truy x\u00e9t, \u0111i l\u1ea1i v\u1ea1n d\u1eb7m n\u01a1i r\u1eebng thi\u00eang n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c, ho\u1eb7c s\u1ee3 \u0111\u01b0\u1eddng xa, li\u1ec1n nh\u1eadn t\u1ed9i, v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 g\u1eb7p ph\u1ea3i h\u1ecda n\u00e0y, n\u00ean c\u1ed1 \u00fd l\u00e0m ng\u01a1. Mong ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\nT\u00fac l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00cdch \u0110\u00f4. T\u1eebng l\u00e0m tri huy\u1ec7n L\u00e2m Cung, d\u00e2n kh\u1ed5 v\u00ec l\u1ea1i vi\u00ean qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, T\u00fac \u0111\u1ebdo g\u1ed7 l\u00e0m th\u1ebb, d\u00e2n ki\u1ec7n t\u1ee5ng c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ai th\u00ec ghi t\u00ean h\u1ecd l\u00ean th\u1ebb, b\u1ea3o h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0111\u00fang h\u1eb9n.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m xin cho kh\u1eafc b\u1ea3n in b\u00e0i t\u00e1n c\u1ee7a Vua v\u1ec1 Ch\u00ed Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00e0i t\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u1ec1 Th\u1eadp Tri\u1ebft, Th\u1ea5t Th\u1eadp Nh\u1ecb Hi\u1ec1n, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ea5t 28 v\u1ea1n b\u1ed9 y ph\u1ee5c trong cung, tr\u1ecb gi\u00e1 150 v\u1ea1n quan, sai c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n \u1edf kinh s\u01b0 l\u00e0m l\u1ec5 trai t\u1ee5ng kinh.\r\n\r\n[77] Ty \u0110i\u1ec3m kh\u1ed1 v\u1ee5 xin \u0111\u1eb7t ri\u00eang kho h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u trong cung \u1edf c\u1eeda \u0110\u00f4ng Hoa \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c l\u1ea5y d\u00f9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e0o s\u00f4ng c\u0169, ph\u00e2n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e0nh ch\u00e2u.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban cho L\u01b0u Kh\u1ee9 Xa, \u0111\u1ea1o s\u0129 m\u1eb7c \u00e1o t\u00eda, hi\u1ec7u M\u1ed9 Ch\u00e2n \u0111\u1ea1i s\u01b0, ng\u1ed3i tr\u00ean \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, hi\u1ec7u l\u00e0 <i>\"H\u00f2a T\u0129nh ti\u00ean sinh\"<\/i>, cho ph\u00e9p v\u1ec1 tr\u1ee5 t\u1ea1i \u0111\u1ea1o qu\u00e1n T\u1eed C\u1ef1c \u1edf Kinh Nam. Kh\u1ee9 Xa th\u00f4ng hi\u1ec3u gi\u00e1o \u0111i\u1ec3n, c\u00f3 \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh. Khi Vua c\u00f2n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Kinh Nam, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 nh\u1edd ch\u1ee9c \u0110\u1ea1o ch\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea3n ph\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t tr\u1ecdng h\u1eadu. Khi cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng x\u00e2y xong, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng v\u1ec1 \u1edf \u0111\u00f3. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u01a1n 70 tu\u1ed5i, m\u1eb9 \u00f4ng 90 tu\u1ed5i, xin v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, n\u00ean Vua ban cho hi\u1ec7u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, l\u1ea1i cho ph\u00e9p \u1edf \u0111\u1ea1o qu\u00e1n c\u0169 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u00e0m l\u1ec5 trai ti\u1ebfu, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p chi ph\u00ed, c\u00e1c quan T\u1ec3 ch\u1ea5p tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 ti\u1ec5n \u0111\u01b0a.\r\n\r\n[80] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ty thi\u00ean d\u1ef1 \u0111o\u00e1n theo l\u1ecbch Nghi Thi\u00ean s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c to\u00e0n ph\u1ea7n. Ch\u00edn ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, Vua tr\u00e1nh ra ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, sai Trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung qu\u00e1n, t\u1ef1 vi\u1ec7n v\u00e0 ph\u01b0\u1eddng th\u1ecb l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng c\u1ea7u \u0111\u1ea3o. H\u00f4m \u0111\u00f3, nh\u1eadt th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c 4 ph\u1ea7n th\u00ec d\u1eebng. Ty thi\u00ean t\u00e2u: <i>\"Theo s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11 n\u0103m Trinh Nguy\u00ean th\u1ee9 8, quan t\u00ednh l\u1ecbch T\u1eeb Th\u1eeba T\u1ef1 n\u00f3i s\u1ebd nh\u1eadt th\u1ef1c 8 ph\u1ea7n, nh\u01b0ng \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 3 ph\u1ea7n, \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng, ghi v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch. \u0110\u00f3 l\u00e0 do th\u00e1nh \u0111\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn, d\u01b0\u01a1ng th\u1ecbnh \u00e2m ti\u1ec1m, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh.\"<\/i> H\u00f4m sau, c\u00e1c quan T\u1ec3 th\u1ea7n d\u1eabn b\u00e1ch quan \u0111\u1ebfn c\u1eeda C\u00e1p d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Tu\u1ebf \u1edf cung C\u1ea3nh Linh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho b\u1ea3n m\u1ec7nh c\u1ee7a Vua.\r\n\r\n[83] Ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed9 b\u1ed9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u1ea1i b\u1ed9 Ti\u1ebft Khu\u00ea tranh ch\u1ea5p vi\u1ec7c v\u1edbi Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, tri ch\u00e2u Di\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 xin l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 mua c\u00e1c v\u1eadt c\u1ea5m, l\u1eadu thu\u1ebf quan \u1ea3i \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i b\u1ea5t ch\u00ednh. Khu\u00ea xin gi\u1eef l\u1ea1i l\u1ee5a Th\u1ee5c \u0111\u1ea1o \u1edf Quan Trung r\u1ed3i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u1ea5p cho h\u1ecd, nh\u1edd th\u1ebf d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n Khu\u00ea ch\u00e9p l\u00e0 Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, e l\u00e0 truy\u1ec7n ch\u00e9p nh\u1ea7m, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[84] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u1ef1 n\u00f3i m\u1ed3 c\u00f4i t\u1eeb nh\u1ecf, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa l\u00e0 T\u00f4ng Nguy\u00ean, nguy\u00ean Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 tr\u00ed s\u0129, v\u00e0 th\u1ebf m\u1eabu h\u1ecd Nghi\u00eam nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. \u0110\u1ebfn l\u00fac c\u1ea3i t\u00e1ng, xin truy t\u1eb7ng quan t\u01b0\u1edbc, Vua chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[85] L\u1ec7nh cho d\u00e2n Kinh k\u1ef3 n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1eb7t thay cho t\u00f4 mu\u1ed1i t\u1eb1m, v\u00ec m\u01b0a nhi\u1ec1u l\u00e0m h\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e0o h\u00e0o v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c tr\u1ea1i b\u1ea3o trong khu v\u1ef1c qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, c\u1ea5p cho c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 30 qu\u00e2n s\u0129 l\u00e0m t\u1ea1p d\u1ecbch, c\u00e1c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt s\u1ee9 ph\u00f3 20 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y qu\u00e2n H\u00f9ng V\u0169 sung v\u00e0o, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[88] Ban chi\u1ebfu cho L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n: <i>\"Nghe n\u00f3i khi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u00f3 khi l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng c\u00f4ng ch\u00fang. T\u1eeb nay n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, \u0111\u1eebng qu\u00e1 kh\u1eaft khe.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng C\u1ea5p s\u1ef1 trung v\u00e0 nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n ph\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y Canh D\u1ea7n th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Ph\u00e1n H\u00e0 Nam ph\u1ee7, t\u00e2u r\u1eb1ng con trai \u00f4ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u00cdch, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, \u0111\u00e3 c\u1ea3i ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c 11 n\u0103m, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111i theo. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu.\r\n\r\n<i>(Theo ch\u00ednh truy\u1ec1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: Con trai \u00f4ng l\u00e0 T\u00f2ng \u00cdch, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ebfn T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7. Sau kh\u00f4ng c\u00f3 con, l\u1ea5y con c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ef1. Trong Th\u1ef1c l\u1ee5c[footnote]Theo v\u0103n b\u1ea3n trong Th\u1ef1c l\u1ee5c, nghi ng\u1edd ch\u1eef 't\u1ea1i' n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'nhi'.[\/footnote]vi\u1ec7c truy t\u1eb7ng Ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7 cho V\u01b0\u01a1ng \u00cdch, con trai \u0111\u00e3 m\u1ea5t c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6, ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u00f2ng \u00cdch. Th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, l\u1ea1i ghi V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u00cdch, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 5, th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu. E r\u1eb1ng ch\u00ednh truy\u1ec1n nh\u1ea7m l\u1eabn gi\u1eefa \u00cdch v\u00e0 T\u00f2ng \u00cdch, m\u00e0 T\u00f2ng \u00cdch l\u00e0 con c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ef1.)<\/i>\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3ng Th\u00f4ng \u0110\u1ee9c \u1edf gi\u00e1m Long B\u1ed3i, Ch\u00e2u Ki\u1ebfn \u0111\u00e3 khai th\u00e1c, c\u1ea7n ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua \u0111\u1ed3ng, xin l\u1eadp ty ti\u1ec7n ti\u1ec1n, cho ph\u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf Giang, Chi\u1ebft \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u00e3nh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 tri binh m\u00e3 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam, tr\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ea3ng, Ung, Qu\u1ebf, c\u1ee9 ba n\u0103m kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i th\u00ec thi c\u1eed \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n[92] Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u c\u00f3 qu\u00ea qu\u00e1n \u1edf Kinh H\u1ed3, Giang, Chi\u1ebft, xin \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Ho\u00e0i Nam, cho ph\u00e9p l\u00e0m quan \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[93] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u00e2u Ph\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd H\u00e2m v\u00ec trong b\u1ed9 c\u00f3 t\u0103ng nh\u00e2n thu ti\u1ec1n tu s\u1eeda ch\u00f9a, sai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tr\u00f2 \u0111\u1ebfn kho quan \u0111\u1ec3 thu n\u1ea1p, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ba ch\u1ee9c quan v\u00e0 ba nhi\u1ec7m k\u1ef3, nh\u01b0ng g\u1eb7p \u0111\u1ee9c \u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c tha, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(L\u00fd H\u00e2m, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ea5y con c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m l\u00e0 \u0110inh C\u1ee7ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, ban \u00e1o t\u00eda; con c\u1ee7a Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Ph\u00f9ng \u0110oan K\u1ef7 l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9; con c\u1ee7a Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o Uy\u00ean l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf; ch\u00e1u c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00ednh l\u00e0 Nhi\u1ec7m B\u00e0nh l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m; con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang V\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1; con c\u1ee7a Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m Ti\u1ec1n \u00c1i l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 lang; con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 Tr\u01b0\u01a1ng H\u1eefu Tr\u1ef1c l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t thuy\u1ec1n, Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c hai chi\u1ebfc, Qu\u1eadn ch\u00faa v\u00e0 Huy\u1ec7n ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t chi\u1ebfc, cho ph\u00e9p mua b\u00e1n tr\u00ean c\u00e1c s\u00f4ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e0 sai d\u1ecbch, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, d\u1eddi Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Tr\u1ea5n qu\u1ed1c qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n thi\u1ebfu vi\u1ec7c n\u00e0y, nay l\u1ea5y t\u1eeb Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi l\u1ea1i, l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho vi\u1ec7c n\u0103m sau b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Lai Ch\u00e2u m\u1ee5c binh.)<\/i>\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0a tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u00f4ng nh\u00e2n, nay l\u1ec7nh cho kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 quan ch\u00e2u huy\u1ec7n nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf T\u00e2y Th\u1ee5c, \u0111\u01b0\u1eddng xa thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, tr\u1ea3i qua gian nan, \u0111\u1ec1 th\u01a1 \u1edf nh\u00e0 tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 ng\u00e2m v\u1ecbnh vi\u1ec7c n\u00e0y, s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch ch\u00e9p l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean ni\u00ean \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt.)<\/i>\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Minh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay V\u01b0\u01a1ng Di Trinh t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote]C\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, 'h\u1ea1n n\u1ed9i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'h\u1ea1n ngo\u1ea1i', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 11-9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec ba \u0111\u1ea1i h\u1ed9, cung th\u1ee7 v\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t. V\u00ec \u0111i\u1ec3n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u0103n th\u01b0, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 cung th\u1ee7 v\u00e0 ba \u0111\u1ea1i h\u1ed9, xin t\u1eeb nay ba h\u1ea1n kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng 80.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"Hi\u1ec7n c\u00f2n thi\u1ebfu 643 ch\u1ee9c Ph\u00e1n ty, B\u1ea1 u\u00fd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, b\u00e3i nhi\u1ec7m theo \u0111\u1ee9c \u00e2m n\u0103m Qu\u00fd T\u1ef5 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng 12 n\u0103m nay, h\u1ee3p l\u1ec7 nh\u1eadp ch\u1ee9c Ph\u00e1n ty, B\u1ea1 u\u00fd, xin \u0111\u1ec1u cho \u0111\u1ebfn Nam t\u00e0o n\u1ed9p \u0111\u01a1n.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, ch\u1ec9 cho t\u1ea1m quy\u1ec1n gi\u00e1m s\u00e1t t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n. Nay ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c Tri huy\u1ec7n g\u1ea7n \u0111\u00f3, \u0111\u1ee3i khi Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ed1ng s\u1ebd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111i\u1ec1u b\u1ed5.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, L\u01b0u h\u1eadu V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ea5t. \u0110\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i u\u00fd, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5. Con trai \u00f4ng l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba L\u01b0u T\u00f2ng \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, Cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u T\u00f2ng Qu\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. L\u1ea1i phong v\u1ee3 qu\u00e1 c\u1ed1 c\u1ee7a L\u01b0u M\u1ef9 l\u00e0 T\u1ed1ng th\u1ecb, t\u01b0\u1edbc Qu\u1ea3ng B\u00ecnh huy\u1ec7n qu\u00e2n, l\u00e0m H\u00e0 N\u1ed9i qu\u1eadn phu nh\u00e2n.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng v\u00ec tang m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c, cho ngh\u1ec9 n\u1eeda th\u00e1ng \u0111\u1ec3 v\u1ec1 L\u1ed9 ch\u00e2u lo vi\u1ec7c tang, v\u00ec \u00f4ng \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i h\u1ebft tang m\u00e0 b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec7m s\u1edf.\r\n\r\n[103] B\u1ed9 th\u1ef1 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn t\u00e2u vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng xong 7 th\u00e0nh tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi. Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng \u0110i\u1ec1n M\u1eabn v\u00e0 c\u00e1c quan, ban t\u1eb7ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ti\u1ec1n l\u1ee5a.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban t\u1eb7ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n b\u1ed9 \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ban t\u1eb7ng c\u00e1c danh s\u01a1n, t\u1ef1 qu\u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\n[105] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf V\u0129nh Khang qu\u00e2n[footnote]V\u0129nh Khang qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ee7y Khang qu\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t nh\u00e0 T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'Th\u1ee7y Khang qu\u00e2n', V\u0129nh Khang qu\u00e2n thu\u1ed9c Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9.[\/footnote].\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00f4ng Ca X\u00e1c T\u01b0 La c\u1eed b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u0111\u1ebfn xin h\u00f2a, chi\u1ebfu cho Ho\u00e0i T\u00edn tr\u1ea3 l\u1eddi. Ho\u00e0i T\u00edn l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n c\u00e1ch Nguy\u00ean ch\u00e2u, Ho\u00e0n ch\u00e2u kho\u1ea3ng 300 d\u1eb7m, xin \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m. Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[107] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m s\u1ee9 m\u1eebng sinh th\u1ea7n qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng B\u1ea3o l\u00e0m ph\u00f3; Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 T\u00f4 K\u1ef3 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Chu \u0110\u1ec9nh l\u00e0m ph\u00f3. T\u00f4 K\u1ef3 g\u1eb7p tang m\u1eb9 n\u00ean kh\u00f4ng \u0111i, \u0111\u1ed5i sai Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4 Duy Ph\u1ee7. Tr\u1ecdng B\u1ea3o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao M\u1eadt.\r\n\r\n<i>(Chu \u0110\u1ec9nh, ch\u01b0a r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed1ng Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u l\u00ean phong t\u1ee5c c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p, n\u00fai n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc Trung Kinh. T\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng Trung Kinh \u0111i qua con s\u00f4ng nh\u1ecf, theo \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn trang tr\u1ea1i ngh\u1ec9 m\u00e1t c\u1ee7a Vua H\u1ec1, c\u00f3 \u0111\u00ecnh \u0111\u00e0i. T\u1eeb c\u1eeda C\u1ed5 B\u1eafc \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc Trung Kinh \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 v\u1ed1n ngang h\u00e0ng v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, sau b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an th\u00f4n t\u00ednh, \u1edf c\u00e1c n\u01a1i ph\u00e2n chia ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1, Khi\u1ebft \u0110an, H\u00e1n v\u00e0 B\u1ed9t H\u1ea3i s\u1ed1ng l\u1eabn l\u1ed9n. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 c\u00f3 s\u00e1u ti\u1ebft \u0111\u1ed9 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh th\u1ed1ng l\u0129nh, ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 phong t\u1ee5c kh\u00e1c v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, gi\u1ecfi canh t\u00e1c, b\u1eafn cung, v\u00e0o n\u00fai s\u0103n b\u1eafn, \u0111i l\u1ea1i nhanh nh\u01b0 bay. Kho\u1ea3ng 60 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n s\u00f4ng C\u1ed5 <i>(D\u01b0\u01a1ng L\u1ecbch)<\/i>[footnote] 'Ph\u00e0m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'B\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], qua Ch\u00e2u Hu\u1ec7, th\u00e0nh c\u00f3 hai l\u1edbp[footnote] 'Tr\u1ecdng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u1ea5p nh\u1ecf, ngo\u1ea1i th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1edf, n\u1ed9i th\u00e0nh c\u00f3 nh\u00e0 ng\u00f3i v\u00e0 kho l\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o H\u00e1n. 70 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Du L\u00e2m, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 con s\u00f4ng nh\u1ecf, u\u1ed1n kh\u00fac ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc.<\/i>\r\n\r\n<em>T\u1eeb \u0111\u00e2y v\u00e0o n\u00fai, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u1edf. 70 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n N\u1ed9t \u0110\u00f4 \u00d4, ti\u1ebfng Khi\u1ebft \u0110an g\u1ecdi n\u00fai l\u00e0 'N\u1ed9t \u0110\u00f4', n\u01b0\u1edbc l\u00e0 '\u00d4'. 70 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n T\u1eed, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai \u0111\u1ea5t, b\u00ean c\u1ea1nh con s\u00f4ng nh\u1ecf, ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc 30 d\u1eb7m l\u00e0 h\u1ed3 Tr\u01b0\u1eddng B\u1ea1c. V\u01b0\u1ee3t qua sa m\u1ea1c, qua \u0111\u1ea7m B\u1ea1ch M\u00e3, 90 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Th\u1ee7y B\u1ea1c. Qua s\u00f4ng Th\u1ed5, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng Ch\u00e0ng Ch\u00e0ng[footnote] 'V\u00e2n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Kh\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00e1t t\u1ee5 th\u00e0nh g\u00f2, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u1edf, nhi\u1ec1u c\u00e2y c\u1ed1i, b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, qu\u1ed1c ch\u1ee7 t\u1eebng qua m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2y. Kho\u1ea3ng 80 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Kh\u00f4ng, 70 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n M\u1ed9c Di\u1ec7p.<\/em>\r\n\r\n<em>R\u1eddi Trung Kinh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e1n x\u00e1, ch\u1ec9 \u1edf l\u1ec1u v\u1ea3i, c\u00e1ch n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p kho\u1ea3ng 30 d\u1eb7m m\u1edbi c\u00f3 nh\u00e0 ng\u00f3i v\u00e0 ch\u00f9a chi\u1ec1n. L\u1ea1i \u0111i qua r\u1eebng gai v\u00e0 c\u1ecf hoang, qua s\u00f4ng Th\u1ed5, \u0111\u1ebfn n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p, v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i ch\u00f4n c\u1ea5t A B\u1ea3o C\u01a1.<\/em>\r\n\r\n<em>L\u1ea1i n\u00f3i v\u1ec1 n\u01a1i t\u1ebf tr\u1eddi. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng d\u1ef1ng l\u1ec1u b\u1eb1ng n\u1ec9, \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u0111i\u1ec7n T\u1ec9nh Ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eadc th\u1ec1m, d\u00f9ng n\u1ec9 tr\u1ea3i \u0111\u1ea5t, ph\u00eda sau c\u00f3 hai c\u00e1i tr\u01b0\u1edbng l\u1edbn. Ti\u1ebfp theo ph\u00eda b\u1eafc, l\u1ea1i d\u1ef1ng l\u1ec1u n\u1ec9, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh Th\u1ecd, c\u00e1ch n\u00fai c\u00f2n xa. Tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc l\u1ec1u n\u1ec9, nh\u00ecn t\u1eeb xa kh\u00f4ng th\u1ea5y. Th\u01b0\u1eddng th\u1ea3 ra ba con b\u00e1o, r\u1ea5t thu\u1ea7n, ng\u1ed3i tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a d\u1ef1a v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi, khi \u0111i s\u0103n th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1eaft th\u00fa. T\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc th\u00edch b\u1eaft c\u00e1, d\u1ef1ng l\u1ec1u n\u1ec9 tr\u00ean m\u1eb7t b\u0103ng s\u00f4ng[footnote] D\u1ef1ng l\u1ec1u n\u1ec9 tr\u00ean m\u1eb7t b\u0103ng s\u00f4ng 'H\u00e0 b\u0103ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'H\u00e0 thu\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t\u25cb s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u00f3ng k\u00edn c\u1eeda, \u0111\u1ee5c b\u0103ng l\u00e0m l\u1ed7, \u0111\u1ed1t l\u1eeda soi xu\u1ed1ng[footnote] \u0110\u1ed1t l\u1eeda soi xu\u1ed1ng 'Ho\u1ea3' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u00e1 \u0111\u1ec1u k\u00e9o \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n th\u1ea3 c\u1ea7n c\u00e2u, hi\u1ebfm khi th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/em>\r\n\r\n<em>Mi\u00ean \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Kh\u00f4ng[footnote] Mi\u00ean \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Kh\u00f4ng 'Mi\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u1ecbch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda.[\/footnote], nghe n\u00f3i qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u0111ang b\u1eaft c\u00e1 tr\u00ean s\u00f4ng Th\u1ed5 H\u00e0, mang c\u00e1 \u0111\u1ebfn bi\u1ebfu. N\u0103m \u0111\u00f3, Long Kh\u00e1nh m\u1ea5t. Long Kh\u00e1nh ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u01b0\u1eddng V\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn khi xin k\u1ebft minh, \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng, sau phong l\u00e0m T\u1ea7n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i l\u1ea1i gia phong l\u00e0m T\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng[footnote] Sau phong l\u00e0m T\u1ea7n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i l\u1ea1i gia phong l\u00e0m T\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng 'H\u1ef1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda.[\/footnote]. Long D\u1ee5 c\u00f3 con l\u00e0 T\u00f4ng Nghi\u1ec7p, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Qu\u1ea3ng B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, gi\u1eef ch\u1ee9c Trung Kinh L\u01b0u Th\u1ee7, \u0111\u1ed5i huy\u1ec7n U \u0110\u00f4 thu\u1ed9c U Ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Uy\u1ec3n B\u00ecnh[footnote] \u0110\u1ed5i huy\u1ec7n U \u0110\u00f4 thu\u1ed9c U Ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Uy\u1ec3n B\u00ecnh 'U Ch\u00e2u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u1ea1c Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote].<\/em>\r\n\r\n<em>V\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 y ph\u1ee5c, qu\u1ed1c m\u1eabu v\u00e0 c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc m\u1eb7c qu\u1ed1c ph\u1ee5c, qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n th\u00ec m\u1eb7c H\u00e1n ph\u1ee5c. C\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ed9i m\u0169 n\u1ec9, tr\u00ean c\u00f3 trang tr\u00ed hoa v\u00e0ng, ho\u1eb7c th\u00eam ng\u1ecdc trai, l\u00f4ng chim, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u0169 b\u1ed9 dao c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y. Ph\u00eda sau tr\u00e1n bu\u00f4ng d\u1ea3i l\u1ee5a v\u00e0ng d\u1ec7t hoa, b\u00ean trong ch\u1ee9a m\u1ed9t b\u00fai t\u00f3c. M\u1eb7c \u00e1o b\u00f3 m\u00e0u t\u00edm, th\u00eam ngh\u0129a lan, \u0111eo \u0111ai c\u00e1o ti\u1ebfp, l\u00e0m b\u1eb1ng da b\u1ecdc d\u00e2y m\u00e0u v\u00e0ng \u0111\u1ecf[footnote] L\u00e0m b\u1eb1ng da b\u1ecdc d\u00e2y m\u00e0u v\u00e0ng \u0111\u1ecf 'C\u00e1ch' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 23 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 y ph\u1ee5c s\u1eeda.[\/footnote], d\u00f9ng v\u00e0ng ng\u1ecdc, th\u1ee7y tinh, \u0111\u00e1 b\u00edch ng\u1ecdc \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed. L\u1ea1i c\u00f3 m\u0169 sa, h\u00ecnh d\u00e1ng nh\u01b0 m\u0169 \u00f4 sa, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u00e0nh, kh\u00f4ng che hai tai, tr\u01b0\u1edbc tr\u00e1n \u0111\u00ednh hoa v\u00e0ng, tr\u00ean bu\u1ed9c d\u1ea3i t\u00edm, cu\u1ed1i d\u1ea3i \u0111\u00ednh ng\u1ecdc trai[footnote] Cu\u1ed1i d\u1ea3i \u0111\u00ednh ng\u1ecdc trai 'Xuy\u1ebft' nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t\u25cb, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b b\u1ecf.[\/footnote]. Ho\u1eb7c \u0111\u1ed9i kh\u0103n vu\u00f4ng m\u00e0u t\u00edm, m\u1eb7c \u00e1o b\u00f3 m\u00e0u t\u00edm, th\u1eaft \u0111ai. \u0110\u00e0n \u00f4ng ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o l\u00f3t m\u00e0u l\u1ee5c[footnote] \u0110\u00e0n \u00f4ng ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o l\u00f3t m\u00e0u l\u1ee5c c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. 'L\u1ee5c trung \u0111\u01a1n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b ghi l\u00e0 'L\u1ee5c c\u00e2n'.[\/footnote], \u00e1o b\u00f3 hoa l\u1ee5c, \u00e1o l\u00f3t th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u00e0u \u0111\u1ecf l\u1ee5c.<\/em>\r\n\r\n<em>Ng\u01b0\u1eddi qu\u00fd m\u1eb7c \u00e1o l\u00f4ng ch\u1ed3n, ch\u1ed3n m\u00e0u t\u00edm \u0111en l\u00e0 qu\u00fd, m\u00e0u xanh l\u00e0 th\u1ee9. L\u1ea1i c\u00f3 l\u00f4ng chu\u1ed9t b\u1ea1c, r\u1ea5t tr\u1eafng tinh. Ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o l\u00f4ng ch\u1ed3n, d\u00ea, chu\u1ed9t, c\u00e1o sa.<\/em>\r\n\r\n<em>Cung d\u00f9ng da l\u00e0m d\u00e2y, t\u00ean v\u00f3t g\u1ed7 b\u1ea1ch d\u01b0\u01a1ng l\u00e0m c\u00e1n. Y\u00ean c\u01b0\u01a1ng nh\u1eb9 nh\u00e0ng, ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c ch\u1ea1y nh\u1ea3y. D\u00f9ng l\u00f4ng ch\u1ed3n ho\u1eb7c c\u1ed5 ng\u1ed7ng, \u0111\u1ea7u v\u1ecbt l\u00e0m \u0111ai l\u01b0ng. C\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00f3 ch\u1ee9c Di Li T\u1ea5t tham d\u1ef1 ch\u00ednh s\u1ef1, T\u1ea3 H\u1eefu L\u00e2m Nha n\u1eafm gi\u1eef m\u1ec7nh l\u1ec7nh, D\u1ecbch \u1ea8n nh\u01b0 ty t\u00f4ng. L\u1ea1i c\u00f3 ch\u00edn h\u00e0nh cung, m\u1ed7i cung \u0111\u1eb7t s\u1ee9 v\u00e0 b\u1ed9 th\u1ef1 n\u1eafm gi\u1eef b\u1ed9 t\u1ed9c[footnote] M\u1ed7i cung \u0111\u1eb7t s\u1ee9 v\u00e0 b\u1ed9 th\u1ef1 n\u1eafm gi\u1eef b\u1ed9 t\u1ed9c 'Tr\u00ed' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t nh\u1ea5t s\u1eeda.[\/footnote], c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng, T\u00edch Kh\u00e1nh, H\u1ed3ng Ngh\u0129a, Chi\u00eau M\u1eabn v.v.\"<\/em>\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0110inh V\u1ecb c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng s\u00e1ch ch\u00fa th\u00edch \u300aGi\u00e1o Ng\u1ef1 T\u1eadp\u300b g\u1ed3m 30 quy\u1ec3n. Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9, c\u00f9ng c\u00e1c quan qu\u1ea3n c\u00e2u s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00ed t\u1ec7 c\u00f3 kh\u00e1c nhau. Ban \u00e1o t\u00eda cho 14 v\u1ecb t\u0103ng[footnote]Ch\u1eef 't\u1eed' trong 'qu\u1ea7n t\u0103ng t\u1ee9 t\u1eed ph\u01b0\u01a1ng b\u00e0o gi\u1ea3 th\u1eadp t\u1ee9 nh\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], ban th\u00eam hi\u1ec7u s\u01b0 cho 10 ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 cho 7 \u0111\u1ed3ng t\u1eed xu\u1ea5t gia.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, quy\u1ec1n tri Cao Ly qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea7n sai c\u00e1o t\u1ea5u s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang H\u00e0n T\u1ed9 c\u00f9ng 170 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n[footnote]'170 ng\u01b0\u1eddi' trong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 487, ph\u1ea7n Cao Ly truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 '179 ng\u01b0\u1eddi'.[\/footnote], \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 h\u00f2a h\u1ea3o v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin s\u00e1ch \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ecba l\u00fd v\u00e0 \u300aTh\u00e1nh Hu\u1ec7 Ph\u01b0\u01a1ng\u300b, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u1ee5c t\u00f9 tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y Ti\u1ec1n Ti\u00ean Chi, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c Tri L\u00e2m H\u1ea3i huy\u1ec7n s\u1ef1, sung ch\u1ee9c Qu\u00e1n c\u00e1c Hi\u1ec7u kh\u00e1m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00fa \u00f4ng l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n.\r\n\r\n[112] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft.\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0111\u1ea1o qu\u00e1n T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 613 gian nh\u00e0. \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u00e1n s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh d\u00e2ng s\u1eafc th\u01b0, Vua kh\u00f4ng nh\u1eadn, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u01b0 \u0111\u1ec7 ban cho.\r\n\r\n[114] Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4 tri, Qu\u1ea3n c\u00e2u T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean qu\u00e1n s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean Ch\u00ednh s\u1ee9. N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed cung \u0110\u00f4 gi\u00e1m L\u00f4i Do\u00e3n Cung v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed cung Chi h\u1eadu L\u01b0u T\u00f2ng Nguy\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf. Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u00f4ng' trong 'nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00f4', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20, ph\u1ea7n Ki\u1ebfn T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean qu\u00e1n \u0111\u1ec3 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ec1u l\u00e0 do c\u00f4ng lao ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ea1o qu\u00e1n T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. L\u1ea1i l\u1ea5y T\u00f2ng Nguy\u1ec7n v\u00e0 S\u00f9ng T\u00edn c\u00f9ng qu\u1ea3n c\u00e2u qu\u00e1n s\u1ef1.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Do\u00e3n Cung v\u00e0 T\u00f2ng Nguy\u1ec7n t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c vi\u1ec7c Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh d\u00f9ng s\u00e1ch tr\u1eddi \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, v\u1eabn thu\u1ed9c v\u00e0o N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, h\u1ecd s\u1eafp ra nh\u1eadn ch\u1ee9c. Do\u00e3n Cung mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n l\u1ee3i l\u1ed9c, b\u00e8n l\u1eeba T\u00f2ng Nguy\u1ec7n c\u00f9ng nh\u1eadn s\u1eafc m\u1ec7nh, r\u1ed3i b\u00ed m\u1eadt xin \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi, phong t\u1eb7ng cho m\u1eb9 k\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o c\u1ea5m cung nh\u01b0 c\u0169, truy\u1ec1n l\u1ec7nh l\u1ea5y v\u1eadt ph\u1ea9m trong kho, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t. T\u00f2ng Nguy\u1ec7n l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u1eeba Khu\u00ea.\r\n\r\n<i>(Do\u00e3n Cung tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed cung \u0110\u00f4 gi\u00e1m, sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c Th\u1eeba ch\u1ebf. \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ph\u1ee5 truy\u1ec7n k\u1ec3 vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau, nay kh\u00f4ng theo. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p: Do\u00e3n Cung t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0 \u00e1c. X\u00e9t ra, vi\u1ec7c t\u00e0 \u00e1c c\u1ee7a Do\u00e3n Cung kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[115] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 l\u00e0 Chu Th\u1ef1c, v\u00ec t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u01a1n s\u00e1u tri\u1ec7u th\u1ea1ch g\u1ea1o cung \u1ee9ng.\r\n\r\n[116] Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n T\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan, Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129 Th\u01b0\u1ee3ng L\u00e2m t\u00e2u r\u1eb1ng, ph\u1ee5ng chi\u1ebfu \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y quy ho\u1ea1ch vi\u1ec7c nh\u1eadp trung c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1eadp trung g\u1ea5p \u0111\u00f4i n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, xin cho ph\u00e9p Gi\u00e1m quan ghi v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[117] Tri \u1ee9ng Thi\u00ean ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng, Th\u00f4ng ph\u00e1n, B\u00ed th\u01b0 Th\u1eeba Nh\u1eadm Trung S\u01b0 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c minh b\u1ea1ch, hi\u1ec3u r\u00f5 d\u00e2n t\u00ecnh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Trung S\u01b0 l\u00e0 em c\u1ee7a Trung Ch\u00ednh.\r\n\r\n[118] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh v\u00ec ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng b\u1ec7nh l\u00e2u ng\u00e0y, d\u00e2ng bi\u1ec3u d\u1eabn chuy\u1ec7n H\u00e1n Tuy\u00ean \u0110\u1ebf v\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u00f4ng, xin c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, c\u00f9ng ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng thi\u1ebft tri\u1ec1u, y\u1ebfn l\u1edbn xu\u00e2n thu v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, th\u00ec tri\u1ec7u t\u1eadp Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n quy\u1ebft. Vi\u1ec7c ngh\u1ecb s\u1ef1 t\u1ea1i T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb v\u00e0 vi\u1ec7c Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0o s\u1edbm ng\u00e0y ch\u1eb5n v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. L\u1ea1i xin t\u1eeb nay c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5 l\u1edbn, th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u0103n v\u00f5. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[119] V\u1ee3 c\u1ee7a T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c qu\u1eadn nh\u1ecf, ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng cho. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho Ph\u1ed5, l\u1ea1i th\u00eam ph\u1ee5 c\u1ea5p.\r\n\r\n[120] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Chu Th\u1ef1c t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c nh\u1eadp trung s\u00f4 l\u01b0\u01a1ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y r\u1ea5t \u00edt, tr\u00e0 h\u00f3a \u1edf Ho\u00e0i Nam b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, xin cho Tam ty \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n mua b\u00e1n giao d\u1eabn \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho c\u00f4ng t\u01b0, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u1ef1c l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 khi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m l\u1ee3i t\u1ee9c trong m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i tri\u1ec1u ki\u1ebfn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[121] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, l\u1ea5y T\u01b0 kh\u00f4ng, ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu s\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m D\u1ecbch kinh s\u1ee9 ki\u00eam Nhu\u1eadn v\u0103n, v\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 Tam t\u1ea1ng d\u1ecbch kinh Ph\u00e1p H\u1ed9 xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, cho t\u1ec3 th\u1ea7n ki\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9.\r\n\r\n[122] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n H\u00e0 Nam ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u1ecb b\u1ec7nh, chi\u1ebfu sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin v\u1ec1 kinh ch\u1eefa b\u1ec7nh, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. \u0110inh V\u1ecb b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ng\u00e0i, r\u1ea5t mu\u1ed1n g\u1eb7p, ng\u00e0i c\u1ee9 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin v\u1ec1 th\u1eb3ng kinh, ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u1eaft kh\u00f4ng tr\u00e1ch.\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c tin l\u1eddi, li\u1ec1n sai con trai l\u00e0 H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu T\u00f2ng \u00cdch l\u00e0m v\u0103n th\u01b0 g\u1eedi H\u00e0 Nam ph\u1ee7, r\u1ed3i ng\u1ed3i ki\u1ec7u v\u1ec1 kinh. \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf nhi\u1ec7m s\u1edf, kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1ec5 b\u1ec1 t\u00f4i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft \u00c1nh \u0111\u1ebfn nh\u00e0 tra h\u1ecfi, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c s\u1ee3 h\u00e3i nh\u1eadn t\u1ed9i. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u01b0 n\u00f4ng khanh, ph\u00e2n ty Nam Kinh, t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c c\u1ee7a T\u00f2ng \u00cdch. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 c\u00e1c quan H\u00e0 Nam ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, l\u1ea1i ban d\u1ee5 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\n[123] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay qu\u1ea7n th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n.\r\n\r\n[124] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u0103ng ni, \u0111\u1ea1o s\u0129, n\u1eef quan, quan v\u0103n v\u0169 t\u1eeb th\u1ea5t ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p gi\u1ea3m t\u1ed9i chu\u1ed9c. Ai ph\u1ea3i ho\u00e0n t\u1ee5c th\u00ec theo lu\u1eadt c\u0169.\r\n\r\n[125] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Khi\u1ebft \u0110an sai T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Thi\u1ec7n, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u00ecnh Ch\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.\r\n\r\n[126] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh l\u00e0m \u0111\u1ed3ng C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng tam qu\u00e1n, B\u00ed c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ef1. N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, l\u00fac \u0111\u1ea7u c\u1eed L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau l\u00e0m Gi\u00e1m tam qu\u00e1n, B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ecbch, sau \u0111\u00f3 theo l\u1ec7 c\u0169 c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00e1n qu\u00e1n li\u00ean th\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1[footnote]Sau \u0111\u00f3 theo l\u1ec7 c\u0169 c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00e1n qu\u00e1n li\u00ean th\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch. S\u00f9ng Si\u00eau v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, gh\u00e9t \u00f4ng ta, n\u00ean d\u00f9ng K\u1ebf Minh \u0111\u1ec3 chia quy\u1ec1n, \u0111\u1ed5i t\u00ean ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u1ed3 t\u1ecbch th\u00e0nh C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1. T\u1eeb \u0111\u00f3, n\u1ed9i th\u1ea7n c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 nhau, d\u01b0 lu\u1eadn c\u00e0ng ch\u00ea tr\u00e1ch.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 12 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau b\u1eaft \u0111\u1ea7u li\u00ean th\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1.)<\/i>\r\n\r\n[127] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, v\u00ec tuy\u1ebft r\u01a1i tr\u00e1i m\u00f9a, sai quan chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c cung mi\u1ebfu, ch\u00f9a chi\u1ec1n.\r\n\r\n[128] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u Tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u1ea7u, Tri B\u1ea1ch \u1edf Trung th\u01b0, kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u00e2n ty Nam Kinh, \u0110inh V\u1ecb mu\u1ed1n Tri B\u1ea1ch tr\u1ea3 th\u00f9, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 Tri B\u1ea1ch l\u1ea1i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t h\u1eadu, \u0110inh V\u1ecb t\u1ee9c gi\u1eadn n\u00ean \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111i.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c n\u00f3i l\u00e0 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri B\u1ea1ch, e l\u00e0 sai. B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u00e2n ty Nam Kinh, \u0110inh V\u1ecb v\u1ed1n gh\u00e9t Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, n\u00ean t\u1eeb Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111i\u1ec1u Tri B\u1ea1ch \u0111\u1ebfn \u1ee8ng Thi\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng tr\u1ea3 th\u00f9, nh\u01b0ng Tri B\u1ea1ch kh\u00f4ng theo \u00fd \u0111\u00f3, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111\u1ebfn B\u1ea1c Ch\u00e2u. X\u00e9t vi\u1ec7c Tri B\u1ea1ch \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u1ee8ng Thi\u00ean th\u1ef1c ra l\u00e0 \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f2n \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u0169ng sai. C\u00f2n vi\u1ec7c l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn B\u1ea1c Ch\u00e2u th\u00ec b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p \u0111\u00fang, nay h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i>\r\n\r\n[129] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, khen ng\u1ee3i th\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng ti\u1ebfn b\u1ed9.\r\n\r\n[130] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 B\u1ea3o An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Nghi\u00eau C\u1ed5n, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ee3i Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u00e0n Thi\u1ec7u Th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.\r\n\r\n[131] N\u0103m \u0111\u00f3, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh.\r\n\r\n<i>(Ni\u00ean hi\u1ec7u Khai Th\u00e1i k\u1ebft th\u00fac n\u0103m th\u1ee9 9.)<\/i>\r\n\r\n[132] Thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 8.677.677 h\u1ed9, 13.930.320 nh\u00e2n kh\u1ea9u[footnote]13.930.320 nh\u00e2n kh\u1ea9u, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 11-26 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 11 H\u1ed9 kh\u1ea9u kh\u1ea3o \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '19.930.320 nh\u00e2n kh\u1ea9u.'[\/footnote].\r\n\r\nS\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c so v\u1edbi cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u0103ng 1.075.000 th\u1ea1ch, ti\u1ec1n t\u0103ng 2.708.000 quan, l\u1ee5a gi\u1ea3m h\u01a1n 10.000 t\u1ea5m, l\u1ee5a m\u1ecfng gi\u1ea3m 92.000 t\u1ea5m, v\u1ea3i t\u0103ng 506.000 t\u1ea5m, t\u01a1 gi\u1ea3m 55.000 l\u1ea1ng[footnote]T\u01a1 gi\u1ea3m 55.000 l\u1ea1ng, '5.000' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '50.000', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u00f4ng gi\u1ea3m 1.175.000 l\u1ea1ng, tr\u00e0 t\u0103ng 1.178.000 c\u00e2n, c\u1ecf kh\u00f4 gi\u1ea3m 11.005.000 b\u00f3, c\u1ecf t\u01b0\u01a1i gi\u1ea3m h\u01a1n 1.000.000 b\u00f3, than gi\u1ea3m 504.000 c\u00e2n, l\u00f4ng ng\u1ed7ng v\u00e0 l\u00f4ng chim t\u0103ng 129.000 chi\u1ebfc, c\u00e1n t\u00ean t\u0103ng 470.000 chi\u1ebfc[footnote]C\u00e1n t\u00ean t\u0103ng 470.000 chi\u1ebfc, 'c\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 4 \u0110i\u1ec1n ph\u00fa kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], s\u00e1p ong v\u00e0ng t\u0103ng h\u01a1n 50.000 c\u00e2n, l\u1ea1i c\u1ed1ng 816.000 l\u01b0\u1ee3ng, v\u1ecf gai 397.000 c\u00e2n, mu\u1ed1i 577.000 th\u1ea1ch, gi\u1ea5y 123.000 t\u1edd, c\u00f3i 360.000 t\u1ea5m, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m kho\u1ea3ng nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\nNh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn th\u00ec t\u00f9y theo nhu c\u1ea7u th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3.\r\n\r\n[133] \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, s\u1ed1 ti\u1ec1n cung n\u1ea1p l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 1.692.000 quan, v\u00e0ng 14.800 l\u1ea1ng, b\u1ea1c 376.000 l\u1ea1ng, t\u01a1 705.000 l\u1ea1ng, b\u00f4ng 4.970.000 l\u1ea1ng, l\u1ee5a 379.000 t\u1ea5m, l\u1ee5a m\u1ecfng 1.708.000 t\u1ea5m, l\u1ee5a th\u00f4 52.000 t\u1ea5m, v\u1ea3i 1.106.000 t\u1ea5m. Ngo\u00e0i ra, l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 11.233.000 quan.\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 t\u1ebf giao m\u1ed7i ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, t\u1ed5ng chi ph\u00ed th\u01b0\u1eddng l\u00e0 h\u01a1n 1.500.000 quan, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 b\u1eb1ng v\u00e0ng, b\u1ea1c, l\u1ee5a, g\u1ea5m, l\u1ee5a th\u00f4 v\u00e0 l\u1ee5a m\u1ecfng theo gi\u00e1 tr\u1ecb t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nT\u1ed5ng chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a qu\u1ed1c gia trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u01a1n 16.930.000 quan ti\u1ec1n, 14.870 l\u1ea1ng v\u00e0ng, h\u01a1n 620.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, h\u01a1n 3.333.000 t\u1ea5m l\u1ee5a m\u1ecfng, h\u01a1n 903.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, h\u01a1n 59.000 t\u1ea5m l\u1ee5a th\u00f4, 7.450.000 l\u1ea1ng b\u00f4ng, 1.640.000 l\u1ea1ng t\u01a1, h\u01a1n 2.063.000 cu\u1ed9n v\u1ea3i, 21.940.000 th\u1ea1ch th\u00f3c, v\u00e0 32.000.060 b\u00f3 c\u1ecf kh\u00f4.\r\n\r\nChi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho quan v\u0103n, quan v\u00f5, s\u1ee9 th\u1ea7n tam ban v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan l\u00e0 h\u01a1n 45.800 quan ti\u1ec1n, c\u00f9ng h\u01a1n 91.400 quan ti\u1ec1n b\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c, 51.000 th\u1ea1ch l\u1ed9c th\u00f3c, v\u00e0 542.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\r\n\r\nQu\u00e2n k\u1ef5 binh h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p h\u01a1n 680.000 quan ti\u1ec1n, l\u1ed9c th\u00f3c cho ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean l\u00e0 h\u01a1n 14.000 th\u1ea1ch, v\u00e0 1.180.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\r\n\r\nQu\u00e2n b\u1ed9 binh h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p h\u01a1n 710.000 quan ti\u1ec1n, l\u1ed9c th\u00f3c h\u01a1n 7.800 th\u1ea1ch, v\u00e0 1.829.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. \u0110\u1ea1i kh\u00e1i l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch.\r\n\r\n[134] Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi, s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a d\u00e2ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u0103ng nhi\u1ec1u, c\u00f2n c\u00e1c th\u1ee9 kh\u00e1c do chuy\u1ec3n d\u00f9ng n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt so v\u1edbi s\u1ed1 c\u0169.\r\n\r\nTrong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, t\u1ed5ng s\u1ed1 thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 2.653.000 quan ti\u1ec1n, 14.400 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 883.900 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 4.172.020 l\u1ea1ng t\u01a1, 18.991.000 l\u1ea1ng b\u00f4ng, 1.552.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, 9.415.000 t\u1ea5m l\u1ee5a m\u1ecfng, 344.000 t\u1ea5m l\u1ee5a g\u1ea5m, 137.000 t\u1ea5m l\u1ee5a th\u00f4, 25.000 t\u1ea5m sa v\u00e0 h\u1ed9c, 28.000 t\u1ea5m g\u1ea5m v\u00e0 l\u1ee5a hoa[footnote]Ch\u1eef 'g\u1ea5m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], 3.057.000 t\u1ea5m v\u1ea3i, 760.000 c\u00e2n tr\u00e0, 163.800 h\u1ed9c mu\u1ed1i, 700.000 c\u00e2n, th\u1ecfi, mi\u1ebfng, h\u1ea1t h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u1ecdc trai, s\u1eebng t\u00ea, ng\u00e0 voi, 3.600.000 thanh, mi\u1ebfng tre g\u1ed7 v\u00e0 chi\u1ebfu c\u00f3i, 29.830.000 h\u1ed9c ng\u0169 c\u1ed1c, 30.000.000 b\u00f3 c\u1ecf, 30.000.000 c\u00e2n than c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ee7i kh\u00f4.\r\n\r\nT\u1ed5ng s\u1ed1 chi ti\u00eau l\u00e0 2.714.000 quan ti\u1ec1n, 13.500 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 580.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 3.632.000 l\u1ea1ng t\u01a1, 16.500.000 l\u1ea1ng b\u00f4ng, 764.000 t\u1ea5m l\u1ee5a m\u1ecfng, 41.737.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, 107.000 t\u1ea5m l\u1ee5a g\u1ea5m, 52.000 t\u1ea5m l\u1ee5a th\u00f4, 27.000 t\u1ea5m l\u1ee5a l\u00e0, 11.000 t\u1ea5m sa v\u00e0 \u0111o\u1ea1n, 6.700 t\u1ea5m g\u1ea5m v\u00e0 l\u1ee5a hoa, 1.297.000 t\u1ea5m v\u1ea3i, 366.000 c\u00e2n tr\u00e0, 118.000 h\u1ed9c v\u00e0 chi\u1ebfu mu\u1ed1i, 523.000 c\u00e2n, th\u1ecfi, mi\u1ebfng, h\u1ea1t h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u1ecdc trai, s\u1eebng t\u00ea, ng\u00e0 voi, 1.232.000 thanh, mi\u1ebfng tre g\u1ed7 v\u00e0 chi\u1ebfu c\u00f3i, 34.582.000 h\u1ed9c ng\u0169 c\u1ed1c, 34.583.000 b\u00f3 c\u1ecf, 4.500.000 c\u00e2n than c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ee7i kh\u00f4.\r\n\r\nL\u1ec5 t\u1ebf giao th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c t\u1ed1n h\u01a1n 7.000.000, l\u1ec5 phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u1ed1n h\u01a1n 8.300.000, l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m v\u00e0 d\u00e2ng s\u00e1ch b\u00e1u l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 200.000.\r\n\r\n\u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, t\u1eebng so\u1ea1n s\u00e1ch \u300aC\u1ea3nh \u0110\u1ee9c K\u1ebf To\u00e1n L\u1ee5c\u300b d\u00e2ng l\u00ean. L\u00e2m \u0110\u1eb7c gi\u1eef ch\u1ee9c s\u1ee9, c\u0169ng ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3. Ph\u00e0m c\u1eed h\u00e0nh \u0111\u1ea1i l\u1ec5, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p s\u1ed1 chi ph\u00ed \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[135] V\u1ec1 mu\u1ed1i, c\u00f3 hai lo\u1ea1i: Lo\u1ea1i d\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 m\u00e0 h\u00f3a th\u00e0nh, l\u00e0 lo\u1ea1i mu\u1ed1i c\u1ed5 m\u00e0 \u300aChu quan\u300b g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ed5 di\u00eam[footnote]\u300aChu quan\u300b g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ed5 di\u00eam, ch\u1eef 'v\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'vi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nay g\u1ecdi l\u00e0 kho\u1ea3 di\u00eam; ho\u1eb7c lo\u1ea1i n\u1ea5u t\u1eeb n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n, ho\u1eb7c n\u1ea5u t\u1eeb n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng, ho\u1eb7c n\u1ea5u t\u1eeb n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n m\u00e0 th\u00e0nh, l\u00e0 lo\u1ea1i mu\u1ed1i t\u00e1n m\u00e0 \u300aChu quan\u300b g\u1ecdi l\u00e0 t\u00e1n di\u00eam, nay g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ea1t di\u00eam.\r\n\r\nD\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 l\u00e0m mu\u1ed1i, g\u1ecdi l\u00e0 hai h\u1ed3 Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i, Thi\u1ec3m T\u00e2y. C\u00e0y \u0111\u1ea5t th\u00e0nh ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 t\u01b0\u1edbi v\u00e0o[footnote]D\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 t\u01b0\u1edbi v\u00e0o, ch\u1eef 'th\u1ee7y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u01b0\u1edbc b\u1ed1c h\u01a1i th\u00ec mu\u1ed1i k\u1ebft tinh. Chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n trong ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c d\u1ecbch, g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ed9 ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 380 h\u1ed9, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho h\u1ecd, m\u1ed7i h\u1ed9 m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i xu\u1ea5t 2 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m phu, g\u1ecdi l\u00e0 phu ru\u1ed9ng mu\u1ed1i[footnote]M\u1ed7i h\u1ed9 m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i xu\u1ea5t 2 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m phu, g\u1ecdi l\u00e0 phu ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, ch\u1eef 'nh\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'nh\u1ea5t', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p cho m\u1ed7i h\u1ed9 4 v\u1ea1n ti\u1ec1n, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p cho m\u1ed7i phu 2 th\u0103ng g\u1ea1o. Th\u00e1ng hai m\u1ed7i n\u0103m c\u00e0y ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, th\u00e1ng t\u01b0 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 l\u00e0m mu\u1ed1i, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng t\u00e1m th\u00ec d\u1eebng. Chi\u00eau m\u1ed9 100 binh l\u00ednh, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ed9i H\u1ed9 B\u1ea3o \u0111\u1ec3 tu\u1ea7n tra canh gi\u1eef.\r\n\r\nN\u1ea5u n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n th\u00e0nh mu\u1ed1i, g\u1ed3m c\u00e1c v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Qu\u1ea3ng Nam, t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u00e1u l\u1ed9. N\u01a1i n\u1ea5u mu\u1ed1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1eddng, d\u00e2n l\u00e0m mu\u1ed1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00ecnh h\u1ed9, ho\u1eb7c g\u1ecdi l\u00e0 x\u1ea5m h\u1ed9. M\u1ed7i h\u1ed9 c\u00f3 di\u00eam \u0111inh, h\u00e0ng n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf cho quan, nh\u1eadn ti\u1ec1n ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eeb v\u00e0o thu\u1ebf ru\u1ed9ng. \u1ede L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft c\u00f2n b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh n\u1ea5u mu\u1ed1i.\r\n\r\n\u1ede Kinh \u0110\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u M\u1eadt Ch\u00e2u, \u0110\u0103ng Ch\u00e2u, <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b ch\u1ec9 ghi M\u1eadt Ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0o L\u1ea1c, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ea5u h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i hai ngh\u00ecn th\u1ea1ch, s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i th\u00eam \u0110\u0103ng Ch\u00e2u, nay theo \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b m\u00e0 kh\u00f4ng ghi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i, v\u00ec hai s\u00e1ch ghi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.)<\/i>\r\n\r\n\u1ede H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, T\u00e2n Ch\u00e2u, <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng ghi Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.)<\/i> \u1ede Ho\u00e0i Nam c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng Ch\u00e2u, Th\u00e1i Ch\u00e2u, S\u1edf Ch\u00e2u, H\u1ea3i Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n Li\u00ean Th\u1ee7y, \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, T\u00fa Ch\u00e2u, \u00d4n Ch\u00e2u, \u0110\u00e0i Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u, \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Ph\u00fac Ch\u00e2u, Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n H\u01b0ng H\u00f3a, <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng ghi Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, qu\u00e2n H\u01b0ng H\u00f3a[footnote] ch\u1eef 'qu\u00e2n' trong 'H\u01b0ng H\u00f3a qu\u00e2n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n\u1ede Qu\u1ea3ng Nam c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, Hu\u1ec7 Ch\u00e2u, Li\u00eam Ch\u00e2u, H\u00f3a Ch\u00e2u, Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u, Nhai Ch\u00e2u, \u0110am Ch\u00e2u, V\u1ea1n An Ch\u00e2u <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b ghi Tri\u1ec1u Ch\u00e2u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf v\u00e0o n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 t\u01b0, s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b v\u1eabn c\u00f2n; s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b c\u00f3 H\u00f3a Ch\u00e2u, s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3; s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Cao Ch\u00e2u, \u0110\u1eadu Ch\u00e2u, Xu\u00e2n Ch\u00e2u, L\u00f4i Ch\u00e2u, Dung Ch\u00e2u, s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3.)<\/i>\r\n\r\nN\u1ea5u mu\u1ed1i t\u1eeb gi\u1ebfng th\u00ec \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p[footnote] ch\u1eef 't\u1ee9' trong 'Xuy\u00ean H\u1ea1p t\u1ee9 l\u1ed9' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1edbn th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 gi\u00e1m, nh\u1ecf th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ec9nh. Gi\u00e1m th\u00ec \u0111\u1eb7t quan; t\u1ec9nh th\u00ec chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c b\u1eaft nha ti\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd.\r\n\r\n\u1ede \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9 c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u L\u0103ng Ch\u00e2u, Mi\u00ean Ch\u00e2u, Cung Ch\u00e2u, Mi Ch\u00e2u, Gi\u1ea3n Ch\u00e2u, Gia Ch\u00e2u, Nh\u00e3 Ch\u00e2u, H\u00e1n Ch\u00e2u, <i>(s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 H\u00e1n Ch\u00e2u, nay theo s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n\u1ede T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u, T\u01b0 Ch\u00e2u, To\u1ea1i Ch\u00e2u, H\u1ee3p Ch\u00e2u, Nhung Ch\u00e2u, Vinh Ch\u00e2u, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u, Ph\u1ed5 Ch\u00e2u, X\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, C\u1eeb Ch\u00e2u, L\u00f4 Ch\u00e2u v\u00e0 gi\u00e1m Ph\u00fa Thu\u1eadn, <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u H\u1ee3p Ch\u00e2u, Nhung Ch\u00e2u, Vinh Ch\u00e2u, C\u1eeb Ch\u00e2u, nghi ng\u1edd b\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t.)<\/i>\r\n\r\n\u1ede L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 c\u00f3 ch\u00e2u L\u00e3ng Ch\u00e2u, \u1edf Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, Trung Ch\u00e2u, \u0110\u1ea1t Ch\u00e2u, V\u1ea1n Ch\u00e2u, Ki\u1ec1m Ch\u00e2u, Khai Ch\u00e2u, Du Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n V\u00e2n An, gi\u00e1m \u0110\u1ea1i Ninh <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 Du Ch\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\nN\u1ea5u ki\u1ec1m th\u00ec c\u00f3 Gi\u00e1m V\u0129nh L\u1ee3i thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ecbnh, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Ph\u00e0m mu\u1ed1i h\u1ea1t, mu\u1ed1i b\u1ed9t \u0111\u1ec1u l\u1ea5y n\u0103m c\u00e2n l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ea5u. Gi\u00e1 b\u00e1n mu\u1ed1i h\u1ea1t, m\u1ed7i c\u00e2n t\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n \u0111\u1ebfn ba m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n \u0111\u1ed3ng, c\u00f3 ba b\u1eadc. Gi\u00e1 b\u00e1n mu\u1ed1i b\u1ed9t, m\u1ed7i c\u00e2n t\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y \u0111\u1ebfn t\u00e1m \u0111\u1ed3ng, c\u00f3 ba m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t b\u1eadc. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, ti\u1ec1n b\u00e1n mu\u1ed1i h\u1ea1t l\u00e0 b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i hai v\u1ea1n t\u00e1m ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng, mu\u1ed1i b\u1ed9t l\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ba v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n[136] V\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ti\u1ec1n t\u1ec7, c\u00f3 hai lo\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ed3ng v\u00e0 s\u1eaft.\r\n\r\nPh\u00e0m \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng c\u00f3 b\u1ed1n gi\u00e1m: Gi\u00e1m V\u0129nh B\u00ecnh \u1edf ch\u00e2u Nhi\u00eau, Gi\u00e1m V\u0129nh Phong \u1edf ch\u00e2u Tr\u00ec, Gi\u00e1m Qu\u1ea3ng Ninh \u1edf ch\u00e2u Giang, Gi\u00e1m Phong Qu\u1ed1c \u1edf ch\u00e2u Ki\u1ebfn. M\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n d\u00f9ng ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea1ng \u0111\u1ed3ng[footnote]M\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n d\u00f9ng ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea1ng \u0111\u1ed3ng, 'ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea1ng', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 180, ch\u00ed Th\u1ef1c h\u00f3a v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 9, kh\u1ea3o Ti\u1ec1n t\u1ec7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi l\u1ea1ng'.[\/footnote], m\u1ed9t c\u00e2n t\u00e1m l\u1ea1ng ch\u00ec, t\u00e1m l\u1ea1ng thi\u1ebfc, th\u00e0nh n\u1eb7ng n\u0103m c\u00e2n[footnote]Th\u00e0nh n\u1eb7ng n\u0103m c\u00e2n, ch\u1eef 'n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9t', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e2u Ki\u1ebfn t\u0103ng th\u00eam n\u0103m l\u1ea1ng \u0111\u1ed3ng, gi\u1ea3m ch\u00ec theo s\u1ed1 \u0111\u00f3. Gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac t\u00e1m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng, cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ba v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng, sau ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng khai th\u00e1c, cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi, \u0111\u00fac m\u1ed9t tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n\u0110\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft c\u00f3 ba gi\u00e1m: Gi\u00e1m Hu\u1ec7 D\u00e2n \u1edf ch\u00e2u Cung, Gi\u00e1m Phong Vi\u1ec5n \u1edf ch\u00e2u Gia, Gi\u00e1m T\u1ebf Ch\u00fang \u1edf ch\u00e2u H\u01b0ng. Ch\u00e2u \u00cdch, ch\u00e2u Nh\u00e3 tr\u01b0\u1edbc kia c\u00f3 gi\u00e1m, sau b\u1ecf. M\u1ed7i quan ti\u1ec1n l\u1edbn n\u1eb7ng m\u01b0\u1eddi hai c\u00e2n m\u01b0\u1eddi l\u1ea1ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng. Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u01b0u h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, ti\u1ec1n s\u1eaft ch\u1ec9 d\u00f9ng \u1edf v\u00f9ng Xuy\u00ean H\u1ea1p.\r\n\r\n[137] Ph\u00e0m c\u00e1c ch\u00e2u s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0ng c\u00f3 b\u1ed1n ch\u00e2u: Th\u01b0\u01a1ng, Nhi\u00eau, H\u1ea5p, Ph\u1ee7 v\u00e0 qu\u00e2n Nam An.\r\n\r\n<i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b ch\u00e9p c\u00f3 s\u00e1u ch\u00e2u: \u0110\u0103ng, Lai, Th\u01b0\u01a1ng, Nhi\u00eau, \u0110inh, Nam \u00c2n[footnote]Ch\u1eef 'Nam \u00c2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 33-7 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 18, kh\u1ea3o Chinh gi\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 H\u1ea5p, Ph\u1ee7, Nam An.)<\/i>\r\n\r\nS\u1ea3n xu\u1ea5t b\u1ea1c c\u00f3 ba gi\u00e1m l\u00e0 Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng, Khai B\u1ea3o, Long B\u1ed3i, c\u00f9ng 51 tr\u01b0\u1eddng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Nhi\u00eau, Ki\u1ec1n, T\u00edn, Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, Vi\u1ec7t, C\u00f9, X\u1eed, \u0110\u1ea1o, Ph\u00fac, Ch\u01b0\u01a1ng, \u0110inh[footnote]\u0110inh nguy\u00ean l\u00e0 'H\u00e0', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 33-2, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda[\/footnote], Nam Ki\u1ebfm, Thi\u1ec7u V\u0169, Nam An, Qu\u1ea3ng, Thi\u1ec1u, Li\u00ean, Anh, Nam \u00c2n, Xu\u00e2n, T\u1ea7n, H\u01b0ng Nguy\u00ean, v.v.\r\n\r\n<i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 X\u1eed, \u0110\u1ea1o, Qu\u1ea3ng, Nam \u00c2n, H\u01b0ng Nguy\u00ean, nh\u01b0ng th\u00eam c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, Qu\u1eafc, Th\u01b0\u01a1ng, L\u0169ng, S\u00e2m[footnote]S\u00e2m nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ecbnh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 33-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 18 Chinh gi\u00e1c kh\u1ea3o, c\u00e1c n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t b\u1ea1c ch\u1ec9 c\u00f3 S\u00e2m ch\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u1ecbnh ch\u00e2u[\/footnote], Ho\u00e0nh, Tuy\u1ec1n, b\u1ea3y ch\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\nS\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ed3ng c\u00f3 35 tr\u01b0\u1eddng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Nhi\u00eau, X\u1eed, Ki\u1ebfn, Anh, T\u00edn, Nam An, \u0110inh, Ch\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec7u V\u0169, Nam Ki\u1ebfm, v.v., v\u00e0 m\u1ed9t v\u1ee5 l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Lai \u1edf T\u1eed ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b th\u00eam c\u00e1c ch\u00e2u Ki\u1ec1n, Tuy\u1ec1n, Thi\u1ec1u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2u X\u1eed v\u00e0 qu\u00e2n Nam An.)<\/i>\r\n\r\nS\u1ea3n xu\u1ea5t s\u1eaft c\u00f3 b\u1ed1n gi\u00e1m l\u00e0 \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng, L\u1ee3i Qu\u1ed1c \u1edf T\u1eeb ch\u00e2u, Lai Vu \u1edf Duy\u1ec7n ch\u00e2u, L\u1ee3i Th\u00e0nh \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u. Lai Vu b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf v\u00e0o n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7. L\u1ea1i c\u00f3 12 l\u00f2 \u1edf H\u00e0 Nam, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, Qu\u1eafc, \u0110\u1ed3ng, Nghi, K\u1ef3, Ho\u00e0ng, Vi\u00ean, Anh ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n H\u01b0ng Qu\u1ed1c. C\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea5n, T\u1eeb, Ph\u01b0\u1ee3ng, L\u1ec5, \u0110\u1ea1o, C\u1eeb, H\u1ee3p, Mai, Thi\u1ec3m, Di\u1ec7u, Ph\u01b0\u1eddng, Ki\u1ec1n, C\u00e1t, \u0110inh c\u00f3 20 v\u1ee5. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n T\u00edn, Ng\u1ea1c, Ki\u1ebfn, Li\u00ean, Nam Ki\u1ebfm, Thi\u1ec7u V\u0169, v.v. c\u00f3 25 tr\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n<i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, \u0110\u1ed3ng, Ho\u00e0ng, T\u1ea5n, \u0110\u1ea1o, Mai, Di\u1ec7u, Ph\u01b0\u1eddng, Ng\u1ea1c, nh\u01b0ng th\u00eam c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u0103ng, Lai, Tuy\u1ec1n, T\u01b0.)<\/i>\r\n\r\nS\u1ea3n xu\u1ea5t thi\u1ebfc c\u00f3 9 tr\u01b0\u1eddng \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y thu\u1ed9c H\u00e0 Nam v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Ki\u1ec1n, Nam Khang, \u0110\u1ea1o, H\u1ea1, Tri\u1ec1u, Tu\u1ea7n.\r\n\r\n<i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b th\u00eam c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y v\u00e0 qu\u00e2n Nam Khang.)<\/i>\r\n\r\n[138] C\u00f3 36 m\u1ecf khai th\u00e1c ch\u00ec \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n C\u00f9, Vi\u1ec7t, Ki\u1ebfn, Nam An, Anh, Xu\u00e2n, Thi\u1ec1u, \u0110inh, Ch\u01b0\u01a1ng, Nam Ki\u1ebfm, Thi\u1ec7u V\u0169.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e2u Ki\u1ebfn, qu\u00e2n Nam An, ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i th\u00eam ch\u00e2u T\u00edn, ch\u00e2u Li\u00ean.)<\/i>\r\n\r\nC\u00f3 4 m\u1ecf khai th\u00e1c th\u1ee7y ng\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea7n, Giai, Th\u01b0\u01a1ng, Ph\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b ghi 5 m\u1ecf.)<\/i>\r\n\r\nC\u00f3 2 m\u1ecf khai th\u00e1c chu sa \u1edf ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u Nghi.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aTam tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b ghi 3 m\u1ecf, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ghi l\u00e0 gi\u00e1m Ph\u00fa Thu\u1eadn l\u00e0 sai, nay theo s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[139] Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, m\u1ed7i n\u0103m trong thi\u00ean h\u1ea1 thu thu\u1ebf v\u00e0ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1ng <i>(s\u1ed1 n\u00e0y n\u00ean t\u00ecm b\u1ea3n kh\u00e1c, s\u00e1ch \u300aTam tri\u1ec1u s\u1eed ch\u00ed\u300b b\u1ecb thi\u1ebfu)<\/i>, b\u1ea1c 145.000 l\u1ea1ng, \u0111\u1ed3ng 4.120.000 c\u00e2n, s\u1eaft 5.748.000 c\u00e2n, ch\u00ec 793.000 c\u00e2n, thi\u1ebfc 269.000 c\u00e2n. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi, v\u00e0ng 10.000 l\u1ea1ng, b\u1ea1c 882.000 l\u1ea1ng, \u0111\u1ed3ng 2.675.000 c\u00e2n, s\u1eaft 6.293.000 c\u00e2n, ch\u00ec 447.000 c\u00e2n, thi\u1ebfc 191.000 c\u00e2n, th\u1ee7y ng\u00e2n 2.000 c\u00e2n, chu sa 5.000 c\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, v\u00e0ng b\u1ea1c ngo\u00e0i thu\u1ebf khai th\u00e1c m\u1ecf v\u00e0 thu\u1ebf \u0111inh, c\u00f2n c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb vi\u1ec7c chi\u1ebft n\u1ea1p v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n.\r\n\r\nGi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, hai kinh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u thu thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c 1.214.000 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, 1.565.000 quan ti\u1ec1n s\u1eaft, kinh th\u00e0nh b\u00e1n men \u0111\u01b0\u1ee3c 480.000 quan. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi, thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u b\u1eb1ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng t\u0103ng 7.796.000 quan[footnote]Ch\u1eef 't\u0103ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Chinh gi\u00e1c kh\u1ea3o b\u1ed5.[\/footnote], ti\u1ec1n s\u1eaft t\u0103ng 1.354.000 quan, b\u00e1n men t\u0103ng 391.000 quan. Thu\u1ebf ch\u1ee3 b\u00faa, b\u1ebfn \u0111\u00f2, gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o thu \u0111\u01b0\u1ee3c 4.000.000 quan, cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi t\u0103ng 8.040.000 quan.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Kh\u00e1nh ti\u1ebfp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh. \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe tin th\u00e1nh th\u1ec3 \u0111\u00e3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh, b\u1ecdn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng m\u1eebng r\u1ee1. Nay trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n, xin b\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1ea3m b\u1edbt lo l\u1eafng.&#8221;<\/i> Vua vui v\u1ebb nghe theo.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua ban y\u1ebfn \u1edf vi\u1ec7n T\u00edch Kh\u00e1nh cho c\u00e1c quan Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang, y\u1ebfn ti\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c. L\u00fac n\u00e0y Vua m\u1edbi kh\u1ecfi b\u1ec7nh, s\u1ee3 phi\u1ec1n ph\u1ee9c n\u00ean \u0111\u1ed5i sang t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ti\u1ebfp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh. Vua d\u1ef1a v\u00e0o gh\u1ebf, c\u00e1c quan th\u00e1i gi\u00e1m \u0111\u1ee1 Vua l\u00ean ng\u1ed3i. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110\u00e2n ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, r\u1ed3i l\u1ea5y ra chi\u1ebfc \u0111ai v\u00e0ng c\u00f3 h\u00ecnh \u0111\u00f4i r\u1ed3ng m\u00e0 h\u1ecd d\u00e2ng t\u1eb7ng \u0111\u1ec3 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xem.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng khi kh\u1ea3o x\u00e9t c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u, M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ec3 th\u1ea7n ng\u00f4n kh\u1ea3o gi\u1ea3o kinh tri\u1ec1u m\u1ea1c ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n quan 'tri\u1ec1u' nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u01b0' , c\u1ee9 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 11-8 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-1\" href=\"#footnote-312-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 theo \u00e2n \u0111i\u1ec3n<a class=\"footnote\" title=\"n\u1ed9i h\u1eefu h\u1ee3p cai thi\u00ean tr\u1eadt c\u1eadp \u0111\u1ecbnh sai khi\u1ec3n \u00e2n l\u1ec7 'Thi\u00ean' nguy\u00ean t\u00e1c 'tuy\u1ec3n' , c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-2\" href=\"#footnote-312-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng v\u00ec nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eafng m\u1eb7t n\u00ean xin theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, T\u01b0 phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tr\u00ecnh L\u00e2m l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc thanh cao. C\u00e1c quan H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef Di Gi\u1ea3n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c ti\u1ebfn c\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Tr\u00ecnh L\u00e2m, n\u00ean Vua cho tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn kh\u1ea3o h\u1ea1ch r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ed1 Th\u00e0nh, Tr\u00ecnh L\u00e2m ng\u01b0\u1eddi B\u00e1c D\u00e3.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng ch\u00e9p: D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u kh\u1ea3o h\u1ea1ch l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n. X\u00e9t theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c. Truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c bi\u1ebft r\u00f5 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn l\u1ec5 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n Ng\u1ef1 Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh. T\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m, Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, d\u00e2n ch\u00fang trong kinh th\u00e0nh tr\u00f4ng th\u1ea5y xa gi\u00e1, \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng reo h\u00f2.<\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, Trung th\u01b0 nhi\u1ebfp s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n n\u0103m v\u1ea1n \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, v\u00ec b\u1ec7nh c\u1ee7a Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ee1, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n t\u1eed t\u1ed9i trong thi\u00ean h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"'t\u1ed9i' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8, Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-3\" href=\"#footnote-312-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, nh\u1eefng t\u1ed9i th\u1eadp \u00e1c \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, ph\u00f3ng h\u1ecfa, gi\u1ea3 m\u1ea1o ph\u00f9 \u1ea5n \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt, thu\u1ebf thu \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[9] Kinh \u0110\u00f4ng L\u1ed9 b\u1ecb l\u1ee5t. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 An \u0111i an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed chi\u00eam s\u1ef1 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[11] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n th\u1ea5y Vua b\u1ec7nh l\u00e2u ng\u00e0y, \u0110inh V\u1ecb d\u1ea7n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, than r\u1eb1ng: <i>&#8220;K\u1ebb gian th\u1ea7n n\u1eafm quy\u1ec1n, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf \u0111\u00e2y th\u00eam m\u1ed9t ng\u00e0y!&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, tri ch\u00e2u L\u01b0 Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"'L\u01b0 Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4 Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 305, \u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 14, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 47, truy\u1ec7n L\u01b0u Qu\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-4\" href=\"#footnote-312-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, h\u1ecdc s\u0129 b\u00e3i ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 ho\u1eb7c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, nh\u01b0ng L\u01b0u Qu\u00e2n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, l\u00e0 do \u0110inh V\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng L\u00fd T\u01b0.&#8221;<\/i> B\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd T\u01b0.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aPh\u00f9ng Khi\u1ebft K\u1ef7 ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b)<\/i>.<\/p>\n<p>[12] B\u00e3i b\u1ecf \u0110\u00f4ng B\u00ecnh gi\u00e1m \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, v\u00ec Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua l\u00e0m hai b\u00e0i t\u1ef1a cho \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aTh\u00e1nh ch\u00ednh k\u00fd\u300b \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem. <i>(B\u1ea3n k\u1ef7 kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n<p>[15] D\u01b0\u1ee1ng t\u01b0\u1ee3ng s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u1ea3n l\u00fd 46 con voi, nay ch\u1ec9 c\u00f2n 3 con, xin sai Giao Ch\u00e2u b\u1ed5 sung \u0111\u1ee7 s\u1ed1. Chi\u1ebfu cho Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n Di\u1ec7p xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 th\u00ec ti\u1ebfn c\u1ed1ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n tuy\u00ean ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[16] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ngo\u00e0i th\u00e0nh m\u1edbi \u0111\u1eb7t th\u00eam ch\u00edn s\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[17] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c xem s\u00e1ch.<\/p>\n<p>[18] C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng T\u00f4n Th\u00edch l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng cha, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, sai \u00f4ng l\u00e0m Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. Cha c\u1ee7a Th\u00edch l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u, Duy\u1ec7n v\u00e0 V\u1eadn g\u1ea7n nhau n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban cho T\u00e2n tr\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u01b0 \u00e1o m\u0169 kim t\u1eed. Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Trong s\u1ed1 c\u1eadn th\u1ea7n, c\u00f3 ai ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i \u00e1o m\u0169 ch\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c, T\u1ed5 S\u0129 Ho\u00e0nh, Ti\u1ec1n D\u1ecbch v\u00e0 Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Di\u1ec7p hi\u1ec7n \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf.&#8221;<\/i> Vua li\u1ec1n sai n\u1ed9i th\u1ecb tri\u1ec7u S\u0129 Ho\u00e0nh, D\u1ecbch, Di\u1ec7p v\u00e0o ban cho \u00e1o m\u0169 kim t\u1eed. S\u01b0 \u0110\u1ee9c l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m Tri D\u0129nh Ch\u00e2u, sai ng\u01b0\u1eddi mang ban cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[20] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u trong ngo\u00e0i t\u1eebng qua kh\u1ea3o kh\u00f3a m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i ri\u00eang, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ee7 b\u1ed1n n\u0103m th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u1ee5 t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan Th\u01b0\u1ee3ng L\u00e2m v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u00e3 x\u1eed xong c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh, kh\u00f4ng c\u00f2n v\u0103n b\u1ea3n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c quan, l\u1ea1i ban ti\u1ec1n, tuy\u00ean ph\u00f3 S\u1eed qu\u00e1n, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. V\u1ec1 sau, c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n x\u1eed xong \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n v\u00e0 ghi v\u00e0o S\u1eed qu\u00e1n nh\u01b0 l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[22] Vua nghe n\u00f3i nh\u00e0 c\u1ee7a Khu m\u1eadt T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y li\u1ec1n k\u1ec1 v\u1edbi doanh tr\u1ea1i, r\u1ea5t ch\u1eadt h\u1eb9p, b\u00e8n sai Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 \u00c2n xem x\u00e9t \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng, v\u00e0 ban chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n v\u01b0\u1eddn nh\u00e0, nay \u0111\u1ec1u ban cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, nh\u00e2n vi\u1ec7c l\u00ean x\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u1ea7n Ng\u1ecdc<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1ef3nh Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c nh\u1ea5t chi l\u1ee5c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85 \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-5\" href=\"#footnote-312-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, Vua m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, l\u1ea5y Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba T\u1ea1 Gi\u00e1ng l\u00e0m B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Th\u1ea1ch C\u01b0 Gi\u1ea3n, L\u00fd Phi L\u01b0\u1ee3ng, Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang L\u00fd Chi\u00eau C\u1ea5u \u0111\u1ec1u sung ch\u1ee9c Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, hai ch\u1ebf li\u1ec7t tr\u1ea1ng ti\u1ebfn c\u1eed Gi\u00e1ng v\u00e0 ba ng\u01b0\u1eddi kia. Phi L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 con c\u1ee7a Tam ty s\u1ee9 S\u0129 Ho\u00e0nh, S\u0129 Ho\u00e0nh d\u00e2ng l\u1eddi xin cho con \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 v\u00e0o ch\u1ee9c hi\u1ec7u kh\u00e1m, Vua b\u00e8n sai Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n v\u00e0 Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed1ng Th\u1ee5 kh\u1ea3o h\u1ea1ch, r\u1ed3i c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. C\u01b0 Gi\u1ea3n l\u00e0 con c\u1ee7a Trung L\u1eadp; Chi\u00eau C\u1ea5u l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f4ng Ng\u1ea1c.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, ban t\u00ean ch\u00f9a b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9 c\u1ee7a Th\u00e1i \u00fay V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e3 m\u1ea5t l\u00e0 <i>&#8220;Gi\u00e1c L\u00e2m&#8221;<\/i>, v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng g\u1ea7n m\u1ed9.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, tr\u1eddi m\u01b0a, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u00fac m\u1eebng, Vua r\u1ea5t vui. \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin ban y\u1ebfn ti\u1ec7c \u0111\u1ec3 c\u00f9ng vui v\u1edbi d\u00e2n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m ng\u00e0y, \u1edf T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng kinh ba ng\u00e0y'. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u1ed1ng, l\u1ec7 ban y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0110\u00f4ng Kinh n\u0103m ng\u00e0y, T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y. Vi\u1ec7c ban y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 t\u01b0. C\u00e2u tr\u00ean n\u00f3i '\u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u0103m ng\u00e0y', n\u00ean c\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng kinh ba ng\u00e0y', ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee1ng' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'T\u00e2y'.\" id=\"return-footnote-312-6\" href=\"#footnote-312-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, c\u00e1c ch\u00e2u m\u1ed9t ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[27] Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Di\u1ec7p t\u00e2u: <i>&#8220;K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng tang ch\u1ebf ba n\u0103m l\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1; hi\u1ebfu h\u1ea1nh l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u1edbn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu kh\u00f4ng tu\u00e2n theo l\u1ec5 nghi, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tang s\u1ebd kh\u00f4ng tr\u1ecdn v\u1eb9n. Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i kinh \u0111\u00f4 khi c\u00f3 tang cha m\u1eb9, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c v\u1ec1 ch\u1ecbu tang, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong t\u1ee5c, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, mong c\u1ea5m ch\u1ec9. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n gi\u1eef l\u1ea1i, t\u00e2u xin tri\u1ec7u v\u1ec1. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u1ea3i kh\u1edfi ph\u1ee5c th\u00ec v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng b\u1ed1n l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ef3, L\u1ee3i v\u1eabn t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed, c\u00f2n c\u00e1c quan kh\u00e1c khi c\u00f3 tang, n\u1ebfu d\u00e2ng t\u1ea5u xin mi\u1ec5n ch\u1ecbu tang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[28] Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1eeb b\u1ed9 Nh\u1eadm Trung H\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng, khi \u0111\u01b0a s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u, th\u1ea5y b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 h\u00e0i c\u1ed1t b\u1ecb b\u1ecf ph\u01a1i, xin quan ph\u1ee7 l\u00e0m l\u1ec5 ch\u00f4n c\u1ea5t. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, \u0111i\u1ec1u Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Cao Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri Tr\u1ea5n Ch\u00e2u L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m Tri L\u1ed9 Ch\u00e2u; V\u0129nh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri L\u1ed9 Ch\u00e2u Ti\u1ec1n Duy T\u1ebf l\u00e0m Tri Tr\u1ea5n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[30] Giang Nam T\u00e2y L\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng Tri Ph\u1ee7 Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng B\u00e2n c\u00f3 ch\u00ednh t\u00edch, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. D\u00e2n Ph\u1ee7 Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Gi\u00e1p v\u00e0 Nhi\u00eau Anh gi\u00e0u c\u00f3, c\u1eady th\u1ebf l\u1ea5n \u00e1t l\u00e0ng x\u00f3m, ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf. Nh\u00e2n c\u00f3 ch\u00e1u c\u1ee7a Gi\u00e1p m\u1eafng nhi\u1ebfc huy\u1ec7n l\u1ec7nh, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o Gi\u00e1p c\u00f3 l\u1eddi ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng. B\u00e2n x\u00e9t x\u1eed, kh\u00e1m nh\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c binh kh\u00ed, l\u1ea1i t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00f3 trang tr\u00ed r\u1ed3ng ph\u01b0\u1ee3ng, Gi\u00e1p b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e9t vi\u1ec7c Anh t\u1eebng c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t v\u1ee3 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i L\u0129nh Nam, trong ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. Sau \u0111\u00f3 th\u0103ng B\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>B\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u1ed1 Th\u1ee7y. N\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a, l\u00e0m Ung Kh\u00e2u \u00fay. Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi xu\u1ed1ng c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, c\u00e1c quan huy\u1ec7n ph\u1ea3i ti\u1ebfp \u0111\u00e3i nh\u01b0 kh\u00e1ch qu\u00fd. B\u00e2n \u0111\u1ebfn, b\u1eaft tra h\u1ecfi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft c\u1ee7a h\u1ed1i l\u1ed9, x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua ra chi\u1ebfu c\u1ea5m qu\u00e2n th\u00e2n s\u1ef1 ra kh\u1ecfi kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(C\u1ea5m qu\u00e2n th\u00e2n s\u1ef1 ra kh\u1ecfi kinh th\u00e0nh, kh\u00f4ng r\u00f5 n\u0103m th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c B\u00e2n \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Cho ch\u00e1u c\u1ee7a c\u1ed1 Ph\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Huy l\u00e0 V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, ban cho l\u1ee5a v\u00e0 ti\u1ec1n. B\u00e0 n\u1ed9i c\u1ee7a V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0 B\u00e0nh Th\u00e0nh huy\u1ec7n qu\u00e2n L\u01b0u th\u1ecb m\u1ed9t tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m tu\u1ed5i, gi\u1ea5y phong \u1ea5p t\u1eeb th\u1eddi H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng Thanh Th\u00e1i v\u1eabn c\u00f2n, V\u0129nh \u0110\u1ee9c t\u1ef1 n\u00f3i ngh\u00e8o kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, cho Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Kh\u1ed5ng Th\u00e1nh H\u1eefu t\u1eadp phong V\u0103n Tuy\u00ean c\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'phong' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-312-7\" href=\"#footnote-312-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, l\u00e0m Tri Ti\u00ean Nguy\u00ean huy\u1ec7n s\u1ef1.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng, ban v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1eadp t\u1ee9c sai Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u; th\u0103ng H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0u Th\u1eeba T\u00f4ng l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t, th\u0103ng T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9.<\/p>\n<p>[35] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u1edf Ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng m\u00f4n xem l\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n<p>[36] L\u00fac \u0111\u1ea7u, d\u00e2n ch\u00e2u T\u1eeb l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Hi T\u1ea3i gi\u1ea3 m\u1ea1o x\u01b0ng l\u00e0 Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn ven s\u00f4ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u B\u1ed1i.<\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 L\u00f4i Hi\u1ebfu Ti\u00ean ph\u00e1t hi\u1ec7n gian tr\u00e1 c\u1ee7a h\u1eafn, b\u1eaft giam v\u00e0o ng\u1ee5c. Nh\u01b0ng Hi\u1ebfu Ti\u00ean x\u1ea3o quy\u1ec7t, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i mu\u1ed1n nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y l\u1eadp c\u00f4ng l\u1edbn \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u00e9p Ty l\u00ed tham qu\u00e2n K\u1ef7 Anh d\u1ea1y Hi T\u1ea3i gi\u1ea3 l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p Khi\u1ebft \u0110an, x\u01b0ng l\u00e0 C\u1ea3nh ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, ki\u00eam Th\u1ecb trung, T\u01b0 kh\u00f4ng, Th\u00e1i Linh cung s\u1ee9, r\u1ed3i \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh s\u01b0. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tra x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c Hi\u1ebfu Ti\u00ean d\u1ea1y b\u1ea3o, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng Hi\u1ebfu Ti\u00ean l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u \u0110\u00e0m, Hi T\u1ea3i b\u1ecb x\u1eed ph\u00e1t ph\u1ed1i ch\u00e2u H\u1ea3i, c\u00f2n Anh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan n\u00e0o.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ho\u00e0n th\u00e0nh, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ch\u00fac m\u1eebng di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Canh T\u00fd, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[38] L\u1ec7nh cho Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Nham d\u1eabn 550 b\u1ed9 k\u1ef5 binh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Th\u00e1i b\u1eaft gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[39] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Kinh, Nguy\u00ean, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n sinh s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, T\u1ec3 th\u1ea7n \u0110inh V\u1ecb xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed s\u01b0 ph\u00f3, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ebfn T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00e1c T\u00e2n kh\u00e1ch tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec lu\u00e2n phi\u00ean h\u1ea7u h\u1ea1 gi\u1ea3ng h\u1ecdc v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ebb, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u0129', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-8\" href=\"#footnote-312-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[41] C\u00f9ng ng\u00e0y, \u0111\u01b0a s\u00e1ch v\u00e0 th\u01b0 c\u1ee7a Vua v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh d\u01b0\u1edbi c\u00e1c.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf h\u1ea1 thu n\u0103m nay cho nh\u1eefng ru\u1ed9ng d\u00e2n b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i do m\u01b0a l\u0169 \u1edf kinh k\u1ef3 v\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y. L\u00fac \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i l\u1ee5t l\u1ed9i, d\u00e2n kh\u00f4ng tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u00faa m\u1ea1ch, n\u1ebfu ki\u1ec3m tra thu thu\u1ebf s\u1ebd g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m thu\u1ebf, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00e2u V\u1eadn, ch\u00e2u B\u1ed9c b\u1ecb l\u1ee5t thi\u1ebfu \u0103n, xin c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf, c\u00f2n vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xin mua mu\u1ed1i, xin cho n\u1ed9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t; c\u00e1c ch\u00e2u T\u1eeb, ch\u00e2u T\u1ebf n\u1eb1m ngay n\u01a1i n\u01b0\u1edbc l\u0169 \u0111\u1ed5 v\u1ec1, Tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Di Trinh v\u00e0 L\u01b0u Kh\u00e1nh h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, xin ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00ec vi\u1ec7c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ho\u00e0n th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00e1nh l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0m H\u1eefu th\u1eeba, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. Ban \u0111\u1ea7u, L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p v\u00e0 t\u0103ng \u1ea5p, \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c quan xin cho \u00f4ng c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban xu\u1ed1ng, b\u00e8n d\u00e1n t\u1edd chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 tuy\u00ean b\u1ed1.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Trai K\u00fd S\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n ch\u00e9p r\u1eb1ng T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ban Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ed9c x\u1ea1, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y r\u1eb1ng Ti\u1ebfn s\u0129 qu\u00fd tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady. Kh\u00f4ng r\u00f5 Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u, ph\u1ee5 truy\u1ec1n v\u00e0 ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Khang Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0m Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, ki\u00eam l\u0129nh Gia Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u Long \u0111\u1ed3, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[45] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban L\u00f4i Do\u00e3n Cung l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed cung \u0111\u00f4 gi\u00e1m, c\u00f9ng qu\u1ea3n c\u00e2u T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng, T\u1ea3 h\u1eefu xu\u00e2n ph\u01b0\u1eddng ty s\u1ef1.<\/p>\n<p>[46] L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ch\u00ednh ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1i phu, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao cung \u1ee9ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c.<\/p>\n<p>[47] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ed9 t\u1ed9c ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc l\u00e0 Long H\u00f2a \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh b\u1ed9 th\u1ef1 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ch\u1ee5c th\u1ee7 c\u1ea5p, th\u1eeba th\u1eafng \u0111u\u1ed5i theo, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00f9 binh, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u l\u00ean. Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho \u0110i\u1ec1n M\u1eabn v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 v\u1ea3i l\u1ee5a, l\u1ea1i ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129, th\u0103ng ch\u1ee9c cho h\u1ecd.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n M\u1eabn ch\u00e9p: \u0110\u00e1nh b\u1ea1i Long H\u00f2a \u1edf Tam \u0110i\u1ebfm Xuy\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Tri Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n Th\u1ea7n. V\u00ec Thu\u1ea5n Th\u1ea7n b\u00ed m\u1eadt sai Phi\u00ean b\u1ed9 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00fd K\u1ebf Ngh\u0129a \u0111em qu\u00e2n gi\u1ebft h\u01a1n m\u01b0\u1eddi t\u00ean gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc l\u00e0 Th\u01b0 T\u00f4 M\u00e3 L\u1eb7c v\u00e0 anh trai S\u00e1ch C\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Thu\u1ea5n Th\u1ea7n c\u00f3 s\u00e1ch ch\u00e9p l\u00e0 V\u0169 Th\u1ea7n, nh\u01b0ng V\u0169 Th\u1ea7n ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. L\u00fd K\u1ebf Ngh\u0129a c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u00fac \u0110\u1ecbnh ph\u1ee7 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu La A \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c Phi\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng l\u00e0m b\u1ea3n t\u1ed9c qu\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ch\u00f2m sao Hi\u00ean Vi\u00ean.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, x\u01b0\u1edfng s\u1ef1 t\u00e0i x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n. Qu\u00e2n s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Th\u1eafng v\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n; quan gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c l\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf Th\u1ea1ch Duy Thanh b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, c\u00e1ch ch\u1ee9c; quan gi\u00e1m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c l\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u1ea9n v\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Duy Nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c; c\u00e1c ch\u1ee7 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 qu\u00e2n hi\u1ec7u c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh g\u1eady v\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9. Th\u1eafng v\u00e0 Duy Thanh \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c x\u00e1.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Duy Nh\u1ea5t l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, sinh th\u1ea7n Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 kho\u1ea3n \u0111\u00e3i c\u00e1c quan trong cung v\u00e0 ph\u1ee5 th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, qu\u00e1n c\u00e1c, tam ty v\u00e0 quan ph\u1ee7 Kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c xem s\u00e1ch v\u00e0 t\u1eadp th\u01a1 c\u1ee7a Vua, sau \u0111\u00f3 m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf Qu\u1ea7n Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[54] Tri ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, Gi\u00e1m \u00e1p Kh\u00e1nh ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u1ee9c S\u01b0\u01a1ng ch\u1ee7, Trung t\u00e1, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c quy\u1ec1n th\u1ed1ng nhi\u1ebfp, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n t\u1eeb nay khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u00e1m \u00e1p c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean ph\u00f2ng, tr\u1ebb tu\u1ed5i d\u0169ng c\u1ea3m, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean.<\/p>\n<p>[55] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n ch\u00ednh x\u00e9t \u00e1n c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh th\u00e0nh, t\u1ed9i t\u1eeb t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc. Sau \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong c\u00e1c l\u1ed9 c\u0169ng l\u00e0m theo, ch\u1ec9 tr\u1eeb t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c v\u00e0 quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, ph\u00f3ng h\u1ecfa, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ea1m d\u1eebng khoa thi n\u0103m nay.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Ph\u00e1n ph\u1ee7 H\u00e0 Nam l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n huy\u1ec7n Mi\u1ec5n Tr\u00ec l\u00e0m gi\u1eb7c r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n. B\u1eaft v\u1ee3 h\u1ecd giam gi\u1eef, ban ng\u00e0y b\u1eaft l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng \u00edch, g\u1ea7n 300 ng\u00e0y, v\u00ec \u0111\u00f3i r\u00e9t n\u00ean th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n th\u1ea3 ra v\u00e0 qu\u1ea3n th\u00fac. Mong b\u00e1o cho c\u00e1c l\u1ed9 bi\u1ebft, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c giam gi\u1eef b\u1eaft l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng \u00edch, sau m\u1ed9t m\u00f9a m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ea1m th\u00ec cho b\u1ea3o l\u00e3nh v\u00e0 qu\u1ea3n th\u00fac. Ho\u1eb7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 k\u00e9o d\u00e0i, ch\u1ec9 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay, K\u1ef3 b\u1ea3o trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u1eddi h\u1ea1n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u300aXu\u00e2n Thu\u300b. C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00fang th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng v\u00e0o \u0110\u01b0\u1eddng T\u01b0 Thi\u1ec7n h\u1ea7u gi\u1ea3ng, th\u1ea5y Th\u00e1i t\u1eed thi\u00ean t\u01b0 anh tu\u1ea5n, ham h\u1ecdc kh\u00f4ng m\u1ec7t, t\u1ef1 vi\u1ebft ch\u1eef l\u1edbn nh\u1ecf cho ch\u00fang th\u1ea7n xem, b\u00fat ph\u00e1p t\u1ef1 nhi\u00ean.&#8221;<\/i> Vua m\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1edd c\u00e1c khanh ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o v\u1eady.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, L\u01b0u Di\u1ec7p, quan \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan kinh, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn Nha Thuy\u00ean \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ee9c, l\u1ea1i t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00e1c, d\u00e2ng th\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed l\u1ea7n n\u1eefa. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 xin ngh\u1ec9, th\u00ec c\u1ee9 theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y L\u01b0u T\u01b0\u1ee3ng Trung, ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u1ec5 Ch\u00e2u, l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, Tri Ch\u00e2u Ch\u00e2u. T\u01b0\u1ee3ng Trung k\u1ebf nhi\u1ec7m cha l\u00e0 Nh\u00e2n B\u00e1 qu\u1ea3n vi\u1ec7c Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi Man s\u1ee3 ph\u1ee5c, n\u00ean c\u1eed \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1ea3m Th\u1ee7y \u0111\u00e3 xong, d\u00f2ng s\u00f4ng d\u1ea7n tr\u1edf l\u1ea1i b\u1edd B\u1eafc. Sai L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n, ch\u1ee9c H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ch\u00e2u Ki\u1ebfm t\u00e2u c\u00e1c huy\u1ec7n T\u1eed \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1u n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ea1m, xin m\u1ed7i n\u01a1i th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Ch\u1ee7 b\u1ea1. Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u0103ng ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a qu\u00e2n Ninh H\u00f3a th\u00eam 10 v\u1ea1n.<\/p>\n<p>[64] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c n\u1ed9p c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 n\u01a1i t\u0103ng gi\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c, Tam ty xin l\u1ec7nh m\u1ed7i th\u00e1ng c\u0103n c\u1ee9 gi\u00e1 th\u1ef1c t\u1ebf tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, g\u1eedi v\u00e0o N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, r\u1ed3i giao cho Tam ty \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1, xem ch\u1ed7 n\u00e0o thi\u1ec7t h\u1ea1i nhi\u1ec1u cho quan th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt. L\u00fac \u1ea5y, gi\u1ea5y giao d\u1eabn \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u00e0ng r\u1ebb, \u1edf Kinh s\u01b0 ch\u1ec9 \u0111\u00e1ng 5.000, c\u00e1c quan ti\u1ebfc ti\u1ec1n mua tr\u00e0, b\u00e8n xu\u1ea5t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho N\u1ed9i t\u00e0ng, sai L\u00fd \u0110\u1ee9c Minh, ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, ra ch\u1ee3 Kinh th\u00e0nh mua v\u1ec1 r\u1ed3i \u0111\u1ed1t b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed. Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 n\u1ed9p c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m th\u1ee9 4 nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng, n\u00ean ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m kh\u1eafc l\u1ea1i b\u1ea3n in kinh s\u00e1ch, v\u00ec Gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ea3n c\u0169 \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m m\u00f2n h\u1ecfng.<\/p>\n<p>[66] Th\u00e1ng n\u00e0y, Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh v\u00ec con trai l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang L\u00fd Phi \u0110\u00e1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai vi\u00ean quan ch\u1ee7 ph\u00e1n. Sau \u0111\u00f3, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn c\u1eed L\u00fd Phi \u0110\u00e1n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1eed L\u00fd Phi \u0110\u00e1n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[67] C\u00f9ng th\u00e1ng, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh b\u00e3i ch\u1ee9c kh\u1edfi ph\u1ee5c, sai Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Lam K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m Quan c\u00e1o s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ban cho. Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh c\u00f9ng Lam K\u1ebf T\u00f4ng b\u1eafn cung, K\u1ebf T\u00f4ng m\u1ed7i l\u1ea7n b\u1eafn \u0111\u1ec1u tr\u00fang, \u0110\u1ee9c Minh t\u1eb7ng l\u1ea1i con ng\u1ef1a qu\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>[68] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u1ea5p ri\u00eang cho \u0110\u0103ng Ch\u00e2u 10 v\u1ea1n ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed cho s\u1ee9 th\u1ea7n Cao Ly sang tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i, c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0 tri\u1ec1u quan \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, tr\u00ean Ph\u00e1n quan, c\u00f2n Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m th\u00ec x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c. C\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Kinh quan Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, T\u00e1 ch\u1ee9c th\u00ec theo l\u1ec7nh l\u1ee5c, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Ph\u00e1n quan.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m Tri Kinh Nam d\u00e2ng t\u00e2u, l\u1ec7nh cho L\u1ec5 quan xem x\u00e9t quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i ban h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, v\u00ec m\u01b0a d\u1ea7m, sai quan chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, x\u00e3 t\u1eafc, cung mi\u1ebfu, ch\u00f9a qu\u00e1n, \u0111\u1ec1n th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[72] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kinh T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u1ee7 H\u00e0 Nam kh\u00f4ng c\u00f2n ng\u1ee5c t\u00f9, ban chi\u1ebfu khen Ph\u00e1n ph\u1ee7 s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean cho c\u00e1c tr\u1ea1i m\u1edbi Tam \u0110i\u1ebfm, H\u01b0\u01a1ng C\u00e2u, \u0110\u1ea1i Hi\u1ec7n Th\u00e0nh \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean, Quy Vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[74] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00e2n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9 t\u1ed1 c\u00e1o quan l\u1ea1i b\u1ea5t c\u00f4ng, ph\u1ea3i l\u00e0 khi quan \u0111\u00f3 c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf nh\u01b0ng ch\u01b0a r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf, s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u00ecnh, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o, th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 l\u00fd. N\u1ebfu \u0111\u00e3 r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf v\u00e0 \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng ho\u1eb7c t\u1ed9i t\u01b0 h\u00ecnh t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec giao cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 \u0110\u1ec1 h\u00ecnh xem x\u00e9t ch\u1ee9ng c\u1ee9, r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i vu c\u00e1o, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft gi\u1eef. C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o b\u1eb1ng d\u1ecbch tr\u1ea1m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Y\u1ebfn T\u00fac t\u00e2u: <i>&#8220;L\u0129nh Nam l\u00e0 n\u01a1i xa x\u00f4i, c\u00e1c quan l\u1ea1i nhi\u1ebfp ch\u00ednh v\u00e0 l\u1ea1i vi\u00ean ph\u1ea7n nhi\u1ec1u thi\u00ean v\u1ecb t\u01b0 t\u00ecnh, quan l\u1ea1i thu\u1eadn theo t\u00ecnh c\u1ea3m th\u00ec d\u1ec5 dung t\u00fang k\u1ebb gian<a class=\"footnote\" title=\"'Thu\u1eadn theo t\u00ecnh c\u1ea3m th\u00ec d\u1ec5 dung t\u00fang k\u1ebb gian', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 3-17 ch\u00e9p l\u00e0 'Hu\u1ec7 gian'.\" id=\"return-footnote-312-9\" href=\"#footnote-312-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb th\u00ec d\u1ec5 g\u00e2y o\u00e1n h\u1eadn. Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng t\u1ed1t, ho\u1eb7c b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u', ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-10\" href=\"#footnote-312-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ee3i khi h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, s\u1eafp v\u1ec1 kinh, nh\u00e2n ph\u1ea1m l\u1ed7i nh\u1ecf, li\u1ec1n d\u1ea5y l\u00ean ki\u1ec7n t\u1ee5ng. Quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9 s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf, li\u1ec1n truy x\u00e9t, \u0111i l\u1ea1i v\u1ea1n d\u1eb7m n\u01a1i r\u1eebng thi\u00eang n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c, ho\u1eb7c s\u1ee3 \u0111\u01b0\u1eddng xa, li\u1ec1n nh\u1eadn t\u1ed9i, v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 g\u1eb7p ph\u1ea3i h\u1ecda n\u00e0y, n\u00ean c\u1ed1 \u00fd l\u00e0m ng\u01a1. Mong ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u00fac l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00cdch \u0110\u00f4. T\u1eebng l\u00e0m tri huy\u1ec7n L\u00e2m Cung, d\u00e2n kh\u1ed5 v\u00ec l\u1ea1i vi\u00ean qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, T\u00fac \u0111\u1ebdo g\u1ed7 l\u00e0m th\u1ebb, d\u00e2n ki\u1ec7n t\u1ee5ng c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ai th\u00ec ghi t\u00ean h\u1ecd l\u00ean th\u1ebb, b\u1ea3o h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0111\u00fang h\u1eb9n.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m xin cho kh\u1eafc b\u1ea3n in b\u00e0i t\u00e1n c\u1ee7a Vua v\u1ec1 Ch\u00ed Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00e0i t\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u1ec1 Th\u1eadp Tri\u1ebft, Th\u1ea5t Th\u1eadp Nh\u1ecb Hi\u1ec1n, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ea5t 28 v\u1ea1n b\u1ed9 y ph\u1ee5c trong cung, tr\u1ecb gi\u00e1 150 v\u1ea1n quan, sai c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n \u1edf kinh s\u01b0 l\u00e0m l\u1ec5 trai t\u1ee5ng kinh.<\/p>\n<p>[77] Ty \u0110i\u1ec3m kh\u1ed1 v\u1ee5 xin \u0111\u1eb7t ri\u00eang kho h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u trong cung \u1edf c\u1eeda \u0110\u00f4ng Hoa \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c l\u1ea5y d\u00f9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e0o s\u00f4ng c\u0169, ph\u00e2n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e0nh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban cho L\u01b0u Kh\u1ee9 Xa, \u0111\u1ea1o s\u0129 m\u1eb7c \u00e1o t\u00eda, hi\u1ec7u M\u1ed9 Ch\u00e2n \u0111\u1ea1i s\u01b0, ng\u1ed3i tr\u00ean \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, hi\u1ec7u l\u00e0 <i>&#8220;H\u00f2a T\u0129nh ti\u00ean sinh&#8221;<\/i>, cho ph\u00e9p v\u1ec1 tr\u1ee5 t\u1ea1i \u0111\u1ea1o qu\u00e1n T\u1eed C\u1ef1c \u1edf Kinh Nam. Kh\u1ee9 Xa th\u00f4ng hi\u1ec3u gi\u00e1o \u0111i\u1ec3n, c\u00f3 \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh. Khi Vua c\u00f2n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Kinh Nam, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 nh\u1edd ch\u1ee9c \u0110\u1ea1o ch\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea3n ph\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t tr\u1ecdng h\u1eadu. Khi cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng x\u00e2y xong, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng v\u1ec1 \u1edf \u0111\u00f3. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u01a1n 70 tu\u1ed5i, m\u1eb9 \u00f4ng 90 tu\u1ed5i, xin v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, n\u00ean Vua ban cho hi\u1ec7u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, l\u1ea1i cho ph\u00e9p \u1edf \u0111\u1ea1o qu\u00e1n c\u0169 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u00e0m l\u1ec5 trai ti\u1ebfu, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p chi ph\u00ed, c\u00e1c quan T\u1ec3 ch\u1ea5p tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 ti\u1ec5n \u0111\u01b0a.<\/p>\n<p>[80] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ty thi\u00ean d\u1ef1 \u0111o\u00e1n theo l\u1ecbch Nghi Thi\u00ean s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c to\u00e0n ph\u1ea7n. Ch\u00edn ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, Vua tr\u00e1nh ra ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, sai Trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c cung qu\u00e1n, t\u1ef1 vi\u1ec7n v\u00e0 ph\u01b0\u1eddng th\u1ecb l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng c\u1ea7u \u0111\u1ea3o. H\u00f4m \u0111\u00f3, nh\u1eadt th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c 4 ph\u1ea7n th\u00ec d\u1eebng. Ty thi\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Theo s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11 n\u0103m Trinh Nguy\u00ean th\u1ee9 8, quan t\u00ednh l\u1ecbch T\u1eeb Th\u1eeba T\u1ef1 n\u00f3i s\u1ebd nh\u1eadt th\u1ef1c 8 ph\u1ea7n, nh\u01b0ng \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 3 ph\u1ea7n, \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng, ghi v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch. \u0110\u00f3 l\u00e0 do th\u00e1nh \u0111\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn, d\u01b0\u01a1ng th\u1ecbnh \u00e2m ti\u1ec1m, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh.&#8221;<\/i> H\u00f4m sau, c\u00e1c quan T\u1ec3 th\u1ea7n d\u1eabn b\u00e1ch quan \u0111\u1ebfn c\u1eeda C\u00e1p d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Tu\u1ebf \u1edf cung C\u1ea3nh Linh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho b\u1ea3n m\u1ec7nh c\u1ee7a Vua.<\/p>\n<p>[83] Ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed9 b\u1ed9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u1ea1i b\u1ed9 Ti\u1ebft Khu\u00ea tranh ch\u1ea5p vi\u1ec7c v\u1edbi Tam ty s\u1ee9 L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, tri ch\u00e2u Di\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 xin l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 mua c\u00e1c v\u1eadt c\u1ea5m, l\u1eadu thu\u1ebf quan \u1ea3i \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i b\u1ea5t ch\u00ednh. Khu\u00ea xin gi\u1eef l\u1ea1i l\u1ee5a Th\u1ee5c \u0111\u1ea1o \u1edf Quan Trung r\u1ed3i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u1ea5p cho h\u1ecd, nh\u1edd th\u1ebf d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Khu\u00ea ch\u00e9p l\u00e0 Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, e l\u00e0 truy\u1ec7n ch\u00e9p nh\u1ea7m, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[84] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u1ef1 n\u00f3i m\u1ed3 c\u00f4i t\u1eeb nh\u1ecf, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa l\u00e0 T\u00f4ng Nguy\u00ean, nguy\u00ean Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 tr\u00ed s\u0129, v\u00e0 th\u1ebf m\u1eabu h\u1ecd Nghi\u00eam nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. \u0110\u1ebfn l\u00fac c\u1ea3i t\u00e1ng, xin truy t\u1eb7ng quan t\u01b0\u1edbc, Vua chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[85] L\u1ec7nh cho d\u00e2n Kinh k\u1ef3 n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1eb7t thay cho t\u00f4 mu\u1ed1i t\u1eb1m, v\u00ec m\u01b0a nhi\u1ec1u l\u00e0m h\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e0o h\u00e0o v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c tr\u1ea1i b\u1ea3o trong khu v\u1ef1c qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, c\u1ea5p cho c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n, Khu m\u1eadt s\u1ee9 30 qu\u00e2n s\u0129 l\u00e0m t\u1ea1p d\u1ecbch, c\u00e1c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt s\u1ee9 ph\u00f3 20 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y qu\u00e2n H\u00f9ng V\u0169 sung v\u00e0o, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[88] Ban chi\u1ebfu cho L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i khi x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u00f3 khi l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng c\u00f4ng ch\u00fang. T\u1eeb nay n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, \u0111\u1eebng qu\u00e1 kh\u1eaft khe.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng C\u1ea5p s\u1ef1 trung v\u00e0 nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n ph\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y Canh D\u1ea7n th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Ph\u00e1n H\u00e0 Nam ph\u1ee7, t\u00e2u r\u1eb1ng con trai \u00f4ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u00cdch, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, \u0111\u00e3 c\u1ea3i ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c 11 n\u0103m, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111i theo. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu.<\/p>\n<p><i>(Theo ch\u00ednh truy\u1ec1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: Con trai \u00f4ng l\u00e0 T\u00f2ng \u00cdch, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ebfn T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7. Sau kh\u00f4ng c\u00f3 con, l\u1ea5y con c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ef1. Trong Th\u1ef1c l\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"Theo v\u0103n b\u1ea3n trong Th\u1ef1c l\u1ee5c, nghi ng\u1edd ch\u1eef 't\u1ea1i' n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'nhi'.\" id=\"return-footnote-312-11\" href=\"#footnote-312-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>vi\u1ec7c truy t\u1eb7ng Ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7 cho V\u01b0\u01a1ng \u00cdch, con trai \u0111\u00e3 m\u1ea5t c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 6, ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u00f2ng \u00cdch. Th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, l\u1ea1i ghi V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u00cdch, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 5, th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu. E r\u1eb1ng ch\u00ednh truy\u1ec1n nh\u1ea7m l\u1eabn gi\u1eefa \u00cdch v\u00e0 T\u00f2ng \u00cdch, m\u00e0 T\u00f2ng \u00cdch l\u00e0 con c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u00fa, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ef1.)<\/i><\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3ng Th\u00f4ng \u0110\u1ee9c \u1edf gi\u00e1m Long B\u1ed3i, Ch\u00e2u Ki\u1ebfn \u0111\u00e3 khai th\u00e1c, c\u1ea7n ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua \u0111\u1ed3ng, xin l\u1eadp ty ti\u1ec7n ti\u1ec1n, cho ph\u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf Giang, Chi\u1ebft \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u00e3nh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 tri binh m\u00e3 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam, tr\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ea3ng, Ung, Qu\u1ebf, c\u1ee9 ba n\u0103m kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i th\u00ec thi c\u1eed \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[92] Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u c\u00f3 qu\u00ea qu\u00e1n \u1edf Kinh H\u1ed3, Giang, Chi\u1ebft, xin \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Ho\u00e0i Nam, cho ph\u00e9p l\u00e0m quan \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[93] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u00e2u Ph\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd H\u00e2m v\u00ec trong b\u1ed9 c\u00f3 t\u0103ng nh\u00e2n thu ti\u1ec1n tu s\u1eeda ch\u00f9a, sai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tr\u00f2 \u0111\u1ebfn kho quan \u0111\u1ec3 thu n\u1ea1p, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ba ch\u1ee9c quan v\u00e0 ba nhi\u1ec7m k\u1ef3, nh\u01b0ng g\u1eb7p \u0111\u1ee9c \u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c tha, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd H\u00e2m, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ea5y con c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n \u0110inh V\u1ecb l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m l\u00e0 \u0110inh C\u1ee7ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, ban \u00e1o t\u00eda; con c\u1ee7a Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Ph\u00f9ng \u0110oan K\u1ef7 l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9; con c\u1ee7a Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o Uy\u00ean l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf; ch\u00e1u c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Nhi\u1ec7m Trung Ch\u00ednh l\u00e0 Nhi\u1ec7m B\u00e0nh l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m; con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang V\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1; con c\u1ee7a Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m Ti\u1ec1n \u00c1i l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 lang; con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 Tr\u01b0\u01a1ng H\u1eefu Tr\u1ef1c l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t thuy\u1ec1n, Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c hai chi\u1ebfc, Qu\u1eadn ch\u00faa v\u00e0 Huy\u1ec7n ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t chi\u1ebfc, cho ph\u00e9p mua b\u00e1n tr\u00ean c\u00e1c s\u00f4ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e0 sai d\u1ecbch, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, d\u1eddi Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Tr\u1ea5n qu\u1ed1c qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n thi\u1ebfu vi\u1ec7c n\u00e0y, nay l\u1ea5y t\u1eeb Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi l\u1ea1i, l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho vi\u1ec7c n\u0103m sau b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Lai Ch\u00e2u m\u1ee5c binh.)<\/i><\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0a tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u00f4ng nh\u00e2n, nay l\u1ec7nh cho kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 quan ch\u00e2u huy\u1ec7n nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf T\u00e2y Th\u1ee5c, \u0111\u01b0\u1eddng xa thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, tr\u1ea3i qua gian nan, \u0111\u1ec1 th\u01a1 \u1edf nh\u00e0 tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 ng\u00e2m v\u1ecbnh vi\u1ec7c n\u00e0y, s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch ch\u00e9p l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean ni\u00ean \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt.)<\/i><\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Minh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay V\u01b0\u01a1ng Di Trinh t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, 'h\u1ea1n n\u1ed9i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'h\u1ea1n ngo\u1ea1i', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 11-9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-12\" href=\"#footnote-312-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, th\u00ec ba \u0111\u1ea1i h\u1ed9, cung th\u1ee7 v\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t. V\u00ec \u0111i\u1ec3n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u0103n th\u01b0, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 cung th\u1ee7 v\u00e0 ba \u0111\u1ea1i h\u1ed9, xin t\u1eeb nay ba h\u1ea1n kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng 80.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;Hi\u1ec7n c\u00f2n thi\u1ebfu 643 ch\u1ee9c Ph\u00e1n ty, B\u1ea1 u\u00fd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, b\u00e3i nhi\u1ec7m theo \u0111\u1ee9c \u00e2m n\u0103m Qu\u00fd T\u1ef5 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng 12 n\u0103m nay, h\u1ee3p l\u1ec7 nh\u1eadp ch\u1ee9c Ph\u00e1n ty, B\u1ea1 u\u00fd, xin \u0111\u1ec1u cho \u0111\u1ebfn Nam t\u00e0o n\u1ed9p \u0111\u01a1n.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, ch\u1ec9 cho t\u1ea1m quy\u1ec1n gi\u00e1m s\u00e1t t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n. Nay ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c Tri huy\u1ec7n g\u1ea7n \u0111\u00f3, \u0111\u1ee3i khi Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ed1ng s\u1ebd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111i\u1ec1u b\u1ed5.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, L\u01b0u h\u1eadu V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ea5t. \u0110\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i u\u00fd, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5. Con trai \u00f4ng l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba L\u01b0u T\u00f2ng \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, Cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u T\u00f2ng Qu\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. L\u1ea1i phong v\u1ee3 qu\u00e1 c\u1ed1 c\u1ee7a L\u01b0u M\u1ef9 l\u00e0 T\u1ed1ng th\u1ecb, t\u01b0\u1edbc Qu\u1ea3ng B\u00ecnh huy\u1ec7n qu\u00e2n, l\u00e0m H\u00e0 N\u1ed9i qu\u1eadn phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng v\u00ec tang m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c, cho ngh\u1ec9 n\u1eeda th\u00e1ng \u0111\u1ec3 v\u1ec1 L\u1ed9 ch\u00e2u lo vi\u1ec7c tang, v\u00ec \u00f4ng \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i h\u1ebft tang m\u00e0 b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>[103] B\u1ed9 th\u1ef1 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn t\u00e2u vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng xong 7 th\u00e0nh tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi. Chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng \u0110i\u1ec1n M\u1eabn v\u00e0 c\u00e1c quan, ban t\u1eb7ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ti\u1ec1n l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban t\u1eb7ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n b\u1ed9 \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ban t\u1eb7ng c\u00e1c danh s\u01a1n, t\u1ef1 qu\u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[105] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf V\u0129nh Khang qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"V\u0129nh Khang qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ee7y Khang qu\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t nh\u00e0 T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'Th\u1ee7y Khang qu\u00e2n', V\u0129nh Khang qu\u00e2n thu\u1ed9c Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9.\" id=\"return-footnote-312-13\" href=\"#footnote-312-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00f4ng Ca X\u00e1c T\u01b0 La c\u1eed b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n \u0111\u1ebfn xin h\u00f2a, chi\u1ebfu cho Ho\u00e0i T\u00edn tr\u1ea3 l\u1eddi. Ho\u00e0i T\u00edn l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n c\u00e1ch Nguy\u00ean ch\u00e2u, Ho\u00e0n ch\u00e2u kho\u1ea3ng 300 d\u1eb7m, xin \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m. Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m s\u1ee9 m\u1eebng sinh th\u1ea7n qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng B\u1ea3o l\u00e0m ph\u00f3; Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 T\u00f4 K\u1ef3 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Chu \u0110\u1ec9nh l\u00e0m ph\u00f3. T\u00f4 K\u1ef3 g\u1eb7p tang m\u1eb9 n\u00ean kh\u00f4ng \u0111i, \u0111\u1ed5i sai Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4 Duy Ph\u1ee7. Tr\u1ecdng B\u1ea3o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao M\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(Chu \u0110\u1ec9nh, ch\u01b0a r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed1ng Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u l\u00ean phong t\u1ee5c c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p, n\u00fai n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc Trung Kinh. T\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng Trung Kinh \u0111i qua con s\u00f4ng nh\u1ecf, theo \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn trang tr\u1ea1i ngh\u1ec9 m\u00e1t c\u1ee7a Vua H\u1ec1, c\u00f3 \u0111\u00ecnh \u0111\u00e0i. T\u1eeb c\u1eeda C\u1ed5 B\u1eafc \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc Trung Kinh \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 v\u1ed1n ngang h\u00e0ng v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, sau b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an th\u00f4n t\u00ednh, \u1edf c\u00e1c n\u01a1i ph\u00e2n chia ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1, Khi\u1ebft \u0110an, H\u00e1n v\u00e0 B\u1ed9t H\u1ea3i s\u1ed1ng l\u1eabn l\u1ed9n. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 c\u00f3 s\u00e1u ti\u1ebft \u0111\u1ed9 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh th\u1ed1ng l\u0129nh, ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 phong t\u1ee5c kh\u00e1c v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, gi\u1ecfi canh t\u00e1c, b\u1eafn cung, v\u00e0o n\u00fai s\u0103n b\u1eafn, \u0111i l\u1ea1i nhanh nh\u01b0 bay. Kho\u1ea3ng 60 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n s\u00f4ng C\u1ed5 <i>(D\u01b0\u01a1ng L\u1ecbch)<\/i><a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u00e0m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'B\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-14\" href=\"#footnote-312-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, qua Ch\u00e2u Hu\u1ec7, th\u00e0nh c\u00f3 hai l\u1edbp<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u1ecdng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-15\" href=\"#footnote-312-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u1ea5p nh\u1ecf, ngo\u1ea1i th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1edf, n\u1ed9i th\u00e0nh c\u00f3 nh\u00e0 ng\u00f3i v\u00e0 kho l\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o H\u00e1n. 70 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Du L\u00e2m, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 con s\u00f4ng nh\u1ecf, u\u1ed1n kh\u00fac ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><em>T\u1eeb \u0111\u00e2y v\u00e0o n\u00fai, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u1edf. 70 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n N\u1ed9t \u0110\u00f4 \u00d4, ti\u1ebfng Khi\u1ebft \u0110an g\u1ecdi n\u00fai l\u00e0 &#8216;N\u1ed9t \u0110\u00f4&#8217;, n\u01b0\u1edbc l\u00e0 &#8216;\u00d4&#8217;. 70 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n T\u1eed, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai \u0111\u1ea5t, b\u00ean c\u1ea1nh con s\u00f4ng nh\u1ecf, ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc 30 d\u1eb7m l\u00e0 h\u1ed3 Tr\u01b0\u1eddng B\u1ea1c. V\u01b0\u1ee3t qua sa m\u1ea1c, qua \u0111\u1ea7m B\u1ea1ch M\u00e3, 90 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Th\u1ee7y B\u1ea1c. Qua s\u00f4ng Th\u1ed5, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng Ch\u00e0ng Ch\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"'V\u00e2n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Kh\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-16\" href=\"#footnote-312-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, c\u00e1t t\u1ee5 th\u00e0nh g\u00f2, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u1edf, nhi\u1ec1u c\u00e2y c\u1ed1i, b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, qu\u1ed1c ch\u1ee7 t\u1eebng qua m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2y. Kho\u1ea3ng 80 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Kh\u00f4ng, 70 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn qu\u00e1n M\u1ed9c Di\u1ec7p.<\/em><\/p>\n<p><em>R\u1eddi Trung Kinh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e1n x\u00e1, ch\u1ec9 \u1edf l\u1ec1u v\u1ea3i, c\u00e1ch n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p kho\u1ea3ng 30 d\u1eb7m m\u1edbi c\u00f3 nh\u00e0 ng\u00f3i v\u00e0 ch\u00f9a chi\u1ec1n. L\u1ea1i \u0111i qua r\u1eebng gai v\u00e0 c\u1ecf hoang, qua s\u00f4ng Th\u1ed5, \u0111\u1ebfn n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p, v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i ch\u00f4n c\u1ea5t A B\u1ea3o C\u01a1.<\/em><\/p>\n<p><em>L\u1ea1i n\u00f3i v\u1ec1 n\u01a1i t\u1ebf tr\u1eddi. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng d\u1ef1ng l\u1ec1u b\u1eb1ng n\u1ec9, \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u0111i\u1ec7n T\u1ec9nh Ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eadc th\u1ec1m, d\u00f9ng n\u1ec9 tr\u1ea3i \u0111\u1ea5t, ph\u00eda sau c\u00f3 hai c\u00e1i tr\u01b0\u1edbng l\u1edbn. Ti\u1ebfp theo ph\u00eda b\u1eafc, l\u1ea1i d\u1ef1ng l\u1ec1u n\u1ec9, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh Th\u1ecd, c\u00e1ch n\u00fai c\u00f2n xa. Tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc l\u1ec1u n\u1ec9, nh\u00ecn t\u1eeb xa kh\u00f4ng th\u1ea5y. Th\u01b0\u1eddng th\u1ea3 ra ba con b\u00e1o, r\u1ea5t thu\u1ea7n, ng\u1ed3i tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a d\u1ef1a v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi, khi \u0111i s\u0103n th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1eaft th\u00fa. T\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc th\u00edch b\u1eaft c\u00e1, d\u1ef1ng l\u1ec1u n\u1ec9 tr\u00ean m\u1eb7t b\u0103ng s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"D\u1ef1ng l\u1ec1u n\u1ec9 tr\u00ean m\u1eb7t b\u0103ng s\u00f4ng 'H\u00e0 b\u0103ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'H\u00e0 thu\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t\u25cb s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-17\" href=\"#footnote-312-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, \u0111\u00f3ng k\u00edn c\u1eeda, \u0111\u1ee5c b\u0103ng l\u00e0m l\u1ed7, \u0111\u1ed1t l\u1eeda soi xu\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ed1t l\u1eeda soi xu\u1ed1ng 'Ho\u1ea3' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-312-18\" href=\"#footnote-312-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, c\u00e1 \u0111\u1ec1u k\u00e9o \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n th\u1ea3 c\u1ea7n c\u00e2u, hi\u1ebfm khi th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/em><\/p>\n<p><em>Mi\u00ean \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Kh\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Mi\u00ean \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Kh\u00f4ng 'Mi\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u1ecbch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-19\" href=\"#footnote-312-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, nghe n\u00f3i qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u0111ang b\u1eaft c\u00e1 tr\u00ean s\u00f4ng Th\u1ed5 H\u00e0, mang c\u00e1 \u0111\u1ebfn bi\u1ebfu. N\u0103m \u0111\u00f3, Long Kh\u00e1nh m\u1ea5t. Long Kh\u00e1nh ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u01b0\u1eddng V\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn khi xin k\u1ebft minh, \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng, sau phong l\u00e0m T\u1ea7n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i l\u1ea1i gia phong l\u00e0m T\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Sau phong l\u00e0m T\u1ea7n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i l\u1ea1i gia phong l\u00e0m T\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng 'H\u1ef1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-20\" href=\"#footnote-312-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>. Long D\u1ee5 c\u00f3 con l\u00e0 T\u00f4ng Nghi\u1ec7p, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Qu\u1ea3ng B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, gi\u1eef ch\u1ee9c Trung Kinh L\u01b0u Th\u1ee7, \u0111\u1ed5i huy\u1ec7n U \u0110\u00f4 thu\u1ed9c U Ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Uy\u1ec3n B\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ed5i huy\u1ec7n U \u0110\u00f4 thu\u1ed9c U Ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Uy\u1ec3n B\u00ecnh 'U Ch\u00e2u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u1ea1c Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-21\" href=\"#footnote-312-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>.<\/em><\/p>\n<p><em>V\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 y ph\u1ee5c, qu\u1ed1c m\u1eabu v\u00e0 c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc m\u1eb7c qu\u1ed1c ph\u1ee5c, qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n th\u00ec m\u1eb7c H\u00e1n ph\u1ee5c. C\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ed9i m\u0169 n\u1ec9, tr\u00ean c\u00f3 trang tr\u00ed hoa v\u00e0ng, ho\u1eb7c th\u00eam ng\u1ecdc trai, l\u00f4ng chim, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u0169 b\u1ed9 dao c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y. Ph\u00eda sau tr\u00e1n bu\u00f4ng d\u1ea3i l\u1ee5a v\u00e0ng d\u1ec7t hoa, b\u00ean trong ch\u1ee9a m\u1ed9t b\u00fai t\u00f3c. M\u1eb7c \u00e1o b\u00f3 m\u00e0u t\u00edm, th\u00eam ngh\u0129a lan, \u0111eo \u0111ai c\u00e1o ti\u1ebfp, l\u00e0m b\u1eb1ng da b\u1ecdc d\u00e2y m\u00e0u v\u00e0ng \u0111\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"L\u00e0m b\u1eb1ng da b\u1ecdc d\u00e2y m\u00e0u v\u00e0ng \u0111\u1ecf 'C\u00e1ch' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 23 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 y ph\u1ee5c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-22\" href=\"#footnote-312-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, d\u00f9ng v\u00e0ng ng\u1ecdc, th\u1ee7y tinh, \u0111\u00e1 b\u00edch ng\u1ecdc \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed. L\u1ea1i c\u00f3 m\u0169 sa, h\u00ecnh d\u00e1ng nh\u01b0 m\u0169 \u00f4 sa, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u00e0nh, kh\u00f4ng che hai tai, tr\u01b0\u1edbc tr\u00e1n \u0111\u00ednh hoa v\u00e0ng, tr\u00ean bu\u1ed9c d\u1ea3i t\u00edm, cu\u1ed1i d\u1ea3i \u0111\u00ednh ng\u1ecdc trai<a class=\"footnote\" title=\"Cu\u1ed1i d\u1ea3i \u0111\u00ednh ng\u1ecdc trai 'Xuy\u1ebft' nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t\u25cb, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-312-23\" href=\"#footnote-312-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>. Ho\u1eb7c \u0111\u1ed9i kh\u0103n vu\u00f4ng m\u00e0u t\u00edm, m\u1eb7c \u00e1o b\u00f3 m\u00e0u t\u00edm, th\u1eaft \u0111ai. \u0110\u00e0n \u00f4ng ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o l\u00f3t m\u00e0u l\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e0n \u00f4ng ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o l\u00f3t m\u00e0u l\u1ee5c c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. 'L\u1ee5c trung \u0111\u01a1n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b ghi l\u00e0 'L\u1ee5c c\u00e2n'.\" id=\"return-footnote-312-24\" href=\"#footnote-312-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, \u00e1o b\u00f3 hoa l\u1ee5c, \u00e1o l\u00f3t th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u00e0u \u0111\u1ecf l\u1ee5c.<\/em><\/p>\n<p><em>Ng\u01b0\u1eddi qu\u00fd m\u1eb7c \u00e1o l\u00f4ng ch\u1ed3n, ch\u1ed3n m\u00e0u t\u00edm \u0111en l\u00e0 qu\u00fd, m\u00e0u xanh l\u00e0 th\u1ee9. L\u1ea1i c\u00f3 l\u00f4ng chu\u1ed9t b\u1ea1c, r\u1ea5t tr\u1eafng tinh. Ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o l\u00f4ng ch\u1ed3n, d\u00ea, chu\u1ed9t, c\u00e1o sa.<\/em><\/p>\n<p><em>Cung d\u00f9ng da l\u00e0m d\u00e2y, t\u00ean v\u00f3t g\u1ed7 b\u1ea1ch d\u01b0\u01a1ng l\u00e0m c\u00e1n. Y\u00ean c\u01b0\u01a1ng nh\u1eb9 nh\u00e0ng, ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c ch\u1ea1y nh\u1ea3y. D\u00f9ng l\u00f4ng ch\u1ed3n ho\u1eb7c c\u1ed5 ng\u1ed7ng, \u0111\u1ea7u v\u1ecbt l\u00e0m \u0111ai l\u01b0ng. C\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00f3 ch\u1ee9c Di Li T\u1ea5t tham d\u1ef1 ch\u00ednh s\u1ef1, T\u1ea3 H\u1eefu L\u00e2m Nha n\u1eafm gi\u1eef m\u1ec7nh l\u1ec7nh, D\u1ecbch \u1ea8n nh\u01b0 ty t\u00f4ng. L\u1ea1i c\u00f3 ch\u00edn h\u00e0nh cung, m\u1ed7i cung \u0111\u1eb7t s\u1ee9 v\u00e0 b\u1ed9 th\u1ef1 n\u1eafm gi\u1eef b\u1ed9 t\u1ed9c<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ed7i cung \u0111\u1eb7t s\u1ee9 v\u00e0 b\u1ed9 th\u1ef1 n\u1eafm gi\u1eef b\u1ed9 t\u1ed9c 'Tr\u00ed' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t nh\u1ea5t s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-25\" href=\"#footnote-312-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng, T\u00edch Kh\u00e1nh, H\u1ed3ng Ngh\u0129a, Chi\u00eau M\u1eabn v.v.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0110inh V\u1ecb c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng s\u00e1ch ch\u00fa th\u00edch \u300aGi\u00e1o Ng\u1ef1 T\u1eadp\u300b g\u1ed3m 30 quy\u1ec3n. Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho \u0110inh V\u1ecb v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9, c\u00f9ng c\u00e1c quan qu\u1ea3n c\u00e2u s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00ed t\u1ec7 c\u00f3 kh\u00e1c nhau. Ban \u00e1o t\u00eda cho 14 v\u1ecb t\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1eed' trong 'qu\u1ea7n t\u0103ng t\u1ee9 t\u1eed ph\u01b0\u01a1ng b\u00e0o gi\u1ea3 th\u1eadp t\u1ee9 nh\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-312-26\" href=\"#footnote-312-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, ban th\u00eam hi\u1ec7u s\u01b0 cho 10 ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 cho 7 \u0111\u1ed3ng t\u1eed xu\u1ea5t gia.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, quy\u1ec1n tri Cao Ly qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea7n sai c\u00e1o t\u1ea5u s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang H\u00e0n T\u1ed9 c\u00f9ng 170 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n<a class=\"footnote\" title=\"'170 ng\u01b0\u1eddi' trong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 487, ph\u1ea7n Cao Ly truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 '179 ng\u01b0\u1eddi'.\" id=\"return-footnote-312-27\" href=\"#footnote-312-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 h\u00f2a h\u1ea3o v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin s\u00e1ch \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ecba l\u00fd v\u00e0 \u300aTh\u00e1nh Hu\u1ec7 Ph\u01b0\u01a1ng\u300b, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u1ee5c t\u00f9 tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, Vua ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y Ti\u1ec1n Ti\u00ean Chi, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c Tri L\u00e2m H\u1ea3i huy\u1ec7n s\u1ef1, sung ch\u1ee9c Qu\u00e1n c\u00e1c Hi\u1ec7u kh\u00e1m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00fa \u00f4ng l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n.<\/p>\n<p>[112] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0111\u1ea1o qu\u00e1n T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 613 gian nh\u00e0. \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u00e1n s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh d\u00e2ng s\u1eafc th\u01b0, Vua kh\u00f4ng nh\u1eadn, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u01b0 \u0111\u1ec7 ban cho.<\/p>\n<p>[114] Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4 tri, Qu\u1ea3n c\u00e2u T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean qu\u00e1n s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean Ch\u00ednh s\u1ee9. N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed cung \u0110\u00f4 gi\u00e1m L\u00f4i Do\u00e3n Cung v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed cung Chi h\u1eadu L\u01b0u T\u00f2ng Nguy\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf. Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u00f4ng' trong 'nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00f4', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20, ph\u1ea7n Ki\u1ebfn T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean qu\u00e1n \u0111\u1ec3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-28\" href=\"#footnote-312-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do c\u00f4ng lao ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ea1o qu\u00e1n T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. L\u1ea1i l\u1ea5y T\u00f2ng Nguy\u1ec7n v\u00e0 S\u00f9ng T\u00edn c\u00f9ng qu\u1ea3n c\u00e2u qu\u00e1n s\u1ef1.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Do\u00e3n Cung v\u00e0 T\u00f2ng Nguy\u1ec7n t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c vi\u1ec7c Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh d\u00f9ng s\u00e1ch tr\u1eddi \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, v\u1eabn thu\u1ed9c v\u00e0o N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, h\u1ecd s\u1eafp ra nh\u1eadn ch\u1ee9c. Do\u00e3n Cung mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n l\u1ee3i l\u1ed9c, b\u00e8n l\u1eeba T\u00f2ng Nguy\u1ec7n c\u00f9ng nh\u1eadn s\u1eafc m\u1ec7nh, r\u1ed3i b\u00ed m\u1eadt xin \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi, phong t\u1eb7ng cho m\u1eb9 k\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o c\u1ea5m cung nh\u01b0 c\u0169, truy\u1ec1n l\u1ec7nh l\u1ea5y v\u1eadt ph\u1ea9m trong kho, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t. T\u00f2ng Nguy\u1ec7n l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u1eeba Khu\u00ea.<\/p>\n<p><i>(Do\u00e3n Cung tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed cung \u0110\u00f4 gi\u00e1m, sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c Th\u1eeba ch\u1ebf. \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ph\u1ee5 truy\u1ec7n k\u1ec3 vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau, nay kh\u00f4ng theo. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p: Do\u00e3n Cung t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0 \u00e1c. X\u00e9t ra, vi\u1ec7c t\u00e0 \u00e1c c\u1ee7a Do\u00e3n Cung kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[115] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 l\u00e0 Chu Th\u1ef1c, v\u00ec t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u01a1n s\u00e1u tri\u1ec7u th\u1ea1ch g\u1ea1o cung \u1ee9ng.<\/p>\n<p>[116] Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n T\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan, Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129 Th\u01b0\u1ee3ng L\u00e2m t\u00e2u r\u1eb1ng, ph\u1ee5ng chi\u1ebfu \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y quy ho\u1ea1ch vi\u1ec7c nh\u1eadp trung c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1eadp trung g\u1ea5p \u0111\u00f4i n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, xin cho ph\u00e9p Gi\u00e1m quan ghi v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[117] Tri \u1ee9ng Thi\u00ean ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng, Th\u00f4ng ph\u00e1n, B\u00ed th\u01b0 Th\u1eeba Nh\u1eadm Trung S\u01b0 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c minh b\u1ea1ch, hi\u1ec3u r\u00f5 d\u00e2n t\u00ecnh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Trung S\u01b0 l\u00e0 em c\u1ee7a Trung Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh v\u00ec ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng b\u1ec7nh l\u00e2u ng\u00e0y, d\u00e2ng bi\u1ec3u d\u1eabn chuy\u1ec7n H\u00e1n Tuy\u00ean \u0110\u1ebf v\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u00f4ng, xin c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, c\u00f9ng ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng thi\u1ebft tri\u1ec1u, y\u1ebfn l\u1edbn xu\u00e2n thu v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, th\u00ec tri\u1ec7u t\u1eadp Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n quy\u1ebft. Vi\u1ec7c ngh\u1ecb s\u1ef1 t\u1ea1i T\u01b0 thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb v\u00e0 vi\u1ec7c Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0o s\u1edbm ng\u00e0y ch\u1eb5n v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. L\u1ea1i xin t\u1eeb nay c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5 l\u1edbn, th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u0103n v\u00f5. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[119] V\u1ee3 c\u1ee7a T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c qu\u1eadn nh\u1ecf, ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng cho. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho Ph\u1ed5, l\u1ea1i th\u00eam ph\u1ee5 c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[120] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Chu Th\u1ef1c t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c nh\u1eadp trung s\u00f4 l\u01b0\u01a1ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y r\u1ea5t \u00edt, tr\u00e0 h\u00f3a \u1edf Ho\u00e0i Nam b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, xin cho Tam ty \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n mua b\u00e1n giao d\u1eabn \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho c\u00f4ng t\u01b0, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u1ef1c l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 khi \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m l\u1ee3i t\u1ee9c trong m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i tri\u1ec1u ki\u1ebfn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[121] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, l\u1ea5y T\u01b0 kh\u00f4ng, ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu s\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m D\u1ecbch kinh s\u1ee9 ki\u00eam Nhu\u1eadn v\u0103n, v\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 Tam t\u1ea1ng d\u1ecbch kinh Ph\u00e1p H\u1ed9 xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, cho t\u1ec3 th\u1ea7n ki\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9.<\/p>\n<p>[122] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n H\u00e0 Nam ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u1ecb b\u1ec7nh, chi\u1ebfu sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin v\u1ec1 kinh ch\u1eefa b\u1ec7nh, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. \u0110inh V\u1ecb b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ng\u00e0i, r\u1ea5t mu\u1ed1n g\u1eb7p, ng\u00e0i c\u1ee9 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin v\u1ec1 th\u1eb3ng kinh, ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u1eaft kh\u00f4ng tr\u00e1ch.&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c tin l\u1eddi, li\u1ec1n sai con trai l\u00e0 H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu T\u00f2ng \u00cdch l\u00e0m v\u0103n th\u01b0 g\u1eedi H\u00e0 Nam ph\u1ee7, r\u1ed3i ng\u1ed3i ki\u1ec7u v\u1ec1 kinh. \u0110inh V\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf nhi\u1ec7m s\u1edf, kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1ec5 b\u1ec1 t\u00f4i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft \u00c1nh \u0111\u1ebfn nh\u00e0 tra h\u1ecfi, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c s\u1ee3 h\u00e3i nh\u1eadn t\u1ed9i. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u01b0 n\u00f4ng khanh, ph\u00e2n ty Nam Kinh, t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c c\u1ee7a T\u00f2ng \u00cdch. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 c\u00e1c quan H\u00e0 Nam ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, l\u1ea1i ban d\u1ee5 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[123] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay qu\u1ea7n th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[124] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u0103ng ni, \u0111\u1ea1o s\u0129, n\u1eef quan, quan v\u0103n v\u0169 t\u1eeb th\u1ea5t ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p gi\u1ea3m t\u1ed9i chu\u1ed9c. Ai ph\u1ea3i ho\u00e0n t\u1ee5c th\u00ec theo lu\u1eadt c\u0169.<\/p>\n<p>[125] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Khi\u1ebft \u0110an sai T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Thi\u1ec7n, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u00ecnh Ch\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[126] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1ea5y N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh l\u00e0m \u0111\u1ed3ng C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng tam qu\u00e1n, B\u00ed c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ef1. N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, l\u00fac \u0111\u1ea7u c\u1eed L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau l\u00e0m Gi\u00e1m tam qu\u00e1n, B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ecbch, sau \u0111\u00f3 theo l\u1ec7 c\u0169 c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00e1n qu\u00e1n li\u00ean th\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Sau \u0111\u00f3 theo l\u1ec7 c\u0169 c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00e1n qu\u00e1n li\u00ean th\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-29\" href=\"#footnote-312-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch. S\u00f9ng Si\u00eau v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, gh\u00e9t \u00f4ng ta, n\u00ean d\u00f9ng K\u1ebf Minh \u0111\u1ec3 chia quy\u1ec1n, \u0111\u1ed5i t\u00ean ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u1ed3 t\u1ecbch th\u00e0nh C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1. T\u1eeb \u0111\u00f3, n\u1ed9i th\u1ea7n c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 nhau, d\u01b0 lu\u1eadn c\u00e0ng ch\u00ea tr\u00e1ch.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 12 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau b\u1eaft \u0111\u1ea7u li\u00ean th\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1.)<\/i><\/p>\n<p>[127] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, v\u00ec tuy\u1ebft r\u01a1i tr\u00e1i m\u00f9a, sai quan chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c cung mi\u1ebfu, ch\u00f9a chi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u Tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u1ea7u, Tri B\u1ea1ch \u1edf Trung th\u01b0, kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u00e2n ty Nam Kinh, \u0110inh V\u1ecb mu\u1ed1n Tri B\u1ea1ch tr\u1ea3 th\u00f9, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 Tri B\u1ea1ch l\u1ea1i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t h\u1eadu, \u0110inh V\u1ecb t\u1ee9c gi\u1eadn n\u00ean \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111i.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c n\u00f3i l\u00e0 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri B\u1ea1ch, e l\u00e0 sai. B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u00e2n ty Nam Kinh, \u0110inh V\u1ecb v\u1ed1n gh\u00e9t Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, n\u00ean t\u1eeb Thi\u00ean H\u00f9ng \u0111i\u1ec1u Tri B\u1ea1ch \u0111\u1ebfn \u1ee8ng Thi\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng tr\u1ea3 th\u00f9, nh\u01b0ng Tri B\u1ea1ch kh\u00f4ng theo \u00fd \u0111\u00f3, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111\u1ebfn B\u1ea1c Ch\u00e2u. X\u00e9t vi\u1ec7c Tri B\u1ea1ch \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u1ee8ng Thi\u00ean th\u1ef1c ra l\u00e0 \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f2n \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u0169ng sai. C\u00f2n vi\u1ec7c l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn B\u1ea1c Ch\u00e2u th\u00ec b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p \u0111\u00fang, nay h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i><\/p>\n<p>[129] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua l\u00e0m th\u01a1 ban cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, khen ng\u1ee3i th\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng ti\u1ebfn b\u1ed9.<\/p>\n<p>[130] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 B\u1ea3o An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Nghi\u00eau C\u1ed5n, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ee3i Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u00e0n Thi\u1ec7u Th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[131] N\u0103m \u0111\u00f3, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh.<\/p>\n<p><i>(Ni\u00ean hi\u1ec7u Khai Th\u00e1i k\u1ebft th\u00fac n\u0103m th\u1ee9 9.)<\/i><\/p>\n<p>[132] Thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 8.677.677 h\u1ed9, 13.930.320 nh\u00e2n kh\u1ea9u<a class=\"footnote\" title=\"13.930.320 nh\u00e2n kh\u1ea9u, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 11-26 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 11 H\u1ed9 kh\u1ea9u kh\u1ea3o \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '19.930.320 nh\u00e2n kh\u1ea9u.'\" id=\"return-footnote-312-30\" href=\"#footnote-312-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>S\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c so v\u1edbi cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u0103ng 1.075.000 th\u1ea1ch, ti\u1ec1n t\u0103ng 2.708.000 quan, l\u1ee5a gi\u1ea3m h\u01a1n 10.000 t\u1ea5m, l\u1ee5a m\u1ecfng gi\u1ea3m 92.000 t\u1ea5m, v\u1ea3i t\u0103ng 506.000 t\u1ea5m, t\u01a1 gi\u1ea3m 55.000 l\u1ea1ng<a class=\"footnote\" title=\"T\u01a1 gi\u1ea3m 55.000 l\u1ea1ng, '5.000' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '50.000', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-31\" href=\"#footnote-312-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, b\u00f4ng gi\u1ea3m 1.175.000 l\u1ea1ng, tr\u00e0 t\u0103ng 1.178.000 c\u00e2n, c\u1ecf kh\u00f4 gi\u1ea3m 11.005.000 b\u00f3, c\u1ecf t\u01b0\u01a1i gi\u1ea3m h\u01a1n 1.000.000 b\u00f3, than gi\u1ea3m 504.000 c\u00e2n, l\u00f4ng ng\u1ed7ng v\u00e0 l\u00f4ng chim t\u0103ng 129.000 chi\u1ebfc, c\u00e1n t\u00ean t\u0103ng 470.000 chi\u1ebfc<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1n t\u00ean t\u0103ng 470.000 chi\u1ebfc, 'c\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 4 \u0110i\u1ec1n ph\u00fa kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-32\" href=\"#footnote-312-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>, s\u00e1p ong v\u00e0ng t\u0103ng h\u01a1n 50.000 c\u00e2n, l\u1ea1i c\u1ed1ng 816.000 l\u01b0\u1ee3ng, v\u1ecf gai 397.000 c\u00e2n, mu\u1ed1i 577.000 th\u1ea1ch, gi\u1ea5y 123.000 t\u1edd, c\u00f3i 360.000 t\u1ea5m, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m kho\u1ea3ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn th\u00ec t\u00f9y theo nhu c\u1ea7u th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[133] \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, s\u1ed1 ti\u1ec1n cung n\u1ea1p l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 1.692.000 quan, v\u00e0ng 14.800 l\u1ea1ng, b\u1ea1c 376.000 l\u1ea1ng, t\u01a1 705.000 l\u1ea1ng, b\u00f4ng 4.970.000 l\u1ea1ng, l\u1ee5a 379.000 t\u1ea5m, l\u1ee5a m\u1ecfng 1.708.000 t\u1ea5m, l\u1ee5a th\u00f4 52.000 t\u1ea5m, v\u1ea3i 1.106.000 t\u1ea5m. Ngo\u00e0i ra, l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 11.233.000 quan.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 t\u1ebf giao m\u1ed7i ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, t\u1ed5ng chi ph\u00ed th\u01b0\u1eddng l\u00e0 h\u01a1n 1.500.000 quan, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 b\u1eb1ng v\u00e0ng, b\u1ea1c, l\u1ee5a, g\u1ea5m, l\u1ee5a th\u00f4 v\u00e0 l\u1ee5a m\u1ecfng theo gi\u00e1 tr\u1ecb t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>T\u1ed5ng chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a qu\u1ed1c gia trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u01a1n 16.930.000 quan ti\u1ec1n, 14.870 l\u1ea1ng v\u00e0ng, h\u01a1n 620.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, h\u01a1n 3.333.000 t\u1ea5m l\u1ee5a m\u1ecfng, h\u01a1n 903.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, h\u01a1n 59.000 t\u1ea5m l\u1ee5a th\u00f4, 7.450.000 l\u1ea1ng b\u00f4ng, 1.640.000 l\u1ea1ng t\u01a1, h\u01a1n 2.063.000 cu\u1ed9n v\u1ea3i, 21.940.000 th\u1ea1ch th\u00f3c, v\u00e0 32.000.060 b\u00f3 c\u1ecf kh\u00f4.<\/p>\n<p>Chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho quan v\u0103n, quan v\u00f5, s\u1ee9 th\u1ea7n tam ban v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan l\u00e0 h\u01a1n 45.800 quan ti\u1ec1n, c\u00f9ng h\u01a1n 91.400 quan ti\u1ec1n b\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c, 51.000 th\u1ea1ch l\u1ed9c th\u00f3c, v\u00e0 542.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n k\u1ef5 binh h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p h\u01a1n 680.000 quan ti\u1ec1n, l\u1ed9c th\u00f3c cho ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean l\u00e0 h\u01a1n 14.000 th\u1ea1ch, v\u00e0 1.180.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n b\u1ed9 binh h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p h\u01a1n 710.000 quan ti\u1ec1n, l\u1ed9c th\u00f3c h\u01a1n 7.800 th\u1ea1ch, v\u00e0 1.829.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. \u0110\u1ea1i kh\u00e1i l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch.<\/p>\n<p>[134] Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi, s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a d\u00e2ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u0103ng nhi\u1ec1u, c\u00f2n c\u00e1c th\u1ee9 kh\u00e1c do chuy\u1ec3n d\u00f9ng n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt so v\u1edbi s\u1ed1 c\u0169.<\/p>\n<p>Trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, t\u1ed5ng s\u1ed1 thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 2.653.000 quan ti\u1ec1n, 14.400 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 883.900 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 4.172.020 l\u1ea1ng t\u01a1, 18.991.000 l\u1ea1ng b\u00f4ng, 1.552.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, 9.415.000 t\u1ea5m l\u1ee5a m\u1ecfng, 344.000 t\u1ea5m l\u1ee5a g\u1ea5m, 137.000 t\u1ea5m l\u1ee5a th\u00f4, 25.000 t\u1ea5m sa v\u00e0 h\u1ed9c, 28.000 t\u1ea5m g\u1ea5m v\u00e0 l\u1ee5a hoa<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'g\u1ea5m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-33\" href=\"#footnote-312-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, 3.057.000 t\u1ea5m v\u1ea3i, 760.000 c\u00e2n tr\u00e0, 163.800 h\u1ed9c mu\u1ed1i, 700.000 c\u00e2n, th\u1ecfi, mi\u1ebfng, h\u1ea1t h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u1ecdc trai, s\u1eebng t\u00ea, ng\u00e0 voi, 3.600.000 thanh, mi\u1ebfng tre g\u1ed7 v\u00e0 chi\u1ebfu c\u00f3i, 29.830.000 h\u1ed9c ng\u0169 c\u1ed1c, 30.000.000 b\u00f3 c\u1ecf, 30.000.000 c\u00e2n than c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ee7i kh\u00f4.<\/p>\n<p>T\u1ed5ng s\u1ed1 chi ti\u00eau l\u00e0 2.714.000 quan ti\u1ec1n, 13.500 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 580.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 3.632.000 l\u1ea1ng t\u01a1, 16.500.000 l\u1ea1ng b\u00f4ng, 764.000 t\u1ea5m l\u1ee5a m\u1ecfng, 41.737.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, 107.000 t\u1ea5m l\u1ee5a g\u1ea5m, 52.000 t\u1ea5m l\u1ee5a th\u00f4, 27.000 t\u1ea5m l\u1ee5a l\u00e0, 11.000 t\u1ea5m sa v\u00e0 \u0111o\u1ea1n, 6.700 t\u1ea5m g\u1ea5m v\u00e0 l\u1ee5a hoa, 1.297.000 t\u1ea5m v\u1ea3i, 366.000 c\u00e2n tr\u00e0, 118.000 h\u1ed9c v\u00e0 chi\u1ebfu mu\u1ed1i, 523.000 c\u00e2n, th\u1ecfi, mi\u1ebfng, h\u1ea1t h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u1ecdc trai, s\u1eebng t\u00ea, ng\u00e0 voi, 1.232.000 thanh, mi\u1ebfng tre g\u1ed7 v\u00e0 chi\u1ebfu c\u00f3i, 34.582.000 h\u1ed9c ng\u0169 c\u1ed1c, 34.583.000 b\u00f3 c\u1ecf, 4.500.000 c\u00e2n than c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ee7i kh\u00f4.<\/p>\n<p>L\u1ec5 t\u1ebf giao th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c t\u1ed1n h\u01a1n 7.000.000, l\u1ec5 phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u1ed1n h\u01a1n 8.300.000, l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Ph\u1ea7n \u00c2m v\u00e0 d\u00e2ng s\u00e1ch b\u00e1u l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 200.000.<\/p>\n<p>\u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, t\u1eebng so\u1ea1n s\u00e1ch \u300aC\u1ea3nh \u0110\u1ee9c K\u1ebf To\u00e1n L\u1ee5c\u300b d\u00e2ng l\u00ean. L\u00e2m \u0110\u1eb7c gi\u1eef ch\u1ee9c s\u1ee9, c\u0169ng ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3. Ph\u00e0m c\u1eed h\u00e0nh \u0111\u1ea1i l\u1ec5, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p s\u1ed1 chi ph\u00ed \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[135] V\u1ec1 mu\u1ed1i, c\u00f3 hai lo\u1ea1i: Lo\u1ea1i d\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 m\u00e0 h\u00f3a th\u00e0nh, l\u00e0 lo\u1ea1i mu\u1ed1i c\u1ed5 m\u00e0 \u300aChu quan\u300b g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ed5 di\u00eam<a class=\"footnote\" title=\"\u300aChu quan\u300b g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ed5 di\u00eam, ch\u1eef 'v\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'vi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-34\" href=\"#footnote-312-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>, nay g\u1ecdi l\u00e0 kho\u1ea3 di\u00eam; ho\u1eb7c lo\u1ea1i n\u1ea5u t\u1eeb n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n, ho\u1eb7c n\u1ea5u t\u1eeb n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng, ho\u1eb7c n\u1ea5u t\u1eeb n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n m\u00e0 th\u00e0nh, l\u00e0 lo\u1ea1i mu\u1ed1i t\u00e1n m\u00e0 \u300aChu quan\u300b g\u1ecdi l\u00e0 t\u00e1n di\u00eam, nay g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ea1t di\u00eam.<\/p>\n<p>D\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 l\u00e0m mu\u1ed1i, g\u1ecdi l\u00e0 hai h\u1ed3 Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i, Thi\u1ec3m T\u00e2y. C\u00e0y \u0111\u1ea5t th\u00e0nh ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 t\u01b0\u1edbi v\u00e0o<a class=\"footnote\" title=\"D\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 t\u01b0\u1edbi v\u00e0o, ch\u1eef 'th\u1ee7y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-312-35\" href=\"#footnote-312-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>, n\u01b0\u1edbc b\u1ed1c h\u01a1i th\u00ec mu\u1ed1i k\u1ebft tinh. Chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n trong ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c d\u1ecbch, g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ed9 ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 380 h\u1ed9, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho h\u1ecd, m\u1ed7i h\u1ed9 m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i xu\u1ea5t 2 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m phu, g\u1ecdi l\u00e0 phu ru\u1ed9ng mu\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ed7i h\u1ed9 m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i xu\u1ea5t 2 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m phu, g\u1ecdi l\u00e0 phu ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, ch\u1eef 'nh\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'nh\u1ea5t', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-36\" href=\"#footnote-312-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p cho m\u1ed7i h\u1ed9 4 v\u1ea1n ti\u1ec1n, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p cho m\u1ed7i phu 2 th\u0103ng g\u1ea1o. Th\u00e1ng hai m\u1ed7i n\u0103m c\u00e0y ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, th\u00e1ng t\u01b0 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 l\u00e0m mu\u1ed1i, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng t\u00e1m th\u00ec d\u1eebng. Chi\u00eau m\u1ed9 100 binh l\u00ednh, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ed9i H\u1ed9 B\u1ea3o \u0111\u1ec3 tu\u1ea7n tra canh gi\u1eef.<\/p>\n<p>N\u1ea5u n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n th\u00e0nh mu\u1ed1i, g\u1ed3m c\u00e1c v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Qu\u1ea3ng Nam, t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u00e1u l\u1ed9. N\u01a1i n\u1ea5u mu\u1ed1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1eddng, d\u00e2n l\u00e0m mu\u1ed1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00ecnh h\u1ed9, ho\u1eb7c g\u1ecdi l\u00e0 x\u1ea5m h\u1ed9. M\u1ed7i h\u1ed9 c\u00f3 di\u00eam \u0111inh, h\u00e0ng n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf cho quan, nh\u1eadn ti\u1ec1n ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eeb v\u00e0o thu\u1ebf ru\u1ed9ng. \u1ede L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft c\u00f2n b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh n\u1ea5u mu\u1ed1i.<\/p>\n<p>\u1ede Kinh \u0110\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u M\u1eadt Ch\u00e2u, \u0110\u0103ng Ch\u00e2u, <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b ch\u1ec9 ghi M\u1eadt Ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0o L\u1ea1c, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ea5u h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i hai ngh\u00ecn th\u1ea1ch, s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i th\u00eam \u0110\u0103ng Ch\u00e2u, nay theo \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b m\u00e0 kh\u00f4ng ghi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i, v\u00ec hai s\u00e1ch ghi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.)<\/i><\/p>\n<p>\u1ede H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, T\u00e2n Ch\u00e2u, <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng ghi Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.)<\/i> \u1ede Ho\u00e0i Nam c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng Ch\u00e2u, Th\u00e1i Ch\u00e2u, S\u1edf Ch\u00e2u, H\u1ea3i Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n Li\u00ean Th\u1ee7y, \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, T\u00fa Ch\u00e2u, \u00d4n Ch\u00e2u, \u0110\u00e0i Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u, \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Ph\u00fac Ch\u00e2u, Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n H\u01b0ng H\u00f3a, <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng ghi Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, qu\u00e2n H\u01b0ng H\u00f3a<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'qu\u00e2n' trong 'H\u01b0ng H\u00f3a qu\u00e2n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-312-37\" href=\"#footnote-312-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>\u1ede Qu\u1ea3ng Nam c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, Hu\u1ec7 Ch\u00e2u, Li\u00eam Ch\u00e2u, H\u00f3a Ch\u00e2u, Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u, Nhai Ch\u00e2u, \u0110am Ch\u00e2u, V\u1ea1n An Ch\u00e2u <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b ghi Tri\u1ec1u Ch\u00e2u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf v\u00e0o n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 t\u01b0, s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b v\u1eabn c\u00f2n; s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b c\u00f3 H\u00f3a Ch\u00e2u, s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3; s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Cao Ch\u00e2u, \u0110\u1eadu Ch\u00e2u, Xu\u00e2n Ch\u00e2u, L\u00f4i Ch\u00e2u, Dung Ch\u00e2u, s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>N\u1ea5u mu\u1ed1i t\u1eeb gi\u1ebfng th\u00ec \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 't\u1ee9' trong 'Xuy\u00ean H\u1ea1p t\u1ee9 l\u1ed9' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-312-38\" href=\"#footnote-312-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a>, l\u1edbn th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 gi\u00e1m, nh\u1ecf th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ec9nh. Gi\u00e1m th\u00ec \u0111\u1eb7t quan; t\u1ec9nh th\u00ec chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c b\u1eaft nha ti\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>\u1ede \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9 c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u L\u0103ng Ch\u00e2u, Mi\u00ean Ch\u00e2u, Cung Ch\u00e2u, Mi Ch\u00e2u, Gi\u1ea3n Ch\u00e2u, Gia Ch\u00e2u, Nh\u00e3 Ch\u00e2u, H\u00e1n Ch\u00e2u, <i>(s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 H\u00e1n Ch\u00e2u, nay theo s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>\u1ede T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u T\u1eed Ch\u00e2u, T\u01b0 Ch\u00e2u, To\u1ea1i Ch\u00e2u, H\u1ee3p Ch\u00e2u, Nhung Ch\u00e2u, Vinh Ch\u00e2u, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u, Ph\u1ed5 Ch\u00e2u, X\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, C\u1eeb Ch\u00e2u, L\u00f4 Ch\u00e2u v\u00e0 gi\u00e1m Ph\u00fa Thu\u1eadn, <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u H\u1ee3p Ch\u00e2u, Nhung Ch\u00e2u, Vinh Ch\u00e2u, C\u1eeb Ch\u00e2u, nghi ng\u1edd b\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t.)<\/i><\/p>\n<p>\u1ede L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 c\u00f3 ch\u00e2u L\u00e3ng Ch\u00e2u, \u1edf Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, Trung Ch\u00e2u, \u0110\u1ea1t Ch\u00e2u, V\u1ea1n Ch\u00e2u, Ki\u1ec1m Ch\u00e2u, Khai Ch\u00e2u, Du Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n V\u00e2n An, gi\u00e1m \u0110\u1ea1i Ninh <i>(s\u00e1ch \u300aTam Tri\u1ec1u Ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 Du Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>N\u1ea5u ki\u1ec1m th\u00ec c\u00f3 Gi\u00e1m V\u0129nh L\u1ee3i thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ecbnh, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Ph\u00e0m mu\u1ed1i h\u1ea1t, mu\u1ed1i b\u1ed9t \u0111\u1ec1u l\u1ea5y n\u0103m c\u00e2n l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ea5u. Gi\u00e1 b\u00e1n mu\u1ed1i h\u1ea1t, m\u1ed7i c\u00e2n t\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n \u0111\u1ebfn ba m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n \u0111\u1ed3ng, c\u00f3 ba b\u1eadc. Gi\u00e1 b\u00e1n mu\u1ed1i b\u1ed9t, m\u1ed7i c\u00e2n t\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y \u0111\u1ebfn t\u00e1m \u0111\u1ed3ng, c\u00f3 ba m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t b\u1eadc. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, ti\u1ec1n b\u00e1n mu\u1ed1i h\u1ea1t l\u00e0 b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i hai v\u1ea1n t\u00e1m ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng, mu\u1ed1i b\u1ed9t l\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ba v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[136] V\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ti\u1ec1n t\u1ec7, c\u00f3 hai lo\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ed3ng v\u00e0 s\u1eaft.<\/p>\n<p>Ph\u00e0m \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng c\u00f3 b\u1ed1n gi\u00e1m: Gi\u00e1m V\u0129nh B\u00ecnh \u1edf ch\u00e2u Nhi\u00eau, Gi\u00e1m V\u0129nh Phong \u1edf ch\u00e2u Tr\u00ec, Gi\u00e1m Qu\u1ea3ng Ninh \u1edf ch\u00e2u Giang, Gi\u00e1m Phong Qu\u1ed1c \u1edf ch\u00e2u Ki\u1ebfn. M\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n d\u00f9ng ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea1ng \u0111\u1ed3ng<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n d\u00f9ng ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea1ng \u0111\u1ed3ng, 'ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea1ng', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 180, ch\u00ed Th\u1ef1c h\u00f3a v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 9, kh\u1ea3o Ti\u1ec1n t\u1ec7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi l\u1ea1ng'.\" id=\"return-footnote-312-39\" href=\"#footnote-312-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a>, m\u1ed9t c\u00e2n t\u00e1m l\u1ea1ng ch\u00ec, t\u00e1m l\u1ea1ng thi\u1ebfc, th\u00e0nh n\u1eb7ng n\u0103m c\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e0nh n\u1eb7ng n\u0103m c\u00e2n, ch\u1eef 'n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9t', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-312-40\" href=\"#footnote-312-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e2u Ki\u1ebfn t\u0103ng th\u00eam n\u0103m l\u1ea1ng \u0111\u1ed3ng, gi\u1ea3m ch\u00ec theo s\u1ed1 \u0111\u00f3. Gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac t\u00e1m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng, cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ba v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng, sau ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng khai th\u00e1c, cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi, \u0111\u00fac m\u1ed9t tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>\u0110\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft c\u00f3 ba gi\u00e1m: Gi\u00e1m Hu\u1ec7 D\u00e2n \u1edf ch\u00e2u Cung, Gi\u00e1m Phong Vi\u1ec5n \u1edf ch\u00e2u Gia, Gi\u00e1m T\u1ebf Ch\u00fang \u1edf ch\u00e2u H\u01b0ng. Ch\u00e2u \u00cdch, ch\u00e2u Nh\u00e3 tr\u01b0\u1edbc kia c\u00f3 gi\u00e1m, sau b\u1ecf. M\u1ed7i quan ti\u1ec1n l\u1edbn n\u1eb7ng m\u01b0\u1eddi hai c\u00e2n m\u01b0\u1eddi l\u1ea1ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng. Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u01b0u h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, ti\u1ec1n s\u1eaft ch\u1ec9 d\u00f9ng \u1edf v\u00f9ng Xuy\u00ean H\u1ea1p.<\/p>\n<p>[137] Ph\u00e0m c\u00e1c ch\u00e2u s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0ng c\u00f3 b\u1ed1n ch\u00e2u: Th\u01b0\u01a1ng, Nhi\u00eau, H\u1ea5p, Ph\u1ee7 v\u00e0 qu\u00e2n Nam An.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b ch\u00e9p c\u00f3 s\u00e1u ch\u00e2u: \u0110\u0103ng, Lai, Th\u01b0\u01a1ng, Nhi\u00eau, \u0110inh, Nam \u00c2n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Nam \u00c2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 33-7 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 18, kh\u1ea3o Chinh gi\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-312-41\" href=\"#footnote-312-41\" aria-label=\"Footnote 41\"><sup class=\"footnote\">[41]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 H\u1ea5p, Ph\u1ee7, Nam An.)<\/i><\/p>\n<p>S\u1ea3n xu\u1ea5t b\u1ea1c c\u00f3 ba gi\u00e1m l\u00e0 Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng, Khai B\u1ea3o, Long B\u1ed3i, c\u00f9ng 51 tr\u01b0\u1eddng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Nhi\u00eau, Ki\u1ec1n, T\u00edn, Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, Vi\u1ec7t, C\u00f9, X\u1eed, \u0110\u1ea1o, Ph\u00fac, Ch\u01b0\u01a1ng, \u0110inh<a class=\"footnote\" title=\"\u0110inh nguy\u00ean l\u00e0 'H\u00e0', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 33-2, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda\" id=\"return-footnote-312-42\" href=\"#footnote-312-42\" aria-label=\"Footnote 42\"><sup class=\"footnote\">[42]<\/sup><\/a>, Nam Ki\u1ebfm, Thi\u1ec7u V\u0169, Nam An, Qu\u1ea3ng, Thi\u1ec1u, Li\u00ean, Anh, Nam \u00c2n, Xu\u00e2n, T\u1ea7n, H\u01b0ng Nguy\u00ean, v.v.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 X\u1eed, \u0110\u1ea1o, Qu\u1ea3ng, Nam \u00c2n, H\u01b0ng Nguy\u00ean, nh\u01b0ng th\u00eam c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, Qu\u1eafc, Th\u01b0\u01a1ng, L\u0169ng, S\u00e2m<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e2m nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ecbnh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 33-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 18 Chinh gi\u00e1c kh\u1ea3o, c\u00e1c n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t b\u1ea1c ch\u1ec9 c\u00f3 S\u00e2m ch\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u1ecbnh ch\u00e2u\" id=\"return-footnote-312-43\" href=\"#footnote-312-43\" aria-label=\"Footnote 43\"><sup class=\"footnote\">[43]<\/sup><\/a>, Ho\u00e0nh, Tuy\u1ec1n, b\u1ea3y ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>S\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ed3ng c\u00f3 35 tr\u01b0\u1eddng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Nhi\u00eau, X\u1eed, Ki\u1ebfn, Anh, T\u00edn, Nam An, \u0110inh, Ch\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec7u V\u0169, Nam Ki\u1ebfm, v.v., v\u00e0 m\u1ed9t v\u1ee5 l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Lai \u1edf T\u1eed ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b th\u00eam c\u00e1c ch\u00e2u Ki\u1ec1n, Tuy\u1ec1n, Thi\u1ec1u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e2u X\u1eed v\u00e0 qu\u00e2n Nam An.)<\/i><\/p>\n<p>S\u1ea3n xu\u1ea5t s\u1eaft c\u00f3 b\u1ed1n gi\u00e1m l\u00e0 \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng, L\u1ee3i Qu\u1ed1c \u1edf T\u1eeb ch\u00e2u, Lai Vu \u1edf Duy\u1ec7n ch\u00e2u, L\u1ee3i Th\u00e0nh \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u. Lai Vu b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf v\u00e0o n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7. L\u1ea1i c\u00f3 12 l\u00f2 \u1edf H\u00e0 Nam, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, Qu\u1eafc, \u0110\u1ed3ng, Nghi, K\u1ef3, Ho\u00e0ng, Vi\u00ean, Anh ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n H\u01b0ng Qu\u1ed1c. C\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea5n, T\u1eeb, Ph\u01b0\u1ee3ng, L\u1ec5, \u0110\u1ea1o, C\u1eeb, H\u1ee3p, Mai, Thi\u1ec3m, Di\u1ec7u, Ph\u01b0\u1eddng, Ki\u1ec1n, C\u00e1t, \u0110inh c\u00f3 20 v\u1ee5. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n T\u00edn, Ng\u1ea1c, Ki\u1ebfn, Li\u00ean, Nam Ki\u1ebfm, Thi\u1ec7u V\u0169, v.v. c\u00f3 25 tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, \u0110\u1ed3ng, Ho\u00e0ng, T\u1ea5n, \u0110\u1ea1o, Mai, Di\u1ec7u, Ph\u01b0\u1eddng, Ng\u1ea1c, nh\u01b0ng th\u00eam c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u0103ng, Lai, Tuy\u1ec1n, T\u01b0.)<\/i><\/p>\n<p>S\u1ea3n xu\u1ea5t thi\u1ebfc c\u00f3 9 tr\u01b0\u1eddng \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y thu\u1ed9c H\u00e0 Nam v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Ki\u1ec1n, Nam Khang, \u0110\u1ea1o, H\u1ea1, Tri\u1ec1u, Tu\u1ea7n.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b th\u00eam c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y v\u00e0 qu\u00e2n Nam Khang.)<\/i><\/p>\n<p>[138] C\u00f3 36 m\u1ecf khai th\u00e1c ch\u00ec \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n C\u00f9, Vi\u1ec7t, Ki\u1ebfn, Nam An, Anh, Xu\u00e2n, Thi\u1ec1u, \u0110inh, Ch\u01b0\u01a1ng, Nam Ki\u1ebfm, Thi\u1ec7u V\u0169.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e2u Ki\u1ebfn, qu\u00e2n Nam An, ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i th\u00eam ch\u00e2u T\u00edn, ch\u00e2u Li\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>C\u00f3 4 m\u1ecf khai th\u00e1c th\u1ee7y ng\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea7n, Giai, Th\u01b0\u01a1ng, Ph\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b ghi 5 m\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>C\u00f3 2 m\u1ecf khai th\u00e1c chu sa \u1edf ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u Nghi.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTam tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b ghi 3 m\u1ecf, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ghi l\u00e0 gi\u00e1m Ph\u00fa Thu\u1eadn l\u00e0 sai, nay theo s\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[139] Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, m\u1ed7i n\u0103m trong thi\u00ean h\u1ea1 thu thu\u1ebf v\u00e0ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1ng <i>(s\u1ed1 n\u00e0y n\u00ean t\u00ecm b\u1ea3n kh\u00e1c, s\u00e1ch \u300aTam tri\u1ec1u s\u1eed ch\u00ed\u300b b\u1ecb thi\u1ebfu)<\/i>, b\u1ea1c 145.000 l\u1ea1ng, \u0111\u1ed3ng 4.120.000 c\u00e2n, s\u1eaft 5.748.000 c\u00e2n, ch\u00ec 793.000 c\u00e2n, thi\u1ebfc 269.000 c\u00e2n. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi, v\u00e0ng 10.000 l\u1ea1ng, b\u1ea1c 882.000 l\u1ea1ng, \u0111\u1ed3ng 2.675.000 c\u00e2n, s\u1eaft 6.293.000 c\u00e2n, ch\u00ec 447.000 c\u00e2n, thi\u1ebfc 191.000 c\u00e2n, th\u1ee7y ng\u00e2n 2.000 c\u00e2n, chu sa 5.000 c\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, v\u00e0ng b\u1ea1c ngo\u00e0i thu\u1ebf khai th\u00e1c m\u1ecf v\u00e0 thu\u1ebf \u0111inh, c\u00f2n c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb vi\u1ec7c chi\u1ebft n\u1ea1p v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n.<\/p>\n<p>Gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o, hai kinh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u thu thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c 1.214.000 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, 1.565.000 quan ti\u1ec1n s\u1eaft, kinh th\u00e0nh b\u00e1n men \u0111\u01b0\u1ee3c 480.000 quan. Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi, thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u b\u1eb1ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng t\u0103ng 7.796.000 quan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u0103ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Chinh gi\u00e1c kh\u1ea3o b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-312-44\" href=\"#footnote-312-44\" aria-label=\"Footnote 44\"><sup class=\"footnote\">[44]<\/sup><\/a>, ti\u1ec1n s\u1eaft t\u0103ng 1.354.000 quan, b\u00e1n men t\u0103ng 391.000 quan. Thu\u1ebf ch\u1ee3 b\u00faa, b\u1ebfn \u0111\u00f2, gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed \u0110\u1ea1o thu \u0111\u01b0\u1ee3c 4.000.000 quan, cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hi t\u0103ng 8.040.000 quan.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-312-1\"> T\u1ec3 th\u1ea7n ng\u00f4n kh\u1ea3o gi\u1ea3o kinh tri\u1ec1u m\u1ea1c ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n quan 'tri\u1ec1u' nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u01b0' , c\u1ee9 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 11-8 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-2\"> n\u1ed9i h\u1eefu h\u1ee3p cai thi\u00ean tr\u1eadt c\u1eadp \u0111\u1ecbnh sai khi\u1ec3n \u00e2n l\u1ec7 'Thi\u00ean' nguy\u00ean t\u00e1c 'tuy\u1ec3n' , c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-3\">'t\u1ed9i' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8, Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-4\">'L\u01b0 Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00f4 Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 305, \u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 14, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 47, truy\u1ec7n L\u01b0u Qu\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-5\">Ch\u1eef 'Qu\u1ea7n Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Qu\u1ef3nh Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7n', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c nh\u1ea5t chi l\u1ee5c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85 \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-6\">'T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng kinh ba ng\u00e0y'. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u1ed1ng, l\u1ec7 ban y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0110\u00f4ng Kinh n\u0103m ng\u00e0y, T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y. Vi\u1ec7c ban y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf T\u00e2y Kinh ba ng\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 t\u01b0. C\u00e2u tr\u00ean n\u00f3i '\u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u0103m ng\u00e0y', n\u00ean c\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0\u1ee1ng kinh ba ng\u00e0y', ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee1ng' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'T\u00e2y'. <a href=\"#return-footnote-312-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-7\">Ch\u1eef 'phong' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 8 Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-312-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-8\">'Th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u0129', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Th\u00e1i t\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-9\"> 'Thu\u1eadn theo t\u00ecnh c\u1ea3m th\u00ec d\u1ec5 dung t\u00fang k\u1ebb gian', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 3-17 ch\u00e9p l\u00e0 'Hu\u1ec7 gian'. <a href=\"#return-footnote-312-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-10\"> 'Kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u', ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u00ecnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-11\">Theo v\u0103n b\u1ea3n trong Th\u1ef1c l\u1ee5c, nghi ng\u1edd ch\u1eef 't\u1ea1i' n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'nhi'. <a href=\"#return-footnote-312-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-12\">C\u00e1c ch\u00e2u b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, 'h\u1ea1n n\u1ed9i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'h\u1ea1n ngo\u1ea1i', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 11-9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-13\">V\u0129nh Khang qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ee7y Khang qu\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t nh\u00e0 T\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 'Th\u1ee7y Khang qu\u00e2n', V\u0129nh Khang qu\u00e2n thu\u1ed9c Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9. <a href=\"#return-footnote-312-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-14\"> 'Ph\u00e0m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'B\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-15\"> 'Tr\u1ecdng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-16\"> 'V\u00e2n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Kh\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-17\"> D\u1ef1ng l\u1ec1u n\u1ec9 tr\u00ean m\u1eb7t b\u0103ng s\u00f4ng 'H\u00e0 b\u0103ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'H\u00e0 thu\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t\u25cb s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-18\"> \u0110\u1ed1t l\u1eeda soi xu\u1ed1ng 'Ho\u1ea3' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-312-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-19\"> Mi\u00ean \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Kh\u00f4ng 'Mi\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u1ecbch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-20\"> Sau phong l\u00e0m T\u1ea7n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i l\u1ea1i gia phong l\u00e0m T\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng 'H\u1ef1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-21\"> \u0110\u1ed5i huy\u1ec7n U \u0110\u00f4 thu\u1ed9c U Ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Uy\u1ec3n B\u00ecnh 'U Ch\u00e2u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u1ea1c Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-22\"> L\u00e0m b\u1eb1ng da b\u1ecdc d\u00e2y m\u00e0u v\u00e0ng \u0111\u1ecf 'C\u00e1ch' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 23 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 y ph\u1ee5c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-23\"> Cu\u1ed1i d\u1ea3i \u0111\u00ednh ng\u1ecdc trai 'Xuy\u1ebft' nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t\u25cb, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-312-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-24\"> \u0110\u00e0n \u00f4ng ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o l\u00f3t m\u00e0u l\u1ee5c c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. 'L\u1ee5c trung \u0111\u01a1n', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b ghi l\u00e0 'L\u1ee5c c\u00e2n'. <a href=\"#return-footnote-312-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-25\"> M\u1ed7i cung \u0111\u1eb7t s\u1ee9 v\u00e0 b\u1ed9 th\u1ef1 n\u1eafm gi\u1eef b\u1ed9 t\u1ed9c 'Tr\u00ed' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Th\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ea5t nh\u1ea5t s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-26\">Ch\u1eef 't\u1eed' trong 'qu\u1ea7n t\u0103ng t\u1ee9 t\u1eed ph\u01b0\u01a1ng b\u00e0o gi\u1ea3 th\u1eadp t\u1ee9 nh\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-312-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-27\">'170 ng\u01b0\u1eddi' trong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 487, ph\u1ea7n Cao Ly truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 '179 ng\u01b0\u1eddi'. <a href=\"#return-footnote-312-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-28\">Ch\u1eef '\u0111\u00f4ng' trong 'nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u00f4', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 20, ph\u1ea7n Ki\u1ebfn T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean qu\u00e1n \u0111\u1ec3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-29\">Sau \u0111\u00f3 theo l\u1ec7 c\u0169 c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00e1n qu\u00e1n li\u00ean th\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng s\u1ef1, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-30\">13.930.320 nh\u00e2n kh\u1ea9u, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 11-26 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 11 H\u1ed9 kh\u1ea9u kh\u1ea3o \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '19.930.320 nh\u00e2n kh\u1ea9u.' <a href=\"#return-footnote-312-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-31\">T\u01a1 gi\u1ea3m 55.000 l\u1ea1ng, '5.000' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '50.000', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-32\">C\u00e1n t\u00ean t\u0103ng 470.000 chi\u1ebfc, 'c\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 4 \u0110i\u1ec1n ph\u00fa kh\u1ea3o s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-33\">Ch\u1eef 'g\u1ea5m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-34\">\u300aChu quan\u300b g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ed5 di\u00eam, ch\u1eef 'v\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'vi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-35\">D\u1eabn n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 t\u01b0\u1edbi v\u00e0o, ch\u1eef 'th\u1ee7y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-312-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-36\">M\u1ed7i h\u1ed9 m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i xu\u1ea5t 2 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m phu, g\u1ecdi l\u00e0 phu ru\u1ed9ng mu\u1ed1i, ch\u1eef 'nh\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'nh\u1ea5t', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-37\"> ch\u1eef 'qu\u00e2n' trong 'H\u01b0ng H\u00f3a qu\u00e2n' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-312-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-38\"> ch\u1eef 't\u1ee9' trong 'Xuy\u00ean H\u1ea1p t\u1ee9 l\u1ed9' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-312-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-39\">M\u1ed7i ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n d\u00f9ng ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea1ng \u0111\u1ed3ng, 'ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea1ng', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 180, ch\u00ed Th\u1ef1c h\u00f3a v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 9, kh\u1ea3o Ti\u1ec1n t\u1ec7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'ba c\u00e2n m\u01b0\u1eddi l\u1ea1ng'. <a href=\"#return-footnote-312-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-40\">Th\u00e0nh n\u1eb7ng n\u0103m c\u00e2n, ch\u1eef 'n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'm\u1ed9t', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-312-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-41\">Ch\u1eef 'Nam \u00c2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 33-7 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 18, kh\u1ea3o Chinh gi\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-312-41\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 41\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-42\">\u0110inh nguy\u00ean l\u00e0 'H\u00e0', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 33-2, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-312-42\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 42\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-43\">S\u00e2m nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ecbnh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 33-9 v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 18 Chinh gi\u00e1c kh\u1ea3o, c\u00e1c n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t b\u1ea1c ch\u1ec9 c\u00f3 S\u00e2m ch\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u1ecbnh ch\u00e2u <a href=\"#return-footnote-312-43\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 43\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-312-44\">Ch\u1eef 't\u0103ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 17 ph\u1ea7n Chinh gi\u00e1c kh\u1ea3o b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-312-44\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 44\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":55,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-312","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1291,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/312\/revisions\/1291"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/312\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=312"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=312"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}