{"id":316,"date":"2025-07-04T02:37:16","date_gmt":"2025-07-04T02:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=316"},"modified":"2025-08-21T14:31:04","modified_gmt":"2025-08-21T07:31:04","slug":"beta-quyen-99-nam-can-hung-thu-1-nham-tuat-1022","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-99-nam-can-hung-thu-1-nham-tuat-1022\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 99: N\u0102M C\u00c0N H\u01afNG TH\u1ee8 NH\u1ea4T (NH\u00c2M TU\u1ea4T, 1022)","rendered":"QUY\u1ec2N 99: N\u0102M C\u00c0N H\u01afNG TH\u1ee8 NH\u1ea4T (NH\u00c2M TU\u1ea4T, 1022)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, m\u00f9ng 1, gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110inh V\u1ecb, con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n C\u1ee7ng xu\u1ed1ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u; c\u00e1c con kh\u00e1c l\u00e0 T\u1ecbch, <i>(?)<\/i>, V\u0169 \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ph\u1ea3i theo cha. Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam l\u00e0 Ti\u1ebft Nhan v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho Tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi Nhan.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u01b0 \u0111\u1ed3, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, c\u00f9ng tham gia ch\u00ednh s\u1ef1.\r\n\r\nT\u00f4ng \u0110\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, gh\u00e9t \u0111i\u1ec1u \u00e1c, \u00edt khoan dung, g\u1eb7p vi\u1ec7c d\u00e1m n\u00f3i, kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 ti\u1ec3u ti\u1ebft. Khi l\u00e0m D\u1ee5 \u0111\u1ee9c, \u00f4ng \u1edf g\u1ea7n qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, th\u01b0\u1eddng c\u1ea3i trang \u0111\u1ebfn qu\u00e1n u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u.\r\n\r\nM\u1ed9t l\u1ea7n, Ch\u00e2n T\u00f4ng g\u1ea5p tri\u1ec7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda, m\u00e3i sau T\u00f4ng \u0110\u1ea1o m\u1edbi t\u1eeb qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u v\u1ec1. S\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc h\u1eb9n r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng tr\u00e1ch ng\u00e0i \u0111\u1ebfn mu\u1ed9n, ng\u00e0i s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"C\u1ee9 n\u00f3i th\u1eadt.\"<\/i> S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady ng\u00e0i s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i.\"<\/i> T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u00e1p: <i>\"U\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh; l\u1eeba d\u1ed1i Vua l\u00e0 t\u1ed9i l\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nQu\u1ea3 nhi\u00ean Ch\u00e2n T\u00f4ng h\u1ecfi, s\u1ee9 gi\u1ea3 k\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi T\u00f4ng \u0110\u1ea1o, Vua tra h\u1ecfi, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1ea1 t\u1ed9i r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi quen t\u1eeb qu\u00ea \u0111\u1ebfn, th\u1ea7n nh\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e9n \u0111\u0169a, n\u00ean \u0111\u1ebfn qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u u\u1ed1ng.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 trung th\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecdng d\u1ee5ng.\r\n\r\nVua t\u1eebng k\u1ec3 v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu, Th\u00e1i h\u1eadu nh\u1edb \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, n\u00ean c\u1ea3 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o v\u00e0 Di Gi\u1ea3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, v\u1ec1 l\u1ea1i ban c\u0169; T\u1ed5 S\u0129 Ho\u00e0nh, L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u C\u00e1t; Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 T\u1ef7, Gi\u00e1m thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u ch\u00e2u Nhi\u00eau; T\u00f4 Duy Ph\u1ee7, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean; Ho\u00e0ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n, Quy\u1ec1n Ph\u00e1n quan b\u1ed9 H\u1ed9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Vi\u00ean; T\u00f4n Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, Quy\u1ec1n Ph\u00e1n quan Di\u00eam Thi\u1ebft, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u T\u00fac; Chu Gia Ch\u00ednh \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Kim; Th\u01b0\u1ee3ng Quan B\u1eadt, Ph\u00e1n quan b\u1ed9 H\u1ed9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 \u0110\u1ed9 chi \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u T\u1ea5n; L\u00fd Tr\u1ef1c Ph\u01b0\u01a1ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 Kim, Quy\u1ec1n Ma kh\u00e1m ty \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Truy. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb.\r\n\r\n<i>(Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, Gia Ch\u00ednh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\nB\u1eadt l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ebf \u00c2m.\r\n\r\n[4] L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"L\u1ec5 an t\u00e1ng \u1edf s\u01a1n l\u0103ng \u0111\u00e3 xong, Ho\u00e0ng h\u1eadu Trang M\u1ee5c Qu\u00e1ch th\u1ecb t\u1eebng l\u00e0m m\u1eabu nghi thi\u00ean h\u1ea1, theo l\u1ec5 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ph\u1ed1i; Ho\u00e0ng h\u1eadu Trang Ho\u00e0i Phan th\u1ecb v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong t\u1eeb th\u1eddi \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd \u1edf h\u1eadu mi\u1ebfu.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho t\u1eadp ngh\u1ecb \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, H\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy xin theo nh\u01b0 L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y Y\u1ebfn Th\u00f9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. Khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, Th\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Th\u00e1i h\u1eadu cho r\u1eb1ng \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ef1u th\u1ea7n \u0110\u00f4ng cung ch\u01b0a x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gia phong.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tri\u1ec7u Ho\u00e0ng Ch\u1ea5n, nguy\u00ean \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u1ec1 kinh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u1ea5n l\u00e0m Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, c\u00f9ng L\u00fd Ph\u1ed5 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a Ph\u1ed5. \u0110\u1ebfn khi b\u1ecb Ph\u1ed5 t\u1ed1 c\u00e1o, b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 oan. Sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, nh\u01b0ng v\u00ec Ph\u1ed5 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 bi\u1ec7n minh. \u0110\u1ebfn khi V\u1ecb b\u1ecb bi\u1ebfm, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00ec \u00f4ng n\u00f3i, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, ph\u1ee5c ch\u1ee9c, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Nhi\u00eau.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, L\u01b0u H\u00e0i, Lang trung H\u1ed9 b\u1ed9, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m s\u1ee9 h\u1ed3i t\u1ea1 Ho\u00e0ng h\u1eadu sang Khi\u1ebft \u0110an, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o Ngh\u1ecb l\u00e0m ph\u00f3; Tri\u1ec7u H\u1ea1, Lang trung C\u00f4ng b\u1ed9, l\u00e0m s\u1ee9 h\u1ed3i t\u1ea1 Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, D\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u00e1t, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, l\u00e0m ph\u00f3. D\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u00e1t, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Duy Di\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf tr\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, T\u0103ng \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean c\u0169ng ch\u00ednh th\u1ee9c g\u1ecdi Duy Di\u1ec5n l\u00e0 s\u1ee9.\r\n\r\nTheo l\u1ec7 c\u0169, Khu m\u1eadt s\u1ee9 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gia th\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u, nh\u01b0ng Duy Di\u1ec5n ch\u1ec9 l\u1ea5y ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u00e0m s\u1ee9, do c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m s\u01a1 su\u1ea5t. V\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6, Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i l\u1ea7n \u0111\u1ea7u d\u00f9ng ch\u1ee9c v\u0103n quan ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0m s\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 mang ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u0103ng c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0 V\u0129nh \u0110\u1ecbnh. Ban \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb xin \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u0103ng l\u00e0 Tr\u1ea5n L\u0103ng. \u0110\u1ebfn khi V\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng cho r\u1eb1ng ba l\u0103ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef <i>\"V\u0129nh\"<\/i>, n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh V\u0129nh \u0110\u1ecbnh L\u0103ng. Tuy nhi\u00ean, V\u0129nh An v\u1ed1n l\u00e0 t\u00ean huy\u1ec7n[footnote]'V\u0129nh An' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0129nh \u0110\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 37-8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft: 'X\u00e9t l\u0103ng c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5 ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 An L\u0103ng, V\u0129nh An v\u1ed1n l\u00e0 t\u00ean huy\u1ec7n.' V\u0103n n\u00e0y h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi s\u00e1ch n\u00e0y.[\/footnote], l\u0103ng c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5 ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 An L\u0103ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u0103ng c\u1ee7a D\u1ef1c T\u1ed5 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ecbnh L\u0103ng, n\u00ean l\u1ea1i truy \u0111\u1ed5i l\u0103ng c\u1ee7a D\u1ef1c T\u1ed5 th\u00e0nh T\u0129nh L\u0103ng[footnote]'Truy' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ea Ch\u1eedng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc, l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ai ch\u1ec9nh s\u1eeda. <i>(Vi\u1ec7c ch\u00ea Ch\u1eedng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Quy\u1ec1n ph\u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft c\u00e2u vi\u1ec7n Phan Nh\u1eef S\u0129 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n Ch\u00e2u. Nh\u1eef S\u0129 l\u00e0 con c\u1ee7a C\u1ea9n Tu, con r\u1ec3 c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri huy\u1ec7n Khai Phong Ti\u1ec1n Tr\u00ed Nghi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c[footnote]\u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri huy\u1ec7n Khai Phong Ti\u1ec1n Tr\u00ed Nghi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. 'Khai Phong huy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Khai Phong ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 23, s\u1ef1 t\u00edch \u0110inh V\u1ecb s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u1edf Tr\u00ec Ch\u00e2u.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Giang Ninh, Tr\u00ed Nghi\u00eau l\u00e0m T\u00f2ng s\u1ef1 trong ph\u1ee7. Khi \u0110inh V\u1ecb l\u00ean l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m ch\u1ee9c trong qu\u00e1n, l\u00e0m Tri huy\u1ec7n X\u00edch, \u1ef7 th\u1ebf \u0110inh V\u1ecb nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9. Khi \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb h\u1ea1 b\u1ec7, \u00f4ng c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Ti\u1ec1n Tr\u00ed Nghi\u00eau, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.\r\n\r\n[11] C\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, xin Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu tu\u00e2n theo di ch\u1ebf, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, theo nghi th\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, cho ph\u00e9p Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ea5u s\u1ef1, c\u00f9ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ea3o lu\u1eadn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u l\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[12] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u1eef \u0111\u1ea1o s\u0129 L\u01b0u \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u t\u1eebng l\u00e0m th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y ra v\u00e0o nh\u00e0 \u0110inh V\u1ecb. Khi \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb b\u1eaft, \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u khai r\u1eb1ng \u0110inh V\u1ecb t\u1eebng d\u1ea1y b\u1ea3o: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n ph\u00f9 th\u1ee7y, kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u01b0\u1ee3n l\u1eddi L\u00e3o Qu\u00e2n n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ecda ph\u00fac th\u00ec d\u1ec5 lay \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, \u0110inh V\u1ecb cho l\u1eadp t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n trong nh\u00e0, ban \u0111\u00eam l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o trong v\u01b0\u1eddn, L\u00f4i Do\u00e3n Cung nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn xin c\u1ea7u nguy\u1ec7n.\r\n\r\nKhi Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0, \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o c\u1ea5m cung. Sau \u0111\u00f3, do \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c con r\u00f9a, \u0110inh V\u1ecb b\u1ea3o \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u \u0111em v\u00e0o cung, n\u00f3i d\u1ed1i r\u1eb1ng l\u1ea5y t\u1eeb hang n\u00fai nh\u00e0 m\u00ecnh. L\u1ea1i d\u1ea1y th\u00eam: <i>\"N\u1ebfu ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng h\u1ecfi ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 L\u00e3o Qu\u00e2n, th\u00ec c\u1ee9 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, n\u00ean bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb c\u00f2n l\u00e0m hai b\u00e0i t\u1ee5ng, \u0111\u1ec1 l\u00e0 <i>\"H\u1ed7n Nguy\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf ban cho \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u\"<\/i>, l\u1eddi l\u1ebd m\u00ea ho\u1eb7c qu\u00e1i \u0111\u1ea3n.\r\n\r\nNg\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tham qu\u00e2n Ty h\u1ed9 ch\u00e2u Nhai, c\u00e1c con \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. <i>(?)<\/i> l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111i Ph\u1ee5c Ch\u00e2u. T\u1ecbch thu gia s\u1ea3n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a h\u1ed1i l\u1ed9 kh\u1eafp n\u01a1i kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. C\u00e1c em l\u00e0 T\u1ee5ng, Thuy\u1ebft, Gi\u00e1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. L\u1ea1i \u0111em t\u1ed9i tr\u1ea1ng b\u00eau r\u00f5 trong ngo\u00e0i.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb sai T\u1ed1ng Th\u1ee5 so\u1ea1n l\u1eddi tr\u00e1ch t\u1ed9i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n. Th\u1ee5 h\u1ecfi l\u00fd do, V\u1ecb \u0111\u00e1p: <i>\"Xu\u00e2n Thu kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng, H\u00e1n ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9ng c\u1ee9.\"<\/i> Th\u1ee5 tuy theo \u00fd V\u1ecb, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng thay \u0111\u1ed5i l\u1eddi l\u1ebd, kh\u00f4ng d\u00f9ng nguy\u00ean v\u0103n. Khi V\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng, Th\u1ee5 \u0111ang ph\u1ee5 tr\u00e1ch so\u1ea1n chi\u1ebfu, li\u1ec1n vi\u1ebft: <i>\"L\u1eddi r\u0103n v\u00f4 t\u01b0\u1edbng, \u0111i\u1ec3n c\u0169 r\u1ea5t r\u00f5; t\u1ed9i b\u1ea5t \u0111\u1ea1o, h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng tha.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i.\r\n\r\nKhi V\u1ecb m\u1edbi \u0111u\u1ed5i Chu\u1ea9n, trong kinh th\u00e0nh c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"Mu\u1ed1n thi\u00ean h\u1ea1 y\u00ean, h\u00e3y nh\u1ed5 m\u1eaft '\u0110inh'; mu\u1ed1n thi\u00ean h\u1ea1 t\u1ed1t, chi b\u1eb1ng tri\u1ec7u Kh\u1ea5u l\u00e3o.\"<\/i> Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda n\u0103m, V\u1ecb c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 b\u00e1o \u1ee9ng nhanh ch\u00f3ng, thi\u00ean \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecba \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nV\u1ecb b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nhai Ch\u00e2u, \u0111i ngang L\u00f4i Ch\u00e2u, Chu\u1ea9n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em m\u1ed9t con d\u00ea h\u1ea5p \u0111\u00f3n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. V\u1ecb mu\u1ed1n g\u1eb7p Chu\u1ea9n, Chu\u1ea9n t\u1eeb ch\u1ed1i. Nghe tin gia \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecbnh b\u00e1o th\u00f9, Chu\u1ea9n v\u1ed9i \u0111\u00f3ng c\u1eeda b\u1eaft \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, kh\u00f4ng cho ra ngo\u00e0i, \u0111\u1ee3i V\u1ecb \u0111i xa m\u1edbi th\u00f4i.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i t\u1eebng qua l\u1ea1i v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, t\u1ea5t c\u1ea3 kh\u00f4ng truy c\u1ee9u. L\u00fac \u0111\u00f3 sai Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng C\u1ea9n Ng\u00f4n \u0111\u1ebfn t\u1ecbch bi\u00ean nh\u00e0 h\u1eafn, thu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 xin x\u1ecf th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed1t h\u1ebft, kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1eddi khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9. C\u1ea9n Ng\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ee7 \u0110i\u1ec1n.\r\n\r\n[14] Cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u00e3 qua k\u1ef3 thi \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, l\u00e0m Th\u00ed \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Ch\u00ednh t\u1ef1; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0m Th\u00ed B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Hi\u1ec7u th\u01b0 lang; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u1ef1 thi \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu Trai lang. C\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p; Trai lang, Th\u00ed h\u00e0m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba tuy\u1ec3n tr\u1edf l\u00ean; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00ea; c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00ea; Ch\u1ec9 s\u1eed, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Sai s\u1ee9 Tam ban; Nha hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n.\r\n\r\n[15] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri T\u1ee9 Ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Gi\u1ea3n.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, duy\u1ec7t vi\u1ec7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n c\u00e1c qu\u00e2n, vi\u1ec7c n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i ba ng\u00e0y th\u00ec xong. M\u1ed9t vi\u00ean Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 \u1edf l\u1ea1i vi\u1ec7n n\u00e0y ba ng\u00e0y, ti\u1ebfn h\u00e0nh tuy\u00ean ch\u1ec9 v\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t.\r\n\r\nTrong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt, Thi\u00ean V\u0169 thu\u1ed9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty, Long V\u1ec7 thu\u1ed9c M\u00e3 qu\u00e2n ty, Th\u1ea7n V\u1ec7 thu\u1ed9c B\u1ed9 qu\u00e2n ty \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ee9 qu\u00e2n. M\u1ed7i qu\u00e2n chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu s\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i s\u01b0\u01a1ng c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9. M\u1ed7i s\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ba qu\u00e2n, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 n\u0103m ch\u1ec9 huy, m\u1ed7i qu\u00e2n l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu ph\u1ee5 t\u00e1. C\u00e1c qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt, Thi\u00ean V\u0169, Long V\u1ec7, Th\u1ea7n V\u1ec7 c\u00f2n c\u00f3 qu\u00e2n th\u1ee9 t\u01b0, d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i cao \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu.\r\n\r\n\u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n Th\u1ea7n D\u0169ng, Tuy\u00ean V\u0169, Ki\u00eau K\u1ef5, m\u1ed7i qu\u00e2n chia l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 qu\u00e2n, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy; l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n Ninh S\u00f3c, Ki\u00eau Th\u1eafng, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy; qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu, m\u1ed7i b\u00ean c\u00f3 n\u0103m qu\u00e2n, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy: \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu.\r\n\r\nM\u00e3 qu\u00e2n ty th\u00ec c\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n V\u00e2n K\u1ef5, V\u0169 K\u1ef5, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy. B\u1ed9 qu\u00e2n ty th\u00ec c\u00f3 qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu, m\u1ed7i b\u00ean c\u00f3 n\u0103m qu\u00e2n, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu ph\u1ee5 t\u00e1. M\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5 xong, c\u00e1c qu\u00e2n s\u1ebd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5.\r\n\r\nPh\u00e0m c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, l\u1ea1i th\u0103ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed, l\u1ea1i th\u0103ng n\u1eefa th\u00ec l\u00e0m S\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. N\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1, th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5, l\u00e0m ch\u00ednh ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, ho\u1eb7c l\u00e0m ch\u1ee9c B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu ho\u1eb7c c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m th\u00ec l\u00e0m ch\u1ee9c Ng\u1ef1 ti\u1ec1n trung t\u00e1 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, thu\u1ed9c qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eb7ng h\u01a1n th\u00ec b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m ch\u1ee9c M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xin Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt v\u1ec1 qu\u00e2n m\u00e3 v\u00e0 c\u00e1c th\u1ec9nh c\u1ea7u \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i, \u0111\u1ec1u tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5; n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng, th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 ti\u1ebfn tr\u00ecnh, \u0111\u1ee3i \u1ea5n k\u00fd r\u1ed3i ban ra; ho\u1eb7c n\u1ebfu vi\u1ec7c theo ch\u1ec9 ri\u00eang m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ec3 thi h\u00e0nh, th\u00ec tr\u00ecnh l\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, \u0111\u1ee3i x\u1eed l\u00fd sau. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[18] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u00fd x\u0103m v\u00e0 \u0111\u00e0y t\u1ed9i nh\u00e2n. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u1ebfu t\u00ecnh ti\u1ebft li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1ed9i l\u1edbn th\u00ec ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.\r\n\r\n[19] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u00e1n s\u00e1t \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e0y v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169 tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 chi\u1ebfu x\u00e1 n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng, li\u1ec7t k\u00ea t\u1ed9i tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi ban chi\u1ebfu x\u00e1 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu sau ban v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n th\u00e1ng 8, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, ghi li\u1ec1n v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[20] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau th\u1ecb, T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Trung Ph\u1ee5 l\u00e0m ph\u00f3. Vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 ri\u00eang sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Tri\u1ec7u Trung Ph\u1ee5, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.\r\n\r\n[21] Th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, nguy\u00ean Tri L\u00e2m H\u1ea3i huy\u1ec7n, Qu\u00e1n c\u00e1c Hi\u1ec7u kh\u00e1m Ti\u1ec1n Ti\u00ean Chi l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1. Theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u00e0m th\u00ed d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u00ec Ti\u1ec1n Ti\u00ean Chi \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf v\u0103n qu\u00e1n n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, bu\u00f4ng r\u00e8m quy\u1ebft vi\u1ec7c, b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1ea7u tr\u0103m quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111au bu\u1ed3n h\u1ed3i l\u00e2u, sai n\u1ed9i th\u1ecb tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ee3i khi Vua l\u1edbn l\u00ean, s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n.\"<\/i>\r\n\r\nPh\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ebfp ch\u00ednh l\u00e0 do di m\u1ec7nh c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf.\"<\/i> Ch\u1eedng k\u1ebf nhi\u1ec7m \u0110inh V\u1ecb gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng[footnote]Ch\u1eedng k\u1ebf \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, ch\u1eef 'th\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 27 Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8 b\u1ed5 sung.[\/footnote], mu\u1ed1n noi theo v\u1ebft c\u0169 c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch h\u1ecda ph\u00fac v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n, n\u00ean Ch\u1eedng kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1ed9ng h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u do hai cung quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 Th\u00e1i h\u1eadu x\u01b0ng <i>\"d\u01b0\"<\/i>. Sau khi \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb h\u1ea1, Trung th\u01b0 v\u00e0 L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n b\u00e0n b\u1ea1c, m\u1ed7i khi ban ch\u1ebf l\u1ec7nh th\u00ec x\u01b0ng <i>\"d\u01b0\"<\/i>, c\u00f2n khi x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n ri\u00eang th\u00ec x\u01b0ng <i>\"Ng\u00f4\"<\/i>. Th\u00e1i h\u1eadu ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u01b0ng <i>\"Ng\u00f4\"<\/i>.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ng\u0103n Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, c\u0103n c\u1ee9 theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng do Ph\u00fa B\u1eadt so\u1ea1n.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng T\u00f4 Ch\u00e2u n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng b\u1ecb l\u1ee5t, l\u1ec7nh cho quan tr\u01b0\u1edfng c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ph\u1ee5c ch\u1ee9c Th\u01b0 th\u1eeba Tr\u1ea7n H\u1ed7 l\u00e0m B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd. Tr\u1ea7n H\u1ed7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u00eam th\u01b0 H\u00e0 Nam ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan, v\u00ec Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf nhi\u1ec7m s\u1edf n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u T\u1eedu thu\u1ebf. \u0110\u1ebfn nay, nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, sai khi\u1ec3n nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\nTr\u1ea7n H\u1ed7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ea5n Giang.\r\n\r\n[25] Ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00e2y Ph\u1ea1m T\u00f4ng Ca v\u00e0 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e1nh nhau c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, xin th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ch\u00e2u Ho\u00e0n t\u00e2u: <i>\"Tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u1ed9c B\u1ea1ch M\u00e3 T\u1ecb \u1edf tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng d\u1eabn 18 ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 l\u1ea1c Gi\u1ea3 Long gi\u1ea3 x\u01b0ng gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu H\u1ed3 Ninh t\u1eed tr\u1eadn \u1edf ch\u00e2u Quy \u0110\u1ee9c, 300 h\u1ed9 b\u1ea3n t\u1ed9c li\u00ean ti\u1ebfp b\u1ecf tr\u1ed1n, tuy \u0111\u00e3 chi\u00eau d\u1ee5 tr\u1edf v\u1ec1, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n 100 h\u1ed9 \u1edf ph\u00eda T\u00e2y, e r\u1eb1ng s\u1ebd ng\u1ea7m li\u00ean k\u1ebft, l\u1ea1i v\u00e0o g\u00e2y h\u1ecda. Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u1eed tr\u00ed Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi trong b\u1ed9 l\u1ea1c th\u00ec giao cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u1ed9c Uy Ni \u1edf gi\u1edbi tuy\u1ebfn tr\u1ea1i T\u00fac Vi\u1ec5n, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u1ef1 M\u1eabn Ch\u00e2u Nh\u0129 qu\u1ea3n l\u00fd.\"<\/i> Chi\u1ebfu sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Kh\u00f4ng th\u1ea5y S\u00f9ng T\u00edn sau n\u00e0y \u0111i\u1ec1u tra th\u1ebf n\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[27] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng h\u00e0ng n\u0103m Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt \u0111\u01b0a l\u1ec5 v\u1eadt cho Khi\u1ebft \u0110an, Gia Lu\u1eadt T\u00f4ng T\u00edn c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng. T\u00f4ng T\u00edn t\u1ee9c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung, \u0111\u01b0\u1ee3c Khi\u1ebft \u0110an phong l\u00e0m Ng\u00f4 v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed5i t\u00ean nh\u01b0 hi\u1ec7n nay. Nh\u1eadm Trung H\u00e0nh \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, T\u00f4ng T\u00edn c\u0169ng \u0111em ng\u1ef1a qu\u00fd \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u00ean ng\u00f4i.\r\n\r\n<i>(T\u00f4ng T\u00edn d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 9, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, sai L\u1ea1i b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u Di\u1ec7p, T\u00e2y kinh T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng Ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Ch\u00ed Ng\u00f4n, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea5n, T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu L\u01b0u Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Vua Khi\u1ebft \u0110an.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Trung th\u01b0 xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 n\u0103m Thi\u00ean Hi, c\u00e1c vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, Tam ban, L\u01b0u n\u1ed9i Thuy\u00ean m\u1ed7i ng\u00e0y d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn kh\u00f4ng qu\u00e1 hai ty. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n qu\u00e1 c\u1ee9ng nh\u1eafc.\r\n\r\n[30] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng kh\u1ea3o kh\u00f3a \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u01b0 thi\u00ean gi\u00e1m th\u1eeba T\u1eeb Kh\u1edfi v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng khi g\u1eb7p ti\u00ean \u0111\u1ebf ng\u1ef1 l\u00e2u v\u00e0 l\u00ean ng\u00f4i, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng v\u1edbi vi\u1ec7c h\u1ecd may m\u1eafn th\u0103ng ti\u1ebfn[footnote] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng v\u1edbi vi\u1ec7c h\u1ecd may m\u1eafn th\u0103ng ti\u1ebfn, ch\u1eef 'ti\u1ebfn' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 35 b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua c\u00f9ng ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu d\u1ee5 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c thi\u00ean th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ti\u00ean \u0111\u1ebf t\u00f4n \u0111\u1ea1o ph\u1ee5ng thi\u00ean, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c linh \u1ee9ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y an t\u00e1ng, b\u1ea3n kh\u1eafc ng\u1ecdc ph\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, c\u00f2n b\u1ea3n ch\u00e2n v\u0103n nguy\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd trong cung, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf. Hu\u1ed1ng chi \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 ti\u00ean \u0111\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i trong nh\u00e2n gian, n\u00ean \u0111em ch\u00f4n theo \u1edf V\u0129nh \u0110\u1ecbnh l\u0103ng \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf.\"<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 L\u1eef Di Gi\u1ea3n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n theo \u1edf V\u0129nh \u0110\u1ecbnh l\u0103ng, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o qu\u1ed1c s\u1eed, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 do L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean t\u1ea1p k\u00fd\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai.)<\/i>\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ph\u00e2n ty v\u00e0 tr\u00ed s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i n\u01a1i m\u00ecnh \u1edf, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed t\u00e2n kh\u00e1ch, ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh H\u00e0n Vi\u1ec7n.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, \u0111\u01b0a ra m\u01b0\u1eddi quy\u1ec3n \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b, v\u1eeba kh\u00f3c v\u1eeba n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u00e3 t\u1ef1 xem qua \u300aTh\u00e1nh ch\u00ednh k\u1ef7\u300b c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t v\u00e0o ho\u00e0ng \u0111\u01b0\u1eddng.\"<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, linh c\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111i. Quan L\u1ec5 b\u1ed9 n\u00f3i theo l\u1ec7 c\u0169, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o tang, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 thay \u0111\u1ed5i ngay, d\u00f9 t\u1ea3 h\u1eefu n\u1ed9i th\u1ecb c\u0169ng v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o tang nh\u01b0 c\u0169. C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ed1 xin, Vua m\u1edbi h\u1ea1 l\u1ec7nh ng\u00e0y h\u00f4m sau thay \u0111\u1ed5i. Khi s\u1eafp \u0111\u01b0a linh c\u1eefu \u0111i, Vua kh\u00f4ng coi ch\u00ednh s\u1ef1 trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, sau \u0111\u00f3 d\u00f9 c\u00f3 coi ch\u00ednh s\u1ef1, v\u1eabn ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan xin ph\u00e1 h\u1ebft c\u00e1c c\u1ed5ng th\u00e0nh, nh\u00e0 c\u1eeda d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng linh c\u1eefu \u0111i qua \u0111\u1ec3 xe v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i qua. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>\"Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111i phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, nghi v\u1eadt \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng nghe c\u00f3 vi\u1ec7c ph\u00e1 h\u1ee7y g\u00ec. Hu\u1ed1ng chi di chi\u1ebfu d\u1eb7n ph\u1ea3i theo s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb, nay c\u00e1c quan l\u00e0m minh kh\u00ed qu\u00e1 xa x\u1ec9, l\u00e0m kh\u1ed5 ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u1ea3m b\u1edbt.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Vua l\u00fac \u0111\u00f3 ng\u1ed3i c\u00f9ng Th\u00e1i h\u1eadu trong cung, b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"C\u1ed5ng th\u00e0nh th\u1ea5p th\u00ec n\u00ean ph\u00e1, c\u00f2n nh\u00e0 d\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean ph\u00e1.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[35] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, H\u1ecdc s\u0129 t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Tri ch\u00e2u Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m.\r\n\r\nT\u0129nh v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, khi V\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng phe \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111u\u1ed5i, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh t\u00e2u r\u1eb1ng T\u0129nh gi\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1[footnote] \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh, trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 23 chuy\u1ec7n \u0110inh V\u1ecb ghi l\u00e0 '\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh'.[\/footnote], kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1i l\u00e0m quan \u1edf qu\u00ea nh\u00e0, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. Tri qu\u00e2n Thi\u1ec7u V\u0169 l\u00e0 Giang Ch\u1eedng, Tri qu\u00e2n H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh V\u1ea5n c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m l\u00e2u \u0111i\u1ebfm v\u1ee5 \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u v\u00e0 thu thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u1edf Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u do b\u1ecb V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh h\u1eb7c t\u1ea5u.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i T\u1ea3 di li t\u1ea5t, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Tam \u1ea8n v\u00e0 Cao Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 l\u00e0 H\u00e0n C\u00e1ch \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng Vua l\u00ean ng\u00f4i.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, an t\u00e1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng V\u0103n Minh Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh Nguy\u00ean Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u1edf V\u0129nh \u0110\u1ecbnh l\u0103ng.\r\n\r\n[38] L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n xin ki\u00eang h\u00fay c\u1ee7a cha v\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ec9 ki\u00eang h\u00fay c\u1ee7a cha l\u00e0 B\u00e0nh Th\u00e0nh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i \u0111\u1ed5i t\u00ean Th\u00f4ng ti\u1ebfn ty th\u00e0nh Th\u1eeba ti\u1ebfn ty.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, \u0111\u01b0a b\u00e0i v\u1ecb c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0o th\u1edd trong Th\u00e1i Mi\u1ebfu, nh\u1ea1c t\u1ebf mi\u1ebfu g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"\u0110\u1ea1i Danh chi v\u0169\"<\/i>[footnote]Ch\u1eef 'mi\u1ebfu' trong 'mi\u1ebfu l\u1ea1c vi\u1ebft \u0111\u1ea1i danh chi v\u0169' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 35 c\u1ee7a \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. L\u1ea5y Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ban chi\u1ebfu l\u1eadp ng\u00e0y k\u1ef5 cho Trang M\u1ee5c.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i h\u1eadu mu\u1ed1n chu\u1ea9n b\u1ecb y ph\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1ed3 ng\u1ef1 nh\u01b0 khi c\u00f2n trong cung, d\u00f9ng l\u1ed3ng b\u1ea1c che ph\u1ee7 b\u00e0i v\u1ecb. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p ti\u00ean \u0111\u1ebf. Nay ch\u00ednh s\u1ef1 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u \u1edf hai cung, ch\u1ec9 c\u1ea7n Th\u00e1i h\u1eadu xa l\u00e1nh k\u1ebb gian t\u00e0, khen th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi trung tr\u1ef1c, ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, gi\u00fap ng\u00e0i th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00e1nh \u0111\u1ee9c, th\u00ec \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 c\u00e1ch b\u00e1o \u0111\u00e1p ti\u00ean \u0111\u1ebf t\u1ed1t nh\u1ea5t.\"<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban \u00e2n x\u00e1 gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh v\u00e0 T\u00e2y Kinh m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n ph\u1ee5c d\u1ecbch \u1edf s\u01a1n l\u0103ng v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i xe linh c\u1eefu \u0111i qua.\r\n\r\n[41] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00f9ng Ch\u1eedng cho r\u1eb1ng l\u1ec5 s\u01a1n l\u0103ng \u0111\u00e3 xong, d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng xin t\u1eeb ch\u1ee9c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1edf l\u1ea1i ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh.\r\n\r\n[43] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c hai l\u1ea7n l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, x\u1ebfp tr\u00ean Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n. Nay L\u01b0u Qu\u00e2n v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, t\u1eeb n\u0103m Thi\u00ean Hi \u0111\u00e3 v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m, xin theo l\u1ec7 c\u0169, x\u1ebfp tr\u00ean ch\u00fang th\u1ea7n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ea5y T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n D\u01b0\u01a1ng T\u1ee5 l\u00e0m Ph\u00e1n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1eeb b\u1ed9. \u0110\u1eddi tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng ph\u1ed5 \u0111\u1ed9 t\u0103ng \u0111\u1ea1o trong thi\u00ean h\u1ea1, sai Tam ty s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, Ph\u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft C\u00e2u vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng C\u1eadp ki\u00eam qu\u1ea3n. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, C\u1eadp t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00e2u vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng trong thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 T\u1eeb b\u1ed9 qu\u1ea3n l\u00fd t\u0103ng \u0111\u1ea1o, s\u1ed5 s\u00e1ch c\u0169ng nhi\u1ec1u, n\u00ean tr\u1ea3 l\u1ea1i cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh.\r\n\r\n[45] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, m\u00f9ng m\u1ed9t, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o \u0110\u1ea1i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Duy Di\u1ec5n th\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb quy\u1ec1n th\u1ebf l\u1edbn, b\u00e8n d\u1ef1a v\u00e0o, k\u1ebft th\u00f4ng gia v\u1edbi h\u1eafn. Khi \u0110inh V\u1ecb \u0111u\u1ed5i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, Duy Di\u1ec5n c\u0169ng c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn. \u0110\u1ebfn khi kh\u1eafc t\u00ean c\u00e1c v\u1ecb Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 l\u00ean bia \u0111\u00e1, Duy Di\u1ec5n m\u1ed9t m\u00ecnh x\u00f3a t\u00ean Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, n\u00f3i: <i>\"K\u1ebb ngh\u1ecbch Chu\u1ea9n n\u00ean b\u1ecb x\u00f3a \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i.\"<\/i> Khi tai h\u1ecda c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb manh nha, Duy Di\u1ec5n s\u1ee3 li\u00ean l\u1ee5y, b\u00e8n \u0111\u1ea9y \u0110inh V\u1ecb ra \u0111\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t.\r\n\r\nPh\u00f9ng Ch\u1eedng gh\u00e9t t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e3 g\u1ea3 em g\u00e1i cho L\u01b0u M\u1ef9, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu, kh\u00f4ng th\u1ec3 tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, xin \u0111u\u1ed5i \u0111i. Th\u1ebf l\u00e0 Duy Di\u1ec5n b\u1ecb \u0111u\u1ed5i l\u00e0m Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c l\u01b0u h\u1eadu, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh hi\u1ec7n t\u1ea1i.\r\n\r\nDuy Di\u1ec5n \u0111\u1ebfn H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, t\u1eebng xin ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho qu\u00e2n l\u00ednh tr\u1ea5n gi\u1eef, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Th\u00e1i T\u1ec1 n\u00f3i: <i>\"Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t l\u00e0 quy\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ec1 tr\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c b\u1ec1 t\u00f4i n\u00ean xin. Hu\u1ed1ng chi thi\u00ean t\u1eed m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, Duy Di\u1ec5n l\u1ea1i k\u1ebft th\u00f4ng gia v\u1edbi h\u1eadu cung, l\u1ea1i xin ban th\u01b0\u1edfng ri\u00eang \u0111\u1ec3 k\u1ebft \u00e2n, \u1eaft s\u1ebd l\u00e0m l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi dao \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng \u00fd.\"<\/i> B\u00e8n h\u1eb7c t\u1ed9i Duy Di\u1ec5n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, cho L\u00fd H\u00e3ng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, L\u00fd K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. H\u00f4m \u0111\u00f3, y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u00e1ch quan \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c, v\u00ec l\u1ec5 s\u01a1n l\u0103ng \u0111\u00e3 xong.\r\n\r\n[47] Khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, Tam ty s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Th\u00e1i h\u1eadu d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u00ean \u0111\u1ebf khen khanh th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ec1n b\u1ea1c, c\u00f3 th\u1ec3 so v\u1edbi Cao Qu\u00fdnh, L\u01b0u Y\u1ebfn[footnote]L\u01b0u Y\u1ebfn nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u01b0u Y\u1ebfn', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8 s\u1eeda.[\/footnote]. H\u00e3y t\u1ea1m y\u00ean v\u1ecb, \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 s\u01a1n l\u0103ng xong, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng.\"<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, S\u0129 Ho\u00e0nh l\u1ea1i c\u1ed1 xin.\r\n\r\nNg\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Tr\u1ea7n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[48] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u1edf Tam vi\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho Trung th\u1eeba[footnote]'\u0110\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch b\u1ed5.[\/footnote], Qu\u00e2n theo l\u1ec7 c\u0169, d\u00e1n b\u1ea3ng \u1edf c\u1eeda Tam vi\u1ec7n, l\u1ec7nh c\u00e1c thu\u1ed9c quan \u0111\u00e0i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ee9c tr\u00e1ch gi\u00e1m s\u00e1t, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e1o v\u1edbi Trung th\u1eeba v\u00e0 Tri t\u1ea1p.\r\n\r\n[49] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Theo tr\u1ea1ng c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n T\u1ea1 R\u00e1ng do Trung th\u01b0 g\u1eedi xu\u1ed1ng: 'Th\u1ea7n th\u1ea5y vi\u1ec7n n\u00e0y c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan ki\u1ec3m th\u1ea3o c\u1ee7a S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng Tuy\u00ean t\u1ed5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ecb Vua khai s\u00e1ng tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, vi\u1ec7c theo l\u1ec7 c\u0169 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady e r\u1eb1ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin l\u1ea5y \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5: V\u00e0o n\u0103m V\u0169 \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Cao t\u1ed5, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 m\u1ed7i n\u0103m t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean kh\u00e2u, Vu t\u1ef1 v\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u[footnote] 'Ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 25-79 v\u00e0 \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 8 ph\u1ea7n ph\u1ed1i \u0111\u1ebf b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ec1u l\u1ea5y C\u1ea3nh \u0111\u1ebf ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; t\u1ebf K\u1ef3 c\u1ed1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Nguy\u00ean \u0111\u1ebf ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. \u0110\u1ebfn th\u1eddi Th\u00e1i t\u00f4ng, l\u1ea5y Cao t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf Vi\u00ean kh\u00e2u, Minh \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 B\u1eafc giao, c\u00f2n Nguy\u00ean \u0111\u1ebf ch\u1ec9 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf. N\u0103m V\u0129nh Huy th\u1ee9 hai \u0111\u1eddi Cao t\u00f4ng, t\u1ebf Cao t\u1ed5 \u1edf Vi\u00ean kh\u00e2u, Th\u00e1i t\u00f4ng \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf. Sau \u0111\u00f3, v\u00ec C\u1ea3nh \u0111\u1ebf v\u00e0 Nguy\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n x\u01b0ng l\u00e0 T\u1ed5, n\u00ean d\u1eebng vi\u1ec7c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a c\u1ed5. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng C\u1ea3nh \u0111\u1ebf ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c phong, l\u00e0 Th\u1ee7y t\u1ed5 c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, x\u00e9t v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi Tuy\u00ean t\u1ed5. Tuy\u00ean t\u1ed5 so v\u1edbi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 nh\u01b0 Nguy\u00ean \u0111\u1ebf. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1 ch\u1ec9 qua ba \u0111\u1eddi, m\u00e0 C\u1ea3nh \u0111\u1ebf v\u00e0 Nguy\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 d\u1eebng vi\u1ec7c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay nh\u00e0 T\u1ed1ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua b\u1ed1n \u0111\u1eddi Vua, m\u00e0 Tuy\u00ean t\u1ed5 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ec7 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Xin theo l\u1ec7 V\u0129nh Huy, d\u1eebng vi\u1ec7c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Tuy\u00ean t\u1ed5, v\u00e0 theo l\u1ec7 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf Ch\u00e2n t\u00f4ng \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<em>N\u1ebfu theo thuy\u1ebft c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Khang Th\u00e0nh, th\u00ec n\u00f3i: 'Ng\u0169 \u0111\u1ebf thay nhau l\u00e0m Vua, khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111i\u1ec1m c\u1ea3m \u1ee9ng, t\u1ebf ri\u00eang \u1edf Nam giao, l\u1ea5y T\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.' Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng theo l\u1ec7 V\u0169 \u0110\u1ee9c v\u00e0 V\u0129nh Huy[footnote] 'V\u0169 \u0110\u1ee9c' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], th\u00ec xin l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi thuy\u1ebft c\u1ee7a Tr\u1ecbnh. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng Tuy\u00ean t\u1ed5 gi\u1ed1ng nh\u01b0 H\u1eadu T\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e0 Chu, th\u1ea7n th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t m\u01a1 h\u1ed3[footnote] 'Thi\u1ebft' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/em>\r\n\r\n<i>X\u00e9t \u00fd c\u1ee7a Tr\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u1ed5 khai s\u00e1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, n\u00ean l\u1ea5y vi\u1ec7c H\u1eadu T\u1eafc ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi Linh Uy Ng\u01b0\u1ee1ng l\u00e0m ch\u1ee9ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u00e1i t\u1ed5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi khai s\u00e1ng c\u01a1 nghi\u1ec7p, ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu vi\u1ec7c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng K\u1ef3 c\u1ed1c tr\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y t\u1ebf C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf, th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y Th\u00e1i t\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng K\u1ef3 c\u1ed1c, Th\u00e1i t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng Vu t\u1ef1, c\u0169ng kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a t\u00f4n nghi\u00eam. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng Tuy\u00ean mi\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef m\u00e3i, nh\u01b0ng vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng nghi trong c\u1ed5 l\u1ec5. L\u1ec5 c\u00f3 c\u00e2u \"<\/i>T\u1ed5 c\u00f3 c\u00f4ng, t\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c<i>\", nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 T\u1ed5 khai s\u00e1ng, th\u00ec khi h\u1ebft \u0111\u1eddi ph\u1ea3i b\u1ecf, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng?'<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n Duy c\u00f9ng c\u00e1c quan k\u00ednh c\u1ea9n tra c\u1ee9u \u300aL\u1ec5 k\u00fd - T\u1ebf ph\u00e1p\u300b, nh\u00e0 H\u1eefu Ngu \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf m\u00e0 giao Kh\u1ed1c, t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng Nghi\u00eau. Nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu c\u0169ng \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf m\u00e0 giao C\u1ed5n, t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169. Nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao Minh, t\u1ed5 Kh\u1ebf m\u00e0 t\u00f4ng Thang. Nh\u00e0 Chu \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao T\u1eafc, t\u1ed5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169 V\u01b0\u01a1ng. \u300aCh\u00ednh ngh\u0129a\u300b n\u00f3i: 'Giao, l\u00e0 th\u00e1ng Ki\u1ebfn D\u1ea7n theo l\u1ecbch H\u1ea1, t\u1ebf C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf \u1edf Nam giao.' \u0110\u00e2y l\u00e0 v\u0103n v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00f4n ph\u1ed1i. T\u1ea1 R\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng Tuy\u00ean t\u1ed5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 T\u1ed5 khai s\u00e1ng, kh\u00f4ng n\u00ean ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf Giao, v\u1eady t\u1ea1i sao C\u1ed5n v\u00e0 Minh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Vua khai s\u00e1ng nh\u00e0 H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n ph\u1ed1i v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf[footnote] 'S\u00f9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00f4ng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote]?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng C\u1ea3m sinh so v\u1edbi K\u1ef3 c\u1ed1c, l\u1ec5 nghi nh\u1eb9 h\u01a1n; Tuy\u00ean t\u1ed5 so v\u1edbi Th\u00e1i t\u1ed5, c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00f3 kh\u00e1c. Nay c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 xin l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng K\u1ef3 c\u1ed1c, Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. H\u01a1n n\u1eefa, theo chi\u1ebfu n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 ba, t\u1ebf C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf v\u00e0o ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e2n, \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Nay xin theo \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9: K\u1ef3 c\u1ed1c, t\u1ebf Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; Vu t\u1ef1, Vi\u00ean kh\u00e2u Ho\u00e0ng \u0111\u1ecba k\u1ef3, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5, Th\u00e1i t\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; t\u1ebf C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf, l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng Minh \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y Ch\u00e2n t\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; th\u00e2n t\u1ebf Giao kh\u00e2u, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5, Th\u00e1i t\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. C\u00f2n ngh\u1ecb t\u1ea5u c\u1ee7a T\u1ea1 R\u00e1ng, xin kh\u00f4ng thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu theo.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u0129nh Nan l\u00e0 S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh. Duy Di\u1ec5n v\u00e0 T\u00f4ng Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, nh\u01b0ng T\u00f4ng Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc. Vua cho r\u1eb1ng Duy Di\u1ec5n t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 trong Xu ph\u1ee7, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00ean.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 tu s\u1eeda \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed1ng Th\u1ee5, v\u00e0 \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 c\u00f9ng tu s\u1eeda, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh n\u1ed9i th\u1ecb truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd ch\u1ec9 r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea1i \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a m\u1ed9t tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ty B\u1ed9 th\u1ef1 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"T\u00f4ng Ca C\u1ed1t T\u01b0 La v\u00e0 L\u1eadp Tu\u00e2n sai b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 Ch\u01b0\u1edbc M\u00f4ng, T\u00e0o Th\u1ea5t, Ty L\u0103ng mang v\u0103n th\u01b0 v\u00e0 m\u1ed9t con ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn ty n\u00e0y, mu\u1ed1n xin quy ph\u1ee5. Tuy nhi\u00ean, L\u1eadp Tu\u00e2n v\u1ed1n nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf x\u1ea3o tr\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00e3 sai m\u1ed9t t\u0103ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 c\u00f9ng v\u1edbi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 M\u1ea1t La[footnote]'B\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u1ee5', 'Gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u01b0u', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26, ch\u01b0\u01a1ng 'V\u1ecb Ch\u00e2u phi\u00ean t\u1ed9c C\u1ed1t T\u01b0 La ph\u1ea3n ph\u1ee5c' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn T\u00f4ng Ca, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh th\u00e1m th\u00ednh t\u00ecnh h\u00ecnh chi\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1eefa h\u1ecd v\u1edbi T\u00e2y gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ea5y ng\u00e0y sinh c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0m Tr\u01b0\u1eddng Ninh ti\u1ebft. Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"M\u1ed9t th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, b\u00e1ch quan \u0111\u1ebfn ch\u00f9a \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y k\u1ebft th\u00fac, ban y\u1ebfn \u1edf T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n. C\u1ea5m h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 gi\u1ebft m\u1ed5 trong b\u1ea3y ng\u00e0y. Ba ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, m\u1ec7nh ph\u1ee5 d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y ch\u00ednh, v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u00ecnh ch\u00fac th\u1ecd. Ba kinh \u0111\u1ed9 t\u0103ng \u0111\u1ea1o, b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n ba so v\u1edbi C\u00e0n Nguy\u00ean ti\u1ebft, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ea5u phong t\u1eed y v\u00e0 s\u01b0 hi\u1ec7u.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfn ph\u1ee5ng ch\u00fac th\u1ecd s\u1ebd \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi tang ch\u1ebf c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ebft th\u00fac, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0 quan l\u1ec5 xin l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u1ee7a C\u00e0n Nguy\u00ean ti\u1ebft, nh\u01b0ng Th\u00e1i h\u1eadu c\u1eaft gi\u1ea3m nhi\u1ec1u, n\u00ean Trung th\u01b0 m\u1edbi d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00e0y.\r\n\r\n[54] L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n t\u1ea5u xin ch\u1ebf t\u1ea1o xe cho Th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>\"\u0110\u1ea1i an li\u1ec5n\"<\/i>. Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nghi th\u1ee9c khi Th\u00e1i h\u1eadu ra v\u00e0o, g\u1ed3m roi v\u1ecdt, nghi v\u1ec7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 54 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Ng\u1ef1 long tr\u1ef1c, 84 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c C\u1ed1t \u0111\u00f3a tr\u1ef1c, 54 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Cung ti\u1ec5n tr\u1ef1c v\u00e0 N\u1ed7 tr\u1ef1c[footnote]Cung ti\u1ec5n tr\u1ef1c v\u00e0 N\u1ed7 tr\u1ef1c m\u1ed7i lo\u1ea1i 54 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'Ng\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam b\u1ed5.[\/footnote], 56 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 t\u1ea3 h\u1eefu ban, 200 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c C\u1ea5m v\u1ec7 Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, 200 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Khoan y Thi\u00ean v\u0169, 62 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Nghi v\u1ec7 cung ng\u1ef1 li\u1ec5n quan, v\u00e0 100 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Khoan y Thi\u00ean v\u0169. C\u00e1c ty th\u1ecb v\u1ec7 \u1ee9ng ph\u1ee5ng \u0111\u1ec1u theo nghi th\u1ee9c nh\u01b0 xe c\u1ee7a Vua.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho C\u1ee7 s\u00e1t t\u1ea1i kinh h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, ph\u00e0m x\u00e9t x\u1eed c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra oan sai ho\u1eb7c k\u00e9o d\u00e0i.\r\n\r\n[56] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u1ecfa ho\u1ea1n, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa qu\u00e2n nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong huy\u1ec7n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f9ng v\u1edbi ty huy\u1ec7n thi h\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi th\u00e1ng 11, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y)<\/i>.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ph\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>\"Khi th\u1ea7n l\u00e0m Tri Duy\u1ec7n ch\u00e2u, \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ecdc x\u00e1 \u1edf V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 chi\u00eau t\u1eadp h\u1ecdc tr\u00f2, t\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ecdc kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi v\u00e0i tr\u0103m. Th\u1ea7n tuy d\u00f9ng b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 chu c\u1ea5p, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. T\u1eeb khi th\u1ea7n r\u1eddi qu\u1eadn, e r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u1ecdc s\u1ebd d\u1ea7n tan r\u00e3. Th\u1ea7n th\u1ea5y \u1edf M\u1eadt ch\u00e2u, M\u00e3 K\u1ef3 s\u01a1n c\u00f3 Gi\u1ea3ng th\u01b0, Th\u00e1i h\u1ecdc tr\u1ee3 gi\u00e1o D\u01b0\u01a1ng Quang Ph\u1ee5 v\u1ed1n c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, cho \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1 Duy\u1ec7n ch\u00e2u gi\u1ea3ng d\u1ea1y, v\u00e0 c\u1ea5p 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng.\"<\/i> Vua nghe theo, b\u00e8n phong Quang Ph\u1ee5 l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang. Vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u c\u1ea5p ru\u1ed9ng cho h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u1ef1 t\u1ea1i T\u00e2y C\u00e1c \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh[footnote]'\u0110i\u1ec7n' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 6 ph\u1ea7n b\u1ed5 sung v\u1ec1 Trang Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng h\u1eadu.[\/footnote], tri\u1ec7u H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy, Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng tham d\u1ef1. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y ch\u1eb5n ng\u1ef1 gi\u1ea3ng kinh di\u00ean. T\u1eeb \u0111\u00f3, d\u00f9 ng\u00e0y l\u1ebb c\u0169ng tri\u1ec7u c\u00e1c quan th\u1ecb th\u1ea7n v\u00e0o gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng cho r\u1eb1ng Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, n\u00ean g\u1ea7n g\u0169i c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y Nho h\u1ecdc, n\u00ean l\u1ec7nh cho T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0o h\u1ea7u. Khi Vua ng\u1ed3i nghe gi\u1ea3ng, c\u00f3 l\u00fac nh\u00ecn ng\u00f3 xung quanh, c\u00f3 l\u00fac ch\u00e2n g\u00f5 gi\u01b0\u1eddng, T\u00f4n Th\u00edch li\u1ec1n \u0111\u1ee9ng nghi\u00eam kh\u00f4ng gi\u1ea3ng, d\u00e1ng v\u1ebb r\u1ea5t trang nghi\u00eam[footnote]'T\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u00cdch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b, \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b, \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 36 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Vua c\u0169ng t\u1ecf ra k\u00ednh c\u1ea9n nghe theo.\r\n\r\n<i>(S\u1eed s\u00e1ch th\u01b0\u1eddng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, nay d\u1eddi l\u1ea1i ch\u1ed7 n\u00e0y. C\u00f3 l\u1ebd \u00fd Vua l\u00fac \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o s\u00e1ch v\u1edf, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng cao, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.)<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[60] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc t\u00fac nho \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, th\u01b0\u1eddng b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em qu\u00fd t\u1ed9c m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, ngang h\u00e0ng v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ee9 b\u1eadc qu\u1ea3n l\u00fd kho t\u00e0ng. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh cho Ph\u00f9ng Nguy\u00ean c\u00f9ng ph\u00e1n Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, v\u00e0 ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m b\u1ed5.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0111\u1eb7t c\u00e1c ch\u00e2u T\u00f9y, Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u00e2n, Kim, L\u0169ng, \u0110an, B\u1ea3o, Th\u00f4ng, V\u0129nh, S\u00e2m, \u0110\u1ea1o, Ho\u00e0nh, Th\u1ea7n, To\u00e0n, H\u1ea1p, D\u01b0\u01a1ng, T\u01b0, Vinh, H\u1ee3p, V\u0103n, Nhung, Nh\u00e3, Khai, \u0110\u1ea1t, T\u1eadp, Thi, L\u1ee3i, Qu\u1ef3, L\u00f4, C\u1eeb, Du, Tri\u1ec1u, Tu\u1ea7n, Nam H\u00f9ng, Anh, Li\u00ean, Thi\u1ec1u, Hu\u1ec7, Dung, Nghi, Ki\u1ebfm, Li\u00eam, M\u00f4ng, v.v. t\u1ed5ng c\u1ed9ng 43 ch\u00e2u; c\u00e1c qu\u00e2n Quang H\u00f3a, Kh\u00e1nh Th\u00e0nh, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Can Ninh, Uy Th\u1eafng, V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, Cao B\u01b0u, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng, Li\u00ean Th\u1ee7y, Qu\u1ea3ng T\u1ebf, Giang \u00c2m, V\u00f4 Vi, Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, L\u00e2m Giang, H\u01b0ng Qu\u1ed1c, Nam Khang, Nam An, H\u00e1n D\u01b0\u01a1ng, V\u00e2n An, Ho\u00e0i An, V\u0129nh Khang, Thi\u1ec7u V\u0169, H\u01b0ng H\u00f3a, v.v. t\u1ed5ng c\u1ed9ng 24 qu\u00e2n, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c L\u1ee5c s\u1ef1 Tham qu\u00e2n, thay th\u1ebf ch\u1ee9c Ty h\u1ed9, T\u01b0 ph\u00e1p ki\u00eam L\u1ee5c s\u1ef1 Tham qu\u00e2n \u0111ang thi\u1ebfu.\r\n\r\n[62] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c n\u01a1i t\u00e2u l\u00ean c\u00e1c v\u0103n tr\u1ea1ng \u0111ang b\u1ecb c\u1ea5m v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng \u00e1n \u0111\u00e3 x\u1eed xong, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y do Ng\u00e2n \u0110\u00e0i ty ti\u1ebfp nh\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean g\u1eedi l\u00ean Trung th\u01b0, sau \u0111\u00f3 g\u1eedi sang H\u00ecnh b\u1ed9 xem x\u00e9t, l\u00e0m ch\u1eadm tr\u1ec5 nhi\u1ec1u ng\u00e0y. T\u1eeb nay, Ng\u00e2n \u0110\u00e0i ty kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1eedi l\u00ean Trung th\u01b0 n\u1eefa, m\u00e0 g\u1eedi th\u1eb3ng l\u00ean H\u00ecnh b\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\n[63] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ban h\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i, c\u00f3 lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00ec nh\u1eefng l\u1ed7i nh\u1ecf c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n. C\u00e1c quan l\u1ea1i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1eed, t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u00f3 t\u1ed9i t\u01b0 nh\u1eb9 ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng[footnote]'L\u1ecbch trung' trong 'L\u1ecbch trung h\u1eefu t\u01b0 t\u1ed9i ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1ee3ng d\u0129 h\u1ea1', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27-19 ch\u00e9p l\u00e0 'L\u1ecbch nhi\u1ec7m'.[\/footnote], cho ph\u00e9p hai ng\u01b0\u1eddi Chuy\u1ec3n v\u1eadn ho\u1eb7c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh, th\u00ec v\u1eabn thi h\u00e0nh nh\u01b0 c\u0169. N\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Chuy\u1ec3n v\u1eadn ho\u1eb7c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u00eam hai quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u00ec cho ph\u00e9p b\u1ea3y quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh t\u00e2u l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t.\"<\/i>\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 12, Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba L\u01b0u Qu\u00e2n t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u, M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n xin \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u00f5, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00fd do cha m\u1eb9 gi\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c ch\u1ecbu tang. T\u1eeb nay, ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t cha m\u1eb9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng hai huy\u1ec7n Di\u00eam S\u01a1n v\u00e0 V\u00f4 L\u1ec7 b\u1ecb n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda c\u00f4ng t\u01b0, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 gi\u1ea3ng \u1edf t\u00e2y vu \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, nghe th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b[footnote]Chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 gi\u1ea3ng \u1edf t\u00e2y vu \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, nghe th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b. 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tri\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 35 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Sau \u0111\u00f3, Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft th\u01a1 c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng ban t\u1eb7ng. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh di\u00ean, th\u01b0\u1eddng ban t\u1eb7ng th\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a Vua.\r\n\r\n[67] Gi\u00e1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf kinh th\u00e0nh t\u0103ng cao. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, xu\u1ea5t th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh, chia l\u00e0m 14 n\u01a1i b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u ch\u1ee9c \u00edt, n\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf sau 3 n\u0103m th\u00ec gi\u1ea3m 1 n\u0103m, sau 30 th\u00e1ng th\u00ec gi\u1ea3m 10 th\u00e1ng. Xin kh\u00f4i ph\u1ee5c theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o Kh\u1eafc K\u1ef7 l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh ki\u00eam An ph\u1ee7 c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh, H\u1ea1p, Thi, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi Man ch\u00e2u Thu\u1eadn l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y\u1ebfn \u0111\u1ed1t ph\u00e1 tr\u1ea1i \u00c1m L\u1ee3i.\r\n\r\n[70] Huy\u1ec7n thu\u1ed9c qu\u00e2n Giang \u00c2m c\u00f3 c\u1ea3ng L\u1ee3i \u0111\u00e3 b\u1ecf hoang l\u00e2u ng\u00e0y. Tri qu\u00e2n Th\u00f4i L\u1eadp d\u1ea1y d\u00e2n \u0111\u00e0o v\u00e9t, sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u1ee5c kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng. L\u1ea1i \u0111\u00e0o s\u00f4ng ngang d\u00e0i 60 d\u1eb7m \u0111\u1ec3 th\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ai b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh lao d\u1ecbch, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb gi\u1ea5u. L\u00e0ng x\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, nh\u1eefng qu\u00e1n \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ee9ng ra qu\u1ea3n l\u00fd th\u00ec h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh trong ba n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00f9 mu\u1ed1n t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 mua c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn; n\u1ebfu ch\u1ee7 qu\u00e1n mu\u1ed1n t\u1ef1 t\u0103ng thu\u1ebf, ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o quan l\u1ea1i xem x\u00e9t \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y kh\u00f4ng b\u1ecb thua l\u1ed7, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng lao d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n qu\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh lao d\u1ecbch. L\u1ea1i n\u1eefa, thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u trong thi\u00ean h\u1ea1 t\u0103ng d\u1ea7n theo th\u00e1ng n\u0103m, kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ea5m u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u t\u1eadp th\u1ec3 v\u00e0 d\u1ea1y ti\u1ebft ki\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. V\u00ec v\u1eady m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u tham kh\u1ea3o t\u1eeb b\u1ea3n ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi vi\u1ec7c c\u1ea5m d\u00e2n t\u0103ng th\u00eam v\u00e0 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t l\u00e0 ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 7, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i>\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u00ednh c\u1ee7a Ty Thi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i gi\u00e1m s\u00e1t kho t\u00e0ng \u1edf kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[73] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, Tri ch\u00e2u H\u00e0o l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri ph\u1ee7 Giang Ninh; Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ch\u00e2u Ho\u00e0nh l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u Th\u01b0; Quan s\u00e1t s\u1ee9 ch\u00e2u Dung, T\u1ea3 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Tri ch\u00e2u Lai l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 ch\u00e2u Hoa, Tri ch\u00e2u Thanh.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay Tam ty, ph\u1ee7 Khai Phong, Ty M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m, T\u1ee9 l\u1eadp, Nh\u1ecb ph\u00e2n, Nh\u1ecb ch\u00ed v\u00e0 ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, K\u1ef7 T\u1ef5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 12 n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, ban chi\u1ebfu ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Tam ty, Ty M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, t\u1eeb nay m\u1ed7i khi g\u1eb7p ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5 v\u00e0 Canh Tu\u1ea5t, K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111\u1ea7u n\u0103m, Thi\u00ean Kh\u00e1nh \u0111\u1eb3ng ng\u0169 ti\u1ebft, T\u1ee9 l\u1eadp, Nh\u1ecb ph\u00e2n, Nh\u1ecb ch\u00ed, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5 v\u00e0 Thi\u00ean Kh\u00e1nh \u0111\u1eb3ng ng\u0169 ti\u1ebft, kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n, c\u1ea7n xem x\u00e9t.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u s\u1eed\u00b7H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5, x\u01b0a c\u0169ng c\u1ea5m x\u1eed \u00e1n. \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, cho ph\u00e9p x\u1eed v\u00e0 tha t\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu ng\u00e0y k\u1ef5 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng nh\u01b0 Thi\u00ean Kh\u00e1nh ti\u1ebft, tha nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng nh\u1eb9. L\u00e2u sau c\u0169ng b\u00e3i b\u1ecf.)<\/i>\r\n\r\n[75] Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i H\u1eefu di li t\u1ea5t, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Ti\u00ean Ninh, C\u1ea5p s\u1ef1 tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 S\u1eed Kh\u1eafc Trung \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[76] N\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1ed5i Ty Tr\u01b0ng Khi\u1ebfm th\u00e0nh Ty Quy\u00ean N\u1ea1p.\r\n\r\n[77] Khai Phong ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n, t\u1eeb nh\u1ecf m\u1ed3 c\u00f4i cha[footnote]'T\u1eeb nh\u1ecf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ban \u0111\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u1eb9 \u00f4ng t\u00e1i gi\u00e1. Khi m\u1eb9 \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, B\u00e1c V\u0103n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 cha th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u00e3 xu\u1ea5t gi\u00e1, v\u00ec l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 trong t\u00f4ng mi\u1ebfu. Nay ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ebf t\u1ef1, n\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tang kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec tr\u1edf ng\u1ea1i.\"<\/i> \u00d4ng b\u00e8n t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tang. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eeba \u0111\u1ec3 tang v\u1eeba t\u1ebf t\u1ef1 l\u00e0 tr\u00e1i l\u1ec5[footnote]'Tr\u00e1i l\u1ec5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'tr\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\n<i>(B\u00e1c V\u0103n nh\u1eadm ch\u1ee9c Khai Phong ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, c\u00f2n vi\u1ec7c \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tang th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. C\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, \u00f4ng m\u00e3n tang v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2, v\u1eady vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tang ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 trong n\u0103m \u0111\u00f3. Nay ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, m\u00f9ng 1, gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110inh V\u1ecb, con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n C\u1ee7ng xu\u1ed1ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u; c\u00e1c con kh\u00e1c l\u00e0 T\u1ecbch, <i>(?)<\/i>, V\u0169 \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c, v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ph\u1ea3i theo cha. Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam l\u00e0 Ti\u1ebft Nhan v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho Tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi Nhan.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u01b0 \u0111\u1ed3, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, c\u00f9ng tham gia ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>T\u00f4ng \u0110\u1ea1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, gh\u00e9t \u0111i\u1ec1u \u00e1c, \u00edt khoan dung, g\u1eb7p vi\u1ec7c d\u00e1m n\u00f3i, kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 ti\u1ec3u ti\u1ebft. Khi l\u00e0m D\u1ee5 \u0111\u1ee9c, \u00f4ng \u1edf g\u1ea7n qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, th\u01b0\u1eddng c\u1ea3i trang \u0111\u1ebfn qu\u00e1n u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u1ea7n, Ch\u00e2n T\u00f4ng g\u1ea5p tri\u1ec7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda, m\u00e3i sau T\u00f4ng \u0110\u1ea1o m\u1edbi t\u1eeb qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u v\u1ec1. S\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc h\u1eb9n r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng tr\u00e1ch ng\u00e0i \u0111\u1ebfn mu\u1ed9n, ng\u00e0i s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ee9 n\u00f3i th\u1eadt.&#8221;<\/i> S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady ng\u00e0i s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i.&#8221;<\/i> T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u00e1p: <i>&#8220;U\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh; l\u1eeba d\u1ed1i Vua l\u00e0 t\u1ed9i l\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ea3 nhi\u00ean Ch\u00e2n T\u00f4ng h\u1ecfi, s\u1ee9 gi\u1ea3 k\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi T\u00f4ng \u0110\u1ea1o, Vua tra h\u1ecfi, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1ea1 t\u1ed9i r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi quen t\u1eeb qu\u00ea \u0111\u1ebfn, th\u1ea7n nh\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e9n \u0111\u0169a, n\u00ean \u0111\u1ebfn qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u u\u1ed1ng.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 trung th\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>Vua t\u1eebng k\u1ec3 v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu, Th\u00e1i h\u1eadu nh\u1edb \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, n\u00ean c\u1ea3 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o v\u00e0 Di Gi\u1ea3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, v\u1ec1 l\u1ea1i ban c\u0169; T\u1ed5 S\u0129 Ho\u00e0nh, L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u C\u00e1t; Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 T\u1ef7, Gi\u00e1m thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u ch\u00e2u Nhi\u00eau; T\u00f4 Duy Ph\u1ee7, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean; Ho\u00e0ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n, Quy\u1ec1n Ph\u00e1n quan b\u1ed9 H\u1ed9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Vi\u00ean; T\u00f4n Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, Quy\u1ec1n Ph\u00e1n quan Di\u00eam Thi\u1ebft, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u T\u00fac; Chu Gia Ch\u00ednh \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Kim; Th\u01b0\u1ee3ng Quan B\u1eadt, Ph\u00e1n quan b\u1ed9 H\u1ed9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 \u0110\u1ed9 chi \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u T\u1ea5n; L\u00fd Tr\u1ef1c Ph\u01b0\u01a1ng, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 Kim, Quy\u1ec1n Ma kh\u00e1m ty \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Truy. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t v\u00ec l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb.<\/p>\n<p><i>(Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, Gia Ch\u00ednh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>B\u1eadt l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ebf \u00c2m.<\/p>\n<p>[4] L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ec5 an t\u00e1ng \u1edf s\u01a1n l\u0103ng \u0111\u00e3 xong, Ho\u00e0ng h\u1eadu Trang M\u1ee5c Qu\u00e1ch th\u1ecb t\u1eebng l\u00e0m m\u1eabu nghi thi\u00ean h\u1ea1, theo l\u1ec5 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ph\u1ed1i; Ho\u00e0ng h\u1eadu Trang Ho\u00e0i Phan th\u1ecb v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong t\u1eeb th\u1eddi \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd \u1edf h\u1eadu mi\u1ebfu.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho t\u1eadp ngh\u1ecb \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, H\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy xin theo nh\u01b0 L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y Y\u1ebfn Th\u00f9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. Khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, Th\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Th\u00e1i h\u1eadu cho r\u1eb1ng \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ef1u th\u1ea7n \u0110\u00f4ng cung ch\u01b0a x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gia phong.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tri\u1ec7u Ho\u00e0ng Ch\u1ea5n, nguy\u00ean \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u1ec1 kinh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u1ea5n l\u00e0m Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, c\u00f9ng L\u00fd Ph\u1ed5 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a Ph\u1ed5. \u0110\u1ebfn khi b\u1ecb Ph\u1ed5 t\u1ed1 c\u00e1o, b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 oan. Sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, nh\u01b0ng v\u00ec Ph\u1ed5 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 bi\u1ec7n minh. \u0110\u1ebfn khi V\u1ecb b\u1ecb bi\u1ebfm, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00ec \u00f4ng n\u00f3i, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, ph\u1ee5c ch\u1ee9c, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Nhi\u00eau.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, L\u01b0u H\u00e0i, Lang trung H\u1ed9 b\u1ed9, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m s\u1ee9 h\u1ed3i t\u1ea1 Ho\u00e0ng h\u1eadu sang Khi\u1ebft \u0110an, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o Ngh\u1ecb l\u00e0m ph\u00f3; Tri\u1ec7u H\u1ea1, Lang trung C\u00f4ng b\u1ed9, l\u00e0m s\u1ee9 h\u1ed3i t\u1ea1 Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, D\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u00e1t, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, l\u00e0m ph\u00f3. D\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u00e1t, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Duy Di\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf tr\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, T\u0103ng \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean c\u0169ng ch\u00ednh th\u1ee9c g\u1ecdi Duy Di\u1ec5n l\u00e0 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Theo l\u1ec7 c\u0169, Khu m\u1eadt s\u1ee9 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gia th\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u, nh\u01b0ng Duy Di\u1ec5n ch\u1ec9 l\u1ea5y ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u00e0m s\u1ee9, do c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m s\u01a1 su\u1ea5t. V\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6, Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i l\u1ea7n \u0111\u1ea7u d\u00f9ng ch\u1ee9c v\u0103n quan ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0m s\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 mang ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u0103ng c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0 V\u0129nh \u0110\u1ecbnh. Ban \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb xin \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u0103ng l\u00e0 Tr\u1ea5n L\u0103ng. \u0110\u1ebfn khi V\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng cho r\u1eb1ng ba l\u0103ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef <i>&#8220;V\u0129nh&#8221;<\/i>, n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh V\u0129nh \u0110\u1ecbnh L\u0103ng. Tuy nhi\u00ean, V\u0129nh An v\u1ed1n l\u00e0 t\u00ean huy\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"'V\u0129nh An' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0129nh \u0110\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 37-8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft: 'X\u00e9t l\u0103ng c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5 ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 An L\u0103ng, V\u0129nh An v\u1ed1n l\u00e0 t\u00ean huy\u1ec7n.' V\u0103n n\u00e0y h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi s\u00e1ch n\u00e0y.\" id=\"return-footnote-316-1\" href=\"#footnote-316-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, l\u0103ng c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5 ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 An L\u0103ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u0103ng c\u1ee7a D\u1ef1c T\u1ed5 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ecbnh L\u0103ng, n\u00ean l\u1ea1i truy \u0111\u1ed5i l\u0103ng c\u1ee7a D\u1ef1c T\u1ed5 th\u00e0nh T\u0129nh L\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"'Truy' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-316-2\" href=\"#footnote-316-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ea Ch\u1eedng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc, l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ai ch\u1ec9nh s\u1eeda. <i>(Vi\u1ec7c ch\u00ea Ch\u1eedng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Quy\u1ec1n ph\u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft c\u00e2u vi\u1ec7n Phan Nh\u1eef S\u0129 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n Ch\u00e2u. Nh\u1eef S\u0129 l\u00e0 con c\u1ee7a C\u1ea9n Tu, con r\u1ec3 c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri huy\u1ec7n Khai Phong Ti\u1ec1n Tr\u00ed Nghi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"\u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri huy\u1ec7n Khai Phong Ti\u1ec1n Tr\u00ed Nghi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. 'Khai Phong huy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Khai Phong ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 23, s\u1ef1 t\u00edch \u0110inh V\u1ecb s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-316-3\" href=\"#footnote-316-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u1edf Tr\u00ec Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Giang Ninh, Tr\u00ed Nghi\u00eau l\u00e0m T\u00f2ng s\u1ef1 trong ph\u1ee7. Khi \u0110inh V\u1ecb l\u00ean l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m ch\u1ee9c trong qu\u00e1n, l\u00e0m Tri huy\u1ec7n X\u00edch, \u1ef7 th\u1ebf \u0110inh V\u1ecb nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9. Khi \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb h\u1ea1 b\u1ec7, \u00f4ng c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Ti\u1ec1n Tr\u00ed Nghi\u00eau, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.<\/p>\n<p>[11] C\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, xin Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu tu\u00e2n theo di ch\u1ebf, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, theo nghi th\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, cho ph\u00e9p Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ea5u s\u1ef1, c\u00f9ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ea3o lu\u1eadn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u l\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[12] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u1eef \u0111\u1ea1o s\u0129 L\u01b0u \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u t\u1eebng l\u00e0m th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y ra v\u00e0o nh\u00e0 \u0110inh V\u1ecb. Khi \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb b\u1eaft, \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u khai r\u1eb1ng \u0110inh V\u1ecb t\u1eebng d\u1ea1y b\u1ea3o: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n ph\u00f9 th\u1ee7y, kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u01b0\u1ee3n l\u1eddi L\u00e3o Qu\u00e2n n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ecda ph\u00fac th\u00ec d\u1ec5 lay \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, \u0110inh V\u1ecb cho l\u1eadp t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n trong nh\u00e0, ban \u0111\u00eam l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o trong v\u01b0\u1eddn, L\u00f4i Do\u00e3n Cung nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn xin c\u1ea7u nguy\u1ec7n.<\/p>\n<p>Khi Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0, \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o c\u1ea5m cung. Sau \u0111\u00f3, do \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c con r\u00f9a, \u0110inh V\u1ecb b\u1ea3o \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u \u0111em v\u00e0o cung, n\u00f3i d\u1ed1i r\u1eb1ng l\u1ea5y t\u1eeb hang n\u00fai nh\u00e0 m\u00ecnh. L\u1ea1i d\u1ea1y th\u00eam: <i>&#8220;N\u1ebfu ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng h\u1ecfi ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 L\u00e3o Qu\u00e2n, th\u00ec c\u1ee9 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, n\u00ean bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb c\u00f2n l\u00e0m hai b\u00e0i t\u1ee5ng, \u0111\u1ec1 l\u00e0 <i>&#8220;H\u1ed7n Nguy\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf ban cho \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u&#8221;<\/i>, l\u1eddi l\u1ebd m\u00ea ho\u1eb7c qu\u00e1i \u0111\u1ea3n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tham qu\u00e2n Ty h\u1ed9 ch\u00e2u Nhai, c\u00e1c con \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. <i>(?)<\/i> l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi \u0110\u1ee9c Di\u1ec7u, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111i Ph\u1ee5c Ch\u00e2u. T\u1ecbch thu gia s\u1ea3n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a h\u1ed1i l\u1ed9 kh\u1eafp n\u01a1i kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. C\u00e1c em l\u00e0 T\u1ee5ng, Thuy\u1ebft, Gi\u00e1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. L\u1ea1i \u0111em t\u1ed9i tr\u1ea1ng b\u00eau r\u00f5 trong ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb sai T\u1ed1ng Th\u1ee5 so\u1ea1n l\u1eddi tr\u00e1ch t\u1ed9i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n. Th\u1ee5 h\u1ecfi l\u00fd do, V\u1ecb \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Xu\u00e2n Thu kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng, H\u00e1n ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9ng c\u1ee9.&#8221;<\/i> Th\u1ee5 tuy theo \u00fd V\u1ecb, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng thay \u0111\u1ed5i l\u1eddi l\u1ebd, kh\u00f4ng d\u00f9ng nguy\u00ean v\u0103n. Khi V\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng, Th\u1ee5 \u0111ang ph\u1ee5 tr\u00e1ch so\u1ea1n chi\u1ebfu, li\u1ec1n vi\u1ebft: <i>&#8220;L\u1eddi r\u0103n v\u00f4 t\u01b0\u1edbng, \u0111i\u1ec3n c\u0169 r\u1ea5t r\u00f5; t\u1ed9i b\u1ea5t \u0111\u1ea1o, h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng tha.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>Khi V\u1ecb m\u1edbi \u0111u\u1ed5i Chu\u1ea9n, trong kinh th\u00e0nh c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;Mu\u1ed1n thi\u00ean h\u1ea1 y\u00ean, h\u00e3y nh\u1ed5 m\u1eaft &#8216;\u0110inh&#8217;; mu\u1ed1n thi\u00ean h\u1ea1 t\u1ed1t, chi b\u1eb1ng tri\u1ec7u Kh\u1ea5u l\u00e3o.&#8221;<\/i> Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda n\u0103m, V\u1ecb c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 b\u00e1o \u1ee9ng nhanh ch\u00f3ng, thi\u00ean \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecba \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>V\u1ecb b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nhai Ch\u00e2u, \u0111i ngang L\u00f4i Ch\u00e2u, Chu\u1ea9n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em m\u1ed9t con d\u00ea h\u1ea5p \u0111\u00f3n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. V\u1ecb mu\u1ed1n g\u1eb7p Chu\u1ea9n, Chu\u1ea9n t\u1eeb ch\u1ed1i. Nghe tin gia \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecbnh b\u00e1o th\u00f9, Chu\u1ea9n v\u1ed9i \u0111\u00f3ng c\u1eeda b\u1eaft \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, kh\u00f4ng cho ra ngo\u00e0i, \u0111\u1ee3i V\u1ecb \u0111i xa m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i t\u1eebng qua l\u1ea1i v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, t\u1ea5t c\u1ea3 kh\u00f4ng truy c\u1ee9u. L\u00fac \u0111\u00f3 sai Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng C\u1ea9n Ng\u00f4n \u0111\u1ebfn t\u1ecbch bi\u00ean nh\u00e0 h\u1eafn, thu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 xin x\u1ecf th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed1t h\u1ebft, kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1eddi khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9. C\u1ea9n Ng\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ee7 \u0110i\u1ec1n.<\/p>\n<p>[14] Cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u00e3 qua k\u1ef3 thi \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, l\u00e0m Th\u00ed \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Ch\u00ednh t\u1ef1; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0m Th\u00ed B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Hi\u1ec7u th\u01b0 lang; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u1ef1 thi \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu Trai lang. C\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p; Trai lang, Th\u00ed h\u00e0m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba tuy\u1ec3n tr\u1edf l\u00ean; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00ea; c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00ea; Ch\u1ec9 s\u1eed, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Sai s\u1ee9 Tam ban; Nha hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n.<\/p>\n<p>[15] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri T\u1ee9 Ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Gi\u1ea3n.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, duy\u1ec7t vi\u1ec7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n c\u00e1c qu\u00e2n, vi\u1ec7c n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i ba ng\u00e0y th\u00ec xong. M\u1ed9t vi\u00ean Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 \u1edf l\u1ea1i vi\u1ec7n n\u00e0y ba ng\u00e0y, ti\u1ebfn h\u00e0nh tuy\u00ean ch\u1ec9 v\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n<p>Trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt, Thi\u00ean V\u0169 thu\u1ed9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty, Long V\u1ec7 thu\u1ed9c M\u00e3 qu\u00e2n ty, Th\u1ea7n V\u1ec7 thu\u1ed9c B\u1ed9 qu\u00e2n ty \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ee9 qu\u00e2n. M\u1ed7i qu\u00e2n chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu s\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i s\u01b0\u01a1ng c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9. M\u1ed7i s\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ba qu\u00e2n, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 n\u0103m ch\u1ec9 huy, m\u1ed7i qu\u00e2n l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu ph\u1ee5 t\u00e1. C\u00e1c qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt, Thi\u00ean V\u0169, Long V\u1ec7, Th\u1ea7n V\u1ec7 c\u00f2n c\u00f3 qu\u00e2n th\u1ee9 t\u01b0, d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i cao \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n Th\u1ea7n D\u0169ng, Tuy\u00ean V\u0169, Ki\u00eau K\u1ef5, m\u1ed7i qu\u00e2n chia l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 qu\u00e2n, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy; l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n Ninh S\u00f3c, Ki\u00eau Th\u1eafng, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy; qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu, m\u1ed7i b\u00ean c\u00f3 n\u0103m qu\u00e2n, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy: \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu.<\/p>\n<p>M\u00e3 qu\u00e2n ty th\u00ec c\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n V\u00e2n K\u1ef5, V\u0169 K\u1ef5, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy. B\u1ed9 qu\u00e2n ty th\u00ec c\u00f3 qu\u00e2n H\u1ed5 D\u1ef1c chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu, m\u1ed7i b\u00ean c\u00f3 n\u0103m qu\u00e2n, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy, m\u1ed7i qu\u00e2n c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu ph\u1ee5 t\u00e1. M\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5 xong, c\u00e1c qu\u00e2n s\u1ebd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5.<\/p>\n<p>Ph\u00e0m c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, l\u1ea1i th\u0103ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed, l\u1ea1i th\u0103ng n\u1eefa th\u00ec l\u00e0m S\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. N\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1, th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c qu\u00e2n v\u1ee5, l\u00e0m ch\u00ednh ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, ho\u1eb7c l\u00e0m ch\u1ee9c B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu ho\u1eb7c c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m th\u00ec l\u00e0m ch\u1ee9c Ng\u1ef1 ti\u1ec1n trung t\u00e1 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, thu\u1ed9c qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eb7ng h\u01a1n th\u00ec b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m ch\u1ee9c M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xin Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt v\u1ec1 qu\u00e2n m\u00e3 v\u00e0 c\u00e1c th\u1ec9nh c\u1ea7u \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i, \u0111\u1ec1u tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5; n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng, th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 ti\u1ebfn tr\u00ecnh, \u0111\u1ee3i \u1ea5n k\u00fd r\u1ed3i ban ra; ho\u1eb7c n\u1ebfu vi\u1ec7c theo ch\u1ec9 ri\u00eang m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ec3 thi h\u00e0nh, th\u00ec tr\u00ecnh l\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, \u0111\u1ee3i x\u1eed l\u00fd sau. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[18] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u00fd x\u0103m v\u00e0 \u0111\u00e0y t\u1ed9i nh\u00e2n. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u1ebfu t\u00ecnh ti\u1ebft li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1ed9i l\u1edbn th\u00ec ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/p>\n<p>[19] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u00e1n s\u00e1t \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e0y v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169 tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 chi\u1ebfu x\u00e1 n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng, li\u1ec7t k\u00ea t\u1ed9i tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi ban chi\u1ebfu x\u00e1 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu sau ban v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n th\u00e1ng 8, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, ghi li\u1ec1n v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau th\u1ecb, T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Trung Ph\u1ee5 l\u00e0m ph\u00f3. Vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 ri\u00eang sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Tri\u1ec7u Trung Ph\u1ee5, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.<\/p>\n<p>[21] Th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, nguy\u00ean Tri L\u00e2m H\u1ea3i huy\u1ec7n, Qu\u00e1n c\u00e1c Hi\u1ec7u kh\u00e1m Ti\u1ec1n Ti\u00ean Chi l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1. Theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u00e0m th\u00ed d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u00ec Ti\u1ec1n Ti\u00ean Chi \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf v\u0103n qu\u00e1n n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, bu\u00f4ng r\u00e8m quy\u1ebft vi\u1ec7c, b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1ea7u tr\u0103m quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111au bu\u1ed3n h\u1ed3i l\u00e2u, sai n\u1ed9i th\u1ecb tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ee3i khi Vua l\u1edbn l\u00ean, s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ebfp ch\u00ednh l\u00e0 do di m\u1ec7nh c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i> Ch\u1eedng k\u1ebf nhi\u1ec7m \u0110inh V\u1ecb gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eedng k\u1ebf \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, ch\u1eef 'th\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 27 Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-316-4\" href=\"#footnote-316-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, mu\u1ed1n noi theo v\u1ebft c\u0169 c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch h\u1ecda ph\u00fac v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n, n\u00ean Ch\u1eedng kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1ed9ng h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u do hai cung quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0110inh V\u1ecb \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 Th\u00e1i h\u1eadu x\u01b0ng <i>&#8220;d\u01b0&#8221;<\/i>. Sau khi \u0110inh V\u1ecb b\u1ecb h\u1ea1, Trung th\u01b0 v\u00e0 L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n b\u00e0n b\u1ea1c, m\u1ed7i khi ban ch\u1ebf l\u1ec7nh th\u00ec x\u01b0ng <i>&#8220;d\u01b0&#8221;<\/i>, c\u00f2n khi x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n ri\u00eang th\u00ec x\u01b0ng <i>&#8220;Ng\u00f4&#8221;<\/i>. Th\u00e1i h\u1eadu ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u01b0ng <i>&#8220;Ng\u00f4&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ng\u0103n Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, c\u0103n c\u1ee9 theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng do Ph\u00fa B\u1eadt so\u1ea1n.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng T\u00f4 Ch\u00e2u n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng b\u1ecb l\u1ee5t, l\u1ec7nh cho quan tr\u01b0\u1edfng c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ph\u1ee5c ch\u1ee9c Th\u01b0 th\u1eeba Tr\u1ea7n H\u1ed7 l\u00e0m B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd. Tr\u1ea7n H\u1ed7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u00eam th\u01b0 H\u00e0 Nam ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan, v\u00ec Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf nhi\u1ec7m s\u1edf n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u T\u1eedu thu\u1ebf. \u0110\u1ebfn nay, nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, sai khi\u1ec3n nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>Tr\u1ea7n H\u1ed7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ea5n Giang.<\/p>\n<p>[25] Ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00e2y Ph\u1ea1m T\u00f4ng Ca v\u00e0 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e1nh nhau c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, xin th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ch\u00e2u Ho\u00e0n t\u00e2u: <i>&#8220;Tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u1ed9c B\u1ea1ch M\u00e3 T\u1ecb \u1edf tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Thu\u1eadn Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng d\u1eabn 18 ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 l\u1ea1c Gi\u1ea3 Long gi\u1ea3 x\u01b0ng gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu H\u1ed3 Ninh t\u1eed tr\u1eadn \u1edf ch\u00e2u Quy \u0110\u1ee9c, 300 h\u1ed9 b\u1ea3n t\u1ed9c li\u00ean ti\u1ebfp b\u1ecf tr\u1ed1n, tuy \u0111\u00e3 chi\u00eau d\u1ee5 tr\u1edf v\u1ec1, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n 100 h\u1ed9 \u1edf ph\u00eda T\u00e2y, e r\u1eb1ng s\u1ebd ng\u1ea7m li\u00ean k\u1ebft, l\u1ea1i v\u00e0o g\u00e2y h\u1ecda. Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u1eed tr\u00ed Kh\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi trong b\u1ed9 l\u1ea1c th\u00ec giao cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u1ed9c Uy Ni \u1edf gi\u1edbi tuy\u1ebfn tr\u1ea1i T\u00fac Vi\u1ec5n, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u T\u1ef1 M\u1eabn Ch\u00e2u Nh\u0129 qu\u1ea3n l\u00fd.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu sai N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Kh\u00f4ng th\u1ea5y S\u00f9ng T\u00edn sau n\u00e0y \u0111i\u1ec1u tra th\u1ebf n\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng h\u00e0ng n\u0103m Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt \u0111\u01b0a l\u1ec5 v\u1eadt cho Khi\u1ebft \u0110an, Gia Lu\u1eadt T\u00f4ng T\u00edn c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng. T\u00f4ng T\u00edn t\u1ee9c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Trung, \u0111\u01b0\u1ee3c Khi\u1ebft \u0110an phong l\u00e0m Ng\u00f4 v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed5i t\u00ean nh\u01b0 hi\u1ec7n nay. Nh\u1eadm Trung H\u00e0nh \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, T\u00f4ng T\u00edn c\u0169ng \u0111em ng\u1ef1a qu\u00fd \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u00ean ng\u00f4i.<\/p>\n<p><i>(T\u00f4ng T\u00edn d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 9, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, sai L\u1ea1i b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u Di\u1ec7p, T\u00e2y kinh T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng Ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Ch\u00ed Ng\u00f4n, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea5n, T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu L\u01b0u Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Vua Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Trung th\u01b0 xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 n\u0103m Thi\u00ean Hi, c\u00e1c vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, Tam ban, L\u01b0u n\u1ed9i Thuy\u00ean m\u1ed7i ng\u00e0y d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn kh\u00f4ng qu\u00e1 hai ty. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n qu\u00e1 c\u1ee9ng nh\u1eafc.<\/p>\n<p>[30] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng kh\u1ea3o kh\u00f3a \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u01b0 thi\u00ean gi\u00e1m th\u1eeba T\u1eeb Kh\u1edfi v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng khi g\u1eb7p ti\u00ean \u0111\u1ebf ng\u1ef1 l\u00e2u v\u00e0 l\u00ean ng\u00f4i, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng v\u1edbi vi\u1ec7c h\u1ecd may m\u1eafn th\u0103ng ti\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng v\u1edbi vi\u1ec7c h\u1ecd may m\u1eafn th\u0103ng ti\u1ebfn, ch\u1eef 'ti\u1ebfn' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 35 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-316-5\" href=\"#footnote-316-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua c\u00f9ng ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu d\u1ee5 c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c thi\u00ean th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ti\u00ean \u0111\u1ebf t\u00f4n \u0111\u1ea1o ph\u1ee5ng thi\u00ean, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c linh \u1ee9ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y an t\u00e1ng, b\u1ea3n kh\u1eafc ng\u1ecdc ph\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung, c\u00f2n b\u1ea3n ch\u00e2n v\u0103n nguy\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd trong cung, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf. Hu\u1ed1ng chi \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 ti\u00ean \u0111\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i trong nh\u00e2n gian, n\u00ean \u0111em ch\u00f4n theo \u1edf V\u0129nh \u0110\u1ecbnh l\u0103ng \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 L\u1eef Di Gi\u1ea3n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c thi\u00ean th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n theo \u1edf V\u0129nh \u0110\u1ecbnh l\u0103ng, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o qu\u1ed1c s\u1eed, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 do L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean t\u1ea1p k\u00fd\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ph\u00e2n ty v\u00e0 tr\u00ed s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i n\u01a1i m\u00ecnh \u1edf, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed t\u00e2n kh\u00e1ch, ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh H\u00e0n Vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, \u0111\u01b0a ra m\u01b0\u1eddi quy\u1ec3n \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b, v\u1eeba kh\u00f3c v\u1eeba n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u00e3 t\u1ef1 xem qua \u300aTh\u00e1nh ch\u00ednh k\u1ef7\u300b c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t v\u00e0o ho\u00e0ng \u0111\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, linh c\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111i. Quan L\u1ec5 b\u1ed9 n\u00f3i theo l\u1ec7 c\u0169, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o tang, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 thay \u0111\u1ed5i ngay, d\u00f9 t\u1ea3 h\u1eefu n\u1ed9i th\u1ecb c\u0169ng v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o tang nh\u01b0 c\u0169. C\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ed1 xin, Vua m\u1edbi h\u1ea1 l\u1ec7nh ng\u00e0y h\u00f4m sau thay \u0111\u1ed5i. Khi s\u1eafp \u0111\u01b0a linh c\u1eefu \u0111i, Vua kh\u00f4ng coi ch\u00ednh s\u1ef1 trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, sau \u0111\u00f3 d\u00f9 c\u00f3 coi ch\u00ednh s\u1ef1, v\u1eabn ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan xin ph\u00e1 h\u1ebft c\u00e1c c\u1ed5ng th\u00e0nh, nh\u00e0 c\u1eeda d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng linh c\u1eefu \u0111i qua \u0111\u1ec3 xe v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i qua. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111i phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, nghi v\u1eadt \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng nghe c\u00f3 vi\u1ec7c ph\u00e1 h\u1ee7y g\u00ec. Hu\u1ed1ng chi di chi\u1ebfu d\u1eb7n ph\u1ea3i theo s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb, nay c\u00e1c quan l\u00e0m minh kh\u00ed qu\u00e1 xa x\u1ec9, l\u00e0m kh\u1ed5 ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u1ea3m b\u1edbt.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Vua l\u00fac \u0111\u00f3 ng\u1ed3i c\u00f9ng Th\u00e1i h\u1eadu trong cung, b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ed5ng th\u00e0nh th\u1ea5p th\u00ec n\u00ean ph\u00e1, c\u00f2n nh\u00e0 d\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean ph\u00e1.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[35] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, H\u1ecdc s\u0129 t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Tri ch\u00e2u Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>T\u0129nh v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, khi V\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng phe \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111u\u1ed5i, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh t\u00e2u r\u1eb1ng T\u0129nh gi\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh, trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 23 chuy\u1ec7n \u0110inh V\u1ecb ghi l\u00e0 '\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh'.\" id=\"return-footnote-316-6\" href=\"#footnote-316-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1i l\u00e0m quan \u1edf qu\u00ea nh\u00e0, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. Tri qu\u00e2n Thi\u1ec7u V\u0169 l\u00e0 Giang Ch\u1eedng, Tri qu\u00e2n H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh V\u1ea5n c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m l\u00e2u \u0111i\u1ebfm v\u1ee5 \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u v\u00e0 thu thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u1edf Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u do b\u1ecb V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh h\u1eb7c t\u1ea5u.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i T\u1ea3 di li t\u1ea5t, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Tam \u1ea8n v\u00e0 Cao Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 l\u00e0 H\u00e0n C\u00e1ch \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng Vua l\u00ean ng\u00f4i.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, an t\u00e1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng V\u0103n Minh Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh Nguy\u00ean Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u1edf V\u0129nh \u0110\u1ecbnh l\u0103ng.<\/p>\n<p>[38] L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n xin ki\u00eang h\u00fay c\u1ee7a cha v\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ec9 ki\u00eang h\u00fay c\u1ee7a cha l\u00e0 B\u00e0nh Th\u00e0nh qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i \u0111\u1ed5i t\u00ean Th\u00f4ng ti\u1ebfn ty th\u00e0nh Th\u1eeba ti\u1ebfn ty.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, \u0111\u01b0a b\u00e0i v\u1ecb c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0o th\u1edd trong Th\u00e1i Mi\u1ebfu, nh\u1ea1c t\u1ebf mi\u1ebfu g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Danh chi v\u0169&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'mi\u1ebfu' trong 'mi\u1ebfu l\u1ea1c vi\u1ebft \u0111\u1ea1i danh chi v\u0169' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 35 c\u1ee7a \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-316-7\" href=\"#footnote-316-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. L\u1ea5y Trang M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ban chi\u1ebfu l\u1eadp ng\u00e0y k\u1ef5 cho Trang M\u1ee5c.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i h\u1eadu mu\u1ed1n chu\u1ea9n b\u1ecb y ph\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1ed3 ng\u1ef1 nh\u01b0 khi c\u00f2n trong cung, d\u00f9ng l\u1ed3ng b\u1ea1c che ph\u1ee7 b\u00e0i v\u1ecb. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p ti\u00ean \u0111\u1ebf. Nay ch\u00ednh s\u1ef1 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u \u1edf hai cung, ch\u1ec9 c\u1ea7n Th\u00e1i h\u1eadu xa l\u00e1nh k\u1ebb gian t\u00e0, khen th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi trung tr\u1ef1c, ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, gi\u00fap ng\u00e0i th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00e1nh \u0111\u1ee9c, th\u00ec \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 c\u00e1ch b\u00e1o \u0111\u00e1p ti\u00ean \u0111\u1ebf t\u1ed1t nh\u1ea5t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban \u00e2n x\u00e1 gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh v\u00e0 T\u00e2y Kinh m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n ph\u1ee5c d\u1ecbch \u1edf s\u01a1n l\u0103ng v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i xe linh c\u1eefu \u0111i qua.<\/p>\n<p>[41] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00f9ng Ch\u1eedng cho r\u1eb1ng l\u1ec5 s\u01a1n l\u0103ng \u0111\u00e3 xong, d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng xin t\u1eeb ch\u1ee9c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1edf l\u1ea1i ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh.<\/p>\n<p>[43] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c hai l\u1ea7n l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, x\u1ebfp tr\u00ean Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n. Nay L\u01b0u Qu\u00e2n v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, t\u1eeb n\u0103m Thi\u00ean Hi \u0111\u00e3 v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m, xin theo l\u1ec7 c\u0169, x\u1ebfp tr\u00ean ch\u00fang th\u1ea7n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ea5y T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n D\u01b0\u01a1ng T\u1ee5 l\u00e0m Ph\u00e1n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1eeb b\u1ed9. \u0110\u1eddi tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng ph\u1ed5 \u0111\u1ed9 t\u0103ng \u0111\u1ea1o trong thi\u00ean h\u1ea1, sai Tam ty s\u1ee9 L\u00e2m \u0110\u1eb7c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, Ph\u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft C\u00e2u vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng C\u1eadp ki\u00eam qu\u1ea3n. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, C\u1eadp t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00e2u vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng trong thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 T\u1eeb b\u1ed9 qu\u1ea3n l\u00fd t\u0103ng \u0111\u1ea1o, s\u1ed5 s\u00e1ch c\u0169ng nhi\u1ec1u, n\u00ean tr\u1ea3 l\u1ea1i cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh.<\/p>\n<p>[45] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, m\u00f9ng m\u1ed9t, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o \u0110\u1ea1i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Duy Di\u1ec5n th\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb quy\u1ec1n th\u1ebf l\u1edbn, b\u00e8n d\u1ef1a v\u00e0o, k\u1ebft th\u00f4ng gia v\u1edbi h\u1eafn. Khi \u0110inh V\u1ecb \u0111u\u1ed5i Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, Duy Di\u1ec5n c\u0169ng c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn. \u0110\u1ebfn khi kh\u1eafc t\u00ean c\u00e1c v\u1ecb Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 l\u00ean bia \u0111\u00e1, Duy Di\u1ec5n m\u1ed9t m\u00ecnh x\u00f3a t\u00ean Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebb ngh\u1ecbch Chu\u1ea9n n\u00ean b\u1ecb x\u00f3a \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Khi tai h\u1ecda c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb manh nha, Duy Di\u1ec5n s\u1ee3 li\u00ean l\u1ee5y, b\u00e8n \u0111\u1ea9y \u0110inh V\u1ecb ra \u0111\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t.<\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Ch\u1eedng gh\u00e9t t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e3 g\u1ea3 em g\u00e1i cho L\u01b0u M\u1ef9, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu, kh\u00f4ng th\u1ec3 tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, xin \u0111u\u1ed5i \u0111i. Th\u1ebf l\u00e0 Duy Di\u1ec5n b\u1ecb \u0111u\u1ed5i l\u00e0m Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c l\u01b0u h\u1eadu, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh hi\u1ec7n t\u1ea1i.<\/p>\n<p>Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ebfn H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, t\u1eebng xin ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho qu\u00e2n l\u00ednh tr\u1ea5n gi\u1eef, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Th\u00e1i T\u1ec1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t l\u00e0 quy\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ec1 tr\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c b\u1ec1 t\u00f4i n\u00ean xin. Hu\u1ed1ng chi thi\u00ean t\u1eed m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, Duy Di\u1ec5n l\u1ea1i k\u1ebft th\u00f4ng gia v\u1edbi h\u1eadu cung, l\u1ea1i xin ban th\u01b0\u1edfng ri\u00eang \u0111\u1ec3 k\u1ebft \u00e2n, \u1eaft s\u1ebd l\u00e0m l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi dao \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng \u00fd.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1eb7c t\u1ed9i Duy Di\u1ec5n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, cho L\u00fd H\u00e3ng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, L\u00fd K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. H\u00f4m \u0111\u00f3, y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u00e1ch quan \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c, v\u00ec l\u1ec5 s\u01a1n l\u0103ng \u0111\u00e3 xong.<\/p>\n<p>[47] Khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, Tam ty s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Th\u00e1i h\u1eadu d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u00ean \u0111\u1ebf khen khanh th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ec1n b\u1ea1c, c\u00f3 th\u1ec3 so v\u1edbi Cao Qu\u00fdnh, L\u01b0u Y\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"L\u01b0u Y\u1ebfn nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u01b0u Y\u1ebfn', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-316-8\" href=\"#footnote-316-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. H\u00e3y t\u1ea1m y\u00ean v\u1ecb, \u0111\u1ee3i khi l\u1ec5 s\u01a1n l\u0103ng xong, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, S\u0129 Ho\u00e0nh l\u1ea1i c\u1ed1 xin.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Tr\u1ea7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[48] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u1edf Tam vi\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho Trung th\u1eeba<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-316-9\" href=\"#footnote-316-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, Qu\u00e2n theo l\u1ec7 c\u0169, d\u00e1n b\u1ea3ng \u1edf c\u1eeda Tam vi\u1ec7n, l\u1ec7nh c\u00e1c thu\u1ed9c quan \u0111\u00e0i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ee9c tr\u00e1ch gi\u00e1m s\u00e1t, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e1o v\u1edbi Trung th\u1eeba v\u00e0 Tri t\u1ea1p.<\/p>\n<p>[49] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Theo tr\u1ea1ng c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n T\u1ea1 R\u00e1ng do Trung th\u01b0 g\u1eedi xu\u1ed1ng: &#8216;Th\u1ea7n th\u1ea5y vi\u1ec7n n\u00e0y c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan ki\u1ec3m th\u1ea3o c\u1ee7a S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng Tuy\u00ean t\u1ed5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ecb Vua khai s\u00e1ng tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, vi\u1ec7c theo l\u1ec7 c\u0169 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady e r\u1eb1ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin l\u1ea5y \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5: V\u00e0o n\u0103m V\u0169 \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Cao t\u1ed5, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 m\u1ed7i n\u0103m t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean kh\u00e2u, Vu t\u1ef1 v\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 25-79 v\u00e0 \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 8 ph\u1ea7n ph\u1ed1i \u0111\u1ebf b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-316-10\" href=\"#footnote-316-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y C\u1ea3nh \u0111\u1ebf ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; t\u1ebf K\u1ef3 c\u1ed1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Nguy\u00ean \u0111\u1ebf ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. \u0110\u1ebfn th\u1eddi Th\u00e1i t\u00f4ng, l\u1ea5y Cao t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf Vi\u00ean kh\u00e2u, Minh \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 B\u1eafc giao, c\u00f2n Nguy\u00ean \u0111\u1ebf ch\u1ec9 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf. N\u0103m V\u0129nh Huy th\u1ee9 hai \u0111\u1eddi Cao t\u00f4ng, t\u1ebf Cao t\u1ed5 \u1edf Vi\u00ean kh\u00e2u, Th\u00e1i t\u00f4ng \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf. Sau \u0111\u00f3, v\u00ec C\u1ea3nh \u0111\u1ebf v\u00e0 Nguy\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n x\u01b0ng l\u00e0 T\u1ed5, n\u00ean d\u1eebng vi\u1ec7c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a c\u1ed5. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng C\u1ea3nh \u0111\u1ebf ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c phong, l\u00e0 Th\u1ee7y t\u1ed5 c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, x\u00e9t v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi Tuy\u00ean t\u1ed5. Tuy\u00ean t\u1ed5 so v\u1edbi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 nh\u01b0 Nguy\u00ean \u0111\u1ebf. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1 ch\u1ec9 qua ba \u0111\u1eddi, m\u00e0 C\u1ea3nh \u0111\u1ebf v\u00e0 Nguy\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 d\u1eebng vi\u1ec7c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay nh\u00e0 T\u1ed1ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua b\u1ed1n \u0111\u1eddi Vua, m\u00e0 Tuy\u00ean t\u1ed5 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ec7 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Xin theo l\u1ec7 V\u0129nh Huy, d\u1eebng vi\u1ec7c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Tuy\u00ean t\u1ed5, v\u00e0 theo l\u1ec7 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, t\u1ebf Ch\u00e2n t\u00f4ng \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><em>N\u1ebfu theo thuy\u1ebft c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Khang Th\u00e0nh, th\u00ec n\u00f3i: &#8216;Ng\u0169 \u0111\u1ebf thay nhau l\u00e0m Vua, khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111i\u1ec1m c\u1ea3m \u1ee9ng, t\u1ebf ri\u00eang \u1edf Nam giao, l\u1ea5y T\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.&#8217; Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng theo l\u1ec7 V\u0169 \u0110\u1ee9c v\u00e0 V\u0129nh Huy<a class=\"footnote\" title=\"'V\u0169 \u0110\u1ee9c' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-316-11\" href=\"#footnote-316-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, th\u00ec xin l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi thuy\u1ebft c\u1ee7a Tr\u1ecbnh. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng Tuy\u00ean t\u1ed5 gi\u1ed1ng nh\u01b0 H\u1eadu T\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e0 Chu, th\u1ea7n th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t m\u01a1 h\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"'Thi\u1ebft' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-316-12\" href=\"#footnote-316-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>.<\/em><\/p>\n<p><i>X\u00e9t \u00fd c\u1ee7a Tr\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u1ed5 khai s\u00e1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, n\u00ean l\u1ea5y vi\u1ec7c H\u1eadu T\u1eafc ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi Linh Uy Ng\u01b0\u1ee1ng l\u00e0m ch\u1ee9ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u00e1i t\u1ed5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi khai s\u00e1ng c\u01a1 nghi\u1ec7p, ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu vi\u1ec7c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng K\u1ef3 c\u1ed1c tr\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y t\u1ebf C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf, th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y Th\u00e1i t\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng K\u1ef3 c\u1ed1c, Th\u00e1i t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng Vu t\u1ef1, c\u0169ng kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a t\u00f4n nghi\u00eam. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng Tuy\u00ean mi\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef m\u00e3i, nh\u01b0ng vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng nghi trong c\u1ed5 l\u1ec5. L\u1ec5 c\u00f3 c\u00e2u &#8220;<\/i>T\u1ed5 c\u00f3 c\u00f4ng, t\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c<i>&#8220;, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 T\u1ed5 khai s\u00e1ng, th\u00ec khi h\u1ebft \u0111\u1eddi ph\u1ea3i b\u1ecf, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng?&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n Duy c\u00f9ng c\u00e1c quan k\u00ednh c\u1ea9n tra c\u1ee9u \u300aL\u1ec5 k\u00fd &#8211; T\u1ebf ph\u00e1p\u300b, nh\u00e0 H\u1eefu Ngu \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf m\u00e0 giao Kh\u1ed1c, t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng Nghi\u00eau. Nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu c\u0169ng \u0111\u1ebf Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf m\u00e0 giao C\u1ed5n, t\u1ed5 Cao D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169. Nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao Minh, t\u1ed5 Kh\u1ebf m\u00e0 t\u00f4ng Thang. Nh\u00e0 Chu \u0111\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao T\u1eafc, t\u1ed5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169 V\u01b0\u01a1ng. \u300aCh\u00ednh ngh\u0129a\u300b n\u00f3i: &#8216;Giao, l\u00e0 th\u00e1ng Ki\u1ebfn D\u1ea7n theo l\u1ecbch H\u1ea1, t\u1ebf C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf \u1edf Nam giao.&#8217; \u0110\u00e2y l\u00e0 v\u0103n v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00f4n ph\u1ed1i. T\u1ea1 R\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng Tuy\u00ean t\u1ed5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 T\u1ed5 khai s\u00e1ng, kh\u00f4ng n\u00ean ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf Giao, v\u1eady t\u1ea1i sao C\u1ed5n v\u00e0 Minh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Vua khai s\u00e1ng nh\u00e0 H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n ph\u1ed1i v\u1edbi C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"'S\u00f9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00f4ng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-316-13\" href=\"#footnote-316-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng C\u1ea3m sinh so v\u1edbi K\u1ef3 c\u1ed1c, l\u1ec5 nghi nh\u1eb9 h\u01a1n; Tuy\u00ean t\u1ed5 so v\u1edbi Th\u00e1i t\u1ed5, c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00f3 kh\u00e1c. Nay c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 xin l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng K\u1ef3 c\u1ed1c, Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. H\u01a1n n\u1eefa, theo chi\u1ebfu n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 ba, t\u1ebf C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf v\u00e0o ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e2n, \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Nay xin theo \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9: K\u1ef3 c\u1ed1c, t\u1ebf Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; Vu t\u1ef1, Vi\u00ean kh\u00e2u Ho\u00e0ng \u0111\u1ecba k\u1ef3, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5, Th\u00e1i t\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; t\u1ebf C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf, l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; \u0110\u1ea1i h\u01b0\u1edfng Minh \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y Ch\u00e2n t\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng; th\u00e2n t\u1ebf Giao kh\u00e2u, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1ed5, Th\u00e1i t\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. C\u00f2n ngh\u1ecb t\u1ea5u c\u1ee7a T\u1ea1 R\u00e1ng, xin kh\u00f4ng thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu theo.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u0129nh Nan l\u00e0 S\u00e0i T\u00f4ng Kh\u00e1nh. Duy Di\u1ec5n v\u00e0 T\u00f4ng Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, nh\u01b0ng T\u00f4ng Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc. Vua cho r\u1eb1ng Duy Di\u1ec5n t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 trong Xu ph\u1ee7, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 tu s\u1eeda \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed1ng Th\u1ee5, v\u00e0 \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 c\u00f9ng tu s\u1eeda, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh n\u1ed9i th\u1ecb truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd ch\u1ec9 r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea1i \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a m\u1ed9t tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ty B\u1ed9 th\u1ef1 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;T\u00f4ng Ca C\u1ed1t T\u01b0 La v\u00e0 L\u1eadp Tu\u00e2n sai b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 Ch\u01b0\u1edbc M\u00f4ng, T\u00e0o Th\u1ea5t, Ty L\u0103ng mang v\u0103n th\u01b0 v\u00e0 m\u1ed9t con ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn ty n\u00e0y, mu\u1ed1n xin quy ph\u1ee5. Tuy nhi\u00ean, L\u1eadp Tu\u00e2n v\u1ed1n nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf x\u1ea3o tr\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00e3 sai m\u1ed9t t\u0103ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 c\u00f9ng v\u1edbi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 M\u1ea1t La<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u1ee5', 'Gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u01b0u', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26, ch\u01b0\u01a1ng 'V\u1ecb Ch\u00e2u phi\u00ean t\u1ed9c C\u1ed1t T\u01b0 La ph\u1ea3n ph\u1ee5c' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-316-14\" href=\"#footnote-316-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn T\u00f4ng Ca, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh th\u00e1m th\u00ednh t\u00ecnh h\u00ecnh chi\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1eefa h\u1ecd v\u1edbi T\u00e2y gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ea5y ng\u00e0y sinh c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0m Tr\u01b0\u1eddng Ninh ti\u1ebft. Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1ed9t th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, b\u00e1ch quan \u0111\u1ebfn ch\u00f9a \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c d\u1ef1ng \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y k\u1ebft th\u00fac, ban y\u1ebfn \u1edf T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n. C\u1ea5m h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 gi\u1ebft m\u1ed5 trong b\u1ea3y ng\u00e0y. Ba ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, m\u1ec7nh ph\u1ee5 d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y ch\u00ednh, v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u00ecnh ch\u00fac th\u1ecd. Ba kinh \u0111\u1ed9 t\u0103ng \u0111\u1ea1o, b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n ba so v\u1edbi C\u00e0n Nguy\u00ean ti\u1ebft, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ea5u phong t\u1eed y v\u00e0 s\u01b0 hi\u1ec7u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfn ph\u1ee5ng ch\u00fac th\u1ecd s\u1ebd \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi tang ch\u1ebf c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ebft th\u00fac, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0 quan l\u1ec5 xin l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u1ee7a C\u00e0n Nguy\u00ean ti\u1ebft, nh\u01b0ng Th\u00e1i h\u1eadu c\u1eaft gi\u1ea3m nhi\u1ec1u, n\u00ean Trung th\u01b0 m\u1edbi d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00e0y.<\/p>\n<p>[54] L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n t\u1ea5u xin ch\u1ebf t\u1ea1o xe cho Th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;\u0110\u1ea1i an li\u1ec5n&#8221;<\/i>. Chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nghi th\u1ee9c khi Th\u00e1i h\u1eadu ra v\u00e0o, g\u1ed3m roi v\u1ecdt, nghi v\u1ec7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 54 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Ng\u1ef1 long tr\u1ef1c, 84 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c C\u1ed1t \u0111\u00f3a tr\u1ef1c, 54 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Cung ti\u1ec5n tr\u1ef1c v\u00e0 N\u1ed7 tr\u1ef1c<a class=\"footnote\" title=\"Cung ti\u1ec5n tr\u1ef1c v\u00e0 N\u1ed7 tr\u1ef1c m\u1ed7i lo\u1ea1i 54 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'Ng\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-316-15\" href=\"#footnote-316-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, 56 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 t\u1ea3 h\u1eefu ban, 200 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c C\u1ea5m v\u1ec7 Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, 200 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Khoan y Thi\u00ean v\u0169, 62 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Nghi v\u1ec7 cung ng\u1ef1 li\u1ec5n quan, v\u00e0 100 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Khoan y Thi\u00ean v\u0169. C\u00e1c ty th\u1ecb v\u1ec7 \u1ee9ng ph\u1ee5ng \u0111\u1ec1u theo nghi th\u1ee9c nh\u01b0 xe c\u1ee7a Vua.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho C\u1ee7 s\u00e1t t\u1ea1i kinh h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, ph\u00e0m x\u00e9t x\u1eed c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra oan sai ho\u1eb7c k\u00e9o d\u00e0i.<\/p>\n<p>[56] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u1ecfa ho\u1ea1n, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa qu\u00e2n nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong huy\u1ec7n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f9ng v\u1edbi ty huy\u1ec7n thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi th\u00e1ng 11, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y)<\/i>.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ph\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>&#8220;Khi th\u1ea7n l\u00e0m Tri Duy\u1ec7n ch\u00e2u, \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ecdc x\u00e1 \u1edf V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 chi\u00eau t\u1eadp h\u1ecdc tr\u00f2, t\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ecdc kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi v\u00e0i tr\u0103m. Th\u1ea7n tuy d\u00f9ng b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 chu c\u1ea5p, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. T\u1eeb khi th\u1ea7n r\u1eddi qu\u1eadn, e r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u1ecdc s\u1ebd d\u1ea7n tan r\u00e3. Th\u1ea7n th\u1ea5y \u1edf M\u1eadt ch\u00e2u, M\u00e3 K\u1ef3 s\u01a1n c\u00f3 Gi\u1ea3ng th\u01b0, Th\u00e1i h\u1ecdc tr\u1ee3 gi\u00e1o D\u01b0\u01a1ng Quang Ph\u1ee5 v\u1ed1n c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, cho \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1 Duy\u1ec7n ch\u00e2u gi\u1ea3ng d\u1ea1y, v\u00e0 c\u1ea5p 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> Vua nghe theo, b\u00e8n phong Quang Ph\u1ee5 l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang. Vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u c\u1ea5p ru\u1ed9ng cho h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u1ef1 t\u1ea1i T\u00e2y C\u00e1c \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110i\u1ec7n' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 6 ph\u1ea7n b\u1ed5 sung v\u1ec1 Trang Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng h\u1eadu.\" id=\"return-footnote-316-16\" href=\"#footnote-316-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, tri\u1ec7u H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Duy, Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng tham d\u1ef1. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y ch\u1eb5n ng\u1ef1 gi\u1ea3ng kinh di\u00ean. T\u1eeb \u0111\u00f3, d\u00f9 ng\u00e0y l\u1ebb c\u0169ng tri\u1ec7u c\u00e1c quan th\u1ecb th\u1ea7n v\u00e0o gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng cho r\u1eb1ng Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, n\u00ean g\u1ea7n g\u0169i c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y Nho h\u1ecdc, n\u00ean l\u1ec7nh cho T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0o h\u1ea7u. Khi Vua ng\u1ed3i nghe gi\u1ea3ng, c\u00f3 l\u00fac nh\u00ecn ng\u00f3 xung quanh, c\u00f3 l\u00fac ch\u00e2n g\u00f5 gi\u01b0\u1eddng, T\u00f4n Th\u00edch li\u1ec1n \u0111\u1ee9ng nghi\u00eam kh\u00f4ng gi\u1ea3ng, d\u00e1ng v\u1ebb r\u1ea5t trang nghi\u00eam<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u00cdch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b, \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b, \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 36 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-316-17\" href=\"#footnote-316-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, Vua c\u0169ng t\u1ecf ra k\u00ednh c\u1ea9n nghe theo.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed s\u00e1ch th\u01b0\u1eddng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, nay d\u1eddi l\u1ea1i ch\u1ed7 n\u00e0y. C\u00f3 l\u1ebd \u00fd Vua l\u00fac \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o s\u00e1ch v\u1edf, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng cao, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.)<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1eefu th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[60] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc t\u00fac nho \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, th\u01b0\u1eddng b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em qu\u00fd t\u1ed9c m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, ngang h\u00e0ng v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ee9 b\u1eadc qu\u1ea3n l\u00fd kho t\u00e0ng. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh cho Ph\u00f9ng Nguy\u00ean c\u00f9ng ph\u00e1n Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, v\u00e0 ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m b\u1ed5.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0111\u1eb7t c\u00e1c ch\u00e2u T\u00f9y, Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u00e2n, Kim, L\u0169ng, \u0110an, B\u1ea3o, Th\u00f4ng, V\u0129nh, S\u00e2m, \u0110\u1ea1o, Ho\u00e0nh, Th\u1ea7n, To\u00e0n, H\u1ea1p, D\u01b0\u01a1ng, T\u01b0, Vinh, H\u1ee3p, V\u0103n, Nhung, Nh\u00e3, Khai, \u0110\u1ea1t, T\u1eadp, Thi, L\u1ee3i, Qu\u1ef3, L\u00f4, C\u1eeb, Du, Tri\u1ec1u, Tu\u1ea7n, Nam H\u00f9ng, Anh, Li\u00ean, Thi\u1ec1u, Hu\u1ec7, Dung, Nghi, Ki\u1ebfm, Li\u00eam, M\u00f4ng, v.v. t\u1ed5ng c\u1ed9ng 43 ch\u00e2u; c\u00e1c qu\u00e2n Quang H\u00f3a, Kh\u00e1nh Th\u00e0nh, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Can Ninh, Uy Th\u1eafng, V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, Cao B\u01b0u, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng, Li\u00ean Th\u1ee7y, Qu\u1ea3ng T\u1ebf, Giang \u00c2m, V\u00f4 Vi, Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, L\u00e2m Giang, H\u01b0ng Qu\u1ed1c, Nam Khang, Nam An, H\u00e1n D\u01b0\u01a1ng, V\u00e2n An, Ho\u00e0i An, V\u0129nh Khang, Thi\u1ec7u V\u0169, H\u01b0ng H\u00f3a, v.v. t\u1ed5ng c\u1ed9ng 24 qu\u00e2n, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c L\u1ee5c s\u1ef1 Tham qu\u00e2n, thay th\u1ebf ch\u1ee9c Ty h\u1ed9, T\u01b0 ph\u00e1p ki\u00eam L\u1ee5c s\u1ef1 Tham qu\u00e2n \u0111ang thi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[62] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c n\u01a1i t\u00e2u l\u00ean c\u00e1c v\u0103n tr\u1ea1ng \u0111ang b\u1ecb c\u1ea5m v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng \u00e1n \u0111\u00e3 x\u1eed xong, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y do Ng\u00e2n \u0110\u00e0i ty ti\u1ebfp nh\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean g\u1eedi l\u00ean Trung th\u01b0, sau \u0111\u00f3 g\u1eedi sang H\u00ecnh b\u1ed9 xem x\u00e9t, l\u00e0m ch\u1eadm tr\u1ec5 nhi\u1ec1u ng\u00e0y. T\u1eeb nay, Ng\u00e2n \u0110\u00e0i ty kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1eedi l\u00ean Trung th\u01b0 n\u1eefa, m\u00e0 g\u1eedi th\u1eb3ng l\u00ean H\u00ecnh b\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[63] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ban h\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i, c\u00f3 lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00ec nh\u1eefng l\u1ed7i nh\u1ecf c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n. C\u00e1c quan l\u1ea1i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1eed, t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u00f3 t\u1ed9i t\u01b0 nh\u1eb9 ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"'L\u1ecbch trung' trong 'L\u1ecbch trung h\u1eefu t\u01b0 t\u1ed9i ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1ee3ng d\u0129 h\u1ea1', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27-19 ch\u00e9p l\u00e0 'L\u1ecbch nhi\u1ec7m'.\" id=\"return-footnote-316-18\" href=\"#footnote-316-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, cho ph\u00e9p hai ng\u01b0\u1eddi Chuy\u1ec3n v\u1eadn ho\u1eb7c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh, th\u00ec v\u1eabn thi h\u00e0nh nh\u01b0 c\u0169. N\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Chuy\u1ec3n v\u1eadn ho\u1eb7c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u00eam hai quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u00ec cho ph\u00e9p b\u1ea3y quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh t\u00e2u l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 12, Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba L\u01b0u Qu\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u, M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n xin \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u00f5, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00fd do cha m\u1eb9 gi\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c ch\u1ecbu tang. T\u1eeb nay, ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t cha m\u1eb9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng hai huy\u1ec7n Di\u00eam S\u01a1n v\u00e0 V\u00f4 L\u1ec7 b\u1ecb n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda c\u00f4ng t\u01b0, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 gi\u1ea3ng \u1edf t\u00e2y vu \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, nghe th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 gi\u1ea3ng \u1edf t\u00e2y vu \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, nghe th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b. 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tri\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 35 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-316-19\" href=\"#footnote-316-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. Sau \u0111\u00f3, Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft th\u01a1 c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng ban t\u1eb7ng. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh di\u00ean, th\u01b0\u1eddng ban t\u1eb7ng th\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a Vua.<\/p>\n<p>[67] Gi\u00e1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf kinh th\u00e0nh t\u0103ng cao. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, xu\u1ea5t th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh, chia l\u00e0m 14 n\u01a1i b\u00e1n r\u1ebb \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u ch\u1ee9c \u00edt, n\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf sau 3 n\u0103m th\u00ec gi\u1ea3m 1 n\u0103m, sau 30 th\u00e1ng th\u00ec gi\u1ea3m 10 th\u00e1ng. Xin kh\u00f4i ph\u1ee5c theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o Kh\u1eafc K\u1ef7 l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh ki\u00eam An ph\u1ee7 c\u00e1c ch\u00e2u Th\u1ea7n, L\u1ec5, \u0110\u1ec9nh, H\u1ea1p, Thi, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi Man ch\u00e2u Thu\u1eadn l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Ng\u1ea1n Y\u1ebfn \u0111\u1ed1t ph\u00e1 tr\u1ea1i \u00c1m L\u1ee3i.<\/p>\n<p>[70] Huy\u1ec7n thu\u1ed9c qu\u00e2n Giang \u00c2m c\u00f3 c\u1ea3ng L\u1ee3i \u0111\u00e3 b\u1ecf hoang l\u00e2u ng\u00e0y. Tri qu\u00e2n Th\u00f4i L\u1eadp d\u1ea1y d\u00e2n \u0111\u00e0o v\u00e9t, sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh, t\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u1ee5c kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng. L\u1ea1i \u0111\u00e0o s\u00f4ng ngang d\u00e0i 60 d\u1eb7m \u0111\u1ec3 th\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ai b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh lao d\u1ecbch, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb gi\u1ea5u. L\u00e0ng x\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, nh\u1eefng qu\u00e1n \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ee9ng ra qu\u1ea3n l\u00fd th\u00ec h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh trong ba n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00f9 mu\u1ed1n t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 mua c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn; n\u1ebfu ch\u1ee7 qu\u00e1n mu\u1ed1n t\u1ef1 t\u0103ng thu\u1ebf, ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o quan l\u1ea1i xem x\u00e9t \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y kh\u00f4ng b\u1ecb thua l\u1ed7, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng lao d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n qu\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh lao d\u1ecbch. L\u1ea1i n\u1eefa, thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u trong thi\u00ean h\u1ea1 t\u0103ng d\u1ea7n theo th\u00e1ng n\u0103m, kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ea5m u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u t\u1eadp th\u1ec3 v\u00e0 d\u1ea1y ti\u1ebft ki\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. V\u00ec v\u1eady m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u tham kh\u1ea3o t\u1eeb b\u1ea3n ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi vi\u1ec7c c\u1ea5m d\u00e2n t\u0103ng th\u00eam v\u00e0 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t l\u00e0 ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 7, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u00ednh c\u1ee7a Ty Thi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i gi\u00e1m s\u00e1t kho t\u00e0ng \u1edf kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[73] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, Tri ch\u00e2u H\u00e0o l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri ph\u1ee7 Giang Ninh; Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ch\u00e2u Ho\u00e0nh l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u Th\u01b0; Quan s\u00e1t s\u1ee9 ch\u00e2u Dung, T\u1ea3 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Tri ch\u00e2u Lai l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 ch\u00e2u Hoa, Tri ch\u00e2u Thanh.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay Tam ty, ph\u1ee7 Khai Phong, Ty M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m, T\u1ee9 l\u1eadp, Nh\u1ecb ph\u00e2n, Nh\u1ecb ch\u00ed v\u00e0 ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, K\u1ef7 T\u1ef5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 12 n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, ban chi\u1ebfu ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Tam ty, Ty M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, t\u1eeb nay m\u1ed7i khi g\u1eb7p ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5 v\u00e0 Canh Tu\u1ea5t, K\u1ef7 T\u1ef5, \u0111\u1ea7u n\u0103m, Thi\u00ean Kh\u00e1nh \u0111\u1eb3ng ng\u0169 ti\u1ebft, T\u1ee9 l\u1eadp, Nh\u1ecb ph\u00e2n, Nh\u1ecb ch\u00ed, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5 v\u00e0 Thi\u00ean Kh\u00e1nh \u0111\u1eb3ng ng\u0169 ti\u1ebft, kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n, c\u1ea7n xem x\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u s\u1eed\u00b7H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y qu\u1ed1c k\u1ef5, x\u01b0a c\u0169ng c\u1ea5m x\u1eed \u00e1n. \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, cho ph\u00e9p x\u1eed v\u00e0 tha t\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu ng\u00e0y k\u1ef5 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng nh\u01b0 Thi\u00ean Kh\u00e1nh ti\u1ebft, tha nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng nh\u1eb9. L\u00e2u sau c\u0169ng b\u00e3i b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[75] Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i H\u1eefu di li t\u1ea5t, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Ti\u00ean Ninh, C\u1ea5p s\u1ef1 tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 S\u1eed Kh\u1eafc Trung \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[76] N\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1ed5i Ty Tr\u01b0ng Khi\u1ebfm th\u00e0nh Ty Quy\u00ean N\u1ea1p.<\/p>\n<p>[77] Khai Phong ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n, t\u1eeb nh\u1ecf m\u1ed3 c\u00f4i cha<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1eeb nh\u1ecf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ban \u0111\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-316-20\" href=\"#footnote-316-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, m\u1eb9 \u00f4ng t\u00e1i gi\u00e1. Khi m\u1eb9 \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, B\u00e1c V\u0103n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 cha th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9 \u0111\u00e3 xu\u1ea5t gi\u00e1, v\u00ec l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 trong t\u00f4ng mi\u1ebfu. Nay ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ebf t\u1ef1, n\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tang kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec tr\u1edf ng\u1ea1i.&#8221;<\/i> \u00d4ng b\u00e8n t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tang. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eeba \u0111\u1ec3 tang v\u1eeba t\u1ebf t\u1ef1 l\u00e0 tr\u00e1i l\u1ec5<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u00e1i l\u1ec5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'tr\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-316-21\" href=\"#footnote-316-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(B\u00e1c V\u0103n nh\u1eadm ch\u1ee9c Khai Phong ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4, c\u00f2n vi\u1ec7c \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tang th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. C\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, \u00f4ng m\u00e3n tang v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2, v\u1eady vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tang ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 trong n\u0103m \u0111\u00f3. Nay ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-316-1\">'V\u0129nh An' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0129nh \u0110\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 37-8, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft: 'X\u00e9t l\u0103ng c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5 ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 An L\u0103ng, V\u0129nh An v\u1ed1n l\u00e0 t\u00ean huy\u1ec7n.' V\u0103n n\u00e0y h\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi s\u00e1ch n\u00e0y. <a href=\"#return-footnote-316-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-2\">'Truy' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-316-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-3\">\u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri huy\u1ec7n Khai Phong Ti\u1ec1n Tr\u00ed Nghi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. 'Khai Phong huy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Khai Phong ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 23, s\u1ef1 t\u00edch \u0110inh V\u1ecb s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-316-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-4\">Ch\u1eedng k\u1ebf \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, ch\u1eef 'th\u1ee7' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 27 Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 6, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 8 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-316-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-5\"> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng v\u1edbi vi\u1ec7c h\u1ecd may m\u1eafn th\u0103ng ti\u1ebfn, ch\u1eef 'ti\u1ebfn' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 35 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-316-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-6\"> \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh, trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 23 chuy\u1ec7n \u0110inh V\u1ecb ghi l\u00e0 '\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh'. <a href=\"#return-footnote-316-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-7\">Ch\u1eef 'mi\u1ebfu' trong 'mi\u1ebfu l\u1ea1c vi\u1ebft \u0111\u1ea1i danh chi v\u0169' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 35 c\u1ee7a \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-316-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-8\">L\u01b0u Y\u1ebfn nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u01b0u Y\u1ebfn', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-316-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-9\">'\u0110\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-316-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-10\"> 'Ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e2u' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 25-79 v\u00e0 \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 8 ph\u1ea7n ph\u1ed1i \u0111\u1ebf b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-316-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-11\"> 'V\u0169 \u0110\u1ee9c' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-316-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-12\"> 'Thi\u1ebft' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-316-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-13\"> 'S\u00f9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00f4ng', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-316-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-14\">'B\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u1ee5', 'Gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u01b0u', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26, ch\u01b0\u01a1ng 'V\u1ecb Ch\u00e2u phi\u00ean t\u1ed9c C\u1ed1t T\u01b0 La ph\u1ea3n ph\u1ee5c' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-316-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-15\">Cung ti\u1ec5n tr\u1ef1c v\u00e0 N\u1ed7 tr\u1ef1c m\u1ed7i lo\u1ea1i 54 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'Ng\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-316-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-16\">'\u0110i\u1ec7n' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 8, \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 6 ph\u1ea7n b\u1ed5 sung v\u1ec1 Trang Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng h\u1eadu. <a href=\"#return-footnote-316-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-17\">'T\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u00cdch', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b, \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b, \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 36 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-316-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-18\">'L\u1ecbch trung' trong 'L\u1ecbch trung h\u1eefu t\u01b0 t\u1ed9i ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1ee3ng d\u0129 h\u1ea1', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27-19 ch\u00e9p l\u00e0 'L\u1ecbch nhi\u1ec7m'. <a href=\"#return-footnote-316-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-19\">Chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 gi\u1ea3ng \u1edf t\u00e2y vu \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, nghe th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b. 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tri\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 35 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-316-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-20\">'T\u1eeb nh\u1ecf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ban \u0111\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-316-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-316-21\">'Tr\u00e1i l\u1ec5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'tr\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-316-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":57,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-316","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1303,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/316\/revisions\/1303"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/316\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=316"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=316"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}