{"id":325,"date":"2025-07-04T02:46:37","date_gmt":"2025-07-04T02:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=325"},"modified":"2025-12-01T15:15:11","modified_gmt":"2025-12-01T08:15:11","slug":"beta-quyen-102-nam-thien-thanh-thu-2-giap-ty-1024","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-102-nam-thien-thanh-thu-2-giap-ty-1024\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 102: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 2 (GI\u00c1P T\u00dd, 1024)","rendered":"QUY\u1ec2N 102: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 2 (GI\u00c1P T\u00dd, 1024)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n, Khai Phong ph\u1ee7, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m th\u00ed quy\u1ec3n, phong di, tu\u1ea7n ph\u1ed1[footnote]Tu\u1ea7n ph\u1ed1 nguy\u00ean l\u00e0 'tu\u1ea7n b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n T\u1ed5 T\u00f4ng Khoa C\u1eed Th\u1ee7 Nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], gi\u00e1m m\u00f4n quan c\u00f3 sai bi\u1ec7t.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 hai v\u1ecb quan kinh tri\u1ec1u c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb b\u1ea3o l\u00e3nh, ho\u1eb7c m\u1ed9t v\u1ecb quan t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb; c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb quan ho\u1eb7c s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1ea3o l\u00e3nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu b\u1ea3o l\u00e3nh kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi \u1edf hai n\u01a1i ho\u1eb7c t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ed9c b\u1eb1ng \u00e2n hu\u1ec7 th\u00ec v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng thi. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thi n\u0103m khoa, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 ba khoa th\u00ec th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1ec9 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 m\u1ed9t khoa, n\u0103m khoa th\u00ec \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 hai khoa.<\/i>\r\n\r\n<i>Ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u1ea7n \u0111\u1ec3 v\u00e0o thi, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thi ri\u00eang \u1edf c\u00e1c khoa c\u0169, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng thi l\u1ea1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t m\u00e0 ph\u1ec9 b\u00e1ng quan ch\u1ee7 kh\u1ea3o ho\u1eb7c g\u1eedi th\u01b0 n\u1eb7c danh, l\u1ec7nh cho n\u01a1i \u0111\u00f3 b\u1eaft gi\u1eef.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu quan ch\u1ee7 kh\u1ea3o kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, cho ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u01a1n danh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp h\u1ee3p nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u1ed1 c\u00e1o. C\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ngo\u00e0i ch\u1ec9 ti\u00eau c\u0169ng cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1o t\u1ecbch, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ngo\u00e0i ch\u1ec9 ti\u00eau.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac n\u00e0y, th\u1eddi b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra tranh ch\u1ea5p, n\u00ean ban h\u00e0nh c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u01b0u Qu\u00e2n c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c thi c\u1eed.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, L\u1ea1i b\u1ed9 d\u1eabn ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Thuy\u1ebft, nguy\u00ean l\u00e0 Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Th\u00fac L\u1ed9c, l\u00e0m quan nhi\u1ec1u n\u0103m \u00edt l\u1ed7i l\u1ea7m, s\u1ed5 kh\u1ea3o h\u1ea1ch nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh. Vua th\u1ea5y \u00f4ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c ngh\u00e8o kh\u00f3, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m kh\u00e1c, l\u1ea1i d\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Gi\u1ea3 T\u00edch Thi\u1ec7n, tr\u1ea3i qua m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea7n kh\u1ea3o h\u1ea1ch kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m c\u00f4ng hay t\u01b0, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Gi\u1ea3 T\u00edch Thi\u1ec7n, s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 10, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Kh\u1ea5u Giam l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u Kim Ch\u00e2u; T\u1ea3 \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, \u0111ang b\u1ecb an tr\u00ed \u1edf Th\u00e1i Ch\u00e2u, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n b\u1ea3n v\u1ec7, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng b\u1ea3o l\u00e3nh \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[5] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho thi c\u1eed theo l\u1ec7 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai, l\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 y\u1ebft b\u1ea3ng, tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ed7 v\u00e0 k\u00fd hi\u1ec7u l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Tri c\u1ed1ng c\u1eed L\u01b0u Qu\u00e2n xin c\u1eed quan ph\u00fac kh\u1ea3o v\u00e0 t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ho\u00e0n th\u00e0nh.\"<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u Qu\u00e2n c\u1ee9 c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 kh\u1ea3o x\u00e9t. Tu\u1ea7n ph\u1ed1 quan, T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n Kh\u1ed5ng Di\u00ean L\u1ed7 l\u1ea1i xin tr\u01b0\u1edbc khi thi, l\u1ec7nh cho ch\u1ee7 ty hi\u1ec3u d\u1ee5 th\u00ed sinh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec9nh c\u1ea7u, l\u1ea1i cho kh\u1eafc in \u0111\u1ec1 thi, gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, ph\u00e1t ngay trong ph\u00f2ng thi.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Khoa c\u1eed l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 thi h\u00e0nh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan hai ch\u1ebf, \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tr\u1edf l\u00ean, Ch\u00ednh th\u1ee9 s\u1eed, C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u00e1o t\u1ea1 v\u00e0o ng\u00e0y nh\u1eadn m\u1ec7nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan c\u00e1o t\u1ea1, ho\u1eb7c t\u1eeb ngo\u00e0i v\u1ec1 thay, Vua mu\u1ed1n bi\u1ebft h\u1ebft t\u00ean h\u1ecd, n\u00ean l\u1ec7nh cho m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i t\u00e2u t\u00ean l\u00ean. C\u00e1c quan C\u00e1p m\u00f4n kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd Vua, m\u00e0 c\u00e1c quan th\u1ecb t\u00f2ng c\u0169ng ph\u1ea3i t\u00e2u. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u01b0 d\u00e2ng l\u1eddi xin s\u1eeda l\u1ea1i.\r\n\r\n[8] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd s\u1ed5 s\u00e1ch, th\u00fac \u0111\u1ea9y thu\u1ebf m\u00e1, v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai h\u1ecd \u0111i l\u00e0m c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng nh\u1ecf nh\u1eb7t ho\u1eb7c so s\u00e1nh l\u1ee3i nhu\u1eadn \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, \u0111\u1ea1o, \u0111i\u1ebfm, tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5. Khi huy\u1ec7n l\u1ec7nh v\u00e0 ph\u00f3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, nh\u01b0ng n\u1ebfu m\u1ed9t huy\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y gi\u1ea3i nhi\u1ec7m, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi huy\u1ec7n \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n li\u00ean t\u1ee5c b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh v\u00e0 ph\u00f3 do m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 ho\u1eb7c b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u1eadn ty sai \u0111i so s\u00e1nh l\u1ee3i nhu\u1eadn \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 huy\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n thi\u1ebfu quan ch\u1ee9c, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 hai.)<\/i>\r\n\r\n[9] L\u1ea1i b\u1ed9 Nam T\u00e0o t\u00e2u: <i>\"Khi x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c quan ch\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi H\u00ecnh b\u1ed9 xem h\u1ecd c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i g\u00ec kh\u00f4ng, \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i danh c\u00f4ng hay t\u01b0. Nh\u01b0ng s\u1ee3 r\u1eb1ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i, ho\u1eb7c c\u00f3 \u00e1n t\u1ea5u \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed, n\u00ean H\u00ecnh b\u1ed9 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb nay xin th\u00eam vi\u1ec7c h\u1ecfi \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[10] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, T\u1ea3 \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u00fd Ph\u00fac, \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m quan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u00fac l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, v\u00ec kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c Chu N\u0103ng l\u00e0m ph\u1ea3n n\u00ean b\u1ecb bu\u1ed9c v\u1ec1 h\u01b0u. Do \u0111\u00e3 qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u1ea1i.\r\n\r\n[11] Ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean cu\u1ed1n \u300aH\u00e1n Xu\u00e2n Thu\u300b do T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m H\u1ed3 \u0110\u00e1n, \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, so\u1ea1n. Vua h\u1ecfi v\u1ec1 l\u00fd l\u1ecbch v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh so\u1ea1n s\u00e1ch c\u1ee7a \u0110\u00e1n. T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00e1n tinh th\u00f4ng t\u1eeb h\u1ecdc, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t, hai l\u1ea7n l\u00e0m tri ch\u1ebf c\u00e1o. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1eef g\u00ecn ti\u1ec3u ti\u1ebft, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, nay \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u. \u00d4ng t\u1eebng n\u00f3i sau th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng, n\u00ean d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec3 l\u1eadp ra l\u1eddi khen ch\u00ea, b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc \u300aXu\u00e2n Thu\u300b.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, phong \u0110\u00e1n l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, v\u00e0 cho con trai \u00f4ng l\u00e0 B\u00e2n l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 bu\u1ed5i gi\u1ea3ng \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan Khang V\u0103n \u0110\u1ee9c l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. V\u0103n \u0110\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, Chu N\u0103ng d\u00f9ng binh l\u00e0m ph\u1ea3n, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng Chu T\u1ed1n sai V\u0103n \u0110\u1ee9c chi\u00eau d\u1ee5 tr\u1edf v\u1ec1 h\u01a1n 300 qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a N\u0103ng, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf mu\u1ed1i \u1edf T\u1eadp T\u00e2n. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c.\r\n\r\n[14] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tu s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf Kh\u00e2m Ch\u00e2u.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>\"\u0110\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng m\u1edf khoa thi, e r\u1eb1ng b\u1ecf s\u00f3t ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u00ean l\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n kh\u1ea3o th\u00ed c\u1ea9n th\u1eadn, t\u1edbi \u0111\u00e2y l\u1ea5y \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 t\u0103ng l\u00ean 200 ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c khoa kh\u00e1c 350 ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\n[16] Sai n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1eeb c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u thu nh\u1eb7t v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t x\u00e1c ch\u1ebft tr\u00f4i, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, v\u00ec l\u1ec5 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n trong kinh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tu\u1ea7n du, \u0111\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ea1o c\u00f3 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, bi\u00ean qu\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd th\u00e1ng 2 n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[19] C\u1ea3nh Linh cung v\u1ed1n l\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng sinh ra \u1edf \u0111\u00e2y. Vua l\u00ean ng\u00f4i, tu s\u1eeda V\u1ea1n Th\u1ecd \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Ph\u1ee5ng Ch\u00e2n, \u0111\u1ec3 th\u1edd t\u01b0\u1ee3ng. Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu vi\u1ebft th\u01b0 ban cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, b\u00e0y t\u1ecf \u00fd nguy\u1ec7n tr\u1ecb v\u00ec khi l\u00e2m tri\u1ec1u.\r\n\r\n<em>(\u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p: Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu chi\u1ebfu cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: \"Ta nh\u1eadn s\u1ef1 \u1ee7y th\u00e1c s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f2n tr\u1ebb, gi\u00fap th\u00e0nh ch\u00ednh \u0111\u1ea1o, tr\u1ecb d\u00e2n, mong \u0111\u01b0\u1ee3c vui th\u1ea5y ch\u00e1u, m\u00e3i h\u01b0\u1edfng ni\u1ec1m vui tu\u1ed5i gi\u00e0, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00ed nguy\u1ec7n c\u1ee7a ta. L\u1ea1i nh\u1edd c\u1eady tam s\u1ef1, b\u00e1ch quan, h\u00e3y h\u1ebft l\u00f2ng, c\u00f9ng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o.\")<\/em>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba Khang Duy Nh\u1ea5t l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0110\u00f4 gi\u00e1m binh m\u00e3 Ho\u00e0i Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a cha l\u00e0 T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u K\u1ebf Anh. Vua nh\u1edb t\u1ed5 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 B\u1ea3o Du\u1ec7 ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, K\u1ebf Anh \u0111ang gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri ch\u00e2u Duy\u1ec7n Ch\u00e2u tham lam t\u00e0n b\u1ea1o, ph\u1ea1m ph\u00e1p, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, ph\u00e2n ty t\u1ea1i Nam Kinh.\r\n\r\nVua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"\u1ee8ng C\u01a1 tham nh\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, sao l\u1ea1i l\u00e0m quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u1eeba lang?\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"\u1ee8ng C\u01a1 v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng li\u00eam khi\u1ebft, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan gi\u00e1m s\u00e1t ch\u01b0a t\u1eebng x\u00e9t t\u1ed9i, n\u00ean m\u1edbi t\u00edch l\u0169y th\u00e2m ni\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c c\u01a1 quan gi\u00e1m s\u00e1t b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e0 tai m\u1eaft c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, th\u00ec l\u1ed7i v\u1ec1 ai?\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u Minh Th\u1ee9, L\u00fd Do\u00e3n Nguy\u00ean v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Th\u01b0\u1ee3ng L\u00e2m, Qu\u00e1ch V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tra x\u00e9t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, B\u00e1, B\u1ea3o v\u00e0 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, khi giao thi\u1ec7p v\u0103n th\u01b0 v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, c\u00e1c ch\u1ee9c quan m\u1ea1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n Ti\u1ebfn s\u0129.\r\n\r\n[24] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 r\u1eb1ng c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n c\u00e1c khoa kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i s\u00e1ch th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u1ecdc kinh kh\u00f4ng th\u1ea5u \u0111\u00e1o \u00fd ch\u1ec9 kinh \u0111i\u1ec3n, xin th\u00eam m\u1ed9t b\u00e0i v\u1ea5n s\u00e1ch v\u00e0o khoa thi. \u0110\u1ebfn nay, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p sai l\u1ea7m, Vua cho r\u1eb1ng h\u1ecd chuy\u00ean t\u00e2m h\u1ecdc kinh, kh\u00f4ng gi\u1ecfi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u1ea5y \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan.\r\n\r\n[25] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh U\u1ea5t Chi\u00eau M\u1eabn m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung. Theo l\u1ec7 c\u0169, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ngh\u1ec9 m\u1ed9t ng\u00e0y, nh\u01b0ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 hai ng\u00e0y.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u Nam Kinh, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, T\u1eeb, T\u00fac, B\u1ea1c, T\u00e0o, \u0110\u01a1n, Th\u00e1i, D\u0129nh c\u00f3 c\u00e1c k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ed5 n\u1ed1i li\u1ec1n v\u1edbi v\u00f9ng kinh th\u00e0nh, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, n\u00ean kinh \u0111\u00f4 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb l\u1ee5t, xin c\u1eed quan vi\u00ean \u0111\u00e0o v\u00e9t. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\nQu\u00e2n B\u00ecnh d\u00e2ng t\u00e1m vi\u1ec7c: M\u1ed9t l\u00e0 xem x\u00e9t \u0111\u1ecba h\u00ecnh, theo d\u1ea5u c\u0169 v\u1ec1 \u0111\u1ed9 s\u00e2u r\u1ed9ng, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t, l\u1eadp s\u1ed5 \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y. Hai l\u00e0 n\u1ebfu c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang nh\u01b0 t\u00ednh to\u00e1n, ho\u1eb7c n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng l\u00e0m h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, quan ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng chi ph\u00ed. Ba l\u00e0 x\u00e9t l\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb tham nh\u0169ng, nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 v\u01a1 v\u00e9t ti\u1ec1n d\u00e2n. B\u1ed1n l\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u1ec7nh t\u00e1 n\u1ebfu khuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p chi ph\u00ed c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec ghi l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch, cho l\u00e0m quan t\u1ea1i ch\u1ed7, c\u00f4ng nhi\u1ec1u th\u00ec ban th\u01b0\u1edfng l\u1edbn. N\u0103m l\u00e0 c\u1ea5m d\u00e2n \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc b\u1eaft c\u00e1, l\u00e0m c\u1ea3n d\u00f2ng s\u00f4ng. S\u00e1u l\u00e0 sau khi \u0111\u00e0o xong, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 m\u1edbi ghi \u0111\u1ed9 r\u1ed9ng s\u00e2u, so s\u00e1nh c\u00f4ng s\u1ee9c, d\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e0o l\u00ean \u0111\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u00ea. B\u1ea3y l\u00e0 m\u01b0\u01a1ng r\u00e3nh ph\u00eda tr\u00ean r\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec ph\u00eda d\u01b0\u1edbi r\u1ed9ng t\u00e1m th\u01b0\u1edbc, s\u00e2u b\u1ed1n th\u01b0\u1edbc, ch\u1ed7 cao th\u00ec \u0111\u00e0o s\u00e2u th\u00eam. D\u00f9ng t\u1ef7 l\u1ec7 n\u00e0y, t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ed7 l\u1ed3i l\u00f5m, ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra. T\u00e1m l\u00e0 m\u01b0\u01a1ng c\u0169 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p th\u00e0nh ru\u1ed9ng d\u00e2n, thu\u1ed9c s\u1ed5 thu\u1ebf, n\u1ebfu ai khai ph\u00e1 th\u00ec x\u00e3 huy\u1ec7n b\u1ea3o l\u00e3nh mi\u1ec5n thu\u1ebf, ban h\u00e0nh th\u00e0nh l\u1ec7nh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n[27] Ban ti\u1ec1n cho Kh\u00e2m ch\u00e2u, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t tr\u0103m quan, \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n Giao Ch\u1ec9.\r\n\r\n[28] B\u1ed9 H\u00ecnh t\u00e2u c\u1eed H\u00e0n Trung Ch\u00ednh, tri huy\u1ec7n H\u1ea7u Quan m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u00e0m quan x\u00e9t l\u1ea1i. Vua n\u00f3i: <i>\"Trung Ch\u00ednh t\u1eebng x\u1eed oan ng\u01b0\u1eddi, khi d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, kh\u00f4ng cho th\u0103ng ch\u1ee9c, sao l\u1ea1i c\u1eed l\u00e0m quan ph\u00e1p l\u1ea1i?\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, quan ph\u00e1n B\u1ed9 H\u00ecnh Th\u1ea1ch T\u00f4ng \u0110\u1ea1o b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00e1m c\u00e2n v\u00e0ng, quan x\u00e9t l\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0 Khu\u00ea b\u1ecb ph\u1ea1t m\u01b0\u1eddi c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0 l\u00e0 Tr\u00ed H\u1ea3i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt l\u1ea1.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng Vua Ch\u00e2n T\u00f4ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ch\u00e2n trong cung C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[31] Th\u00e1i h\u1eadu b\u1ea3o c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ecdn c\u00e1c b\u1eadc nho th\u1ea7n h\u1ea7u gi\u1ea3ng s\u00e1ch cho Vua, r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch.\"<\/i> C\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng M\u00e3 T\u00f4ng Nguy\u00ean, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u1eed, c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, c\u00f3 th\u1ec3 cho v\u00e0o h\u1ea7u gi\u1ea3ng s\u00e1ch.\r\n\r\nNg\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, cho T\u00f4ng Nguy\u00ean l\u00e0m ch\u1ee9c Tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 C\u00e1c. T\u00f4ng Nguy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n \u0110\u01a1n Ph\u1ee5.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, c\u00f9ng ph\u00e1n H\u1ea5p Ch\u00e2u. Ch\u1ea5p Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, c\u00f2n Ch\u1ea5p Trung v\u1eabn b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y v\u00ec t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf Ch\u00e2n Ch\u00e2u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b 150 quy\u1ec3n. Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng \u00e1n, xem x\u00e9t r\u01a1i l\u1ec7, cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i, h\u1ecfi han l\u00e2u, ban y\u1ebfn \u1edf Bi\u00ean tu vi\u1ec7n, h\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Gi\u00e1m tu, Ch\u1eedng m\u1ea5t, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng T\u01b0 \u0111\u1ed3, c\u00e1c quan tu so\u1ea1n l\u00e0 L\u00fd Duy, Y\u1ebfn Th\u00f9, T\u00f4n Th\u00edch, T\u1ed1ng Th\u1ee5, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, c\u00e1c quan ki\u1ec3m th\u1ea3o l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh, L\u00fd Th\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban cho kh\u00ed t\u1ec7, \u00e1o, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a, c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n qu\u1ea3n c\u00e2u l\u00e0 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t, L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. Con Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0 Cung uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110oan K\u1ef7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nh\u01b0 kinh s\u1ee9. Th\u1ee5c l\u00e0 con c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c.\r\n\r\n[34] L\u1ec5 b\u1ed9 d\u00e2ng danh s\u00e1ch ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ee3p c\u00e1ch, chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Nguy\u00ean x\u1ebfp h\u1ea1ng.\r\n\r\nNg\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u1edf S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, ban cho T\u1ed1ng Giao, Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n, Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n c\u00f9ng 154 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, 46 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. S\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, v\u00ec t\u1eebng qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban \u0111\u1ed3ng Tam l\u1ec5 xu\u1ea5t th\u00e2n.\r\n\r\nNg\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ea1i ban cho 196 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa, 81 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n.\r\n\r\nGiao c\u00f9ng em l\u00e0 K\u1ef3 \u0111\u1ec1u n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 t\u00e0i l\u00e0m th\u01a1 ph\u00fa. L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u x\u1ebfp K\u1ef3 \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 ba, nh\u01b0ng Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng mu\u1ed1n em \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc anh, n\u00ean \u0111\u1ea9y Giao l\u00ean \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, c\u00f2n K\u1ef3 x\u1ebfp th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi. L\u01b0u Qu\u00e2n xem b\u00e0i \u0111\u1ed1i s\u00e1ch c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n, th\u1ea5y l\u1ea1, n\u00ean \u0111\u1ea9y l\u00ean \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 hai. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng b\u00e0i \u0111\u1ed1i s\u00e1ch \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Thanh Th\u1ea7n.\r\n\r\nGiao l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An L\u1ee5c; Thanh Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u; Ti\u1ec3n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ng\u00f4 Huy\u1ec7n. Giao \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, c\u00f9ng ph\u00e1n x\u1eed vi\u1ec7c \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u; Ti\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, k\u00fd th\u01b0 s\u1ef1 \u1edf Ninh Qu\u1ed1c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00e1n quan.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c ni\u00eam y\u1ebft b\u1ea3ng v\u00e0ng nh\u01b0 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai, c\u00f2n vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c th\u00ec nh\u01b0 k\u1ef3 thi \u0111\u1ed1i s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc [footnote]Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c th\u00ec nh\u01b0 k\u1ef3 thi \u0111\u1ed1i s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'gia', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/em>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, sai quan chia nhau \u0111\u1ebfn Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, tr\u1eddi m\u01b0a.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban cho H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac L\u00e3 T\u00f4ng Gi\u1ea3n \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7, v\u1eabn ghi v\u00e0o b\u1ea3ng v\u00e0ng m\u00f9a xu\u00e2n. C\u00f4i l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a K\u1ecbp, con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c; T\u00f4ng Gi\u1ea3n l\u00e0 em c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Di Gi\u1ea3n.\r\n\r\n[38] Quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean Lam Th\u1ea1ch Th\u1ea5p Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Duy Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u00eau T\u00e1n ti\u1ebfc ti\u1ec1n c\u00f4ng, kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n. Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ec7nh cho T\u00e1n \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi T\u1ed5ng qu\u1ea3n binh m\u00e3 L\u1ed9 Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 K\u00fd Ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ee9a Si\u00eau.\r\n\r\n[39] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang, tri nh\u1eadm D\u0129nh Ch\u00e2u, v\u00ec Qu\u00e2n xin ra ngo\u00e0i do b\u1ec7nh.\r\n\r\n[40] C\u1ea5m d\u00f9ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1nh c\u00e1 tr\u00ean s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, Kinh v\u00e0 S\u00e1ch.\r\n\r\n[41] Quan Tri ch\u00e2u Tr\u00ec Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd H\u01b0 K\u1ec9 t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ea7u xu\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua l\u1ee5a, d\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u00ec b\u1eaft \u00e9p, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam ty b\u1ea3o c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e9p bu\u1ed9c, nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[42] Th\u1eddi Thi\u00ean Hi \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Vua l\u00e0 H\u1ee9a th\u1ecb b\u1ecb cung nh\u00e2n gi\u00e8m pha, ph\u1ea3i ra kh\u1ecfi cung, g\u1ea3 cho Mi\u00eau K\u1ebf T\u00f4ng. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, b\u00e0 \u0111\u1ebfn xin g\u1eb7p Vua \u0111\u1ec3 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, phong b\u00e0 l\u00e0m L\u00e2m D\u0129nh huy\u1ec7n qu\u00e2n, cho K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, sau \u0111\u00f3 gia phong H\u1ee9a th\u1ecb l\u00e0m \u0110\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn phu nh\u00e2n[footnote]Ch\u1eef 't\u1ea7m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi 3-31 b\u1ed5 sung. L\u1ea1i n\u1eefa, '\u0110\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn', trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 Cao D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote], r\u1ed3i cho b\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i cung.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau L\u00e2m, H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u1ecbnh Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Tri th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, V\u0129nh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy T\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong l\u00e0m C\u00e1t Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. C\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m gi\u1ea3 b\u1ea1ch kim \u0111\u1ec3 c\u1ea7m c\u1ed1 l\u1ea5y ti\u1ec1n, gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o, Duy T\u1ebf b\u00ed m\u1eadt b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e3y n\u00f3i l\u00e0 b\u1ecb tr\u1ed9m, r\u1ed3i treo th\u01b0\u1edfng l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1ed1 s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u00f2i ti\u1ec1n th\u1eeba, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[45] Ty B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp qu\u00e2n B\u1ea3o An, t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 V\u01b0\u1ee3ng Lu\u1eadt \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang. Chi\u1ebfu phong V\u01b0\u1ee3ng Lu\u1eadt l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, l\u1ea1i ban t\u00ean h\u1ecd l\u00e0 L\u01b0u H\u00e1n Trung.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, phong cho 43 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ea1o T\u00f4ng v\u00e0 77 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng B\u00e1 l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, V\u0103n h\u1ecdc, T\u01b0 s\u0129 tham qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u. \u0110\u1ea1o T\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 qu\u00e1 50 tu\u1ed5i, t\u1eebng \u1ee9ng thi 6 l\u1ea7n; V\u01b0\u01a1ng B\u00e1 \u0111\u1ec1u qu\u00e1 60 tu\u1ed5i, t\u1eebng \u1ee9ng thi 8 l\u1ea7n. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y tuy kh\u00f4ng gi\u1ecfi khoa c\u1eed, nh\u01b0ng th\u01b0\u01a1ng h\u1ecd \u0111\u1ea7u b\u1ea1c m\u00e0 ch\u01b0a th\u00e0nh \u0111\u1ea1t, n\u00ean \u0111\u1ec1u cho tuy\u1ec3n d\u1ee5ng.\"<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ghi ch\u00e9p h\u1eadu du\u1ec7 nh\u00e0 T\u1ea5n.\r\n\r\n[48] T\u1ec3 th\u1ea7n t\u1ea5u r\u1eb1ng c\u00f2n thi\u1ebfu m\u1ed9t vi\u00ean quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu. Chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n, t\u00e0i n\u0103ng t\u1ed1t, vi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1eb9p[footnote] 'Th\u01b0 tr\u00e1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u01b0 l\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda[\/footnote], t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 th\u1eed nghi\u1ec7m c\u00f4ng vi\u1ec7c. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4 sung ch\u1ee9c; ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Ng\u0169 ph\u00f2ng th\u0103ng chuy\u1ec3n[footnote] 'T\u1ef1 thi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ef1 tuy\u1ec3n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda[\/footnote], ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n, th\u00ec th\u0103ng l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4 sung ch\u1ee9c.\r\n\r\n[49] C\u00e1c vi\u00ean T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed l\u00e0 C\u00e1t Ngang, Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Do\u00e3n, Ho\u00e0ng B\u1eadt, Tr\u1ea7n Th\u01b0\u01a1ng, Ph\u1ea1m Thuy\u1ebft \u0111\u1ec1u xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m. Chi\u1ebfu cho t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u1ecf. Th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang ch\u1ee9c qu\u00e1n m\u00e0 ra ngo\u00e0i[footnote] 'Qu\u00e1n ch\u1ee9c' nguy\u00ean l\u00e0 'Quan ch\u1ee9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda[\/footnote], \u0111\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Sau ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, V\u01b0\u01a1ng D\u1ee5c, L\u01b0u Th\u00edch \u0111\u1ec1u v\u00ec ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea5p, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n. \u0110\u1ebfn nay, theo l\u1ec7 c\u1ee7a D\u1ee5c v\u00e0 Th\u00edch.\r\n\r\n[50] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, Ty thi\u00ean gi\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ea3y ra, Trung th\u01b0 d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Kh\u1ea3 h\u00e3n v\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc H\u1ed3i H\u1ed9t \u1edf Cam Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[52] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2ng l\u00ean l\u1ec5 ph\u1ee5c c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\nTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Theo \u300aKhai B\u1ea3o l\u1ec5\u300b, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00ean m\u1eb7c \u00e1o huy y, \u0111ai da, t\u1ea5t xanh, gi\u00e0y xanh, \u0111eo ng\u1ecdc b\u1ed9i tr\u1eafng, d\u00e2y \u0111en, \u0111ai l\u1edbn, \u00e1o l\u00f3t sa tr\u1eafng, t\u1ebf t\u1ea5t, \u0111ai l\u1edbn, trang s\u1ee9c \u0111\u1ea7u g\u1ed3m 12 b\u00f4ng hoa, d\u00f9ng khi nh\u1eadn s\u00e1ch phong, t\u1ebf t\u1eb1m, d\u1ef1 tri\u1ec1u h\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c l\u1edbn.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u00f9y, l\u1ec5 ph\u1ee5c c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f3 b\u1ed1n b\u1eadc, b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 \u00e1o \u0111\u1ecf, may b\u1eb1ng l\u1ee5a \u0111\u1ecf, d\u00f9ng khi y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 ti\u1ebfp kh\u00e1ch. Nay b\u00e0n r\u1eb1ng m\u1ed7i khi tri\u1ec1u y\u1ebft th\u1ea7n ng\u1ef1[footnote] 'tri\u1ec1u' nguy\u00ean l\u00e0 'li\u1ec5n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u01b0 ph\u1ee5c 4-4, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27 Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam s\u1eeda.[\/footnote], \u0111i v\u1ec1 b\u1eb1ng ki\u1ec7u, m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf, t\u1ebf t\u1ea5t, \u0111ai da, \u0111ai l\u1edbn, th\u1ee5 trang tr\u00ed ng\u1ecdc, ng\u1ecdc b\u1ed9i, t\u1ea5t, gi\u00e0y trang tr\u00ed v\u00e0ng, \u0111\u1ec1u c\u00f9ng m\u00e0u v\u1edbi \u00e1o[footnote] 'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Khi th\u01b0\u1eddng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c, b\u1ecf t\u1ebf t\u1ea5t, \u0111ai da, ng\u1ecdc b\u1ed9i, t\u1ea5t; ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o c\u00fac y, th\u00ec d\u00f9ng l\u1ee5a v\u00e0ng, c\u0169ng d\u00f9ng th\u1ee5 trang tr\u00ed ng\u1ecdc, \u0111ai l\u1edbn, gi\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nSai n\u1ed9i th\u1ecb Chu V\u0103n Ch\u1ea5t theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh m\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Khai Phong ph\u1ee7 v\u1ec1 vi\u1ec7c chi\u1ebft bi\u1ebfn thu\u1ebf ph\u00fa, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p b\u1eb1ng th\u00f3c m\u00e0u r\u1ebb t\u1ea1i kho g\u1ea7n nh\u1ea5t.\r\n\r\n[54] Ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9, c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eeb t\u1ea1p ph\u1ea1m t\u1eed t\u1ed9i tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec tha.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u00f9a T\u01b0 Th\u00e1nh, th\u0103m b\u1ec7nh c\u1ee7a Th\u00e2n Qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, hi\u1ec7u l\u00e0 B\u00e1o T\u1eeb Ch\u00ednh Gi\u00e1c \u0111\u1ea1i s\u01b0. Khi c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng. Trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang Ch\u00e2n T\u00f4ng, kh\u00f4ng m\u1eb7c tang ph\u1ee5c[footnote] 'b\u1ea5t ch\u1ebf ph\u1ee5c' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 41-8 ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ea5t th\u00e0nh ph\u1ee5c', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote], b\u00e3i tri\u1ec1u n\u0103m ng\u00e0y, truy th\u1ee5y c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 T\u1eeb Minh.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan vi\u00ean n\u1ebfu g\u1eb7p ng\u00e0y kh\u1edfi c\u01b0, ho\u00e0nh h\u00e0nh m\u00e0 xin ngh\u1ec9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1eed quan y kh\u00e1m x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1eefu Tu\u1ea7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e0n h\u1eb7c Lang trung H\u1ed9 b\u1ed9, Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n Th\u1ea1ch Trung L\u1eadp c\u00f9ng 33 vi\u00ean kh\u00e1c \u0111\u1ec1u c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ho\u00e0nh h\u00e0nh, n\u00ean ra l\u1ec7nh c\u1ea3nh c\u00e1o.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Ty Thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng nguy\u1ec7t th\u1ef1c nh\u01b0ng do m\u00e2y che n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ea5y, Trung th\u01b0 d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[58] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"V\u0103n h\u1ecdc Tr\u1ea7n ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1n, V\u0103n h\u1ecdc \u0110\u01a1n ch\u00e2u l\u00e0 Nghi\u00eam C\u1eedu Linh \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu 9 l\u1ea7n tuy\u1ec3n, tu\u1ed5i tr\u00ean 60, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 'theo l\u1ec7 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u Giang, Chi\u1ebft, Kinh, H\u1ed3 nh\u1ecf'. Nay ki\u1ec3m tra th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n tr\u00ean 2000 h\u1ed9 n\u00e0o khuy\u1ebft, tuy c\u00f3 huy\u1ec7n nh\u1ecf nh\u01b0ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c \u00day, ng\u01b0\u1eddi 60 tu\u1ed5i kh\u00f3 x\u1eed l\u00fd. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m L\u1ec7nh, L\u1ee5c \u1edf huy\u1ec7n nh\u1ecf ho\u1eb7c Ph\u00e1n ty, B\u1ea1 \u00fay huy\u1ec7n nh\u1ecf, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 huy\u1ec7n d\u01b0\u1edbi 2000 h\u1ed9, th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 h\u1ed9 kh\u1ea9u nhi\u1ec1u \u00edt, L\u1ec7nh, L\u1ee5c ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m trong ph\u1ea1m vi 10 quan ti\u1ec1n l\u1ed9c, Ph\u00e1n ty, B\u1ea1 \u00fay ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m trong ph\u1ea1m vi 7 quan ti\u1ec1n l\u1ed9c.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[59] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb m\u00f9ng m\u1ed9t, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Chung Ly C\u1ea9n xin b\u00e3i ch\u1ee9c quan ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch, ch\u1ec9 do b\u1ea3n ty ch\u1ecdn Th\u00f4ng ph\u00e1n ho\u1eb7c M\u1ea1c ch\u1ee9c quan \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, n\u1ebfu kh\u00f4ng do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed quan th\u00ec ch\u00e2u huy\u1ec7n s\u1ebd l\u00e0m qua loa, kh\u00f4ng thu mua k\u1ecbp th\u1eddi.\"<\/i> Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u xin nghe nh\u1ea1c, kh\u00f4ng cho. D\u00e2ng bi\u1ec3u 5 l\u1ea7n, m\u1edbi cho ph\u00e9p. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1ee5 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"Nay tuy mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a thu ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t n\u1eeda nh\u1ea1c, c\u00f2n vi\u1ec7c th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111i ch\u01a1i th\u00ec l\u00f2ng ta ch\u01b0a n\u1ee1.\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 tuy hi\u1ebfu th\u1ea3o h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng l\u1ec5 ch\u1ebf c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua.\"<\/i>\r\n\r\n[61] Ban cho M\u00e3 T\u00f4ng Nguy\u00ean ph\u1ea9m ph\u1ee5c tam ph\u1ea9m, v\u00ec gi\u1ea3ng xong s\u00e1ch \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b.\r\n\r\n[62] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u1ea1i Th\u1ee7y Nam ch\u00e2u L\u1ec5 nhi\u1ec1u th\u1ee7y n\u1ed7 b\u1eafn ng\u01b0\u1eddi, l\u00ednh th\u00fa ch\u1ebft h\u00e0ng n\u0103m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00f4n \u0110\u00e0i Nghi. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, \u0111\u1ed5i t\u00ean tr\u1ea1i l\u00e0 \u0110\u00e0i Nghi.\r\n\r\n[63] Sai quan hi\u1ec7u kh\u00e1m s\u00e1ch \u300aNam S\u1eed\u300b, \u300aB\u1eafc S\u1eed\u300b.\r\n\r\n[64] Tr\u1ee3 gi\u00e1o c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e0 L\u1ea1c H\u00f2a c\u00f9ng 23 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m quan. Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Tham qu\u00e2n.\r\n\r\n[65] Kinh s\u01b0 c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0 x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 ra th\u00f4ng b\u00e1o, h\u1ea1n trong m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i ph\u00e1 b\u1ecf theo c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u00e3 quy \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n D\u1eadn ch\u00e2u, v\u00ec ph\u1ea1m l\u1ed7i ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng \u0111\u00fang nghi th\u1ee9c.\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ecdn c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, kh\u00e1 kh\u00f3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> R\u1ed3i than th\u1edf r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi th\u1eadt kh\u00f4ng d\u1ec5 ki\u1ebfm. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"V\u0103n v\u1eadt c\u00e1c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc h\u01b0ng th\u1ecbnh, nh\u00e2n t\u00e0i v\u1ed1n nhi\u1ec1u. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e0nh t\u00e2m, ch\u0103m ch\u1ec9 khen th\u01b0\u1edfng, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i cao n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh.\"<\/i> Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b.)<\/em>\r\n\r\n[67] \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u1eed ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Minh t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u T\u1eed ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1ecb l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. V\u00ec Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 kh\u00f4ng bi\u1ebft ti\u1ebfn c\u1eed, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, gi\u00e1ng Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 l\u00e0m Tri ch\u00e2u nh\u1ecf. K\u1ebf Minh v\u00e0 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Ty An ph\u1ee7 duy\u00ean bi\u00ean H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Ng\u0169 t\u1ed9c, B\u00e1t t\u1ed9c \u1edf Ph\u1ee7 ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m ru\u1ed9ng, nay mu\u1ed1n \u0111\u01b0a h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ea5t c\u0169 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c th\u1eafp \u0111\u00e8n \u1edf c\u00e1c cung quan v\u00e0o c\u00e1c ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean K\u1ef3, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aV\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng Ng\u00f4n H\u00e0nh L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: T\u01b0 kh\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eeb Giang Ninh, l\u1ea1i n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n, th\u01b0\u1eddng lo vi\u1ec7c l\u1ec5 cung quan kh\u00e2m ph\u1ee5ng, nh\u01b0ng s\u01a1 su\u1ea5t kh\u00f4ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, Minh T\u00fac ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu do d\u1ef1 ch\u01b0a quy\u1ebft. M\u1ed9t h\u00f4m, V\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc r\u00e8m r\u1eb1ng: <i>\"Thi\u00ean \u0111\u1ea1o xa, nh\u00e2n \u0111\u1ea1o g\u1ea7n. H\u01a1n n\u1eefa, n\u0103m Thi\u00ean Hi c\u00f3 linh v\u0103n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, n\u00f3i ti\u00ean \u0111\u1ebf th\u1ecd ba v\u1ea1n ng\u00e0y, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c vui m\u1eebng n\u00f3i: Ba v\u1ea1n ng\u00e0y l\u00e0 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ba tu\u1ed5i. Th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u00f3 tham d\u1ef1 qu\u1ed1c ch\u00ednh, th\u00e1i h\u1eadu h\u1eb3n c\u0169ng nh\u1edb, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u1ee9ng nghi\u1ec7m. V\u1eady nay ch\u1ec9 n\u00ean tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, kh\u00f4ng c\u1ea7n qu\u00e1 m\u1ee9c.\"<\/i> K\u00fd C\u00f4ng x\u1ea5u h\u1ed5 lui ra, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng n\u00f3i n\u1eefa.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng t\u00e1m b\u00e3i ch\u00ednh, l\u1ea5y ch\u1ee9c L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang v\u1ec1 ban, n\u0103m th\u1ee9 hai th\u00e1ng gi\u00eang ph\u00e1n \u0111\u00f4 t\u1ec9nh, th\u00e1ng ba ra l\u00e0m tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean, th\u00e1ng ch\u00edn d\u1eddi l\u00e0m tri ph\u1ee7 Thi\u00ean H\u00f9ng, n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 th\u00e1ng t\u00e1m l\u1ea1i tham ch\u00ednh. C\u00f2n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng \u1edf n\u00fai Can H\u1eefu, th\u1ef1c ra l\u00e0 th\u00e1ng ba n\u0103m th\u1ee9 ba, th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00f3n thi\u00ean th\u01b0 v\u00e0o cung, l\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u00ednh l\u00e2u r\u1ed3i. L\u1ea1i th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m \u0111\u00f3 v\u00ec thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng l\u1ea7n n\u1eefa, \u0111\u1ea1i x\u00e1, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u00e3i t\u01b0\u1edbng tr\u01b0\u1edbc.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aNg\u00f4n H\u00e0nh L\u1ee5c\u300b n\u00f3i <i>\"Th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u00f3 tham d\u1ef1 qu\u1ed1c ch\u00ednh\"<\/i>, \u1eaft l\u00e0 sai, nay kh\u00f4ng theo. H\u01a1n n\u1eefa, \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p th\u00e1ng s\u00e1u n\u0103m th\u1ee9 ba ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e3i t\u01b0\u1edbng sau, c\u00f3 ch\u00e9p Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1eebng n\u00f3i Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecba \u0111\u1eb7t thi\u00ean th\u01b0, v\u1eady e r\u1eb1ng l\u1eddi \u300aNg\u00f4n H\u00e0nh L\u1ee5c\u300b n\u00f3i <i>\"vui m\u1eebng tr\u01b0\u1edbc\"<\/i>, c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00fang, v\u00ec Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u1eaft kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecba \u0111\u1eb7t khi \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u00ednh. Nay \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 \u0110i\u00eau Tr\u1ea1m t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c gi\u1ebfng mu\u1ed1i \u1edf qu\u00e2n V\u00e2n An qu\u1ea3n l\u00fd, thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m tri qu\u00e2n, s\u01a1 su\u1ea5t trong vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, t\u00edch l\u0169y n\u1ee3 \u0111\u1ecdng. Xin t\u1eeb nay ch\u1ecdn tri\u1ec1u th\u1ea7n l\u00e0m tri qu\u00e2n.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u1eed t\u1ea5u m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan, theo l\u1ec7 ph\u1ea3i c\u00f3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1ed1n k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t tr\u1edf l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i nhi\u1ec7m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hai ng\u01b0\u1eddi t\u1ea5u c\u1eed, sau khi thay ch\u1ee9c l\u1ea1i tr\u00ec ho\u00e3n, nh\u1edd c\u1eady quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1eed, ho\u1eb7c nh\u1edd v\u1ea3 nh\u1eefng quan m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m t\u1ea5u c\u1eed.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 ph\u00f3 s\u1ee9, Tri ch\u00e2u qu\u00e2n, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m S\u00f9ng ban tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ea5u c\u1eed m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan trong b\u1ed9 m\u00ecnh. T\u1ea1i kinh, c\u00e1c quan \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u1eed quan. C\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham v\u00e0 Qu\u00e1n c\u00e1c t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, th\u0103ng tri\u1ec1u quan, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 t\u1ea5u c\u1eed; c\u00f2n c\u00e1c th\u0103ng tri\u1ec1u quan ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u qu\u00e2n, Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed quan. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ph\u1ea3i \u0111ang t\u1ea1i nhi\u1ec7m, n\u1ebfu c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1eed, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh theo l\u1ec7; n\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1eed, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 Tri ch\u00e2u qu\u00e2n, Th\u00f4ng ph\u00e1n t\u1ea1i ch\u1ed7, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i hai quan th\u01b0\u1eddng tham b\u1ea3o c\u1eed, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111i \u0111\u00e0y, tr\u1eeb t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u01b0 l\u1ee3i qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u1ed1 t\u00ecnh vi ph\u1ea1m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1eed, c\u00f2n nh\u1eefng t\u1ed9i v\u00ec c\u00f4ng m\u00e0 ph\u1ea1m t\u01b0[footnote] D\u01b0 nh\u00e2n c\u00f4ng tr\u00ed t\u01b0, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27 chi 20 ch\u00e9p l\u00e0 'D\u01b0 nh\u00e2n c\u00f4ng tr\u00ed t\u01b0 t\u1ed9i ch\u00ed \u0111\u1ed3', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote], s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ea5u c\u1eed.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nVua nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e0ng ng\u00e0y xem c\u00e1c t\u1ea5u c\u1eed quan c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t sao?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Ho\u00e0nh, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0nh l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n.\r\n\r\n<em>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Ho\u00e0nh r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, nay l\u1ea5y \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 l\u01b0u l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u.)<\/em>\r\n\r\n[72] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ee9c quan ki\u1ec3m ph\u00e1p c\u1ee7a Tam ty khuy\u1ebft, th\u00ec L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00f4ng m\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m minh b\u1ea1ch r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n c\u00e1c s\u1ee9 ph\u00f3 c\u1ee7a Tam ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eefa[footnote] c\u00e2u 'c\u00e1c s\u1ee9 ph\u00f3 c\u1ee7a Tam ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eefa' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u00f3 s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p, m\u1ee5c 1, \u0111i\u1ec1u 65 s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang.[\/footnote].\r\n\r\n[73] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Nam Giao.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Chu T\u1ef1 \u0111i ki\u1ec3m tra s\u1ed1 tr\u00e0 t\u00edch tr\u1eef \u1edf c\u00e1c s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[75] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng ph\u00e9p thi\u1ebfp x\u1ea1 c\u1ee7a L\u00fd T\u01b0, th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m, c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 thao t\u00fang gi\u00e1 c\u1ea3, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, e r\u1eb1ng kho t\u00e0ng \u1edf kinh s\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c, n\u00ean tranh lu\u1eadn cho r\u1eb1ng ph\u00e9p n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Khi \u1ea5y, Ty ch\u1ebf tr\u00ed Giang, Ho\u00e0i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 tr\u00e0 b\u1ecb \u1ee9 \u0111\u1ecdng h\u01b0 h\u1ecfng, xin \u0111em \u0111\u1ed1t b\u1ecf h\u1ebft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd c\u00f3 t\u1ec7 n\u1ea1n do thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p t\u1eafc, h\u1ea1 chi\u1ebfu tr\u00e1ch Ty k\u1ebf tr\u00ed, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c v\u00e0 Chu T\u1ef1 \u0111i xem x\u00e9t.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, T\u01b0 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c l\u1ee3i \u00edch v\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eebng c\u1eed quan vi\u00ean \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, l\u1ea5y Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n v\u00e0 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0m chu\u1ea9n. \u1ede Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp kho l\u00e0 28.000[footnote] Gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp kho \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n l\u00e0 28.000, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '10.000', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 183 v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u1edf \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp kho l\u00e0 45.000, c\u1ea5p tr\u00e0 \u0111\u1ec1u tr\u1ecb gi\u00e1 100.000. V\u1ed1n mua tr\u00e0 \u1edf K\u1ef3 ch\u00e2u so v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, l\u1ea1i m\u1ea5t \u0111i m\u1ed9t ph\u1ea7n ba v\u1ed1n, thu v\u1ec1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp[footnote] Thu v\u1ec1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 t\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ghi: '\u0110\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng b\u00f9 m\u1ea5t, t\u1ec7 \u1edf ch\u1ed7 tr\u00e0 v\u00e0 vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ee5 thu\u1ed9c l\u1eabn nhau'.[\/footnote], t\u1ec7 n\u1ea1n n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c tr\u00e0 v\u00e0 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ee5 thu\u1ed9c l\u1eabn nhau, n\u00ean \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh hi\u1ec7n t\u1ea1i. So s\u00e1nh gi\u1eefa ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi[footnote] So s\u00e1nh gi\u1eefa ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi, ch\u1eef 'c\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t d\u00f9ng ph\u00e1p tam thuy\u1ebft, m\u1ed7i kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000[footnote] M\u1ed7i kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, ch\u1eef 'kho\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'c\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u00e0 b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb 11.000 \u0111\u1ebfn 62.000, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 41.000 c\u00f3 l\u1ebb, ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 83.000, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 750.000 c\u00f3 l\u1ebb[footnote] Th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 750.000 c\u00f3 l\u1ebb, 'th\u1ef1c thu' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'thu th\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 h\u01a1n 2.050.000 b\u00f3 c\u1ecf, 2.980.000 th\u1ea1ch th\u00f3c.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t d\u00f9ng ph\u00e1p m\u1edbi, n\u0103m th\u1ee9 hai, tr\u00e0 v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam m\u1ed7i l\u1ea7n c\u1ea5p tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, tr\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u1ebf t\u1eeb 74.000 c\u00f3 l\u1ebb \u0111\u1ebfn 80.000, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi thu \u0111\u01b0\u1ee3c 73.000 c\u00f3 l\u1ebb, ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam thu \u0111\u01b0\u1ee3c 150.500, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 1.040.000 c\u00f3 l\u1ebb[footnote] Th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 1.040.000 c\u00f3 l\u1ebb, ch\u1eef 'tr\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, '40.000' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '4.000', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi t\u0103ng th\u00eam h\u01a1n 11.690.000 b\u00f3 c\u1ecf, th\u00f3c t\u0103ng th\u00eam h\u01a1n 2.130.000 th\u1ea1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng gi\u00e1 \u1ea3o c\u1ea5p kho\u00e1n, \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0 th\u00ec xu\u1ea5t ti\u1ec1n b\u00e1n \u0111i, ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n th\u1ef1c \u0111\u1ec3 c\u1ea5p tr\u00e0, gi\u00e1 cao th\u1ea5p t\u00f9y theo th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u00e1n r\u1ebb cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n tr\u00e0, kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, b\u1eaft n\u1ed9p th\u00eam 50.000 ti\u1ec1n th\u1ef1c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u1ea5p tr\u1ecb gi\u00e1 tr\u00e0 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 150.000. Ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1edbi 1.000.000 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p ti\u1ec1n, m\u1ed7i kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, c\u1ea5p tr\u1ecb gi\u00e1 tr\u00e0 t\u1eeb 70.000 \u0111\u1ebfn 75.000, khi tr\u00e0 n\u0103m Thi\u00ean Hi h\u1ebft th\u00ec c\u1ea5p tr\u00e0 t\u1eeb n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng v\u1ec1 sau, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 50.000 ti\u1ec1n n\u1ed9p ri\u00eang \u0111\u1ec1u th\u00e0nh 70.000[footnote] L\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 50.000 ti\u1ec1n n\u1ed9p ri\u00eang \u0111\u1ec1u th\u00e0nh 70.000, ch\u1eef '\u0111\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], v\u00e0 c\u1ea5p hao h\u1ee5t nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ee3i khi kho\u00e1n c\u0169 h\u1ebft th\u00ec d\u1eebng. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng tr\u1ecb gi\u00e1 tr\u00e0, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi, ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam l\u00e0 2.710.000.\"<\/i>\r\n\r\nC\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ee7a Nh\u1ecb ph\u1ee7 c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ed1 ti\u1ec1n ti\u1ebft ki\u1ec7m v\u00e0 thu th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n s\u00e1u tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p cho m\u1ed9t n\u0103m, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay, n\u01a1i nhi\u1ec1u c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 b\u1ed1n n\u0103m, n\u01a1i \u00edt c\u0169ng \u0111\u1ee7 hai n\u0103m, v\u00e0 tr\u00e0 \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ee9 \u0111\u1ecdng. Nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 Ty Ch\u1ebf tr\u00ed xin \u0111\u1ed1t b\u1ecf ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 h\u01b0 h\u1ecfng qua nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nNh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u ti\u1ebfp: <i>\"Vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p m\u1edbi \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5 k\u1ebft qu\u1ea3. Ngu\u1ed3n tham nh\u0169ng t\u00edch t\u1ee5 nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng trong m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u0169, mu\u1ed1n t\u00ecm c\u00e1ch lay chuy\u1ec3n, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, l\u1ea1i gi\u00fap h\u1ecd tuy\u00ean truy\u1ec1n. Xin h\u00e3y ki\u00ean quy\u1ebft th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 b\u1ecb lung lay b\u1edfi l\u1eddi \u0111\u1ed3n.\"<\/i>\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n treo b\u1ea3ng th\u00f4ng b\u00e1o cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bi\u1ebft \u00fd \u0111\u1ecbnh ki\u00ean \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p m\u1edbi, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch b\u1eb1ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i ki\u1ec3m tra tr\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, v\u00e0 k\u00e8m theo s\u1ef1 ki\u1ec7n ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a cho l\u1ea1i d\u1ecbch v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi, nay \u0111\u1ec1u theo \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i ki\u1ec3m tra tr\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i h\u1ea1i do L\u00fd T\u01b0 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean, vi\u1ec7c treo b\u1ea3ng th\u00f4ng b\u00e1o cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, v\u00e0 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao.)<\/i>\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tam ty v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 m\u1ed7i ng\u00e0y ti\u1ebfp kh\u00e1ch, vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf b\u00ea nhi\u1ec1u. L\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng v\u0103n th\u1ea7n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111i xa qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u1ea3n tr\u1edf ng\u01b0\u1eddi qua \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u01b0a l\u00ean tri\u1ec1u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo th\u1ebb c\u00e1, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n tri\u1ec1u ch\u00ednh. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, xin h\u00e3y thi h\u00e0nh c\u1ea5m ch\u1ec9.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, phong Ti\u1ebft Khu\u00ea, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7, l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Khu\u00ea d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea7u tr\u1ecb, \u0111\u1ec1 cao ti\u1ebft ki\u1ec7m, lo\u1ea1i b\u1ecf thanh s\u1eafc, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c.\r\n\r\n[78] Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"D\u00e2n v\u1eadt \u1edf \u00cdch b\u1ed9 ph\u1ed3n th\u1ecbnh, ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0110\u1ec1 \u00e1n c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, D\u1eadt c\u00f3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>\"D\u1eadt l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, n\u1ed5i ti\u1ebfng thanh li\u00eam c\u1ea9n tr\u1ecdng, nay \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn giao vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch.\"<\/i>\r\n\r\nD\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Hu\u1ef3nh D\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang th\u1eed ch\u1ee9c, qu\u1ea3n l\u00fd huy\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng. Tri ch\u00e2u T\u1ea1 B\u00ed mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed D\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i b\u00e0n, \u0111\u1eb7t t\u1edd t\u1ea5u l\u00ean tr\u00ean, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda cung \u0111i\u1ec7n l\u1ea1y hai l\u1ea1y v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"L\u00e3o th\u1ea7n v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ecb quan t\u1ed1t.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 d\u00e2ng t\u1ea5u l\u00ean. M\u1ed9t h\u00f4m, khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn, Ch\u00e2n T\u00f4ng h\u1ecfi D\u1eadt mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u00ec. D\u1eadt tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"M\u1eb9 gi\u00e0 nh\u00e0 ngh\u00e8o, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan nh\u1ecf g\u1ea7n qu\u00ea \u0111\u1ec3 v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u1eb9 l\u00e0 \u0111\u1ee7.\"<\/i> Vua b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng l\u00e0m Quan s\u00e1t suy quan ch\u00e2u Thi\u1ec1n. \u00cdt l\u00e2u sau, m\u1eb9 \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, \u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 ch\u1ecbu tang. Khi m\u00e3n tang, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi \u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c g\u00ec. D\u1eadt tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"Xin \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan \u1edf kinh th\u00e0nh.\"<\/i> Vua b\u00e8n \u0111\u1ed5i cho \u00f4ng l\u00e0m Th\u1eeba ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1. Ch\u00e2n T\u00f4ng r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng T\u1ea1 B\u00ed, n\u00ean l\u1ea1i tri\u1ec7u D\u1eadt v\u00e0o h\u1ecfi[footnote] L\u1ea1i tri\u1ec7u D\u1eadt v\u00e0o h\u1ecfi, ch\u1eef 'h\u1ecfi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ed1i', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt trong quy\u1ec3n 426 c\u1ee7a \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0 do T\u1ea1 B\u00ed ti\u1ebfn c\u1eed. D\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y, l\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00f4ng r\u1ea5t h\u1eadu. Khi \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Thanh Th\u1ea7n, v\u00ec nh\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chi d\u00f9ng, T\u1ef1 T\u00f4ng cho vay n\u1eeda n\u0103m l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c trang b\u1ecb. \u0110\u1ebfn huy\u1ec7n, \u00f4ng m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, d\u1ea1y h\u1ecdc tr\u00f2. Sau n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi trong huy\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Hi L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng D\u1ecb l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ed7 khoa c\u1eed, D\u1eadt \u0111\u1ed5i t\u00ean n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a h\u1ecd th\u00e0nh x\u00f3m Qu\u1ebf Chi. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam huy\u1ec7n c\u00f3 b\u00e3i T\u00f9ng B\u00e1ch, m\u00f9a h\u00e8 thu n\u01b0\u1edbc l\u0169 d\u00e2ng cao, th\u01b0\u1eddng l\u00e0m l\u1eadt thuy\u1ec1n. D\u1eadt c\u1ea7u kh\u1ea5n th\u1ea7n s\u00f4ng, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, b\u00e3i c\u00e1t d\u1eddi \u0111i n\u0103m d\u1eb7m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nam giao \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9.\r\n\r\nT\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0m \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, Khai Phong do\u00e3n l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9, t\u1eeb \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y.\r\n\r\nV\u1ec1 sau, n\u1ebfu Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 c\u00f3 khi\u1ebfm khuy\u1ebft, th\u00ec l\u1ea5y H\u1ecdc s\u0129 ho\u1eb7c c\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Th\u1eeba, Lang kh\u00e1c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng ch\u1ee9c tr\u00e1ch v\u1eabn do L\u1ec5 vi\u1ec7n, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Binh b\u1ed9 l\u1ea1i gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\nC\u00e1c nghi v\u1ec7 danh v\u1eadt \u0111\u1ec1u do L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00fd, Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9 ch\u1ec9 \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ty m\u00e0 th\u00f4i. Th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00e1c s\u1ee9 l\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u1ec5, L\u1ec5 nghi, Nghi tr\u01b0\u1ee3ng, L\u1ed7 b\u1ea1, c\u00f2n Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9 \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ea5p nh\u1ea5t.\r\n\r\n<i>(Khi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, n\u0103m s\u1ee9 \u0111\u1ec1u do ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. \u0110\u1ebfn khi t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u00e1ng l\u1ebd l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, nh\u01b0ng v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c t\u00e1n \u0111\u1ea1o, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea5y Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n M\u1eabn Trung th\u00ec l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 sai th\u1ee9 t\u1ef1. Nay c\u00f3 Trung th\u1eeba m\u00e0 \u0111\u1ed5i t\u00ean s\u1ee9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 c\u0169. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Khi ph\u1ee5ng t\u1ef1 \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u, l\u1ea5y ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m n\u0103m s\u1ee9, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung nh\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c L\u1ec5 nghi s\u1ee9 cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 sai, nay \u0111\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[80] Ban \u0111\u1ea7u, khi Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0, trong cung sai trung s\u1ee9 ban cho ch\u00f9a C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u1edf n\u00fai Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n, qu\u00e2n Kinh M\u00f4n ba ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c, l\u1ec7nh mua ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng c\u00e1c s\u01b0 trong ch\u00f9a kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ch\u00f9a chi\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 x\u00e2m ph\u1ea1m n\u00f4ng nghi\u1ec7p.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ph\u00fac cho ti\u00ean \u0111\u1ebf, \u0111\u1eebng b\u1eaft bu\u1ed9c theo ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec1n l\u1ec7.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n d\u1ea7n d\u1ea7n mua th\u00eam ru\u1ed9ng[footnote]Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n d\u1ea7n d\u1ea7n mua th\u00eam ru\u1ed9ng. 'Ch\u00f9a chi\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecb quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, \u300aTrang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam\u300b, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 173, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. <i>(Vi\u1ec7c mua th\u00eam ru\u1ed9ng, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b.)<\/i>\r\n\r\nKhi c\u00f2n h\u00e0n vi, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu t\u1eebng \u0111i qua Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n, c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb l\u00e3o t\u0103ng n\u00f3i r\u1eb1ng sau n\u00e0y b\u00e0 s\u1ebd c\u1ef1c k\u1ef3 qu\u00fd hi\u1ec3n. Sau khi l\u1eddi ti\u00ean \u0111o\u00e1n \u1ee9ng nghi\u1ec7m, b\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n tri\u1ec7u v\u1ecb t\u0103ng \u0111\u00f3 nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(\u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Minh T\u00fac Th\u00e1i h\u1eadu, ng\u01b0\u1eddi Hoa D\u01b0\u01a1ng, Th\u00e0nh \u0110\u00f4. Khi c\u00f2n nh\u1ecf, theo cha xu\u1ed1ng h\u1ea1p, \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n, c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o gi\u1ecfi xem t\u01b0\u1edbng, n\u00f3i v\u1edbi cha b\u00e0: <i>\"Ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00fd t\u1ed9c.\"<\/i> Khi th\u1ea5y Th\u00e1i h\u1eadu, \u00f4ng ta kinh ng\u1ea1c n\u00f3i: <i>\"S\u1ef1 qu\u00fd hi\u1ec3n c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4 g\u00e1i n\u00e0y.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ph\u01b0\u01a1ng xa kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u01b0u l\u1ea1i, sao kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0?\"<\/i> Cha b\u00e0 l\u1ea5y c\u1edb ngh\u00e8o kh\u00f3 t\u1eeb ch\u1ed1i, tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o t\u1eb7ng \u00f4ng m\u1ed9t tr\u0103m l\u1ea1ng v\u00e0ng.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn kinh s\u01b0, Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111ang l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Nam Nha, nh\u1edd Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 \u0111\u01b0a b\u00e0 v\u00e0o cung. Khi l\u00ean ng\u00f4i, b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u00e0i nh\u00e2n, r\u1ed3i th\u0103ng l\u00ean Th\u1ea7n phi[footnote]Th\u0103ng l\u00ean Th\u1ea7n phi. 'Phi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ebfn khi ch\u00ednh th\u1ee9c \u1edf ng\u00f4i trong cung, ti\u1ebfng t\u0103m vang d\u1ed9i kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi Nh\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ebfp ch\u00ednh, v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o \u1edf Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n \u0111\u00e3 v\u1ec1 ch\u00f9a Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4. Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ec1u l\u1ea7n tri\u1ec7u nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi c\u1ea7n g\u00ec, \u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"\u0110\u1ea1o nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u00ec c\u1ea3, ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u00f9a Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ed5ng ch\u00f9a, xin Th\u00e1i h\u1eadu ngh\u0129 \u0111\u1ebfn.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1i h\u1eadu b\u00e8n ban cho hai ch\u00f9a nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng trong cung, d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng. Ri\u00eang ch\u00f9a Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 n\u1eb1m b\u00ean s\u00f4ng, c\u1ed5ng ch\u00f9a d\u1ef1ng tr\u00ean m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc, v\u1eeba x\u00e2y xong th\u00ec b\u1ecb giao long ph\u00e1 h\u1ee7y. Th\u00e1i h\u1eadu quy\u1ebft t\u00e2m x\u00e2y l\u1ea1i, d\u00f9ng m\u1ea5y v\u1ea1n c\u00e2n s\u1eaft s\u1ed1ng x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n c\u1ed5ng, c\u1ed5ng m\u1edbi \u0111\u1ee9ng v\u1eefng, v\u00ec giao long s\u1ee3 s\u1eaft. Nay tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n c\u00f3 ghi l\u00e0 do Th\u00e1i h\u1eadu x\u00e2y d\u1ef1ng[footnote]Nay tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n c\u00f3 ghi l\u00e0 do Th\u00e1i h\u1eadu x\u00e2y d\u1ef1ng. Ch\u1eef 'V\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 b\u1ed5 sung. Xem \u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 1 ch\u00e9p: 'Nay tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n ghi r\u1eb1ng do Th\u00e1i h\u1eadu x\u00e2y d\u1ef1ng'.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Vua l\u00e0 Th\u00e1nh V\u0103n Du\u1ec7 V\u0169 Nh\u00e2n Minh Hi\u1ebfu \u0110\u1ee9c, l\u1ea1i xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 \u1ee8ng Nguy\u00ean S\u00f9ng \u0110\u1ee9c Nh\u00e2n Th\u1ecd T\u1eeb Th\u00e1nh, Vua \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Bi\u1ec3u d\u00e2ng l\u00ean ba l\u1ea7n, Vua m\u1edbi nghe theo.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u1ee3 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, Ph\u1ea1m Th\u1ee7 Kh\u00e1nh, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu, l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Khi Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u1eeb bi\u1ec7t, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u d\u01b0\u1edbi m\u00e0n che, li\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n t\u00e2u vi\u1ec7c[footnote]Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n t\u00e2u s\u1ef1, 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd \u0111i\u1ec7n', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, truy\u1ec7n L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n', \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam c\u0169ng ch\u00e9p gi\u1ed1ng. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c, quy\u1ec3n 1, m\u1ee5c 4, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, m\u1ee5c \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: \u0110i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, t\u00ean c\u0169 l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, n\u0103m Minh \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 10 \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 C\u1ea7n Ch\u00ednh, th\u00e1ng 11 \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Th\u00f9y C\u1ee7ng, l\u00e0 n\u01a1i th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y Vua thi\u1ebft tri\u1ec1u. B\u1ea3n bi\u00ean n\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n', nay theo \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng vui, sau \u0111\u00f3 sai Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, v\u00e0 Ph\u00f9ng Kh\u1eafc Trung, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu, thay th\u1ebf.\r\n\r\n<i>(Ph\u1ee5 truy\u1ec7n ch\u00e9p: Th\u00e1i h\u1eadu nghe ch\u00ednh s\u1ef1, s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb bi\u1ec7t \u1edf s\u00e2n, r\u1ed3i l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u1eeb bi\u1ec7t xong, li\u1ec1n v\u1ed9i v\u00e0ng b\u01b0\u1edbc ra, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111i s\u1ee9. Ch\u00e9p kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh truy\u1ec7n v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Kh\u1ea3i Th\u00e1nh tri\u1ec1u b\u00e1i th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, ch\u1ec9 sai ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u1ec5.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng Vua Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n An Th\u00e1nh \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.\r\n\r\n[85] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u d\u00f9ng m\u1ed9t n\u1eeda nh\u1ea1c l\u1ec5. Nh\u1ea1c c\u00f4ng t\u1ea5u nh\u1ea1c, Vua kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u1ec3 m\u1eaft, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i ti\u1ec7c v\u1eabn c\u00f2n v\u1ebb bu\u1ed3n, t\u1ea3 h\u1eefu nh\u00ecn nhau, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u00e1n.\r\n\r\n[86] L\u00fac \u0111\u00f3, chi\u1ebfu ch\u1ec9 truy\u1ec1n xu\u1ed1ng th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7, tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tr\u00f2 H\u1ee9a Tri\u1ec1u Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ed5 sung v\u00e0o gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u T\u00f9y cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 h\u00e8n k\u00e9m kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ee5c chi\u1ebfu th\u01b0.\r\n\r\nGi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ho\u00e0nh t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, ch\u01b0a th\u1ec3 tr\u1ecdng d\u1ee5ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u1ea9n d\u1eadt, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u1ea7u ti\u00ean tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng k\u1ebb l\u00e0m ngh\u1ec1 ca h\u00e1t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 \u0111\u1ee9c t\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 trong thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i> Tri\u1ec1u Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c li\u1ec1n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n<i>(L\u01b0u T\u00f9y v\u00e0 L\u00fd Ho\u00e0nh can gi\u00e1n vi\u1ec7c tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1ea1c c\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, nay ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y. L\u00fd Ho\u00e0nh n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, ch\u01b0a th\u1ec3 tr\u1ecdng d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u1ea9n d\u1eadt, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u01b0u T\u00f9y ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y, xen l\u1eabn v\u1edbi vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 sao bi\u1ebfn v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1eb7c t\u1ea5u Chung Ly C\u1ea9n, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i>\r\n\r\n[87] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u00e0 ph\u1ea1m ph\u00e1p, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed tr\u00ecnh b\u00e0y t\u00ecnh h\u00ecnh, n\u1ebfu tr\u00ecnh b\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt th\u00ec b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. B\u1ea3n ch\u00ed l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i. Nay ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n k\u1ef7.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u1ea5u ph\u00e8n \u1edf qu\u00e2n V\u00f4 Vi, cho ph\u00e9p d\u00e2n t\u1ef1 n\u1ea5u, quan thu mua.\r\n\r\n[89] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>\"Ch\u00e2n T\u00f4ng ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Uy\u00ean \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Th\u00e1t L\u00e3m, k\u1ebft minh v\u00e0 khi\u1ebfn h\u1ecd quy ph\u1ee5c. Nay th\u1ee5y hi\u1ec7u ch\u1ec9 x\u01b0ng l\u00e0 V\u0103n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 V\u0169, n\u00ean th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0169.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho hai ch\u1ebf v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n b\u00e0n th\u00eam.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, t\u1ebf X\u00e3, ban y\u1ebfn ti\u1ec7c nh\u01b0 l\u1ec7 c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00f3, n\u1ebfu t\u1ec3 th\u1ea7n xin b\u00e3i b\u1ecf, th\u00ec ch\u1ec9 sai trung s\u1ee9 ban r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 tr\u00e1i c\u00e2y.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Nam giao ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n xin r\u1eb1ng xa gi\u00e1 t\u1eeb Th\u00e1i mi\u1ebfu tr\u1edf v\u1ec1, \u0111i qua ph\u00eda t\u00e2y C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Chu T\u01b0\u1edbc m\u00f4n \u0111\u1ebfn Giao cung, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u00e0 l\u1ec7nh ng\u00e0y \u0111\u00f3 c\u1eed quan \u0111\u1ebfn C\u1ea3nh Linh cung t\u1ea5u c\u00e1o.\r\n\r\n[92] L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n d\u1eabn tuy\u1ec3n nh\u00e2n, ph\u00e0m ai c\u00f3 t\u1ed9i ri\u00eang \u0111\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ch\u1ee9c. Vua h\u1ecfi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"T\u1ed9i ri\u00eang c\u00f3 m\u1ea5y lo\u1ea1i?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1ed9i ri\u00eang v\u1ed1n nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0 \u0111\u1ebfn nha m\u00f4n t\u1ea1 l\u1ed7i kh\u00f4ng k\u1ecbp, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh r\u01a1i h\u1ed1t, m\u1ea5t l\u1ec5 nghi, vi\u1ec7c tuy r\u1ea5t nh\u1ecf, nh\u01b0ng v\u00ec kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1ed9i ri\u00eang.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c quan n\u00ean x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec l\u1ed7i nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf ph\u1ebf m\u00e3i.\"<\/i> Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c c\u1ea3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n[93] L\u00fac \u0111\u1ea7u, Tri phong ch\u00e2u, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ecdc m\u1ea5t[footnote]Tri phong ch\u00e2u N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ecdc m\u1ea5t, 'Phong ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'N\u00f4ng ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], m\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 Chi\u1ebft th\u1ecb c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean xin cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a V\u0103n Ng\u1ecdc l\u00e0 D\u01b0 Kh\u00e1nh k\u1ebf nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i xin cho ch\u00e1u c\u1ee7a V\u0103n Ng\u1ecdc l\u00e0 Ho\u00e0i T\u00edn, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tu\u1ea7n h\u1ea1t Thi\u00ean M\u00f4n quan, coi s\u00f3c tr\u1ea1m ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf nhi\u1ec7m.\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3n c\u00e2u l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 qu\u00e2n m\u00e3 c\u00f4ng s\u1ef1 Cao K\u1ebf Trung v\u00e0 Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy Trung t\u1eadp h\u1ee3p quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. K\u1ebf Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ho\u00e0i T\u00edn t\u1ef1 \u00fd v\u00e0o Phong ch\u00e2u, khao th\u01b0\u1edfng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh, gi\u1ebft ch\u00f3 th\u1ec1 nguy\u1ec1n, mu\u1ed1n \u0111o\u1ea1t ng\u00f4i v\u1ecb c\u1ee7a D\u01b0 Kh\u00e1nh, m\u00e0 Chi\u1ebft th\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u0103n Ng\u1ecdc c\u00f2n c\u00f3 ch\u00e1u l\u00e0 Ho\u00e0i Qu\u00e2n, hi\u1ec7n gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Gi\u00e1m T\u1ea5n ch\u00e2u di\u00eam thu\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 sai thay th\u1ebf D\u01b0 Kh\u00e1nh. Tuy nhi\u00ean, trong di bi\u1ec3u, V\u0103n Ng\u1ecdc t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed D\u01b0 Kh\u00e1nh thay m\u00ecnh, nay c\u0169ng xin ban cho D\u01b0 Kh\u00e1nh m\u1ed9t ch\u1ee9c quan.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, phong Ho\u00e0i Qu\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tri phong ch\u00e2u[footnote]Phong Ho\u00e0i Qu\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tri phong ch\u00e2u, 'H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], b\u1ed5 D\u01b0 Kh\u00e1nh l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, tha cho Ho\u00e0i T\u00edn kh\u00f4ng truy c\u1ee9u.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, sai \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed L\u00fd Th\u00f9y v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh \u0111i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh s\u00f4ng ng\u00f2i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u1ea1t, V\u1ec7, v\u00ec n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n ch\u1ed7 s\u00f4ng v\u1ee1.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, b\u00e1i y\u1ebft Ti\u00ean th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng. Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan theo h\u1ea7u l\u00ean gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng, sai Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung M\u00e3 Quy Ph\u00f9 gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, ban cho Quy Ph\u00f9 \u00e1o m\u1eb7c tam ph\u1ea9m. Sau \u0111\u00f3 xem bia khen ng\u1ee3i 72 v\u1ecb hi\u1ec1n nh\u00e2n, xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ec1 ba l\u1ec5, h\u1ecfi Th\u1ecb gi\u1ea3ng Ph\u00f9ng Nguy\u00ean v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ba \u0111\u1eddi. R\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu Chi\u00eau Li\u1ec7t V\u0169 Th\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng. Khi tr\u1edf v\u1ec1, ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n K\u1ebf Chi\u1ebfu, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u. Quy Ph\u00f9, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy v\u00e0 c\u00e1c quan xin t\u00f4n th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Minh V\u0169 \u0110\u1ecbnh Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh Nguy\u00ean Hi\u1ebfu. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[97] B\u00ed th\u01b0 lang H\u00e0n C\u1eeb t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay, ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n c\u1ee7a ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft, n\u1ebfu ch\u00ednh quan \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u00fang theo s\u1eafc h\u1ea1n th\u00ec c\u1ea5p cho, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec thu h\u1ebft v\u1ec1 quan, kh\u00f4ng c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd n\u1eefa.\"<\/i> Vua nghe theo. C\u1eeb l\u00e0 con c\u1ee7a Qu\u1ed1c Hoa.\r\n\r\n[98] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>\"S\u00e1ch b\u1ea3o th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0 t\u00f4n hi\u1ec7u c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, c\u00e1c ph\u00e1p v\u1eadt d\u00f9ng trong l\u1ec5 \u0111\u1ec1u l\u00e0m b\u1eb1ng v\u00e0ng, ch\u1ec9 c\u00f3 n\u0103m Thi\u00ean Hi t\u1eebng d\u00f9ng v\u00e0ng m\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00ean d\u00f9ng v\u00e0ng, c\u00f2n ph\u00e1p v\u1eadt c\u1ee7a Tr\u1eabm ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u00e0ng m\u1ea1 th\u00f4i.\"<\/i> Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ea3o c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u nh\u1eadn s\u00e1ch m\u1ec7nh, n\u00ean d\u00f9ng v\u00e0ng r\u00f2ng, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u00e0ng m\u1ea1 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n<em>(Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Minh \u0110\u1ea1o th\u1ee9 2 v\u00e0 ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 8 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 2, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/em>\r\n\r\n[99] Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng Hoa nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n ch\u00fang nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u l\u1ea1c, xin mi\u1ec5n thu\u1ebf ph\u1ea3i chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Vua b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang n\u1ed9p thu\u1ebf, ti\u1ec7n \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i chuy\u1ec3n sang qu\u1eadn kh\u00e1c?\"<\/i> C\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>\"Bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng chuy\u1ec3n thu\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n th\u00ec c\u00e0ng g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.\"<\/i> Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 thu\u1ebf.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, t\u1ebf \u1edf cung Th\u00e1i Nh\u1ea5t. Khi v\u1ec1, d\u1eebng xe xem ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y ru\u1ed9ng b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed3i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i, ban cho tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Tri ch\u00e2u Doanh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p t\u1eeb L\u1ed9 ph\u00e2n Ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u1edf l\u00ean. T\u00e2n Tri ch\u00e2u Doanh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n v\u00ec ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy \u0111\u1ecbnh m\u1edbi.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: T\u1eeb nay, Tri ch\u00e2u Doanh v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu vi\u1ebft th\u01b0 ban cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, l\u1ea5y ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a c\u1ed1 Trung th\u01b0 l\u1ec7nh Qu\u00e1ch S\u00f9ng l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu, v\u00e0 b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"T\u1eeb x\u01b0a, nh\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch \u00edt ai gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fa qu\u00fd, n\u00ean l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1ecdn t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh suy c\u1ef1u, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ng\u00e0y sau c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a Vua[footnote] 'N\u1ea1o' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Nhi\u1ec5u', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ea5y \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Th\u00e1i T\u1ec1 l\u00e0m s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a l\u00e0m ph\u00f3; Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng Truy\u1ec1n l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 V\u0169 l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[104] L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, Vua cho r\u1eb1ng l\u1ec5 nghi ch\u01b0a x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i sang \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, ph\u00e1t s\u00e1ch \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An. Th\u00e1i h\u1eadu c\u0169ng mu\u1ed1n nh\u1eadn s\u00e1ch \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean th\u00f4i.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"H\u00f4m qua y\u1ebfn ti\u1ec7c trong cung, Tr\u1eabm nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean nh\u1ee7, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu m\u1edbi nghe nh\u1ea1c.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c li\u1ec1n \u0111em l\u1eddi Vua h\u1ecfi Th\u00e1i h\u1eadu, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi Ti\u00ean \u0111\u1ebf b\u1ecf thi\u00ean h\u1ea1, ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n nghe nh\u1ea1c su\u1ed1t \u0111\u1eddi, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ec9nh c\u1ea7u, sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ef1 tuy\u1ec7t n\u1eb7ng n\u1ec1?\"<\/i>\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, mi\u1ec5n cho c\u00e1c cung th\u1ee7 \u1edf Ch\u00e2u Nguy\u00ean kh\u1ecfi ph\u1ea3i ch\u1ecbu sai d\u1ecbch c\u1ee7a ch\u00e2u huy\u1ec7n.\r\n\r\n[107] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, t\u0103ng s\u0129 T\u00e2y Thi\u00ean Tr\u00fac l\u00e0 \u00c1i Hi\u1ec1n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng kinh Ph\u1ea1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, \u0111ai th\u1eaft.\r\n\r\n[108] Tri Ch\u00e2u Duy\u1ec5n, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, ph\u00e2n ty \u1edf Nam Kinh, c\u01b0 tr\u00fa \u1edf T\u1eeb Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2)<\/i>.\r\n\r\n[109] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1ec1 th\u1edd \u1edf vi\u1ec7n H\u1ed3ng Ph\u00fac.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u s\u1eeda s\u00f4ng, nhi\u1ec1u binh l\u00ednh b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, quan h\u1eefu ty ch\u1ec9 x\u00f3a t\u00ean h\u1ecd trong qu\u00e2n t\u1ecbch v\u00ec cho l\u00e0 \u0111\u00e0o ng\u0169, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. T\u1eeb nay n\u00ean l\u1ec7nh cho ghi r\u00f5 t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, c\u1ea5p ti\u1ec1n t\u1eed t\u1ebf \u0111\u1ec3 tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y l\u1ec5 Thi\u00ean Kh\u00e1nh, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau 5 ng\u00e0y kh\u00f4ng t\u00e2u \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay ch\u1ec9 c\u1ea5m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau 1 ng\u00e0y, c\u00e1c \u00e1n kh\u00e1c ch\u1ec9 c\u1ea5m v\u00e0o ng\u00e0y ch\u00ednh l\u1ec5.\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"L\u1ec5 giao l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, Tr\u1eabm mu\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc t\u1eadp l\u1ec5 nghi trong cung, h\u00e3y l\u1ec7nh cho quan L\u1ec5 b\u1ed9 so\u1ea1n th\u1ea3o r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u00e3i chi\u1ebfu V\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u1eafc bia ng\u1ef1 ch\u1ebf tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda l\u1ea1i c\u00f2n xin \u0111eo th\u1ebb b\u00e0i. Hu\u1ed1ng chi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo th\u1ebb b\u00e0i \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi s\u0129 lo\u1ea1i, n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[114] B\u00e0 n\u1ed9i c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Tam ban, h\u1ecd L\u01b0u, th\u1ecd 108 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua th\u01b0\u1eddng tri\u1ec7u v\u00e0o cung, th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m v\u00ec tu\u1ed5i cao, ban chi\u1ebfu cho V\u0129nh \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf n\u01a1i g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ch\u0103m s\u00f3c.\r\n\r\n<i>(V\u0129nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5.)<\/i>\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, c\u00f4ng tr\u00ecnh tu s\u1eeda Tam ty ho\u00e0n th\u00e0nh, g\u1ed3m 1.172 khu, Vua sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed1ng Th\u1ee5 vi\u1ebft b\u00e0i k\u00fd.\r\n\r\n[116] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i do H\u00ecnh b\u1ed9 in \u1ea5n r\u1ed3i ban h\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3, Ph\u00e1n b\u1ed9 Y\u00ean T\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, t\u1eadp h\u1ee3p th\u01b0 l\u1ea1i ch\u00e9p tay, ch\u1eef sai nhi\u1ec1u, c\u00e1c n\u01a1i t\u00e2u l\u1ea1i, c\u00f3 khi d\u1eabn \u0111\u1ebfn ch\u1eadm tr\u1ec5, n\u00ean xin kh\u1eafc b\u1ea3n in \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"B\u1ea3n in m\u00e0 sai th\u00ec sai c\u00e0ng nhi\u1ec1u.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ch\u1eef n\u00e0o sai l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> R\u1ed3i \u0111\u01b0a v\u00e0o lu\u1eadt.\r\n\r\n<em>(V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Dung n\u00f3i: Kh\u1ea5u Lai c\u00f4ng t\u1eebng b\u00e0n in s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1 kh\u1eafp n\u01a1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd n\u00ean th\u00f4i. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01a1i t\u00e2u l\u1ea1i ch\u1eef sai trong s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i, V\u01b0\u01a1ng Nghi c\u00f4ng m\u1edbi d\u00f9ng l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Kh\u1ea5u, sai H\u00ecnh b\u1ed9 giam th\u1ee3 kh\u1eafc ch\u1eef r\u1ed3i in \u1ea5n ban b\u1ed1. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, quan coi l\u1ecbch c\u0169ng xin in l\u1ecbch. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, m\u1ed7i n\u0103m chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e9p t\u1ed1n 300 quan, nay in \u1ea5n ch\u1ec9 t\u1ed1n 30 quan.<\/em>\r\n\r\n<em>Vi\u1ec7c \"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: 'M\u1ed9t b\u1ea3n sai th\u00ec tr\u0103m ngh\u00ecn b\u1ea3n sai.' V\u01b0\u01a1ng Nghi c\u00f4ng n\u00f3i: 'Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ch\u1eef n\u00e0o sai l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.' T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a v\u00e0o lu\u1eadt.\" T\u1eed Dung n\u00f3i l\u1eddi b\u00e0n ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 c\u1ee7a Kh\u1ea5u Lai c\u00f4ng, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9, nay ch\u1ec9 l\u1ea5y ch\u00ednh s\u1eed, Th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1ed5 sung th\u00eam.)<\/em>\r\n\r\n[117] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a 8 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9, d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, Vua n\u00f3i: <i>\"Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng x\u1eed \u00e1n sai, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan coi ng\u1ee5c.\"<\/i>\r\n\r\n[118] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Ch\u00e2n T\u00f4ng.\r\n\r\n[119] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u00e0m l\u1ec5 tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng v\u00e0 cung C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[120] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u00e0m l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu.\r\n\r\n[121] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u00e0m l\u1ec5 h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u, \u0111\u1ea1i x\u00e1. B\u00e1 quan d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u cho ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. Ban th\u01b0\u1edfng cho b\u00e1 quan, c\u00e1c qu\u00e2n th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc.\r\n\r\n[122] L\u1ec7nh cho Tam ty t\u1ea1m ng\u1eebng mua l\u1ee5a l\u00e0 trong m\u1ed9t n\u0103m, gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 gi\u1ea5y cung ti\u1ebfn c\u1ee7a ch\u00e2u H\u1ea5p.\r\n\r\n[123] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1eadp ho\u00e0ng h\u1eadu h\u1ecd Qu\u00e1ch.\r\n\r\n[124] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m K\u00fd qu\u1ed1c c\u00f4ng, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed5i phong l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c c\u00f4ng, v\u0103n v\u00f5 b\u00e1ch quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u1eeb ch\u1ed1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n<em>(T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u trong \u300aXu\u00e2n Minh Tho\u00e1i Tri\u1ec1u L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Ki\u1ebfn Long \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Hi, m\u1ed7i khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i l\u1ec5, hai ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 hai, L\u1eef Di Gi\u1ea3n kh\u1ea9n thi\u1ebft xin d\u1eebng l\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1ec9 gia \u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. X\u00e9t l\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh, T\u00f4n H\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eebng ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ea3i c\u00e1ch, nh\u01b0ng T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u kh\u00f4ng nh\u1edb, qu\u1ed1c s\u1eed c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ghi ch\u00e9p.)<\/em>\r\n\r\n[125] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri K\u1ef3 ch\u00e2u L\u00fd Di Canh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, K\u1ef3 ch\u00e2u n\u1ed9p ti\u1ec1n mu\u1ed1i v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u b\u1eb1ng g\u1ed7 v\u00e0 than \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, nh\u01b0ng L\u00fd Di Canh t\u1ef1 \u00fd cho n\u1ed9p b\u1eb1ng l\u1ee5a, d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a \u00f4ng, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"L\u00fd Di Canh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef nhi\u1ec1u qu\u1eadn, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, \u1edf K\u1ef3 ch\u00e2u c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\r\n\r\n[126] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b.)<\/em>\r\n\r\n[127] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0111\u00f4 t\u1ec9nh M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>\"Trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n t\u0103ng nh\u00e2n, c\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t kh\u1ed5. Xin t\u1eeb nay ngo\u00e0i s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 h\u00e0ng n\u0103m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 th\u00eam ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu nh\u1eadn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng ho\u1eb7c c\u00f3 h\u00ecnh x\u0103m v\u00e0o s\u1ed5 t\u0103ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[128] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0110\u00e1n, \u0110\u00f4ng Ch\u00ed c\u1ea5m h\u00e0nh h\u00ecnh ba ng\u00e0y, ng\u00e0y \u0110oan Ng\u1ecd c\u1ea5m m\u1ed9t ng\u00e0y, thi h\u00e0nh ngay.\r\n\r\n[129] T\u00f4ng Ca C\u1ed1t T\u01b0 La v\u00e0 L\u1eadp Tu\u1ea7n sai \u0111\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh T\u01b0 \u0110\u1ea1c Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[130] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u m\u00e3n tang, khi nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh Tam vi\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 b\u00e1i nh\u1eadn.\r\n\r\n[131] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Khi\u1ebft \u0110an sai H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Vinh v\u00e0 Cao ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u00fd Di\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0110\u00e1n.\r\n\r\n[132] M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an t\u1eadp tr\u1eadn l\u1edbn, tuy\u00ean b\u1ed1 s\u0103n b\u1eafn \u1edf U Ch\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng, b\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn hai ph\u1ee7, \u0111\u1ec1u xin chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, luy\u1ec7n t\u1eadp qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t tr\u1eafc. Duy c\u00f3 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba m\u1edbi k\u1ebft h\u00f2a h\u1ea3o, nay h\u1ecd \u0111\u1ed9ng binh l\u00e0 v\u00ec th\u1ea5y Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, mu\u1ed1n th\u0103m d\u00f2 th\u1eed th\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta m\u00e0 th\u00f4i, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 g\u00e2y hi\u1ec1m kh\u00edch? N\u1ebfu v\u1eabn c\u00f2n lo ng\u1ea1i, chi b\u1eb1ng nh\u00e2n vi\u1ec7c s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111ang v\u1ee1 \u0111\u00ea, l\u1ea5y danh ngh\u0129a ph\u00f2ng ch\u1ed1ng l\u0169 l\u1ee5t, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3.\"<\/i> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ea3 nhi\u00ean r\u00fat lui.\r\n\r\n[133] H\u00f9ng Ch\u00e2u c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch x\u00e2m nh\u1eadp c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, d\u00e2n ch\u00fang bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i. Tri ch\u00e2u Cao K\u1ebf Trung n\u00f3i: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an h\u00e0ng n\u0103m d\u1ef1a v\u00e0o v\u00e0ng l\u1ee5a c\u1ee7a ta, sao d\u00e1m ph\u00e1 v\u1ee1 minh \u01b0\u1edbc?\"<\/i> \u00d4ng v\u1eabn b\u00ecnh t\u0129nh nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. Sau \u0111\u00f3 m\u1edbi bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9t H\u1ea3i n\u1ed5i lo\u1ea1n ch\u1ed1ng Khi\u1ebft \u0110an, \u0111i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 hai b\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n<i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u00e9p: N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn xin m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea5t trong bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ch\u0103n ng\u1ef1a. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111ang b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0, Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Th\u00e1i h\u1eadu sai ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang ki\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng cho th\u00ec t\u1ecf ra s\u1ee3 h\u00e3i, chi b\u1eb1ng cho h\u1ecd.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"B\u1eafc \u0111\u1ecbch hung h\u00e3n, sao l\u1ea1i \u0111\u1ec3 h\u1ecd v\u00e0o trong bi\u00ean gi\u1edbi?\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ec9 d\u1ecda n\u1ea1t b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 d\u00e1m \u0111\u1ebfn. N\u00ean b\u00ed m\u1eadt ban chi\u1ebfu cho T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u xin ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u1ef1a, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ea5t tr\u1eafc.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu nghe theo. Qu\u1ea3 nhi\u00ean Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi. L\u00fac \u0111\u00f3 T\u00e0o V\u0129 \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/i>\r\n\r\n<i>\u00c2u T\u0129nh trong \u300aTh\u00e1nh T\u1ed1ng Xuy\u1ebft Di\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u00e0o Trung th\u01b0. N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, B\u1eafc tri\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u01b0, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc h\u1ecd \u0111\u00f3i k\u00e9m, xin m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea5t H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 s\u0103n b\u1eafn. L\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111ang ngh\u1ec9 \u1ed1m, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c \u1ea5y. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"Xin cho h\u1ecd m\u01b0\u1ee3n.\"<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>\"L\u00fd do th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, h\u1ecd \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u1ea5n b\u1edd c\u00f5i, c\u00f3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng th\u01b0 kh\u00f4ng?\"<\/i> B\u00e8n theo l\u1eddi \u1ea5y m\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi, r\u1ea5t kh\u00e9o l\u00e9o. <\/i>\r\n\r\n<i>Hai vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd c\u00f9ng x\u1ea3y ra n\u0103m \u1ea5y. Nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 T\u00e0o V\u0129 \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n. Th\u00e1ng 11 n\u0103m sau Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 4 l\u1ea1i d\u1eddi \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng, th\u00e1ng 7 l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec1u l\u00e0 tin \u0111\u1ed3n sai l\u1ea1c, nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n, Khai Phong ph\u1ee7, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m th\u00ed quy\u1ec3n, phong di, tu\u1ea7n ph\u1ed1<a class=\"footnote\" title=\"Tu\u1ea7n ph\u1ed1 nguy\u00ean l\u00e0 'tu\u1ea7n b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n T\u1ed5 T\u00f4ng Khoa C\u1eed Th\u1ee7 Nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-325-1\" href=\"#footnote-325-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, gi\u00e1m m\u00f4n quan c\u00f3 sai bi\u1ec7t.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 hai v\u1ecb quan kinh tri\u1ec1u c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb b\u1ea3o l\u00e3nh, ho\u1eb7c m\u1ed9t v\u1ecb quan t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb; c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb quan ho\u1eb7c s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1ea3o l\u00e3nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu b\u1ea3o l\u00e3nh kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi \u1edf hai n\u01a1i ho\u1eb7c t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ed9c b\u1eb1ng \u00e2n hu\u1ec7 th\u00ec v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng thi. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thi n\u0103m khoa, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 ba khoa th\u00ec th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1ec9 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 m\u1ed9t khoa, n\u0103m khoa th\u00ec \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 hai khoa.<\/i><\/p>\n<p><i>Ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u1ea7n \u0111\u1ec3 v\u00e0o thi, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thi ri\u00eang \u1edf c\u00e1c khoa c\u0169, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng thi l\u1ea1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3t m\u00e0 ph\u1ec9 b\u00e1ng quan ch\u1ee7 kh\u1ea3o ho\u1eb7c g\u1eedi th\u01b0 n\u1eb7c danh, l\u1ec7nh cho n\u01a1i \u0111\u00f3 b\u1eaft gi\u1eef.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu quan ch\u1ee7 kh\u1ea3o kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, cho ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u01a1n danh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp h\u1ee3p nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u1ed1 c\u00e1o. C\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ngo\u00e0i ch\u1ec9 ti\u00eau c\u0169ng cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1o t\u1ecbch, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ngo\u00e0i ch\u1ec9 ti\u00eau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac n\u00e0y, th\u1eddi b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra tranh ch\u1ea5p, n\u00ean ban h\u00e0nh c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u01b0u Qu\u00e2n c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, L\u1ea1i b\u1ed9 d\u1eabn ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Thuy\u1ebft, nguy\u00ean l\u00e0 Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Th\u00fac L\u1ed9c, l\u00e0m quan nhi\u1ec1u n\u0103m \u00edt l\u1ed7i l\u1ea7m, s\u1ed5 kh\u1ea3o h\u1ea1ch nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh. Vua th\u1ea5y \u00f4ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c ngh\u00e8o kh\u00f3, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m kh\u00e1c, l\u1ea1i d\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Gi\u1ea3 T\u00edch Thi\u1ec7n, tr\u1ea3i qua m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ea7n kh\u1ea3o h\u1ea1ch kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m c\u00f4ng hay t\u01b0, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Gi\u1ea3 T\u00edch Thi\u1ec7n, s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 10, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Kh\u1ea5u Giam l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u Kim Ch\u00e2u; T\u1ea3 \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, \u0111ang b\u1ecb an tr\u00ed \u1edf Th\u00e1i Ch\u00e2u, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n b\u1ea3n v\u1ec7, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng b\u1ea3o l\u00e3nh \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[5] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho thi c\u1eed theo l\u1ec7 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai, l\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 y\u1ebft b\u1ea3ng, tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ed7 v\u00e0 k\u00fd hi\u1ec7u l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Tri c\u1ed1ng c\u1eed L\u01b0u Qu\u00e2n xin c\u1eed quan ph\u00fac kh\u1ea3o v\u00e0 t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ho\u00e0n th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u Qu\u00e2n c\u1ee9 c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 kh\u1ea3o x\u00e9t. Tu\u1ea7n ph\u1ed1 quan, T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n Kh\u1ed5ng Di\u00ean L\u1ed7 l\u1ea1i xin tr\u01b0\u1edbc khi thi, l\u1ec7nh cho ch\u1ee7 ty hi\u1ec3u d\u1ee5 th\u00ed sinh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec9nh c\u1ea7u, l\u1ea1i cho kh\u1eafc in \u0111\u1ec1 thi, gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, ph\u00e1t ngay trong ph\u00f2ng thi.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khoa c\u1eed l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 thi h\u00e0nh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan hai ch\u1ebf, \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tr\u1edf l\u00ean, Ch\u00ednh th\u1ee9 s\u1eed, C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u00e1o t\u1ea1 v\u00e0o ng\u00e0y nh\u1eadn m\u1ec7nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan c\u00e1o t\u1ea1, ho\u1eb7c t\u1eeb ngo\u00e0i v\u1ec1 thay, Vua mu\u1ed1n bi\u1ebft h\u1ebft t\u00ean h\u1ecd, n\u00ean l\u1ec7nh cho m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i t\u00e2u t\u00ean l\u00ean. C\u00e1c quan C\u00e1p m\u00f4n kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd Vua, m\u00e0 c\u00e1c quan th\u1ecb t\u00f2ng c\u0169ng ph\u1ea3i t\u00e2u. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd T\u01b0 d\u00e2ng l\u1eddi xin s\u1eeda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[8] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd s\u1ed5 s\u00e1ch, th\u00fac \u0111\u1ea9y thu\u1ebf m\u00e1, v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai h\u1ecd \u0111i l\u00e0m c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng nh\u1ecf nh\u1eb7t ho\u1eb7c so s\u00e1nh l\u1ee3i nhu\u1eadn \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, \u0111\u1ea1o, \u0111i\u1ebfm, tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5. Khi huy\u1ec7n l\u1ec7nh v\u00e0 ph\u00f3 m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, nh\u01b0ng n\u1ebfu m\u1ed9t huy\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y gi\u1ea3i nhi\u1ec7m, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi huy\u1ec7n \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n li\u00ean t\u1ee5c b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh v\u00e0 ph\u00f3 do m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 ho\u1eb7c b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u1eadn ty sai \u0111i so s\u00e1nh l\u1ee3i nhu\u1eadn \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 huy\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n thi\u1ebfu quan ch\u1ee9c, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 hai.)<\/i><\/p>\n<p>[9] L\u1ea1i b\u1ed9 Nam T\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;Khi x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c quan ch\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi H\u00ecnh b\u1ed9 xem h\u1ecd c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i g\u00ec kh\u00f4ng, \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i danh c\u00f4ng hay t\u01b0. Nh\u01b0ng s\u1ee3 r\u1eb1ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i, ho\u1eb7c c\u00f3 \u00e1n t\u1ea5u \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed, n\u00ean H\u00ecnh b\u1ed9 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb nay xin th\u00eam vi\u1ec7c h\u1ecfi \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[10] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, T\u1ea3 \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u00fd Ph\u00fac, \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m quan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u00fac l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, v\u00ec kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c Chu N\u0103ng l\u00e0m ph\u1ea3n n\u00ean b\u1ecb bu\u1ed9c v\u1ec1 h\u01b0u. Do \u0111\u00e3 qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[11] Ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean cu\u1ed1n \u300aH\u00e1n Xu\u00e2n Thu\u300b do T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m H\u1ed3 \u0110\u00e1n, \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, so\u1ea1n. Vua h\u1ecfi v\u1ec1 l\u00fd l\u1ecbch v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh so\u1ea1n s\u00e1ch c\u1ee7a \u0110\u00e1n. T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00e1n tinh th\u00f4ng t\u1eeb h\u1ecdc, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t, hai l\u1ea7n l\u00e0m tri ch\u1ebf c\u00e1o. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1eef g\u00ecn ti\u1ec3u ti\u1ebft, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, nay \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u. \u00d4ng t\u1eebng n\u00f3i sau th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng, n\u00ean d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec3 l\u1eadp ra l\u1eddi khen ch\u00ea, b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc \u300aXu\u00e2n Thu\u300b.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, phong \u0110\u00e1n l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, v\u00e0 cho con trai \u00f4ng l\u00e0 B\u00e2n l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 bu\u1ed5i gi\u1ea3ng \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan Khang V\u0103n \u0110\u1ee9c l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. V\u0103n \u0110\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, Chu N\u0103ng d\u00f9ng binh l\u00e0m ph\u1ea3n, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng Chu T\u1ed1n sai V\u0103n \u0110\u1ee9c chi\u00eau d\u1ee5 tr\u1edf v\u1ec1 h\u01a1n 300 qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a N\u0103ng, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf mu\u1ed1i \u1edf T\u1eadp T\u00e2n. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[14] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tu s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf Kh\u00e2m Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c: <i>&#8220;\u0110\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng m\u1edf khoa thi, e r\u1eb1ng b\u1ecf s\u00f3t ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u00ean l\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n kh\u1ea3o th\u00ed c\u1ea9n th\u1eadn, t\u1edbi \u0111\u00e2y l\u1ea5y \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 t\u0103ng l\u00ean 200 ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c khoa kh\u00e1c 350 ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[16] Sai n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1eeb c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u thu nh\u1eb7t v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t x\u00e1c ch\u1ebft tr\u00f4i, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, v\u00ec l\u1ec5 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n trong kinh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tu\u1ea7n du, \u0111\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ea1o c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, bi\u00ean qu\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd th\u00e1ng 2 n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[19] C\u1ea3nh Linh cung v\u1ed1n l\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng sinh ra \u1edf \u0111\u00e2y. Vua l\u00ean ng\u00f4i, tu s\u1eeda V\u1ea1n Th\u1ecd \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Ph\u1ee5ng Ch\u00e2n, \u0111\u1ec3 th\u1edd t\u01b0\u1ee3ng. Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu vi\u1ebft th\u01b0 ban cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, b\u00e0y t\u1ecf \u00fd nguy\u1ec7n tr\u1ecb v\u00ec khi l\u00e2m tri\u1ec1u.<\/p>\n<p><em>(\u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p: Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu chi\u1ebfu cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: &#8220;Ta nh\u1eadn s\u1ef1 \u1ee7y th\u00e1c s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f2n tr\u1ebb, gi\u00fap th\u00e0nh ch\u00ednh \u0111\u1ea1o, tr\u1ecb d\u00e2n, mong \u0111\u01b0\u1ee3c vui th\u1ea5y ch\u00e1u, m\u00e3i h\u01b0\u1edfng ni\u1ec1m vui tu\u1ed5i gi\u00e0, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00ed nguy\u1ec7n c\u1ee7a ta. L\u1ea1i nh\u1edd c\u1eady tam s\u1ef1, b\u00e1ch quan, h\u00e3y h\u1ebft l\u00f2ng, c\u00f9ng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o.&#8221;)<\/em><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba Khang Duy Nh\u1ea5t l\u00e0m Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0110\u00f4 gi\u00e1m binh m\u00e3 Ho\u00e0i Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a cha l\u00e0 T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u K\u1ebf Anh. Vua nh\u1edb t\u1ed5 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 B\u1ea3o Du\u1ec7 ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, K\u1ebf Anh \u0111ang gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri ch\u00e2u Duy\u1ec7n Ch\u00e2u tham lam t\u00e0n b\u1ea1o, ph\u1ea1m ph\u00e1p, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, ph\u00e2n ty t\u1ea1i Nam Kinh.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ee8ng C\u01a1 tham nh\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, sao l\u1ea1i l\u00e0m quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u1eeba lang?&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u1ee8ng C\u01a1 v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng li\u00eam khi\u1ebft, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan gi\u00e1m s\u00e1t ch\u01b0a t\u1eebng x\u00e9t t\u1ed9i, n\u00ean m\u1edbi t\u00edch l\u0169y th\u00e2m ni\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c c\u01a1 quan gi\u00e1m s\u00e1t b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e0 tai m\u1eaft c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, th\u00ec l\u1ed7i v\u1ec1 ai?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u Minh Th\u1ee9, L\u00fd Do\u00e3n Nguy\u00ean v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Th\u01b0\u1ee3ng L\u00e2m, Qu\u00e1ch V\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tra x\u00e9t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, B\u00e1, B\u1ea3o v\u00e0 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, khi giao thi\u1ec7p v\u0103n th\u01b0 v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, c\u00e1c ch\u1ee9c quan m\u1ea1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n Ti\u1ebfn s\u0129.<\/p>\n<p>[24] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 r\u1eb1ng c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n c\u00e1c khoa kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i s\u00e1ch th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u1ecdc kinh kh\u00f4ng th\u1ea5u \u0111\u00e1o \u00fd ch\u1ec9 kinh \u0111i\u1ec3n, xin th\u00eam m\u1ed9t b\u00e0i v\u1ea5n s\u00e1ch v\u00e0o khoa thi. \u0110\u1ebfn nay, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p sai l\u1ea7m, Vua cho r\u1eb1ng h\u1ecd chuy\u00ean t\u00e2m h\u1ecdc kinh, kh\u00f4ng gi\u1ecfi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u1ea5y \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan.<\/p>\n<p>[25] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o T\u0129nh U\u1ea5t Chi\u00eau M\u1eabn m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung. Theo l\u1ec7 c\u0169, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ngh\u1ec9 m\u1ed9t ng\u00e0y, nh\u01b0ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 hai ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u Nam Kinh, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, T\u1eeb, T\u00fac, B\u1ea1c, T\u00e0o, \u0110\u01a1n, Th\u00e1i, D\u0129nh c\u00f3 c\u00e1c k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ed5 n\u1ed1i li\u1ec1n v\u1edbi v\u00f9ng kinh th\u00e0nh, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, n\u00ean kinh \u0111\u00f4 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb l\u1ee5t, xin c\u1eed quan vi\u00ean \u0111\u00e0o v\u00e9t. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n B\u00ecnh d\u00e2ng t\u00e1m vi\u1ec7c: M\u1ed9t l\u00e0 xem x\u00e9t \u0111\u1ecba h\u00ecnh, theo d\u1ea5u c\u0169 v\u1ec1 \u0111\u1ed9 s\u00e2u r\u1ed9ng, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t, l\u1eadp s\u1ed5 \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y. Hai l\u00e0 n\u1ebfu c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang nh\u01b0 t\u00ednh to\u00e1n, ho\u1eb7c n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng l\u00e0m h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, quan ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng chi ph\u00ed. Ba l\u00e0 x\u00e9t l\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb tham nh\u0169ng, nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 v\u01a1 v\u00e9t ti\u1ec1n d\u00e2n. B\u1ed1n l\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u1ec7nh t\u00e1 n\u1ebfu khuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p chi ph\u00ed c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec ghi l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch, cho l\u00e0m quan t\u1ea1i ch\u1ed7, c\u00f4ng nhi\u1ec1u th\u00ec ban th\u01b0\u1edfng l\u1edbn. N\u0103m l\u00e0 c\u1ea5m d\u00e2n \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc b\u1eaft c\u00e1, l\u00e0m c\u1ea3n d\u00f2ng s\u00f4ng. S\u00e1u l\u00e0 sau khi \u0111\u00e0o xong, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 m\u1edbi ghi \u0111\u1ed9 r\u1ed9ng s\u00e2u, so s\u00e1nh c\u00f4ng s\u1ee9c, d\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e0o l\u00ean \u0111\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u00ea. B\u1ea3y l\u00e0 m\u01b0\u01a1ng r\u00e3nh ph\u00eda tr\u00ean r\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec ph\u00eda d\u01b0\u1edbi r\u1ed9ng t\u00e1m th\u01b0\u1edbc, s\u00e2u b\u1ed1n th\u01b0\u1edbc, ch\u1ed7 cao th\u00ec \u0111\u00e0o s\u00e2u th\u00eam. D\u00f9ng t\u1ef7 l\u1ec7 n\u00e0y, t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ed7 l\u1ed3i l\u00f5m, ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra. T\u00e1m l\u00e0 m\u01b0\u01a1ng c\u0169 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p th\u00e0nh ru\u1ed9ng d\u00e2n, thu\u1ed9c s\u1ed5 thu\u1ebf, n\u1ebfu ai khai ph\u00e1 th\u00ec x\u00e3 huy\u1ec7n b\u1ea3o l\u00e3nh mi\u1ec5n thu\u1ebf, ban h\u00e0nh th\u00e0nh l\u1ec7nh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[27] Ban ti\u1ec1n cho Kh\u00e2m ch\u00e2u, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t tr\u0103m quan, \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n Giao Ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[28] B\u1ed9 H\u00ecnh t\u00e2u c\u1eed H\u00e0n Trung Ch\u00ednh, tri huy\u1ec7n H\u1ea7u Quan m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u00e0m quan x\u00e9t l\u1ea1i. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trung Ch\u00ednh t\u1eebng x\u1eed oan ng\u01b0\u1eddi, khi d\u1eabn v\u00e0o \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t, kh\u00f4ng cho th\u0103ng ch\u1ee9c, sao l\u1ea1i c\u1eed l\u00e0m quan ph\u00e1p l\u1ea1i?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, quan ph\u00e1n B\u1ed9 H\u00ecnh Th\u1ea1ch T\u00f4ng \u0110\u1ea1o b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00e1m c\u00e2n v\u00e0ng, quan x\u00e9t l\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0 Khu\u00ea b\u1ecb ph\u1ea1t m\u01b0\u1eddi c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0 l\u00e0 Tr\u00ed H\u1ea3i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt l\u1ea1.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng Vua Ch\u00e2n T\u00f4ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ch\u00e2n trong cung C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[31] Th\u00e1i h\u1eadu b\u1ea3o c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ecdn c\u00e1c b\u1eadc nho th\u1ea7n h\u1ea7u gi\u1ea3ng s\u00e1ch cho Vua, r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch.&#8221;<\/i> C\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng M\u00e3 T\u00f4ng Nguy\u00ean, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u1eed, c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, c\u00f3 th\u1ec3 cho v\u00e0o h\u1ea7u gi\u1ea3ng s\u00e1ch.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, cho T\u00f4ng Nguy\u00ean l\u00e0m ch\u1ee9c Tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 C\u00e1c. T\u00f4ng Nguy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n \u0110\u01a1n Ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, c\u00f9ng ph\u00e1n H\u1ea5p Ch\u00e2u. Ch\u1ea5p Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, c\u00f2n Ch\u1ea5p Trung v\u1eabn b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y v\u00ec t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf Ch\u00e2n Ch\u00e2u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b 150 quy\u1ec3n. Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng \u00e1n, xem x\u00e9t r\u01a1i l\u1ec7, cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i, h\u1ecfi han l\u00e2u, ban y\u1ebfn \u1edf Bi\u00ean tu vi\u1ec7n, h\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Gi\u00e1m tu, Ch\u1eedng m\u1ea5t, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng T\u01b0 \u0111\u1ed3, c\u00e1c quan tu so\u1ea1n l\u00e0 L\u00fd Duy, Y\u1ebfn Th\u00f9, T\u00f4n Th\u00edch, T\u1ed1ng Th\u1ee5, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, c\u00e1c quan ki\u1ec3m th\u1ea3o l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh, L\u00fd Th\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban cho kh\u00ed t\u1ec7, \u00e1o, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a, c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n qu\u1ea3n c\u00e2u l\u00e0 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t, L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. Con Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0 Cung uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110oan K\u1ef7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nh\u01b0 kinh s\u1ee9. Th\u1ee5c l\u00e0 con c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c.<\/p>\n<p>[34] L\u1ec5 b\u1ed9 d\u00e2ng danh s\u00e1ch ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ee3p c\u00e1ch, chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Nguy\u00ean x\u1ebfp h\u1ea1ng.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua ng\u1ef1 \u1edf S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, ban cho T\u1ed1ng Giao, Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n, Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n c\u00f9ng 154 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, 46 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. S\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, v\u00ec t\u1eebng qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban \u0111\u1ed3ng Tam l\u1ec5 xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ea1i ban cho 196 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa, 81 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>Giao c\u00f9ng em l\u00e0 K\u1ef3 \u0111\u1ec1u n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 t\u00e0i l\u00e0m th\u01a1 ph\u00fa. L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u x\u1ebfp K\u1ef3 \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 ba, nh\u01b0ng Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng mu\u1ed1n em \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc anh, n\u00ean \u0111\u1ea9y Giao l\u00ean \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, c\u00f2n K\u1ef3 x\u1ebfp th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi. L\u01b0u Qu\u00e2n xem b\u00e0i \u0111\u1ed1i s\u00e1ch c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n, th\u1ea5y l\u1ea1, n\u00ean \u0111\u1ea9y l\u00ean \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 hai. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng b\u00e0i \u0111\u1ed1i s\u00e1ch \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Thanh Th\u1ea7n.<\/p>\n<p>Giao l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An L\u1ee5c; Thanh Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u; Ti\u1ec3n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ng\u00f4 Huy\u1ec7n. Giao \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, c\u00f9ng ph\u00e1n x\u1eed vi\u1ec7c \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u; Ti\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, k\u00fd th\u01b0 s\u1ef1 \u1edf Ninh Qu\u1ed1c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c ni\u00eam y\u1ebft b\u1ea3ng v\u00e0ng nh\u01b0 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai, c\u00f2n vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c th\u00ec nh\u01b0 k\u1ef3 thi \u0111\u1ed1i s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc <a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c th\u00ec nh\u01b0 k\u1ef3 thi \u0111\u1ed1i s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'gia', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-325-2\" href=\"#footnote-325-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/em><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, sai quan chia nhau \u0111\u1ebfn Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, tr\u1eddi m\u01b0a.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban cho H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac L\u00e3 T\u00f4ng Gi\u1ea3n \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 c\u1eadp \u0111\u1ec7, v\u1eabn ghi v\u00e0o b\u1ea3ng v\u00e0ng m\u00f9a xu\u00e2n. C\u00f4i l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a K\u1ecbp, con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c; T\u00f4ng Gi\u1ea3n l\u00e0 em c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Di Gi\u1ea3n.<\/p>\n<p>[38] Quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean Lam Th\u1ea1ch Th\u1ea5p Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Duy Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u00eau T\u00e1n ti\u1ebfc ti\u1ec1n c\u00f4ng, kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n. Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ec7nh cho T\u00e1n \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi T\u1ed5ng qu\u1ea3n binh m\u00e3 L\u1ed9 Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 K\u00fd Ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ee9a Si\u00eau.<\/p>\n<p>[39] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang, tri nh\u1eadm D\u0129nh Ch\u00e2u, v\u00ec Qu\u00e2n xin ra ngo\u00e0i do b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[40] C\u1ea5m d\u00f9ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1nh c\u00e1 tr\u00ean s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, Kinh v\u00e0 S\u00e1ch.<\/p>\n<p>[41] Quan Tri ch\u00e2u Tr\u00ec Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd H\u01b0 K\u1ec9 t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ea7u xu\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua l\u1ee5a, d\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u00ec b\u1eaft \u00e9p, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam ty b\u1ea3o c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e9p bu\u1ed9c, nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[42] Th\u1eddi Thi\u00ean Hi \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Vua l\u00e0 H\u1ee9a th\u1ecb b\u1ecb cung nh\u00e2n gi\u00e8m pha, ph\u1ea3i ra kh\u1ecfi cung, g\u1ea3 cho Mi\u00eau K\u1ebf T\u00f4ng. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, b\u00e0 \u0111\u1ebfn xin g\u1eb7p Vua \u0111\u1ec3 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, phong b\u00e0 l\u00e0m L\u00e2m D\u0129nh huy\u1ec7n qu\u00e2n, cho K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, sau \u0111\u00f3 gia phong H\u1ee9a th\u1ecb l\u00e0m \u0110\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn phu nh\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ea7m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi 3-31 b\u1ed5 sung. L\u1ea1i n\u1eefa, '\u0110\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn', trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 Cao D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-325-3\" href=\"#footnote-325-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, r\u1ed3i cho b\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i cung.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau L\u00e2m, H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u1ecbnh Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Tri th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, V\u0129nh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy T\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong l\u00e0m C\u00e1t Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. C\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m gi\u1ea3 b\u1ea1ch kim \u0111\u1ec3 c\u1ea7m c\u1ed1 l\u1ea5y ti\u1ec1n, gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o, Duy T\u1ebf b\u00ed m\u1eadt b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e3y n\u00f3i l\u00e0 b\u1ecb tr\u1ed9m, r\u1ed3i treo th\u01b0\u1edfng l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1ed1 s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u00f2i ti\u1ec1n th\u1eeba, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[45] Ty B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp qu\u00e2n B\u1ea3o An, t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 V\u01b0\u1ee3ng Lu\u1eadt \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang. Chi\u1ebfu phong V\u01b0\u1ee3ng Lu\u1eadt l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, l\u1ea1i ban t\u00ean h\u1ecd l\u00e0 L\u01b0u H\u00e1n Trung.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, phong cho 43 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ea1o T\u00f4ng v\u00e0 77 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng B\u00e1 l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, V\u0103n h\u1ecdc, T\u01b0 s\u0129 tham qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u. \u0110\u1ea1o T\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 qu\u00e1 50 tu\u1ed5i, t\u1eebng \u1ee9ng thi 6 l\u1ea7n; V\u01b0\u01a1ng B\u00e1 \u0111\u1ec1u qu\u00e1 60 tu\u1ed5i, t\u1eebng \u1ee9ng thi 8 l\u1ea7n. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y tuy kh\u00f4ng gi\u1ecfi khoa c\u1eed, nh\u01b0ng th\u01b0\u01a1ng h\u1ecd \u0111\u1ea7u b\u1ea1c m\u00e0 ch\u01b0a th\u00e0nh \u0111\u1ea1t, n\u00ean \u0111\u1ec1u cho tuy\u1ec3n d\u1ee5ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ghi ch\u00e9p h\u1eadu du\u1ec7 nh\u00e0 T\u1ea5n.<\/p>\n<p>[48] T\u1ec3 th\u1ea7n t\u1ea5u r\u1eb1ng c\u00f2n thi\u1ebfu m\u1ed9t vi\u00ean quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu. Chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n, t\u00e0i n\u0103ng t\u1ed1t, vi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1eb9p<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u01b0 tr\u00e1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u01b0 l\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-325-4\" href=\"#footnote-325-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 th\u1eed nghi\u1ec7m c\u00f4ng vi\u1ec7c. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4 sung ch\u1ee9c; ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Ng\u0169 ph\u00f2ng th\u0103ng chuy\u1ec3n<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ef1 thi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ef1 tuy\u1ec3n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-325-5\" href=\"#footnote-325-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n, th\u00ec th\u0103ng l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4 sung ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[49] C\u00e1c vi\u00ean T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed l\u00e0 C\u00e1t Ngang, Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Do\u00e3n, Ho\u00e0ng B\u1eadt, Tr\u1ea7n Th\u01b0\u01a1ng, Ph\u1ea1m Thuy\u1ebft \u0111\u1ec1u xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m. Chi\u1ebfu cho t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u1ecf. Th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang ch\u1ee9c qu\u00e1n m\u00e0 ra ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"'Qu\u00e1n ch\u1ee9c' nguy\u00ean l\u00e0 'Quan ch\u1ee9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda\" id=\"return-footnote-325-6\" href=\"#footnote-325-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Sau ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, V\u01b0\u01a1ng D\u1ee5c, L\u01b0u Th\u00edch \u0111\u1ec1u v\u00ec ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea5p, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n. \u0110\u1ebfn nay, theo l\u1ec7 c\u1ee7a D\u1ee5c v\u00e0 Th\u00edch.<\/p>\n<p>[50] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, Ty thi\u00ean gi\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ea3y ra, Trung th\u01b0 d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Kh\u1ea3 h\u00e3n v\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc H\u1ed3i H\u1ed9t \u1edf Cam Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[52] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2ng l\u00ean l\u1ec5 ph\u1ee5c c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u300aKhai B\u1ea3o l\u1ec5\u300b, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00ean m\u1eb7c \u00e1o huy y, \u0111ai da, t\u1ea5t xanh, gi\u00e0y xanh, \u0111eo ng\u1ecdc b\u1ed9i tr\u1eafng, d\u00e2y \u0111en, \u0111ai l\u1edbn, \u00e1o l\u00f3t sa tr\u1eafng, t\u1ebf t\u1ea5t, \u0111ai l\u1edbn, trang s\u1ee9c \u0111\u1ea7u g\u1ed3m 12 b\u00f4ng hoa, d\u00f9ng khi nh\u1eadn s\u00e1ch phong, t\u1ebf t\u1eb1m, d\u1ef1 tri\u1ec1u h\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u00f9y, l\u1ec5 ph\u1ee5c c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f3 b\u1ed1n b\u1eadc, b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 \u00e1o \u0111\u1ecf, may b\u1eb1ng l\u1ee5a \u0111\u1ecf, d\u00f9ng khi y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 ti\u1ebfp kh\u00e1ch. Nay b\u00e0n r\u1eb1ng m\u1ed7i khi tri\u1ec1u y\u1ebft th\u1ea7n ng\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"'tri\u1ec1u' nguy\u00ean l\u00e0 'li\u1ec5n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u01b0 ph\u1ee5c 4-4, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27 Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-325-7\" href=\"#footnote-325-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111i v\u1ec1 b\u1eb1ng ki\u1ec7u, m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf, t\u1ebf t\u1ea5t, \u0111ai da, \u0111ai l\u1edbn, th\u1ee5 trang tr\u00ed ng\u1ecdc, ng\u1ecdc b\u1ed9i, t\u1ea5t, gi\u00e0y trang tr\u00ed v\u00e0ng, \u0111\u1ec1u c\u00f9ng m\u00e0u v\u1edbi \u00e1o<a class=\"footnote\" title=\"'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-325-8\" href=\"#footnote-325-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi th\u01b0\u1eddng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c, b\u1ecf t\u1ebf t\u1ea5t, \u0111ai da, ng\u1ecdc b\u1ed9i, t\u1ea5t; ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o c\u00fac y, th\u00ec d\u00f9ng l\u1ee5a v\u00e0ng, c\u0169ng d\u00f9ng th\u1ee5 trang tr\u00ed ng\u1ecdc, \u0111ai l\u1edbn, gi\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sai n\u1ed9i th\u1ecb Chu V\u0103n Ch\u1ea5t theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh m\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Khai Phong ph\u1ee7 v\u1ec1 vi\u1ec7c chi\u1ebft bi\u1ebfn thu\u1ebf ph\u00fa, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p b\u1eb1ng th\u00f3c m\u00e0u r\u1ebb t\u1ea1i kho g\u1ea7n nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>[54] Ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9, c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eeb t\u1ea1p ph\u1ea1m t\u1eed t\u1ed9i tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec tha.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u00f9a T\u01b0 Th\u00e1nh, th\u0103m b\u1ec7nh c\u1ee7a Th\u00e2n Qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, hi\u1ec7u l\u00e0 B\u00e1o T\u1eeb Ch\u00ednh Gi\u00e1c \u0111\u1ea1i s\u01b0. Khi c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t, l\u1ea1i \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng. Trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang Ch\u00e2n T\u00f4ng, kh\u00f4ng m\u1eb7c tang ph\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"'b\u1ea5t ch\u1ebf ph\u1ee5c' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 41-8 ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ea5t th\u00e0nh ph\u1ee5c', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-325-9\" href=\"#footnote-325-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, b\u00e3i tri\u1ec1u n\u0103m ng\u00e0y, truy th\u1ee5y c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 T\u1eeb Minh.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan vi\u00ean n\u1ebfu g\u1eb7p ng\u00e0y kh\u1edfi c\u01b0, ho\u00e0nh h\u00e0nh m\u00e0 xin ngh\u1ec9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1eed quan y kh\u00e1m x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1eefu Tu\u1ea7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u0111\u00e0n h\u1eb7c Lang trung H\u1ed9 b\u1ed9, Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n Th\u1ea1ch Trung L\u1eadp c\u00f9ng 33 vi\u00ean kh\u00e1c \u0111\u1ec1u c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ho\u00e0nh h\u00e0nh, n\u00ean ra l\u1ec7nh c\u1ea3nh c\u00e1o.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Ty Thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng nguy\u1ec7t th\u1ef1c nh\u01b0ng do m\u00e2y che n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ea5y, Trung th\u01b0 d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[58] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;V\u0103n h\u1ecdc Tr\u1ea7n ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1n, V\u0103n h\u1ecdc \u0110\u01a1n ch\u00e2u l\u00e0 Nghi\u00eam C\u1eedu Linh \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu 9 l\u1ea7n tuy\u1ec3n, tu\u1ed5i tr\u00ean 60, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 &#8216;theo l\u1ec7 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u Giang, Chi\u1ebft, Kinh, H\u1ed3 nh\u1ecf&#8217;. Nay ki\u1ec3m tra th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n tr\u00ean 2000 h\u1ed9 n\u00e0o khuy\u1ebft, tuy c\u00f3 huy\u1ec7n nh\u1ecf nh\u01b0ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c \u00day, ng\u01b0\u1eddi 60 tu\u1ed5i kh\u00f3 x\u1eed l\u00fd. Xin t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m L\u1ec7nh, L\u1ee5c \u1edf huy\u1ec7n nh\u1ecf ho\u1eb7c Ph\u00e1n ty, B\u1ea1 \u00fay huy\u1ec7n nh\u1ecf, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 huy\u1ec7n d\u01b0\u1edbi 2000 h\u1ed9, th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 h\u1ed9 kh\u1ea9u nhi\u1ec1u \u00edt, L\u1ec7nh, L\u1ee5c ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m trong ph\u1ea1m vi 10 quan ti\u1ec1n l\u1ed9c, Ph\u00e1n ty, B\u1ea1 \u00fay ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m trong ph\u1ea1m vi 7 quan ti\u1ec1n l\u1ed9c.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[59] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb m\u00f9ng m\u1ed9t, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Chung Ly C\u1ea9n xin b\u00e3i ch\u1ee9c quan ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch, ch\u1ec9 do b\u1ea3n ty ch\u1ecdn Th\u00f4ng ph\u00e1n ho\u1eb7c M\u1ea1c ch\u1ee9c quan \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, n\u1ebfu kh\u00f4ng do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed quan th\u00ec ch\u00e2u huy\u1ec7n s\u1ebd l\u00e0m qua loa, kh\u00f4ng thu mua k\u1ecbp th\u1eddi.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u xin nghe nh\u1ea1c, kh\u00f4ng cho. D\u00e2ng bi\u1ec3u 5 l\u1ea7n, m\u1edbi cho ph\u00e9p. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1ee5 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay tuy mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a thu ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t n\u1eeda nh\u1ea1c, c\u00f2n vi\u1ec7c th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111i ch\u01a1i th\u00ec l\u00f2ng ta ch\u01b0a n\u1ee1.&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 tuy hi\u1ebfu th\u1ea3o h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng l\u1ec5 ch\u1ebf c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[61] Ban cho M\u00e3 T\u00f4ng Nguy\u00ean ph\u1ea9m ph\u1ee5c tam ph\u1ea9m, v\u00ec gi\u1ea3ng xong s\u00e1ch \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b.<\/p>\n<p>[62] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u1ea1i Th\u1ee7y Nam ch\u00e2u L\u1ec5 nhi\u1ec1u th\u1ee7y n\u1ed7 b\u1eafn ng\u01b0\u1eddi, l\u00ednh th\u00fa ch\u1ebft h\u00e0ng n\u0103m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00f4n \u0110\u00e0i Nghi. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, \u0111\u1ed5i t\u00ean tr\u1ea1i l\u00e0 \u0110\u00e0i Nghi.<\/p>\n<p>[63] Sai quan hi\u1ec7u kh\u00e1m s\u00e1ch \u300aNam S\u1eed\u300b, \u300aB\u1eafc S\u1eed\u300b.<\/p>\n<p>[64] Tr\u1ee3 gi\u00e1o c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e0 L\u1ea1c H\u00f2a c\u00f9ng 23 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m quan. Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Tham qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[65] Kinh s\u01b0 c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0 x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 ra th\u00f4ng b\u00e1o, h\u1ea1n trong m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i ph\u00e1 b\u1ecf theo c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u00e3 quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n D\u1eadn ch\u00e2u, v\u00ec ph\u1ea1m l\u1ed7i ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng \u0111\u00fang nghi th\u1ee9c.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ecdn c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, kh\u00e1 kh\u00f3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> R\u1ed3i than th\u1edf r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi th\u1eadt kh\u00f4ng d\u1ec5 ki\u1ebfm. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;V\u0103n v\u1eadt c\u00e1c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc h\u01b0ng th\u1ecbnh, nh\u00e2n t\u00e0i v\u1ed1n nhi\u1ec1u. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e0nh t\u00e2m, ch\u0103m ch\u1ec9 khen th\u01b0\u1edfng, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i cao n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b.)<\/em><\/p>\n<p>[67] \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u1eed ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Minh t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u T\u1eed ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1ecb l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c, Vua li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. V\u00ec Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 kh\u00f4ng bi\u1ebft ti\u1ebfn c\u1eed, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, gi\u00e1ng Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 l\u00e0m Tri ch\u00e2u nh\u1ecf. K\u1ebf Minh v\u00e0 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Ty An ph\u1ee7 duy\u00ean bi\u00ean H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Ng\u0169 t\u1ed9c, B\u00e1t t\u1ed9c \u1edf Ph\u1ee7 ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m ru\u1ed9ng, nay mu\u1ed1n \u0111\u01b0a h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ea5t c\u0169 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c th\u1eafp \u0111\u00e8n \u1edf c\u00e1c cung quan v\u00e0o c\u00e1c ti\u1ebft Thi\u00ean Kh\u00e1nh, Thi\u00ean K\u1ef3, Thi\u00ean Hu\u1ed1ng, Ti\u00ean Thi\u00ean, Gi\u00e1ng Th\u00e1nh.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aV\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng Ng\u00f4n H\u00e0nh L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: T\u01b0 kh\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eeb Giang Ninh, l\u1ea1i n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n, th\u01b0\u1eddng lo vi\u1ec7c l\u1ec5 cung quan kh\u00e2m ph\u1ee5ng, nh\u01b0ng s\u01a1 su\u1ea5t kh\u00f4ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, Minh T\u00fac ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu do d\u1ef1 ch\u01b0a quy\u1ebft. M\u1ed9t h\u00f4m, V\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc r\u00e8m r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thi\u00ean \u0111\u1ea1o xa, nh\u00e2n \u0111\u1ea1o g\u1ea7n. H\u01a1n n\u1eefa, n\u0103m Thi\u00ean Hi c\u00f3 linh v\u0103n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, n\u00f3i ti\u00ean \u0111\u1ebf th\u1ecd ba v\u1ea1n ng\u00e0y, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c vui m\u1eebng n\u00f3i: Ba v\u1ea1n ng\u00e0y l\u00e0 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ba tu\u1ed5i. Th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u00f3 tham d\u1ef1 qu\u1ed1c ch\u00ednh, th\u00e1i h\u1eadu h\u1eb3n c\u0169ng nh\u1edb, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u1ee9ng nghi\u1ec7m. V\u1eady nay ch\u1ec9 n\u00ean tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, kh\u00f4ng c\u1ea7n qu\u00e1 m\u1ee9c.&#8221;<\/i> K\u00fd C\u00f4ng x\u1ea5u h\u1ed5 lui ra, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng n\u00f3i n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng t\u00e1m b\u00e3i ch\u00ednh, l\u1ea5y ch\u1ee9c L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang v\u1ec1 ban, n\u0103m th\u1ee9 hai th\u00e1ng gi\u00eang ph\u00e1n \u0111\u00f4 t\u1ec9nh, th\u00e1ng ba ra l\u00e0m tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean, th\u00e1ng ch\u00edn d\u1eddi l\u00e0m tri ph\u1ee7 Thi\u00ean H\u00f9ng, n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 th\u00e1ng t\u00e1m l\u1ea1i tham ch\u00ednh. C\u00f2n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n t\u00e2u thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng \u1edf n\u00fai Can H\u1eefu, th\u1ef1c ra l\u00e0 th\u00e1ng ba n\u0103m th\u1ee9 ba, th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00f3n thi\u00ean th\u01b0 v\u00e0o cung, l\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u00ednh l\u00e2u r\u1ed3i. L\u1ea1i th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m \u0111\u00f3 v\u00ec thi\u00ean th\u01b0 gi\u00e1ng l\u1ea7n n\u1eefa, \u0111\u1ea1i x\u00e1, l\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u00e3i t\u01b0\u1edbng tr\u01b0\u1edbc.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aNg\u00f4n H\u00e0nh L\u1ee5c\u300b n\u00f3i <i>&#8220;Th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u00f3 tham d\u1ef1 qu\u1ed1c ch\u00ednh&#8221;<\/i>, \u1eaft l\u00e0 sai, nay kh\u00f4ng theo. H\u01a1n n\u1eefa, \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p th\u00e1ng s\u00e1u n\u0103m th\u1ee9 ba ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e3i t\u01b0\u1edbng sau, c\u00f3 ch\u00e9p Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u1eebng n\u00f3i Chu Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecba \u0111\u1eb7t thi\u00ean th\u01b0, v\u1eady e r\u1eb1ng l\u1eddi \u300aNg\u00f4n H\u00e0nh L\u1ee5c\u300b n\u00f3i <i>&#8220;vui m\u1eebng tr\u01b0\u1edbc&#8221;<\/i>, c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00fang, v\u00ec Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u1eaft kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i Ho\u00e0i Ch\u00ednh b\u1ecba \u0111\u1eb7t khi \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u00ednh. Nay \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 \u0110i\u00eau Tr\u1ea1m t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c gi\u1ebfng mu\u1ed1i \u1edf qu\u00e2n V\u00e2n An qu\u1ea3n l\u00fd, thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m tri qu\u00e2n, s\u01a1 su\u1ea5t trong vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, t\u00edch l\u0169y n\u1ee3 \u0111\u1ecdng. Xin t\u1eeb nay ch\u1ecdn tri\u1ec1u th\u1ea7n l\u00e0m tri qu\u00e2n.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u1eed t\u1ea5u m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan, theo l\u1ec7 ph\u1ea3i c\u00f3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1ed1n k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t tr\u1edf l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i nhi\u1ec7m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hai ng\u01b0\u1eddi t\u1ea5u c\u1eed, sau khi thay ch\u1ee9c l\u1ea1i tr\u00ec ho\u00e3n, nh\u1edd c\u1eady quan ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1eed, ho\u1eb7c nh\u1edd v\u1ea3 nh\u1eefng quan m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m t\u1ea5u c\u1eed.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 ph\u00f3 s\u1ee9, Tri ch\u00e2u qu\u00e2n, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m S\u00f9ng ban tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ea5u c\u1eed m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan trong b\u1ed9 m\u00ecnh. T\u1ea1i kinh, c\u00e1c quan \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u1eed quan. C\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham v\u00e0 Qu\u00e1n c\u00e1c t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, th\u0103ng tri\u1ec1u quan, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 t\u1ea5u c\u1eed; c\u00f2n c\u00e1c th\u0103ng tri\u1ec1u quan ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u qu\u00e2n, Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed quan. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ph\u1ea3i \u0111ang t\u1ea1i nhi\u1ec7m, n\u1ebfu c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1eed, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh theo l\u1ec7; n\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1eed, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 Tri ch\u00e2u qu\u00e2n, Th\u00f4ng ph\u00e1n t\u1ea1i ch\u1ed7, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i hai quan th\u01b0\u1eddng tham b\u1ea3o c\u1eed, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111i \u0111\u00e0y, tr\u1eeb t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u01b0 l\u1ee3i qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u1ed1 t\u00ecnh vi ph\u1ea1m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1eed, c\u00f2n nh\u1eefng t\u1ed9i v\u00ec c\u00f4ng m\u00e0 ph\u1ea1m t\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0 nh\u00e2n c\u00f4ng tr\u00ed t\u01b0, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27 chi 20 ch\u00e9p l\u00e0 'D\u01b0 nh\u00e2n c\u00f4ng tr\u00ed t\u01b0 t\u1ed9i ch\u00ed \u0111\u1ed3', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-325-10\" href=\"#footnote-325-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ea5u c\u1eed.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e0ng ng\u00e0y xem c\u00e1c t\u1ea5u c\u1eed quan c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t sao?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Ho\u00e0nh, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0nh l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n.<\/p>\n<p><em>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Ho\u00e0nh r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, nay l\u1ea5y \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 l\u01b0u l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u.)<\/em><\/p>\n<p>[72] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ee9c quan ki\u1ec3m ph\u00e1p c\u1ee7a Tam ty khuy\u1ebft, th\u00ec L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00f4ng m\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m minh b\u1ea1ch r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n c\u00e1c s\u1ee9 ph\u00f3 c\u1ee7a Tam ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eefa<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e2u 'c\u00e1c s\u1ee9 ph\u00f3 c\u1ee7a Tam ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eefa' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u00f3 s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p, m\u1ee5c 1, \u0111i\u1ec1u 65 s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-325-11\" href=\"#footnote-325-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[73] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Nam Giao.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Chu T\u1ef1 \u0111i ki\u1ec3m tra s\u1ed1 tr\u00e0 t\u00edch tr\u1eef \u1edf c\u00e1c s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[75] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng ph\u00e9p thi\u1ebfp x\u1ea1 c\u1ee7a L\u00fd T\u01b0, th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m, c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 thao t\u00fang gi\u00e1 c\u1ea3, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, e r\u1eb1ng kho t\u00e0ng \u1edf kinh s\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c, n\u00ean tranh lu\u1eadn cho r\u1eb1ng ph\u00e9p n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Khi \u1ea5y, Ty ch\u1ebf tr\u00ed Giang, Ho\u00e0i t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 tr\u00e0 b\u1ecb \u1ee9 \u0111\u1ecdng h\u01b0 h\u1ecfng, xin \u0111em \u0111\u1ed1t b\u1ecf h\u1ebft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd c\u00f3 t\u1ec7 n\u1ea1n do thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p t\u1eafc, h\u1ea1 chi\u1ebfu tr\u00e1ch Ty k\u1ebf tr\u00ed, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c v\u00e0 Chu T\u1ef1 \u0111i xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, T\u01b0 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c l\u1ee3i \u00edch v\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eebng c\u1eed quan vi\u00ean \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, l\u1ea5y Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n v\u00e0 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u00e0m chu\u1ea9n. \u1ede Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp kho l\u00e0 28.000<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp kho \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n l\u00e0 28.000, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '10.000', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 183 v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-325-12\" href=\"#footnote-325-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, \u1edf \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp kho l\u00e0 45.000, c\u1ea5p tr\u00e0 \u0111\u1ec1u tr\u1ecb gi\u00e1 100.000. V\u1ed1n mua tr\u00e0 \u1edf K\u1ef3 ch\u00e2u so v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, l\u1ea1i m\u1ea5t \u0111i m\u1ed9t ph\u1ea7n ba v\u1ed1n, thu v\u1ec1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp<a class=\"footnote\" title=\"Thu v\u1ec1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 t\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ghi: '\u0110\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng b\u00f9 m\u1ea5t, t\u1ec7 \u1edf ch\u1ed7 tr\u00e0 v\u00e0 vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ee5 thu\u1ed9c l\u1eabn nhau'.\" id=\"return-footnote-325-13\" href=\"#footnote-325-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, t\u1ec7 n\u1ea1n n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c tr\u00e0 v\u00e0 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ee5 thu\u1ed9c l\u1eabn nhau, n\u00ean \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh hi\u1ec7n t\u1ea1i. So s\u00e1nh gi\u1eefa ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"So s\u00e1nh gi\u1eefa ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi, ch\u1eef 'c\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-325-14\" href=\"#footnote-325-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t d\u00f9ng ph\u00e1p tam thuy\u1ebft, m\u1ed7i kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ed7i kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, ch\u1eef 'kho\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'c\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-325-15\" href=\"#footnote-325-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, tr\u00e0 b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb 11.000 \u0111\u1ebfn 62.000, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 41.000 c\u00f3 l\u1ebb, ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 83.000, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 750.000 c\u00f3 l\u1ebb<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 750.000 c\u00f3 l\u1ebb, 'th\u1ef1c thu' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'thu th\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-325-16\" href=\"#footnote-325-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 h\u01a1n 2.050.000 b\u00f3 c\u1ecf, 2.980.000 th\u1ea1ch th\u00f3c.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t d\u00f9ng ph\u00e1p m\u1edbi, n\u0103m th\u1ee9 hai, tr\u00e0 v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam m\u1ed7i l\u1ea7n c\u1ea5p tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, tr\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u1ebf t\u1eeb 74.000 c\u00f3 l\u1ebb \u0111\u1ebfn 80.000, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi thu \u0111\u01b0\u1ee3c 73.000 c\u00f3 l\u1ebb, ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam thu \u0111\u01b0\u1ee3c 150.500, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 1.040.000 c\u00f3 l\u1ebb<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 1.040.000 c\u00f3 l\u1ebb, ch\u1eef 'tr\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, '40.000' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '4.000', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-325-17\" href=\"#footnote-325-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi t\u0103ng th\u00eam h\u01a1n 11.690.000 b\u00f3 c\u1ecf, th\u00f3c t\u0103ng th\u00eam h\u01a1n 2.130.000 th\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng gi\u00e1 \u1ea3o c\u1ea5p kho\u00e1n, \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0 th\u00ec xu\u1ea5t ti\u1ec1n b\u00e1n \u0111i, ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n th\u1ef1c \u0111\u1ec3 c\u1ea5p tr\u00e0, gi\u00e1 cao th\u1ea5p t\u00f9y theo th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u00e1n r\u1ebb cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n tr\u00e0, kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, b\u1eaft n\u1ed9p th\u00eam 50.000 ti\u1ec1n th\u1ef1c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u1ea5p tr\u1ecb gi\u00e1 tr\u00e0 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 150.000. Ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1edbi 1.000.000 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p ti\u1ec1n, m\u1ed7i kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, c\u1ea5p tr\u1ecb gi\u00e1 tr\u00e0 t\u1eeb 70.000 \u0111\u1ebfn 75.000, khi tr\u00e0 n\u0103m Thi\u00ean Hi h\u1ebft th\u00ec c\u1ea5p tr\u00e0 t\u1eeb n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng v\u1ec1 sau, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 50.000 ti\u1ec1n n\u1ed9p ri\u00eang \u0111\u1ec1u th\u00e0nh 70.000<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 50.000 ti\u1ec1n n\u1ed9p ri\u00eang \u0111\u1ec1u th\u00e0nh 70.000, ch\u1eef '\u0111\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-325-18\" href=\"#footnote-325-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, v\u00e0 c\u1ea5p hao h\u1ee5t nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ee3i khi kho\u00e1n c\u0169 h\u1ebft th\u00ec d\u1eebng. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng tr\u1ecb gi\u00e1 tr\u00e0, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi, ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam l\u00e0 2.710.000.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ee7a Nh\u1ecb ph\u1ee7 c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ed1 ti\u1ec1n ti\u1ebft ki\u1ec7m v\u00e0 thu th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n s\u00e1u tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p cho m\u1ed9t n\u0103m, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay, n\u01a1i nhi\u1ec1u c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 b\u1ed1n n\u0103m, n\u01a1i \u00edt c\u0169ng \u0111\u1ee7 hai n\u0103m, v\u00e0 tr\u00e0 \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ee9 \u0111\u1ecdng. Nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 Ty Ch\u1ebf tr\u00ed xin \u0111\u1ed1t b\u1ecf ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 h\u01b0 h\u1ecfng qua nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u ti\u1ebfp: <i>&#8220;Vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p m\u1edbi \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5 k\u1ebft qu\u1ea3. Ngu\u1ed3n tham nh\u0169ng t\u00edch t\u1ee5 nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng trong m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u0169, mu\u1ed1n t\u00ecm c\u00e1ch lay chuy\u1ec3n, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, l\u1ea1i gi\u00fap h\u1ecd tuy\u00ean truy\u1ec1n. Xin h\u00e3y ki\u00ean quy\u1ebft th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 b\u1ecb lung lay b\u1edfi l\u1eddi \u0111\u1ed3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n treo b\u1ea3ng th\u00f4ng b\u00e1o cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bi\u1ebft \u00fd \u0111\u1ecbnh ki\u00ean \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p m\u1edbi, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch b\u1eb1ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i ki\u1ec3m tra tr\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, v\u00e0 k\u00e8m theo s\u1ef1 ki\u1ec7n ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a cho l\u1ea1i d\u1ecbch v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi, nay \u0111\u1ec1u theo \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i ki\u1ec3m tra tr\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i h\u1ea1i do L\u00fd T\u01b0 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean, vi\u1ec7c treo b\u1ea3ng th\u00f4ng b\u00e1o cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, v\u00e0 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao.)<\/i><\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tam ty v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 m\u1ed7i ng\u00e0y ti\u1ebfp kh\u00e1ch, vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf b\u00ea nhi\u1ec1u. L\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng v\u0103n th\u1ea7n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111i xa qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u1ea3n tr\u1edf ng\u01b0\u1eddi qua \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u01b0a l\u00ean tri\u1ec1u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo th\u1ebb c\u00e1, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n tri\u1ec1u ch\u00ednh. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, xin h\u00e3y thi h\u00e0nh c\u1ea5m ch\u1ec9.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, phong Ti\u1ebft Khu\u00ea, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7, l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Khu\u00ea d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea7u tr\u1ecb, \u0111\u1ec1 cao ti\u1ebft ki\u1ec7m, lo\u1ea1i b\u1ecf thanh s\u1eafc, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[78] Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9 \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;D\u00e2n v\u1eadt \u1edf \u00cdch b\u1ed9 ph\u1ed3n th\u1ecbnh, ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0110\u1ec1 \u00e1n c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, D\u1eadt c\u00f3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2u: <i>&#8220;D\u1eadt l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, n\u1ed5i ti\u1ebfng thanh li\u00eam c\u1ea9n tr\u1ecdng, nay \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn giao vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>D\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Hu\u1ef3nh D\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang th\u1eed ch\u1ee9c, qu\u1ea3n l\u00fd huy\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng. Tri ch\u00e2u T\u1ea1 B\u00ed mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed D\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i b\u00e0n, \u0111\u1eb7t t\u1edd t\u1ea5u l\u00ean tr\u00ean, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda cung \u0111i\u1ec7n l\u1ea1y hai l\u1ea1y v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e3o th\u1ea7n v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ecb quan t\u1ed1t.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 d\u00e2ng t\u1ea5u l\u00ean. M\u1ed9t h\u00f4m, khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn, Ch\u00e2n T\u00f4ng h\u1ecfi D\u1eadt mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u00ec. D\u1eadt tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;M\u1eb9 gi\u00e0 nh\u00e0 ngh\u00e8o, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan nh\u1ecf g\u1ea7n qu\u00ea \u0111\u1ec3 v\u1ec1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u1eb9 l\u00e0 \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng l\u00e0m Quan s\u00e1t suy quan ch\u00e2u Thi\u1ec1n. \u00cdt l\u00e2u sau, m\u1eb9 \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, \u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 ch\u1ecbu tang. Khi m\u00e3n tang, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi \u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c g\u00ec. D\u1eadt tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;Xin \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan \u1edf kinh th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n \u0111\u1ed5i cho \u00f4ng l\u00e0m Th\u1eeba ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1. Ch\u00e2n T\u00f4ng r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng T\u1ea1 B\u00ed, n\u00ean l\u1ea1i tri\u1ec7u D\u1eadt v\u00e0o h\u1ecfi<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i tri\u1ec7u D\u1eadt v\u00e0o h\u1ecfi, ch\u1eef 'h\u1ecfi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ed1i', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt trong quy\u1ec3n 426 c\u1ee7a \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-325-19\" href=\"#footnote-325-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, l\u00e0 do T\u1ea1 B\u00ed ti\u1ebfn c\u1eed. D\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y, l\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00f4ng r\u1ea5t h\u1eadu. Khi \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Thanh Th\u1ea7n, v\u00ec nh\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chi d\u00f9ng, T\u1ef1 T\u00f4ng cho vay n\u1eeda n\u0103m l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c trang b\u1ecb. \u0110\u1ebfn huy\u1ec7n, \u00f4ng m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, d\u1ea1y h\u1ecdc tr\u00f2. Sau n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi trong huy\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Hi L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng D\u1ecb l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ed7 khoa c\u1eed, D\u1eadt \u0111\u1ed5i t\u00ean n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a h\u1ecd th\u00e0nh x\u00f3m Qu\u1ebf Chi. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam huy\u1ec7n c\u00f3 b\u00e3i T\u00f9ng B\u00e1ch, m\u00f9a h\u00e8 thu n\u01b0\u1edbc l\u0169 d\u00e2ng cao, th\u01b0\u1eddng l\u00e0m l\u1eadt thuy\u1ec1n. D\u1eadt c\u1ea7u kh\u1ea5n th\u1ea7n s\u00f4ng, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, b\u00e3i c\u00e1t d\u1eddi \u0111i n\u0103m d\u1eb7m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nam giao \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9.<\/p>\n<p>T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0m \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, Khai Phong do\u00e3n l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9, t\u1eeb \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y.<\/p>\n<p>V\u1ec1 sau, n\u1ebfu Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 c\u00f3 khi\u1ebfm khuy\u1ebft, th\u00ec l\u1ea5y H\u1ecdc s\u0129 ho\u1eb7c c\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Th\u1eeba, Lang kh\u00e1c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng ch\u1ee9c tr\u00e1ch v\u1eabn do L\u1ec5 vi\u1ec7n, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Binh b\u1ed9 l\u1ea1i gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>C\u00e1c nghi v\u1ec7 danh v\u1eadt \u0111\u1ec1u do L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00fd, Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9 ch\u1ec9 \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ty m\u00e0 th\u00f4i. Th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00e1c s\u1ee9 l\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u1ec5, L\u1ec5 nghi, Nghi tr\u01b0\u1ee3ng, L\u1ed7 b\u1ea1, c\u00f2n Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9 \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ea5p nh\u1ea5t.<\/p>\n<p><i>(Khi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, n\u0103m s\u1ee9 \u0111\u1ec1u do ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. \u0110\u1ebfn khi t\u00f4n hi\u1ec7u Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111\u00e1ng l\u1ebd l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, nh\u01b0ng v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c t\u00e1n \u0111\u1ea1o, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea5y Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n M\u1eabn Trung th\u00ec l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 sai th\u1ee9 t\u1ef1. Nay c\u00f3 Trung th\u1eeba m\u00e0 \u0111\u1ed5i t\u00ean s\u1ee9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 c\u0169. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Khi ph\u1ee5ng t\u1ef1 \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u, l\u1ea5y ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m n\u0103m s\u1ee9, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung nh\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c L\u1ec5 nghi s\u1ee9 cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 sai, nay \u0111\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Ban \u0111\u1ea7u, khi Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0, trong cung sai trung s\u1ee9 ban cho ch\u00f9a C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c \u1edf n\u00fai Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n, qu\u00e2n Kinh M\u00f4n ba ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c, l\u1ec7nh mua ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng c\u00e1c s\u01b0 trong ch\u00f9a kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ch\u00f9a chi\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 x\u00e2m ph\u1ea1m n\u00f4ng nghi\u1ec7p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ph\u00fac cho ti\u00ean \u0111\u1ebf, \u0111\u1eebng b\u1eaft bu\u1ed9c theo ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec1n l\u1ec7.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n d\u1ea7n d\u1ea7n mua th\u00eam ru\u1ed9ng<a class=\"footnote\" title=\"Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n d\u1ea7n d\u1ea7n mua th\u00eam ru\u1ed9ng. 'Ch\u00f9a chi\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecb quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, \u300aTrang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam\u300b, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 173, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-325-20\" href=\"#footnote-325-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>. <i>(Vi\u1ec7c mua th\u00eam ru\u1ed9ng, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>Khi c\u00f2n h\u00e0n vi, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu t\u1eebng \u0111i qua Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n, c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb l\u00e3o t\u0103ng n\u00f3i r\u1eb1ng sau n\u00e0y b\u00e0 s\u1ebd c\u1ef1c k\u1ef3 qu\u00fd hi\u1ec3n. Sau khi l\u1eddi ti\u00ean \u0111o\u00e1n \u1ee9ng nghi\u1ec7m, b\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n tri\u1ec7u v\u1ecb t\u0103ng \u0111\u00f3 nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Minh T\u00fac Th\u00e1i h\u1eadu, ng\u01b0\u1eddi Hoa D\u01b0\u01a1ng, Th\u00e0nh \u0110\u00f4. Khi c\u00f2n nh\u1ecf, theo cha xu\u1ed1ng h\u1ea1p, \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n, c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o gi\u1ecfi xem t\u01b0\u1edbng, n\u00f3i v\u1edbi cha b\u00e0: <i>&#8220;Ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00fd t\u1ed9c.&#8221;<\/i> Khi th\u1ea5y Th\u00e1i h\u1eadu, \u00f4ng ta kinh ng\u1ea1c n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ef1 qu\u00fd hi\u1ec3n c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4 g\u00e1i n\u00e0y.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u01b0\u01a1ng xa kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u01b0u l\u1ea1i, sao kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0?&#8221;<\/i> Cha b\u00e0 l\u1ea5y c\u1edb ngh\u00e8o kh\u00f3 t\u1eeb ch\u1ed1i, tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o t\u1eb7ng \u00f4ng m\u1ed9t tr\u0103m l\u1ea1ng v\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn kinh s\u01b0, Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111ang l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Nam Nha, nh\u1edd Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 \u0111\u01b0a b\u00e0 v\u00e0o cung. Khi l\u00ean ng\u00f4i, b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u00e0i nh\u00e2n, r\u1ed3i th\u0103ng l\u00ean Th\u1ea7n phi<a class=\"footnote\" title=\"Th\u0103ng l\u00ean Th\u1ea7n phi. 'Phi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-325-21\" href=\"#footnote-325-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn khi ch\u00ednh th\u1ee9c \u1edf ng\u00f4i trong cung, ti\u1ebfng t\u0103m vang d\u1ed9i kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi Nh\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ebfp ch\u00ednh, v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o \u1edf Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n \u0111\u00e3 v\u1ec1 ch\u00f9a Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4. Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ec1u l\u1ea7n tri\u1ec7u nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi c\u1ea7n g\u00ec, \u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u00ec c\u1ea3, ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u00f9a Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ed5ng ch\u00f9a, xin Th\u00e1i h\u1eadu ngh\u0129 \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1i h\u1eadu b\u00e8n ban cho hai ch\u00f9a nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng trong cung, d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng. Ri\u00eang ch\u00f9a Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 n\u1eb1m b\u00ean s\u00f4ng, c\u1ed5ng ch\u00f9a d\u1ef1ng tr\u00ean m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc, v\u1eeba x\u00e2y xong th\u00ec b\u1ecb giao long ph\u00e1 h\u1ee7y. Th\u00e1i h\u1eadu quy\u1ebft t\u00e2m x\u00e2y l\u1ea1i, d\u00f9ng m\u1ea5y v\u1ea1n c\u00e2n s\u1eaft s\u1ed1ng x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n c\u1ed5ng, c\u1ed5ng m\u1edbi \u0111\u1ee9ng v\u1eefng, v\u00ec giao long s\u1ee3 s\u1eaft. Nay tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n c\u00f3 ghi l\u00e0 do Th\u00e1i h\u1eadu x\u00e2y d\u1ef1ng<a class=\"footnote\" title=\"Nay tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n c\u00f3 ghi l\u00e0 do Th\u00e1i h\u1eadu x\u00e2y d\u1ef1ng. Ch\u1eef 'V\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 b\u1ed5 sung. Xem \u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 1 ch\u00e9p: 'Nay tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n ghi r\u1eb1ng do Th\u00e1i h\u1eadu x\u00e2y d\u1ef1ng'.\" id=\"return-footnote-325-22\" href=\"#footnote-325-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Vua l\u00e0 Th\u00e1nh V\u0103n Du\u1ec7 V\u0169 Nh\u00e2n Minh Hi\u1ebfu \u0110\u1ee9c, l\u1ea1i xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 \u1ee8ng Nguy\u00ean S\u00f9ng \u0110\u1ee9c Nh\u00e2n Th\u1ecd T\u1eeb Th\u00e1nh, Vua \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Bi\u1ec3u d\u00e2ng l\u00ean ba l\u1ea7n, Vua m\u1edbi nghe theo.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, ph\u00e1n H\u1ed9 b\u1ed9 C\u00e2u vi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u1ee3 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, Ph\u1ea1m Th\u1ee7 Kh\u00e1nh, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu, l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Khi Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u1eeb bi\u1ec7t, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u d\u01b0\u1edbi m\u00e0n che, li\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n t\u00e2u vi\u1ec7c<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n t\u00e2u s\u1ef1, 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd \u0111i\u1ec7n', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, truy\u1ec7n L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n', \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam c\u0169ng ch\u00e9p gi\u1ed1ng. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c, quy\u1ec3n 1, m\u1ee5c 4, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, m\u1ee5c \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: \u0110i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, t\u00ean c\u0169 l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, n\u0103m Minh \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 10 \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 C\u1ea7n Ch\u00ednh, th\u00e1ng 11 \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Th\u00f9y C\u1ee7ng, l\u00e0 n\u01a1i th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y Vua thi\u1ebft tri\u1ec1u. B\u1ea3n bi\u00ean n\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n', nay theo \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-325-23\" href=\"#footnote-325-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng vui, sau \u0111\u00f3 sai Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, v\u00e0 Ph\u00f9ng Kh\u1eafc Trung, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1eadu, thay th\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ee5 truy\u1ec7n ch\u00e9p: Th\u00e1i h\u1eadu nghe ch\u00ednh s\u1ef1, s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1eeb bi\u1ec7t \u1edf s\u00e2n, r\u1ed3i l\u00ean \u0111i\u1ec7n, Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u1eeb bi\u1ec7t xong, li\u1ec1n v\u1ed9i v\u00e0ng b\u01b0\u1edbc ra, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111i s\u1ee9. Ch\u00e9p kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh truy\u1ec7n v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Kh\u1ea3i Th\u00e1nh tri\u1ec1u b\u00e1i th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n, ch\u1ec9 sai ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u1ec5.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng Vua Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n An Th\u00e1nh \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/p>\n<p>[85] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u d\u00f9ng m\u1ed9t n\u1eeda nh\u1ea1c l\u1ec5. Nh\u1ea1c c\u00f4ng t\u1ea5u nh\u1ea1c, Vua kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u1ec3 m\u1eaft, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i ti\u1ec7c v\u1eabn c\u00f2n v\u1ebb bu\u1ed3n, t\u1ea3 h\u1eefu nh\u00ecn nhau, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u00e1n.<\/p>\n<p>[86] L\u00fac \u0111\u00f3, chi\u1ebfu ch\u1ec9 truy\u1ec1n xu\u1ed1ng th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7, tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tr\u00f2 H\u1ee9a Tri\u1ec1u Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ed5 sung v\u00e0o gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u T\u00f9y cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 h\u00e8n k\u00e9m kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ee5c chi\u1ebfu th\u01b0.<\/p>\n<p>Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ho\u00e0nh t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, ch\u01b0a th\u1ec3 tr\u1ecdng d\u1ee5ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u1ea9n d\u1eadt, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u1ea7u ti\u00ean tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng k\u1ebb l\u00e0m ngh\u1ec1 ca h\u00e1t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 \u0111\u1ee9c t\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 trong thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c li\u1ec1n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(L\u01b0u T\u00f9y v\u00e0 L\u00fd Ho\u00e0nh can gi\u00e1n vi\u1ec7c tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1ea1c c\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, nay ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y. L\u00fd Ho\u00e0nh n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, ch\u01b0a th\u1ec3 tr\u1ecdng d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u1ea9n d\u1eadt, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u01b0u T\u00f9y ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y, xen l\u1eabn v\u1edbi vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 sao bi\u1ebfn v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1eb7c t\u1ea5u Chung Ly C\u1ea9n, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u00e0 ph\u1ea1m ph\u00e1p, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed tr\u00ecnh b\u00e0y t\u00ecnh h\u00ecnh, n\u1ebfu tr\u00ecnh b\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt th\u00ec b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. B\u1ea3n ch\u00ed l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i. Nay ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n k\u1ef7.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u1ea5u ph\u00e8n \u1edf qu\u00e2n V\u00f4 Vi, cho ph\u00e9p d\u00e2n t\u1ef1 n\u1ea5u, quan thu mua.<\/p>\n<p>[89] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00e2n T\u00f4ng ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Uy\u00ean \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Th\u00e1t L\u00e3m, k\u1ebft minh v\u00e0 khi\u1ebfn h\u1ecd quy ph\u1ee5c. Nay th\u1ee5y hi\u1ec7u ch\u1ec9 x\u01b0ng l\u00e0 V\u0103n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 V\u0169, n\u00ean th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0169.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho hai ch\u1ebf v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n b\u00e0n th\u00eam.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, t\u1ebf X\u00e3, ban y\u1ebfn ti\u1ec7c nh\u01b0 l\u1ec7 c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00f3, n\u1ebfu t\u1ec3 th\u1ea7n xin b\u00e3i b\u1ecf, th\u00ec ch\u1ec9 sai trung s\u1ee9 ban r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 tr\u00e1i c\u00e2y.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Nam giao ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n xin r\u1eb1ng xa gi\u00e1 t\u1eeb Th\u00e1i mi\u1ebfu tr\u1edf v\u1ec1, \u0111i qua ph\u00eda t\u00e2y C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Chu T\u01b0\u1edbc m\u00f4n \u0111\u1ebfn Giao cung, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u00e0 l\u1ec7nh ng\u00e0y \u0111\u00f3 c\u1eed quan \u0111\u1ebfn C\u1ea3nh Linh cung t\u1ea5u c\u00e1o.<\/p>\n<p>[92] L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n d\u1eabn tuy\u1ec3n nh\u00e2n, ph\u00e0m ai c\u00f3 t\u1ed9i ri\u00eang \u0111\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ch\u1ee9c. Vua h\u1ecfi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;T\u1ed9i ri\u00eang c\u00f3 m\u1ea5y lo\u1ea1i?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1ed9i ri\u00eang v\u1ed1n nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0 \u0111\u1ebfn nha m\u00f4n t\u1ea1 l\u1ed7i kh\u00f4ng k\u1ecbp, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh r\u01a1i h\u1ed1t, m\u1ea5t l\u1ec5 nghi, vi\u1ec7c tuy r\u1ea5t nh\u1ecf, nh\u01b0ng v\u00ec kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1ed9i ri\u00eang.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c quan n\u00ean x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec l\u1ed7i nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf ph\u1ebf m\u00e3i.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c c\u1ea3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[93] L\u00fac \u0111\u1ea7u, Tri phong ch\u00e2u, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ecdc m\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"Tri phong ch\u00e2u N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ecdc m\u1ea5t, 'Phong ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'N\u00f4ng ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-325-24\" href=\"#footnote-325-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, m\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 Chi\u1ebft th\u1ecb c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean xin cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a V\u0103n Ng\u1ecdc l\u00e0 D\u01b0 Kh\u00e1nh k\u1ebf nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i xin cho ch\u00e1u c\u1ee7a V\u0103n Ng\u1ecdc l\u00e0 Ho\u00e0i T\u00edn, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tu\u1ea7n h\u1ea1t Thi\u00ean M\u00f4n quan, coi s\u00f3c tr\u1ea1m ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3n c\u00e2u l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 qu\u00e2n m\u00e3 c\u00f4ng s\u1ef1 Cao K\u1ebf Trung v\u00e0 Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy Trung t\u1eadp h\u1ee3p quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. K\u1ebf Trung v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ho\u00e0i T\u00edn t\u1ef1 \u00fd v\u00e0o Phong ch\u00e2u, khao th\u01b0\u1edfng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh, gi\u1ebft ch\u00f3 th\u1ec1 nguy\u1ec1n, mu\u1ed1n \u0111o\u1ea1t ng\u00f4i v\u1ecb c\u1ee7a D\u01b0 Kh\u00e1nh, m\u00e0 Chi\u1ebft th\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u0103n Ng\u1ecdc c\u00f2n c\u00f3 ch\u00e1u l\u00e0 Ho\u00e0i Qu\u00e2n, hi\u1ec7n gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Gi\u00e1m T\u1ea5n ch\u00e2u di\u00eam thu\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 sai thay th\u1ebf D\u01b0 Kh\u00e1nh. Tuy nhi\u00ean, trong di bi\u1ec3u, V\u0103n Ng\u1ecdc t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed D\u01b0 Kh\u00e1nh thay m\u00ecnh, nay c\u0169ng xin ban cho D\u01b0 Kh\u00e1nh m\u1ed9t ch\u1ee9c quan.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, phong Ho\u00e0i Qu\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, Tri phong ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Phong Ho\u00e0i Qu\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tri phong ch\u00e2u, 'H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-325-25\" href=\"#footnote-325-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, b\u1ed5 D\u01b0 Kh\u00e1nh l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, tha cho Ho\u00e0i T\u00edn kh\u00f4ng truy c\u1ee9u.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, sai \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed L\u00fd Th\u00f9y v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh \u0111i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh s\u00f4ng ng\u00f2i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u1ea1t, V\u1ec7, v\u00ec n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n ch\u1ed7 s\u00f4ng v\u1ee1.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, b\u00e1i y\u1ebft Ti\u00ean th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng. Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan theo h\u1ea7u l\u00ean gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng, sai Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung M\u00e3 Quy Ph\u00f9 gi\u1ea3ng \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, ban cho Quy Ph\u00f9 \u00e1o m\u1eb7c tam ph\u1ea9m. Sau \u0111\u00f3 xem bia khen ng\u1ee3i 72 v\u1ecb hi\u1ec1n nh\u00e2n, xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ec1 ba l\u1ec5, h\u1ecfi Th\u1ecb gi\u1ea3ng Ph\u00f9ng Nguy\u00ean v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ba \u0111\u1eddi. R\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu Chi\u00eau Li\u1ec7t V\u0169 Th\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng. Khi tr\u1edf v\u1ec1, ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n K\u1ebf Chi\u1ebfu, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u. Quy Ph\u00f9, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy v\u00e0 c\u00e1c quan xin t\u00f4n th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0 V\u0103n Minh V\u0169 \u0110\u1ecbnh Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh Nguy\u00ean Hi\u1ebfu. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[97] B\u00ed th\u01b0 lang H\u00e0n C\u1eeb t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay, ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n c\u1ee7a ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft, n\u1ebfu ch\u00ednh quan \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u00fang theo s\u1eafc h\u1ea1n th\u00ec c\u1ea5p cho, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec thu h\u1ebft v\u1ec1 quan, kh\u00f4ng c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd n\u1eefa.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. C\u1eeb l\u00e0 con c\u1ee7a Qu\u1ed1c Hoa.<\/p>\n<p>[98] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>&#8220;S\u00e1ch b\u1ea3o th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0 t\u00f4n hi\u1ec7u c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, c\u00e1c ph\u00e1p v\u1eadt d\u00f9ng trong l\u1ec5 \u0111\u1ec1u l\u00e0m b\u1eb1ng v\u00e0ng, ch\u1ec9 c\u00f3 n\u0103m Thi\u00ean Hi t\u1eebng d\u00f9ng v\u00e0ng m\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00ean d\u00f9ng v\u00e0ng, c\u00f2n ph\u00e1p v\u1eadt c\u1ee7a Tr\u1eabm ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u00e0ng m\u1ea1 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ea3o c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u nh\u1eadn s\u00e1ch m\u1ec7nh, n\u00ean d\u00f9ng v\u00e0ng r\u00f2ng, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u00e0ng m\u1ea1 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><em>(Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Minh \u0110\u1ea1o th\u1ee9 2 v\u00e0 ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 8 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 2, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/em><\/p>\n<p>[99] Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng Hoa nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n ch\u00fang nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u l\u1ea1c, xin mi\u1ec5n thu\u1ebf ph\u1ea3i chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Vua b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang n\u1ed9p thu\u1ebf, ti\u1ec7n \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i chuy\u1ec3n sang qu\u1eadn kh\u00e1c?&#8221;<\/i> C\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng chuy\u1ec3n thu\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n th\u00ec c\u00e0ng g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, t\u1ebf \u1edf cung Th\u00e1i Nh\u1ea5t. Khi v\u1ec1, d\u1eebng xe xem ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y ru\u1ed9ng b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed3i sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i, ban cho tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Tri ch\u00e2u Doanh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p t\u1eeb L\u1ed9 ph\u00e2n Ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u1edf l\u00ean. T\u00e2n Tri ch\u00e2u Doanh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n v\u00ec ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy \u0111\u1ecbnh m\u1edbi.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: T\u1eeb nay, Tri ch\u00e2u Doanh v\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Cao D\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu vi\u1ebft th\u01b0 ban cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, l\u1ea5y ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a c\u1ed1 Trung th\u01b0 l\u1ec7nh Qu\u00e1ch S\u00f9ng l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu, v\u00e0 b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;T\u1eeb x\u01b0a, nh\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch \u00edt ai gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fa qu\u00fd, n\u00ean l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1ecdn t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh suy c\u1ef1u, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ng\u00e0y sau c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a Vua<a class=\"footnote\" title=\"'N\u1ea1o' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Nhi\u1ec5u', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-325-26\" href=\"#footnote-325-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ea5y \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Th\u00e1i T\u1ec1 l\u00e0m s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a l\u00e0m ph\u00f3; Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng Truy\u1ec1n l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 V\u0169 l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[104] L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, Vua cho r\u1eb1ng l\u1ec5 nghi ch\u01b0a x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i sang \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, ph\u00e1t s\u00e1ch \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An. Th\u00e1i h\u1eadu c\u0169ng mu\u1ed1n nh\u1eadn s\u00e1ch \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean th\u00f4i.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;H\u00f4m qua y\u1ebfn ti\u1ec7c trong cung, Tr\u1eabm nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean nh\u1ee7, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu m\u1edbi nghe nh\u1ea1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c li\u1ec1n \u0111em l\u1eddi Vua h\u1ecfi Th\u00e1i h\u1eadu, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi Ti\u00ean \u0111\u1ebf b\u1ecf thi\u00ean h\u1ea1, ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n nghe nh\u1ea1c su\u1ed1t \u0111\u1eddi, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ec9nh c\u1ea7u, sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ef1 tuy\u1ec7t n\u1eb7ng n\u1ec1?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, mi\u1ec5n cho c\u00e1c cung th\u1ee7 \u1edf Ch\u00e2u Nguy\u00ean kh\u1ecfi ph\u1ea3i ch\u1ecbu sai d\u1ecbch c\u1ee7a ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, t\u0103ng s\u0129 T\u00e2y Thi\u00ean Tr\u00fac l\u00e0 \u00c1i Hi\u1ec1n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng kinh Ph\u1ea1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, \u0111ai th\u1eaft.<\/p>\n<p>[108] Tri Ch\u00e2u Duy\u1ec5n, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00fd \u1ee8ng C\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, ph\u00e2n ty \u1edf Nam Kinh, c\u01b0 tr\u00fa \u1edf T\u1eeb Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2)<\/i>.<\/p>\n<p>[109] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1ec1 th\u1edd \u1edf vi\u1ec7n H\u1ed3ng Ph\u00fac.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u s\u1eeda s\u00f4ng, nhi\u1ec1u binh l\u00ednh b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, quan h\u1eefu ty ch\u1ec9 x\u00f3a t\u00ean h\u1ecd trong qu\u00e2n t\u1ecbch v\u00ec cho l\u00e0 \u0111\u00e0o ng\u0169, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. T\u1eeb nay n\u00ean l\u1ec7nh cho ghi r\u00f5 t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, c\u1ea5p ti\u1ec1n t\u1eed t\u1ebf \u0111\u1ec3 tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y l\u1ec5 Thi\u00ean Kh\u00e1nh, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau 5 ng\u00e0y kh\u00f4ng t\u00e2u \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay ch\u1ec9 c\u1ea5m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau 1 ng\u00e0y, c\u00e1c \u00e1n kh\u00e1c ch\u1ec9 c\u1ea5m v\u00e0o ng\u00e0y ch\u00ednh l\u1ec5.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;L\u1ec5 giao l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, Tr\u1eabm mu\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc t\u1eadp l\u1ec5 nghi trong cung, h\u00e3y l\u1ec7nh cho quan L\u1ec5 b\u1ed9 so\u1ea1n th\u1ea3o r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u00e3i chi\u1ebfu V\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u1eafc bia ng\u1ef1 ch\u1ebf tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda l\u1ea1i c\u00f2n xin \u0111eo th\u1ebb b\u00e0i. Hu\u1ed1ng chi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo th\u1ebb b\u00e0i \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi s\u0129 lo\u1ea1i, n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[114] B\u00e0 n\u1ed9i c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Tam ban, h\u1ecd L\u01b0u, th\u1ecd 108 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua th\u01b0\u1eddng tri\u1ec7u v\u00e0o cung, th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m v\u00ec tu\u1ed5i cao, ban chi\u1ebfu cho V\u0129nh \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf n\u01a1i g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ch\u0103m s\u00f3c.<\/p>\n<p><i>(V\u0129nh \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, c\u00f4ng tr\u00ecnh tu s\u1eeda Tam ty ho\u00e0n th\u00e0nh, g\u1ed3m 1.172 khu, Vua sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed1ng Th\u1ee5 vi\u1ebft b\u00e0i k\u00fd.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i do H\u00ecnh b\u1ed9 in \u1ea5n r\u1ed3i ban h\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3, Ph\u00e1n b\u1ed9 Y\u00ean T\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, t\u1eadp h\u1ee3p th\u01b0 l\u1ea1i ch\u00e9p tay, ch\u1eef sai nhi\u1ec1u, c\u00e1c n\u01a1i t\u00e2u l\u1ea1i, c\u00f3 khi d\u1eabn \u0111\u1ebfn ch\u1eadm tr\u1ec5, n\u00ean xin kh\u1eafc b\u1ea3n in \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ea3n in m\u00e0 sai th\u00ec sai c\u00e0ng nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ch\u1eef n\u00e0o sai l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> R\u1ed3i \u0111\u01b0a v\u00e0o lu\u1eadt.<\/p>\n<p><em>(V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Dung n\u00f3i: Kh\u1ea5u Lai c\u00f4ng t\u1eebng b\u00e0n in s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1 kh\u1eafp n\u01a1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd n\u00ean th\u00f4i. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01a1i t\u00e2u l\u1ea1i ch\u1eef sai trong s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i, V\u01b0\u01a1ng Nghi c\u00f4ng m\u1edbi d\u00f9ng l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Kh\u1ea5u, sai H\u00ecnh b\u1ed9 giam th\u1ee3 kh\u1eafc ch\u1eef r\u1ed3i in \u1ea5n ban b\u1ed1. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, quan coi l\u1ecbch c\u0169ng xin in l\u1ecbch. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, m\u1ed7i n\u0103m chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e9p t\u1ed1n 300 quan, nay in \u1ea5n ch\u1ec9 t\u1ed1n 30 quan.<\/em><\/p>\n<p><em>Vi\u1ec7c &#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: &#8216;M\u1ed9t b\u1ea3n sai th\u00ec tr\u0103m ngh\u00ecn b\u1ea3n sai.&#8217; V\u01b0\u01a1ng Nghi c\u00f4ng n\u00f3i: &#8216;Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ch\u1eef n\u00e0o sai l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8217; T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a v\u00e0o lu\u1eadt.&#8221; T\u1eed Dung n\u00f3i l\u1eddi b\u00e0n ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 c\u1ee7a Kh\u1ea5u Lai c\u00f4ng, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9, nay ch\u1ec9 l\u1ea5y ch\u00ednh s\u1eed, Th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1ed5 sung th\u00eam.)<\/em><\/p>\n<p>[117] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a 8 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9, d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng x\u1eed \u00e1n sai, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan coi ng\u1ee5c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[118] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, th\u00eam th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u00e0m l\u1ec5 tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng v\u00e0 cung C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u00e0m l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[121] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u00e0m l\u1ec5 h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u, \u0111\u1ea1i x\u00e1. B\u00e1 quan d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u cho ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. Ban th\u01b0\u1edfng cho b\u00e1 quan, c\u00e1c qu\u00e2n th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n<p>[122] L\u1ec7nh cho Tam ty t\u1ea1m ng\u1eebng mua l\u1ee5a l\u00e0 trong m\u1ed9t n\u0103m, gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 gi\u1ea5y cung ti\u1ebfn c\u1ee7a ch\u00e2u H\u1ea5p.<\/p>\n<p>[123] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, l\u1eadp ho\u00e0ng h\u1eadu h\u1ecd Qu\u00e1ch.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m K\u00fd qu\u1ed1c c\u00f4ng, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed5i phong l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c c\u00f4ng, v\u0103n v\u00f5 b\u00e1ch quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u1eeb ch\u1ed1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p><em>(T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u trong \u300aXu\u00e2n Minh Tho\u00e1i Tri\u1ec1u L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Ki\u1ebfn Long \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Hi, m\u1ed7i khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i l\u1ec5, hai ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 hai, L\u1eef Di Gi\u1ea3n kh\u1ea9n thi\u1ebft xin d\u1eebng l\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1ec9 gia \u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. X\u00e9t l\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m B\u00ecnh, T\u00f4n H\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eebng ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ea3i c\u00e1ch, nh\u01b0ng T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u kh\u00f4ng nh\u1edb, qu\u1ed1c s\u1eed c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ghi ch\u00e9p.)<\/em><\/p>\n<p>[125] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri K\u1ef3 ch\u00e2u L\u00fd Di Canh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, K\u1ef3 ch\u00e2u n\u1ed9p ti\u1ec1n mu\u1ed1i v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u b\u1eb1ng g\u1ed7 v\u00e0 than \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, nh\u01b0ng L\u00fd Di Canh t\u1ef1 \u00fd cho n\u1ed9p b\u1eb1ng l\u1ee5a, d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a \u00f4ng, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;L\u00fd Di Canh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef nhi\u1ec1u qu\u1eadn, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, \u1edf K\u1ef3 ch\u00e2u c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[126] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b.)<\/em><\/p>\n<p>[127] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0111\u00f4 t\u1ec9nh M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>&#8220;Trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n t\u0103ng nh\u00e2n, c\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t kh\u1ed5. Xin t\u1eeb nay ngo\u00e0i s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 h\u00e0ng n\u0103m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 th\u00eam ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu nh\u1eadn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng ho\u1eb7c c\u00f3 h\u00ecnh x\u0103m v\u00e0o s\u1ed5 t\u0103ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0110\u00e1n, \u0110\u00f4ng Ch\u00ed c\u1ea5m h\u00e0nh h\u00ecnh ba ng\u00e0y, ng\u00e0y \u0110oan Ng\u1ecd c\u1ea5m m\u1ed9t ng\u00e0y, thi h\u00e0nh ngay.<\/p>\n<p>[129] T\u00f4ng Ca C\u1ed1t T\u01b0 La v\u00e0 L\u1eadp Tu\u1ea7n sai \u0111\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh T\u01b0 \u0110\u1ea1c Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[130] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u m\u00e3n tang, khi nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh Tam vi\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 b\u00e1i nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[131] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Khi\u1ebft \u0110an sai H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Vinh v\u00e0 Cao ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u00fd Di\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0110\u00e1n.<\/p>\n<p>[132] M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an t\u1eadp tr\u1eadn l\u1edbn, tuy\u00ean b\u1ed1 s\u0103n b\u1eafn \u1edf U Ch\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng, b\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn hai ph\u1ee7, \u0111\u1ec1u xin chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, luy\u1ec7n t\u1eadp qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t tr\u1eafc. Duy c\u00f3 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba m\u1edbi k\u1ebft h\u00f2a h\u1ea3o, nay h\u1ecd \u0111\u1ed9ng binh l\u00e0 v\u00ec th\u1ea5y Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, mu\u1ed1n th\u0103m d\u00f2 th\u1eed th\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta m\u00e0 th\u00f4i, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 g\u00e2y hi\u1ec1m kh\u00edch? N\u1ebfu v\u1eabn c\u00f2n lo ng\u1ea1i, chi b\u1eb1ng nh\u00e2n vi\u1ec7c s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111ang v\u1ee1 \u0111\u00ea, l\u1ea5y danh ngh\u0129a ph\u00f2ng ch\u1ed1ng l\u0169 l\u1ee5t, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ea3 nhi\u00ean r\u00fat lui.<\/p>\n<p>[133] H\u00f9ng Ch\u00e2u c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch x\u00e2m nh\u1eadp c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, d\u00e2n ch\u00fang bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i. Tri ch\u00e2u Cao K\u1ebf Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an h\u00e0ng n\u0103m d\u1ef1a v\u00e0o v\u00e0ng l\u1ee5a c\u1ee7a ta, sao d\u00e1m ph\u00e1 v\u1ee1 minh \u01b0\u1edbc?&#8221;<\/i> \u00d4ng v\u1eabn b\u00ecnh t\u0129nh nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. Sau \u0111\u00f3 m\u1edbi bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi B\u1ed9t H\u1ea3i n\u1ed5i lo\u1ea1n ch\u1ed1ng Khi\u1ebft \u0110an, \u0111i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 hai b\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u00e9p: N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn xin m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea5t trong bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ch\u0103n ng\u1ef1a. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111ang b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0, Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Th\u00e1i h\u1eadu sai ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang ki\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng cho th\u00ec t\u1ecf ra s\u1ee3 h\u00e3i, chi b\u1eb1ng cho h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1eafc \u0111\u1ecbch hung h\u00e3n, sao l\u1ea1i \u0111\u1ec3 h\u1ecd v\u00e0o trong bi\u00ean gi\u1edbi?&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ec9 d\u1ecda n\u1ea1t b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 d\u00e1m \u0111\u1ebfn. N\u00ean b\u00ed m\u1eadt ban chi\u1ebfu cho T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u xin ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u1ef1a, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ea5t tr\u1eafc.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu nghe theo. Qu\u1ea3 nhi\u00ean Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi. L\u00fac \u0111\u00f3 T\u00e0o V\u0129 \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>\u00c2u T\u0129nh trong \u300aTh\u00e1nh T\u1ed1ng Xuy\u1ebft Di\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u00e0o Trung th\u01b0. N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, B\u1eafc tri\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a th\u01b0, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc h\u1ecd \u0111\u00f3i k\u00e9m, xin m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea5t H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 s\u0103n b\u1eafn. L\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111ang ngh\u1ec9 \u1ed1m, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c \u1ea5y. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Xin cho h\u1ecd m\u01b0\u1ee3n.&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;L\u00fd do th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, h\u1ecd \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u1ea5n b\u1edd c\u00f5i, c\u00f3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng th\u01b0 kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> B\u00e8n theo l\u1eddi \u1ea5y m\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi, r\u1ea5t kh\u00e9o l\u00e9o. <\/i><\/p>\n<p><i>Hai vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd c\u00f9ng x\u1ea3y ra n\u0103m \u1ea5y. Nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 T\u00e0o V\u0129 \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n. Th\u00e1ng 11 n\u0103m sau Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 4 l\u1ea1i d\u1eddi \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng, th\u00e1ng 7 l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec1u l\u00e0 tin \u0111\u1ed3n sai l\u1ea1c, nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-325-1\">Tu\u1ea7n ph\u1ed1 nguy\u00ean l\u00e0 'tu\u1ea7n b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n T\u1ed5 T\u00f4ng Khoa C\u1eed Th\u1ee7 Nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-325-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-2\">Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c th\u00ec nh\u01b0 k\u1ef3 thi \u0111\u1ed1i s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'gia', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-325-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-3\">Ch\u1eef 't\u1ea7m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi 3-31 b\u1ed5 sung. L\u1ea1i n\u1eefa, '\u0110\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn', trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 Cao D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-325-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-4\"> 'Th\u01b0 tr\u00e1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u01b0 l\u00ed', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-325-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-5\"> 'T\u1ef1 thi\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ef1 tuy\u1ec3n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-325-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-6\"> 'Qu\u00e1n ch\u1ee9c' nguy\u00ean l\u00e0 'Quan ch\u1ee9c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-325-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-7\"> 'tri\u1ec1u' nguy\u00ean l\u00e0 'li\u1ec5n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u01b0 ph\u1ee5c 4-4, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27 Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-325-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-8\"> 'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-325-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-9\"> 'b\u1ea5t ch\u1ebf ph\u1ee5c' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 41-8 ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ea5t th\u00e0nh ph\u1ee5c', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-325-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-10\"> D\u01b0 nh\u00e2n c\u00f4ng tr\u00ed t\u01b0, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27 chi 20 ch\u00e9p l\u00e0 'D\u01b0 nh\u00e2n c\u00f4ng tr\u00ed t\u01b0 t\u1ed9i ch\u00ed \u0111\u1ed3', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-325-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-11\"> c\u00e2u 'c\u00e1c s\u1ee9 ph\u00f3 c\u1ee7a Tam ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eefa' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ph\u00f3 s\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p, m\u1ee5c 1, \u0111i\u1ec1u 65 s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-325-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-12\"> Gi\u00e1 tr\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp kho \u1edf Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n l\u00e0 28.000, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '10.000', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 183 v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-325-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-13\"> Thu v\u1ec1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 v\u1ec1 t\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ghi: '\u0110\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng b\u00f9 m\u1ea5t, t\u1ec7 \u1edf ch\u1ed7 tr\u00e0 v\u00e0 vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ee5 thu\u1ed9c l\u1eabn nhau'. <a href=\"#return-footnote-325-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-14\"> So s\u00e1nh gi\u1eefa ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi, ch\u1eef 'c\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-325-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-15\"> M\u1ed7i kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 100.000, ch\u1eef 'kho\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'c\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-325-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-16\"> Th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 750.000 c\u00f3 l\u1ebb, 'th\u1ef1c thu' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'thu th\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-325-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-17\"> Th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf kinh s\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam 1.040.000 c\u00f3 l\u1ebb, ch\u1eef 'tr\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, '40.000' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '4.000', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-325-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-18\"> L\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 50.000 ti\u1ec1n n\u1ed9p ri\u00eang \u0111\u1ec1u th\u00e0nh 70.000, ch\u1eef '\u0111\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-325-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-19\"> L\u1ea1i tri\u1ec7u D\u1eadt v\u00e0o h\u1ecfi, ch\u1eef 'h\u1ecfi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ed1i', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt trong quy\u1ec3n 426 c\u1ee7a \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-325-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-20\">Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n d\u1ea7n d\u1ea7n mua th\u00eam ru\u1ed9ng. 'Ch\u00f9a chi\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecb quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, \u300aTrang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam\u300b, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 173, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-325-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-21\">Th\u0103ng l\u00ean Th\u1ea7n phi. 'Phi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-325-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-22\">Nay tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n c\u00f3 ghi l\u00e0 do Th\u00e1i h\u1eadu x\u00e2y d\u1ef1ng. Ch\u1eef 'V\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 b\u1ed5 sung. Xem \u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 1 ch\u00e9p: 'Nay tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n ghi r\u1eb1ng do Th\u00e1i h\u1eadu x\u00e2y d\u1ef1ng'. <a href=\"#return-footnote-325-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-23\">Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n t\u00e2u s\u1ef1, 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd \u0111i\u1ec7n', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, truy\u1ec7n L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n', \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 27, m\u1ee5c Trang Hi\u1ebfn th\u00f9y li\u00eam c\u0169ng ch\u00e9p gi\u1ed1ng. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c, quy\u1ec3n 1, m\u1ee5c 4, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, m\u1ee5c \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: \u0110i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, t\u00ean c\u0169 l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, n\u0103m Minh \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 10 \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 C\u1ea7n Ch\u00ednh, th\u00e1ng 11 \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Th\u00f9y C\u1ee7ng, l\u00e0 n\u01a1i th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y Vua thi\u1ebft tri\u1ec1u. B\u1ea3n bi\u00ean n\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n', nay theo \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-325-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-24\">Tri phong ch\u00e2u N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ecdc m\u1ea5t, 'Phong ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'N\u00f4ng ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 21-11 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-325-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-25\">Phong Ho\u00e0i Qu\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tri phong ch\u00e2u, 'H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tam ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-325-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-325-26\"> 'N\u1ea1o' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Nhi\u1ec5u', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-325-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":3,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-325","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1312,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/325\/revisions\/1312"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/325\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=325"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=325"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}