{"id":327,"date":"2025-07-04T02:46:37","date_gmt":"2025-07-04T02:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=327"},"modified":"2025-12-01T15:15:11","modified_gmt":"2025-12-01T08:15:11","slug":"beta-quyen-103-nam-thien-thanh-thu-3-at-suu-1025","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-103-nam-thien-thanh-thu-3-at-suu-1025\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 103: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 3 (\u1ea4T S\u1eecU, 1025)","rendered":"QUY\u1ec2N 103: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 3 (\u1ea4T S\u1eecU, 1025)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, b\u00e3i ch\u1ee9c, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u.\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 phi\u00ean tr\u1ea5n l\u1edbn, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi l\u00e0m m\u1ee5c th\u1ee7, \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn nh\u1eefng ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean l\u00e0m th\u1ecb t\u00f2ng, nay giao ph\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau T\u00f2ng Thu\u1eadn, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung H\u00e0n Thi\u1ec7u Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh. Vua ti\u1ebfp h\u1ecd \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ed3i sau r\u00e8m, b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n. T\u00f2ng Thu\u1eadn mu\u1ed1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p th\u00e1i h\u1eadu, nh\u01b0ng s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p. Ti\u1ebft Khu\u00ea b\u00e1c l\u1ea1i: <i>\"Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ed3i sau r\u00e8m nghe ch\u00ednh s\u1ef1, ngay c\u1ea3 qu\u1ea7n th\u1ea7n trong tri\u1ec1u c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p.\"<\/i> T\u00f2ng Thu\u1eadn b\u00e8n th\u00f4i.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn l\u00fac t\u1eeb bi\u1ec7t, T\u00f2ng Thu\u1eadn b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua sai t\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ch\u1ee7 tr\u00ec ti\u1ec7c \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch. T\u00f2ng Thu\u1eadn h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng: <i>\"M\u1ed7i khi Nam tri\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m quy\u1ec1n, t\u1ea1i sao v\u1eady?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e1p: <i>\"Ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quan ph\u1ea9m cao th\u1ea5p. Hi\u1ec7n nay trong nh\u1ecb ph\u1ee7 c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi, s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i s\u1ee9, (vi\u1ec7c ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n) c\u0169ng kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5.\"<\/i> T\u00f2ng Thu\u1eadn im l\u1eb7ng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b, c\u00f3 ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u00f4i ch\u00fat.)<\/i>\r\n\r\nSau khi ch\u00fac th\u1ecd, T\u00f2ng Thu\u1eadn t\u1ecf ra ki\u00eau ng\u1ea1o, c\u00e1o b\u1ec7nh \u1edf l\u1ea1i d\u1ecbch qu\u00e1n, kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang h\u1eb9n[footnote]'Kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang h\u1eb9n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang h\u1eb9n', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290, \u300aT\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung ch\u1eef 'd\u0129', h\u1ee3p ngh\u0129a h\u01a1n.[\/footnote].\r\n\r\nVua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m, \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u00f2ng Thu\u1eadn bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n t\u1eeb t\u1eeb r\u00fat lui.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh, c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u00fac th\u1ecd Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 t\u0103ng \u0111\u1ea1o nh\u01b0 l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean, v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 380 ng\u01b0\u1eddi. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0111\u1ed9 300 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[5] Ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, L\u1eadp Tu\u00e2n \u1edf T\u00f4ng Ca xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ch\u00e2u V\u1ecb m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 50 t\u1ea5m v\u1ea3i v\u00e0 50 c\u00e2n tr\u00e0.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ghi ch\u00e9p con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ef1u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: T\u00f4ng C\u1ea9n, ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng; T\u00f2ng Ng\u1ea1c, ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ed1ng K\u1ef3; S\u00e2n, ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00e3 \u0110oan; T\u01b0\u01a1ng, ch\u00e1u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n; T\u00f2ng Gi\u1ea3n, ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ea5t S\u0129 An; T\u0129nh, ch\u00e1u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang \u1edf B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh.\r\n\r\nCh\u00e1u c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd Ch\u00ed l\u00e0 Ph\u1ee5c; ch\u00e1u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n l\u00e0 Kh\u00e1nh T\u00f4n; ch\u00e1u c\u1ee7a \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 l\u00e0 Hi Nhan; ch\u00e1u c\u1ee7a V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n H\u1ed3ng Ti\u1ebfn l\u00e0 V\u0129nh Phi; ch\u00e1u c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh B\u00ednh l\u00e0 X\u1eed Ch\u00ednh; ch\u00e1u c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng Phi l\u00e0 Thuy\u1ebft, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u00ed Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf Giao m\u00e0 ban \u00e2n cho con ch\u00e1u c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, nh\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Phi kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u \u0111ang l\u00e0m quan, n\u00ean c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n. H\u1ed3ng Ti\u1ebfn v\u00e0 B\u00ednh theo l\u1ec7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e1o \u0111\u00e1p \u00e2n t\u01b0.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 xin \u0111\u01b0a vi\u1ec7c c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u1ecb ph\u1ebf v\u00e0o Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, truy t\u1eb7ng t\u1eb1ng t\u1ed5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Trung th\u01b0 l\u1ec7nh Qu\u00e1ch S\u00f9ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh; truy phong \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0 Th\u1ee7 L\u00e2n v\u00e0 cha l\u00e0 Do\u00e3n Cung \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9; m\u1eb9, b\u00e0 n\u1ed9i v\u00e0 b\u00e0 c\u1ed1 \u0111\u1ec1u l\u00e0m Qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, truy t\u1eb7ng anh c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 Th\u1ecb trung L\u01b0u M\u1ef9 l\u00e0m Trung th\u01b0 l\u1ec7nh; truy phong ch\u1ecb d\u00e2u l\u00e0 Vi\u1ec7t qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n Ti\u1ec1n th\u1ecb l\u00e0m V\u1eadn qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n.\r\n\r\n[10] Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u thi\u1ebfu quan th\u1ee7, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"N\u01a1i n\u00e0y ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i bi\u1ec3n, l\u00e0 n\u01a1i t\u1ee5 h\u1ecdp c\u1ee7a b\u1ea3o v\u1eadt, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m th\u1ee7 \u0111a ph\u1ea7n kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, nay n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u1ee3p.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch v\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o thanh li\u00eam, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng T\u00f2ng D\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 T\u00f2ng D\u1ecbch \u0111ang \u1edf Kinh Nam.\r\n\r\n[11] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, \u0111i\u1ec1u T\u00f2ng D\u1ecbch l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n.\r\n\r\n[12] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Vi\u00eam, ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m H\u00e0, l\u00e0m tri huy\u1ec7n H\u1ea1 T\u00e2n. L\u00f4 S\u0129 Lu\u00e2n, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, \u1ef7 th\u1ebf, x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n t\u1ee5ng giao cho Tr\u1ea7n Vi\u00eam x\u00e9t x\u1eed, Vi\u00eam x\u1eed c\u00f4ng minh. Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 H\u00e0n \u1ee8c nghe vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u00e2u l\u00ean xin b\u1ed5 Vi\u00eam l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\n<i>(Vi\u00eam c\u00f9ng Chu Gi\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f9ng l\u00fac, vi\u1ec7c c\u1ee7a Gi\u00e1n kh\u00f4ng r\u00f5, nay ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i vi\u1ec7c c\u1ee7a Vi\u00eam, nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.)<\/i>\r\n\r\n[13] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u01b0 v\u00ec cha l\u00e0 V\u0103n Ti\u1ec7p, nguy\u00ean l\u00e0 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 tu\u1ed5i cao, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o qu\u1eadn g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng. Vua \u0111ang giao vi\u1ec7c k\u1ebf ho\u1ea1ch cho T\u01b0, ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, mu\u1ed1n an \u1ee7i l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ee7a \u00f4ng, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban cho V\u0103n Ti\u1ec7p \u00e1o m\u1eb7c tam ph\u1ea9m.\r\n\r\n[14] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Ty s\u0129 tham qu\u00e2n L\u00fd \u0110\u1ea1o T\u00f4ng c\u00f9ng 33 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1ec7nh L\u1ea1i b\u1ed9 x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Ty s\u0129 tham qu\u00e2n do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i v\u00e0 c\u00f3 ti\u1ec1n \u00e1n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, g\u1ecdi l\u00e0 T\u00e1n tham qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch trong k\u1ef3 thi c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 kh\u00e1 h\u01a1n b\u1ed5 l\u00e0m Tham qu\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u00e9m h\u01a1n th\u00ec cho h\u00e0m th\u00ed. \u0110\u1ebfn khi qua k\u1ef3 thi Nam Giao, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u00e0m th\u00ed \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tuy\u1ec3n, nh\u01b0ng \u0110\u1ea1o T\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng, l\u1ea5y thu\u1ebf nh\u1ecb k\u1ef3 c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 trung \u0111\u1eb3ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, h\u1ea1n \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng 11 n\u0103m nay ph\u1ea3i ch\u1edf \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t.\r\n\r\n[16] C\u01b0u T\u01b0 v\u00e0 Cam Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, thi <em>\"Th\u00e2n, ng\u00f4n, th\u01b0, ph\u00e1n\"<\/em> \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi, L\u00e2m K\u00fd, nguy\u00ean l\u00e0 Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan Hu\u1ec7 Ch\u00e2u[footnote]Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' trong 'ti\u1ec1n Hu\u1ec7 Ch\u00e2u qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan L\u00e2m K\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote] c\u00f9ng 6 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Kinh quan, 48 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i th\u0103ng ch\u1ee9c theo l\u1ec7 c\u0169.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng t\u00ean L\u00e2m K\u00fd l\u00ean, Vua h\u1ecfi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"'Th\u00e2n, ng\u00f4n, th\u01b0, ph\u00e1n' c\u00f3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u00e2n t\u00e0i kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n, n\u1ebfu c\u1ea3 b\u1ed1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ef1a, th\u00ec n\u00ean th\u0103ng ti\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft Khu\u00ea b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, v\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e8m pha r\u1eb1ng Khu\u00ea \u0111\u00e3 ti\u1ebft l\u1ed9 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i trong cung c\u1ea5m.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, T\u1ea7n ch\u00e2u thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea5n gi\u1eef, Vua th\u1ea5y Khu\u00ea t\u1eebng nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0m quan \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, quen thu\u1ed9c phong th\u1ed5 n\u01a1i \u0111\u00f3, li\u1ec1n \u0111\u1ed5i Khu\u00ea l\u00e0m Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, v\u1eabn gi\u1eef l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a ch\u1ee9c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. T\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n, chi ph\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, Khu\u00ea ch\u00fa tr\u1ecdng ti\u1ebft ki\u1ec7m, d\u1ea1y d\u00e2n tr\u1ed3ng l\u00faa n\u01b0\u1edbc, c\u1ea9n th\u1eadn trong vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i.\r\n\r\nCu\u1ed1i n\u0103m[footnote] Cu\u1ed1i n\u0103m: B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 286, truy\u1ec7n Ti\u1ebft Khu\u00ea \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'gi\u1eefa n\u0103m'.[\/footnote], kho l\u01b0\u01a1ng t\u00edch tr\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m v\u1ea1n, thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i d\u01b0 ra ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, ki\u1ec3m tra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ngh\u00ecn kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng \u1ea9n l\u1eadu c\u1ee7a d\u00e2n, thu th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\r\n\r\n[19] \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau Kh\u00e1nh v\u00ec ki\u00eang h\u00fay t\u1ed5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng. Tuy nhi\u00ean, Th\u00e1i h\u1eadu ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u qu\u1ea7n th\u1ea7n ki\u00eang h\u00fay cha, nh\u01b0ng th\u00e2n th\u00edch g\u1ea7n \u0111\u1ec1u ki\u00eang c\u1ea3 h\u00fay t\u1ed5.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng Tung, c\u00f9ng \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh, \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m qu\u1ea3n c\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng ng\u00f2i, kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan th\u00e2n d\u00e2n \u1edf Khai phong, \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, T\u1eeb, T\u00fac, B\u1ea1c, T\u00e0o, \u0110\u01a1n, D\u0129nh, Th\u00e1i ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c, \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng ng\u00f2i, kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u00e2n B\u00ecnh t\u00e2u: <i>\"N\u0103m nay v\u00f9ng kinh \u0111\u00f4 m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, nh\u01b0ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi k\u00eau ca v\u1ec1 n\u1ea1n l\u1ee5t v\u1eabn l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n h\u1ed9, \u0111\u00f3 l\u00e0 do n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng kh\u00f4ng tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n bu\u00f4ng l\u1ecfng qu\u1ea3n l\u00fd. Nay \u0111ang kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch, n\u1ebfu quan l\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi sau s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i th\u1ebf n\u00e0o, l\u00e0m sao ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c. Xin \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n xong vi\u1ec7c m\u1edbi cho h\u1ecd \u0111i.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t th\u1ea5p d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai N\u00e3ng S\u01a1n thu\u1ed9c \u0110\u01a1n ch\u00e2u, s\u00f4ng c\u1ed5 b\u1ecb l\u1ea5p kh\u00f4ng th\u00f4ng, b\u00e8n \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c th\u00fac quan l\u1ea1i.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn khi s\u00f4ng s\u1eafp ho\u00e0n th\u00e0nh, l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 quan chuy\u00ean tr\u00e1ch, sau n\u00e0y \u1eaft l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf, xin cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng ng\u00f2i, kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch. \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 gi\u1edbi ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn xem x\u00e9t, d\u00e2n c\u00f3 k\u00eau ca v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i xem x\u00e9t.\"<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u. L\u1ea1i cho T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m L\u00fd Th\u1ee7 Trung chuy\u00ean qu\u1ea3n c\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng ng\u00f2i, kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu nh\u00e2n ng\u00e0y gi\u1ed7 Ch\u00e2n T\u00f4ng, c\u1ea5m nh\u1ea1c, ng\u1eebng gi\u1ebft m\u1ed5, kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u ba ng\u00e0y.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m r\u1eb1ng c\u00e1c s\u00e1ch \u0111ang kh\u1eafc in nh\u01b0 \u300aS\u01a1 H\u1ecdc K\u00fd\u300b, \u300aL\u1ee5c Thi\u1ebfp\u300b, \u300aV\u1eadn \u0110\u1ed1i\u300b \u0111\u1ec1u l\u00e0 sao ch\u00e9p t\u1eeb ti\u1ec3u thuy\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch cho vi\u1ec7c h\u1ecdc, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[23] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111i\u1ec1u Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1ebfn l\u00e0m Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u. M\u1ed7i khi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ph\u1ea7n d\u00e2ng cao, d\u00e2n ch\u00e2u lo s\u1ee3 b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, Nghi\u00eau T\u00e1 cho \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, tr\u1ed3ng m\u1ea5y v\u1ea1n c\u00e2y li\u1ec5u, d\u1ef1ng \u0111\u00ecnh Li\u1ec5u Kh\u00ea, d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed c\u01b0\u1edbp kho l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i ch\u1ee7 kho th\u00ec gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn[footnote]'Ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u00e2n ch\u00e2u', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh Kh\u1ea3o th\u00ec ghi l\u00e0 'ch\u00e2u kh\u00e1c'.[\/footnote], k\u1ebb kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee7 m\u01b0u l\u1ea1i gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho quan l\u1ea1i c\u1ea5p cao b\u00ed m\u1eadt thi h\u00e0nh theo chi\u1ebfu. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u1ec1u ban h\u00e0nh s\u1eafc l\u1ec7nh, d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 tr\u1ed9m c\u1eafp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng gi\u1ea3m t\u1ed9i, nh\u1edd v\u1eady m\u00e0 s\u1ed1ng s\u00f3t r\u1ea5t nhi\u1ec1u.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 ra v\u01b0\u1eddn sau, th\u01b0\u1edfng hoa c\u00e2u c\u00e1, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t, hai ch\u1ebf, t\u1ea1p h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tam ty s\u1ee9 ph\u00f3, tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed, tam ty ph\u00e1n quan, Khai Phong ph\u1ee7 suy quan, quan c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Khang ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed n\u1ed9i cung ti\u1ec5n qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 gi\u1ea3ng \u300aKh\u00fac L\u1ec5\u300b do T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, l\u1ea1i ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng th\u01a1 c\u1ed5 do Vua vi\u1ebft.\r\n\r\n[28] Th\u00e1i T\u1ec1, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n; Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 lang trung, c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vua tri\u1ec7u Th\u00e1i T\u1ec1 v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn th\u00ed \u1edf Trung th\u01b0, xem b\u00e0i thi xong, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"C\u00e1c t\u1eeb th\u1ea7n hai ch\u1ebf, l\u1ea5y v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ngh\u1ec1, nh\u01b0ng ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng th\u1ee9c nh\u1ea1y b\u00e9n, ph\u1ea9m h\u1ea1nh \u0111oan ch\u00ednh, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng tr\u00e1ch trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan khen ng\u1ee3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ec1 v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, Vua b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[29] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu th\u01b0\u01a1ng x\u00e9t vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin theo l\u1ec7 ban chi\u1ebfu, Vua n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban l\u1ec7nh r\u0103n b\u1ea3o, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u01b0\u01a1ng x\u00e9t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 ch\u1ee9c tr\u00e1ch gi\u00e1m s\u00e1t, nh\u1eefng k\u1ebb vi ph\u1ea1m t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecb t\u1ea5u h\u1eb7c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 l\u1eddi khanh n\u00f3i, r\u1ea5t hay, n\u00ean th\u00eam \u00fd n\u00e0y \u0111\u1ec3 nh\u1eafc nh\u1edf r\u0103n b\u1ea3o.\"<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Huy\u1ec7n \u00fay B\u00ecnh Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh T\u00f4ng Ng\u1ea1c b\u1ecb x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Lao th\u00e0nh An Ch\u00e2u. T\u00f4ng Ng\u1ea1c nh\u1eadn c\u1ee7a h\u1ed1i l\u1ed9 ph\u1ea1m ph\u00e1p, b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i, g\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i truy thu quan ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Huy\u1ec7n \u00fay l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng bao nhi\u00eau? Hay l\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c \u00edt \u1ecfi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 nu\u00f4i th\u00e2n?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"B\u1ed5ng l\u1ed9c tuy kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh 10 cu\u1ed1n th\u01b0 ph\u00e1p <i>\"phi b\u1ea1ch\"<\/i> c\u1ee7a Vua, l\u1ea1i kh\u1eafc \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00e2m H\u1ea3i qu\u00e2n l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Th\u1ee7 Ninh v\u00e0 Thi\u1ebfu khanh V\u1ec7 \u00fay l\u00e0 L\u01b0u T\u1ee9 \u0110oan \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu t\u1ea1m d\u1eebng vi\u1ec7c thi\u1ebft tri\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ec5 b\u1ed9 xin theo l\u1ec7 c\u0169, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ec5 g\u00ec?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Theo \u300aNguy\u1ec7t l\u1ec7nh\u300b, ti\u1ebft th\u00e1ng 5: 'Thi\u00ean t\u1eed \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i mi\u1ebfu', \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Trinh Nguy\u00ean \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, v\u00ec kh\u00ed \u00e2m b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, n\u00ean \u0111\u1eb7t ra nghi l\u1ec5 qu\u00e2n th\u1ea7n g\u1eb7p nhau, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ef1c hi\u1ec7n.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf b\u00e3i b\u1ecf. L\u1ea1i tra c\u1ee9u l\u1eddi b\u00e0n v\u1ec1 mi\u1ebfu Th\u00e1i T\u00f4ng, vi\u1ec7c thi\u1ebft tri\u1ec1u ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 l\u1ec5, n\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, \u0111\u1ed5i t\u00ean h\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n C\u1eeb thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u1ee9c D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u H\u00e1n th\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i B\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n \u1ea5p l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eafng ch\u1eb7t c\u00e2y, th\u1ea5y c\u00f3 ch\u1eef <i>\"Thi\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh\"<\/i>, b\u00e8n d\u00e2ng l\u00ean, v\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ed5i t\u00ean, l\u1ea1i ban cho Th\u1eafng tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Tam qu\u00e1n ch\u00e9p 17.600 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u1ec3 c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, s\u00e1ch \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c b\u1ecb ch\u00e1y, b\u00e8n m\u01b0\u1ee3n s\u00e1ch \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u00e9p b\u1ed5 sung, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 s\u00e1ch g\u1ed1c b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng nhi\u1ec1u, v\u00ec th\u1ebf sai ng\u01b0\u1eddi ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tr\u1ea3.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Tam ty t\u00e2u: <i>\"H\u01b0ng Ch\u00e2u T\u1ebf Ch\u00fang Gi\u00e1m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00fac ti\u1ec1n b\u1eb1ng 4 l\u00f2, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c 53.000 quan. G\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u00e2n n\u1ed9p s\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, m\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00fac ra l\u01b0u h\u00e0nh \u1edf v\u00f9ng Xuy\u00ean l\u1ea1i c\u00f3 th\u1eeba, xin t\u1ea1m gi\u1ea3m m\u1ed9t l\u00f2.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[37] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, l\u1ea5y Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung L\u01b0u Di\u1ec7p l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam.\r\n\r\nT\u1ed5 ti\u00ean Di\u1ec7p v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1eadn \u0110\u1ea1i[footnote]Ch\u1eef 'th\u1ebf' trong 'Di\u1ec7p ti\u00ean th\u1ebf \u0111\u1ea1i qu\u1eadn nh\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 quy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n b\u1ed5 sung[\/footnote], sau khi nh\u00e0 H\u1eadu Ng\u1ee5y d\u1eddi \u0111\u00f4, b\u00e8n \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u1edf H\u00e0 Nam. Lo\u1ea1n l\u1ea1c cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, c\u00e1c danh gia v\u1ecdng t\u1ed9c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u r\u1eddi b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, gia ph\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f2n tra c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c. Duy c\u00f3 h\u1ecd L\u01b0u t\u1eeb \u0111\u1eddi t\u1ed5 th\u1ee9 12 l\u00e0 Ho\u00e0n Tu\u1ea5n, l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang \u0111\u1eddi B\u1eafc T\u1ec1, v\u1ec1 sau \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi l\u00e0m quan. Ho\u00e0n Tu\u1ea5n sinh ra \u0110\u00e0n, l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd Khanh \u0111\u1eddi T\u00f9y; \u0110\u00e0n sinh ra Ch\u00ednh H\u1ed9i, l\u00e0m \u0111\u1ebfn t\u01b0\u1edbc Du Qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. T\u1eeb Ch\u00ednh H\u1ed9i \u0111\u1ebfn Di\u1ec7p l\u00e0 11 \u0111\u1eddi, \u0111\u1ec1u ch\u00f4n \u1edf H\u00e0 Nam, gia ph\u1ea3 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\r\n\r\nDi\u1ec7p t\u1eebng quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n ph\u1ee7 s\u1ef1 Khai Phong, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eddi v\u00e0o g\u1eb7p ri\u00eang, Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi: <i>\"Ta bi\u1ebft khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi danh t\u1ed9c, mu\u1ed1n xem gia ph\u1ea3 nh\u00e0 khanh, e r\u1eb1ng c\u00f9ng t\u00f4ng v\u1edbi ta.\"<\/i> Di\u1ec7p n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m.\"<\/i> M\u1ea5y h\u00f4m sau, Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i h\u1ecfi, Di\u1ec7p kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o, b\u00e8n gi\u1ea3 v\u1edd ch\u00f3ng m\u1eb7t, ng\u00e3 ra r\u1ed3i lui, nh\u1edd v\u1eady m\u00e0 tho\u00e1t.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Di\u1ec7p l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, s\u00e1ch Th\u1ef1c L\u1ee5c v\u00f4 t\u00ecnh b\u1ecf s\u00f3t, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch H\u00e0 Nam Ch\u00ed th\u00ec x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ph\u1ee5 ch\u00e9p vi\u1ec7c gia ph\u1ea3.)<\/i>\r\n\r\n[38] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 d\u1eabn v\u00e0o ch\u1ea7u \u0110\u1ed5ng Tr\u1eef, quan S\u00e1t ph\u00e1n ch\u00e2u Ho\u1ea1t do H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch ti\u1ebfn c\u1eed, chi\u1ebfu ban \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n. Tr\u1eef theo th\u1ee9 b\u1eadc danh v\u1ecb ti\u1ebfn s\u00e1ch, \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, nh\u01b0ng v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng c\u00f3 l\u1ed7i, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft d\u00e2n trong b\u1ed9, n\u00ean cho \u0111\u1ed5i b\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1ea5p h\u01a1n.\r\n\r\n[39] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m nay xin ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o v\u1ec1 vi\u1ec7c thi c\u1eed. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"N\u0103m tr\u01b0\u1edbc s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t kh\u00f4ng \u00edt, nh\u01b0ng xem l\u1ea1i b\u00e0i thi, ph\u1ea7n l\u1edbn ch\u01b0a th\u1eadt t\u1ed1t, nay n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean t\u00e2m h\u1ecdc t\u1eadp.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi tr\u01b0\u1ee3t \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa v\u1eeba v\u1ec1 qu\u00ea, n\u1ebfu nay l\u1ea1i cho h\u1ecd \u0111i thi, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u00e2u th\u1eddi gian \u00f4n t\u1eadp?\"<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed m\u1ed9t n\u0103m.\r\n\r\n<em>(Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5, Qu\u00fd M\u00f9i, theo s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b.)<\/em>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, d\u1eddi qu\u00e2n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n \u1edf ch\u00e2u Nghi, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Giang Kh\u1ea9u, v\u00ec th\u00e0nh c\u0169 nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed, m\u00e0 Giang Kh\u1ea9u c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ra v\u00e0o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi An H\u00f3a Man. Vua ban \u0111\u1ea7u nghi ng\u1ea1i vi\u1ec7c d\u1eddi qu\u00e2n l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tin c\u1eady, l\u1ea1i sai quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c x\u00e9t l\u1ea1i, hai c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u00e0 thu\u1eadn ti\u1ec7n, n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m theo.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho d\u1eddi qu\u00e2n.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua \u0111\u1ebfn trang Nam Ng\u1ef1 xem g\u1eb7t l\u00faa. Nghe ti\u1ebfng khung c\u1eedi trong nh\u00e0 d\u00e2n, Vua g\u1ecdi v\u00e0o h\u1ecfi, th\u00ec ra l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 ngh\u00e8o, b\u00e8n ban cho tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"Ch\u0103m ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 v\u1eabn ngh\u00e8o kh\u1ed5, sao kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\n[43] H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n Kh\u1ed5ng Di\u00ean L\u1ed7 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng xin kh\u00f4ng th\u0103ng, m\u00e0 xin ban \u00e1o m\u00e3o tam ph\u1ea9m cho cha m\u00ecnh l\u00e0 Kh\u1ed5ng H\u00fac, nguy\u00ean l\u00e0 lang trung b\u1ed9 T\u1eeb \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u. Vua n\u00f3i: <i>\"Con v\u00ec cha xin, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p thu\u1eadn.\"<\/i> Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban \u00e1o m\u00e3o tam ph\u1ea9m cho Kh\u1ed5ng H\u00fac. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Di\u00ean L\u1ed7 \u0111\u1ee7 l\u00e0m phong t\u1ee5c th\u00eam t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, b\u1ec7 h\u1ea1 chi\u1ec1u theo l\u1eddi xin, th\u1ef1c l\u00e0 gi\u00fap cho vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng hi\u1ebfu \u0111\u1ea1o.\"<\/i>\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban th\u00f3c l\u1ee5a cho \u1ea9n s\u0129 L\u00e2m B\u00f4 \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u, v\u00ec ty chuy\u1ec3n v\u1eadn hai Chi\u1ebft t\u00e2u r\u1eb1ng B\u00f4 c\u00f3 ti\u1ebft h\u1ea1nh, \u1edf T\u00e2y H\u1ed3 h\u01a1n 20 n\u0103m ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o th\u00e0nh.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, t\u1eb7ng ch\u1ee9c An H\u00f3a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc Tr\u00e2u Qu\u1ed1c c\u00f4ng cho Do\u00e3n Th\u00e0nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, phong anh trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 T\u1ec1 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Do\u00e3n Th\u0103ng l\u00e0m Thi\u1ec1n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc Di\u00ean An qu\u1eadn c\u00f4ng. Do\u00e3n Th\u0103ng nh\u1edb th\u01b0\u01a1ng em trai, ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111au bu\u1ed3n, Vua b\u00e8n b\u1ea3o c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"S\u1edf V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 anh em c\u00f9ng cha m\u1eb9 v\u1edbi Ti\u00ean \u0111\u1ebf, b\u1ec7nh n\u1eb1m l\u00e2u n\u0103m. Anh em Do\u00e3n Th\u0103ng hi\u1ebfu thu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 an \u1ee7i l\u00f2ng S\u1edf V\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\nDo\u00e3n Th\u0103ng v\u00e0 Do\u00e3n Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Nguy\u00ean T\u00e1.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c quan t\u00e2u ti\u1ebfn c\u1eed con em, ph\u1ea3i n\u00f3i r\u00f5 m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n s\u01a1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 quan h\u1ec7 h\u1ecd h\u00e0ng. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m ti\u1ebfn c\u1eed gian d\u1ed1i, d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y ch\u00e1u l\u00e0m con, t\u00e2u xin b\u1ed5 l\u00e0m quan kinh, sau \u0111\u00f3 t\u1ef1 nh\u1eadn t\u1ed9i. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng n\u1ebfu Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng t\u1ef1 nh\u1eadn t\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 vi\u1ec7c, xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y ch\u00e1u l\u00e0m con c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/em>\r\n\r\n[47] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00e2n th\u1ee5 Qu\u1eafc Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Th\u1ea5p Ch\u00e2u. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c ch\u1ee9c Ph\u00f2ng, \u0110o\u00e0n, Th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ebfn nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u00e0 Tri ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n th\u00ec t\u1ea1m \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, \u0111\u1ee3i khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m tri\u1ec1u th\u1ea7n ho\u1eb7c n\u1ed9i ch\u1ee9c l\u00e0m Tri ch\u00e2u th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf. Chi\u1ebfu cho Th\u1ea5p Ch\u00e2u t\u1ea1m \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n.\r\n\r\n[48] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c ty s\u1ee9 m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eadm ch\u1ee9c th\u00e2n d\u00e2n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb; c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0110o\u1ea3n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n v\u00e0o ng\u00e0y ch\u1eb5n \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch xu\u1ed1ng l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed Ni\u1ebfp Quan Khanh v\u00e0 L\u00fd Chi\u00eau C\u1ea5u \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u00f2ng D\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch \u300aTh\u1eadp \u0111\u1ea1i h\u01b0ng vong lu\u1eadn\u300b \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, ch\u1eef kh\u00f4ng sai nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u00f9y ti\u1ec7n s\u1eeda ch\u1eefa, coi \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c h\u00e0ng ng\u00e0y. Vua xem th\u1ea5y trong cung, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\r\n\r\nQuan Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n An; Chi\u00eau C\u1ea5u l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f4ng Ng\u1ea1c.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tri ph\u1ee7 Ch\u00e2u Ph\u00fac, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Chi\u00eau Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9; Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00f9ng b\u1ecb an tr\u00ed \u1edf Qu\u1ea3ng Nam. Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri H\u01b0ng H\u00f3a qu\u00e2n, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m l\u00e0m Gi\u00e1m Chi\u00eau Ch\u00e2u thu\u1ebf. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i gi\u00e1ng Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1eb1ng Ch\u00e2u T\u01b0 m\u00e3, Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c, l\u00e0m Gi\u00e1m Li\u1ec5u Ch\u00e2u thu\u1ebf. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n T\u00edn Ch\u00e2u C\u00fac V\u1ecbnh[footnote]C\u00fac V\u1ecbnh nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'C\u00fac V\u1ecbnh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 104, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Thi\u1ec7u Ch\u00e2u.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh t\u1ed1 c\u00e1o l\u1eabn nhau v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p, Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Kh\u00e1m quan, C\u00fac V\u1ecbnh ti\u1ebfp t\u1ee5c Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng c\u1ee9. Sau \u0111\u00f3 sai Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Chu Gi\u00e1n \u0111i\u1ec1u tra ri\u00eang, Chu Gi\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00fac V\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u tra Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng t\u1eebng nh\u1eadn c\u1ee7a d\u00e2n m\u1ed9t chi\u1ebfc \u0111ai t\u00ea gi\u00e1c th\u00f4ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m cho r\u1eb1ng Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng nh\u1eadn c\u1ee7a d\u00e2n ng\u1ecdc trai v\u00e0 b\u1ea1c c\u1ee7a nh\u00e0 s\u01b0, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u00e9p T\u01b0 l\u00fd Tham qu\u00e2n Di\u1ec7p C\u00e1i nh\u1eadn t\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc kia x\u1eed ph\u1ea1t c\u00f2n nh\u1eb9, n\u00ean Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t l\u1ea1i, v\u00e0 li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn C\u00fac V\u1ecbnh. V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh ban \u0111\u1ea7u t\u1ed1 c\u00e1o Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng ph\u1ea1m ph\u00e1p, \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kh\u1ea5u D\u1ee5ng H\u00f2a kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, Chu Gi\u00e1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1eb7c t\u1ed9i Kh\u1ea5u D\u1ee5ng H\u00f2a, Vua nghe theo l\u1eddi Chu Gi\u00e1n, c\u00e1ch ch\u1ee9c Kh\u1ea5u D\u1ee5ng H\u00f2a, l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Chu Gi\u00e1n c\u00f3 phong th\u00e1i c\u1ee7a \u0111\u00e0i th\u1ea7n, n\u00ean ghi t\u00ean l\u1ea1i, sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u00e1ch ch\u1ee9c Kh\u1ea5u D\u1ee5ng H\u00f2a, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi, nay theo \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b. Ng\u1ee5y Th\u00e1i ch\u00e9p vi\u1ec7c ng\u1ee5c \u00e1n c\u1ee7a Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng, so v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec chi ti\u1ebft h\u01a1n, nh\u01b0ng l\u1ea1i cho V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh l\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00ec sai, v\u00e0 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n xin kh\u01a1i c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 \u1edf Ch\u00e2u Ch\u00e2n th\u00e0nh s\u00f4ng[footnote]Ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n xin khai s\u00f4ng Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 kh\u1ea9u \u1edf Ch\u00e2u Ch\u00e2n, 'Ch\u00e2u Ch\u00e2n' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Tr\u1ef1c Ch\u00e2u', theo C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 17\/5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00f4ng ra s\u00f4ng l\u1edbn, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh n\u1ea1n thuy\u1ec1n b\u00e8 b\u1ecb tr\u00f4i m\u1ea5t. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin.\r\n\r\n[52] L\u1ec7nh cho Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i b\u1ea3o \u1edf Ng\u0169 T\u1ec9nh Xuy\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, th\u00ec bi\u00ean l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn.\r\n\r\n[53] Ho\u00e0n Ch\u00e2u, Nguy\u00ean Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng n\u1ed9i kh\u1ea5u. Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ec7nh cho C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Ph\u1ea1m Ung l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y duy\u00ean bi\u00ean th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 s\u1ee9, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o Nghi l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri Ho\u00e0n Ch\u00e2u Tr\u1ea1ch K\u1ebf \u00c2n t\u1ef1 \u00fd ph\u00e2n ph\u1ed1i l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c ch\u00e2u, l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o c\u00e1c tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c \u0111\u1ec3 th\u00fac gi\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n ngu mu\u1ed9i, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, k\u1ebb th\u00fac gi\u1ee5c l\u1ea1i l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i, \u0111\u00f2i h\u1ecfi g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd li\u1ec1n \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp. Do \u0111\u00f3, c\u00e1c tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn mu\u1ed1n l\u00e0m lo\u1ea1n, nh\u01b0ng l\u00e2u nay ch\u01b0a th\u1ec3 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng.\r\n\r\nG\u1eb7p l\u00fac th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c Kinh Ch\u00e2u l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecf tr\u1ed1n r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, Kinh Nguy\u00ean \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Chu V\u0103n Ch\u1ea5t c\u00f9ng b\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Khi\u00eam, ki\u1ec1m h\u1ea1t S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn b\u00e0n nhau ch\u00e9m T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn, l\u1ea1i c\u00f2n x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec. C\u00e1c tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i nghi ng\u1edd, b\u00e8n truy\u1ec1n tin k\u1ebft h\u1ee3p nhau, c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i l\u0169y. V\u0103n Ch\u1ea5t c\u00f9ng Tri V\u1ecb Ch\u00e2u M\u00e3 Tu\u00e2n M\u0129[footnote] M\u00e3 Tu\u00e2n M\u0129 nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u1eed Tu\u00e2n M\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-27, binh 27-19 v\u00e0 quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote] b\u00e0n vi\u1ec7c th\u1ea3 con tin \u0111\u1ec3 chi\u00eau ph\u1ee7, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, gi\u1eb7c c\u00e0ng th\u00eam s\u1ee3 h\u00e3i. Th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c kh\u00e1c l\u00e0 T\u00e1t B\u00f4 Kh\u00e1t l\u1ea1i d\u1eabn v\u00e0i ng\u00e0n tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c l\u00e0m ph\u1ea3n, c\u00e1c t\u1ed9c Ho\u00e0n Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u n\u1ed5i d\u1eady h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, g\u00e2y th\u00e0nh m\u1ed1i lo l\u1edbn \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tr\u1ea1ch K\u1ebf \u00c2n[footnote] Vi\u1ec7c Tr\u1ea1ch K\u1ebf \u00c2n ch\u1eef 's\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 T\u00e2y bi\u00ean thu\u1ed9c chi lo\u1ea1n b\u1ed5 sung.[\/footnote] theo \u300aTri\u1ec7u Tu\u00e2n T\u1ee5 M\u1ec5 \u0110\u1ed3 Kinh\u300b, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p. Tu\u00e2n g\u1ecdi T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn l\u00e0 T\u00e1t Di Long, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b truy\u1ec7n Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n g\u1ecdi T\u00e1t B\u00f4 Kh\u00e1t l\u00e0 Ti\u1ebft B\u00f4 Ca, kh\u00e1c v\u1edbi truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n, nay theo truy\u1ec7n B\u00e1c V\u0103n v\u00ec truy\u1ec7n B\u00e1c V\u0103n[footnote] B\u1ed1n ch\u1eef 'c\u00e1i B\u00e1c V\u0103n truy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote] c\u0169ng th\u1ea5y trong \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, c\u00f2n Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n th\u00ec \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec7n. Vi\u1ec7c l\u0103ng tr\u00ec T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn, s\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed, c\u0103n c\u1ee9 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c ch\u00e9m T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn v\u00e0 th\u1ea3 con tin, \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p. Truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00e0o V\u0129, \u0110i\u1ec1n M\u1eabn tr\u1ecb bi\u00ean d\u1eb9p gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng kh\u1edbp, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1ed5i t\u00ean Ty Quy\u00ean N\u1ea1p c\u1ee7a Tam Ty th\u00e0nh Ty L\u00fd Khi\u1ebfm.\r\n\r\n[55] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u1edf Kinh H\u1ed3 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a quan, khi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf l\u1ef1c th\u1eafng ti\u1ec1n, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ph\u00e1t V\u1eadn Ty. Ph\u00e1t V\u1eadn S\u1ee9 Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Du\u1ea9n v\u00e0 Ph\u00f3 S\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng k\u00eanh \u0111\u00e0o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ch\u00e2n, S\u1edf n\u00ean x\u00e2y \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ed1ng \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 chia n\u01b0\u1edbc t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng d\u00e2n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 d\u1ea7n d\u1ea7n th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ed9i v\u00e0ng g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho n\u00f4ng d\u00e2n. Lu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, d\u00e2n r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec7u V\u0169, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4 Th\u1ef1c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, b\u1ecb an tr\u00ed c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba D\u01b0 Ng\u1ea1c b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m Tr\u1ecbnh B\u00e2n b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf l\u00e0m nha ti\u1ec1n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u1ef1c l\u00e0m Huy\u1ec7n \u00fay T\u00e2n Phi\u1ec1n, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m An ph\u1ee7 T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng ta. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ef1c b\u1ecb b\u1ec7nh, s\u1ee3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, b\u00e8n nh\u1edd Ng\u1ea1c \u0111\u01b0a 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n ra ngo\u00e0i.\r\n\r\nNg\u1ea1c ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Th\u1ef1c l\u1ea1i sai l\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi th\u0103m, l\u1eddi l\u1ebd \u1ed3n \u00e0o, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 che gi\u1ea5u, li\u1ec1n b\u1eaft giao cho Khai Phong ph\u1ee7, sau l\u1ea1i xin giao cho Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i, ch\u1ecdn trung s\u1ee9 gi\u00e1m s\u00e1t x\u00e9t h\u1ecfi.\r\n\r\nTh\u1ef1c ban \u0111\u1ea7u n\u00f3i ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0a v\u00e0ng, l\u1ea1i vu c\u00e1o l\u1ea1i nh\u1ea7m l\u1eddi h\u1ecfi Ng\u1ea1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u00fd Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 H\u00e0n \u1ee8c \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9, m\u1edbi bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt, nh\u01b0ng v\u00e0ng v\u1eabn c\u00f2n \u1edf ch\u1ed7 Ng\u1ea1c. B\u00e2n v\u00ec truy b\u1eaft Th\u1ef1c \u0111\u1ebfn ng\u1ee5c, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c thi h\u00e0nh, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. C\u00f3 chi\u1ebfu an \u1ee7i Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng \u1ee9c v\u1eabn x\u00e9t t\u1ed9i Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed sai, chi\u1ebfu tha kh\u00f4ng h\u1ecfi.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ch\u1ea7u bu\u1ed5i s\u00e1ng, t\u1eadp trung \u1edf Vi\u1ec7n \u0110\u00e3i L\u1eadu, L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nh\u00ecn Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, v\u1ebb m\u1eb7t r\u1ea5t gi\u1eadn. Khi tr\u1eddi s\u00e1ng, \u0111\u1ecbnh l\u00ean ng\u1ef1a, b\u1ed7ng c\u00f3 con chu\u1ed9t ch\u1ea1y ra, r\u1ea5t ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i c\u00f2n d\u00e1m l\u00f3 \u0111\u1ea7u ra!\"<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t x\u1ea5u h\u1ed5.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, quy\u1ec1n Th\u00f4i tr\u1ef1c quan Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u00ecnh B\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ba n\u0103m, Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n cho r\u1eb1ng quy\u1ec1n sai ch\u01b0a xong, kh\u00f4ng cho kh\u1ea3o kh\u00f3a d\u1eabn ki\u1ebfn. Chi\u1ebfu cho x\u00e9t duy\u1ec7t, t\u1eeb nay c\u00e1c sai ph\u00e1i \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 l\u1ea1c Nguy B\u1ed1 g\u1ed3m 935 h\u1ed9 xin quy ph\u1ee5.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c thu\u1ed9c Ho\u00e0n Ch\u00e2u, T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban. Lo\u1ea1n Kh\u01b0\u01a1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed5i d\u1eady, Ki\u1ec1m h\u1ea1t V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn chia v\u00e0i ngh\u00ecn qu\u00e2n giao cho Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n \u0111i tu\u1ea7n tra, Ch\u1ea5n li\u00ean ti\u1ebfp th\u1eafng tr\u1eadn. Khi d\u1eabn v\u00e0i ch\u1ee5c k\u1ef5 binh \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Ho\u00e0i T\u00edn, g\u1eb7p ph\u1ea3i gi\u1eb7c \u0111\u00f4ng g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n, Ch\u1ea5n b\u1eafn ch\u1ebft v\u00e0i ch\u1ee5c t\u00ean, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y. Tuy nhi\u00ean, Ho\u00e0i T\u00edn c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t n\u1eafm gi\u1eef tr\u1ecdng binh nh\u01b0ng l\u1ea1i d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i B\u1ea3n, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\r\n\r\nH\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, gi\u1eb7c v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i bao v\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea1i B\u00ecnh Vi\u1ec5n, \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean, H\u1ee3p \u0110\u1ea1o, Th\u1ea1ch X\u01b0\u01a1ng, v.v. \u0110\u00f4 gi\u00e1m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Khai Phong Tri\u1ec7u S\u0129 Long[footnote]Ch\u1eef 'ph\u1ee7' d\u01b0\u1edbi 'Khai Phong' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00f3a.[\/footnote], Long V\u1ec7 H\u1eefu \u0110\u1ec7 tam qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Ng\u00f4 Ch\u00e2u \u0110\u1ed7 Tr\u1eebng \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n d\u1eabn qu\u00e2n theo \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u00e1c li\u1ec7t, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i B\u00ecnh Vi\u1ec5n, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc, trong b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00eam, d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ea3m t\u1eed ph\u00e1 v\u00f2ng v\u00e2y, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c c\u0169ng h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ee9u vi\u1ec7n c\u00e1c tr\u1ea1i kh\u00e1c.\r\n\r\nTh\u1ebf gi\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ed1ng n\u1ed5i, xin vi\u1ec7n binh t\u1eeb Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Minh gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u1ee9ng c\u1ee9u, n\u00ean gi\u1eb7c xin gi\u1ea3ng h\u00f2a, bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean. Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Quy T\u00edn.\r\n\r\n<i>(\u0110\u1ed7 Tr\u1eebng, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Ch\u1ea5n kh\u00e1 chi ti\u1ebft, c\u00f2n vi\u1ec7c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u1ee9u c\u00e1c tr\u1ea1i kh\u00e1c v\u00e0 gi\u1eb7c c\u1ea7u vi\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 th\u00ec l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt, nay l\u1ea5y ch\u00fa th\u00edch trong s\u00e1ch \u300aT\u1ee5 M\u1ec5 \u0110\u1ed3 Kinh\u300b do con c\u1ee7a Ch\u1ea5n l\u00e0 Tri\u1ec7u Tu\u00e2n so\u1ea1n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, nh\u1eb1m hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i cu\u1ed9c lo\u1ea1n Kh\u01b0\u01a1ng. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u1ea5n v\u00e0 \u300aT\u1ee5 M\u1ec5 \u0110\u1ed3 Kinh\u300b \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 c\u1ee9u tr\u1ea1i B\u00ecnh Vi\u1ec5n, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 c\u1ee9u tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c. Truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n ch\u00e9p: t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u00e1t B\u00f4 Kh\u00e1t d\u1eabn v\u00e0i ngh\u00ecn tr\u01b0\u1edbng b\u1ed9 n\u1ed5i lo\u1ea1n, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea5n Li\u1ec5u Tuy\u1ec1n thu\u1ed9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u, tr\u1ea1i B\u1ed9t C\u00e1p Tuy\u1ec1n thu\u1ed9c Ho\u00e0n Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed Ng\u00f4 Ch\u00e2u \u0110\u1ed7 Tr\u1eebng, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tri\u1ec7u S\u0129 Long t\u1eed tr\u1eadn. T\u00ean tr\u1ea1i l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u1ee3 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau th\u1ecb, Trang tr\u1ea1ch Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[61] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean c\u00e1c Tri ch\u00e2u, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n trong b\u1ed9 m\u00ecnh gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[62] Ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e3 ph\u00e1t binh tr\u1ea5n \u00e1p, Vua lo Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh nghi ng\u1edd, ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu d\u1ee5 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u quy ph\u1ee5, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean c\u1ea5p \u0111\u1ea5t \u0111ai cho h\u1ecd \u0111\u1ecbnh c\u01b0. L\u1ea1i r\u0103n b\u1ea3o quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y H\u1ea1 T\u1ee7ng, nguy\u00ean l\u00e0 Lang trung H\u1ed9 b\u1ed9, kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o.\r\n\r\nT\u1ee7ng t\u00e0i n\u0103ng h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ham ti\u1ebfn th\u1ee7, th\u00edch k\u1ebft giao, d\u00f9ng m\u01b0u m\u1eb9o, l\u1eadt l\u1ecdng ph\u1ea3n ph\u00fac, \u0111\u1eddi coi l\u00e0 gian t\u00e0. T\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb xin tu s\u1eeda \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Sau \u0111\u00f3 m\u1eb9 m\u1ea5t, l\u00e9n \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, xin kh\u1edfi ph\u1ee5c, d\u1ef1a v\u00e0o ho\u1ea1n quan Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, m\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi T\u1ee7ng, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf thu v\u00e0 mi\u1ec5n d\u1ecbch hai n\u0103m cho c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a An ph\u1ee7 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung.\r\n\r\n[66] Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 ba n\u0103m. Ban chi\u1ebfu cho kh\u1ea3o x\u00e9t theo l\u1ec7.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, T\u00f4n Xung, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e1nh gi\u1ebft B\u00e0nh V\u0103n O\u1ea3n, Tri ch\u00e2u Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u[footnote]Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e1nh gi\u1ebft B\u00e0nh V\u0103n O\u1ea3n, Tri ch\u00e2u Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u, 'B\u00e0nh V\u0103n O\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0nh Thi\u00ean O\u1ea3n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5-79, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 Man Di truy\u1ec7n s\u1eeda. 'Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u', c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 'Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u'.[\/footnote], con c\u1ee7a Nho M\u00e3nh l\u00e0 Nho T\u1ed1 d\u1eabn 92 ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Xin b\u1ed5 Nho T\u1ed1 l\u00e0m \u0110\u00f4 tri Binh m\u00e3 s\u1ee9 Ph\u1ee5c Ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<em>(Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u nay l\u00e0 Trung Thu\u1eadn Ch\u00e2u.)<\/em>\r\n\r\n[68] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ti\u1ebft \u0110i\u1ec1n, Tri \u00cdch Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n ph\u00e1t gi\u1ea3i c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u, t\u1eeb Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p qu\u00e1n kho\u00e1n \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0. Nay nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Tam ty, l\u1ea1i b\u1eaft l\u1ea1i vi\u00ean b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u00e3 c\u1ea5p, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi H\u00e1n, c\u1ed1ng s\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1eadn qu\u1ed1c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, nay sao l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa. H\u00e3y l\u1ec7nh mi\u1ec5n h\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 v\u00e0 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 t\u1eebng tham gia chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, mi\u1ec5n thu\u1ebf mu\u1ed1i t\u0103ng th\u00eam \u1edf gi\u1ebfng mu\u1ed1i Trung Ch\u00e2u v\u00e0 ti\u1ec1n ru\u1ed9ng doanh \u0111i\u1ec1n \u1edf huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ti\u1ebft, huy\u1ec7n Vu S\u01a1n thu\u1ed9c Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, c\u00f9ng ti\u1ec1n thu\u1ebf l\u00faa \u1edf V\u1ea1n Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Th\u1ecbnh Kinh t\u00e2u: <i>\"Ba tr\u01b0\u1eddng gi\u1ebfng mu\u1ed1i \u1edf Trung Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u0103m s\u1ea3n xu\u1ea5t 361.400 c\u00e2n mu\u1ed1i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 93.000 c\u00e2n, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ch\u1ee7 gi\u1ebfng b\u1ecb ph\u00e1 s\u1ea3n, b\u1ecb b\u1eaft giam m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ebf. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1ed9 ru\u1ed9ng doanh \u0111i\u1ec1n \u1edf hai huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ti\u1ebft v\u00e0 Vu S\u01a1n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng th\u1ef1c, t\u1eeb th\u1eddi Ng\u1ee5y Th\u1ee5c, d\u00e2n gian l\u1eeba \u0111\u1ea3o \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n thu\u1ebf, sau \u0111\u00f3 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00ec n\u1ee3 thu\u1ebf, nay v\u1eabn b\u1eaft l\u00fd d\u1ecbch thay th\u1ebf. \u1ede V\u1ea1n Ch\u00e2u, d\u00e2n mua l\u00faa nh\u01b0ng quan l\u1ea1i l\u1ea1i thu thu\u1ebf ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i d\u00e2n.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\nTh\u1ecbnh Kinh l\u00e0 anh h\u1ecd c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9.\r\n\r\n[71] \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ed9i Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 qu\u1ea3n l\u00fd Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, sai l\u00ednh \u0111i d\u00f2 x\u00e9t. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Tr\u1ea7m C\u00e1t t\u1ed1 c\u00e1o th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng H\u00f3a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho Khi\u1ebft \u0110an, li\u1ec1n b\u1eaft giam v\u00e0o ng\u1ee5c Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, v\u1ee5 \u00e1n li\u00ean l\u1ee5y r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ho\u00e0nh x\u00e9t l\u1ea1i, Ho\u00e0nh ph\u00e1t hi\u1ec7n ra t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 vu c\u00e1o, n\u00ean k\u1ebft t\u1ed9i Tr\u1ea7m C\u00e1t.\r\n\r\nNg\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, gi\u00e1ng ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m T\u00e0o Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb gian gi\u1ea3 l\u00e0m l\u00ednh d\u00f2 x\u00e9t c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty \u0111\u1ec3 h\u00f9 d\u1ecda d\u00e2n, t\u1ed1ng ti\u1ec1n. Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean ch\u1ee7 m\u01b0u, x\u1eed t\u1ed9i th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi, kinh \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ghi nh\u1eadn con trai c\u1ee7a Tri\u1ec7u S\u0129 Long l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u01b0 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Tri\u1ec7u Thu\u1ea7n l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb; con trai c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Tr\u1eebng l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, \u0110\u1ed7 V\u0129nh C\u00e1t l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Th\u1ee5y Th\u00e1nh xem g\u1eb7t l\u00faa, r\u1ed3i b\u00e0y ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u.\r\n\r\n[74] L\u00fd T\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u00e3 ban b\u1ed1 c\u00e1o th\u1ecb \u0111\u1ec3 khuy\u00ean b\u1ea3o th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u1ec1 \u00fd \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1eabn tranh c\u00e3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t ti\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3.\r\n\r\nNg\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ea1 T\u1ee7ng, c\u00f9ng C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung L\u00f4 S\u0129 Lu\u00e2n, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c, Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 L\u01b0 Th\u1ee7 C\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi vi\u1ec7c sai T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 H\u1ea1 T\u1ee7ng, c\u00f2n s\u1eed li\u1ec7u n\u00e0y theo b\u1ea3n ch\u00ed. S\u0129 Lu\u00e2n, th\u00e1ng 3 n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Ngo\u1ea1i lang ph\u00e1n \u0110\u1ed9 chi, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Trung lang, Thi\u1ec3m T\u00e0o, th\u00e1ng 10, l\u1ea5y ch\u1ee9c \u0110\u1ed9 chi l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang.)<\/i>\r\n\r\n[75] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m nay cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf tr\u01b0\u1eddng v\u00e0ng \u1edf huy\u1ec7n Quy H\u00f3a, qu\u00e2n Thi\u1ec7u V\u0169.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u1ea3 K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, Hu\u1ec7 Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Chu V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m H\u1eefu Su\u1ea5t ph\u1ee7 Su\u1ea5t, an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u; Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Khi\u00eam, Ki\u1ec1m h\u1ea1t S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 thay th\u1ebf; Tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u M\u00e3 Tu\u00e2n M\u0129 b\u1ecb ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, \u0111i\u1ec1u \u0111i ch\u00e2u kh\u00e1c.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Tuy\u00ean, H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu \u0110inh B\u1ea3o H\u00e0nh \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m Ch\u00e2u x\u00e9t x\u1eed V\u0103n Ch\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan. Khi v\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u1eed V\u0103n Ch\u1ea5t t\u1ed9i \u0111\u1ed3 2 n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, t\u1ed9i c\u00f4ng gi\u1ea3m xu\u1ed1ng ph\u1ea3i chu\u1ed9c 40 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ra l\u1ec7nh l\u01b0u \u0111\u00e0y v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh B\u00ecnh Xuy\u00ean tr\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu d\u1ee5.\r\n\r\n[79] Ty An ph\u1ee7 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 C\u1eedu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p Binh m\u00e3 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn. Th\u1ea7n th\u1ea5y qu\u00e2n n\u00e0y \u1edf n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n kh\u00f4ng \u00edt, Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 C\u1eedu m\u1edbi t\u1eeb c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u01b0a quen vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea5p, kh\u00f3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00e1p. Xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean, t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[80] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, m\u00f9ng 1, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, Binh b\u1ed9 lang trung Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu H\u1ee9a Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m ph\u00f3; H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Tri\u1ec7u \u1ee8ng l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\nVi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 ri\u00eang sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.\r\n\r\nH\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng cha l\u00e0 Th\u1eeba H\u1ea1o t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an[footnote]H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1ef1 n\u00f3i cha l\u00e0 Th\u1eeba H\u1ea1o t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, ch\u1eef 'ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283, truy\u1ec7n H\u1ea1 T\u1ee7ng b\u1ed5 sung.[\/footnote], m\u1eb9 m\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tang k\u1ef3, ngh\u0129a kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i. \u0110\u1ed5i l\u1ec7nh cho C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf M\u00e3 T\u00f4ng Nguy\u00ean \u0111i thay.\r\n\r\n[81] M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, \u0110oan ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Khang K\u1ebf Anh l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9, ki\u00eam tri V\u1ecb ch\u00e2u. K\u1ebf Anh cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung tuy \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5 nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n \u00e2m m\u01b0u ph\u1ea3n tr\u1eafc, b\u00e8n truy b\u1eaft nh\u1eefng k\u1ebb t\u1eebng ph\u1ea3n ph\u00fac, gi\u1ebft s\u1ea1ch, nh\u1edd \u0111\u00f3 n\u1ed5i danh \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c gi\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Nhung ph\u1ea3n ph\u00fac c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng x\u1ea3y ra trong n\u0103m n\u00e0y, n\u00ean t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a \u00f4ng \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf[footnote]'T\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1eeb', theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote].)<\/em>\r\n\r\n[82] Ph\u1ea1m Ung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean thu\u1ed9c v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb ph\u1ea1t d\u00ea, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u n\u1ed9p 500 ti\u1ec1n, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1eaft n\u1ed9p d\u00ea, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u1ed5 s\u1edf. T\u1eeb nay xin l\u1ea1i cho h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9 th\u00ec theo lu\u1eadt H\u00e1n n\u1ed9p \u0111\u1ed3ng chu\u1ed9c t\u1ed9i.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u1ea1ch ch\u00e2u, L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9 Cao K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1c uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ed9c Giao th\u00f4n \u1edf Di\u00ean ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd \u0110\u00f4 Li\u1ec7t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Giao th\u00f4n L\u00fd Uy Minh l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, K\u1ebf Th\u0103ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy\u1ec1n m\u00ecnh nh\u01b0ng v\u1eabn nh\u1eadn \u0111\u01a1n v\u00e0 x\u1eed l\u00fd. H\u1eefu ty b\u00e0n r\u1eb1ng theo lu\u1eadt ph\u1ea3i tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khoan h\u1ed3ng, v\u1eabn cho gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u1ea1ch ch\u00e2u nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\nK\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0 con c\u1ee7a V\u0103n T\u00f9ng.\r\n\r\n[84] B\u00e3i b\u1ecf \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00f3c t\u1eb7c ty \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua d\u1ee5 b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ed7i l\u1ea7n sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ph\u1ee7 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng long gi\u1ea3n, nghe n\u00f3i th\u01b0\u1eddng \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh, vi\u1ec7c mang theo \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n. T\u1eeb nay h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m v\u00e0 ki\u00eam ch\u1ee9c \u1edf kinh \u0111\u00f4 khi x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00f4ng tr\u1ea1ng [footnote]Ch\u1eef 't\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung[\/footnote], \u0111\u1ec1u theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 m\u00e0 thi h\u00e0nh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi h\u1ea1n, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i \u0111\u1ee7 4 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan kinh \u0111\u00f4 khi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c. V\u00ec th\u1ebf, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u0111\u1ee7 3 n\u0103m tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn. N\u0103m Thi\u00ean Hi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c ngo\u00e0i kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ee7 3 n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, d\u00f9 ch\u01b0a v\u1ec1 kinh, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00f4ng tr\u1ea1ng. Do \u0111\u00f3, tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, l\u1eadp th\u00eam quy \u0111\u1ecbnh 4 n\u0103m.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Nh\u00e2n \u0111\u00f3 tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u0103ng ch\u1ee9c ch\u1ec9 h\u1ea1n 3 n\u0103m, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u1ee7 3 n\u0103m, nay l\u1eadp ri\u00eang quy \u0111\u1ecbnh 4 n\u0103m. Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 t\u0103ng th\u00eam ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea1i. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1eef trong \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 ch\u1ed7 sai s\u00f3t kh\u00f4ng th\u00f4ng, tham kh\u1ea3o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u00e0 s\u1eeda b\u1edbt. C\u00f3 l\u1ebd chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 6 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, H\u1eefu su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t, Chu V\u0103n Ch\u1ea5t b\u1ecb an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u [footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'V\u1ec7 Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 v\u1ec1 lo\u1ea1n T\u00e2y Bi\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-27, 'an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u' ch\u00e9p l\u00e0 'an tr\u00ed \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9[\/footnote], b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0y \u0111i B\u1ea1ch Ch\u00e2u qu\u1ea3n ch\u1ebf. Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 ki\u1ec1m h\u1ea1t, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0y \u0111i Li\u00ean Ch\u00e2u qu\u1ea3n ch\u1ebf.\r\n\r\nV\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e0y xa, m\u00e0 N\u1ed9i th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u1ea1i t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i B\u1ea3n c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh bu\u00f4ng l\u1ecfng ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u00ean Ho\u00e0i T\u00edn l\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u00e0y th\u00eam [footnote]Theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u1edf tr\u00ean ch\u1eef '\u0111\u00e0y' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'gi\u00e1ng'[\/footnote].\r\n\r\n[88] H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u01b0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00ec b\u1ec7nh xin ra ngo\u00e0i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ch\u00e2u H\u1ed3ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u1eeda cung, t\u1eeb nay c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ee9c ho\u1eb7c thay th\u1ebf ch\u01b0a g\u1eb7p m\u1eb7t, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p tham d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho Ty Thi\u00ean gi\u00e1m, t\u1eeb nay ph\u00e0m t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh hay d\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch chi\u00eam b\u1ed1c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 nh\u1ecf th\u01b0\u1eddng b\u1ecb xem l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i k\u1ef3 qu\u00e1i, hoang \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho th\u00e0nh Long Can t\u0103ng th\u00eam hai ch\u1ec9 huy binh Phi\u00ean L\u1ea1c, tr\u1ea1i T\u0129nh Bi\u00ean v\u00e0 th\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng B\u00e1c Long m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ch\u1ec9 huy.\r\n\r\n[92] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t quan ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i.\r\n\r\n[93] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan, c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng, sau khi xem x\u00e9t, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Phi\u00ean quan c\u1ee7a l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Ng\u1ed9 Mai, gi\u1ebft tr\u00e2u khao th\u01b0\u1edfng b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean, truy\u1ec1n tin mu\u1ed1n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 v\u00f9ng ngo\u00e0i n\u00fai. Chi\u1ebfu cho Ty B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 n\u00e0y xem x\u00e9t k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u gian \u00e1c, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1ebft, n\u1ebfu vi\u1ec7c ch\u01b0a ti\u1ec7n, h\u00e3y b\u1eaft gi\u1eef th\u1ee7 l\u0129nh l\u00e0m con tin.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee7 l\u0129nh s\u00e1u t\u1ed9c d\u00e2n sinh s\u1ed1ng l\u00e0 Phan Chinh c\u00f9ng h\u01a1n hai ngh\u00ecn h\u1ed9 \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Chi\u1ebfu b\u1ed5 Phan Chinh l\u00e0m Qu\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ed9 t\u1ed9c.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, Qu\u00e2n ch\u1ee7 Phi\u00ean quan ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0 S\u00e1ch L\u1ea1p xin d\u1ef1ng ch\u00f9a Ph\u1eadt \u1edf tr\u1ea1i Lai Vi\u1ec5n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m D\u1ecbch kinh s\u1ee9. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, D\u1ecbch kinh s\u1ee9 do T\u1ec3 th\u1ea7n am hi\u1ec3u Ph\u1eadt h\u1ecdc ki\u00eam nhi\u1ec7m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1ecbch Kinh lu\u1eadn, ban \u0111\u1ea7u sai quan tri\u1ec1u nhu\u1eadn s\u1eafc, \u0111\u1ebfn khi \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1edbi \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a sa m\u00f4n d\u1ecbch kinh Ph\u00e1p H\u1ed9 m\u00e0 l\u00e0m s\u1ee9, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, 24 th\u00e1ng 10, <em>(theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b)<\/em> Ph\u00e1n Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec7u H\u00e0 Nam huy\u1ec7n Ch\u1ee7 b\u1ea1 Qu\u00e1ch Ch\u1ea9n sung ch\u1ee9c Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, nh\u01b0ng s\u1eafc l\u1ec7nh l\u1ea1i b\u1ea3o ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf, ch\u1ed7 khuy\u1ebft Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, xin c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Th\u1ea7n bi\u1ebft Ch\u1ea9n v\u0103n h\u1ecdc \u01b0u t\u00fa, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c tu d\u01b0\u1ee1ng c\u1ea9n th\u1eadn, mong cho t\u1ea1m l\u1ec7nh \u1edf Gi\u00e1m chia kinh gi\u1ea3ng t\u1ee5ng[footnote] 'D\u1ee5c v\u1ecdng th\u1ea3 l\u1ec7nh t\u1ea1i gi\u00e1m ph\u00e2n kinh gi\u1ea3ng t\u1ee5ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u1ee5c v\u00e3ng nhi\u1ec7m s\u1edf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 28-3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote].\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho Ch\u1ea9n l\u00e0m Qu\u1ed1c h\u1ecdc Thuy\u1ebft th\u01b0, v\u00e0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau ph\u1ea3i b\u1ea3o c\u1eed trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi tham tuy\u1ec3n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c.\r\n\r\nCh\u1ea9n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n xin \u1ee7y th\u00e1c quan thanh v\u1ecdng trong s\u1ed1 c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ea3o c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb Ti\u1ebfn s\u0129, t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c th\u00e2n d\u00e2n l\u00e0m Tri huy\u1ec7n trong kinh k\u1ef3, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11, c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i \u1edf n\u00fai Gia S\u01a1n, ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh.\r\n\r\n[101] T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u00e0 t\u00edch tr\u1eef \u1edf 13 tr\u01b0\u1eddng ch\u01b0a b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 613 v\u1ea1n c\u00e2n, v\u00ec cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n d\u00e1n tem <i>(thi\u1ebfp x\u1ea1)<\/i>, n\u00ean tr\u00e0 ngon \u0111\u1ec1u v\u00e0o tay th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, c\u00f2n tr\u00e0 nh\u1eadp v\u00e0o quan \u0111\u1ec1u th\u00f4 x\u1ea5u v\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng ai mu\u1ed1n mua. L\u1ea1i th\u00eam, nh\u1eefng h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 n\u1ed9p thu\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00e3i nh\u01b0 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, m\u00e0 h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n ngh\u00e8o y\u1ebfu, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c, n\u00ean c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. L\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb gian l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c d\u00e1n tem \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua b\u00e1n, bu\u00f4n l\u1eadu, x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a quan. T\u1ec7 n\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e1p d\u00e1n tem, quan l\u1ea1i c\u1ea5p v\u1ed1n \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0, c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0 th\u00ec n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i. Xin r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0 H\u1ea3i Ch\u00e2u, Kinh Nam th\u00ec gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 77.000, mua tr\u00e0 \u1edf Ch\u00e2n Ch\u00e2u v\u00e0 4 v\u1ee5, 13 tr\u01b0\u1eddng th\u00ec gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 71.000, \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed1 l\u1ebb. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf 6 v\u1ee5, 13 tr\u01b0\u1eddng th\u00ec l\u1ea1i gi\u1ea3m ti\u1ebfp, c\u1ea5p tr\u00e0 \u0111\u1ec1u tr\u1ecb gi\u00e1 100.000.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 c\u00e1c quan. T\u1eeb \u0111\u00f3, vi\u1ec7c nh\u1eadp trung \u1edf H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea1i d\u00f9ng ph\u00e1p tam thuy\u1ebft, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng Nam th\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u1ee7a Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n Ch\u00ed ch\u00e9p th\u00e1ng 10 b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e1p d\u00e1n tem, e l\u00e0 sai s\u00f3t, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Ty k\u1ebf tr\u00ed b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Hai ao mu\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n b\u00e1n mu\u1ed1i cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh[footnote]Hai ao mu\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n b\u00e1n mu\u1ed1i cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh: Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a\u300b 23-34, ch\u00e2u Gi\u1ea3i c\u00f3 hai ao mu\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p; \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 46 v\u00e0 \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3 c\u0169ng ghi r\u1eb1ng huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ao mu\u1ed1i. Nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ch\u00e2u Gi\u1ea3i' trong b\u1ea3n in g\u1ed1c n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'huy\u1ec7n Gi\u1ea3i'.[\/footnote], n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u00e0o Ty gi\u00e1c h\u00f3a \u1edf kinh th\u00e0nh. N\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m ch\u1ec9 c\u00f3 23 v\u1ea1n quan, so v\u1edbi n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 ba gi\u1ea3m 14 v\u1ea1n quan. Xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft, ch\u1ec9 chuy\u00ean cho n\u1ed9p th\u00f3c c\u1ecf \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng th\u00eam c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh ph\u00f2ng c\u1ea5m \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n n\u1ea1n bu\u00f4n l\u1eadu[footnote]\u0110\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n n\u1ea1n bu\u00f4n l\u1eadu: Ch\u1eef 't\u01b0' trong nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u00e0o kinh th\u00e0nh, t\u00f9y theo s\u1ef1 thu\u1eadn ti\u1ec7n c\u1ee7a kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed tr\u00edch ra \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p th\u00eam, b\u1ea3n ch\u00ed ghi <i>\"l\u00e2u ng\u00e0y\"<\/i>, nay s\u1eeda th\u00e0nh <i>\"do \u0111\u00f3\"<\/i>, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Ho\u1eb7c l\u1ea5y to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ea3n ch\u00ed, v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u00e1ng 10 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 8.)<\/i>\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do c\u00e1c quan Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1eadp trung \u1edf s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u00e1n t\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m ph\u1ed1i l\u01b0u xa g\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 v\u00ec t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p \u00e1n t\u00ecnh, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p d\u00f9ng \u0111\u01a1n tr\u1ea1ng tr\u00ecnh l\u00ean Ty th\u1eeba ti\u1ebfn, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1eadp trung tra h\u1ecfi.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf t\u1eadp trung tra h\u1ecfi l\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em>\r\n\r\n[103] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Giang \u0110\u00f4 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c, g\u1ed3m: kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf khoa, c\u1ea5m d\u00f9ng g\u1ea5m v\u00f3c, ch\u00e2u b\u1ed1i[footnote]C\u1ea5m g\u1ea5m v\u00f3c, ch\u00e2u b\u1ed1i: ch\u1eef 'b\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ee5', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 312, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1eb7t doanh \u0111i\u1ec1n, l\u1eadp ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng, gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng nh\u00e2n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e1n t\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n r\u01b0\u1ee3u, mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ec5 h\u01b0\u01a1ng \u1ea9m, t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n, kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e9p duy\u1ec7t v\u0169, m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u1edf qu\u1eadn, b\u1eaft con em c\u00f4ng khanh v\u00e0o h\u1ecdc \u1edf Qu\u1ed1c h\u1ecdc, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ng\u0169 kinh b\u00e1c s\u0129, ti\u1ebfn s\u0129 chuy\u00ean kinh. Vua th\u1ea5y K\u1ef3 h\u1ecdc r\u1ed9ng hi\u1ec3u s\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u1eddi, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho thi \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\nNg\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c.\r\n\r\nK\u1ef3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh \u0110\u00f4.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng b\u00e1o n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng H\u00e1n l\u00e0m h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, Thi\u1ec3m, Gi\u1ea3i b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, cho ph\u00e9p c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00f3 m\u1edf kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u01b0u M\u1ee5c l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan. M\u1ee5c gi\u1ecfi b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng d\u00e2ng tr\u1eadn \u0111\u1ed3, binh l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua ti\u1ebfp ki\u1ebfn, ban cho xu\u1ea5t th\u00e2n. Vua bi\u1ebft ti\u1ebfng \u00f4ng, b\u00e8n cho th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n ri\u00eang h\u1ecfi han r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c L\u01b0u M\u1ee5c qu\u00ea qu\u00e1n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban xu\u1ea5t th\u00e2n c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[107] \u0110\u1ed3ng tri Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u1ed7 t\u00e2u: <em>\"H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o th\u00e1ng cu\u1ed1i \u0111\u00f4ng, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf tr\u0103m th\u1ea7n \u1edf \u0111\u00e0n. X\u00e9t l\u1ec5 t\u1ebf c\u00f3 192 v\u1ecb, nh\u01b0ng trong s\u00e1ch l\u1ec5 ch\u1ec9 ghi 182 v\u1ecb, c\u00f2n 10 v\u1ecb l\u00e0 Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n tu\u1ea5n, Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng b\u01b0u bi\u1ec3u chuy\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng ghi ch\u00fac v\u0103n. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u1eddi Khai Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 l\u00e2u, quan l\u1ea1i m\u1ea5t truy\u1ec1n. L\u1ea1i n\u1eefa, trong \u300aGiao t\u1ef1 ch\u00ednh t\u1eeb l\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Ty Thi\u00ean gi\u00e1m, khi t\u1ebf \u00e1p h\u1ed5 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft h\u1ed5 l\u00e0 '\u01b0 th\u1ed1', c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do ki\u00eang h\u00fay nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Xin t\u1eeb nay \u0111\u1ed5i l\u1ea1i '\u01b0 th\u1ed1' th\u00e0nh 'h\u1ed5', v\u00e0 \u0111\u01b0a 10 v\u1ecb Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n tu\u1ea5n, Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng b\u01b0u bi\u1ec3u chuy\u1ebft v\u00e0o ch\u00fac v\u0103n.\" <\/em>Vua nghe theo.\r\n\r\n[108] T\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, K\u00fd qu\u1ed1c c\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1eeba ki\u00eam ch\u1ee9c D\u1ecbch kinh s\u1ee9, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n Truy\u1ec1n ph\u00e1p, b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, v\u1ed9i v\u1ec1. Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban cho 5.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c.\r\n\r\nNg\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u00f4ng m\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng v\u00e0 kh\u00f3c. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n M\u1ee5c, sai quan lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5. Ghi ch\u00e9p th\u00e2n thu\u1ed9c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi. Con r\u1ec3 l\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd. C\u00f4i l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ecb. T\u1eeb khi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn nay, \u00e2n \u0111i\u1ec3n d\u00e0nh cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ch\u01b0a ai \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nKh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh d\u00e1ng nh\u1ecf b\u00e9, c\u1ed5 c\u00f3 u b\u01b0\u1edbu, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u01b0\u1edbu\"<\/i>. Tr\u00ed tu\u1ec7 h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, \u00f4ng \u0111\u1ec1u uy\u1ec3n chuy\u1ec3n th\u00edch \u1ee9ng \u0111\u1ec3 h\u1ee3p \u00fd Vua. T\u00ednh c\u00e1ch l\u1ea1i kh\u00e9o l\u00e9o, d\u00e1m l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c gi\u1ea3 d\u1ed1i. Th\u00e1i h\u1eadu v\u00ec \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf s\u1ee7ng \u00e1i n\u00ean l\u1ea1i d\u00f9ng \u00f4ng. \u0110\u1ebfn khi vi\u1ec7c c\u1ee7a Ng\u00f4 Th\u1ef1c th\u1ea5t b\u1ea1i, Th\u00e1i h\u1eadu d\u1ea7n xa l\u00e1nh, c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau c\u0169ng d\u1ea7n x\u00e2m ph\u1ea1m quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a \u00f4ng, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c u u\u1ea5t m\u00e0 qua \u0111\u1eddi.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1i h\u1eadu xa l\u00e1nh, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00d4n C\u00f4ng, u u\u1ea5t m\u00e0 ch\u1ebft, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a h\u1ecd Giang. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu t\u1ea1c t\u01b0\u1ee3ng \u00f4ng \u1edf n\u00fai Mao S\u01a1n, x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng ti\u00ean quan. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u T\u00f9y t\u00e2u: <i>\"Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c tham \u00f4 kh\u00f4ng ki\u00eang s\u1ee3, x\u00e9t h\u00e0nh vi c\u1ee7a \u00f4ng, h\u00e1 ph\u1ea3i th\u1ea7n ti\u00ean sao? N\u00ean x\u00e9t r\u00f5 s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i \u0111\u00f3.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Y\u1ebfn Th\u00f9 vi\u1ebft b\u00e0i k\u00fd v\u1ec1 Ng\u0169 V\u00e2n Qu\u00e1n \u1edf Mao S\u01a1n, ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[109] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, truy t\u1eb7ng H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n T\u1ef1 l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Nh\u00e2n T\u1ef1 l\u00e0m Quy, H\u1ea1p, Nh\u1ea1c, Ng\u1ea1c \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, c\u00f9ng gi\u1eb7c man \u0111\u00e1nh nhau \u0111\u1ebfn ch\u1ebft. \u0110\u1ebfn nay, con \u00f4ng l\u00e0 H\u00f3a Th\u00e0nh xin truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c quan, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m, kh\u00f3 thi h\u00e0nh. Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi m\u0169i t\u00ean h\u00f2n \u0111\u1ea1n, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y n\u0103m th\u00e1ng l\u00e0m h\u1ea1n sao!\"<\/i> B\u00e8n gia t\u1eb7ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[110] Vua Vu \u0110i\u1ec1n v\u00e0 H\u00e3n v\u01b0\u01a1ng sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, ki\u00eam H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng T\u01b0 kh\u00f4ng.\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng T\u1ea3 th\u1eeba; Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang; L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng C\u1ea5p s\u1ef1 trung; Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang.\r\n\r\n[113] Theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, khi x\u1ebfp h\u00e0ng ch\u1ea7u, th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. Khu m\u1eadt s\u1ee9 d\u00f9 c\u00f3 ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tam s\u01b0, Th\u1ecb trung, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, v\u1eabn x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\r\n\r\nN\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, T\u00e0o B\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung[footnote]'Khu m\u1eadt s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9'. X\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch ghi ch\u00e9p, T\u00e0o B\u00e2n ban \u0111\u1ea7u v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Khai B\u1ea3o, nh\u1edd c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, theo \u0111i \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ch\u1ee9c ki\u00eam Th\u1ecb trung. Sau v\u00ec th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 12, v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, b\u1ecf ch\u1eef 'ph\u00f3'.[\/footnote], \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi L\u00fd H\u00e3ng, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, l\u00e0 theo l\u1ec7 c\u0169.\r\n\r\n\u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n H\u01b0ng, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1ed9i Linh quan s\u1ee9, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eeb ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ee9c cung quan s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c coi tr\u1ecdng, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu cho L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ee9ng tr\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, nh\u01b0ng c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9, c\u00f9ng t\u1eadp trung \u1edf \u0111i\u1ec7n l\u01b0, chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1ea1 \u01a1n, nh\u01b0ng L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1eabn mu\u1ed1n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng. C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n kh\u00f4ng d\u00e1m quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ed3i \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, \u0111\u1ee3i l\u00e2u [footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'c\u1eedu ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi: '\u0110\u1ee3i l\u00e2u, \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh \u0111\u00e3 ng\u1ed3i.'[\/footnote], sai \u00c1p ban Giang \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n th\u00fac gi\u1ee5c. C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n hoang mang, kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o. V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u1edbn ti\u1ebfng b\u1ea3o l\u1ea1i vi\u00ean: <em>\"C\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ch\u1edd t\u1ea1 \u01a1n.\"<\/em> Th\u1ee9 t\u1ef1 x\u1ebfp h\u00e0ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ef1c t\u1ee9c, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf sai Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u1ebfn khuy\u00ean gi\u1ea3i.\r\n\r\nNg\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt s\u1ee9 x\u1ebfp h\u00e0ng ch\u1ea7u theo l\u1ec7 c\u0169, nh\u01b0ng L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1eabn ki\u00eau ng\u1ea1o, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Th\u1ee9 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch. Khi nghe tin tri\u1ec7u Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n t\u1eeb H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, L\u1ee3i D\u1ee5ng nghi l\u00e0 thay m\u00ecnh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u1ed1i h\u1eadn v\u00e0 lo s\u1ee3.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aTh\u00e1nh T\u1ed1ng xuy\u1ebft di\u300b c\u1ee7a \u00c2u T\u0129nh ch\u00e9p: Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ee9c Tham ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ee5 t\u00e1 cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean l\u1ec5 nghi ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt. M\u1ed7i khi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u00f4ng kh\u00f4ng v\u00e0o d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m Ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aQu\u1ed1c l\u00e3o nh\u00e0n \u0111\u00e0m\u300b l\u1ea1i vi\u1ebft <i>\"gi\u1ea3m\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"t\u00f4n\"<\/i>, <i>\"kh\u00f4ng v\u00e0o\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"v\u00e0o th\u1eb3ng\"<\/i>, kh\u00f4ng r\u00f5 b\u00ean n\u00e0o \u0111\u00fang. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c nh\u01b0\u1eddng L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ee9ng tr\u00ean m\u00ecnh, th\u00ec \u00c2u T\u0129nh c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p \u0111\u00fang.)<\/i>\r\n\r\n\u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ch\u1ea5n V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n t\u1eebng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c, nh\u00e2n l\u00fac tr\u1eddi m\u01b0a nh\u1ecf v\u1eeba t\u1ea1nh, S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111i gi\u00e0y b\u00f9n b\u01b0\u1edbc th\u1eb3ng l\u00ean th\u1ec1m, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ch\u1ec9 g\u1eadt \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng m\u1eddi ng\u1ed3i theo l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng. S\u00f9ng Hu\u00e2n lui ra, d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1eb7c t\u1ed9i \u00f4ng ta. Vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n x\u00e9t h\u1ecfi.\r\n\r\nH\u00f4m sau, khi v\u00e0o ch\u1ea7u, T\u0103ng xin truy\u1ec1n chi\u1ebfu tha t\u1ed9i, Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi l\u00fd do, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0 v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng hi\u1ec3u nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vi\u1ec7c h\u1eb7c t\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ec1 t\u00f4i gi\u1eef g\u00ecn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng; vi\u1ec7c khoan th\u1ee9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00e2n \u0111\u1ee9c. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u00e2n \u00e1i s\u1ebd thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ec1 tr\u00ean, uy l\u1ec7nh s\u1ebd nghi\u00eam minh \u1edf d\u01b0\u1edbi.\"<\/i>\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, d\u1eddi T\u01b0 h\u1ed9 tham qu\u00e2n ch\u00e2u Nhai l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m T\u01b0 h\u1ed9 tham qu\u00e2n ch\u00e2u L\u00f4i.\r\n\r\nNh\u00e0 \u0110inh V\u1ecb \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, \u00f4ng t\u1eebng vi\u1ebft th\u01b0 t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, k\u1ec3 l\u1ea1i \u00e2n \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, d\u1eb7n gia nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c o\u00e1n h\u1eadn, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0 cho L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh l\u00e0 L\u01b0u Di\u1ec7p, nh\u1edd chuy\u1ec3n v\u1ec1 nh\u00e0, d\u1eb7n s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ee3i l\u00fac Di\u1ec7p h\u1ecdp c\u00e1c quan r\u1ed3i m\u1edbi trao. Di\u1ec7p nh\u1eadn th\u01b0, kh\u00f4ng d\u00e1m gi\u1eef ri\u00eang, li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean, Vua th\u1ea5y c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n\u0110inh V\u1ecb v\u1ed1n nhi\u1ec1u m\u01b0u tr\u00ed, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 do t\u00ednh to\u00e1n. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u: <i>\"\u0110inh V\u1ecb, thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng dung t\u1ed9i c\u1ee7a \u00f4ng ta n\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u00e0y \u0111i, nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u00e2n x\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eddi v\u1ec1 trong.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110inh V\u1ecb b\u1ecb \u0111\u00e0y ra bi\u1ec3n \u0111\u00e3 m\u1ea5y n\u0103m, ta mu\u1ed1n cho \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng tr\u1edf v\u1ec1 L\u0129nh Bi\u1ec3u th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Ng\u1ee5y Th\u00e1i k\u1ec3 vi\u1ec7c n\u00e0y sai l\u1ea7m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nay kh\u00f4ng ch\u00e9p. S\u1eed li\u1ec7u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh g\u1ea7n \u0111\u00fang h\u01a1n, n\u00ean ch\u00ednh s\u1eed theo d\u00f9ng, nh\u01b0ng \u0110inh V\u1ecb ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m d\u00e2ng bi\u1ec3u, ch\u1ec9 vi\u1ebft th\u01b0 cho gia nh\u00e2n th\u00f4i. \u0110\u01b0\u1eddng Anh c\u0169ng nh\u1ea7m.)<\/i>\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ho\u00e0i Nam ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u1ea5y ch\u1ee9c c\u0169 sung l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9.\r\n\r\nM\u00e2n sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 K\u1ef3.\r\n\r\n<em>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu vi\u1ebft bia m\u1ed9 Y\u1ebfn Th\u00f9, n\u00f3i Th\u00f9 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n r\u1eb1ng M\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/em>\r\n\r\n[116] B\u1ea3o \u0110\u1ea1i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n H\u1ee9a ch\u00e2u.\r\n\r\n[117] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ch\u01b0\u01a1ng Th\u1eafng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau M\u1ee5c C\u1ed5, Phan Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Tr\u1ecbnh V\u0103n H\u1eefu \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. S\u1ee9 gi\u1ea3 Li\u00eau \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.\r\n\r\n[118] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau T\u00f2ng Ch\u00ednh, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu C\u1eebu \u0110\u1ea1o Ho\u00e0nh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[119] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 c\u1eed quan \u0111i x\u00e9t x\u1eed, kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f4ng, n\u1ebfu \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng d\u1ecbch v\u00e0 ph\u1ee5 c\u1ea5p th\u00eam th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam g\u00ec kh\u00e1c.\r\n\r\n<em>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c th\u00e1ng 12.)<\/em>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, b\u00e3i ch\u1ee9c, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 phi\u00ean tr\u1ea5n l\u1edbn, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi l\u00e0m m\u1ee5c th\u1ee7, \u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eb1ng Thi\u1ec7p t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn nh\u1eefng ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean l\u00e0m th\u1ecb t\u00f2ng, nay giao ph\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau T\u00f2ng Thu\u1eadn, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung H\u00e0n Thi\u1ec7u Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh. Vua ti\u1ebfp h\u1ecd \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ed3i sau r\u00e8m, b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n. T\u00f2ng Thu\u1eadn mu\u1ed1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p th\u00e1i h\u1eadu, nh\u01b0ng s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p. Ti\u1ebft Khu\u00ea b\u00e1c l\u1ea1i: <i>&#8220;Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ed3i sau r\u00e8m nghe ch\u00ednh s\u1ef1, ngay c\u1ea3 qu\u1ea7n th\u1ea7n trong tri\u1ec1u c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p.&#8221;<\/i> T\u00f2ng Thu\u1eadn b\u00e8n th\u00f4i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac t\u1eeb bi\u1ec7t, T\u00f2ng Thu\u1eadn b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua sai t\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ch\u1ee7 tr\u00ec ti\u1ec7c \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch. T\u00f2ng Thu\u1eadn h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng: <i>&#8220;M\u1ed7i khi Nam tri\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m quy\u1ec1n, t\u1ea1i sao v\u1eady?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quan ph\u1ea9m cao th\u1ea5p. Hi\u1ec7n nay trong nh\u1ecb ph\u1ee7 c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi, s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i s\u1ee9, (vi\u1ec7c ch\u1ecdn s\u1ee9 th\u1ea7n) c\u0169ng kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5.&#8221;<\/i> T\u00f2ng Thu\u1eadn im l\u1eb7ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b, c\u00f3 ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u00f4i ch\u00fat.)<\/i><\/p>\n<p>Sau khi ch\u00fac th\u1ecd, T\u00f2ng Thu\u1eadn t\u1ecf ra ki\u00eau ng\u1ea1o, c\u00e1o b\u1ec7nh \u1edf l\u1ea1i d\u1ecbch qu\u00e1n, kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang h\u1eb9n<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang h\u1eb9n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang h\u1eb9n', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290, \u300aT\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung ch\u1eef 'd\u0129', h\u1ee3p ngh\u0129a h\u01a1n.\" id=\"return-footnote-327-1\" href=\"#footnote-327-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m, \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u00f2ng Thu\u1eadn bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n t\u1eeb t\u1eeb r\u00fat lui.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh, c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u00fac th\u1ecd Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 t\u0103ng \u0111\u1ea1o nh\u01b0 l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean, v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 380 ng\u01b0\u1eddi. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0111\u1ed9 300 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[5] Ty T\u1ed5ng qu\u1ea3n l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, L\u1eadp Tu\u00e2n \u1edf T\u00f4ng Ca xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ch\u00e2u V\u1ecb m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 50 t\u1ea5m v\u1ea3i v\u00e0 50 c\u00e2n tr\u00e0.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ghi ch\u00e9p con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ef1u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: T\u00f4ng C\u1ea9n, ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng; T\u00f2ng Ng\u1ea1c, ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ed1ng K\u1ef3; S\u00e2n, ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00e3 \u0110oan; T\u01b0\u01a1ng, ch\u00e1u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n; T\u00f2ng Gi\u1ea3n, ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ea5t S\u0129 An; T\u0129nh, ch\u00e1u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang \u1edf B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh.<\/p>\n<p>Ch\u00e1u c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd Ch\u00ed l\u00e0 Ph\u1ee5c; ch\u00e1u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n l\u00e0 Kh\u00e1nh T\u00f4n; ch\u00e1u c\u1ee7a \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 l\u00e0 Hi Nhan; ch\u00e1u c\u1ee7a V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n H\u1ed3ng Ti\u1ebfn l\u00e0 V\u0129nh Phi; ch\u00e1u c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh B\u00ednh l\u00e0 X\u1eed Ch\u00ednh; ch\u00e1u c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng Phi l\u00e0 Thuy\u1ebft, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u00ed Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf Giao m\u00e0 ban \u00e2n cho con ch\u00e1u c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, nh\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Phi kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u \u0111ang l\u00e0m quan, n\u00ean c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n. H\u1ed3ng Ti\u1ebfn v\u00e0 B\u00ednh theo l\u1ec7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c b\u00e1o \u0111\u00e1p \u00e2n t\u01b0.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 xin \u0111\u01b0a vi\u1ec7c c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u1ecb ph\u1ebf v\u00e0o Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, truy t\u1eb7ng t\u1eb1ng t\u1ed5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Trung th\u01b0 l\u1ec7nh Qu\u00e1ch S\u00f9ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh; truy phong \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0 Th\u1ee7 L\u00e2n v\u00e0 cha l\u00e0 Do\u00e3n Cung \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9; m\u1eb9, b\u00e0 n\u1ed9i v\u00e0 b\u00e0 c\u1ed1 \u0111\u1ec1u l\u00e0m Qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, truy t\u1eb7ng anh c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 Th\u1ecb trung L\u01b0u M\u1ef9 l\u00e0m Trung th\u01b0 l\u1ec7nh; truy phong ch\u1ecb d\u00e2u l\u00e0 Vi\u1ec7t qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n Ti\u1ec1n th\u1ecb l\u00e0m V\u1eadn qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[10] Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u thi\u1ebfu quan th\u1ee7, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;N\u01a1i n\u00e0y ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i bi\u1ec3n, l\u00e0 n\u01a1i t\u1ee5 h\u1ecdp c\u1ee7a b\u1ea3o v\u1eadt, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m th\u1ee7 \u0111a ph\u1ea7n kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, nay n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u1ee3p.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch v\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o thanh li\u00eam, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng T\u00f2ng D\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 T\u00f2ng D\u1ecbch \u0111ang \u1edf Kinh Nam.<\/p>\n<p>[11] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, \u0111i\u1ec1u T\u00f2ng D\u1ecbch l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[12] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Vi\u00eam, ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m H\u00e0, l\u00e0m tri huy\u1ec7n H\u1ea1 T\u00e2n. L\u00f4 S\u0129 Lu\u00e2n, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, \u1ef7 th\u1ebf, x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n t\u1ee5ng giao cho Tr\u1ea7n Vi\u00eam x\u00e9t x\u1eed, Vi\u00eam x\u1eed c\u00f4ng minh. Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 H\u00e0n \u1ee8c nghe vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u00e2u l\u00ean xin b\u1ed5 Vi\u00eam l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p><i>(Vi\u00eam c\u00f9ng Chu Gi\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f9ng l\u00fac, vi\u1ec7c c\u1ee7a Gi\u00e1n kh\u00f4ng r\u00f5, nay ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i vi\u1ec7c c\u1ee7a Vi\u00eam, nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.)<\/i><\/p>\n<p>[13] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u01b0 v\u00ec cha l\u00e0 V\u0103n Ti\u1ec7p, nguy\u00ean l\u00e0 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 tu\u1ed5i cao, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o qu\u1eadn g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng. Vua \u0111ang giao vi\u1ec7c k\u1ebf ho\u1ea1ch cho T\u01b0, ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, mu\u1ed1n an \u1ee7i l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ee7a \u00f4ng, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban cho V\u0103n Ti\u1ec7p \u00e1o m\u1eb7c tam ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>[14] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Ty s\u0129 tham qu\u00e2n L\u00fd \u0110\u1ea1o T\u00f4ng c\u00f9ng 33 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1ec7nh L\u1ea1i b\u1ed9 x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Ty s\u0129 tham qu\u00e2n do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i v\u00e0 c\u00f3 ti\u1ec1n \u00e1n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, g\u1ecdi l\u00e0 T\u00e1n tham qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch trong k\u1ef3 thi c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 kh\u00e1 h\u01a1n b\u1ed5 l\u00e0m Tham qu\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u00e9m h\u01a1n th\u00ec cho h\u00e0m th\u00ed. \u0110\u1ebfn khi qua k\u1ef3 thi Nam Giao, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u00e0m th\u00ed \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tuy\u1ec3n, nh\u01b0ng \u0110\u1ea1o T\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng, l\u1ea5y thu\u1ebf nh\u1ecb k\u1ef3 c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 trung \u0111\u1eb3ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, h\u1ea1n \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng 11 n\u0103m nay ph\u1ea3i ch\u1edf \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t.<\/p>\n<p>[16] C\u01b0u T\u01b0 v\u00e0 Cam Ch\u00e2u sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, thi <em>&#8220;Th\u00e2n, ng\u00f4n, th\u01b0, ph\u00e1n&#8221;<\/em> \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi, L\u00e2m K\u00fd, nguy\u00ean l\u00e0 Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan Hu\u1ec7 Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' trong 'ti\u1ec1n Hu\u1ec7 Ch\u00e2u qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan L\u00e2m K\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-327-2\" href=\"#footnote-327-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> c\u00f9ng 6 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Kinh quan, 48 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i th\u0103ng ch\u1ee9c theo l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng t\u00ean L\u00e2m K\u00fd l\u00ean, Vua h\u1ecfi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;&#8216;Th\u00e2n, ng\u00f4n, th\u01b0, ph\u00e1n&#8217; c\u00f3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u00e2n t\u00e0i kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n, n\u1ebfu c\u1ea3 b\u1ed1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ef1a, th\u00ec n\u00ean th\u0103ng ti\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft Khu\u00ea b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, v\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e8m pha r\u1eb1ng Khu\u00ea \u0111\u00e3 ti\u1ebft l\u1ed9 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i trong cung c\u1ea5m.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, T\u1ea7n ch\u00e2u thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea5n gi\u1eef, Vua th\u1ea5y Khu\u00ea t\u1eebng nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0m quan \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, quen thu\u1ed9c phong th\u1ed5 n\u01a1i \u0111\u00f3, li\u1ec1n \u0111\u1ed5i Khu\u00ea l\u00e0m Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, v\u1eabn gi\u1eef l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a ch\u1ee9c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. T\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n, chi ph\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, Khu\u00ea ch\u00fa tr\u1ecdng ti\u1ebft ki\u1ec7m, d\u1ea1y d\u00e2n tr\u1ed3ng l\u00faa n\u01b0\u1edbc, c\u1ea9n th\u1eadn trong vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i n\u0103m<a class=\"footnote\" title=\"Cu\u1ed1i n\u0103m: B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 286, truy\u1ec7n Ti\u1ebft Khu\u00ea \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'gi\u1eefa n\u0103m'.\" id=\"return-footnote-327-3\" href=\"#footnote-327-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, kho l\u01b0\u01a1ng t\u00edch tr\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m v\u1ea1n, thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i d\u01b0 ra ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, ki\u1ec3m tra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ngh\u00ecn kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng \u1ea9n l\u1eadu c\u1ee7a d\u00e2n, thu th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[19] \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau Kh\u00e1nh v\u00ec ki\u00eang h\u00fay t\u1ed5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng. Tuy nhi\u00ean, Th\u00e1i h\u1eadu ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u qu\u1ea7n th\u1ea7n ki\u00eang h\u00fay cha, nh\u01b0ng th\u00e2n th\u00edch g\u1ea7n \u0111\u1ec1u ki\u00eang c\u1ea3 h\u00fay t\u1ed5.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng Tung, c\u00f9ng \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh, \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m qu\u1ea3n c\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng ng\u00f2i, kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan th\u00e2n d\u00e2n \u1edf Khai phong, \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, T\u1eeb, T\u00fac, B\u1ea1c, T\u00e0o, \u0110\u01a1n, D\u0129nh, Th\u00e1i ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c, \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng ng\u00f2i, kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u00e2n B\u00ecnh t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m nay v\u00f9ng kinh \u0111\u00f4 m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, nh\u01b0ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi k\u00eau ca v\u1ec1 n\u1ea1n l\u1ee5t v\u1eabn l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n h\u1ed9, \u0111\u00f3 l\u00e0 do n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng kh\u00f4ng tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n bu\u00f4ng l\u1ecfng qu\u1ea3n l\u00fd. Nay \u0111ang kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch, n\u1ebfu quan l\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi sau s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i th\u1ebf n\u00e0o, l\u00e0m sao ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c. Xin \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n xong vi\u1ec7c m\u1edbi cho h\u1ecd \u0111i.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t th\u1ea5p d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai N\u00e3ng S\u01a1n thu\u1ed9c \u0110\u01a1n ch\u00e2u, s\u00f4ng c\u1ed5 b\u1ecb l\u1ea5p kh\u00f4ng th\u00f4ng, b\u00e8n \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c th\u00fac quan l\u1ea1i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi s\u00f4ng s\u1eafp ho\u00e0n th\u00e0nh, l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 quan chuy\u00ean tr\u00e1ch, sau n\u00e0y \u1eaft l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf, xin cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng ng\u00f2i, kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch. \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 gi\u1edbi ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn xem x\u00e9t, d\u00e2n c\u00f3 k\u00eau ca v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i xem x\u00e9t.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u. L\u1ea1i cho T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m L\u00fd Th\u1ee7 Trung chuy\u00ean qu\u1ea3n c\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng ng\u00f2i, kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh r\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu nh\u00e2n ng\u00e0y gi\u1ed7 Ch\u00e2n T\u00f4ng, c\u1ea5m nh\u1ea1c, ng\u1eebng gi\u1ebft m\u1ed5, kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m r\u1eb1ng c\u00e1c s\u00e1ch \u0111ang kh\u1eafc in nh\u01b0 \u300aS\u01a1 H\u1ecdc K\u00fd\u300b, \u300aL\u1ee5c Thi\u1ebfp\u300b, \u300aV\u1eadn \u0110\u1ed1i\u300b \u0111\u1ec1u l\u00e0 sao ch\u00e9p t\u1eeb ti\u1ec3u thuy\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch cho vi\u1ec7c h\u1ecdc, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111i\u1ec1u Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1ebfn l\u00e0m Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u. M\u1ed7i khi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ph\u1ea7n d\u00e2ng cao, d\u00e2n ch\u00e2u lo s\u1ee3 b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, Nghi\u00eau T\u00e1 cho \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, tr\u1ed3ng m\u1ea5y v\u1ea1n c\u00e2y li\u1ec5u, d\u1ef1ng \u0111\u00ecnh Li\u1ec5u Kh\u00ea, d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed c\u01b0\u1edbp kho l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i ch\u1ee7 kho th\u00ec gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u00e2n ch\u00e2u', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh Kh\u1ea3o th\u00ec ghi l\u00e0 'ch\u00e2u kh\u00e1c'.\" id=\"return-footnote-327-4\" href=\"#footnote-327-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, k\u1ebb kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee7 m\u01b0u l\u1ea1i gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho quan l\u1ea1i c\u1ea5p cao b\u00ed m\u1eadt thi h\u00e0nh theo chi\u1ebfu. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u1ec1u ban h\u00e0nh s\u1eafc l\u1ec7nh, d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 tr\u1ed9m c\u1eafp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng gi\u1ea3m t\u1ed9i, nh\u1edd v\u1eady m\u00e0 s\u1ed1ng s\u00f3t r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 ra v\u01b0\u1eddn sau, th\u01b0\u1edfng hoa c\u00e2u c\u00e1, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t, hai ch\u1ebf, t\u1ea1p h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tam ty s\u1ee9 ph\u00f3, tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed, tam ty ph\u00e1n quan, Khai Phong ph\u1ee7 suy quan, quan c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Khang ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed n\u1ed9i cung ti\u1ec5n qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u1ef1 gi\u1ea3ng \u300aKh\u00fac L\u1ec5\u300b do T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, l\u1ea1i ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng th\u01a1 c\u1ed5 do Vua vi\u1ebft.<\/p>\n<p>[28] Th\u00e1i T\u1ec1, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n; Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 lang trung, c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua tri\u1ec7u Th\u00e1i T\u1ec1 v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn th\u00ed \u1edf Trung th\u01b0, xem b\u00e0i thi xong, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;C\u00e1c t\u1eeb th\u1ea7n hai ch\u1ebf, l\u1ea5y v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ngh\u1ec1, nh\u01b0ng ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng th\u1ee9c nh\u1ea1y b\u00e9n, ph\u1ea9m h\u1ea1nh \u0111oan ch\u00ednh, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng tr\u00e1ch trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00e1c quan khen ng\u1ee3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ec1 v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, Vua b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[29] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu th\u01b0\u01a1ng x\u00e9t vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin theo l\u1ec7 ban chi\u1ebfu, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban l\u1ec7nh r\u0103n b\u1ea3o, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u01b0\u01a1ng x\u00e9t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 ch\u1ee9c tr\u00e1ch gi\u00e1m s\u00e1t, nh\u1eefng k\u1ebb vi ph\u1ea1m t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecb t\u1ea5u h\u1eb7c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 l\u1eddi khanh n\u00f3i, r\u1ea5t hay, n\u00ean th\u00eam \u00fd n\u00e0y \u0111\u1ec3 nh\u1eafc nh\u1edf r\u0103n b\u1ea3o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Huy\u1ec7n \u00fay B\u00ecnh Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh T\u00f4ng Ng\u1ea1c b\u1ecb x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Lao th\u00e0nh An Ch\u00e2u. T\u00f4ng Ng\u1ea1c nh\u1eadn c\u1ee7a h\u1ed1i l\u1ed9 ph\u1ea1m ph\u00e1p, b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i, g\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i truy thu quan ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Huy\u1ec7n \u00fay l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng bao nhi\u00eau? Hay l\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c \u00edt \u1ecfi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 nu\u00f4i th\u00e2n?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ed5ng l\u1ed9c tuy kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh 10 cu\u1ed1n th\u01b0 ph\u00e1p <i>&#8220;phi b\u1ea1ch&#8221;<\/i> c\u1ee7a Vua, l\u1ea1i kh\u1eafc \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00e2m H\u1ea3i qu\u00e2n l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Th\u1ee7 Ninh v\u00e0 Thi\u1ebfu khanh V\u1ec7 \u00fay l\u00e0 L\u01b0u T\u1ee9 \u0110oan \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu t\u1ea1m d\u1eebng vi\u1ec7c thi\u1ebft tri\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ec5 b\u1ed9 xin theo l\u1ec7 c\u0169, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ec5 g\u00ec?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Theo \u300aNguy\u1ec7t l\u1ec7nh\u300b, ti\u1ebft th\u00e1ng 5: &#8216;Thi\u00ean t\u1eed \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i mi\u1ebfu&#8217;, \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Trinh Nguy\u00ean \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, v\u00ec kh\u00ed \u00e2m b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, n\u00ean \u0111\u1eb7t ra nghi l\u1ec5 qu\u00e2n th\u1ea7n g\u1eb7p nhau, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ef1c hi\u1ec7n.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf b\u00e3i b\u1ecf. L\u1ea1i tra c\u1ee9u l\u1eddi b\u00e0n v\u1ec1 mi\u1ebfu Th\u00e1i T\u00f4ng, vi\u1ec7c thi\u1ebft tri\u1ec1u ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 l\u1ec5, n\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, \u0111\u1ed5i t\u00ean h\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n C\u1eeb thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u1ee9c D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u H\u00e1n th\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i B\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n \u1ea5p l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eafng ch\u1eb7t c\u00e2y, th\u1ea5y c\u00f3 ch\u1eef <i>&#8220;Thi\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh&#8221;<\/i>, b\u00e8n d\u00e2ng l\u00ean, v\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ed5i t\u00ean, l\u1ea1i ban cho Th\u1eafng tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Tam qu\u00e1n ch\u00e9p 17.600 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u1ec3 c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, s\u00e1ch \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c b\u1ecb ch\u00e1y, b\u00e8n m\u01b0\u1ee3n s\u00e1ch \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u00e9p b\u1ed5 sung, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 s\u00e1ch g\u1ed1c b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng nhi\u1ec1u, v\u00ec th\u1ebf sai ng\u01b0\u1eddi ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tr\u1ea3.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;H\u01b0ng Ch\u00e2u T\u1ebf Ch\u00fang Gi\u00e1m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00fac ti\u1ec1n b\u1eb1ng 4 l\u00f2, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c 53.000 quan. G\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u00e2n n\u1ed9p s\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, m\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00fac ra l\u01b0u h\u00e0nh \u1edf v\u00f9ng Xuy\u00ean l\u1ea1i c\u00f3 th\u1eeba, xin t\u1ea1m gi\u1ea3m m\u1ed9t l\u00f2.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[37] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, l\u1ea5y Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung L\u01b0u Di\u1ec7p l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam.<\/p>\n<p>T\u1ed5 ti\u00ean Di\u1ec7p v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1eadn \u0110\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1ebf' trong 'Di\u1ec7p ti\u00ean th\u1ebf \u0111\u1ea1i qu\u1eadn nh\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 quy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-327-5\" href=\"#footnote-327-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, sau khi nh\u00e0 H\u1eadu Ng\u1ee5y d\u1eddi \u0111\u00f4, b\u00e8n \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u1edf H\u00e0 Nam. Lo\u1ea1n l\u1ea1c cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, c\u00e1c danh gia v\u1ecdng t\u1ed9c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u r\u1eddi b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, gia ph\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f2n tra c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c. Duy c\u00f3 h\u1ecd L\u01b0u t\u1eeb \u0111\u1eddi t\u1ed5 th\u1ee9 12 l\u00e0 Ho\u00e0n Tu\u1ea5n, l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang \u0111\u1eddi B\u1eafc T\u1ec1, v\u1ec1 sau \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi l\u00e0m quan. Ho\u00e0n Tu\u1ea5n sinh ra \u0110\u00e0n, l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd Khanh \u0111\u1eddi T\u00f9y; \u0110\u00e0n sinh ra Ch\u00ednh H\u1ed9i, l\u00e0m \u0111\u1ebfn t\u01b0\u1edbc Du Qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. T\u1eeb Ch\u00ednh H\u1ed9i \u0111\u1ebfn Di\u1ec7p l\u00e0 11 \u0111\u1eddi, \u0111\u1ec1u ch\u00f4n \u1edf H\u00e0 Nam, gia ph\u1ea3 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>Di\u1ec7p t\u1eebng quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n ph\u1ee7 s\u1ef1 Khai Phong, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eddi v\u00e0o g\u1eb7p ri\u00eang, Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi: <i>&#8220;Ta bi\u1ebft khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi danh t\u1ed9c, mu\u1ed1n xem gia ph\u1ea3 nh\u00e0 khanh, e r\u1eb1ng c\u00f9ng t\u00f4ng v\u1edbi ta.&#8221;<\/i> Di\u1ec7p n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m.&#8221;<\/i> M\u1ea5y h\u00f4m sau, Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i h\u1ecfi, Di\u1ec7p kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o, b\u00e8n gi\u1ea3 v\u1edd ch\u00f3ng m\u1eb7t, ng\u00e3 ra r\u1ed3i lui, nh\u1edd v\u1eady m\u00e0 tho\u00e1t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Di\u1ec7p l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, s\u00e1ch Th\u1ef1c L\u1ee5c v\u00f4 t\u00ecnh b\u1ecf s\u00f3t, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch H\u00e0 Nam Ch\u00ed th\u00ec x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ph\u1ee5 ch\u00e9p vi\u1ec7c gia ph\u1ea3.)<\/i><\/p>\n<p>[38] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 d\u1eabn v\u00e0o ch\u1ea7u \u0110\u1ed5ng Tr\u1eef, quan S\u00e1t ph\u00e1n ch\u00e2u Ho\u1ea1t do H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch ti\u1ebfn c\u1eed, chi\u1ebfu ban \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n. Tr\u1eef theo th\u1ee9 b\u1eadc danh v\u1ecb ti\u1ebfn s\u00e1ch, \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, nh\u01b0ng v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng c\u00f3 l\u1ed7i, \u0111\u00e1nh ch\u1ebft d\u00e2n trong b\u1ed9, n\u00ean cho \u0111\u1ed5i b\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1ea5p h\u01a1n.<\/p>\n<p>[39] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m nay xin ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o v\u1ec1 vi\u1ec7c thi c\u1eed. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;N\u0103m tr\u01b0\u1edbc s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t kh\u00f4ng \u00edt, nh\u01b0ng xem l\u1ea1i b\u00e0i thi, ph\u1ea7n l\u1edbn ch\u01b0a th\u1eadt t\u1ed1t, nay n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean t\u00e2m h\u1ecdc t\u1eadp.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi tr\u01b0\u1ee3t \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa v\u1eeba v\u1ec1 qu\u00ea, n\u1ebfu nay l\u1ea1i cho h\u1ecd \u0111i thi, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u00e2u th\u1eddi gian \u00f4n t\u1eadp?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p><em>(Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5, Qu\u00fd M\u00f9i, theo s\u00e1ch \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b.)<\/em><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, d\u1eddi qu\u00e2n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n \u1edf ch\u00e2u Nghi, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Giang Kh\u1ea9u, v\u00ec th\u00e0nh c\u0169 nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed, m\u00e0 Giang Kh\u1ea9u c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ra v\u00e0o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi An H\u00f3a Man. Vua ban \u0111\u1ea7u nghi ng\u1ea1i vi\u1ec7c d\u1eddi qu\u00e2n l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tin c\u1eady, l\u1ea1i sai quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c x\u00e9t l\u1ea1i, hai c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u00e0 thu\u1eadn ti\u1ec7n, n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m theo.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho d\u1eddi qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua \u0111\u1ebfn trang Nam Ng\u1ef1 xem g\u1eb7t l\u00faa. Nghe ti\u1ebfng khung c\u1eedi trong nh\u00e0 d\u00e2n, Vua g\u1ecdi v\u00e0o h\u1ecfi, th\u00ec ra l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 ngh\u00e8o, b\u00e8n ban cho tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;Ch\u0103m ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 v\u1eabn ngh\u00e8o kh\u1ed5, sao kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[43] H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n Kh\u1ed5ng Di\u00ean L\u1ed7 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng xin kh\u00f4ng th\u0103ng, m\u00e0 xin ban \u00e1o m\u00e3o tam ph\u1ea9m cho cha m\u00ecnh l\u00e0 Kh\u1ed5ng H\u00fac, nguy\u00ean l\u00e0 lang trung b\u1ed9 T\u1eeb \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Con v\u00ec cha xin, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p thu\u1eadn.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban \u00e1o m\u00e3o tam ph\u1ea9m cho Kh\u1ed5ng H\u00fac. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Di\u00ean L\u1ed7 \u0111\u1ee7 l\u00e0m phong t\u1ee5c th\u00eam t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, b\u1ec7 h\u1ea1 chi\u1ec1u theo l\u1eddi xin, th\u1ef1c l\u00e0 gi\u00fap cho vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng hi\u1ebfu \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban th\u00f3c l\u1ee5a cho \u1ea9n s\u0129 L\u00e2m B\u00f4 \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u, v\u00ec ty chuy\u1ec3n v\u1eadn hai Chi\u1ebft t\u00e2u r\u1eb1ng B\u00f4 c\u00f3 ti\u1ebft h\u1ea1nh, \u1edf T\u00e2y H\u1ed3 h\u01a1n 20 n\u0103m ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, t\u1eb7ng ch\u1ee9c An H\u00f3a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc Tr\u00e2u Qu\u1ed1c c\u00f4ng cho Do\u00e3n Th\u00e0nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, phong anh trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 T\u1ec1 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Do\u00e3n Th\u0103ng l\u00e0m Thi\u1ec1n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc Di\u00ean An qu\u1eadn c\u00f4ng. Do\u00e3n Th\u0103ng nh\u1edb th\u01b0\u01a1ng em trai, ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111au bu\u1ed3n, Vua b\u00e8n b\u1ea3o c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1edf V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 anh em c\u00f9ng cha m\u1eb9 v\u1edbi Ti\u00ean \u0111\u1ebf, b\u1ec7nh n\u1eb1m l\u00e2u n\u0103m. Anh em Do\u00e3n Th\u0103ng hi\u1ebfu thu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 an \u1ee7i l\u00f2ng S\u1edf V\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Do\u00e3n Th\u0103ng v\u00e0 Do\u00e3n Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Nguy\u00ean T\u00e1.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c quan t\u00e2u ti\u1ebfn c\u1eed con em, ph\u1ea3i n\u00f3i r\u00f5 m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n s\u01a1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 quan h\u1ec7 h\u1ecd h\u00e0ng. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m ti\u1ebfn c\u1eed gian d\u1ed1i, d\u00f9 g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y ch\u00e1u l\u00e0m con, t\u00e2u xin b\u1ed5 l\u00e0m quan kinh, sau \u0111\u00f3 t\u1ef1 nh\u1eadn t\u1ed9i. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ho\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng n\u1ebfu Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng t\u1ef1 nh\u1eadn t\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 vi\u1ec7c, xin ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y ch\u00e1u l\u00e0m con c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/em><\/p>\n<p>[47] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00e2n th\u1ee5 Qu\u1eafc Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Th\u1ea5p Ch\u00e2u. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c ch\u1ee9c Ph\u00f2ng, \u0110o\u00e0n, Th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ebfn nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u00e0 Tri ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n th\u00ec t\u1ea1m \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, \u0111\u1ee3i khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m tri\u1ec1u th\u1ea7n ho\u1eb7c n\u1ed9i ch\u1ee9c l\u00e0m Tri ch\u00e2u th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf. Chi\u1ebfu cho Th\u1ea5p Ch\u00e2u t\u1ea1m \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n.<\/p>\n<p>[48] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c ty s\u1ee9 m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eadm ch\u1ee9c th\u00e2n d\u00e2n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb; c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0110o\u1ea3n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n v\u00e0o ng\u00e0y ch\u1eb5n \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Tr\u1ea7n T\u00f2ng D\u1ecbch xu\u1ed1ng l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed Ni\u1ebfp Quan Khanh v\u00e0 L\u00fd Chi\u00eau C\u1ea5u \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u00f2ng D\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch \u300aTh\u1eadp \u0111\u1ea1i h\u01b0ng vong lu\u1eadn\u300b \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, ch\u1eef kh\u00f4ng sai nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u00f9y ti\u1ec7n s\u1eeda ch\u1eefa, coi \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c h\u00e0ng ng\u00e0y. Vua xem th\u1ea5y trong cung, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>Quan Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n An; Chi\u00eau C\u1ea5u l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f4ng Ng\u1ea1c.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tri ph\u1ee7 Ch\u00e2u Ph\u00fac, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Chi\u00eau Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9; Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Khuy\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ee9, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00f9ng b\u1ecb an tr\u00ed \u1edf Qu\u1ea3ng Nam. Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri H\u01b0ng H\u00f3a qu\u00e2n, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m l\u00e0m Gi\u00e1m Chi\u00eau Ch\u00e2u thu\u1ebf. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i gi\u00e1ng Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1eb1ng Ch\u00e2u T\u01b0 m\u00e3, Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c, l\u00e0m Gi\u00e1m Li\u1ec5u Ch\u00e2u thu\u1ebf. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n T\u00edn Ch\u00e2u C\u00fac V\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"C\u00fac V\u1ecbnh nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'C\u00fac V\u1ecbnh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 104, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-327-6\" href=\"#footnote-327-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Thi\u1ec7u Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh t\u1ed1 c\u00e1o l\u1eabn nhau v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p, Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Kh\u00e1m quan, C\u00fac V\u1ecbnh ti\u1ebfp t\u1ee5c Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng c\u1ee9. Sau \u0111\u00f3 sai Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Chu Gi\u00e1n \u0111i\u1ec1u tra ri\u00eang, Chu Gi\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00fac V\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u tra Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng t\u1eebng nh\u1eadn c\u1ee7a d\u00e2n m\u1ed9t chi\u1ebfc \u0111ai t\u00ea gi\u00e1c th\u00f4ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m cho r\u1eb1ng Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng nh\u1eadn c\u1ee7a d\u00e2n ng\u1ecdc trai v\u00e0 b\u1ea1c c\u1ee7a nh\u00e0 s\u01b0, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u00e9p T\u01b0 l\u00fd Tham qu\u00e2n Di\u1ec7p C\u00e1i nh\u1eadn t\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc kia x\u1eed ph\u1ea1t c\u00f2n nh\u1eb9, n\u00ean Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u00e0m \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t l\u1ea1i, v\u00e0 li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn C\u00fac V\u1ecbnh. V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh ban \u0111\u1ea7u t\u1ed1 c\u00e1o Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng ph\u1ea1m ph\u00e1p, \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kh\u1ea5u D\u1ee5ng H\u00f2a kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, Chu Gi\u00e1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1eb7c t\u1ed9i Kh\u1ea5u D\u1ee5ng H\u00f2a, Vua nghe theo l\u1eddi Chu Gi\u00e1n, c\u00e1ch ch\u1ee9c Kh\u1ea5u D\u1ee5ng H\u00f2a, l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Chu Gi\u00e1n c\u00f3 phong th\u00e1i c\u1ee7a \u0111\u00e0i th\u1ea7n, n\u00ean ghi t\u00ean l\u1ea1i, sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u00e1ch ch\u1ee9c Kh\u1ea5u D\u1ee5ng H\u00f2a, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi, nay theo \u300aB\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b. Ng\u1ee5y Th\u00e1i ch\u00e9p vi\u1ec7c ng\u1ee5c \u00e1n c\u1ee7a Tr\u1ea7n C\u01b0\u01a1ng, so v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec chi ti\u1ebft h\u01a1n, nh\u01b0ng l\u1ea1i cho V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh l\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00ec sai, v\u00e0 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n xin kh\u01a1i c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 \u1edf Ch\u00e2u Ch\u00e2n th\u00e0nh s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n xin khai s\u00f4ng Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 kh\u1ea9u \u1edf Ch\u00e2u Ch\u00e2n, 'Ch\u00e2u Ch\u00e2n' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Tr\u1ef1c Ch\u00e2u', theo C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 17\/5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-327-7\" href=\"#footnote-327-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, th\u00f4ng ra s\u00f4ng l\u1edbn, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh n\u1ea1n thuy\u1ec1n b\u00e8 b\u1ecb tr\u00f4i m\u1ea5t. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[52] L\u1ec7nh cho Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i b\u1ea3o \u1edf Ng\u0169 T\u1ec9nh Xuy\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, th\u00ec bi\u00ean l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[53] Ho\u00e0n Ch\u00e2u, Nguy\u00ean Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng n\u1ed9i kh\u1ea5u. Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ec7nh cho C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Ph\u1ea1m Ung l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y duy\u00ean bi\u00ean th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 s\u1ee9, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00e0o Nghi l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri Ho\u00e0n Ch\u00e2u Tr\u1ea1ch K\u1ebf \u00c2n t\u1ef1 \u00fd ph\u00e2n ph\u1ed1i l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c ch\u00e2u, l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o c\u00e1c tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c \u0111\u1ec3 th\u00fac gi\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n ngu mu\u1ed9i, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, k\u1ebb th\u00fac gi\u1ee5c l\u1ea1i l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i, \u0111\u00f2i h\u1ecfi g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd li\u1ec1n \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp. Do \u0111\u00f3, c\u00e1c tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn mu\u1ed1n l\u00e0m lo\u1ea1n, nh\u01b0ng l\u00e2u nay ch\u01b0a th\u1ec3 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>G\u1eb7p l\u00fac th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c Kinh Ch\u00e2u l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecf tr\u1ed1n r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, Kinh Nguy\u00ean \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Chu V\u0103n Ch\u1ea5t c\u00f9ng b\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Khi\u00eam, ki\u1ec1m h\u1ea1t S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn b\u00e0n nhau ch\u00e9m T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn, l\u1ea1i c\u00f2n x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec. C\u00e1c tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i nghi ng\u1edd, b\u00e8n truy\u1ec1n tin k\u1ebft h\u1ee3p nhau, c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i l\u0169y. V\u0103n Ch\u1ea5t c\u00f9ng Tri V\u1ecb Ch\u00e2u M\u00e3 Tu\u00e2n M\u0129<a class=\"footnote\" title=\"M\u00e3 Tu\u00e2n M\u0129 nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u1eed Tu\u00e2n M\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-27, binh 27-19 v\u00e0 quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-327-8\" href=\"#footnote-327-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> b\u00e0n vi\u1ec7c th\u1ea3 con tin \u0111\u1ec3 chi\u00eau ph\u1ee7, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, gi\u1eb7c c\u00e0ng th\u00eam s\u1ee3 h\u00e3i. Th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c kh\u00e1c l\u00e0 T\u00e1t B\u00f4 Kh\u00e1t l\u1ea1i d\u1eabn v\u00e0i ng\u00e0n tr\u01b0\u1edbng t\u1ed9c l\u00e0m ph\u1ea3n, c\u00e1c t\u1ed9c Ho\u00e0n Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u n\u1ed5i d\u1eady h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, g\u00e2y th\u00e0nh m\u1ed1i lo l\u1edbn \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tr\u1ea1ch K\u1ebf \u00c2n<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c Tr\u1ea1ch K\u1ebf \u00c2n ch\u1eef 's\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 T\u00e2y bi\u00ean thu\u1ed9c chi lo\u1ea1n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-327-9\" href=\"#footnote-327-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> theo \u300aTri\u1ec7u Tu\u00e2n T\u1ee5 M\u1ec5 \u0110\u1ed3 Kinh\u300b, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p. Tu\u00e2n g\u1ecdi T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn l\u00e0 T\u00e1t Di Long, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b truy\u1ec7n Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n g\u1ecdi T\u00e1t B\u00f4 Kh\u00e1t l\u00e0 Ti\u1ebft B\u00f4 Ca, kh\u00e1c v\u1edbi truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n, nay theo truy\u1ec7n B\u00e1c V\u0103n v\u00ec truy\u1ec7n B\u00e1c V\u0103n<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ed1n ch\u1eef 'c\u00e1i B\u00e1c V\u0103n truy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-327-10\" href=\"#footnote-327-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> c\u0169ng th\u1ea5y trong \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, c\u00f2n Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n th\u00ec \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec7n. Vi\u1ec7c l\u0103ng tr\u00ec T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn, s\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed, c\u0103n c\u1ee9 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c ch\u00e9m T\u01b0 \u0110\u1ea1c Lu\u1eadn v\u00e0 th\u1ea3 con tin, \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p. Truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00e0o V\u0129, \u0110i\u1ec1n M\u1eabn tr\u1ecb bi\u00ean d\u1eb9p gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng kh\u1edbp, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1ed5i t\u00ean Ty Quy\u00ean N\u1ea1p c\u1ee7a Tam Ty th\u00e0nh Ty L\u00fd Khi\u1ebfm.<\/p>\n<p>[55] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u1edf Kinh H\u1ed3 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a quan, khi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf l\u1ef1c th\u1eafng ti\u1ec1n, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ph\u00e1t V\u1eadn Ty. Ph\u00e1t V\u1eadn S\u1ee9 Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Du\u1ea9n v\u00e0 Ph\u00f3 S\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng k\u00eanh \u0111\u00e0o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ch\u00e2n, S\u1edf n\u00ean x\u00e2y \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ed1ng \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 chia n\u01b0\u1edbc t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng d\u00e2n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 d\u1ea7n d\u1ea7n th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ed9i v\u00e0ng g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho n\u00f4ng d\u00e2n. Lu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, d\u00e2n r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec7u V\u0169, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4 Th\u1ef1c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, b\u1ecb an tr\u00ed c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba D\u01b0 Ng\u1ea1c b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m Tr\u1ecbnh B\u00e2n b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf l\u00e0m nha ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u1ef1c l\u00e0m Huy\u1ec7n \u00fay T\u00e2n Phi\u1ec1n, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m An ph\u1ee7 T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng ta. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ef1c b\u1ecb b\u1ec7nh, s\u1ee3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, b\u00e8n nh\u1edd Ng\u1ea1c \u0111\u01b0a 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng cho Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Ng\u1ea1c ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Th\u1ef1c l\u1ea1i sai l\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi th\u0103m, l\u1eddi l\u1ebd \u1ed3n \u00e0o, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 che gi\u1ea5u, li\u1ec1n b\u1eaft giao cho Khai Phong ph\u1ee7, sau l\u1ea1i xin giao cho Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i, ch\u1ecdn trung s\u1ee9 gi\u00e1m s\u00e1t x\u00e9t h\u1ecfi.<\/p>\n<p>Th\u1ef1c ban \u0111\u1ea7u n\u00f3i ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0a v\u00e0ng, l\u1ea1i vu c\u00e1o l\u1ea1i nh\u1ea7m l\u1eddi h\u1ecfi Ng\u1ea1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u00fd Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 H\u00e0n \u1ee8c \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9, m\u1edbi bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt, nh\u01b0ng v\u00e0ng v\u1eabn c\u00f2n \u1edf ch\u1ed7 Ng\u1ea1c. B\u00e2n v\u00ec truy b\u1eaft Th\u1ef1c \u0111\u1ebfn ng\u1ee5c, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c thi h\u00e0nh, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. C\u00f3 chi\u1ebfu an \u1ee7i Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng \u1ee9c v\u1eabn x\u00e9t t\u1ed9i Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed sai, chi\u1ebfu tha kh\u00f4ng h\u1ecfi.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ch\u1ea7u bu\u1ed5i s\u00e1ng, t\u1eadp trung \u1edf Vi\u1ec7n \u0110\u00e3i L\u1eadu, L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nh\u00ecn Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, v\u1ebb m\u1eb7t r\u1ea5t gi\u1eadn. Khi tr\u1eddi s\u00e1ng, \u0111\u1ecbnh l\u00ean ng\u1ef1a, b\u1ed7ng c\u00f3 con chu\u1ed9t ch\u1ea1y ra, r\u1ea5t ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i c\u00f2n d\u00e1m l\u00f3 \u0111\u1ea7u ra!&#8221;<\/i> Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t x\u1ea5u h\u1ed5.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, quy\u1ec1n Th\u00f4i tr\u1ef1c quan Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u00ecnh B\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ba n\u0103m, Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n cho r\u1eb1ng quy\u1ec1n sai ch\u01b0a xong, kh\u00f4ng cho kh\u1ea3o kh\u00f3a d\u1eabn ki\u1ebfn. Chi\u1ebfu cho x\u00e9t duy\u1ec7t, t\u1eeb nay c\u00e1c sai ph\u00e1i \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 l\u1ea1c Nguy B\u1ed1 g\u1ed3m 935 h\u1ed9 xin quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c thu\u1ed9c Ho\u00e0n Ch\u00e2u, T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban. Lo\u1ea1n Kh\u01b0\u01a1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed5i d\u1eady, Ki\u1ec1m h\u1ea1t V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn chia v\u00e0i ngh\u00ecn qu\u00e2n giao cho Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n \u0111i tu\u1ea7n tra, Ch\u1ea5n li\u00ean ti\u1ebfp th\u1eafng tr\u1eadn. Khi d\u1eabn v\u00e0i ch\u1ee5c k\u1ef5 binh \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Ho\u00e0i T\u00edn, g\u1eb7p ph\u1ea3i gi\u1eb7c \u0111\u00f4ng g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n, Ch\u1ea5n b\u1eafn ch\u1ebft v\u00e0i ch\u1ee5c t\u00ean, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y. Tuy nhi\u00ean, Ho\u00e0i T\u00edn c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 Chu V\u0103n Ch\u1ea5t n\u1eafm gi\u1eef tr\u1ecdng binh nh\u01b0ng l\u1ea1i d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i B\u1ea3n, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/p>\n<p>H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau, gi\u1eb7c v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i bao v\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea1i B\u00ecnh Vi\u1ec5n, \u0110\u1ecbnh Bi\u00ean, H\u1ee3p \u0110\u1ea1o, Th\u1ea1ch X\u01b0\u01a1ng, v.v. \u0110\u00f4 gi\u00e1m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Khai Phong Tri\u1ec7u S\u0129 Long<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u1ee7' d\u01b0\u1edbi 'Khai Phong' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-327-11\" href=\"#footnote-327-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, Long V\u1ec7 H\u1eefu \u0110\u1ec7 tam qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Ng\u00f4 Ch\u00e2u \u0110\u1ed7 Tr\u1eebng \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n d\u1eabn qu\u00e2n theo \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u00e1c li\u1ec7t, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i B\u00ecnh Vi\u1ec5n, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc, trong b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00eam, d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ea3m t\u1eed ph\u00e1 v\u00f2ng v\u00e2y, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c c\u0169ng h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ee9u vi\u1ec7n c\u00e1c tr\u1ea1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Th\u1ebf gi\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ed1ng n\u1ed5i, xin vi\u1ec7n binh t\u1eeb Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Minh gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u1ee9ng c\u1ee9u, n\u00ean gi\u1eb7c xin gi\u1ea3ng h\u00f2a, bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean. Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Quy T\u00edn.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ed7 Tr\u1eebng, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Ch\u1ea5n kh\u00e1 chi ti\u1ebft, c\u00f2n vi\u1ec7c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u1ee9u c\u00e1c tr\u1ea1i kh\u00e1c v\u00e0 gi\u1eb7c c\u1ea7u vi\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 th\u00ec l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt, nay l\u1ea5y ch\u00fa th\u00edch trong s\u00e1ch \u300aT\u1ee5 M\u1ec5 \u0110\u1ed3 Kinh\u300b do con c\u1ee7a Ch\u1ea5n l\u00e0 Tri\u1ec7u Tu\u00e2n so\u1ea1n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, nh\u1eb1m hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i cu\u1ed9c lo\u1ea1n Kh\u01b0\u01a1ng. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u1ea5n v\u00e0 \u300aT\u1ee5 M\u1ec5 \u0110\u1ed3 Kinh\u300b \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 c\u1ee9u tr\u1ea1i B\u00ecnh Vi\u1ec5n, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 c\u1ee9u tr\u1ea1i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c. Truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n ch\u00e9p: t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u00e1t B\u00f4 Kh\u00e1t d\u1eabn v\u00e0i ngh\u00ecn tr\u01b0\u1edbng b\u1ed9 n\u1ed5i lo\u1ea1n, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea5n Li\u1ec5u Tuy\u1ec1n thu\u1ed9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u, tr\u1ea1i B\u1ed9t C\u00e1p Tuy\u1ec1n thu\u1ed9c Ho\u00e0n Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed Ng\u00f4 Ch\u00e2u \u0110\u1ed7 Tr\u1eebng, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tri\u1ec7u S\u0129 Long t\u1eed tr\u1eadn. T\u00ean tr\u1ea1i l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Duy l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u1ee3 c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau th\u1ecb, Trang tr\u1ea1ch Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean c\u00e1c Tri ch\u00e2u, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n trong b\u1ed9 m\u00ecnh gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[62] Ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e3 ph\u00e1t binh tr\u1ea5n \u00e1p, Vua lo Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh nghi ng\u1edd, ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu d\u1ee5 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u quy ph\u1ee5, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean c\u1ea5p \u0111\u1ea5t \u0111ai cho h\u1ecd \u0111\u1ecbnh c\u01b0. L\u1ea1i r\u0103n b\u1ea3o quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y H\u1ea1 T\u1ee7ng, nguy\u00ean l\u00e0 Lang trung H\u1ed9 b\u1ed9, kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n<p>T\u1ee7ng t\u00e0i n\u0103ng h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ham ti\u1ebfn th\u1ee7, th\u00edch k\u1ebft giao, d\u00f9ng m\u01b0u m\u1eb9o, l\u1eadt l\u1ecdng ph\u1ea3n ph\u00fac, \u0111\u1eddi coi l\u00e0 gian t\u00e0. T\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb xin tu s\u1eeda \u300aCh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Sau \u0111\u00f3 m\u1eb9 m\u1ea5t, l\u00e9n \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, xin kh\u1edfi ph\u1ee5c, d\u1ef1a v\u00e0o ho\u1ea1n quan Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, m\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi T\u1ee7ng, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf thu v\u00e0 mi\u1ec5n d\u1ecbch hai n\u0103m cho c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a An ph\u1ee7 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung.<\/p>\n<p>[66] Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 ba n\u0103m. Ban chi\u1ebfu cho kh\u1ea3o x\u00e9t theo l\u1ec7.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, T\u00f4n Xung, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e1nh gi\u1ebft B\u00e0nh V\u0103n O\u1ea3n, Tri ch\u00e2u Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e1nh gi\u1ebft B\u00e0nh V\u0103n O\u1ea3n, Tri ch\u00e2u Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u, 'B\u00e0nh V\u0103n O\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0nh Thi\u00ean O\u1ea3n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5-79, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 Man Di truy\u1ec7n s\u1eeda. 'Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u', c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 'Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u'.\" id=\"return-footnote-327-12\" href=\"#footnote-327-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, con c\u1ee7a Nho M\u00e3nh l\u00e0 Nho T\u1ed1 d\u1eabn 92 ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Xin b\u1ed5 Nho T\u1ed1 l\u00e0m \u0110\u00f4 tri Binh m\u00e3 s\u1ee9 Ph\u1ee5c Ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><em>(Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u nay l\u00e0 Trung Thu\u1eadn Ch\u00e2u.)<\/em><\/p>\n<p>[68] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ti\u1ebft \u0110i\u1ec1n, Tri \u00cdch Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n ph\u00e1t gi\u1ea3i c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u, t\u1eeb Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p qu\u00e1n kho\u00e1n \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0. Nay nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Tam ty, l\u1ea1i b\u1eaft l\u1ea1i vi\u00ean b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u00e3 c\u1ea5p, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi H\u00e1n, c\u1ed1ng s\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1eadn qu\u1ed1c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, nay sao l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa. H\u00e3y l\u1ec7nh mi\u1ec5n h\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 v\u00e0 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 t\u1eebng tham gia chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, mi\u1ec5n thu\u1ebf mu\u1ed1i t\u0103ng th\u00eam \u1edf gi\u1ebfng mu\u1ed1i Trung Ch\u00e2u v\u00e0 ti\u1ec1n ru\u1ed9ng doanh \u0111i\u1ec1n \u1edf huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ti\u1ebft, huy\u1ec7n Vu S\u01a1n thu\u1ed9c Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, c\u00f9ng ti\u1ec1n thu\u1ebf l\u00faa \u1edf V\u1ea1n Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Th\u1ecbnh Kinh t\u00e2u: <i>&#8220;Ba tr\u01b0\u1eddng gi\u1ebfng mu\u1ed1i \u1edf Trung Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u0103m s\u1ea3n xu\u1ea5t 361.400 c\u00e2n mu\u1ed1i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 93.000 c\u00e2n, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ch\u1ee7 gi\u1ebfng b\u1ecb ph\u00e1 s\u1ea3n, b\u1ecb b\u1eaft giam m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ebf. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1ed9 ru\u1ed9ng doanh \u0111i\u1ec1n \u1edf hai huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ti\u1ebft v\u00e0 Vu S\u01a1n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng th\u1ef1c, t\u1eeb th\u1eddi Ng\u1ee5y Th\u1ee5c, d\u00e2n gian l\u1eeba \u0111\u1ea3o \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n thu\u1ebf, sau \u0111\u00f3 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00ec n\u1ee3 thu\u1ebf, nay v\u1eabn b\u1eaft l\u00fd d\u1ecbch thay th\u1ebf. \u1ede V\u1ea1n Ch\u00e2u, d\u00e2n mua l\u00faa nh\u01b0ng quan l\u1ea1i l\u1ea1i thu thu\u1ebf ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i d\u00e2n.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>Th\u1ecbnh Kinh l\u00e0 anh h\u1ecd c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>[71] \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ed9i Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 qu\u1ea3n l\u00fd Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, sai l\u00ednh \u0111i d\u00f2 x\u00e9t. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Tr\u1ea7m C\u00e1t t\u1ed1 c\u00e1o th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng H\u00f3a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho Khi\u1ebft \u0110an, li\u1ec1n b\u1eaft giam v\u00e0o ng\u1ee5c Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, v\u1ee5 \u00e1n li\u00ean l\u1ee5y r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ho\u00e0nh x\u00e9t l\u1ea1i, Ho\u00e0nh ph\u00e1t hi\u1ec7n ra t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 vu c\u00e1o, n\u00ean k\u1ebft t\u1ed9i Tr\u1ea7m C\u00e1t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, gi\u00e1ng ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m T\u00e0o Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb gian gi\u1ea3 l\u00e0m l\u00ednh d\u00f2 x\u00e9t c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty \u0111\u1ec3 h\u00f9 d\u1ecda d\u00e2n, t\u1ed1ng ti\u1ec1n. Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean ch\u1ee7 m\u01b0u, x\u1eed t\u1ed9i th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi, kinh \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ghi nh\u1eadn con trai c\u1ee7a Tri\u1ec7u S\u0129 Long l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u01b0 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Tri\u1ec7u Thu\u1ea7n l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c, Tri\u1ec7u T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb; con trai c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Tr\u1eebng l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, \u0110\u1ed7 V\u0129nh C\u00e1t l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Th\u1ee5y Th\u00e1nh xem g\u1eb7t l\u00faa, r\u1ed3i b\u00e0y ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c quan theo h\u1ea7u.<\/p>\n<p>[74] L\u00fd T\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u00e3 ban b\u1ed1 c\u00e1o th\u1ecb \u0111\u1ec3 khuy\u00ean b\u1ea3o th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u1ec1 \u00fd \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1eabn tranh c\u00e3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t ti\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ea1 T\u1ee7ng, c\u00f9ng C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung L\u00f4 S\u0129 Lu\u00e2n, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c, Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 L\u01b0 Th\u1ee7 C\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi vi\u1ec7c sai T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 H\u1ea1 T\u1ee7ng, c\u00f2n s\u1eed li\u1ec7u n\u00e0y theo b\u1ea3n ch\u00ed. S\u0129 Lu\u00e2n, th\u00e1ng 3 n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Ngo\u1ea1i lang ph\u00e1n \u0110\u1ed9 chi, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Trung lang, Thi\u1ec3m T\u00e0o, th\u00e1ng 10, l\u1ea5y ch\u1ee9c \u0110\u1ed9 chi l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang.)<\/i><\/p>\n<p>[75] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m nay cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf tr\u01b0\u1eddng v\u00e0ng \u1edf huy\u1ec7n Quy H\u00f3a, qu\u00e2n Thi\u1ec7u V\u0169.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u1ea3 K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, Hu\u1ec7 Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Chu V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m H\u1eefu Su\u1ea5t ph\u1ee7 Su\u1ea5t, an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u; Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Khi\u00eam, Ki\u1ec1m h\u1ea1t S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 thay th\u1ebf; Tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u M\u00e3 Tu\u00e2n M\u0129 b\u1ecb ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, \u0111i\u1ec1u \u0111i ch\u00e2u kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Tuy\u00ean, H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu \u0110inh B\u1ea3o H\u00e0nh \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m Ch\u00e2u x\u00e9t x\u1eed V\u0103n Ch\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan. Khi v\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u1eed V\u0103n Ch\u1ea5t t\u1ed9i \u0111\u1ed3 2 n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, t\u1ed9i c\u00f4ng gi\u1ea3m xu\u1ed1ng ph\u1ea3i chu\u1ed9c 40 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ra l\u1ec7nh l\u01b0u \u0111\u00e0y v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh B\u00ecnh Xuy\u00ean tr\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu d\u1ee5.<\/p>\n<p>[79] Ty An ph\u1ee7 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 C\u1eedu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p Binh m\u00e3 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn. Th\u1ea7n th\u1ea5y qu\u00e2n n\u00e0y \u1edf n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n kh\u00f4ng \u00edt, Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 C\u1eedu m\u1edbi t\u1eeb c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u01b0a quen vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea5p, kh\u00f3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00e1p. Xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean, t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[80] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, m\u00f9ng 1, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu S\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, Binh b\u1ed9 lang trung Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu H\u1ee9a Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m ph\u00f3; H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Quan l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu Tri\u1ec7u \u1ee8ng l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 ri\u00eang sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng cha l\u00e0 Th\u1eeba H\u1ea1o t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an<a class=\"footnote\" title=\"H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1ef1 n\u00f3i cha l\u00e0 Th\u1eeba H\u1ea1o t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, ch\u1eef 'ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283, truy\u1ec7n H\u1ea1 T\u1ee7ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-327-13\" href=\"#footnote-327-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, m\u1eb9 m\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tang k\u1ef3, ngh\u0129a kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i. \u0110\u1ed5i l\u1ec7nh cho C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf M\u00e3 T\u00f4ng Nguy\u00ean \u0111i thay.<\/p>\n<p>[81] M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, \u0110oan ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Khang K\u1ebf Anh l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9, ki\u00eam tri V\u1ecb ch\u00e2u. K\u1ebf Anh cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung tuy \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5 nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n \u00e2m m\u01b0u ph\u1ea3n tr\u1eafc, b\u00e8n truy b\u1eaft nh\u1eefng k\u1ebb t\u1eebng ph\u1ea3n ph\u00fac, gi\u1ebft s\u1ea1ch, nh\u1edd \u0111\u00f3 n\u1ed5i danh \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c gi\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Nhung ph\u1ea3n ph\u00fac c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng x\u1ea3y ra trong n\u0103m n\u00e0y, n\u00ean t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a \u00f4ng \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1eeb', theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-327-14\" href=\"#footnote-327-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.)<\/em><\/p>\n<p>[82] Ph\u1ea1m Ung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean thu\u1ed9c v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb ph\u1ea1t d\u00ea, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u n\u1ed9p 500 ti\u1ec1n, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1eaft n\u1ed9p d\u00ea, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u1ed5 s\u1edf. T\u1eeb nay xin l\u1ea1i cho h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9 th\u00ec theo lu\u1eadt H\u00e1n n\u1ed9p \u0111\u1ed3ng chu\u1ed9c t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u1ea1ch ch\u00e2u, L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9 Cao K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1c uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ed9c Giao th\u00f4n \u1edf Di\u00ean ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd \u0110\u00f4 Li\u1ec7t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Giao th\u00f4n L\u00fd Uy Minh l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, K\u1ebf Th\u0103ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy\u1ec1n m\u00ecnh nh\u01b0ng v\u1eabn nh\u1eadn \u0111\u01a1n v\u00e0 x\u1eed l\u00fd. H\u1eefu ty b\u00e0n r\u1eb1ng theo lu\u1eadt ph\u1ea3i tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khoan h\u1ed3ng, v\u1eabn cho gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Th\u1ea1ch ch\u00e2u nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0 con c\u1ee7a V\u0103n T\u00f9ng.<\/p>\n<p>[84] B\u00e3i b\u1ecf \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00f3c t\u1eb7c ty \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua d\u1ee5 b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ed7i l\u1ea7n sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ph\u1ee7 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng long gi\u1ea3n, nghe n\u00f3i th\u01b0\u1eddng \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh, vi\u1ec7c mang theo \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n. T\u1eeb nay h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m v\u00e0 ki\u00eam ch\u1ee9c \u1edf kinh \u0111\u00f4 khi x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00f4ng tr\u1ea1ng <a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-327-15\" href=\"#footnote-327-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4 m\u00e0 thi h\u00e0nh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi h\u1ea1n, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i \u0111\u1ee7 4 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan kinh \u0111\u00f4 khi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c. V\u00ec th\u1ebf, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u0111\u1ee7 3 n\u0103m tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn. N\u0103m Thi\u00ean Hi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c ngo\u00e0i kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ee7 3 n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, d\u00f9 ch\u01b0a v\u1ec1 kinh, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00f4ng tr\u1ea1ng. Do \u0111\u00f3, tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, l\u1eadp th\u00eam quy \u0111\u1ecbnh 4 n\u0103m.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Nh\u00e2n \u0111\u00f3 tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u0103ng ch\u1ee9c ch\u1ec9 h\u1ea1n 3 n\u0103m, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u1ee7 3 n\u0103m, nay l\u1eadp ri\u00eang quy \u0111\u1ecbnh 4 n\u0103m. Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 t\u0103ng th\u00eam ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea1i. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1eef trong \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 ch\u1ed7 sai s\u00f3t kh\u00f4ng th\u00f4ng, tham kh\u1ea3o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u00e0 s\u1eeda b\u1edbt. C\u00f3 l\u1ebd chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 6 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, H\u1eefu su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t, Chu V\u0103n Ch\u1ea5t b\u1ecb an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u <a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'V\u1ec7 Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 v\u1ec1 lo\u1ea1n T\u00e2y Bi\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-27, 'an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u' ch\u00e9p l\u00e0 'an tr\u00ed \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9\" id=\"return-footnote-327-16\" href=\"#footnote-327-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0y \u0111i B\u1ea1ch Ch\u00e2u qu\u1ea3n ch\u1ebf. Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 ki\u1ec1m h\u1ea1t, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0y \u0111i Li\u00ean Ch\u00e2u qu\u1ea3n ch\u1ebf.<\/p>\n<p>V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e0y xa, m\u00e0 N\u1ed9i th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u1ea1i t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i B\u1ea3n c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh bu\u00f4ng l\u1ecfng ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u00ean Ho\u00e0i T\u00edn l\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u00e0y th\u00eam <a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u1edf tr\u00ean ch\u1eef '\u0111\u00e0y' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'gi\u00e1ng'\" id=\"return-footnote-327-17\" href=\"#footnote-327-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[88] H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u01b0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00ec b\u1ec7nh xin ra ngo\u00e0i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ch\u00e2u H\u1ed3ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u1eeda cung, t\u1eeb nay c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ee9c ho\u1eb7c thay th\u1ebf ch\u01b0a g\u1eb7p m\u1eb7t, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p tham d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho Ty Thi\u00ean gi\u00e1m, t\u1eeb nay ph\u00e0m t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh hay d\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch chi\u00eam b\u1ed1c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 nh\u1ecf th\u01b0\u1eddng b\u1ecb xem l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i k\u1ef3 qu\u00e1i, hoang \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho th\u00e0nh Long Can t\u0103ng th\u00eam hai ch\u1ec9 huy binh Phi\u00ean L\u1ea1c, tr\u1ea1i T\u0129nh Bi\u00ean v\u00e0 th\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng B\u00e1c Long m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ch\u1ec9 huy.<\/p>\n<p>[92] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t quan ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[93] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan, c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng, sau khi xem x\u00e9t, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Phi\u00ean quan c\u1ee7a l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Ng\u1ed9 Mai, gi\u1ebft tr\u00e2u khao th\u01b0\u1edfng b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean, truy\u1ec1n tin mu\u1ed1n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 v\u00f9ng ngo\u00e0i n\u00fai. Chi\u1ebfu cho Ty B\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 n\u00e0y xem x\u00e9t k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u gian \u00e1c, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1ebft, n\u1ebfu vi\u1ec7c ch\u01b0a ti\u1ec7n, h\u00e3y b\u1eaft gi\u1eef th\u1ee7 l\u0129nh l\u00e0m con tin.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee7 l\u0129nh s\u00e1u t\u1ed9c d\u00e2n sinh s\u1ed1ng l\u00e0 Phan Chinh c\u00f9ng h\u01a1n hai ngh\u00ecn h\u1ed9 \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5. Chi\u1ebfu b\u1ed5 Phan Chinh l\u00e0m Qu\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ed9 t\u1ed9c.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, Qu\u00e2n ch\u1ee7 Phi\u00ean quan ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0 S\u00e1ch L\u1ea1p xin d\u1ef1ng ch\u00f9a Ph\u1eadt \u1edf tr\u1ea1i Lai Vi\u1ec5n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m D\u1ecbch kinh s\u1ee9. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, D\u1ecbch kinh s\u1ee9 do T\u1ec3 th\u1ea7n am hi\u1ec3u Ph\u1eadt h\u1ecdc ki\u00eam nhi\u1ec7m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1ecbch Kinh lu\u1eadn, ban \u0111\u1ea7u sai quan tri\u1ec1u nhu\u1eadn s\u1eafc, \u0111\u1ebfn khi \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1edbi \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y. Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a sa m\u00f4n d\u1ecbch kinh Ph\u00e1p H\u1ed9 m\u00e0 l\u00e0m s\u1ee9, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, 24 th\u00e1ng 10, <em>(theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b)<\/em> Ph\u00e1n Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Ph\u00f9ng Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec7u H\u00e0 Nam huy\u1ec7n Ch\u1ee7 b\u1ea1 Qu\u00e1ch Ch\u1ea9n sung ch\u1ee9c Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, nh\u01b0ng s\u1eafc l\u1ec7nh l\u1ea1i b\u1ea3o ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf, ch\u1ed7 khuy\u1ebft Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, xin c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Th\u1ea7n bi\u1ebft Ch\u1ea9n v\u0103n h\u1ecdc \u01b0u t\u00fa, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c tu d\u01b0\u1ee1ng c\u1ea9n th\u1eadn, mong cho t\u1ea1m l\u1ec7nh \u1edf Gi\u00e1m chia kinh gi\u1ea3ng t\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"'D\u1ee5c v\u1ecdng th\u1ea3 l\u1ec7nh t\u1ea1i gi\u00e1m ph\u00e2n kinh gi\u1ea3ng t\u1ee5ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u1ee5c v\u00e3ng nhi\u1ec7m s\u1edf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 28-3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-327-18\" href=\"#footnote-327-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho Ch\u1ea9n l\u00e0m Qu\u1ed1c h\u1ecdc Thuy\u1ebft th\u01b0, v\u00e0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau ph\u1ea3i b\u1ea3o c\u1eed trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi tham tuy\u1ec3n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Ch\u1ea9n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng Tr\u0103n xin \u1ee7y th\u00e1c quan thanh v\u1ecdng trong s\u1ed1 c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ea3o c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ecb Ti\u1ebfn s\u0129, t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c th\u00e2n d\u00e2n l\u00e0m Tri huy\u1ec7n trong kinh k\u1ef3, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11, c\u1ea5m ch\u1eb7t c\u1ee7i \u1edf n\u00fai Gia S\u01a1n, ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[101] T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u00e0 t\u00edch tr\u1eef \u1edf 13 tr\u01b0\u1eddng ch\u01b0a b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 613 v\u1ea1n c\u00e2n, v\u00ec cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n d\u00e1n tem <i>(thi\u1ebfp x\u1ea1)<\/i>, n\u00ean tr\u00e0 ngon \u0111\u1ec1u v\u00e0o tay th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, c\u00f2n tr\u00e0 nh\u1eadp v\u00e0o quan \u0111\u1ec1u th\u00f4 x\u1ea5u v\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng ai mu\u1ed1n mua. L\u1ea1i th\u00eam, nh\u1eefng h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 n\u1ed9p thu\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00e3i nh\u01b0 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, m\u00e0 h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n ngh\u00e8o y\u1ebfu, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c, n\u00ean c\u00e0ng th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. L\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb gian l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c d\u00e1n tem \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua b\u00e1n, bu\u00f4n l\u1eadu, x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a quan. T\u1ec7 n\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e1p d\u00e1n tem, quan l\u1ea1i c\u1ea5p v\u1ed1n \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0, c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0 th\u00ec n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i. Xin r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0 H\u1ea3i Ch\u00e2u, Kinh Nam th\u00ec gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 77.000, mua tr\u00e0 \u1edf Ch\u00e2n Ch\u00e2u v\u00e0 4 v\u1ee5, 13 tr\u01b0\u1eddng th\u00ec gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 71.000, \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed1 l\u1ebb. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf 6 v\u1ee5, 13 tr\u01b0\u1eddng th\u00ec l\u1ea1i gi\u1ea3m ti\u1ebfp, c\u1ea5p tr\u00e0 \u0111\u1ec1u tr\u1ecb gi\u00e1 100.000.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 c\u00e1c quan. T\u1eeb \u0111\u00f3, vi\u1ec7c nh\u1eadp trung \u1edf H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea1i d\u00f9ng ph\u00e1p tam thuy\u1ebft, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng Nam th\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u1ee7a Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Ch\u00ed ch\u00e9p th\u00e1ng 10 b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e1p d\u00e1n tem, e l\u00e0 sai s\u00f3t, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Ty k\u1ebf tr\u00ed b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hai ao mu\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n b\u00e1n mu\u1ed1i cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Hai ao mu\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n b\u00e1n mu\u1ed1i cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh: Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a\u300b 23-34, ch\u00e2u Gi\u1ea3i c\u00f3 hai ao mu\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p; \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 46 v\u00e0 \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3 c\u0169ng ghi r\u1eb1ng huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ao mu\u1ed1i. Nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ch\u00e2u Gi\u1ea3i' trong b\u1ea3n in g\u1ed1c n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'huy\u1ec7n Gi\u1ea3i'.\" id=\"return-footnote-327-19\" href=\"#footnote-327-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u00e0o Ty gi\u00e1c h\u00f3a \u1edf kinh th\u00e0nh. N\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m ch\u1ec9 c\u00f3 23 v\u1ea1n quan, so v\u1edbi n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 ba gi\u1ea3m 14 v\u1ea1n quan. Xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft, ch\u1ec9 chuy\u00ean cho n\u1ed9p th\u00f3c c\u1ecf \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng th\u00eam c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh ph\u00f2ng c\u1ea5m \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n n\u1ea1n bu\u00f4n l\u1eadu<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n n\u1ea1n bu\u00f4n l\u1eadu: Ch\u1eef 't\u01b0' trong nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-327-20\" href=\"#footnote-327-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u00e0o kinh th\u00e0nh, t\u00f9y theo s\u1ef1 thu\u1eadn ti\u1ec7n c\u1ee7a kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed tr\u00edch ra \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p th\u00eam, b\u1ea3n ch\u00ed ghi <i>&#8220;l\u00e2u ng\u00e0y&#8221;<\/i>, nay s\u1eeda th\u00e0nh <i>&#8220;do \u0111\u00f3&#8221;<\/i>, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Ho\u1eb7c l\u1ea5y to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ea3n ch\u00ed, v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u00e1ng 10 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do c\u00e1c quan Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1eadp trung \u1edf s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u00e1n t\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m ph\u1ed1i l\u01b0u xa g\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 v\u00ec t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p \u00e1n t\u00ecnh, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p d\u00f9ng \u0111\u01a1n tr\u1ea1ng tr\u00ecnh l\u00ean Ty th\u1eeba ti\u1ebfn, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1eadp trung tra h\u1ecfi.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf t\u1eadp trung tra h\u1ecfi l\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em><\/p>\n<p>[103] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Giang \u0110\u00f4 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c, g\u1ed3m: kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf khoa, c\u1ea5m d\u00f9ng g\u1ea5m v\u00f3c, ch\u00e2u b\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"C\u1ea5m g\u1ea5m v\u00f3c, ch\u00e2u b\u1ed1i: ch\u1eef 'b\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ee5', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 312, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-327-21\" href=\"#footnote-327-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, \u0111\u1eb7t doanh \u0111i\u1ec1n, l\u1eadp ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng, gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng nh\u00e2n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e1n t\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n r\u01b0\u1ee3u, mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ec5 h\u01b0\u01a1ng \u1ea9m, t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n, kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e9p duy\u1ec7t v\u0169, m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u1edf qu\u1eadn, b\u1eaft con em c\u00f4ng khanh v\u00e0o h\u1ecdc \u1edf Qu\u1ed1c h\u1ecdc, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ng\u0169 kinh b\u00e1c s\u0129, ti\u1ebfn s\u0129 chuy\u00ean kinh. Vua th\u1ea5y K\u1ef3 h\u1ecdc r\u1ed9ng hi\u1ec3u s\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u1eddi, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho thi \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c.<\/p>\n<p>K\u1ef3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh \u0110\u00f4.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng b\u00e1o n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng H\u00e1n l\u00e0m h\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, Thi\u1ec3m, Gi\u1ea3i b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, cho ph\u00e9p c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00f3 m\u1edf kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u01b0u M\u1ee5c l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan. M\u1ee5c gi\u1ecfi b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng d\u00e2ng tr\u1eadn \u0111\u1ed3, binh l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua ti\u1ebfp ki\u1ebfn, ban cho xu\u1ea5t th\u00e2n. Vua bi\u1ebft ti\u1ebfng \u00f4ng, b\u00e8n cho th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n ri\u00eang h\u1ecfi han r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c L\u01b0u M\u1ee5c qu\u00ea qu\u00e1n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban xu\u1ea5t th\u00e2n c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[107] \u0110\u1ed3ng tri Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u1ed7 t\u00e2u: <em>&#8220;H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o th\u00e1ng cu\u1ed1i \u0111\u00f4ng, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf tr\u0103m th\u1ea7n \u1edf \u0111\u00e0n. X\u00e9t l\u1ec5 t\u1ebf c\u00f3 192 v\u1ecb, nh\u01b0ng trong s\u00e1ch l\u1ec5 ch\u1ec9 ghi 182 v\u1ecb, c\u00f2n 10 v\u1ecb l\u00e0 Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n tu\u1ea5n, Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng b\u01b0u bi\u1ec3u chuy\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng ghi ch\u00fac v\u0103n. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u1eddi Khai Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 l\u00e2u, quan l\u1ea1i m\u1ea5t truy\u1ec1n. L\u1ea1i n\u1eefa, trong \u300aGiao t\u1ef1 ch\u00ednh t\u1eeb l\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a Ty Thi\u00ean gi\u00e1m, khi t\u1ebf \u00e1p h\u1ed5 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft h\u1ed5 l\u00e0 &#8216;\u01b0 th\u1ed1&#8217;, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do ki\u00eang h\u00fay nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Xin t\u1eeb nay \u0111\u1ed5i l\u1ea1i &#8216;\u01b0 th\u1ed1&#8217; th\u00e0nh &#8216;h\u1ed5&#8217;, v\u00e0 \u0111\u01b0a 10 v\u1ecb Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n tu\u1ea5n, Ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng b\u01b0u bi\u1ec3u chuy\u1ebft v\u00e0o ch\u00fac v\u0103n.&#8221; <\/em>Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[108] T\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, K\u00fd qu\u1ed1c c\u00f4ng V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c v\u1eeba ki\u00eam ch\u1ee9c D\u1ecbch kinh s\u1ee9, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n Truy\u1ec1n ph\u00e1p, b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, v\u1ed9i v\u1ec1. Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban cho 5.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u00f4ng m\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng v\u00e0 kh\u00f3c. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n M\u1ee5c, sai quan lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5. Ghi ch\u00e9p th\u00e2n thu\u1ed9c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi. Con r\u1ec3 l\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd. C\u00f4i l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ecb. T\u1eeb khi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn nay, \u00e2n \u0111i\u1ec3n d\u00e0nh cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ch\u01b0a ai \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh d\u00e1ng nh\u1ecf b\u00e9, c\u1ed5 c\u00f3 u b\u01b0\u1edbu, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u01b0\u1edbu&#8221;<\/i>. Tr\u00ed tu\u1ec7 h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, \u00f4ng \u0111\u1ec1u uy\u1ec3n chuy\u1ec3n th\u00edch \u1ee9ng \u0111\u1ec3 h\u1ee3p \u00fd Vua. T\u00ednh c\u00e1ch l\u1ea1i kh\u00e9o l\u00e9o, d\u00e1m l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c gi\u1ea3 d\u1ed1i. Th\u00e1i h\u1eadu v\u00ec \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf s\u1ee7ng \u00e1i n\u00ean l\u1ea1i d\u00f9ng \u00f4ng. \u0110\u1ebfn khi vi\u1ec7c c\u1ee7a Ng\u00f4 Th\u1ef1c th\u1ea5t b\u1ea1i, Th\u00e1i h\u1eadu d\u1ea7n xa l\u00e1nh, c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau c\u0169ng d\u1ea7n x\u00e2m ph\u1ea1m quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a \u00f4ng, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c u u\u1ea5t m\u00e0 qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1i h\u1eadu xa l\u00e1nh, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00d4n C\u00f4ng, u u\u1ea5t m\u00e0 ch\u1ebft, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a h\u1ecd Giang. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu t\u1ea1c t\u01b0\u1ee3ng \u00f4ng \u1edf n\u00fai Mao S\u01a1n, x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng ti\u00ean quan. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u T\u00f9y t\u00e2u: <i>&#8220;Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c tham \u00f4 kh\u00f4ng ki\u00eang s\u1ee3, x\u00e9t h\u00e0nh vi c\u1ee7a \u00f4ng, h\u00e1 ph\u1ea3i th\u1ea7n ti\u00ean sao? N\u00ean x\u00e9t r\u00f5 s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Y\u1ebfn Th\u00f9 vi\u1ebft b\u00e0i k\u00fd v\u1ec1 Ng\u0169 V\u00e2n Qu\u00e1n \u1edf Mao S\u01a1n, ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[109] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, truy t\u1eb7ng H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n T\u1ef1 l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Nh\u00e2n T\u1ef1 l\u00e0m Quy, H\u1ea1p, Nh\u1ea1c, Ng\u1ea1c \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, c\u00f9ng gi\u1eb7c man \u0111\u00e1nh nhau \u0111\u1ebfn ch\u1ebft. \u0110\u1ebfn nay, con \u00f4ng l\u00e0 H\u00f3a Th\u00e0nh xin truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c quan, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m, kh\u00f3 thi h\u00e0nh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi m\u0169i t\u00ean h\u00f2n \u0111\u1ea1n, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y n\u0103m th\u00e1ng l\u00e0m h\u1ea1n sao!&#8221;<\/i> B\u00e8n gia t\u1eb7ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[110] Vua Vu \u0110i\u1ec1n v\u00e0 H\u00e3n v\u01b0\u01a1ng sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, ki\u00eam H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng T\u01b0 kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng T\u1ea3 th\u1eeba; Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang; L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng C\u1ea5p s\u1ef1 trung; Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang.<\/p>\n<p>[113] Theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, khi x\u1ebfp h\u00e0ng ch\u1ea7u, th\u1ee9 t\u1ef1 l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. Khu m\u1eadt s\u1ee9 d\u00f9 c\u00f3 ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tam s\u01b0, Th\u1ecb trung, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, v\u1eabn x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, T\u00e0o B\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung<a class=\"footnote\" title=\"'Khu m\u1eadt s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9'. X\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch ghi ch\u00e9p, T\u00e0o B\u00e2n ban \u0111\u1ea7u v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Khai B\u1ea3o, nh\u1edd c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, theo \u0111i \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ch\u1ee9c ki\u00eam Th\u1ecb trung. Sau v\u00ec th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 12, v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, b\u1ecf ch\u1eef 'ph\u00f3'.\" id=\"return-footnote-327-22\" href=\"#footnote-327-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi L\u00fd H\u00e3ng, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, l\u00e0 theo l\u1ec7 c\u0169.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n H\u01b0ng, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1ed9i Linh quan s\u1ee9, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eeb ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ee9c cung quan s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c coi tr\u1ecdng, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu cho L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ee9ng tr\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, nh\u01b0ng c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung s\u1ee9, c\u00f9ng t\u1eadp trung \u1edf \u0111i\u1ec7n l\u01b0, chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1ea1 \u01a1n, nh\u01b0ng L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1eabn mu\u1ed1n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng. C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n kh\u00f4ng d\u00e1m quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ed3i \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, \u0111\u1ee3i l\u00e2u <a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'c\u1eedu ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi: '\u0110\u1ee3i l\u00e2u, \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh \u0111\u00e3 ng\u1ed3i.'\" id=\"return-footnote-327-23\" href=\"#footnote-327-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, sai \u00c1p ban Giang \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n th\u00fac gi\u1ee5c. C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n hoang mang, kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o. V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u1edbn ti\u1ebfng b\u1ea3o l\u1ea1i vi\u00ean: <em>&#8220;C\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ch\u1edd t\u1ea1 \u01a1n.&#8221;<\/em> Th\u1ee9 t\u1ef1 x\u1ebfp h\u00e0ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ef1c t\u1ee9c, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf sai Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u1ebfn khuy\u00ean gi\u1ea3i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt s\u1ee9 x\u1ebfp h\u00e0ng ch\u1ea7u theo l\u1ec7 c\u0169, nh\u01b0ng L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1eabn ki\u00eau ng\u1ea1o, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Th\u1ee9 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch. Khi nghe tin tri\u1ec7u Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n t\u1eeb H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, L\u1ee3i D\u1ee5ng nghi l\u00e0 thay m\u00ecnh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u1ed1i h\u1eadn v\u00e0 lo s\u1ee3.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u00e1nh T\u1ed1ng xuy\u1ebft di\u300b c\u1ee7a \u00c2u T\u0129nh ch\u00e9p: Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ee9c Tham ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ee5 t\u00e1 cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean l\u1ec5 nghi ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt. M\u1ed7i khi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u00f4ng kh\u00f4ng v\u00e0o d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m Ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aQu\u1ed1c l\u00e3o nh\u00e0n \u0111\u00e0m\u300b l\u1ea1i vi\u1ebft <i>&#8220;gi\u1ea3m&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;t\u00f4n&#8221;<\/i>, <i>&#8220;kh\u00f4ng v\u00e0o&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;v\u00e0o th\u1eb3ng&#8221;<\/i>, kh\u00f4ng r\u00f5 b\u00ean n\u00e0o \u0111\u00fang. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c nh\u01b0\u1eddng L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ee9ng tr\u00ean m\u00ecnh, th\u00ec \u00c2u T\u0129nh c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p \u0111\u00fang.)<\/i><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ch\u1ea5n V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n t\u1eebng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c, nh\u00e2n l\u00fac tr\u1eddi m\u01b0a nh\u1ecf v\u1eeba t\u1ea1nh, S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111i gi\u00e0y b\u00f9n b\u01b0\u1edbc th\u1eb3ng l\u00ean th\u1ec1m, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ch\u1ec9 g\u1eadt \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng m\u1eddi ng\u1ed3i theo l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng. S\u00f9ng Hu\u00e2n lui ra, d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1eb7c t\u1ed9i \u00f4ng ta. Vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n x\u00e9t h\u1ecfi.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, khi v\u00e0o ch\u1ea7u, T\u0103ng xin truy\u1ec1n chi\u1ebfu tha t\u1ed9i, Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi l\u00fd do, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0 v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng hi\u1ec3u nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vi\u1ec7c h\u1eb7c t\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ec1 t\u00f4i gi\u1eef g\u00ecn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng; vi\u1ec7c khoan th\u1ee9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00e2n \u0111\u1ee9c. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u00e2n \u00e1i s\u1ebd thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ec1 tr\u00ean, uy l\u1ec7nh s\u1ebd nghi\u00eam minh \u1edf d\u01b0\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, d\u1eddi T\u01b0 h\u1ed9 tham qu\u00e2n ch\u00e2u Nhai l\u00e0 \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m T\u01b0 h\u1ed9 tham qu\u00e2n ch\u00e2u L\u00f4i.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 \u0110inh V\u1ecb \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, \u00f4ng t\u1eebng vi\u1ebft th\u01b0 t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, k\u1ec3 l\u1ea1i \u00e2n \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, d\u1eb7n gia nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c o\u00e1n h\u1eadn, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0 cho L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh l\u00e0 L\u01b0u Di\u1ec7p, nh\u1edd chuy\u1ec3n v\u1ec1 nh\u00e0, d\u1eb7n s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ee3i l\u00fac Di\u1ec7p h\u1ecdp c\u00e1c quan r\u1ed3i m\u1edbi trao. Di\u1ec7p nh\u1eadn th\u01b0, kh\u00f4ng d\u00e1m gi\u1eef ri\u00eang, li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean, Vua th\u1ea5y c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u0110inh V\u1ecb v\u1ed1n nhi\u1ec1u m\u01b0u tr\u00ed, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 do t\u00ednh to\u00e1n. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110inh V\u1ecb, thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng dung t\u1ed9i c\u1ee7a \u00f4ng ta n\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u00e0y \u0111i, nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u00e2n x\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eddi v\u1ec1 trong.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110inh V\u1ecb b\u1ecb \u0111\u00e0y ra bi\u1ec3n \u0111\u00e3 m\u1ea5y n\u0103m, ta mu\u1ed1n cho \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng tr\u1edf v\u1ec1 L\u0129nh Bi\u1ec3u th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u1ee5y Th\u00e1i k\u1ec3 vi\u1ec7c n\u00e0y sai l\u1ea7m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nay kh\u00f4ng ch\u00e9p. S\u1eed li\u1ec7u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh g\u1ea7n \u0111\u00fang h\u01a1n, n\u00ean ch\u00ednh s\u1eed theo d\u00f9ng, nh\u01b0ng \u0110inh V\u1ecb ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m d\u00e2ng bi\u1ec3u, ch\u1ec9 vi\u1ebft th\u01b0 cho gia nh\u00e2n th\u00f4i. \u0110\u01b0\u1eddng Anh c\u0169ng nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ho\u00e0i Nam ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n l\u1ea5y ch\u1ee9c c\u0169 sung l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9.<\/p>\n<p>M\u00e2n sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 K\u1ef3.<\/p>\n<p><em>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu vi\u1ebft bia m\u1ed9 Y\u1ebfn Th\u00f9, n\u00f3i Th\u00f9 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n r\u1eb1ng M\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/em><\/p>\n<p>[116] B\u1ea3o \u0110\u1ea1i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n H\u1ee9a ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ch\u01b0\u01a1ng Th\u1eafng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau M\u1ee5c C\u1ed5, Phan Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Tr\u1ecbnh V\u0103n H\u1eefu \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. S\u1ee9 gi\u1ea3 Li\u00eau \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau T\u00f2ng Ch\u00ednh, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu C\u1eebu \u0110\u1ea1o Ho\u00e0nh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[119] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 c\u1eed quan \u0111i x\u00e9t x\u1eed, kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f4ng, n\u1ebfu \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng d\u1ecbch v\u00e0 ph\u1ee5 c\u1ea5p th\u00eam th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam g\u00ec kh\u00e1c.<\/p>\n<p><em>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c th\u00e1ng 12.)<\/em><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-327-1\">'Kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang h\u1eb9n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang h\u1eb9n', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290, \u300aT\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung ch\u1eef 'd\u0129', h\u1ee3p ngh\u0129a h\u01a1n. <a href=\"#return-footnote-327-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-2\">Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' trong 'ti\u1ec1n Hu\u1ec7 Ch\u00e2u qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan L\u00e2m K\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-327-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-3\"> Cu\u1ed1i n\u0103m: B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 286, truy\u1ec7n Ti\u1ebft Khu\u00ea \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'gi\u1eefa n\u0103m'. <a href=\"#return-footnote-327-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-4\">'Ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'L\u00e2n ch\u00e2u', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh Kh\u1ea3o th\u00ec ghi l\u00e0 'ch\u00e2u kh\u00e1c'. <a href=\"#return-footnote-327-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-5\">Ch\u1eef 'th\u1ebf' trong 'Di\u1ec7p ti\u00ean th\u1ebf \u0111\u1ea1i qu\u1eadn nh\u00e2n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 quy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-327-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-6\">C\u00fac V\u1ecbnh nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'C\u00fac V\u1ecbnh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 104, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-327-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-7\">Ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n xin khai s\u00f4ng Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 kh\u1ea9u \u1edf Ch\u00e2u Ch\u00e2n, 'Ch\u00e2u Ch\u00e2n' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Tr\u1ef1c Ch\u00e2u', theo C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 17\/5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-327-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-8\"> M\u00e3 Tu\u00e2n M\u0129 nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u1eed Tu\u00e2n M\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-27, binh 27-19 v\u00e0 quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-327-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-9\"> Vi\u1ec7c Tr\u1ea1ch K\u1ebf \u00c2n ch\u1eef 's\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 T\u00e2y bi\u00ean thu\u1ed9c chi lo\u1ea1n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-327-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-10\"> B\u1ed1n ch\u1eef 'c\u00e1i B\u00e1c V\u0103n truy\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-327-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-11\">Ch\u1eef 'ph\u1ee7' d\u01b0\u1edbi 'Khai Phong' nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-327-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-12\">Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e1nh gi\u1ebft B\u00e0nh V\u0103n O\u1ea3n, Tri ch\u00e2u Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u, 'B\u00e0nh V\u0103n O\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0nh Thi\u00ean O\u1ea3n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 5-79, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493 Man Di truy\u1ec7n s\u1eeda. 'Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u', c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 'Trung B\u00e0nh Ch\u00e2u'. <a href=\"#return-footnote-327-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-13\">H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1ef1 n\u00f3i cha l\u00e0 Th\u1eeba H\u1ea1o t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, ch\u1eef 'ph\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283, truy\u1ec7n H\u1ea1 T\u1ee7ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-327-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-14\">'T\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1eeb', theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-327-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-15\">Ch\u1eef 't\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-327-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-16\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'V\u1ec7 Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 v\u1ec1 lo\u1ea1n T\u00e2y Bi\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. Xem \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-27, 'an tr\u00ed \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u' ch\u00e9p l\u00e0 'an tr\u00ed \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 <a href=\"#return-footnote-327-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-17\">Theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u1edf tr\u00ean ch\u1eef '\u0111\u00e0y' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'gi\u00e1ng' <a href=\"#return-footnote-327-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-18\"> 'D\u1ee5c v\u1ecdng th\u1ea3 l\u1ec7nh t\u1ea1i gi\u00e1m ph\u00e2n kinh gi\u1ea3ng t\u1ee5ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u1ee5c v\u00e3ng nhi\u1ec7m s\u1edf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 28-3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-327-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-19\">Hai ao mu\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n b\u00e1n mu\u1ed1i cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh: Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a\u300b 23-34, ch\u00e2u Gi\u1ea3i c\u00f3 hai ao mu\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p; \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 46 v\u00e0 \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3 c\u0169ng ghi r\u1eb1ng huy\u1ec7n Gi\u1ea3i v\u00e0 An \u1ea4p thu\u1ed9c ch\u00e2u Gi\u1ea3i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ao mu\u1ed1i. Nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ch\u00e2u Gi\u1ea3i' trong b\u1ea3n in g\u1ed1c n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh 'huy\u1ec7n Gi\u1ea3i'. <a href=\"#return-footnote-327-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-20\">\u0110\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n n\u1ea1n bu\u00f4n l\u1eadu: Ch\u1eef 't\u01b0' trong nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-327-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-21\">C\u1ea5m g\u1ea5m v\u00f3c, ch\u00e2u b\u1ed1i: ch\u1eef 'b\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ee5', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 312, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-327-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-22\">'Khu m\u1eadt s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9'. X\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch ghi ch\u00e9p, T\u00e0o B\u00e2n ban \u0111\u1ea7u v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Khai B\u1ea3o, nh\u1edd c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, theo \u0111i \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ch\u1ee9c ki\u00eam Th\u1ecb trung. Sau v\u00ec th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 12, v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, b\u1ecf ch\u1eef 'ph\u00f3'. <a href=\"#return-footnote-327-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-327-23\">Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'c\u1eedu ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi: '\u0110\u1ee3i l\u00e2u, \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh \u0111\u00e3 ng\u1ed3i.' <a href=\"#return-footnote-327-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":4,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-327","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1441,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/327\/revisions\/1441"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/327\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=327"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=327"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}