{"id":331,"date":"2025-07-04T02:46:37","date_gmt":"2025-07-04T02:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=331"},"modified":"2025-12-01T15:15:11","modified_gmt":"2025-12-01T08:15:11","slug":"beta-quyen-105-nam-thien-thanh-thu-5-dinh-mao-1027","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-105-nam-thien-thanh-thu-5-dinh-mao-1027\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 105: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 5 (\u0110INH M\u00c3O, 1027)","rendered":"QUY\u1ec2N 105: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 5 (\u0110INH M\u00c3O, 1027)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, m\u00f9ng 1, Vua d\u1eabn tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh ch\u00fac th\u1ecd Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\nL\u00fac tr\u1eddi v\u1eeba s\u00e1ng, tr\u0103m quan m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c c\u00f9ng s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ee9ng x\u1ebfp h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi s\u00e2n. N\u1ed9i th\u1ecb m\u1eddi Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu t\u1eeb m\u00e0n ph\u00eda sau \u0111i\u1ec7n ra, \u0111\u00e1nh roi, r\u1ed3i l\u00ean ng\u1ed3i. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn m\u00e0n ph\u00eda sau \u0111i\u1ec7n m\u1eddi Vua m\u1eb7c \u00e1o t\u1ee9 b\u00e0o, \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u00e0n Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1y hai l\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\nHo\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"Ph\u00fac \u0111\u1ea7u n\u0103m, c\u00f9ng v\u1edbi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.\"<\/i> Vua b\u00e8n d\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u qu\u1ef3 xu\u1ed1ng n\u00f3i: <i>\"K\u00ednh d\u00e2ng ch\u00fac th\u1ecd ng\u00e0n v\u1ea1n n\u0103m.\"<\/i> L\u1ea1i l\u1ea1y hai l\u1ea7n, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"K\u00ednh n\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.\"<\/i> Nh\u1ea1c gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng ng\u1eebng, Vua tr\u1edf v\u1ec1 m\u00e0n.\r\n\r\nTuy\u00ean s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n d\u1eabn tr\u0103m quan x\u1ebfp h\u00e0ng ngang l\u1ea1y hai l\u1ea7n. Th\u00e1i \u00fay t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y b\u1eadc th\u1ec1m l\u00ean ch\u00fac m\u1eebng, c\u00fai l\u1ea1y, \u0111\u1ee9ng d\u1eady, xu\u1ed1ng, tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea1y hai l\u1ea7n. Th\u1ecb trung nh\u1eadn ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1m l\u00e0nh n\u0103m m\u1edbi, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c khanh.\"<\/i> Th\u00e1i \u00fay l\u1ea1i t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eadc th\u1ec1m l\u00ean, d\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u qu\u1ef3 b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0n, n\u1ed9i y\u1ebft gi\u1ea3 ti\u1ebfp l\u1ea5y d\u00e2ng l\u00ean. Th\u00e1i \u00fay h\u01b0\u1edbng b\u1eafc l\u1ea1y, t\u00e2u: <i>\"K\u00ednh d\u00e2ng ch\u00fac th\u1ecd ng\u00e0n v\u1ea1n n\u0103m.\"<\/i> Th\u00e1i \u00fay xu\u1ed1ng, tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed. \u0110i\u1ec3n nghi n\u00f3i: <i>\"L\u1ea1y hai l\u1ea7n.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1y hai l\u1ea7n.\r\n\r\nTuy\u00ean huy s\u1ee9 nh\u1eadn ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>\"K\u00ednh n\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a c\u00e1c khanh.\"<\/i> \u0110i\u1ec3n nghi n\u00f3i: <i>\"L\u1ea1y hai l\u1ea7n.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi chia h\u00e0ng \u0111\u1ee9ng theo th\u1ee9 t\u1ef1. Tuy\u00ean s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n d\u1eabn Th\u00e1i \u00fay tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n, ng\u1ed3i b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0n v\u00e0 hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y. R\u01b0\u1ee3u ba tu\u1ea7n, Th\u1ecb trung t\u00e2u: <i>\"L\u1ec5 xong.\"<\/i> Vua b\u00e8n m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n mi\u1ec7n, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An nh\u1eadn ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau \u0110\u1ea1o Ninh, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Cung \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Ninh.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, sai Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u01b0u Qu\u00e2n quy\u1ec1n tri c\u1ed1ng c\u1eed. Trung th\u01b0 b\u00e0n ch\u1ecdn quan, Vua n\u00f3i: <i>\"L\u01b0u Qu\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111ang \u1edf D\u0129nh Xuy\u00ean, b\u00e8n cho ng\u1ef1a tr\u1ea1m tri\u1ec7u v\u1ec1.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n r\u1eb1ng: Khi x\u00e9t ti\u1ebfn s\u0129, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng th\u01a1 ph\u00fa \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed7 hay tr\u01b0\u1ee3t, h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec kh\u00f4ng gi\u1ecfi thanh lu\u1eadt m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f4 di\u1ec5n t\u00e0i n\u0103ng, t\u1eeb nay s\u1ebd k\u1ebft h\u1ee3p x\u00e9t th\u00eam s\u00e1ch lu\u1eadn. C\u00e1c khoa kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn kinh ch\u00fa l\u00e0m \u0111\u1ec1 thi. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Danh s\u00e1ch ti\u1ebfn s\u0129 t\u00e2u l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 500 ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c khoa kh\u00e1c kh\u00f4ng qu\u00e1 1000 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i h\u1eadu tri\u1ec7u Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, Y\u1ebfn Th\u00f9 t\u00e2u: <i>\"Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Trung th\u01b0 t\u1ec9nh l\u00e0 hai c\u01a1 quan c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, c\u0169ng n\u00ean d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng trung b\u00ecnh. Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 nh\u1edd \u00e2n s\u1ee7ng m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng vinh hoa t\u1ed9t b\u1eadc[footnote]Ch\u1eef 'to\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 36 Y\u1ebfn Th\u00f9 xu\u1ea5t tri Tuy\u00ean Ch\u00e2u, Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.[\/footnote], thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n t\u01b0 t\u00fai kh\u00f4ng t\u00e0i, sao l\u1ea1i d\u00f9ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 n\u1eefa?\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng vui.\r\n\r\nKhi \u1ea5y, Y\u1ebfn Th\u00f9 theo h\u1ea7u \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo c\u1ea7m h\u1ed1t \u0111\u1ebfn mu\u1ed9n, Y\u1ebfn Th\u00f9 n\u1ed5i gi\u1eadn, d\u00f9ng h\u1ed1t \u0111\u00e1nh, l\u00e0m g\u00e3y r\u0103ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed T\u00e0o Tu C\u1ed5, V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean \u0111\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"Y\u1ebfn Th\u00f9 gi\u1eef ch\u1ee9c ph\u1ee5 t\u00e1, tr\u0103m quan noi theo, m\u00e0 n\u00f3ng n\u1ea3y kh\u00f4ng c\u00f3 phong \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. X\u01b0a tam c\u00f4ng kh\u00f4ng tr\u1eebng tr\u1ecb l\u1ea1i nh\u1ecf, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc Tr\u1ea7n Th\u1ee9 \u1edf Trung th\u01b0 \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Xin x\u1eed \u0111\u00fang ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng c\u00f4ng lu\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\nY\u1ebfn Th\u00f9 v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean. Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u1ebfn \u1ee8ng Thi\u00ean, b\u00e8n m\u1edf r\u1ed9ng vi\u1ec7c h\u1ecdc, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam \u0111ang \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9, Y\u1ebfn Th\u00f9 m\u1eddi d\u1ea1y h\u1ecdc sinh. T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, vi\u1ec7c h\u1ecdc trong thi\u00ean h\u1ea1 b\u1ecb b\u1ecf b\u00ea, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng t\u1eeb Y\u1ebfn Th\u00f9.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, c\u0103n c\u1ee9 theo Ch\u00ednh y\u1ebfu c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh v\u00e0 Th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, s\u1eed kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Ban \u0111\u1ea7u, vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t v\u00f5 th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 quy t\u1eafc, l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m b\u1eady, H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c ti\u1ec1n l\u1ec7 l\u00e0m th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf T\u00e2y Kinh, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 b\u1ecb l\u1ee5t, thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i ch\u01b0a n\u1ed9p, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ho\u00e3n l\u1ea1i.\r\n\r\n[8] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ea1 T\u1ee7ng tu s\u1eeda qu\u1ed1c s\u1eed tri\u1ec1u Ch\u00e2n T\u00f4ng, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 c\u00f9ng tu s\u1eeda, t\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed. Ban \u0111\u1ea7u, trong tri\u1ec1u xu\u1ed1ng t\u1edd chi\u1ebfu, cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c s\u1eed tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc l\u00e2u ch\u01b0a tu s\u1eeda, s\u1ee3 n\u0103m th\u00e1ng d\u1ea7n xa, vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb mai m\u1ed9t, n\u00ean sai V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng tu s\u1eeda. Theo l\u1ec7 c\u0169, t\u1ec3 th\u1ea7n t\u1ef1 nhi\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u00ec V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed, n\u00ean ban chi\u1ebfu ri\u00eang.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Khi tu s\u1eeda s\u1eed hai tri\u1ec1u, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u01b0a gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu l\u1ea1i ban chi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed[footnote]V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu l\u1ea1i ban chi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 18-75 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u00f3 l\u00e0 quy ch\u1ebf t\u1ea1m th\u1eddi v\u1eady.)<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, l\u1ea1i v\u00ec Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea7u khoa thi \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch x\u1ebfp tr\u00ean Th\u00e1i T\u1ec1.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u0103n t\u1ef1 in \u1ea5n trong d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean H\u1eefu ty, \u0111\u1ee3i quan \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y nhi\u1ec7m xem x\u00e9t k\u1ef9, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u1eafc in. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng sau khi th\u00f4ng h\u00f2a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n qua l\u1ea1i c\u00e1c ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, th\u01b0\u1eddng mang c\u00e1c t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a quan l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e1n ra ngo\u00e0i, trong \u0111\u00f3 ghi ch\u00e9p nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ho\u1eb7c vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. V\u00ec th\u1ebf c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[11] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai \u0110\u00f4 tri binh m\u00e3 s\u1ee9 B\u1ea1ch V\u0103n M\u1ef9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o r\u1eb1ng nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111\u00e3 ch\u1ea1y sang \u0111\u1ea5t H\u00e1n. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ph\u1ee7 Di\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1 ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u1ea3 v\u1ec1 H\u1ea1 Ch\u00e2u, nh\u1eefng h\u1ed9 kh\u1ea9u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb l\u1ea1c sang \u0111\u1ea5t Khi\u1ebft \u0110an c\u0169ng sai Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh h\u1ed9 t\u1ed1ng \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb thi\u00ean tai, nh\u1eefng d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Th\u00e0nh Ch\u00ednh Trung l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, Tri Th\u1ea7n Ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, Ch\u00ednh Trung l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, khi v\u1ec1 tri\u1ec1u, Vi\u1ec7n kh\u1ea3o x\u00e9t cho r\u1eb1ng Ch\u00ednh Trung c\u00f3 t\u00e0i x\u00e9t oan, x\u1ebfp h\u1ea1ng th\u1ee9 hai, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, L\u1ea1i b\u1ed9 d\u1eabn c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"Ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n tuy nh\u1ecf, nh\u01b0ng c\u00e1c quan l\u1edbn th\u01b0\u1eddng v\u00ec y\u00eau gh\u00e9t m\u00e0 b\u1edbi m\u00f3c nh\u1eefng l\u1ed7i nh\u1ecf \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n, Tr\u1eabm r\u1ea5t lo l\u1eafng v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Khi d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 d\u1ee5ng, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00e8n \u00e9p s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t.\"<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u1eed Ng\u0169 \u0111\u1ea1i do \u00f4ng bi\u00ean so\u1ea1n. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"Th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n l\u1ea1c, vi\u1ec7c l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng noi theo.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>\"Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc v\u1ec1 an nguy c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng.\"<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng d\u00e2n ngh\u00e8o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u1eadn nu\u00f4i.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 l\u00e0m Thi\u00eam th\u01b0 Nam Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ph\u00e1n quan s\u1ef1. Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c tr\u01b0\u1edbc nay ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ra ngo\u00e0i, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c Y\u1ebfn Th\u00f9 ti\u1ebfn c\u1eed n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Minh \u1edf huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u.\r\n\r\n[19] Th\u0103ng ch\u1ec9 huy H\u1eefu M\u00e3 An T\u1eafc \u1edf ch\u00e2u Kh\u00e1nh l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n.\r\n\r\n[20] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c tri huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong do Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong s\u1ed1 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c g\u1ea7n d\u00e2n, b\u00e3i b\u1ecf chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3.\r\n\r\n[21] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c Tri ch\u00e2u Duy\u1ec7n Ch\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y ti\u1ebft Thi\u00ean Hu\u1ed1ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ch\u00f9a C\u00e0n Nguy\u00ean \u1edf huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9 c\u00e1ch ch\u00e2u 300 d\u1eb7m \u0111\u1ec3 b\u00e1i y\u1ebft. H\u00e0ng n\u0103m tri ch\u00e2u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ef1 \u0111i, g\u00e2y t\u1ed1n k\u00e9m cho d\u00e2n ch\u00fang d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, Vua b\u00e8n sai tri huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9 thay m\u1eb7t.\r\n\r\n[22] V\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c Kinh Nam, \u1ef7 th\u1ebf l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu m\u00e0 l\u00e0m c\u00e0n, Tri ph\u1ee7 L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt tr\u1eebng tr\u1ecb, hai ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng trong vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c c\u00f4ng v\u1ee5. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c t\u00e2u l\u00ean, c\u00f3 ph\u1ea7n thi\u00ean v\u1ecb M\u00f4ng Ch\u00ednh.\r\n\r\nNg\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0111i\u1ec1u Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. C\u00f3 k\u1ebb s\u0129 t\u1ed9c h\u1ecd Nguy\u00ean \u1edf Kinh Nam, \u1ef7 th\u1ebf cha \u00f4ng m\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ea1m ph\u00e1p, Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ta thay cha anh d\u1ea1y d\u1ed7 con ch\u00e1u nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n\u1ede \u0110\u1ed9ng \u0110\u00ecnh c\u00f3 b\u1ecdn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp l\u00e2u n\u0103m, th\u01b0\u1eddng ch\u1eb7n b\u1eaft thuy\u1ec1n bu\u00f4n, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i n\u00e9m x\u00e1c xu\u1ed1ng h\u1ed3. M\u1ed7i l\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec x\u00e1c ch\u1ebft tr\u00f4i n\u1ed5i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c minh n\u00ean th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e0y \u0111i ch\u00e2u kh\u00e1c, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i tr\u1ed1n v\u1ec1 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00f9ng m\u01b0u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, x\u1eed t\u1eed b\u00eau \u1edf ch\u1ee3, t\u1eeb \u0111\u00f3 trong h\u1ed3 \u00edt gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp.\r\n\r\n[23] Ph\u00f3 s\u1ee9 Huy\u1ec7n Di\u00ean L\u1ed9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9i ph\u1ee5 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u1ea3 v\u1ec1 H\u1ea1 Ch\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, s\u1ed1 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean kh\u00e1 \u0111\u00f4ng, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd sinh ra nghi ng\u1edd, d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n bi\u00ean gi\u1edbi. Xin cho ph\u00e9p d\u1ee5 h\u1ecd d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, n\u1ebfu ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u00ec c\u0169ng cho ph\u00e9p.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[24] B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ed1ng n\u1ea1p \u0111\u1ed3i m\u1ed3i, da r\u00f9a bi\u1ec3n, v\u1ecf \u1ed1c t\u00edm h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n l\u00e0 g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu c\u1ee7a d\u00e2n. Nay Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 danh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>\"B\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch quan l\u1ea1i, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tuy\u1ec3n d\u1ee5ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u T\u00f9y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 Ty gi\u00e1n. L\u01b0u T\u00f9y khi \u1edf ch\u1ee9c gi\u00e1n quan, th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c, t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft hi\u1ec7n nay l\u00e0 ti\u1ebfp thu l\u1eddi can gi\u00e1n, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec gi\u1eef nguy\u00ean tr\u1ea1ng y\u00ean \u1ed5n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[27] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, D\u0129nh, H\u1ee9a, Nh\u1eef, l\u1ea5y s\u1ed1 th\u00f3c b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng h\u01a1n t\u00e1m v\u1ea1n h\u1ed9c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n[28] L\u1ec7nh cho t\u0103ng \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o T\u01b0 Thi\u00ean gi\u00e1m, t\u1ef1 h\u1ecdc thi\u00ean v\u0103n.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n \u1ee8c, S\u00f9ng Nghi Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba Thuy\u1ebft \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t ba m\u01b0\u01a1i c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, v\u00ec \u0111i s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an m\u00e0 kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn v\u1edbi nhau.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00ed c\u00e1c Ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed, l\u1ea1i sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5 c\u00f9ng hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n h\u1eadu Phong di, \u0110\u1eb1ng l\u1ee5c, Kh\u1ea3o ph\u00fac, T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Bi\u00ean b\u00e0i quan, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, th\u00ed c\u00e1c khoa.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng Ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 thi n\u0103m l\u1ea7n m\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, c\u00e1c khoa kh\u00e1c thi b\u1ea3y l\u1ea7n ho\u1eb7c s\u00e1u l\u1ea7n m\u00e0 s\u00e1u m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u1ee9ng th\u00ed tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a ho\u1eb7c t\u1eebng qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng k\u1ec3 s\u1ed1 l\u1ea7n thi, cho Vi\u1ec7n C\u1ed1ng bi\u1ec7t k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban cho Ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n c\u00f9ng m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi th\u00ed h\u00e0m. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ea1i ban cho s\u00e1u tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c v\u00e0 xu\u1ea5t th\u00e2n. Nghi\u00eau Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ngu Th\u00e0nh.\r\n\r\n[34] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, T\u1ea7n Ch\u00e2u b\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.\r\n\r\n[35] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u v\u00e0 M\u1ea1c Ch\u00e2u.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, thi c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch v\u00e0 c\u00e1c khoa kh\u00e1c. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00f9ng xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed ch\u1ee9c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 342 ng\u01b0\u1eddi[footnote]342 ng\u01b0\u1eddi, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '242 ng\u01b0\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Sau \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu khuy\u00ean r\u0103n c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ea1o, n\u00ean g\u1eafng s\u1ee9c h\u1ecdc t\u1eadp, kh\u00f4ng n\u00ean ng\u1ed3i kh\u00f4ng ch\u1edd \u0111\u1ee3i th\u1eddi gian, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n hu\u1ec7.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed L\u00e2m nha, Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau U\u1ea9n v\u00e0 Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n \u0110\u1ed7 Ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean. Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u00ecnh L\u00e2m l\u00e0m s\u1ee9 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n. U\u1ea9n ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ecb tr\u00ed v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an, ng\u1ed3i tr\u00ean \u0111i\u1ec7n, v\u1ecb tr\u00ed cao; nay s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c, v\u1ecb tr\u00ed th\u1ea5p, xin n\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i> L\u00e2m \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 do Ch\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf quy \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Ph\u00f2ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Khanh n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, ngang v\u1edbi khanh n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i> L\u00e2m l\u1ea1i \u0111\u00e1p: <i>\"Nam B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e2u c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn nh\u1ecf?\"<\/i> Ph\u00f2ng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua sai b\u00e0n v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tranh c\u00e3i.\"<\/i> \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng L\u00e2m n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ed3ng \u00fd vi\u1ec7c nh\u1ecf, \u1eaft s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u1edbn.\"<\/i> Ki\u00ean quy\u1ebft tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng cho, U\u1ea9n m\u1edbi th\u00f4i.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u1eebng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed7 t\u1ea1i v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, sai trung s\u1ee9 ban th\u01a1 ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n \u300aTrung Dung\u300b. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai Trung th\u01b0 ch\u00e9p l\u1ea1i \u300aTrung Dung\u300b, l\u1ec7nh Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch \u0111\u1ecdc, khi \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n \u0111\u1ea1o tu th\u00e2n tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i gi\u1ea3ng gi\u1ea3i k\u1ef9 c\u00e0ng.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ch\u00f9a Th\u1ecd Ninh b\u1ecb ch\u00e1y.\r\n\r\n[40] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"\u0110\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng y, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft y\u1ec3u, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"S\u00e1ch thu\u1ed1c c\u1ed5 tuy c\u00f2n, nh\u01b0ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m, l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc y trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 xem h\u1ebft.\"<\/i> Vua b\u00e8n sai Y quan vi\u1ec7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u300aHo\u00e0ng \u0110\u1ebf n\u1ed9i kinh t\u1ed1 v\u1ea5n\u300b, \u300aNan kinh\u300b, \u300aB\u1ec7nh nguy\u00ean\u300b v.v., giao cho c\u00e1c quan \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n xem x\u00e9t. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m in \u1ea5n v\u00e0 ban h\u00e0nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5 so\u1ea1n l\u1eddi t\u1ef1a cho \u300aB\u1ec7nh nguy\u00ean\u300b.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, L\u01b0u L\u1eadp L\u1ec5, ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n S\u00f9ng Ch\u00e2u. L\u1eadp L\u1ec5 l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, t\u1eebng sai v\u1ee3 v\u00e0o cung c\u1ea5m \u0111\u1ec3 xin l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Khai Phong, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[42] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n b\u1ed5 l\u00e0m M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, ngo\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p, n\u1ebfu qu\u00e1 m\u1ed9t n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, d\u00f9 c\u00f3 l\u00fd do hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p C\u00e1ch th\u1ee9c ty thu h\u1ed3i ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft.\r\n\r\n[43] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng con ch\u00e1u, em trai c\u1ee7a v\u00f5 th\u1ea7n n\u1ebfu h\u1ecdc v\u0103n ngh\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ea5u xin b\u1ed5 l\u00e0m quan v\u0103n.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, b\u1ed5 L\u00fd S\u0129 B\u00e2n, ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m huy\u1ec7n Kim Minh, Di\u00ean Ch\u00e2u, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m Kim Minh, S\u0129 B\u00e2n c\u00f9ng em trai l\u00e0 S\u0129 Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed t\u1ec7, th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n<em>(Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 Kh\u01b0\u01a1ng hay Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/em>\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u1ea5y, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, duy\u1ec7t binh k\u1ef5 x\u1ea1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, x\u00e9t l\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 quan Gi\u00e1m l\u00e2m coi vi\u1ec7c thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, m\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi so s\u00e1nh thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ch\u1ec9 huy Phi\u00ean l\u1ea1c \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u1eebng l\u1eadp chi\u1ebfn c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00e3 m\u1ea5t, th\u00ec b\u1ed5 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 th\u0103m b\u1ec7nh. Ng\u00e0y \u1ea5y, v\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t, Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, ng\u1eebng tri\u1ec1u ch\u00ednh n\u0103m ng\u00e0y. Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed H\u00e0 Trung, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, hai ph\u1ee7 Th\u1ee9 s\u1eed b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Nguy\u00ean T\u00e1. Truy phong T\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y Cung Hi\u1ebfn. Con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 b\u1ea3y ng\u00e0y[footnote] Con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 b\u1ea3y ng\u00e0y, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 245, \u300aH\u00e1n v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 b\u1ea3y ng\u00e0y'.[\/footnote]. D\u00f9ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 x\u00fay d\u1eabn \u0111\u1ebfn V\u0129nh An, ch\u00f4n c\u1ea1nh l\u0103ng V\u0129nh Hi.\r\n\r\n[51] Th\u00e1ng n\u00e0y, Ch\u00e2u T\u1eeb b\u00e1o c\u00f4n tr\u00f9ng \u0103n l\u00e1 d\u00e2u.\r\n\r\n[52] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, v\u00ec T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng b\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1eadu m\u00f9a, cho ngh\u1ec9 d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ban chi\u1ebfu th\u0103m h\u1ecfi.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng v\u00e0 ch\u00f9a Khai B\u1ea3o c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong x\u00e9t x\u1eed nhanh ch\u00f3ng c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n \u0111ang b\u1ecb giam gi\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5. V\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u01b0a, ri\u00eang trong kinh th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, c\u00f3 m\u01b0a.\r\n\r\n[56] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ba ch\u00e2u Duy, M\u1eadu, L\u00ea thu\u1ed9c T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u1eeb nay cho ph\u00e9p chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i trong l\u1ed9 l\u00e0m tri ch\u00e2u. <i>(S\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m sau)<\/i>.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu gi\u00e0 y\u1ebfu ho\u1eb7c b\u1ec7nh t\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan Nam Ban.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Tung t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 m\u01b0a. Vua xem t\u1ea5u, r\u1ea5t vui m\u1eebng, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 sai ng\u01b0\u1eddi ra ngo\u1ea1i \u00f4 l\u1ea5y c\u00e2y l\u00faa xem, th\u1ea5y r\u1ec5 l\u00e1 t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu.\"<\/i>\r\n\r\n[59] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u00e3 b\u1ecf ra nhi\u1ec1u v\u00e0ng b\u1ea1c \u0111\u1ec3 tr\u00f9ng tu ch\u00f9a C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, sai n\u1ed9i th\u1ecb La S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ee9ng tr\u00f4ng coi. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u00e1i T\u1ec1 so\u1ea1n b\u00e0i k\u00fd. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>\"Theo s\u00e1ch Ng\u0169 H\u00e0nh Ch\u00ed, cung th\u1ea5t qu\u00e1 xa hoa th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 h\u1ecfa ho\u1ea1n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1ed9ng Ch\u00e2n v\u00e0 qu\u00e1n Th\u1ecd Ninh li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay d\u1eebng c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(Qu\u00e1n Th\u1ecd Ninh ch\u00e1y v\u00e0o th\u00e1ng 4, c\u00f2n \u0111\u1ed9ng Ch\u00e2n ch\u00e1y th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Kinh K\u00fd\u300b ch\u00e9p l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh. C\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch tuy c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y, Vua tuy nghe nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay. \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, e l\u00e0 sai)<\/i>.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban \u00e1o b\u00f4ng cho binh l\u00ednh tham gia \u0111\u1eafp \u0111\u00ea s\u00f4ng.\r\n\r\n[61] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 theo l\u1ec7 c\u0169 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i vi\u1ec7n, n\u1ebfu v\u1eafng m\u1eb7t th\u00ec h\u1ecdc s\u0129 k\u1ebf ti\u1ebfp thay th\u1ebf. N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t, t\u1eebng xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho h\u1ecdc s\u0129 ra ngo\u00e0i v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb, v\u00ec theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u00e0y ch\u1eb5n th\u00ec \u0111\u00f3ng c\u1eeda vi\u1ec7n, ng\u00e0y l\u1ebb th\u00ec ban chi\u1ebfu. \u0110\u1ebfn nay, Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ee3 khi c\u1ea7n tri\u1ec7u t\u1eadp s\u1ebd kh\u00f4ng k\u1ecbp, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[62] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0111\u00f4 t\u1ec9nh L\u01b0u Qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng trong kinh c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00ean t\u01b0 nh\u00e2n, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 khuy\u1ebft theo \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch, xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft th\u1eed vi\u1ebft th\u01b0, g\u1eedi \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i xem x\u00e9t k\u1ef9, m\u1edbi cho b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a L\u01b0u Qu\u00e2n.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb kinh \u0111\u1ebfn T\u1ee9 ch\u00e2u, thuy\u1ec1n b\u00e8 qua l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u01b0\u1edbp ch\u1eb7n c\u01b0\u1edbp, xin c\u1ee9 hai d\u1ecbch th\u00ec th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1eaft c\u01b0\u1edbp, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf tu\u1ea7n tra d\u1ecdc s\u00f4ng t\u1eeb kinh \u0111\u1ebfn S\u1edf ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n ki\u00eam quy\u1ec1n tri Th\u00e1i ch\u00e2u, qu\u1ea3n c\u00e2u tu s\u1eeda \u0111\u00ea bi\u1ec3n. <i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 10, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i> Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4, b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1eeda \u0111\u00ea.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan t\u1eeb \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tr\u1edf l\u00ean, theo l\u1ec7nh Vua m\u1ed7i n\u0103m ti\u1ebfn c\u1eed 5 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan.\r\n\r\n[66] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban cho d\u00e2n b\u1ecb l\u1ee5t \u1edf tr\u1ea5n Di\u00eam Quan, ch\u00e2u T\u1ea7n[footnote]Tr\u1ea5n Di\u00eam Quan, ch\u00e2u T\u1ea7n, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u00e1m Quan tr\u1ea5n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3, huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o, ch\u00e2u D\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aPh\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 59, ph\u1ee7 C\u1ee7ng X\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n T\u00e2y H\u00f2a, th\u00e0nh Th\u1ee7y Nam ch\u00e9p: 'Th\u00e0nh Di\u00eam Quan \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n 30 d\u1eb7m. S\u00e1ch ch\u00ed ch\u00e9p: c\u00f3 gi\u1ebfng mu\u1ed1i, n\u01b0\u1edbc ngang v\u1edbi b\u1edd, v\u1ecb ng\u1ecdt ngon. Th\u1eddi H\u00e1n t\u1eebng \u0111\u1eb7t quan coi mu\u1ed1i \u1edf \u0111\u00e2y, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea5n Di\u00eam Quan.' \u300aNh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 256, ph\u1ee7 C\u1ee7ng X\u01b0\u01a1ng, th\u00e0nh Di\u00eam Quan d\u1eabn \u300aNguy\u00ean h\u00f2a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: th\u00e0nh Di\u00eam Quan \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o 30 d\u1eb7m.[\/footnote] 3000 ti\u1ec1n, 2 h\u1ed9c g\u1ea1o.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u1ec5 \u0111\u00e3 ban b\u1ed1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ea5m, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00f9ng quan l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5m t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>\"Theo lu\u1eadt, k\u1ebb bi\u1ebft c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 m\u00e0 c\u1ed1 ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n x\u00e1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ban b\u1ed1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ea5m tr\u01b0\u1edbc khi x\u00e1 t\u1ed9i, l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1ea3nh c\u00e1o nh\u1eefng k\u1ebb tham lam tr\u1ed9m c\u1eafp, khi\u1ebfn k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed. Khi \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, c\u00e1c quan ph\u00e1p l\u1ea1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd lu\u1eadt, n\u00f3i r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i, n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean khoan h\u1ed3ng, th\u1ef1c l\u00e0 l\u00e0m l\u1ee3i cho k\u1ebb gian.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd C\u1eadp, Ti\u1ebft \u0110i\u1ec1n, Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Di\u1ec7p, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n, ti\u1ebfn c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 tr\u1edf l\u00ean t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, h\u00ecnh ng\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Nam Giao.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, t\u1ed9c V\u01b0\u1ee3ng Tr\u00e1t L\u1eb7c l\u00e0 th\u1ed5 d\u00e2n quen thu\u1ed9c \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u, con trai c\u1ee7a La A T\u1eed T\u00f4 \u0110\u00f4, nguy\u00ean l\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed Khang Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ea3n t\u1ed9c.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u b\u00e1o c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, c\u1ea5m c\u00e1c quan v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qua s\u00f4ng H\u00e0 T\u00e2y mua b\u00e1n tr\u00e2u ng\u1ef1a.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng, t\u1eeb nay kh\u00f4ng ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 m\u00f9a thu \u0111\u1ea1i h\u1ea1n, kh\u00ed \u0111\u1ed9c x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"Ti\u1ebfm h\u1eb1ng d\u01b0\u01a1ng nh\u01b0\u1ee3c\"<\/i>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do c\u00e1c th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh kh\u00f4ng t\u1ed1t, d\u1eabn \u0111\u1ebfn tai h\u1ecda. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm c\u0169ng ng\u00e0y \u0111\u00eam x\u00e9t l\u1ea1i, bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y h\u00e1 ph\u1ea3i ng\u1eabu nhi\u00ean? N\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c khanh tu s\u1eeda ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Tri\u1ec7u Thi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u t\u1eeb H\u00ecnh Ch\u00e2u bay v\u1ec1 ph\u00eda nam, ch\u1ec9 h\u01a1n hai kho\u1ea3nh, kh\u00f4ng \u0103n l\u00faa. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Ch\u1ec9 lo c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn t\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, h\u00e3y c\u1eed quan \u0111i xem x\u00e9t, nhanh ch\u00f3ng b\u1eaft gi\u1ebft v\u00e0 ch\u00f4n \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 38.000 d\u00e2n phu, 21.000 binh l\u00ednh v\u00e0 500.000 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n l\u0169 \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ea5y M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 B\u00e0nh Du\u1ec7 l\u00e0m Tu h\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban S\u1ea7m B\u1ea3o Ch\u00ednh l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t, L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9 Di\u00eam V\u0103n \u1ee8ng v\u00e0 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh c\u00f9ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\n[77] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty xem x\u00e9t c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh, t\u00e1 b\u1ecb l\u1ee5t l\u1ed9i, gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt, h\u00e8n y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua cho r\u1eb1ng tai d\u1ecb xu\u1ea5t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ebf giao m\u00e0 xin th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u. L\u00fac \u0111\u00f3 Th\u00e1i h\u1eadu mu\u1ed1n ri\u00eang m\u00ecnh th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u, sai n\u1ed9i th\u1ecb truy\u1ec1n \u00fd cho ph\u1ee5 th\u1ea7n, ph\u1ee5 th\u1ea7n h\u1ebft s\u1ee9c can ng\u0103n, Th\u00e1i h\u1eadu nghe theo. B\u00e8n h\u1ea1 th\u01b0 ri\u00eang \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n d\u1ee5 trong ngo\u00e0i.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ph\u1ee5 th\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb d\u1eabn vi\u1ec7c tai d\u1ecb t\u1ef1 h\u1eb7c, xin t\u1eeb ch\u1ee9c, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho.\r\n\r\n[80] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty, vi\u1ec7c xe c\u1ed9, y ph\u1ee5c d\u00f9ng trong l\u1ec5 t\u1ebf Nam giao s\u1eafp t\u1edbi, ph\u1ea3i ch\u1ec9nh t\u1ec1, c\u1ed1t sao gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[82] Nam giao l\u1ec5 nghi ty L\u01b0u Qu\u00e2n t\u00e2u: <i>\"N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 hai t\u1ebf Nam giao, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, cung C\u1ea3nh Linh, l\u1ea1i trai gi\u1edbi \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu. Trong m\u1ed9t ng\u00e0y, l\u00ean xu\u1ed1ng v\u1ea5t v\u1ea3. Xin b\u1ecf vi\u1ec7c tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, \u0111\u1ee3i t\u1ebf giao xong, s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 cung t\u1ea1.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[83] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u1ebf c\u00e1o s\u00f4ng.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u1ecf m\u1ed9t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf Tam qu\u00e1n B\u00ed c\u00e1c. N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng 11, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u sai L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau gi\u00e1m s\u00e1t s\u00e1ch v\u1edf, n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5 th\u00e1ng 12, l\u1ea1i sai Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Duy Minh c\u00f9ng gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1. \u0110\u1ebfn l\u00fac S\u00f9ng Si\u00eau m\u1ea5t, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[85] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u1ee7 b\u1ea1 ty Thi\u00ean gi\u00e1m l\u00e0 Mi\u00eau Thu\u1ea5n Th\u1ea7n t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng sao Th\u1ed5 t\u00fa \u1edf l\u1ea1i sao Tham, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan thi\u00ean v\u0103n c\u00f9ng xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t. C\u00e1c quan thi\u00ean v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng sao Th\u1ed5 t\u00fa \u1edf l\u1ea1i sao Tham l\u00e0 \u0111i\u1ec1m thu\u1eadn, kh\u00f4ng xung kh\u1eafc, c\u00f2n sao Th\u00e1i B\u1ea1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y l\u00e0 do m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u01b0a qua gi\u1edd Ng\u1ecd. Mi\u00eau Thu\u1ea5n Th\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i v\u00ec n\u00f3i sai v\u1ec1 tai bi\u1ebfn.\r\n\r\nGi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed T\u00e0o Tu C\u1ed5 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ec1u \u00fd Vua, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. Nay ph\u1ea1t Mi\u00eau Thu\u1ea5n Th\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, vi\u1ec7c tuy nh\u1ecf, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u00e2y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd s\u1ee3 h\u00e3i, n\u1ecbnh b\u1ee3 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng Vua, coi tai h\u1ecda l\u00e0 ph\u00fac, kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o thi\u00ean bi\u1ebfn, t\u1ed5n h\u1ea1i s\u1ebd r\u1ea5t l\u1edbn.\"<\/i> Trong cung d\u00f9ng l\u00f4ng chim ph\u1ec9 th\u00fay l\u00e0m \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mua \u1edf Nam Vi\u1ec7t, Tu C\u1ed5 cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i sinh m\u1ec7nh, h\u01a1n n\u1eefa Ch\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng c\u1ea5m s\u0103n l\u00f4ng nhung, vi\u1ec7c c\u0169 ch\u01b0a xa, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u ch\u00f9a th\u00e1p, b\u00e0n vi\u1ec7c x\u00e2y c\u1ea5t Kim C\u00e1c, chi ph\u00ed kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft, Tu C\u1ed5 h\u1ebft s\u1ee9c can ng\u0103n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Tu C\u1ed5 ra l\u00e0m tri ch\u00e2u H\u1ea5p.\r\n\r\n<i>(Tu C\u1ed5 t\u1eeb ch\u1ee9c quan \u0111\u00e0i ra l\u00e0m ch\u00e2u, \u1eaft l\u00e0 do b\u00e0n lu\u1eadn can gi\u00e1n kh\u00f4ng h\u1ee3p. Ph\u1ee5 truy\u1ec1n qu\u00e1 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, ch\u00ednh truy\u1ec7n tuy c\u00f3 th\u00eam b\u1edbt, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean t\u00ecm s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u1ee3 Vua Khi\u1ebft \u0110an, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Chu\u1ea9n l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u1edf ch\u00e2u K\u1ef3.\r\n\r\n[88] C\u1ea5m d\u00e2n gian k\u1ebft x\u00e3 th\u1edd c\u00fang th\u1ea7n n\u00fai s\u00f4ng, t\u01b0 trang b\u1ecb \u0111ao thu\u1eabn c\u1edd x\u00ed.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, d\u1eddi Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, Chi\u00eau H\u00f3a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng. V\u0129 t\u1ef1 xin v\u00ec b\u1ec7nh.\r\n\r\n[90] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p v\u1eadt li\u1ec7u tu s\u00f4ng.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Ti\u00ean tri\u1ec1u cho r\u1eb1ng Ty Thi\u00ean gi\u00e1m v\u00e0 s\u1edf Tr\u1eafc nghi\u1ec7m h\u1ed3n nghi m\u1ed7i khi t\u00e2u b\u00e1o \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh d\u1eef, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p ng\u1ea7m, n\u00ean \u0111\u1eb7t th\u00eam Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra \u0111\u00fang sai. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ty Thi\u00ean gi\u00e1m ki\u00eam qu\u1ea3n, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ti\u00ean tri\u1ec1u, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m T\u00fac Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7.\r\n\r\nNghi\u00eau T\u01b0 t\u1ef1 ph\u1ee5 t\u00e0i n\u0103ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh, n\u00ean kh\u00f4ng vui v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, t\u1eebng c\u00f3 l\u1eddi gi\u00e8m pha \u0111\u1ebfn tai Th\u00e1i h\u1eadu. Th\u00e1i h\u1eadu nghi ng\u1edd, m\u1ed9t h\u00f4m h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c quan. T\u0103ng \u0111\u00e1p r\u00f5, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n ch\u1ee9c \u1edf vi\u1ec7c gi\u00fap \u0111\u1ee1 h\u00f2a h\u1ee3p, d\u00e1m kh\u00f4ng gi\u1eef l\u00f2ng c\u00f4ng ch\u00ednh, nh\u01b0ng k\u1ebb gi\u00e8m pha kh\u00f4ng c\u00f9ng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu v\u1eabn ch\u01b0a tin, T\u0103ng n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea3i tr\u00e1i, ngay gian, \u1edf ch\u1ed7 nghe x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng. Xin l\u1ea5y thu\u1ed1c l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5, y ph\u01b0\u01a1ng n\u00f3i thu\u1ed1c c\u00f3 t\u01b0\u01a1ng s\u1ee9, t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n, \u00e1c, m\u00e0 cam th\u1ea3o l\u00e0 qu\u1ed1c l\u00e3o, v\u00ec t\u00ednh n\u0103ng h\u00f2a h\u1ee3p c\u00e1c thu\u1ed1c, n\u00ean trong thang t\u1ec1 kh\u00f4ng k\u1ec3 h\u00e0n \u00f4n \u0111\u1ec1u d\u00f9ng nhi\u1ec1u. C\u00f2n ban \u00e1p c\u00f3 \u0111\u1ed9c, n\u1ebfu d\u00f9ng chung v\u1edbi c\u00e1c thu\u1ed1c kh\u00e1c, \u1eaft gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu b\u1eebng t\u1ec9nh, v\u00e0i ng\u00e0y sau, Nghi\u00eau T\u01b0 c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c ra tr\u1ea5n. Nghi\u00eau T\u01b0 trong l\u00f2ng b\u1ea5t b\u00ecnh, d\u00e2ng s\u1edb c\u1ed1 t\u1eeb. L\u00fac \u1ea5y Th\u00e1i h\u1eadu th\u01b0\u1eddng bu\u00f4ng r\u00e8m v\u00e0o ng\u00e0y ch\u1eb5n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00f9ng ng\u00e0y l\u1ebb tri\u1ec7u ki\u1ebfn, khuy\u00ean nh\u1ee7, Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u00e0nh nh\u1eadn l\u1ec7nh.\r\n\r\nNghi\u00eau T\u01b0 gi\u1ecfi b\u1eafn cung, t\u1eebng l\u1ea5y \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u00e0m bia, m\u1ed9t ph\u00e1t b\u1eafn xuy\u00ean qua gi\u1eefa. Trong s\u1ed1 anh em, \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00edt v\u0103n h\u1ecdc nh\u1ea5t, nh\u01b0ng c\u00f3 kh\u00ed ti\u1ebft. Ch\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng mu\u1ed1n phong cho \u00f4ng ch\u1ee9c v\u00f5 quan, nh\u01b0ng m\u1eb9 \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1eebng l\u1ea1i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c Th\u00e1i h\u1eadu b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, Nghi\u00eau T\u01b0 khi g\u1eb7p s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111i qua \u0110\u1ea1i Danh, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m x\u1ebfp tr\u00ean h\u00e0ng Th\u1eeba lang, v\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9[footnote]'C\u00f4ng s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u00f4ng t\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\r\n\r\nTh\u00e0nh tr\u00ec v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng t\u1eeb khi Khi\u1ebft \u0110an gi\u1ea3ng h\u00f2a \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec \u0111\u1ec1u s\u1eeda sang l\u1ea1i, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u01b0\u1eddng n\u1ed5i gi\u1eadn, b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh c\u1ea7m g\u1eady l\u1edbn \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang n\u00f3i kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb \u0111\u00e1nh ng\u00e3.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u01b0 b\u1ecb gi\u00e8m pha, theo \u300aNg\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aB\u00e1ch nh\u1ea5t bi\u00ean\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng Nghi\u00eau T\u01b0 v\u1ec1 gi\u00e0, v\u00ec anh trai l\u00e0 Nghi\u00eau T\u00e1 c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c th\u0103ng ti\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean th\u01b0\u1eddng than phi\u1ec1n. Qu\u1ed1c s\u1eed kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eed \u0111\u00e3 ng\u1ea7m che ch\u1edf, v\u00ec B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh v\u00e0 Nghi\u00eau T\u01b0 c\u00f9ng qu\u00ea. N\u1ebfu kh\u00f4ng, cha anh h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a Nghi\u00eau T\u01b0, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1eady. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean: Khi Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Khai Phong, Ph\u00e1n quan Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng H\u1ed1i ng\u00e0y ng\u00e0y say r\u01b0\u1ee3u b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c, Duy\u00ean \u0111\u1ec1u t\u1ea5u h\u1eb7c. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc Cam Ch\u00e2u l\u00e0 B\u1ea3o Qu\u1ed1c D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[94] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf l\u00f2 luy\u1ec7n s\u1eaft \u1edf \u0110\u00f4ng Ph\u1ee5, Truy Ch\u00e2u.\r\n\r\n[95] \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"Hi\u1ec7n \u0111ang d\u00f9ng binh l\u00ednh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n l\u0169, m\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn l\u00e2n c\u1eadn v\u1eeba tr\u1ea3i qua thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, v\u1eadt l\u1ef1c suy ki\u1ec7t, kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[96] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf s\u1edf Th\u00e1i t\u1ea1o Ti\u1ec3u Minh M\u00f4n, T\u1ea7n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ea1ch Trung L\u1eadp l\u00e0m s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Th\u1ea1ch Di T\u00f4n l\u00e0m ph\u00f3; H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Ung l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n K\u1ebf Nghi\u1ec7p l\u00e0m ph\u00f3; T\u1ea3 ch\u00ednh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi cho Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1ea7u M\u00e3 S\u00f9ng l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u00ecnh L\u00e2m, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o Nghi \u0111\u1ebfn Ho\u1ea1t Ch\u00e2u xem x\u00e9t vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh t\u0103ng th\u00eam hai v\u1ea1n d\u00e2n phu, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u nh\u00e2n c\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam, n\u00ean sai Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t l\u1ea1i.\r\n\r\n[99] Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e3y ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh xem T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng s\u00e1ch, ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ee9c tranh th\u00eau ch\u1eef Phi B\u1ea1ch c\u1ee7a Vua.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh s\u01b0 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u1ea4t t\u1eeb nay c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u tr\u00ecnh ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 tu s\u1eeda s\u00f4ng.\r\n\r\n[101] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u, sai d\u00e2n ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t gi\u1ea3 l\u00e0m s\u01b0[footnote]L\u1ec7nh d\u00e2n ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t gi\u1ea3 l\u00e0m s\u01b0, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ea5p', c\u00f3 l\u1ebd do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng n\u00ean nh\u1ea7m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n c\u1ea3nh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sang Khi\u1ebft \u0110an do th\u00e1m, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan ng\u1ee5y c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, nay tr\u1edf v\u1ec1. Chi\u1ebfu b\u1ed5 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u.\r\n\r\n[102] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd C\u1eadp t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u1ea1m d\u1ee5ng vi\u1ec7c xu\u1ea5t gia l\u00e0m s\u01b0, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed1n tr\u00e1nh ph\u00e1p lu\u1eadt tr\u00e0 tr\u1ed9n v\u00e0o. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o xu\u1ea5t gia ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf \u0111\u1ec3 b\u1ea3o l\u00e3nh, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5 ch\u00f9a.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem Long V\u1ec7, Th\u1ea7n D\u0169ng qu\u00e2n t\u1eadp tr\u1eadn, sau \u0111\u00f3 ra l\u1ec7nh b\u1eafn cung, x\u1ebfp h\u1ea1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng.\r\n\r\n[104] Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, Hoa b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, s\u00e2u b\u1ecd ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng.\r\n\r\n[105] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, Qu\u1ed1c s\u1eed vi\u1ec7n bi\u00ean tu quan T\u1ea1 Gi\u00e1ng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:\r\n\r\n<em>\"N\u0103m ngo\u00e1i kinh s\u01b0 c\u00f3 l\u1ee5t l\u1edbn, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n, s\u00f4ng ng\u00f2i tr\u00e0n b\u1edd, g\u1ea7n nh\u01b0 ng\u1eadp c\u1ea3 th\u00e0nh qu\u00e1ch. N\u0103m nay l\u1ea1i b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, tr\u0103m h\u1ecd ch\u1ebft v\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh, l\u00faa ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng kh\u00f4 h\u00e9o, m\u00f9a thu kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng g\u00ec, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m l\u1ea1 l\u1edbn.<\/em>\r\n\r\n<em>X\u00e9t theo \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b v\u00e0 \u300aKinh Ph\u00f2ng D\u1ecbch Truy\u1ec1n\u300b, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng do b\u1ecf b\u00ea t\u1ebf t\u1ef1, tr\u00e1i v\u1edbi th\u1eddi ti\u1ebft, n\u00ean n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ea5m xu\u1ed1ng. Ch\u00ednh l\u1ec7nh tr\u00e1i th\u1eddi, n\u01b0\u1edbc m\u1ea5t t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, th\u00ec l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i th\u00e0nh \u1ea5p, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng m\u00f9a m\u00e0ng. Chuy\u00ean quy\u1ec1n l\u00e0m vi\u1ec7c, gi\u1ebft ch\u00f3c tr\u00e1i l\u1ebd, th\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u1edbn gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. Mu\u1ed1n \u0111\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 tr\u01b0\u01a1ng, tai h\u1ecda l\u00e0 hoang; tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u che gi\u1ea5u, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1ch, t\u1ed9i l\u1ed7i l\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n. \u0110\u1ea1o tr\u1eddi ch\u1ec9 ra lo\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/em>\r\n\r\n<em>B\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u0103m ch\u1ec9 kh\u1ed5 s\u1edf, ngh\u0129 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u1eddi ti\u1ebft, v\u1ed1n n\u00ean ban chi\u1ebfu c\u00e1o t\u1ed9i l\u1ed7i, thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch, h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh h\u1ee3p th\u1eddi, tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc, xua \u0111u\u1ed5i k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt \u00e2m kh\u00ed. Nh\u01b0ng l\u00f2ng th\u00e1nh nh\u00e2n do d\u1ef1, ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i, m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, ch\u01b0a nghe c\u00f3 g\u00ec h\u1ee3p v\u1edbi l\u00f2ng tr\u1eddi. Gi\u00f3 m\u01b0a n\u00f3ng l\u1ea1nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1eddi ti\u1ebft, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tin t\u01b0\u1edfng l\u1edbn, tin t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi v\u1ea1n v\u1eadt, \u00e2n tr\u1ea1ch kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi d\u00e2n, th\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t h\u1ea1n h\u00e1n l\u00e0 tai h\u1ecda. G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, c\u00f3 khi m\u1edbi ban \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i, v\u1eeba thi h\u00e0nh \u0111\u00e3 d\u1eebng, m\u00e0 mu\u1ed1n gi\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00fang nh\u01b0 tin t\u01b0\u1edfng, l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eady?<\/em>\r\n\r\n<i>Thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, mu\u00f4n vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, n\u1ebfu kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi c\u1eeda ph\u00f2ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? M\u00e0 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trong tri\u1ec1u, ch\u01b0a t\u1eebng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn trong v\u00e0i kh\u1eafc, n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t l\u1eddi hay, s\u1edbm t\u1ed1i b\u00ean c\u1ea1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00e2n hu\u1ec7 th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 n\u1ecbnh h\u00f3t, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u b\u1ecb che l\u1ea5p, \u0111i\u1ec1u \u1ee9ng nghi\u1ec7m ch\u1eb3ng sai.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a kia, hai tri\u1ec1u H\u00e1n g\u1eb7p ph\u1ea3i nh\u1eadt th\u1ef1c, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, l\u0169 l\u1ee5t h\u1ea1n h\u00e1n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch mi\u1ec5n ch\u1ee9c Tam c\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng c\u1ea3nh gi\u00e1c. B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c, ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng nh\u1ea5t th\u1eddi, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ecbnh, th\u1eddi ti\u1ebft ch\u01b0a thu\u1eadn, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 t\u00e1 kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t sao? B\u1ec7 h\u1ea1 tin d\u00f9ng kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn sao? N\u1ebfu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i d\u00f9ng h\u1ecd, n\u00ean \u0111\u1eb7t l\u00f2ng tin v\u00e0 giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u1ed1i \u0111a, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n kh\u00e1c.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, k\u1ebb gian t\u00e0 d\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n, ch\u00ednh s\u00e1ch xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u01a1i, d\u00e2n ch\u00fang th\u00edch \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft. Th\u00e1nh t\u00e2m v\u1ed1n mu\u1ed1n thu h\u1ebft hi\u1ec1n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00e2n ch\u1ee9c giao vi\u1ec7c, nh\u01b0ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i ch\u1ec9 x\u00e9t t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 ki\u1ebfn ngh\u1ecb g\u00ec. Mu\u1ed1n th\u1ea5y \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u00f3i chang kh\u00f4ng d\u1ecbu \u0111i, s\u00e2u b\u1ecd g\u00e2y h\u1ea1i ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ch\u1ea3y b\u1eeba b\u00e3i, theo d\u1ea5u v\u1ebft do d\u1ef1, thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 lay \u0111\u1ed9ng \u00fd tr\u1eddi, ng\u0103n ch\u1eb7n l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o. X\u01b0a kia, l\u00faa kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n, tai h\u1ecda li\u00ean ti\u1ebfp th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a kh\u00f4ng qu\u00e9t v\u00f4i[footnote] N\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a kh\u00f4ng qu\u00e9t v\u00f4i 'k\u00ed' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u1ef5', theo \u300aTh\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 - T\u1eed T\u00e0i\u300b: 'Duy k\u00ec \u0111\u1ed3 k\u00ed t\u1ef3.' Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 295, truy\u1ec7n T\u1ea1 Gi\u00e1ng m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Xin h\u1ea1 chi\u1ebfu nh\u1eadn l\u1ed7i, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n c\u1ee7a \u0111\u1ea1i quan, tr\u00e1nh tri\u1ec1u h\u1ed9i \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n; cho ph\u00e9p c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00f3i l\u00ean \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5, ph\u00ea ph\u00e1n b\u1ec7nh t\u1eadt th\u1eddi cu\u1ed9c; b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c l\u00e0m kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, gi\u1ea3m b\u1edbt thu\u1ebf m\u00e1 v\u00f4 danh; \u0111\u1eebng \u0111\u1ec1 cao \u00e2n hu\u1ec7 ri\u00eang, h\u00e3y ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, l\u01b0u truy\u1ec1n gi\u00e1o h\u00f3a, \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. L\u00f2ng th\u00e0nh kh\u1ea9n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u00ean, \u00e2n hu\u1ec7 l\u1edbn th\u1ea5m \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi, h\u00e1 c\u00f3 l\u00fac n\u00e0o kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 \u01a1n m\u01b0a m\u00f3c sao?\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Gi\u00e1ng d\u00e2ng s\u1edb kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac, ph\u1ee5 l\u1ee5c sau khi Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u00e1o h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u.)<\/i>\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ng\u1ef1 s\u1eed t\u1ea5u \u0111\u00e0n Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd V\u0103n Th\u1ecbnh, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n T\u00f4ng Hi\u1ebfn vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u00e9p t\u1eb7ng \u00e1o \u1ea5m. Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c h\u1ecd, v\u00e0 d\u00e1n v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e0n h\u1eb7c \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[107] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"K\u00ednh v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n thay m\u1eb7t t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu m\u00e0 c\u00f3 tang ri\u00eang. Theo s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng Trinh Nguy\u00ean n\u0103m th\u1ee9 6[footnote]Theo s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng Trinh Nguy\u00ean n\u0103m th\u1ee9 6, 'Trinh Nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Trinh Qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 36-15 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ng\u1ef1 s\u1eed gi\u00e1m s\u00e1t d\u1eabn l\u1ec5 Khai Nguy\u00ean: 'Ph\u00e0m c\u00f3 tang t\u1eeb ti ma tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 t\u1ebf \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu'.<\/i>\r\n\r\n<i>Do \u0111\u00f3, chuy\u1ec3n v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn L\u1ea1i b\u1ed9, t\u1ea5u r\u1eb1ng: 'Theo l\u1ec5, ch\u01b0 h\u1ea7u tuy\u1ec7t chu, \u0111\u1ea1i phu tuy\u1ec7t ti ma, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c tang l\u1ec5 cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n b\u00ean ngo\u00e0i, kh\u00f4ng d\u00e1m b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu. Tuy\u1ec7t kh\u00f4ng t\u1ebf l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nh\u00e0 ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t, mu\u1ed1n tr\u00e1nh vi\u1ec7c c\u00e1t hung l\u1eabn l\u1ed9n. T\u1eeb th\u1eddi Ng\u1ee5y, T\u1ea5n tr\u1edf \u0111i, thay \u0111\u1ed5i theo t\u00ecnh th\u1ebf, m\u1eb7c \u00e1o tang trong nh\u00e0, g\u1ecdi l\u00e0 tang ph\u1ee5c, h\u1ebft h\u1ea1n tang th\u00ec m\u1eb7c \u0111\u1ed3 th\u01b0\u1eddng, g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f4ng tr\u1eeb, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 ph\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Th\u1eddi Giang T\u1ea3, Ngu \u0110\u00e0m, Th\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Kham c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 c\u00f4ng tr\u1eeb, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, n\u00ean th\u1eddi \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng tr\u1eeb th\u00ec v\u1eabn tham gia t\u1ebf t\u1ef1 c\u00f4ng, v\u00ec \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00ec vi\u1ec7c nh\u00e0 m\u00e0 b\u1ecf vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.' Nay vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 trong nh\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf, m\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u00f4ng l\u1ea1i c\u1ea5m, xin ban b\u1ed1 l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u0169.'<\/i>\r\n\r\n<i>Do \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng, ph\u00e0m c\u00f3 tang ph\u1ee5c, sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 c\u00f4ng tr\u1eeb ho\u1eb7c h\u1ebft h\u1ea1n ngh\u1ec9 tang, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p m\u1eb7c \u0111\u1ed3 th\u01b0\u1eddng tham gia t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nh\u00e0 ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t, d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f4ng tr\u1eeb, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia t\u1ebf t\u1ef1. Xin theo l\u1ec7 c\u0169 thi h\u00e0nh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, cho Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam th\u1ecb gi\u1ea3ng Ph\u00f9ng Nguy\u00ean c\u00f9ng tu so\u1ea1n qu\u1ed1c s\u1eed.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, sai Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean, Th\u1ecb c\u1ea5m c\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>\"Binh phu tu s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ec7nh, h\u00e3y sai Y quan vi\u1ec7n c\u1eed th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb. Sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, so s\u00e1nh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfi b\u1ec7nh v\u00e0 t\u1eed vong r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u1edf H\u00ecnh b\u1ed9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch x\u00e9t l\u1ea1i \u00e1n, theo nh\u01b0 c\u00e1c quan \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 ki\u1ec3m tra ph\u00e1p lu\u1eadt, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri huy\u1ec7n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3[footnote]Theo nh\u01b0 c\u00e1c quan \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 ki\u1ec3m tra ph\u00e1p lu\u1eadt, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri huy\u1ec7n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, 'x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 ki\u1ec3m tra ph\u00e1p lu\u1eadt' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'x\u00e9t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 x\u1eed \u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u0103n kh\u1ed1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-38 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sau \u0111\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 c\u00f9ng x\u00e9t \u00e1n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n.)<\/i>\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng Tr\u00ecnh L\u00e2m, khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u00f4ng vui m\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u1ee5c c\u00e2y b\u00fat c\u1ee7a ta.\"<\/i> Tr\u00ecnh L\u00e2m d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ea5t[footnote]Tr\u00ecnh L\u00e2m d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ea5t, ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288, truy\u1ec7n Tr\u00ecnh L\u00e2m b\u1ed5 sung.[\/footnote], v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf c\u00f2n n\u1ee3 cho c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai.\r\n\r\n[113] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ecdn nh\u1eefng quan l\u1ea1i c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 cai tr\u1ecb c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf kinh \u0111\u00f4. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh.\r\n\r\nKhi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, \u00f4ng ra l\u1ec7nh cho thu\u1ed9c h\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>\"Ta ch\u1ec9 tr\u1ecb ba \u0111i\u1ec1u: k\u1ebb m\u1ea1nh \u1ef7 v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh, k\u1ebb gi\u00e0u \u1ef7 v\u00e0o ti\u1ec1n c\u1ee7a, v\u00e0 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1ef7 v\u00e0o ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ta \u01b0u ti\u00ean x\u1eed l\u00fd.\"<\/i> \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m[footnote]Cu\u1ed1i n\u0103m, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'gi\u1eefa n\u0103m'.[\/footnote], \u00f4ng n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00ec tr\u1ecb an t\u1ed1t.\r\n\r\nKhu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd C\u1eadp ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed. Vua n\u00f3i: <i>\"L\u00fd C\u1eadp l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam c\u1ea9n tr\u1ecdng, ch\u01b0a t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed ai m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e1ng tin.\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty qu\u1ea3n l\u00fd, n\u1ebfu c\u00f3 ai kh\u00f4ng tr\u1ecb l\u00fd t\u1ed1t, t\u1ea1m th\u1eddi ch\u1ecdn c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n thay th\u1ebf, v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[115] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, m\u00f9ng m\u1ed9t, huy\u1ec7n l\u1ec7nh To\u1ea1i Th\u00e0nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan. D\u01b0 Kh\u00e1nh nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng m\u00ecnh v\u1ed1n quen thu\u1ed9c v\u00f5 ngh\u1ec7, l\u1ea1i t\u1eebng c\u00f3 c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eb7c. Vua li\u1ec1n ra l\u1ec7nh cho \u00f4ng b\u1eafn cung, \u00f4ng k\u00e9o c\u0103ng cung b\u1eafn tr\u00fang \u0111\u00edch, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[116] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb thi\u00ean tai, thu\u1ebf thu v\u00e0o m\u00f9a thu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p v\u00e0o n\u0103m sau.\r\n\r\n[117] C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u: <i>\"N\u0103m \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n H\u01b0ng, c\u00f3 chi\u1ebfu cho Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u1ec1 ch\u00e2u l\u00e0 Do\u00e3n Th\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ee9ng sau h\u00e0ng c\u1ee7a Quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00e0o ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ung. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho ph\u00e9p tham d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00ec theo nghi th\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a C\u00e1p m\u00f4n. T\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n, Th\u1ee9 s\u1eed \u1edf ngo\u1ea1i tri\u1ec1u, ch\u1ec9 x\u1ebfp h\u00e0ng v\u00e0 ng\u1ed3i theo th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c kh\u00e1c bi\u1ec7t.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u00f4ng th\u1ea5t tham gia v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169 ngo\u1ea1i tri\u1ec1u, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Th\u1ee9 s\u1eed thu\u1ed9c t\u00f4ng th\u1ea5t khi tham d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, ch\u00fac th\u1ecd, \u0111i theo xa gi\u00e1, th\u00ec ng\u1ed3i c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1edbi Quan s\u00e1t s\u1ee9 thu\u1ed9c t\u00f4ng th\u1ea5t.\r\n\r\n[118] Tam ty xin l\u01b0u l\u1ea1i 10 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh do T\u1ee9 Xuy\u00ean cung ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, v.v. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[119] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n mua l\u00faa non \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y.\r\n\r\n[120] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ec9 huy Trung Li\u1ec7t, Tuy\u00ean D\u0169ng, v.v. \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, n\u1ebfu tr\u00ean 60 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n.\r\n\r\n[121] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0110\u1ed3ng tri l\u1ec5 vi\u1ec7n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 C\u00e1c T\u00e2n Bi\u00ean\u300b g\u1ed3m 60 quy\u1ec3n do \u00f4ng bi\u00ean so\u1ea1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hy, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Khoan xin bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u00e0 vi\u1ec7n n\u00e0y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh. V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh b\u00e8n l\u1ea5y c\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng, b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng ph\u1ea7n tr\u00f9ng l\u1eb7p, ph\u00e2n lo\u1ea1i theo n\u0103m lo\u1ea1i l\u1ec5, bi\u00ean th\u00e0nh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169 ng\u0169 ph\u1ea9m.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh l\u00e0 em c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng.\r\n\r\n[122] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t ch\u00e2u.\r\n\r\n[123] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, r\u01b0\u1edbc ch\u00e2n dung c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1ec1 th\u1edd t\u1ea1i ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu v\u00e0 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.\r\n\r\n[124] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ti\u1ebfn s\u0129 Khai Phong ph\u1ee7 l\u00e0 Tang D\u1ecbch l\u00e0m V\u1ec7 Nam \u00fay. Tang D\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u, c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh, gi\u1ecfi d\u00f9ng ki\u1ebfm v\u00e0 g\u1eady s\u1eaft. \u00d4ng t\u1eebng thi ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, b\u00e8n \u0111i ngao du \u1edf v\u00f9ng Nh\u1eef, D\u0129nh, c\u00e0y ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng.\r\n\r\nC\u00e1c huy\u1ec7n l\u00e2n c\u1eadn Nh\u1eef Ch\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, Tang D\u1ecbch t\u1ef1 xin b\u1ed5 l\u00e0m K\u1ef3 tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t k\u1ebb gian. \u00d4ng b\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng thanh ni\u00ean x\u1ea5u trong l\u00e0ng l\u1ea1i r\u0103n d\u1ea1y r\u1eb1ng: <i>\"L\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, ta s\u1ebd kh\u00f4ng dung th\u1ee9 cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.\"<\/i> M\u1ed9t l\u00fac sau, trong l\u00e0ng c\u00f3 cha con ch\u1ebft ch\u01b0a k\u1ecbp li\u1ec7m, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn b\u1ecdn tr\u1ed9m l\u1ed9t s\u1ea1ch qu\u1ea7n \u00e1o r\u1ed3i b\u1ecf \u0111i. Ng\u01b0\u1eddi cha kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00e1o quan, Tang D\u1ecbch nghi ng\u1edd m\u1ed9t thanh ni\u00ean h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn l\u1ebbn v\u00e0o nh\u00e0 h\u1eafn, l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n \u00e1o, m\u00e0 h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng h\u1ec1 hay bi\u1ebft. H\u00f4m sau, Tang D\u1ecbch g\u1eb7p h\u1eafn v\u00e0 h\u1ecfi: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 h\u1ee9a v\u1edbi ta kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, v\u1eady k\u1ebb l\u1ea5y tr\u1ed9m qu\u1ea7n \u00e1o trong l\u00e0ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u01a1i sao?\"<\/i> Thanh ni\u00ean \u0111\u00f3 bi\u1ebfn s\u1eafc, Tang D\u1ecbch li\u1ec1n x\u00f4 h\u1eafn ng\u00e3 xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t r\u1ed3i tr\u00f3i l\u1ea1i, tra h\u1ecfi t\u00ean tu\u1ed5i nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f9ng l\u00e0m, \u0111\u01b0a h\u1ebft l\u00ean huy\u1ec7n, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1eadn t\u1ed9i.\r\n\r\nC\u00f3 l\u1ea7n \u00f4ng \u0111\u1ebfn Gi\u00e1p Th\u00e0nh, g\u1eb7p vi\u00ean Huy\u1ec7n \u00fay \u0111i b\u1eaft tr\u1ed9m, m\u1eddi Tang D\u1ecbch u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i c\u00f9ng \u0111i. \u0110\u1ebfn n\u01a1i b\u1ecdn tr\u1ed9m \u1ea9n n\u00e1u, vi\u00ean Huy\u1ec7n \u00fay r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, gi\u1ea3 v\u1edd kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u0111\u1ecbnh b\u1ecf \u0111i. Tang D\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"B\u1ecdn tr\u1ed9m \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111i \u0111\u00e2u n\u1eefa?\"<\/i> R\u1ed3i xu\u1ed1ng ng\u1ef1a \u0111\u00e1nh gi\u1ebft m\u1ea5y t\u00ean, b\u1eaft tr\u00f3i h\u1ebft nh\u1eefng t\u00ean c\u00f2n l\u1ea1i.\r\n\r\nL\u1ea1i nghe \u1edf T\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi t\u00ean tr\u1ed9m, \u00f4ng m\u1ed9t m\u00ecnh c\u1ea7m ki\u1ebfm \u0111\u1ebfn, gi\u1ebft m\u1ea5y t\u00ean, b\u1eaft tr\u00f3i h\u1ebft nh\u1eefng t\u00ean c\u00f2n l\u1ea1i. C\u00e1c huy\u1ec7n l\u00e2n c\u1eadn Nh\u1eef Ch\u00e2u t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Kinh T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\nTang D\u1ecbch g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng t\u1ecf ra k\u00ednh c\u1ea9n, nh\u01b0 th\u1ec3 t\u1ef1 th\u1ea5y m\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u1ee7. \u00d4ng kh\u00f4ng cao l\u1edbn l\u1eafm, n\u00f3i n\u0103ng nh\u01b0 kh\u00f4ng ph\u00e1t ra t\u1eeb mi\u1ec7ng, n\u1ebfu g\u1eb7p b\u1ea5t ng\u1edd, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft \u00f4ng m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u \u00f4ng \u1edf Ung Kh\u00e2u, g\u1eb7p l\u0169 l\u1edbn, c\u00f3 hai kho th\u00f3c, \u0111\u1ecbnh ch\u1edf b\u1eb1ng thuy\u1ec1n, th\u1ea5y d\u00e2n ch\u1ea1y tr\u00e1nh l\u0169, b\u00e8n b\u1ecf th\u00f3c m\u00e0 ch\u1edf h\u1ecd, nh\u1edd v\u1eady t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u s\u1ed1ng s\u00f3t. N\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, \u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0103n th\u00f3c, \u0111\u1ebfn khi h\u1ebft m\u1edbi th\u00f4i.\r\n\r\nTuy \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng gi\u1ecfi ch\u1eef ngh\u0129a, th\u1ebf m\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec1u h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd, \u0111\u1ea1i lo\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n<em>(\u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b ch\u00e9p truy\u1ec7n Tang D\u1ecbch \u0111\u1ec1u d\u00f9ng v\u0103n c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu.<\/em>\r\n\r\n<i>Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 5, Tang D\u1ecbch m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u1ec7 Nam \u00fay, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i Gi\u00e1p Th\u00e0nh. Nay ch\u1ec9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. \u300aPh\u1ee5 truy\u1ec7n\u300b c\u0169ng nh\u1ea7m V\u1ec7 Nam th\u00e0nh Gi\u00e1p Th\u00e0nh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do v\u0103n c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu.)<\/i>\r\n\r\n[125] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng binh phu s\u1eeda \u0111\u00ea s\u00f4ng, sau khi c\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe mu\u1ed1n gia nh\u1eadp C\u1ea5m qu\u00e2n th\u00ec cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[126] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, v\u00ec bu\u1ed5i gi\u1ea3ng \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b \u0111\u00e3 xong, Vua y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00f9ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf v\u00e0 Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0m th\u01a1 d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[127] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1eeb Th\u00edch \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o s\u00f4ng.\r\n\r\n[128] Ph\u00e1n vi\u1ec7n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa \u1edf Giao mi\u1ebfu v\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c th\u1ee9 t\u1ef1, xin giao cho H\u1eefu ty xem x\u00e9t b\u00e0n b\u1ea1c. B\u1ea5y gi\u1edd, H\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u01b0u Qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u ngh\u1ecb r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Chu t\u1ea5u kh\u00fac Thanh Mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 t\u1ebf V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, kh\u00fac Ch\u1ea5p C\u1ea1nh \u0111\u1ec3 t\u1ebf V\u0169 V\u01b0\u01a1ng. H\u00e1n Cao \u0110\u1ebf, V\u0103n \u0110\u1ebf c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111i\u1ec7u m\u00faa ri\u00eang. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, khi t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, m\u1ed7i nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1ea1c v\u00e0 ca kh\u00fac kh\u00e1c nhau. B\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 kh\u00e1c nhau, n\u00ean \u0111i\u1ec7u m\u00faa c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i theo.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, H\u1eefu ty kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u1ec9 h\u00e1t m\u00e0 kh\u00f4ng m\u00faa, sai l\u1ea7m n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. Xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111i\u1ec7u V\u0103n v\u0169; khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed, V\u0103n v\u0169 r\u00fat lui, V\u0169 v\u0169 v\u00e0o. Khi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u l\u1ea7n th\u1ee9 hai xong, V\u0169 v\u0169 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ebfn l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ee9 ba xong, \u0111\u1eb7t l\u1ec5 v\u1eadt, tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed th\u00ec d\u1eebng. B\u1edfi m\u1ed7i nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u1ec1u ca ng\u1ee3i c\u00f4ng \u0111\u1ee9c, n\u00ean sau khi V\u0103n v\u0169 ngh\u00eanh th\u1ea7n, s\u1ebd t\u1ea5u \u0111i\u1ec7u m\u00faa c\u1ee7a t\u1eebng nh\u00e0 th\u1edd. Khi t\u1ebf Giao, l\u00fac h\u1ea1 th\u1ea7n t\u1ea5u kh\u00fac Cao An, V\u0103n v\u0169 \u0111\u00e3 m\u00faa, \u0111\u1ebfn khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, ch\u1ec9 h\u00e1t kh\u00fac Hi An, c\u00f2n nh\u1ea1c v\u00e0 m\u00faa kh\u00f4ng di\u1ec5n. Khi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u l\u1ea7n th\u1ee9 hai v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u1eabn d\u00f9ng V\u0169 v\u0169.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[129] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u01b0u V\u0103n Hi\u1ec3n, Gi\u1ea3 T\u01b0\u1ee3ng Chi, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh, C\u1ea3nh Ho\u00e0i Trung \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean ng\u01b0u v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Th\u00e1i Th\u1ee7 L\u00e2m, L\u1ee5c Th\u1eeba Tr\u1ea1ch, Khang Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t, cho v\u1ec1 h\u01b0u. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u V\u0103n Hi\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 qu\u00e1 70 tu\u1ed5i, v\u1eabn tham l\u1ed9c \u1edf ngo\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 xin v\u1ec1 h\u01b0u.\r\n\r\n[130] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>\"S\u1eed quan nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Ng\u00f4 C\u0103ng, ngo\u00e0i vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed, c\u00f2n ghi ch\u00e9p l\u1ea1i nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p gi\u1eefa Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n trong s\u00e1ch \u300aTrinh Qu\u00e1n Ch\u00ednh Y\u1ebfu\u300b. Nay mu\u1ed1n tr\u00edch l\u1ee5c t\u1eeb Th\u1ef1c l\u1ee5c, nh\u1eadt l\u1ecbch, th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd[footnote]Ch\u1eef 'k\u00fd' trong 'th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Ch\u00e2n T\u00f4ng, nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o ch\u00ednh s\u1eed, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh m\u1ed9t s\u00e1ch ri\u00eang, c\u00f9ng l\u01b0u h\u00e0nh v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[131] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t, con trai \u00f4ng l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 \u0110oan \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Dung ch\u00e2u, d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd \u0111\u1ec3 xin k\u1ebf t\u1eadp. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ec7nh cho B\u00e0nh S\u0129 \u0110oan gi\u1eef ch\u1ee9c Tri H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u, ban cho \u00e1o b\u00e0o v\u00e0 \u0111ai, tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u1ef1a \u0111\u00e3 d\u00e2ng.\r\n\r\n[132] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia tu s\u1eeda s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t ch\u00e2u.\r\n\r\n[133] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>\"Tang ph\u1ee5c hi\u1ec7n h\u00e0nh, ngo\u1ea1i t\u1ed5 th\u1ea5p h\u01a1n c\u1eadu v\u00e0 d\u00ec, \u0111\u1ea1i c\u00f4ng l\u1ea1i cao h\u01a1n ch\u1ecb d\u00e2u v\u00e0 ch\u00fa, l\u1ec5 nghi \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c. Nay sao ch\u00e9p quy\u1ec3n \u300aKhai B\u1ea3o Ch\u00ednh L\u1ec5 Ng\u0169 Ph\u1ee5c Ni\u00ean Nguy\u1ec7t\u300b, xin giao cho hai ch\u1ebf v\u00e0 L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nH\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u01b0u Qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ng\u0169 ph\u1ee5c do T\u00f4n Th\u00edch d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ec5, nh\u01b0ng \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi kh\u00f3 hi\u1ec3u h\u1ebft, nay gi\u1ea3i th\u00edch l\u1ea1i cho d\u1ec5 hi\u1ec3u. N\u00f3i r\u1eb1ng hai b\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 tang ph\u1ee5c, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 gi\u1ea3m b\u1edbt, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 b\u00e1o, ghi r\u00f5 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i m\u1eb7c tang ph\u1ee5c. Ch\u1eef 'chu' v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u00fay nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nay \u0111\u1ed5i l\u1ea1i th\u00e0nh 'k\u1ef3'. L\u1ea1i tr\u00edch l\u1ee5c m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a l\u1ec7nh gi\u1ea3 ninh, \u0111\u00ednh k\u00e8m sau s\u1eafc l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u0169 ph\u1ee5c, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho c\u00e1c c\u01a1 quan. T\u1eeb \u0111\u00f3, quy ch\u1ebf v\u1ec1 tang ph\u1ee5c th\u00e2n s\u01a1, long s\u00e1t m\u1edbi c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m kh\u1eafc in v\u00e0 ban h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\n[134] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vi\u1ec7n Y quan d\u00e2ng l\u00ean hai m\u00f4 h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng c\u00f3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u c\u00e1c huy\u1ec7t \u0111\u1ea1o. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh \u1edf Vi\u1ec7n Y quan, m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh \u1edf ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua th\u1ea5y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u00e2m c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, v\u1ecb tr\u00ed huy\u1ec7t \u0111\u1ea1o c\u00f3 ch\u1ed7 sai l\u1ec7ch, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec v\u1eady, Vua sai Y quan V\u01b0\u01a1ng Duy Nh\u1ea5t nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e1ch \u300aMinh \u0110\u01b0\u1eddng Kh\u00ed Huy\u1ec7t Kinh L\u1ea1c Chi H\u1ed9i\u300b, \u0111\u00fac m\u00f4 h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng. L\u1ea1i bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u c\u0169, ch\u1ec9nh s\u1eeda nh\u1eefng ch\u1ed7 sai l\u1ea7m, so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ed3ng Nh\u00e2n Ch\u00e2m C\u1ee9u \u0110\u1ed3 Kinh\u300b. \u0110\u1ebfn nay, d\u00e2ng l\u00ean Vua. Vua b\u00e8n sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ea1 T\u1ee7ng vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a, kh\u1eafc in v\u00e0 ban h\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ban t\u1eb7ng cho c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 7, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00f9ng.)<\/i>\r\n\r\n[135] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf qua \u0111\u00f2 cho d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00ec n\u1ea1n \u0111\u00f3i.\r\n\r\n[136] Nam B\u00ecnh v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n sai Hoan Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd C\u00f4ng Hi\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Vua phong L\u00fd C\u00f4ng Hi\u1ec3n l\u00e0m T\u1ef1 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3.\r\n\r\n[137] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Th\u01b0 vi\u1ec7n, xem th\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Ch\u00e2n T\u00f4ng, ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n, \u0111\u00e3i chi\u1ebfu, th\u01b0 ngh\u1ec7 trong vi\u1ec7n c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[138] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: c\u00e1c quan \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng n\u1ebfu qua \u0111\u1eddi t\u1ea1i nhi\u1ec7m s\u1edf, th\u00ec n\u01a1i \u0111\u00f3 ph\u1ea3i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a thi h\u00e0i v\u1ec1 qu\u00ea, c\u1ea5p cho gia quy\u1ebfn m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y hai th\u0103ng g\u1ea1o.\r\n\r\n[139] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ch\u00e2u Ho\u1ea1t b\u00e1o vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n l\u0169 s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y ngh\u1ec9, Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea nhi\u1ec1u n\u0103m, nay m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4ng s\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c khanh.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ea1y t\u1ea1 ch\u00fac m\u1eebng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu nhanh ch\u00f3ng x\u00e9t c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c quan tham gia \u0111\u1eafp \u0111\u00ea v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[140] X\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n Linh Thu\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00ea m\u1edbi.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5 Mi\u1ebfu K\u00fd\u300b, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10.)<\/i>\r\n\r\n[141] Th\u00e1ng n\u00e0y, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n c\u00f3 b\u1ed1n ch\u00e1u trai: T\u00f4n Ung, T\u00f4n H\u00f9ng, T\u00f4n Duy, T\u00f4n Nh\u00e3, hi\u1ec7n \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau c\u00e1c quan v\u0103n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n. B\u1ed1n ch\u00e1u c\u1ee7a th\u1ea7n tuy \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i, nh\u1eadn b\u1ed5ng l\u1ed9c m\u00e0 ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec, th\u1eadt kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho ch\u00fang l\u00e0m kinh quan kh\u00f4ng l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i phong c\u00e1ch c\u0169.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[142] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, \u0111\u1eb7t t\u00ean cho \u0111\u00ea m\u1edbi tu s\u1eeda \u1edf ch\u00e2u Ho\u1ea1t l\u00e0 Thi\u00ean \u0110\u00e0i T\u1ea3o, v\u00ec n\u00f3 g\u1ea7n ch\u00e2n n\u00fai Thi\u00ean \u0110\u00e0i.\r\n\r\n[143] Quan th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng, ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u, xin gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00f9a thu c\u1ee7a b\u1ed1n huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng An v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c xu\u1ed1ng c\u00f2n ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ch\u00edn huy\u1ec7n H\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c xu\u1ed1ng c\u00f2n hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[144] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf gi\u00e1m m\u1ee5c ng\u1ef1a \u1edf tr\u1ea5n \u0110\u01a1n thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u1ee9a.\r\n\r\n[145] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, v\u00ec s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00e3 b\u00ecnh y\u00ean, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n d\u1eabn \u0111\u1ea7u tr\u0103m quan ch\u00fac m\u1eebng, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c. T\u1eeb n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3 khi s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 9 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp l\u1ea1i, ri\u00eang ti\u1ec1n c\u1ecf kh\u00f4 16.200.000 b\u00f3, ch\u01b0a k\u1ec3 c\u00e1c chi ph\u00ed kh\u00e1c. Sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, x\u00e3 t\u1eafc, t\u00f4ng mi\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf s\u00f4ng, T\u1ed1ng Th\u1ee5 so\u1ea1n b\u00e0i k\u00fd v\u1ec1 vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng.\r\n\r\nQuan tu s\u1eeda s\u00f4ng l\u00e0 B\u1ed9 th\u1ef1, M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o Thu\u1eadn l\u00e0 B\u00e0nh Du\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 X\u01b0\u01a1ng, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Kh\u1ea5u Giam \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00f9a thu ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u tr\u1ee3 v\u00ec thi\u00ean tai.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, khi c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng v\u00ec n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m n\u00ean s\u1ebd t\u1ea1m d\u1eebng, nh\u01b0ng Kh\u1ea5u Giam t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 c\u1ecf kh\u00f4 l\u00e0 g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n, may m\u1eafn l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u00e2u n\u0103m th\u00ec s\u1ebd m\u1ee5c n\u00e1t th\u00e0nh v\u1eadt b\u1ecf \u0111i, sau n\u00e0y l\u1ea1i ph\u1ea3i thu th\u1eadp l\u1ea1i, s\u1ebd g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n th\u00eam. V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\n[146] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ec7nh cho C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung \u0110\u01b0\u1eddng T\u00fac v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu B\u1ea1ch Ho\u00e0i Tu\u00e2n \u0111i th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc.\r\n\r\n[147] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Y\u1ebfn T\u00fac xin ch\u1ebf t\u1ea1o xe ch\u1ec9 nam, n\u1ed9i th\u1ecb L\u01b0 \u0110\u1ea1o Long l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean xe ghi d\u1eb7m do \u00f4ng s\u00e1ng ch\u1ebf, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u giao cho h\u1eefu ty ch\u1ebf t\u1ea1o theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a h\u1ecd.\r\n\r\n[148] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, c\u00e1c quan t\u1eadp trung \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf cung C\u1ea3nh Linh; \u1ea4t T\u1ef5, nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu; B\u00ednh Ng\u1ecd, nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 t\u1ebf h\u1ee3p l\u1ec5 Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t. \u0110inh T\u1ef5, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"C\u00e1c quan ba ng\u00e0y nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1, l\u1ec5 nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>\"Vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf cung mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ebf giao, ch\u1ec9 n\u00ean nh\u1eadn m\u1ed9t l\u1eddi th\u1ec1 th\u00f4i. Nay theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, xin \u0111\u1ee3i ng\u00e0y kh\u00e1c s\u1ebd s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang.\"<\/i>\r\n\r\n[149] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u1ec7nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf cung C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[150] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>\"Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ea7m khu\u00ea, m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf b\u1ea3y gian th\u1edd. M\u1ed7i gian th\u1edd \u0111\u1ec1u t\u1ea5u nh\u1ea1c, s\u1ee3 r\u1eb1ng l\u00ean xu\u1ed1ng s\u1ebd m\u1ec7t, xin gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c t\u1ea5u nh\u1ea1c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ba n\u0103m m\u1edbi t\u1ebf m\u1ed9t l\u1ea7n, Tr\u1eabm kh\u00f4ng d\u00e1m ng\u1ea1i m\u1ec7t.\"<\/i>\r\n\r\n[151] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, t\u1ebf h\u1ee3p l\u1ec5 Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u, \u0111\u1ea1i x\u00e1. Ch\u00fac m\u1eebng Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh.\r\n\r\n[152] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, t\u1ea1 \u01a1n \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.\r\n\r\n[153] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ghi c\u00f4ng con trai c\u1ee7a T\u00e2y Kinh T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ch\u00e2u Ho\u1ea1t l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh l\u00e0 T\u1ea1o l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, T\u1ed1n v\u00e0 \u0110\u1ea1t \u0111\u1ec1u l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. Qu\u00e2n B\u00ecnh c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m quan, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi v\u1ec1 th\u1ee7y l\u1ee3i, t\u1eeb khi b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng l\u1ea7n n\u00e0o kh\u00f4ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng. S\u00f4ng \u0111\u00e3 y\u00ean, Qu\u00e2n B\u00ecnh s\u1eafp m\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u ti\u1ebfc.\r\n\r\n[154] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban \u01a1n cho c\u00e1c quan, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean.\r\n\r\n[155] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban ch\u1ec9 trong cung, ngo\u00e0i vi\u1ec7c c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed theo l\u1ec7 Nam Giao, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c.\r\n\r\n[156] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng n\u1ebfu ch\u1ebft ho\u1eb7c gi\u00e0 y\u1ebfu, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 thay th\u1ebf, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay, cho ph\u00e9p ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong l\u00e0ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\r\n\r\n[157] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng gi\u1ea3m l\u0169 \u1edf \u0111\u1eadp Ng\u01b0 Tr\u00ec ch\u00e2u Ho\u1ea1t.\r\n\r\n[158] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e0m c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, n\u1ebfu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 gi\u1ea3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, n\u1ebfu \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan; kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m quan th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 500 ng\u00e0n ti\u1ec1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea3i t\u1ef1 khai trong v\u00f2ng n\u1eeda n\u0103m, ngo\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ea1i x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\"<\/i>\r\n\r\n[159] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5, ch\u1ee9c T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a v\u1ec1. Khi\u1ebft \u0110an m\u1edf ti\u1ec7c \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3, di\u1ec5n vi\u00ean h\u00e0i d\u00f9ng Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m tr\u00f2 \u0111\u00f9a, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 t\u1ee9c gi\u1eadn b\u1ecf ra v\u1ec1. Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n m\u1eddi \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ed7 ng\u1ed3i v\u00e0 b\u1eaft ph\u1ea3i xin l\u1ed7i. \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 nghi\u00eam m\u1eb7t n\u00f3i: <i>\"Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 B\u1eafc tri\u1ec1u giao h\u1ea3o, l\u1ea5y l\u1ec5 v\u0103n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i nhau. Nay b\u1ecdn di\u1ec5n vi\u00ean khinh nh\u1eddn ti\u00ean th\u00e1nh m\u00e0 kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea5m, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a B\u1eafc tri\u1ec1u, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i xin l\u1ed7i?\"<\/i> Qu\u1ea7n th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an im l\u1eb7ng, l\u1ea1i r\u00f3t ch\u00e9n l\u1edbn m\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eddi \u0111ang l\u1ea1nh, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u00f2a kh\u00ed.\"<\/i> \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 \u0111\u00e1p: <i>\"Kh\u00f4ng h\u00f2a c\u0169ng ch\u1eb3ng sao.\"<\/i>\r\n\r\nKhi v\u1ec1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 g\u00e2y chuy\u1ec7n, kh\u01a1i m\u1ed1i hi\u1ec1m kh\u00edch. Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 t\u00e2u: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba b\u1ecb H\u1eafc Th\u1ee7y \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, th\u1ebf l\u1ef1c suy y\u1ebfu. M\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 H\u00e1n \u0111\u1ebfn, h\u1ecd th\u01b0\u1eddng khinh nh\u1eddn. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u1ee9ng, e r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00e0ng coi th\u01b0\u1eddng Trung Qu\u1ed1c.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n c\u1ee7a \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c Gi\u00e1n quan, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 d\u00e2ng s\u1edb lu\u1eadn t\u1ed9i T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, La S\u00f9ng Hu\u00e2n, nh\u01b0ng tra c\u1ee9u kh\u00f4ng kh\u1edbp, chuy\u1ec3n ghi v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 7.)<\/i>\r\n\r\n[160] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban cho T\u00f2ng Ch\u1ea5t, ch\u1ee9c T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u00f2ng Ch\u1ea5t v\u00ec anh l\u00e0 T\u00f2ng C\u1ea9n b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111\u00e3 c\u1eaft th\u1ecbt \u0111\u00f9i \u0111\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh. Vua khen ng\u1ee3i l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ee7a \u00f4ng, mu\u1ed1n th\u0103ng ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng cho t\u00f4ng th\u1ea5t, e r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00e0nh t\u1ee5c l\u1ec7 kh\u00f3 ng\u0103n.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady ch\u1ec9 ban l\u1ee5a m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\nT\u00f2ng Ch\u1ea5t l\u00e0 con c\u1ee7a Duy Trung[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'Duy Trung' l\u00e0 'Duy Trung', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 244, truy\u1ec7n Y\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u00e1u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Chi\u00eau.\r\n\r\n<i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u s\u1eed\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00f2ng Ch\u1ea5t c\u1eaft th\u1ecbt \u0111\u00f9i, nh\u01b0ng ph\u1ee5 truy\u1ec1n kh\u00f4ng ghi. L\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00f2ng Ch\u1ea5t xin t\u0103ng th\u00eam h\u1ecdc quan, ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3, chi ti\u1ebft xem th\u00e1ng 6 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[161] B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m tr\u00ed s\u0129 H\u1ed3 \u0110\u00e1n d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c s\u00e1ch do \u00f4ng so\u1ea1n g\u1ed3m: \u300aDi\u1ec5n Th\u00e1nh Th\u00f4ng Lu\u1eadn\u300b 72 quy\u1ec3n, \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1eeba\u300b 70 quy\u1ec3n[footnote]\u300a\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1eeba\u300b 70 quy\u1ec3n, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '50 quy\u1ec3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 203, Ngh\u1ec7 v\u0103n ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u300aNg\u0169 \u0110\u1ea1i S\u1eed L\u01b0\u1ee3c\u300b 43 quy\u1ec3n, \u300aT\u01b0\u1edbng S\u00fay Y\u1ebfu L\u01b0\u1ee3c\u300b 53 quy\u1ec3n. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, phong con trai c\u1ee7a H\u1ed3 \u0110\u00e1n l\u00e0 H\u1ed3 \u0110\u1ed3ng l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m Ch\u1ee7 b\u1ea1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra chi\u1ebfu cho T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam cho H\u1ed3 \u0110\u00e1n m\u1ed7i th\u00e1ng 3 th\u1ea1ch g\u1ea1o v\u00e0 3 th\u1ea1ch l\u00faa m\u00ec[footnote]Chi\u1ebfu cho T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam cho H\u1ed3 \u0110\u00e1n m\u1ed7i th\u00e1ng 3 th\u1ea1ch g\u1ea1o v\u00e0 3 th\u1ea1ch l\u00faa m\u00ec, ba ch\u1eef 'c\u00e1c tam th\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b n\u0103m Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u1ee9 8 \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 H\u1ed3 \u0110\u1ed3ng, nay l\u1ea1i ghi, kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean do, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1ea7m, ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u1ed7.)<\/i>\r\n\r\n[162] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ph\u1ee5ng Ti\u00ean qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Ninh v\u00e0 V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh Nguy\u00ean H\u00f3a \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\n[163] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i An \u0110\u00f4ng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt H\u00e3n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd Thi\u1ebfu khanh V\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng B\u1ea3o \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[164] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng, trong k\u1ef3 thi tuy\u1ec3n c\u00e1c ch\u00fa ti\u1ec3u \u1edf ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111\u1ea1o qu\u00e1n, c\u00f3 399 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p \u0111\u1ed9 200 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[165] N\u0103m \u0111\u00f3, sau l\u1ec5 t\u1ebf Nam Giao, ban b\u1ed1 \u0111\u1ea1i x\u00e1, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0110inh V\u1ecb s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Di\u1ec5m d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"K\u1ebb l\u00e0m lo\u1ea1n th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, t\u1ea1o ph\u1ea3n t\u1ea5t b\u1ecb gi\u1ebft; k\u1ebb d\u00f9ng t\u00e0 thu\u1eadt, m\u01b0u gian kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha. \u0110inh V\u1ecb nh\u1edd n\u1ecbnh h\u00f3t m\u00e0 chi\u1ebfm gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 cao, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y nh\u00e0 ri\u00eang, l\u1ea1m d\u1ee5ng quy\u1ec1n th\u1ebf, th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c xin x\u1ecf ngay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. D\u1eabn ph\u00f9 th\u1ee7y d\u00f9ng y\u00eau thu\u1eadt \u0111\u1ec3 h\u1ea1i cung t\u1ea7n; \u0111\u1ed5i long m\u1ea1ch n\u01a1i l\u0103ng t\u1ea9m, mong ti\u00eau di\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng kh\u00ed. Nay l\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi, ban \u00e2n x\u00e1, \u1eaft h\u1eafn s\u1ebd ng\u1ea7m \u0111\u00fat l\u00f3t, k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi quy\u1ec1n th\u1ebf, mong \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng n\u01a1i \u0111\u1ea5t l\u00e0nh. L\u00fd \u0110\u1ee9c D\u1ee5 ch\u1ec9 v\u00ec phe \u0111\u1ea3ng m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng s\u00f3t tr\u1edf v\u1ec1; L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n xu n\u1ecbnh phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Xin \u0111\u1eebng tha t\u1ed9i cho h\u1eafn.\"<\/i> Vua nghe theo.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, m\u00f9ng 1, Vua d\u1eabn tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh ch\u00fac th\u1ecd Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>L\u00fac tr\u1eddi v\u1eeba s\u00e1ng, tr\u0103m quan m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c c\u00f9ng s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ee9ng x\u1ebfp h\u00e0ng d\u01b0\u1edbi s\u00e2n. N\u1ed9i th\u1ecb m\u1eddi Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu t\u1eeb m\u00e0n ph\u00eda sau \u0111i\u1ec7n ra, \u0111\u00e1nh roi, r\u1ed3i l\u00ean ng\u1ed3i. L\u1ea1i \u0111\u1ebfn m\u00e0n ph\u00eda sau \u0111i\u1ec7n m\u1eddi Vua m\u1eb7c \u00e1o t\u1ee9 b\u00e0o, \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u00e0n Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1y hai l\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00fac \u0111\u1ea7u n\u0103m, c\u00f9ng v\u1edbi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n d\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u qu\u1ef3 xu\u1ed1ng n\u00f3i: <i>&#8220;K\u00ednh d\u00e2ng ch\u00fac th\u1ecd ng\u00e0n v\u1ea1n n\u0103m.&#8221;<\/i> L\u1ea1i l\u1ea1y hai l\u1ea7n, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;K\u00ednh n\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i> Nh\u1ea1c gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng ng\u1eebng, Vua tr\u1edf v\u1ec1 m\u00e0n.<\/p>\n<p>Tuy\u00ean s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n d\u1eabn tr\u0103m quan x\u1ebfp h\u00e0ng ngang l\u1ea1y hai l\u1ea7n. Th\u00e1i \u00fay t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y b\u1eadc th\u1ec1m l\u00ean ch\u00fac m\u1eebng, c\u00fai l\u1ea1y, \u0111\u1ee9ng d\u1eady, xu\u1ed1ng, tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea1y hai l\u1ea7n. Th\u1ecb trung nh\u1eadn ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1m l\u00e0nh n\u0103m m\u1edbi, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c khanh.&#8221;<\/i> Th\u00e1i \u00fay l\u1ea1i t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eadc th\u1ec1m l\u00ean, d\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u qu\u1ef3 b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0n, n\u1ed9i y\u1ebft gi\u1ea3 ti\u1ebfp l\u1ea5y d\u00e2ng l\u00ean. Th\u00e1i \u00fay h\u01b0\u1edbng b\u1eafc l\u1ea1y, t\u00e2u: <i>&#8220;K\u00ednh d\u00e2ng ch\u00fac th\u1ecd ng\u00e0n v\u1ea1n n\u0103m.&#8221;<\/i> Th\u00e1i \u00fay xu\u1ed1ng, tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed. \u0110i\u1ec3n nghi n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ea1y hai l\u1ea7n.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1y hai l\u1ea7n.<\/p>\n<p>Tuy\u00ean huy s\u1ee9 nh\u1eadn ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>&#8220;K\u00ednh n\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a c\u00e1c khanh.&#8221;<\/i> \u0110i\u1ec3n nghi n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ea1y hai l\u1ea7n.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi chia h\u00e0ng \u0111\u1ee9ng theo th\u1ee9 t\u1ef1. Tuy\u00ean s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n d\u1eabn Th\u00e1i \u00fay tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n, ng\u1ed3i b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0n v\u00e0 hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y. R\u01b0\u1ee3u ba tu\u1ea7n, Th\u1ecb trung t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ec5 xong.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n mi\u1ec7n, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An nh\u1eadn ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau \u0110\u1ea1o Ninh, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Cung \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Ninh.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, sai Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang L\u01b0u Qu\u00e2n quy\u1ec1n tri c\u1ed1ng c\u1eed. Trung th\u01b0 b\u00e0n ch\u1ecdn quan, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u01b0u Qu\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111ang \u1edf D\u0129nh Xuy\u00ean, b\u00e8n cho ng\u1ef1a tr\u1ea1m tri\u1ec7u v\u1ec1.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n r\u1eb1ng: Khi x\u00e9t ti\u1ebfn s\u0129, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng th\u01a1 ph\u00fa \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed7 hay tr\u01b0\u1ee3t, h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec kh\u00f4ng gi\u1ecfi thanh lu\u1eadt m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f4 di\u1ec5n t\u00e0i n\u0103ng, t\u1eeb nay s\u1ebd k\u1ebft h\u1ee3p x\u00e9t th\u00eam s\u00e1ch lu\u1eadn. C\u00e1c khoa kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn kinh ch\u00fa l\u00e0m \u0111\u1ec1 thi. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Danh s\u00e1ch ti\u1ebfn s\u0129 t\u00e2u l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 500 ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c khoa kh\u00e1c kh\u00f4ng qu\u00e1 1000 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i h\u1eadu tri\u1ec7u Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, Y\u1ebfn Th\u00f9 t\u00e2u: <i>&#8220;Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Trung th\u01b0 t\u1ec9nh l\u00e0 hai c\u01a1 quan c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, c\u0169ng n\u00ean d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng trung b\u00ecnh. Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 nh\u1edd \u00e2n s\u1ee7ng m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng vinh hoa t\u1ed9t b\u1eadc<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'to\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 36 Y\u1ebfn Th\u00f9 xu\u1ea5t tri Tuy\u00ean Ch\u00e2u, Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-331-1\" href=\"#footnote-331-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n t\u01b0 t\u00fai kh\u00f4ng t\u00e0i, sao l\u1ea1i d\u00f9ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 n\u1eefa?&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng vui.<\/p>\n<p>Khi \u1ea5y, Y\u1ebfn Th\u00f9 theo h\u1ea7u \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo c\u1ea7m h\u1ed1t \u0111\u1ebfn mu\u1ed9n, Y\u1ebfn Th\u00f9 n\u1ed5i gi\u1eadn, d\u00f9ng h\u1ed1t \u0111\u00e1nh, l\u00e0m g\u00e3y r\u0103ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed T\u00e0o Tu C\u1ed5, V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean \u0111\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;Y\u1ebfn Th\u00f9 gi\u1eef ch\u1ee9c ph\u1ee5 t\u00e1, tr\u0103m quan noi theo, m\u00e0 n\u00f3ng n\u1ea3y kh\u00f4ng c\u00f3 phong \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. X\u01b0a tam c\u00f4ng kh\u00f4ng tr\u1eebng tr\u1ecb l\u1ea1i nh\u1ecf, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc Tr\u1ea7n Th\u1ee9 \u1edf Trung th\u01b0 \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Xin x\u1eed \u0111\u00fang ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng c\u00f4ng lu\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Y\u1ebfn Th\u00f9 v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean. Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u1ebfn \u1ee8ng Thi\u00ean, b\u00e8n m\u1edf r\u1ed9ng vi\u1ec7c h\u1ecdc, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam \u0111ang \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9, Y\u1ebfn Th\u00f9 m\u1eddi d\u1ea1y h\u1ecdc sinh. T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, vi\u1ec7c h\u1ecdc trong thi\u00ean h\u1ea1 b\u1ecb b\u1ecf b\u00ea, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng t\u1eeb Y\u1ebfn Th\u00f9.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, c\u0103n c\u1ee9 theo Ch\u00ednh y\u1ebfu c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh v\u00e0 Th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, s\u1eed kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Ban \u0111\u1ea7u, vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t v\u00f5 th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 quy t\u1eafc, l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m b\u1eady, H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c ti\u1ec1n l\u1ec7 l\u00e0m th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf T\u00e2y Kinh, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 b\u1ecb l\u1ee5t, thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i ch\u01b0a n\u1ed9p, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ho\u00e3n l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[8] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ea1 T\u1ee7ng tu s\u1eeda qu\u1ed1c s\u1eed tri\u1ec1u Ch\u00e2n T\u00f4ng, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Qu\u00e2n, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 c\u00f9ng tu s\u1eeda, t\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed. Ban \u0111\u1ea7u, trong tri\u1ec1u xu\u1ed1ng t\u1edd chi\u1ebfu, cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c s\u1eed tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc l\u00e2u ch\u01b0a tu s\u1eeda, s\u1ee3 n\u0103m th\u00e1ng d\u1ea7n xa, vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb mai m\u1ed9t, n\u00ean sai V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng tu s\u1eeda. Theo l\u1ec7 c\u0169, t\u1ec3 th\u1ea7n t\u1ef1 nhi\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, v\u00ec V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed, n\u00ean ban chi\u1ebfu ri\u00eang.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Khi tu s\u1eeda s\u1eed hai tri\u1ec1u, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u01b0a gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu l\u1ea1i ban chi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu l\u1ea1i ban chi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 18-75 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-331-2\" href=\"#footnote-331-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, \u0111\u00f3 l\u00e0 quy ch\u1ebf t\u1ea1m th\u1eddi v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, l\u1ea1i v\u00ec Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea7u khoa thi \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch x\u1ebfp tr\u00ean Th\u00e1i T\u1ec1.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u0103n t\u1ef1 in \u1ea5n trong d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean H\u1eefu ty, \u0111\u1ee3i quan \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y nhi\u1ec7m xem x\u00e9t k\u1ef9, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u1eafc in. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng sau khi th\u00f4ng h\u00f2a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n qua l\u1ea1i c\u00e1c ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, th\u01b0\u1eddng mang c\u00e1c t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a quan l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e1n ra ngo\u00e0i, trong \u0111\u00f3 ghi ch\u00e9p nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ho\u1eb7c vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. V\u00ec th\u1ebf c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[11] Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh sai \u0110\u00f4 tri binh m\u00e3 s\u1ee9 B\u1ea1ch V\u0103n M\u1ef9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o r\u1eb1ng nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111\u00e3 ch\u1ea1y sang \u0111\u1ea5t H\u00e1n. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ph\u1ee7 Di\u00ean b\u1ed9 th\u1ef1 ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u1ea3 v\u1ec1 H\u1ea1 Ch\u00e2u, nh\u1eefng h\u1ed9 kh\u1ea9u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb l\u1ea1c sang \u0111\u1ea5t Khi\u1ebft \u0110an c\u0169ng sai Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh h\u1ed9 t\u1ed1ng \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb thi\u00ean tai, nh\u1eefng d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Th\u00e0nh Ch\u00ednh Trung l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, Tri Th\u1ea7n Ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, Ch\u00ednh Trung l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, khi v\u1ec1 tri\u1ec1u, Vi\u1ec7n kh\u1ea3o x\u00e9t cho r\u1eb1ng Ch\u00ednh Trung c\u00f3 t\u00e0i x\u00e9t oan, x\u1ebfp h\u1ea1ng th\u1ee9 hai, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, L\u1ea1i b\u1ed9 d\u1eabn c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;Ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n tuy nh\u1ecf, nh\u01b0ng c\u00e1c quan l\u1edbn th\u01b0\u1eddng v\u00ec y\u00eau gh\u00e9t m\u00e0 b\u1edbi m\u00f3c nh\u1eefng l\u1ed7i nh\u1ecf \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n, Tr\u1eabm r\u1ea5t lo l\u1eafng v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khi d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 d\u1ee5ng, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00e8n \u00e9p s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Tri ch\u00e2u Ninh Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u1eed Ng\u0169 \u0111\u1ea1i do \u00f4ng bi\u00ean so\u1ea1n. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;Th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n l\u1ea1c, vi\u1ec7c l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng noi theo.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>&#8220;Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc v\u1ec1 an nguy c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng d\u00e2n ngh\u00e8o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u1eadn nu\u00f4i.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 l\u00e0m Thi\u00eam th\u01b0 Nam Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ph\u00e1n quan s\u1ef1. Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c tr\u01b0\u1edbc nay ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ra ngo\u00e0i, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c Y\u1ebfn Th\u00f9 ti\u1ebfn c\u1eed n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Minh \u1edf huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u.<\/p>\n<p>[19] Th\u0103ng ch\u1ec9 huy H\u1eefu M\u00e3 An T\u1eafc \u1edf ch\u00e2u Kh\u00e1nh l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[20] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c tri huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong do Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong s\u1ed1 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c g\u1ea7n d\u00e2n, b\u00e3i b\u1ecf chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3.<\/p>\n<p>[21] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c Tri ch\u00e2u Duy\u1ec7n Ch\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y ti\u1ebft Thi\u00ean Hu\u1ed1ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ch\u00f9a C\u00e0n Nguy\u00ean \u1edf huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9 c\u00e1ch ch\u00e2u 300 d\u1eb7m \u0111\u1ec3 b\u00e1i y\u1ebft. H\u00e0ng n\u0103m tri ch\u00e2u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ef1 \u0111i, g\u00e2y t\u1ed1n k\u00e9m cho d\u00e2n ch\u00fang d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, Vua b\u00e8n sai tri huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ph\u00f9 thay m\u1eb7t.<\/p>\n<p>[22] V\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c Kinh Nam, \u1ef7 th\u1ebf l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu m\u00e0 l\u00e0m c\u00e0n, Tri ph\u1ee7 L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt tr\u1eebng tr\u1ecb, hai ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng trong vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c c\u00f4ng v\u1ee5. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c t\u00e2u l\u00ean, c\u00f3 ph\u1ea7n thi\u00ean v\u1ecb M\u00f4ng Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0111i\u1ec1u Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. C\u00f3 k\u1ebb s\u0129 t\u1ed9c h\u1ecd Nguy\u00ean \u1edf Kinh Nam, \u1ef7 th\u1ebf cha \u00f4ng m\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ea1m ph\u00e1p, Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ta thay cha anh d\u1ea1y d\u1ed7 con ch\u00e1u nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u1ede \u0110\u1ed9ng \u0110\u00ecnh c\u00f3 b\u1ecdn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp l\u00e2u n\u0103m, th\u01b0\u1eddng ch\u1eb7n b\u1eaft thuy\u1ec1n bu\u00f4n, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i n\u00e9m x\u00e1c xu\u1ed1ng h\u1ed3. M\u1ed7i l\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec x\u00e1c ch\u1ebft tr\u00f4i n\u1ed5i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c minh n\u00ean th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e0y \u0111i ch\u00e2u kh\u00e1c, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i tr\u1ed1n v\u1ec1 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00f9ng m\u01b0u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, x\u1eed t\u1eed b\u00eau \u1edf ch\u1ee3, t\u1eeb \u0111\u00f3 trong h\u1ed3 \u00edt gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp.<\/p>\n<p>[23] Ph\u00f3 s\u1ee9 Huy\u1ec7n Di\u00ean L\u1ed9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9i ph\u1ee5 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u1ea3 v\u1ec1 H\u1ea1 Ch\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, s\u1ed1 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean kh\u00e1 \u0111\u00f4ng, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd sinh ra nghi ng\u1edd, d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n bi\u00ean gi\u1edbi. Xin cho ph\u00e9p d\u1ee5 h\u1ecd d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, n\u1ebfu ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u00ec c\u0169ng cho ph\u00e9p.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[24] B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ed1ng n\u1ea1p \u0111\u1ed3i m\u1ed3i, da r\u00f9a bi\u1ec3n, v\u1ecf \u1ed1c t\u00edm h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a Qu\u1ef3nh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n l\u00e0 g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu c\u1ee7a d\u00e2n. Nay Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 danh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch quan l\u1ea1i, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tuy\u1ec3n d\u1ee5ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n L\u01b0u T\u00f9y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 Ty gi\u00e1n. L\u01b0u T\u00f9y khi \u1edf ch\u1ee9c gi\u00e1n quan, th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c, t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft hi\u1ec7n nay l\u00e0 ti\u1ebfp thu l\u1eddi can gi\u00e1n, c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec gi\u1eef nguy\u00ean tr\u1ea1ng y\u00ean \u1ed5n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, D\u0129nh, H\u1ee9a, Nh\u1eef, l\u1ea5y s\u1ed1 th\u00f3c b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng h\u01a1n t\u00e1m v\u1ea1n h\u1ed9c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>[28] L\u1ec7nh cho t\u0103ng \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o T\u01b0 Thi\u00ean gi\u00e1m, t\u1ef1 h\u1ecdc thi\u00ean v\u0103n.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n \u1ee8c, S\u00f9ng Nghi Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba Thuy\u1ebft \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t ba m\u01b0\u01a1i c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, v\u00ec \u0111i s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an m\u00e0 kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn v\u1edbi nhau.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00ed c\u00e1c Ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed, l\u1ea1i sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5 c\u00f9ng hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n h\u1eadu Phong di, \u0110\u1eb1ng l\u1ee5c, Kh\u1ea3o ph\u00fac, T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Bi\u00ean b\u00e0i quan, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, th\u00ed c\u00e1c khoa.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng Ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 thi n\u0103m l\u1ea7n m\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, c\u00e1c khoa kh\u00e1c thi b\u1ea3y l\u1ea7n ho\u1eb7c s\u00e1u l\u1ea7n m\u00e0 s\u00e1u m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u1ee9ng th\u00ed tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a ho\u1eb7c t\u1eebng qua k\u1ef3 thi c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng k\u1ec3 s\u1ed1 l\u1ea7n thi, cho Vi\u1ec7n C\u1ed1ng bi\u1ec7t k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban cho Ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n c\u00f9ng m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi th\u00ed h\u00e0m. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ea1i ban cho s\u00e1u tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c v\u00e0 xu\u1ea5t th\u00e2n. Nghi\u00eau Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ngu Th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[34] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, T\u1ea7n Ch\u00e2u b\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[35] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u v\u00e0 M\u1ea1c Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, thi c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch v\u00e0 c\u00e1c khoa kh\u00e1c. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00f9ng xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed ch\u1ee9c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 342 ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"342 ng\u01b0\u1eddi, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '242 ng\u01b0\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-331-3\" href=\"#footnote-331-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>. Sau \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu khuy\u00ean r\u0103n c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ea1o, n\u00ean g\u1eafng s\u1ee9c h\u1ecdc t\u1eadp, kh\u00f4ng n\u00ean ng\u1ed3i kh\u00f4ng ch\u1edd \u0111\u1ee3i th\u1eddi gian, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n hu\u1ec7.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed L\u00e2m nha, Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau U\u1ea9n v\u00e0 Ch\u00ednh s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n \u0110\u1ed7 Ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean. Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u00ecnh L\u00e2m l\u00e0m s\u1ee9 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n. U\u1ea9n ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ecb tr\u00ed v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an, ng\u1ed3i tr\u00ean \u0111i\u1ec7n, v\u1ecb tr\u00ed cao; nay s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c, v\u1ecb tr\u00ed th\u1ea5p, xin n\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i> L\u00e2m \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 do Ch\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf quy \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Ph\u00f2ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, ngang v\u1edbi khanh n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> L\u00e2m l\u1ea1i \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nam B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e2u c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn nh\u1ecf?&#8221;<\/i> Ph\u00f2ng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua sai b\u00e0n v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tranh c\u00e3i.&#8221;<\/i> \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng L\u00e2m n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ed3ng \u00fd vi\u1ec7c nh\u1ecf, \u1eaft s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u1edbn.&#8221;<\/i> Ki\u00ean quy\u1ebft tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng cho, U\u1ea9n m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u1eebng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed7 t\u1ea1i v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, sai trung s\u1ee9 ban th\u01a1 ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n \u300aTrung Dung\u300b. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua sai Trung th\u01b0 ch\u00e9p l\u1ea1i \u300aTrung Dung\u300b, l\u1ec7nh Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch \u0111\u1ecdc, khi \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n \u0111\u1ea1o tu th\u00e2n tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i gi\u1ea3ng gi\u1ea3i k\u1ef9 c\u00e0ng.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ch\u00f9a Th\u1ecd Ninh b\u1ecb ch\u00e1y.<\/p>\n<p>[40] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;\u0110\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng y, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft y\u1ec3u, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;S\u00e1ch thu\u1ed1c c\u1ed5 tuy c\u00f2n, nh\u01b0ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m, l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc y trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 xem h\u1ebft.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n sai Y quan vi\u1ec7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u300aHo\u00e0ng \u0110\u1ebf n\u1ed9i kinh t\u1ed1 v\u1ea5n\u300b, \u300aNan kinh\u300b, \u300aB\u1ec7nh nguy\u00ean\u300b v.v., giao cho c\u00e1c quan \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n xem x\u00e9t. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m in \u1ea5n v\u00e0 ban h\u00e0nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5 so\u1ea1n l\u1eddi t\u1ef1a cho \u300aB\u1ec7nh nguy\u00ean\u300b.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, L\u01b0u L\u1eadp L\u1ec5, ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n S\u00f9ng Ch\u00e2u. L\u1eadp L\u1ec5 l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, t\u1eebng sai v\u1ee3 v\u00e0o cung c\u1ea5m \u0111\u1ec3 xin l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Khai Phong, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[42] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n b\u1ed5 l\u00e0m M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, ngo\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p, n\u1ebfu qu\u00e1 m\u1ed9t n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, d\u00f9 c\u00f3 l\u00fd do hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p C\u00e1ch th\u1ee9c ty thu h\u1ed3i ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[43] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng con ch\u00e1u, em trai c\u1ee7a v\u00f5 th\u1ea7n n\u1ebfu h\u1ecdc v\u0103n ngh\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ea5u xin b\u1ed5 l\u00e0m quan v\u0103n.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, b\u1ed5 L\u00fd S\u0129 B\u00e2n, ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m huy\u1ec7n Kim Minh, Di\u00ean Ch\u00e2u, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m Kim Minh, S\u0129 B\u00e2n c\u00f9ng em trai l\u00e0 S\u0129 Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed t\u1ec7, th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><em>(Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 Kh\u01b0\u01a1ng hay Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Minh, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/em><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u1ea5y, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, duy\u1ec7t binh k\u1ef5 x\u1ea1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, x\u00e9t l\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 quan Gi\u00e1m l\u00e2m coi vi\u1ec7c thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, m\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi so s\u00e1nh thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ch\u1ec9 huy Phi\u00ean l\u1ea1c \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u1eebng l\u1eadp chi\u1ebfn c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00e3 m\u1ea5t, th\u00ec b\u1ed5 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 S\u1edf v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 th\u0103m b\u1ec7nh. Ng\u00e0y \u1ea5y, v\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t, Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, ng\u1eebng tri\u1ec1u ch\u00ednh n\u0103m ng\u00e0y. Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed H\u00e0 Trung, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, hai ph\u1ee7 Th\u1ee9 s\u1eed b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Nguy\u00ean T\u00e1. Truy phong T\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y Cung Hi\u1ebfn. Con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 b\u1ea3y ng\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"Con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 b\u1ea3y ng\u00e0y, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 245, \u300aH\u00e1n v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 b\u1ea3y ng\u00e0y'.\" id=\"return-footnote-331-4\" href=\"#footnote-331-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. D\u00f9ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 x\u00fay d\u1eabn \u0111\u1ebfn V\u0129nh An, ch\u00f4n c\u1ea1nh l\u0103ng V\u0129nh Hi.<\/p>\n<p>[51] Th\u00e1ng n\u00e0y, Ch\u00e2u T\u1eeb b\u00e1o c\u00f4n tr\u00f9ng \u0103n l\u00e1 d\u00e2u.<\/p>\n<p>[52] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, v\u00ec T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng b\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1eadu m\u00f9a, cho ngh\u1ec9 d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ban chi\u1ebfu th\u0103m h\u1ecfi.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng v\u00e0 ch\u00f9a Khai B\u1ea3o c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong x\u00e9t x\u1eed nhanh ch\u00f3ng c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n \u0111ang b\u1ecb giam gi\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5. V\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u01b0a, ri\u00eang trong kinh th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, c\u00f3 m\u01b0a.<\/p>\n<p>[56] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ba ch\u00e2u Duy, M\u1eadu, L\u00ea thu\u1ed9c T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u1eeb nay cho ph\u00e9p chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i trong l\u1ed9 l\u00e0m tri ch\u00e2u. <i>(S\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m sau)<\/i>.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu gi\u00e0 y\u1ebfu ho\u1eb7c b\u1ec7nh t\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan Nam Ban.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Tung t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 m\u01b0a. Vua xem t\u1ea5u, r\u1ea5t vui m\u1eebng, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 sai ng\u01b0\u1eddi ra ngo\u1ea1i \u00f4 l\u1ea5y c\u00e2y l\u00faa xem, th\u1ea5y r\u1ec5 l\u00e1 t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u00e3 b\u1ecf ra nhi\u1ec1u v\u00e0ng b\u1ea1c \u0111\u1ec3 tr\u00f9ng tu ch\u00f9a C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, sai n\u1ed9i th\u1ecb La S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ee9ng tr\u00f4ng coi. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u00e1i T\u1ec1 so\u1ea1n b\u00e0i k\u00fd. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>&#8220;Theo s\u00e1ch Ng\u0169 H\u00e0nh Ch\u00ed, cung th\u1ea5t qu\u00e1 xa hoa th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 h\u1ecfa ho\u1ea1n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1ed9ng Ch\u00e2n v\u00e0 qu\u00e1n Th\u1ecd Ninh li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay d\u1eebng c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Qu\u00e1n Th\u1ecd Ninh ch\u00e1y v\u00e0o th\u00e1ng 4, c\u00f2n \u0111\u1ed9ng Ch\u00e2n ch\u00e1y th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Kinh K\u00fd\u300b ch\u00e9p l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh. C\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch tuy c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y, Vua tuy nghe nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay. \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, e l\u00e0 sai)<\/i>.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban \u00e1o b\u00f4ng cho binh l\u00ednh tham gia \u0111\u1eafp \u0111\u00ea s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[61] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 theo l\u1ec7 c\u0169 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 5, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i vi\u1ec7n, n\u1ebfu v\u1eafng m\u1eb7t th\u00ec h\u1ecdc s\u0129 k\u1ebf ti\u1ebfp thay th\u1ebf. N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t, t\u1eebng xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho h\u1ecdc s\u0129 ra ngo\u00e0i v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb, v\u00ec theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u00e0y ch\u1eb5n th\u00ec \u0111\u00f3ng c\u1eeda vi\u1ec7n, ng\u00e0y l\u1ebb th\u00ec ban chi\u1ebfu. \u0110\u1ebfn nay, Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ee3 khi c\u1ea7n tri\u1ec7u t\u1eadp s\u1ebd kh\u00f4ng k\u1ecbp, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[62] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0111\u00f4 t\u1ec9nh L\u01b0u Qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng trong kinh c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00ean t\u01b0 nh\u00e2n, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 khuy\u1ebft theo \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch, xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft th\u1eed vi\u1ebft th\u01b0, g\u1eedi \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i xem x\u00e9t k\u1ef9, m\u1edbi cho b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a L\u01b0u Qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb kinh \u0111\u1ebfn T\u1ee9 ch\u00e2u, thuy\u1ec1n b\u00e8 qua l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u01b0\u1edbp ch\u1eb7n c\u01b0\u1edbp, xin c\u1ee9 hai d\u1ecbch th\u00ec th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1eaft c\u01b0\u1edbp, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf tu\u1ea7n tra d\u1ecdc s\u00f4ng t\u1eeb kinh \u0111\u1ebfn S\u1edf ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n ki\u00eam quy\u1ec1n tri Th\u00e1i ch\u00e2u, qu\u1ea3n c\u00e2u tu s\u1eeda \u0111\u00ea bi\u1ec3n. <i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 10, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i> Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4, b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1eeda \u0111\u00ea.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan t\u1eeb \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tr\u1edf l\u00ean, theo l\u1ec7nh Vua m\u1ed7i n\u0103m ti\u1ebfn c\u1eed 5 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n quan.<\/p>\n<p>[66] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban cho d\u00e2n b\u1ecb l\u1ee5t \u1edf tr\u1ea5n Di\u00eam Quan, ch\u00e2u T\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ea5n Di\u00eam Quan, ch\u00e2u T\u1ea7n, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u00e1m Quan tr\u1ea5n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3, huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o, ch\u00e2u D\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aPh\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 59, ph\u1ee7 C\u1ee7ng X\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n T\u00e2y H\u00f2a, th\u00e0nh Th\u1ee7y Nam ch\u00e9p: 'Th\u00e0nh Di\u00eam Quan \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n 30 d\u1eb7m. S\u00e1ch ch\u00ed ch\u00e9p: c\u00f3 gi\u1ebfng mu\u1ed1i, n\u01b0\u1edbc ngang v\u1edbi b\u1edd, v\u1ecb ng\u1ecdt ngon. Th\u1eddi H\u00e1n t\u1eebng \u0111\u1eb7t quan coi mu\u1ed1i \u1edf \u0111\u00e2y, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea5n Di\u00eam Quan.' \u300aNh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 256, ph\u1ee7 C\u1ee7ng X\u01b0\u01a1ng, th\u00e0nh Di\u00eam Quan d\u1eabn \u300aNguy\u00ean h\u00f2a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: th\u00e0nh Di\u00eam Quan \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o 30 d\u1eb7m.\" id=\"return-footnote-331-5\" href=\"#footnote-331-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a> 3000 ti\u1ec1n, 2 h\u1ed9c g\u1ea1o.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u1ec5 \u0111\u00e3 ban b\u1ed1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ea5m, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00f9ng quan l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5m t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>&#8220;Theo lu\u1eadt, k\u1ebb bi\u1ebft c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 m\u00e0 c\u1ed1 ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n x\u00e1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ban b\u1ed1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ea5m tr\u01b0\u1edbc khi x\u00e1 t\u1ed9i, l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1ea3nh c\u00e1o nh\u1eefng k\u1ebb tham lam tr\u1ed9m c\u1eafp, khi\u1ebfn k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed. Khi \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, c\u00e1c quan ph\u00e1p l\u1ea1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd lu\u1eadt, n\u00f3i r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i, n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean khoan h\u1ed3ng, th\u1ef1c l\u00e0 l\u00e0m l\u1ee3i cho k\u1ebb gian.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd C\u1eadp, Ti\u1ebft \u0110i\u1ec1n, Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u Di\u1ec7p, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n, ti\u1ebfn c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 tr\u1edf l\u00ean t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, h\u00ecnh ng\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Nam Giao.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, t\u1ed9c V\u01b0\u1ee3ng Tr\u00e1t L\u1eb7c l\u00e0 th\u1ed5 d\u00e2n quen thu\u1ed9c \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u, con trai c\u1ee7a La A T\u1eed T\u00f4 \u0110\u00f4, nguy\u00ean l\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed Khang Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ea3n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u b\u00e1o c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, c\u1ea5m c\u00e1c quan v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qua s\u00f4ng H\u00e0 T\u00e2y mua b\u00e1n tr\u00e2u ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng, t\u1eeb nay kh\u00f4ng ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng m\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 m\u00f9a thu \u0111\u1ea1i h\u1ea1n, kh\u00ed \u0111\u1ed9c x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;Ti\u1ebfm h\u1eb1ng d\u01b0\u01a1ng nh\u01b0\u1ee3c&#8221;<\/i>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do c\u00e1c th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh kh\u00f4ng t\u1ed1t, d\u1eabn \u0111\u1ebfn tai h\u1ecda. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm c\u0169ng ng\u00e0y \u0111\u00eam x\u00e9t l\u1ea1i, bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u00e0y h\u00e1 ph\u1ea3i ng\u1eabu nhi\u00ean? N\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c khanh tu s\u1eeda ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Tri\u1ec7u Thi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u t\u1eeb H\u00ecnh Ch\u00e2u bay v\u1ec1 ph\u00eda nam, ch\u1ec9 h\u01a1n hai kho\u1ea3nh, kh\u00f4ng \u0103n l\u00faa. Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Ch\u1ec9 lo c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn t\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, h\u00e3y c\u1eed quan \u0111i xem x\u00e9t, nhanh ch\u00f3ng b\u1eaft gi\u1ebft v\u00e0 ch\u00f4n \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 38.000 d\u00e2n phu, 21.000 binh l\u00ednh v\u00e0 500.000 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n l\u0169 \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, l\u1ea5y M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 B\u00e0nh Du\u1ec7 l\u00e0m Tu h\u00e0 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban S\u1ea7m B\u1ea3o Ch\u00ednh l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t, L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9 Di\u00eam V\u0103n \u1ee8ng v\u00e0 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh c\u00f9ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[77] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty xem x\u00e9t c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh, t\u00e1 b\u1ecb l\u1ee5t l\u1ed9i, gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt, h\u00e8n y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua cho r\u1eb1ng tai d\u1ecb xu\u1ea5t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ebf giao m\u00e0 xin th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u. L\u00fac \u0111\u00f3 Th\u00e1i h\u1eadu mu\u1ed1n ri\u00eang m\u00ecnh th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u, sai n\u1ed9i th\u1ecb truy\u1ec1n \u00fd cho ph\u1ee5 th\u1ea7n, ph\u1ee5 th\u1ea7n h\u1ebft s\u1ee9c can ng\u0103n, Th\u00e1i h\u1eadu nghe theo. B\u00e8n h\u1ea1 th\u01b0 ri\u00eang \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n d\u1ee5 trong ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ph\u1ee5 th\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb d\u1eabn vi\u1ec7c tai d\u1ecb t\u1ef1 h\u1eb7c, xin t\u1eeb ch\u1ee9c, chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[80] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty, vi\u1ec7c xe c\u1ed9, y ph\u1ee5c d\u00f9ng trong l\u1ec5 t\u1ebf Nam giao s\u1eafp t\u1edbi, ph\u1ea3i ch\u1ec9nh t\u1ec1, c\u1ed1t sao gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[82] Nam giao l\u1ec5 nghi ty L\u01b0u Qu\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 hai t\u1ebf Nam giao, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, cung C\u1ea3nh Linh, l\u1ea1i trai gi\u1edbi \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu. Trong m\u1ed9t ng\u00e0y, l\u00ean xu\u1ed1ng v\u1ea5t v\u1ea3. Xin b\u1ecf vi\u1ec7c tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, \u0111\u1ee3i t\u1ebf giao xong, s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 cung t\u1ea1.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[83] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u1ebf c\u00e1o s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u1ecf m\u1ed9t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf Tam qu\u00e1n B\u00ed c\u00e1c. N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng 11, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u sai L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau gi\u00e1m s\u00e1t s\u00e1ch v\u1edf, n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5 th\u00e1ng 12, l\u1ea1i sai Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Duy Minh c\u00f9ng gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1. \u0110\u1ebfn l\u00fac S\u00f9ng Si\u00eau m\u1ea5t, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[85] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u1ee7 b\u1ea1 ty Thi\u00ean gi\u00e1m l\u00e0 Mi\u00eau Thu\u1ea5n Th\u1ea7n t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng sao Th\u1ed5 t\u00fa \u1edf l\u1ea1i sao Tham, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan thi\u00ean v\u0103n c\u00f9ng xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t. C\u00e1c quan thi\u00ean v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng sao Th\u1ed5 t\u00fa \u1edf l\u1ea1i sao Tham l\u00e0 \u0111i\u1ec1m thu\u1eadn, kh\u00f4ng xung kh\u1eafc, c\u00f2n sao Th\u00e1i B\u1ea1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n ban ng\u00e0y l\u00e0 do m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u01b0a qua gi\u1edd Ng\u1ecd. Mi\u00eau Thu\u1ea5n Th\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i v\u00ec n\u00f3i sai v\u1ec1 tai bi\u1ebfn.<\/p>\n<p>Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed T\u00e0o Tu C\u1ed5 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ec1u \u00fd Vua, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. Nay ph\u1ea1t Mi\u00eau Thu\u1ea5n Th\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, vi\u1ec7c tuy nh\u1ecf, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u00e2y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd s\u1ee3 h\u00e3i, n\u1ecbnh b\u1ee3 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng Vua, coi tai h\u1ecda l\u00e0 ph\u00fac, kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o thi\u00ean bi\u1ebfn, t\u1ed5n h\u1ea1i s\u1ebd r\u1ea5t l\u1edbn.&#8221;<\/i> Trong cung d\u00f9ng l\u00f4ng chim ph\u1ec9 th\u00fay l\u00e0m \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mua \u1edf Nam Vi\u1ec7t, Tu C\u1ed5 cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i sinh m\u1ec7nh, h\u01a1n n\u1eefa Ch\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng c\u1ea5m s\u0103n l\u00f4ng nhung, vi\u1ec7c c\u0169 ch\u01b0a xa, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u ch\u00f9a th\u00e1p, b\u00e0n vi\u1ec7c x\u00e2y c\u1ea5t Kim C\u00e1c, chi ph\u00ed kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft, Tu C\u1ed5 h\u1ebft s\u1ee9c can ng\u0103n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Tu C\u1ed5 ra l\u00e0m tri ch\u00e2u H\u1ea5p.<\/p>\n<p><i>(Tu C\u1ed5 t\u1eeb ch\u1ee9c quan \u0111\u00e0i ra l\u00e0m ch\u00e2u, \u1eaft l\u00e0 do b\u00e0n lu\u1eadn can gi\u00e1n kh\u00f4ng h\u1ee3p. Ph\u1ee5 truy\u1ec1n qu\u00e1 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, ch\u00ednh truy\u1ec7n tuy c\u00f3 th\u00eam b\u1edbt, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean t\u00ecm s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u1ee3 Vua Khi\u1ebft \u0110an, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Chu\u1ea9n l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u1edf ch\u00e2u K\u1ef3.<\/p>\n<p>[88] C\u1ea5m d\u00e2n gian k\u1ebft x\u00e3 th\u1edd c\u00fang th\u1ea7n n\u00fai s\u00f4ng, t\u01b0 trang b\u1ecb \u0111ao thu\u1eabn c\u1edd x\u00ed.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, d\u1eddi Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, Chi\u00eau H\u00f3a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u00e0o V\u0129 l\u00e0m Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng. V\u0129 t\u1ef1 xin v\u00ec b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[90] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p v\u1eadt li\u1ec7u tu s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Ti\u00ean tri\u1ec1u cho r\u1eb1ng Ty Thi\u00ean gi\u00e1m v\u00e0 s\u1edf Tr\u1eafc nghi\u1ec7m h\u1ed3n nghi m\u1ed7i khi t\u00e2u b\u00e1o \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh d\u1eef, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p ng\u1ea7m, n\u00ean \u0111\u1eb7t th\u00eam Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra \u0111\u00fang sai. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ty Thi\u00ean gi\u00e1m ki\u00eam qu\u1ea3n, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ti\u00ean tri\u1ec1u, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m T\u00fac Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7.<\/p>\n<p>Nghi\u00eau T\u01b0 t\u1ef1 ph\u1ee5 t\u00e0i n\u0103ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh, n\u00ean kh\u00f4ng vui v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, t\u1eebng c\u00f3 l\u1eddi gi\u00e8m pha \u0111\u1ebfn tai Th\u00e1i h\u1eadu. Th\u00e1i h\u1eadu nghi ng\u1edd, m\u1ed9t h\u00f4m h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c quan. T\u0103ng \u0111\u00e1p r\u00f5, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n ch\u1ee9c \u1edf vi\u1ec7c gi\u00fap \u0111\u1ee1 h\u00f2a h\u1ee3p, d\u00e1m kh\u00f4ng gi\u1eef l\u00f2ng c\u00f4ng ch\u00ednh, nh\u01b0ng k\u1ebb gi\u00e8m pha kh\u00f4ng c\u00f9ng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu v\u1eabn ch\u01b0a tin, T\u0103ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea3i tr\u00e1i, ngay gian, \u1edf ch\u1ed7 nghe x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng. Xin l\u1ea5y thu\u1ed1c l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5, y ph\u01b0\u01a1ng n\u00f3i thu\u1ed1c c\u00f3 t\u01b0\u01a1ng s\u1ee9, t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n, \u00e1c, m\u00e0 cam th\u1ea3o l\u00e0 qu\u1ed1c l\u00e3o, v\u00ec t\u00ednh n\u0103ng h\u00f2a h\u1ee3p c\u00e1c thu\u1ed1c, n\u00ean trong thang t\u1ec1 kh\u00f4ng k\u1ec3 h\u00e0n \u00f4n \u0111\u1ec1u d\u00f9ng nhi\u1ec1u. C\u00f2n ban \u00e1p c\u00f3 \u0111\u1ed9c, n\u1ebfu d\u00f9ng chung v\u1edbi c\u00e1c thu\u1ed1c kh\u00e1c, \u1eaft gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu b\u1eebng t\u1ec9nh, v\u00e0i ng\u00e0y sau, Nghi\u00eau T\u01b0 c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c ra tr\u1ea5n. Nghi\u00eau T\u01b0 trong l\u00f2ng b\u1ea5t b\u00ecnh, d\u00e2ng s\u1edb c\u1ed1 t\u1eeb. L\u00fac \u1ea5y Th\u00e1i h\u1eadu th\u01b0\u1eddng bu\u00f4ng r\u00e8m v\u00e0o ng\u00e0y ch\u1eb5n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00f9ng ng\u00e0y l\u1ebb tri\u1ec7u ki\u1ebfn, khuy\u00ean nh\u1ee7, Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u00e0nh nh\u1eadn l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>Nghi\u00eau T\u01b0 gi\u1ecfi b\u1eafn cung, t\u1eebng l\u1ea5y \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u00e0m bia, m\u1ed9t ph\u00e1t b\u1eafn xuy\u00ean qua gi\u1eefa. Trong s\u1ed1 anh em, \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00edt v\u0103n h\u1ecdc nh\u1ea5t, nh\u01b0ng c\u00f3 kh\u00ed ti\u1ebft. Ch\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng mu\u1ed1n phong cho \u00f4ng ch\u1ee9c v\u00f5 quan, nh\u01b0ng m\u1eb9 \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1eebng l\u1ea1i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c Th\u00e1i h\u1eadu b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, Nghi\u00eau T\u01b0 khi g\u1eb7p s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111i qua \u0110\u1ea1i Danh, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m x\u1ebfp tr\u00ean h\u00e0ng Th\u1eeba lang, v\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"'C\u00f4ng s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u00f4ng t\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-331-6\" href=\"#footnote-331-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Th\u00e0nh tr\u00ec v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi \u1edf Thi\u00ean H\u00f9ng t\u1eeb khi Khi\u1ebft \u0110an gi\u1ea3ng h\u00f2a \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec \u0111\u1ec1u s\u1eeda sang l\u1ea1i, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u01b0\u1eddng n\u1ed5i gi\u1eadn, b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh c\u1ea7m g\u1eady l\u1edbn \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang n\u00f3i kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb \u0111\u00e1nh ng\u00e3.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u01b0 b\u1ecb gi\u00e8m pha, theo \u300aNg\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aB\u00e1ch nh\u1ea5t bi\u00ean\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng Nghi\u00eau T\u01b0 v\u1ec1 gi\u00e0, v\u00ec anh trai l\u00e0 Nghi\u00eau T\u00e1 c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c th\u0103ng ti\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean th\u01b0\u1eddng than phi\u1ec1n. Qu\u1ed1c s\u1eed kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eed \u0111\u00e3 ng\u1ea7m che ch\u1edf, v\u00ec B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh v\u00e0 Nghi\u00eau T\u01b0 c\u00f9ng qu\u00ea. N\u1ebfu kh\u00f4ng, cha anh h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a Nghi\u00eau T\u01b0, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1eady. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean: Khi Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Khai Phong, Ph\u00e1n quan Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng H\u1ed1i ng\u00e0y ng\u00e0y say r\u01b0\u1ee3u b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c, Duy\u00ean \u0111\u1ec1u t\u1ea5u h\u1eb7c. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc Cam Ch\u00e2u l\u00e0 B\u1ea3o Qu\u1ed1c D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[94] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf l\u00f2 luy\u1ec7n s\u1eaft \u1edf \u0110\u00f4ng Ph\u1ee5, Truy Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[95] \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;Hi\u1ec7n \u0111ang d\u00f9ng binh l\u00ednh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n l\u0169, m\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn l\u00e2n c\u1eadn v\u1eeba tr\u1ea3i qua thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, v\u1eadt l\u1ef1c suy ki\u1ec7t, kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[96] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf s\u1edf Th\u00e1i t\u1ea1o Ti\u1ec3u Minh M\u00f4n, T\u1ea7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ea1ch Trung L\u1eadp l\u00e0m s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Th\u1ea1ch Di T\u00f4n l\u00e0m ph\u00f3; H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Ung l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n K\u1ebf Nghi\u1ec7p l\u00e0m ph\u00f3; T\u1ea3 ch\u00ednh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi cho Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1c m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1ea7u M\u00e3 S\u00f9ng l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u00ecnh L\u00e2m, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o Nghi \u0111\u1ebfn Ho\u1ea1t Ch\u00e2u xem x\u00e9t vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh t\u0103ng th\u00eam hai v\u1ea1n d\u00e2n phu, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u nh\u00e2n c\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam, n\u00ean sai Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[99] Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e3y ph\u00eda t\u00e2y \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh xem T\u00f4n Th\u00edch gi\u1ea3ng s\u00e1ch, ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ee9c tranh th\u00eau ch\u1eef Phi B\u1ea1ch c\u1ee7a Vua.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh s\u01b0 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u1ea4t t\u1eeb nay c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u tr\u00ecnh ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 tu s\u1eeda s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[101] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc l\u00e0m tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u, sai d\u00e2n ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t gi\u1ea3 l\u00e0m s\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh d\u00e2n ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t gi\u1ea3 l\u00e0m s\u01b0, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ea5p', c\u00f3 l\u1ebd do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng n\u00ean nh\u1ea7m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n c\u1ea3nh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-331-7\" href=\"#footnote-331-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, sang Khi\u1ebft \u0110an do th\u00e1m, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan ng\u1ee5y c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, nay tr\u1edf v\u1ec1. Chi\u1ebfu b\u1ed5 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[102] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd C\u1eadp t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u1ea1m d\u1ee5ng vi\u1ec7c xu\u1ea5t gia l\u00e0m s\u01b0, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed1n tr\u00e1nh ph\u00e1p lu\u1eadt tr\u00e0 tr\u1ed9n v\u00e0o. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o xu\u1ea5t gia ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf \u0111\u1ec3 b\u1ea3o l\u00e3nh, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5 ch\u00f9a.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem Long V\u1ec7, Th\u1ea7n D\u0169ng qu\u00e2n t\u1eadp tr\u1eadn, sau \u0111\u00f3 ra l\u1ec7nh b\u1eafn cung, x\u1ebfp h\u1ea1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[104] Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, Hoa b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, s\u00e2u b\u1ecd ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u00f9a m\u00e0ng.<\/p>\n<p>[105] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, Qu\u1ed1c s\u1eed vi\u1ec7n bi\u00ean tu quan T\u1ea1 Gi\u00e1ng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><em>&#8220;N\u0103m ngo\u00e1i kinh s\u01b0 c\u00f3 l\u1ee5t l\u1edbn, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n, s\u00f4ng ng\u00f2i tr\u00e0n b\u1edd, g\u1ea7n nh\u01b0 ng\u1eadp c\u1ea3 th\u00e0nh qu\u00e1ch. N\u0103m nay l\u1ea1i b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, tr\u0103m h\u1ecd ch\u1ebft v\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh, l\u00faa ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng kh\u00f4 h\u00e9o, m\u00f9a thu kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng g\u00ec, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m l\u1ea1 l\u1edbn.<\/em><\/p>\n<p><em>X\u00e9t theo \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b v\u00e0 \u300aKinh Ph\u00f2ng D\u1ecbch Truy\u1ec1n\u300b, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng do b\u1ecf b\u00ea t\u1ebf t\u1ef1, tr\u00e1i v\u1edbi th\u1eddi ti\u1ebft, n\u00ean n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ea5m xu\u1ed1ng. Ch\u00ednh l\u1ec7nh tr\u00e1i th\u1eddi, n\u01b0\u1edbc m\u1ea5t t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, th\u00ec l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i th\u00e0nh \u1ea5p, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng m\u00f9a m\u00e0ng. Chuy\u00ean quy\u1ec1n l\u00e0m vi\u1ec7c, gi\u1ebft ch\u00f3c tr\u00e1i l\u1ebd, th\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u1edbn gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. Mu\u1ed1n \u0111\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 tr\u01b0\u01a1ng, tai h\u1ecda l\u00e0 hoang; tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u che gi\u1ea5u, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1ch, t\u1ed9i l\u1ed7i l\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n. \u0110\u1ea1o tr\u1eddi ch\u1ec9 ra lo\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/em><\/p>\n<p><em>B\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u0103m ch\u1ec9 kh\u1ed5 s\u1edf, ngh\u0129 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u1eddi ti\u1ebft, v\u1ed1n n\u00ean ban chi\u1ebfu c\u00e1o t\u1ed9i l\u1ed7i, thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch, h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh h\u1ee3p th\u1eddi, tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc, xua \u0111u\u1ed5i k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt \u00e2m kh\u00ed. Nh\u01b0ng l\u00f2ng th\u00e1nh nh\u00e2n do d\u1ef1, ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i, m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, ch\u01b0a nghe c\u00f3 g\u00ec h\u1ee3p v\u1edbi l\u00f2ng tr\u1eddi. Gi\u00f3 m\u01b0a n\u00f3ng l\u1ea1nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1eddi ti\u1ebft, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tin t\u01b0\u1edfng l\u1edbn, tin t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi v\u1ea1n v\u1eadt, \u00e2n tr\u1ea1ch kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi d\u00e2n, th\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t h\u1ea1n h\u00e1n l\u00e0 tai h\u1ecda. G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, c\u00f3 khi m\u1edbi ban \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i, v\u1eeba thi h\u00e0nh \u0111\u00e3 d\u1eebng, m\u00e0 mu\u1ed1n gi\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00fang nh\u01b0 tin t\u01b0\u1edfng, l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eady?<\/em><\/p>\n<p><i>Thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, mu\u00f4n vi\u1ec7c \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, n\u1ebfu kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi c\u1eeda ph\u00f2ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? M\u00e0 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trong tri\u1ec1u, ch\u01b0a t\u1eebng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn trong v\u00e0i kh\u1eafc, n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t l\u1eddi hay, s\u1edbm t\u1ed1i b\u00ean c\u1ea1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00e2n hu\u1ec7 th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 n\u1ecbnh h\u00f3t, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u b\u1ecb che l\u1ea5p, \u0111i\u1ec1u \u1ee9ng nghi\u1ec7m ch\u1eb3ng sai.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia, hai tri\u1ec1u H\u00e1n g\u1eb7p ph\u1ea3i nh\u1eadt th\u1ef1c, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, l\u0169 l\u1ee5t h\u1ea1n h\u00e1n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch mi\u1ec5n ch\u1ee9c Tam c\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng c\u1ea3nh gi\u00e1c. B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c, ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng nh\u1ea5t th\u1eddi, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ecbnh, th\u1eddi ti\u1ebft ch\u01b0a thu\u1eadn, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 t\u00e1 kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t sao? B\u1ec7 h\u1ea1 tin d\u00f9ng kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn sao? N\u1ebfu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i d\u00f9ng h\u1ecd, n\u00ean \u0111\u1eb7t l\u00f2ng tin v\u00e0 giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u1ed1i \u0111a, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n kh\u00e1c.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, k\u1ebb gian t\u00e0 d\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n, ch\u00ednh s\u00e1ch xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u01a1i, d\u00e2n ch\u00fang th\u00edch \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft. Th\u00e1nh t\u00e2m v\u1ed1n mu\u1ed1n thu h\u1ebft hi\u1ec1n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00e2n ch\u1ee9c giao vi\u1ec7c, nh\u01b0ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i ch\u1ec9 x\u00e9t t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 ki\u1ebfn ngh\u1ecb g\u00ec. Mu\u1ed1n th\u1ea5y \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u00f3i chang kh\u00f4ng d\u1ecbu \u0111i, s\u00e2u b\u1ecd g\u00e2y h\u1ea1i ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ch\u1ea3y b\u1eeba b\u00e3i, theo d\u1ea5u v\u1ebft do d\u1ef1, thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 lay \u0111\u1ed9ng \u00fd tr\u1eddi, ng\u0103n ch\u1eb7n l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o. X\u01b0a kia, l\u00faa kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n, tai h\u1ecda li\u00ean ti\u1ebfp th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a kh\u00f4ng qu\u00e9t v\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"N\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a kh\u00f4ng qu\u00e9t v\u00f4i 'k\u00ed' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u1ef5', theo \u300aTh\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 - T\u1eed T\u00e0i\u300b: 'Duy k\u00ec \u0111\u1ed3 k\u00ed t\u1ef3.' Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 295, truy\u1ec7n T\u1ea1 Gi\u00e1ng m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-331-8\" href=\"#footnote-331-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin h\u1ea1 chi\u1ebfu nh\u1eadn l\u1ed7i, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n c\u1ee7a \u0111\u1ea1i quan, tr\u00e1nh tri\u1ec1u h\u1ed9i \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n; cho ph\u00e9p c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00f3i l\u00ean \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5, ph\u00ea ph\u00e1n b\u1ec7nh t\u1eadt th\u1eddi cu\u1ed9c; b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c l\u00e0m kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, gi\u1ea3m b\u1edbt thu\u1ebf m\u00e1 v\u00f4 danh; \u0111\u1eebng \u0111\u1ec1 cao \u00e2n hu\u1ec7 ri\u00eang, h\u00e3y ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, l\u01b0u truy\u1ec1n gi\u00e1o h\u00f3a, \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. L\u00f2ng th\u00e0nh kh\u1ea9n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u00ean, \u00e2n hu\u1ec7 l\u1edbn th\u1ea5m \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi, h\u00e1 c\u00f3 l\u00fac n\u00e0o kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 \u01a1n m\u01b0a m\u00f3c sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Gi\u00e1ng d\u00e2ng s\u1edb kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac, ph\u1ee5 l\u1ee5c sau khi Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u00e1o h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u.)<\/i><\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ng\u1ef1 s\u1eed t\u1ea5u \u0111\u00e0n Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd V\u0103n Th\u1ecbnh, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n T\u00f4ng Hi\u1ebfn vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u00e9p t\u1eb7ng \u00e1o \u1ea5m. Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c h\u1ecd, v\u00e0 d\u00e1n v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e0n h\u1eb7c \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[107] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;K\u00ednh v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n thay m\u1eb7t t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu m\u00e0 c\u00f3 tang ri\u00eang. Theo s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng Trinh Nguy\u00ean n\u0103m th\u1ee9 6<a class=\"footnote\" title=\"Theo s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng Trinh Nguy\u00ean n\u0103m th\u1ee9 6, 'Trinh Nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Trinh Qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 36-15 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-331-9\" href=\"#footnote-331-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, ng\u1ef1 s\u1eed gi\u00e1m s\u00e1t d\u1eabn l\u1ec5 Khai Nguy\u00ean: &#8216;Ph\u00e0m c\u00f3 tang t\u1eeb ti ma tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 t\u1ebf \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu&#8217;.<\/i><\/p>\n<p><i>Do \u0111\u00f3, chuy\u1ec3n v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn L\u1ea1i b\u1ed9, t\u1ea5u r\u1eb1ng: &#8216;Theo l\u1ec5, ch\u01b0 h\u1ea7u tuy\u1ec7t chu, \u0111\u1ea1i phu tuy\u1ec7t ti ma, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c tang l\u1ec5 cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n b\u00ean ngo\u00e0i, kh\u00f4ng d\u00e1m b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu. Tuy\u1ec7t kh\u00f4ng t\u1ebf l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nh\u00e0 ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t, mu\u1ed1n tr\u00e1nh vi\u1ec7c c\u00e1t hung l\u1eabn l\u1ed9n. T\u1eeb th\u1eddi Ng\u1ee5y, T\u1ea5n tr\u1edf \u0111i, thay \u0111\u1ed5i theo t\u00ecnh th\u1ebf, m\u1eb7c \u00e1o tang trong nh\u00e0, g\u1ecdi l\u00e0 tang ph\u1ee5c, h\u1ebft h\u1ea1n tang th\u00ec m\u1eb7c \u0111\u1ed3 th\u01b0\u1eddng, g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f4ng tr\u1eeb, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 ph\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Th\u1eddi Giang T\u1ea3, Ngu \u0110\u00e0m, Th\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Kham c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 c\u00f4ng tr\u1eeb, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, n\u00ean th\u1eddi \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng tr\u1eeb th\u00ec v\u1eabn tham gia t\u1ebf t\u1ef1 c\u00f4ng, v\u00ec \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00ec vi\u1ec7c nh\u00e0 m\u00e0 b\u1ecf vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.&#8217; Nay vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 trong nh\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf, m\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u00f4ng l\u1ea1i c\u1ea5m, xin ban b\u1ed1 l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u0169.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Do \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng, ph\u00e0m c\u00f3 tang ph\u1ee5c, sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 c\u00f4ng tr\u1eeb ho\u1eb7c h\u1ebft h\u1ea1n ngh\u1ec9 tang, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p m\u1eb7c \u0111\u1ed3 th\u01b0\u1eddng tham gia t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nh\u00e0 ch\u01b0a ch\u00f4n c\u1ea5t, d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f4ng tr\u1eeb, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia t\u1ebf t\u1ef1. Xin theo l\u1ec7 c\u0169 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, cho Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam th\u1ecb gi\u1ea3ng Ph\u00f9ng Nguy\u00ean c\u00f9ng tu so\u1ea1n qu\u1ed1c s\u1eed.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, sai Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean, Th\u1ecb c\u1ea5m c\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Binh phu tu s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ec7nh, h\u00e3y sai Y quan vi\u1ec7n c\u1eed th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb. Sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, so s\u00e1nh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfi b\u1ec7nh v\u00e0 t\u1eed vong r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u1edf H\u00ecnh b\u1ed9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch x\u00e9t l\u1ea1i \u00e1n, theo nh\u01b0 c\u00e1c quan \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 ki\u1ec3m tra ph\u00e1p lu\u1eadt, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri huy\u1ec7n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3<a class=\"footnote\" title=\"Theo nh\u01b0 c\u00e1c quan \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 ki\u1ec3m tra ph\u00e1p lu\u1eadt, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri huy\u1ec7n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, 'x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 ki\u1ec3m tra ph\u00e1p lu\u1eadt' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'x\u00e9t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 x\u1eed \u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u0103n kh\u1ed1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-38 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-331-10\" href=\"#footnote-331-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, sau \u0111\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 c\u00f9ng x\u00e9t \u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n.)<\/i><\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng Tr\u00ecnh L\u00e2m, khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u00f4ng vui m\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u1ee5c c\u00e2y b\u00fat c\u1ee7a ta.&#8221;<\/i> Tr\u00ecnh L\u00e2m d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00ecnh L\u00e2m d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ea5t, ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288, truy\u1ec7n Tr\u00ecnh L\u00e2m b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-331-11\" href=\"#footnote-331-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf c\u00f2n n\u1ee3 cho c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai.<\/p>\n<p>[113] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ecdn nh\u1eefng quan l\u1ea1i c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 cai tr\u1ecb c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf kinh \u0111\u00f4. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh.<\/p>\n<p>Khi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, \u00f4ng ra l\u1ec7nh cho thu\u1ed9c h\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta ch\u1ec9 tr\u1ecb ba \u0111i\u1ec1u: k\u1ebb m\u1ea1nh \u1ef7 v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh, k\u1ebb gi\u00e0u \u1ef7 v\u00e0o ti\u1ec1n c\u1ee7a, v\u00e0 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1ef7 v\u00e0o ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ta \u01b0u ti\u00ean x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m<a class=\"footnote\" title=\"Cu\u1ed1i n\u0103m, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'gi\u1eefa n\u0103m'.\" id=\"return-footnote-331-12\" href=\"#footnote-331-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, \u00f4ng n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00ec tr\u1ecb an t\u1ed1t.<\/p>\n<p>Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd C\u1eadp ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd C\u1eadp l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam c\u1ea9n tr\u1ecdng, ch\u01b0a t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed ai m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e1ng tin.&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty qu\u1ea3n l\u00fd, n\u1ebfu c\u00f3 ai kh\u00f4ng tr\u1ecb l\u00fd t\u1ed1t, t\u1ea1m th\u1eddi ch\u1ecdn c\u00e1c quan ch\u1ee9c m\u1ea1c ph\u1ee7, ch\u00e2u huy\u1ec7n thay th\u1ebf, v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[115] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, m\u00f9ng m\u1ed9t, huy\u1ec7n l\u1ec7nh To\u1ea1i Th\u00e0nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan. D\u01b0 Kh\u00e1nh nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng m\u00ecnh v\u1ed1n quen thu\u1ed9c v\u00f5 ngh\u1ec7, l\u1ea1i t\u1eebng c\u00f3 c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eb7c. Vua li\u1ec1n ra l\u1ec7nh cho \u00f4ng b\u1eafn cung, \u00f4ng k\u00e9o c\u0103ng cung b\u1eafn tr\u00fang \u0111\u00edch, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb thi\u00ean tai, thu\u1ebf thu v\u00e0o m\u00f9a thu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p v\u00e0o n\u0103m sau.<\/p>\n<p>[117] C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n H\u01b0ng, c\u00f3 chi\u1ebfu cho Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u1ec1 ch\u00e2u l\u00e0 Do\u00e3n Th\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ee9ng sau h\u00e0ng c\u1ee7a Quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00e0o ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ung. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho ph\u00e9p tham d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00ec theo nghi th\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a C\u00e1p m\u00f4n. T\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n, Th\u1ee9 s\u1eed \u1edf ngo\u1ea1i tri\u1ec1u, ch\u1ec9 x\u1ebfp h\u00e0ng v\u00e0 ng\u1ed3i theo th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c kh\u00e1c bi\u1ec7t.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u00f4ng th\u1ea5t tham gia v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169 ngo\u1ea1i tri\u1ec1u, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Th\u1ee9 s\u1eed thu\u1ed9c t\u00f4ng th\u1ea5t khi tham d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, ch\u00fac th\u1ecd, \u0111i theo xa gi\u00e1, th\u00ec ng\u1ed3i c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1edbi Quan s\u00e1t s\u1ee9 thu\u1ed9c t\u00f4ng th\u1ea5t.<\/p>\n<p>[118] Tam ty xin l\u01b0u l\u1ea1i 10 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh do T\u1ee9 Xuy\u00ean cung ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, v.v. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n mua l\u00faa non \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n<p>[120] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ec9 huy Trung Li\u1ec7t, Tuy\u00ean D\u0169ng, v.v. \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, n\u1ebfu tr\u00ean 60 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>[121] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0110\u1ed3ng tri l\u1ec5 vi\u1ec7n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 C\u00e1c T\u00e2n Bi\u00ean\u300b g\u1ed3m 60 quy\u1ec3n do \u00f4ng bi\u00ean so\u1ea1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hy, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Khoan xin bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u00e0 vi\u1ec7n n\u00e0y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh. V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh b\u00e8n l\u1ea5y c\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng, b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng ph\u1ea7n tr\u00f9ng l\u1eb7p, ph\u00e2n lo\u1ea1i theo n\u0103m lo\u1ea1i l\u1ec5, bi\u00ean th\u00e0nh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169 ng\u0169 ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh l\u00e0 em c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng.<\/p>\n<p>[122] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[123] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, r\u01b0\u1edbc ch\u00e2n dung c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1ec1 th\u1edd t\u1ea1i ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu v\u00e0 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ti\u1ebfn s\u0129 Khai Phong ph\u1ee7 l\u00e0 Tang D\u1ecbch l\u00e0m V\u1ec7 Nam \u00fay. Tang D\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u, c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh, gi\u1ecfi d\u00f9ng ki\u1ebfm v\u00e0 g\u1eady s\u1eaft. \u00d4ng t\u1eebng thi ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, b\u00e8n \u0111i ngao du \u1edf v\u00f9ng Nh\u1eef, D\u0129nh, c\u00e0y ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>C\u00e1c huy\u1ec7n l\u00e2n c\u1eadn Nh\u1eef Ch\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, Tang D\u1ecbch t\u1ef1 xin b\u1ed5 l\u00e0m K\u1ef3 tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t k\u1ebb gian. \u00d4ng b\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng thanh ni\u00ean x\u1ea5u trong l\u00e0ng l\u1ea1i r\u0103n d\u1ea1y r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, ta s\u1ebd kh\u00f4ng dung th\u1ee9 cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.&#8221;<\/i> M\u1ed9t l\u00fac sau, trong l\u00e0ng c\u00f3 cha con ch\u1ebft ch\u01b0a k\u1ecbp li\u1ec7m, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn b\u1ecdn tr\u1ed9m l\u1ed9t s\u1ea1ch qu\u1ea7n \u00e1o r\u1ed3i b\u1ecf \u0111i. Ng\u01b0\u1eddi cha kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00e1o quan, Tang D\u1ecbch nghi ng\u1edd m\u1ed9t thanh ni\u00ean h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn l\u1ebbn v\u00e0o nh\u00e0 h\u1eafn, l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n \u00e1o, m\u00e0 h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng h\u1ec1 hay bi\u1ebft. H\u00f4m sau, Tang D\u1ecbch g\u1eb7p h\u1eafn v\u00e0 h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 h\u1ee9a v\u1edbi ta kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, v\u1eady k\u1ebb l\u1ea5y tr\u1ed9m qu\u1ea7n \u00e1o trong l\u00e0ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u01a1i sao?&#8221;<\/i> Thanh ni\u00ean \u0111\u00f3 bi\u1ebfn s\u1eafc, Tang D\u1ecbch li\u1ec1n x\u00f4 h\u1eafn ng\u00e3 xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t r\u1ed3i tr\u00f3i l\u1ea1i, tra h\u1ecfi t\u00ean tu\u1ed5i nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f9ng l\u00e0m, \u0111\u01b0a h\u1ebft l\u00ean huy\u1ec7n, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1eadn t\u1ed9i.<\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ea7n \u00f4ng \u0111\u1ebfn Gi\u00e1p Th\u00e0nh, g\u1eb7p vi\u00ean Huy\u1ec7n \u00fay \u0111i b\u1eaft tr\u1ed9m, m\u1eddi Tang D\u1ecbch u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i c\u00f9ng \u0111i. \u0110\u1ebfn n\u01a1i b\u1ecdn tr\u1ed9m \u1ea9n n\u00e1u, vi\u00ean Huy\u1ec7n \u00fay r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, gi\u1ea3 v\u1edd kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u0111\u1ecbnh b\u1ecf \u0111i. Tang D\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ecdn tr\u1ed9m \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111i \u0111\u00e2u n\u1eefa?&#8221;<\/i> R\u1ed3i xu\u1ed1ng ng\u1ef1a \u0111\u00e1nh gi\u1ebft m\u1ea5y t\u00ean, b\u1eaft tr\u00f3i h\u1ebft nh\u1eefng t\u00ean c\u00f2n l\u1ea1i.<\/p>\n<p>L\u1ea1i nghe \u1edf T\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi t\u00ean tr\u1ed9m, \u00f4ng m\u1ed9t m\u00ecnh c\u1ea7m ki\u1ebfm \u0111\u1ebfn, gi\u1ebft m\u1ea5y t\u00ean, b\u1eaft tr\u00f3i h\u1ebft nh\u1eefng t\u00ean c\u00f2n l\u1ea1i. C\u00e1c huy\u1ec7n l\u00e2n c\u1eadn Nh\u1eef Ch\u00e2u t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Kinh T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Tang D\u1ecbch g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng t\u1ecf ra k\u00ednh c\u1ea9n, nh\u01b0 th\u1ec3 t\u1ef1 th\u1ea5y m\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u1ee7. \u00d4ng kh\u00f4ng cao l\u1edbn l\u1eafm, n\u00f3i n\u0103ng nh\u01b0 kh\u00f4ng ph\u00e1t ra t\u1eeb mi\u1ec7ng, n\u1ebfu g\u1eb7p b\u1ea5t ng\u1edd, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft \u00f4ng m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u \u00f4ng \u1edf Ung Kh\u00e2u, g\u1eb7p l\u0169 l\u1edbn, c\u00f3 hai kho th\u00f3c, \u0111\u1ecbnh ch\u1edf b\u1eb1ng thuy\u1ec1n, th\u1ea5y d\u00e2n ch\u1ea1y tr\u00e1nh l\u0169, b\u00e8n b\u1ecf th\u00f3c m\u00e0 ch\u1edf h\u1ecd, nh\u1edd v\u1eady t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u s\u1ed1ng s\u00f3t. N\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, \u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0103n th\u00f3c, \u0111\u1ebfn khi h\u1ebft m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p>Tuy \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng gi\u1ecfi ch\u1eef ngh\u0129a, th\u1ebf m\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec1u h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd, \u0111\u1ea1i lo\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><em>(\u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b ch\u00e9p truy\u1ec7n Tang D\u1ecbch \u0111\u1ec1u d\u00f9ng v\u0103n c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu.<\/em><\/p>\n<p><i>Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 5, Tang D\u1ecbch m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u1ec7 Nam \u00fay, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i Gi\u00e1p Th\u00e0nh. Nay ch\u1ec9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. \u300aPh\u1ee5 truy\u1ec7n\u300b c\u0169ng nh\u1ea7m V\u1ec7 Nam th\u00e0nh Gi\u00e1p Th\u00e0nh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do v\u0103n c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu.)<\/i><\/p>\n<p>[125] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng binh phu s\u1eeda \u0111\u00ea s\u00f4ng, sau khi c\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe mu\u1ed1n gia nh\u1eadp C\u1ea5m qu\u00e2n th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[126] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, v\u00ec bu\u1ed5i gi\u1ea3ng \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b \u0111\u00e3 xong, Vua y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00f9ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf v\u00e0 Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0m th\u01a1 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[127] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1eeb Th\u00edch \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ho\u1ea1t l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[128] Ph\u00e1n vi\u1ec7n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng hai \u0111i\u1ec7u m\u00faa \u1edf Giao mi\u1ebfu v\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c th\u1ee9 t\u1ef1, xin giao cho H\u1eefu ty xem x\u00e9t b\u00e0n b\u1ea1c. B\u1ea5y gi\u1edd, H\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u01b0u Qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u ngh\u1ecb r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Chu t\u1ea5u kh\u00fac Thanh Mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 t\u1ebf V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, kh\u00fac Ch\u1ea5p C\u1ea1nh \u0111\u1ec3 t\u1ebf V\u0169 V\u01b0\u01a1ng. H\u00e1n Cao \u0110\u1ebf, V\u0103n \u0110\u1ebf c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111i\u1ec7u m\u00faa ri\u00eang. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, khi t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, m\u1ed7i nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1ea1c v\u00e0 ca kh\u00fac kh\u00e1c nhau. B\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 kh\u00e1c nhau, n\u00ean \u0111i\u1ec7u m\u00faa c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i theo.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, H\u1eefu ty kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u1ec9 h\u00e1t m\u00e0 kh\u00f4ng m\u00faa, sai l\u1ea7m n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. Xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u \u1edf t\u00f4ng mi\u1ebfu, l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111i\u1ec7u V\u0103n v\u0169; khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed, V\u0103n v\u0169 r\u00fat lui, V\u0169 v\u0169 v\u00e0o. Khi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u l\u1ea7n th\u1ee9 hai xong, V\u0169 v\u0169 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ebfn l\u1ea7n d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ee9 ba xong, \u0111\u1eb7t l\u1ec5 v\u1eadt, tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed th\u00ec d\u1eebng. B\u1edfi m\u1ed7i nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u1ec1u ca ng\u1ee3i c\u00f4ng \u0111\u1ee9c, n\u00ean sau khi V\u0103n v\u0169 ngh\u00eanh th\u1ea7n, s\u1ebd t\u1ea5u \u0111i\u1ec7u m\u00faa c\u1ee7a t\u1eebng nh\u00e0 th\u1edd. Khi t\u1ebf Giao, l\u00fac h\u1ea1 th\u1ea7n t\u1ea5u kh\u00fac Cao An, V\u0103n v\u0169 \u0111\u00e3 m\u00faa, \u0111\u1ebfn khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, ch\u1ec9 h\u00e1t kh\u00fac Hi An, c\u00f2n nh\u1ea1c v\u00e0 m\u00faa kh\u00f4ng di\u1ec5n. Khi d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u l\u1ea7n th\u1ee9 hai v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u1eabn d\u00f9ng V\u0169 v\u0169.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[129] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u01b0u V\u0103n Hi\u1ec3n, Gi\u1ea3 T\u01b0\u1ee3ng Chi, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh, C\u1ea3nh Ho\u00e0i Trung \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean ng\u01b0u v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Th\u00e1i Th\u1ee7 L\u00e2m, L\u1ee5c Th\u1eeba Tr\u1ea1ch, Khang Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t, cho v\u1ec1 h\u01b0u. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u V\u0103n Hi\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 qu\u00e1 70 tu\u1ed5i, v\u1eabn tham l\u1ed9c \u1edf ngo\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 xin v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n<p>[130] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1eed quan nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Ng\u00f4 C\u0103ng, ngo\u00e0i vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed, c\u00f2n ghi ch\u00e9p l\u1ea1i nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p gi\u1eefa Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n trong s\u00e1ch \u300aTrinh Qu\u00e1n Ch\u00ednh Y\u1ebfu\u300b. Nay mu\u1ed1n tr\u00edch l\u1ee5c t\u1eeb Th\u1ef1c l\u1ee5c, nh\u1eadt l\u1ecbch, th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'k\u00fd' trong 'th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-331-13\" href=\"#footnote-331-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Ch\u00e2n T\u00f4ng, nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o ch\u00ednh s\u1eed, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh m\u1ed9t s\u00e1ch ri\u00eang, c\u00f9ng l\u01b0u h\u00e0nh v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[131] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh Nho M\u00e3nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t, con trai \u00f4ng l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 \u0110oan \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Dung ch\u00e2u, d\u00e2ng ng\u1ef1a qu\u00fd \u0111\u1ec3 xin k\u1ebf t\u1eadp. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ec7nh cho B\u00e0nh S\u0129 \u0110oan gi\u1eef ch\u1ee9c Tri H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u, ban cho \u00e1o b\u00e0o v\u00e0 \u0111ai, tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u1ef1a \u0111\u00e3 d\u00e2ng.<\/p>\n<p>[132] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia tu s\u1eeda s\u00f4ng \u1edf Ho\u1ea1t ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[133] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>&#8220;Tang ph\u1ee5c hi\u1ec7n h\u00e0nh, ngo\u1ea1i t\u1ed5 th\u1ea5p h\u01a1n c\u1eadu v\u00e0 d\u00ec, \u0111\u1ea1i c\u00f4ng l\u1ea1i cao h\u01a1n ch\u1ecb d\u00e2u v\u00e0 ch\u00fa, l\u1ec5 nghi \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c. Nay sao ch\u00e9p quy\u1ec3n \u300aKhai B\u1ea3o Ch\u00ednh L\u1ec5 Ng\u0169 Ph\u1ee5c Ni\u00ean Nguy\u1ec7t\u300b, xin giao cho hai ch\u1ebf v\u00e0 L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u01b0u Qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ng\u0169 ph\u1ee5c do T\u00f4n Th\u00edch d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ec5, nh\u01b0ng \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi kh\u00f3 hi\u1ec3u h\u1ebft, nay gi\u1ea3i th\u00edch l\u1ea1i cho d\u1ec5 hi\u1ec3u. N\u00f3i r\u1eb1ng hai b\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 tang ph\u1ee5c, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 gi\u1ea3m b\u1edbt, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 b\u00e1o, ghi r\u00f5 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i m\u1eb7c tang ph\u1ee5c. Ch\u1eef &#8216;chu&#8217; v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u00fay nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nay \u0111\u1ed5i l\u1ea1i th\u00e0nh &#8216;k\u1ef3&#8217;. L\u1ea1i tr\u00edch l\u1ee5c m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a l\u1ec7nh gi\u1ea3 ninh, \u0111\u00ednh k\u00e8m sau s\u1eafc l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u0169 ph\u1ee5c, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho c\u00e1c c\u01a1 quan. T\u1eeb \u0111\u00f3, quy ch\u1ebf v\u1ec1 tang ph\u1ee5c th\u00e2n s\u01a1, long s\u00e1t m\u1edbi c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m kh\u1eafc in v\u00e0 ban h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[134] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vi\u1ec7n Y quan d\u00e2ng l\u00ean hai m\u00f4 h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng c\u00f3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u c\u00e1c huy\u1ec7t \u0111\u1ea1o. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh \u1edf Vi\u1ec7n Y quan, m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh \u1edf ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua th\u1ea5y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u00e2m c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, v\u1ecb tr\u00ed huy\u1ec7t \u0111\u1ea1o c\u00f3 ch\u1ed7 sai l\u1ec7ch, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec v\u1eady, Vua sai Y quan V\u01b0\u01a1ng Duy Nh\u1ea5t nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e1ch \u300aMinh \u0110\u01b0\u1eddng Kh\u00ed Huy\u1ec7t Kinh L\u1ea1c Chi H\u1ed9i\u300b, \u0111\u00fac m\u00f4 h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng. L\u1ea1i bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u c\u0169, ch\u1ec9nh s\u1eeda nh\u1eefng ch\u1ed7 sai l\u1ea7m, so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ed3ng Nh\u00e2n Ch\u00e2m C\u1ee9u \u0110\u1ed3 Kinh\u300b. \u0110\u1ebfn nay, d\u00e2ng l\u00ean Vua. Vua b\u00e8n sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ea1 T\u1ee7ng vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a, kh\u1eafc in v\u00e0 ban h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ban t\u1eb7ng cho c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 7, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00f9ng.)<\/i><\/p>\n<p>[135] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf qua \u0111\u00f2 cho d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00ec n\u1ea1n \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[136] Nam B\u00ecnh v\u01b0\u01a1ng L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n sai Hoan Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd C\u00f4ng Hi\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Vua phong L\u00fd C\u00f4ng Hi\u1ec3n l\u00e0m T\u1ef1 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3.<\/p>\n<p>[137] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Th\u01b0 vi\u1ec7n, xem th\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Ch\u00e2n T\u00f4ng, ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n, \u0111\u00e3i chi\u1ebfu, th\u01b0 ngh\u1ec7 trong vi\u1ec7n c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[138] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: c\u00e1c quan \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng n\u1ebfu qua \u0111\u1eddi t\u1ea1i nhi\u1ec7m s\u1edf, th\u00ec n\u01a1i \u0111\u00f3 ph\u1ea3i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a thi h\u00e0i v\u1ec1 qu\u00ea, c\u1ea5p cho gia quy\u1ebfn m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y hai th\u0103ng g\u1ea1o.<\/p>\n<p>[139] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ch\u00e2u Ho\u1ea1t b\u00e1o vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n l\u0169 s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y ngh\u1ec9, Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea nhi\u1ec1u n\u0103m, nay m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4ng s\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c khanh.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ea1y t\u1ea1 ch\u00fac m\u1eebng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu nhanh ch\u00f3ng x\u00e9t c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c quan tham gia \u0111\u1eafp \u0111\u00ea v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[140] X\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n Linh Thu\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00ea m\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5 Mi\u1ebfu K\u00fd\u300b, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n<p>[141] Th\u00e1ng n\u00e0y, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n c\u00f3 b\u1ed1n ch\u00e1u trai: T\u00f4n Ung, T\u00f4n H\u00f9ng, T\u00f4n Duy, T\u00f4n Nh\u00e3, hi\u1ec7n \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau c\u00e1c quan v\u0103n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n. B\u1ed1n ch\u00e1u c\u1ee7a th\u1ea7n tuy \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i, nh\u1eadn b\u1ed5ng l\u1ed9c m\u00e0 ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec, th\u1eadt kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho ch\u00fang l\u00e0m kinh quan kh\u00f4ng l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i phong c\u00e1ch c\u0169.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[142] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, \u0111\u1eb7t t\u00ean cho \u0111\u00ea m\u1edbi tu s\u1eeda \u1edf ch\u00e2u Ho\u1ea1t l\u00e0 Thi\u00ean \u0110\u00e0i T\u1ea3o, v\u00ec n\u00f3 g\u1ea7n ch\u00e2n n\u00fai Thi\u00ean \u0110\u00e0i.<\/p>\n<p>[143] Quan th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng, ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u, xin gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00f9a thu c\u1ee7a b\u1ed1n huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng An v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c xu\u1ed1ng c\u00f2n ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ch\u00edn huy\u1ec7n H\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c xu\u1ed1ng c\u00f2n hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[144] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf gi\u00e1m m\u1ee5c ng\u1ef1a \u1edf tr\u1ea5n \u0110\u01a1n thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u1ee9a.<\/p>\n<p>[145] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, v\u00ec s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00e3 b\u00ecnh y\u00ean, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n d\u1eabn \u0111\u1ea7u tr\u0103m quan ch\u00fac m\u1eebng, r\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c. T\u1eeb n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3 khi s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 9 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp l\u1ea1i, ri\u00eang ti\u1ec1n c\u1ecf kh\u00f4 16.200.000 b\u00f3, ch\u01b0a k\u1ec3 c\u00e1c chi ph\u00ed kh\u00e1c. Sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, x\u00e3 t\u1eafc, t\u00f4ng mi\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf s\u00f4ng, T\u1ed1ng Th\u1ee5 so\u1ea1n b\u00e0i k\u00fd v\u1ec1 vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng.<\/p>\n<p>Quan tu s\u1eeda s\u00f4ng l\u00e0 B\u1ed9 th\u1ef1, M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o Thu\u1eadn l\u00e0 B\u00e0nh Du\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 X\u01b0\u01a1ng, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Kh\u1ea5u Giam \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00f9a thu ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u tr\u1ee3 v\u00ec thi\u00ean tai.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, khi c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng v\u00ec n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m n\u00ean s\u1ebd t\u1ea1m d\u1eebng, nh\u01b0ng Kh\u1ea5u Giam t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 c\u1ecf kh\u00f4 l\u00e0 g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n, may m\u1eafn l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u00e2u n\u0103m th\u00ec s\u1ebd m\u1ee5c n\u00e1t th\u00e0nh v\u1eadt b\u1ecf \u0111i, sau n\u00e0y l\u1ea1i ph\u1ea3i thu th\u1eadp l\u1ea1i, s\u1ebd g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n th\u00eam. V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[146] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ec7nh cho C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung \u0110\u01b0\u1eddng T\u00fac v\u00e0 N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu B\u1ea1ch Ho\u00e0i Tu\u00e2n \u0111i th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p>[147] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Y\u1ebfn T\u00fac xin ch\u1ebf t\u1ea1o xe ch\u1ec9 nam, n\u1ed9i th\u1ecb L\u01b0 \u0110\u1ea1o Long l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean xe ghi d\u1eb7m do \u00f4ng s\u00e1ng ch\u1ebf, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u giao cho h\u1eefu ty ch\u1ebf t\u1ea1o theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>[148] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, c\u00e1c quan t\u1eadp trung \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf cung C\u1ea3nh Linh; \u1ea4t T\u1ef5, nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu; B\u00ednh Ng\u1ecd, nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 t\u1ebf h\u1ee3p l\u1ec5 Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t. \u0110inh T\u1ef5, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;C\u00e1c quan ba ng\u00e0y nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1, l\u1ec5 nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf cung mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ebf giao, ch\u1ec9 n\u00ean nh\u1eadn m\u1ed9t l\u1eddi th\u1ec1 th\u00f4i. Nay theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, xin \u0111\u1ee3i ng\u00e0y kh\u00e1c s\u1ebd s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[149] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u1ec7nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf cung C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[150] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u00e2u: <i>&#8220;Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ea7m khu\u00ea, m\u1eb7c \u00e1o c\u1ed5n, d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf b\u1ea3y gian th\u1edd. M\u1ed7i gian th\u1edd \u0111\u1ec1u t\u1ea5u nh\u1ea1c, s\u1ee3 r\u1eb1ng l\u00ean xu\u1ed1ng s\u1ebd m\u1ec7t, xin gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c t\u1ea5u nh\u1ea1c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ba n\u0103m m\u1edbi t\u1ebf m\u1ed9t l\u1ea7n, Tr\u1eabm kh\u00f4ng d\u00e1m ng\u1ea1i m\u1ec7t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[151] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, t\u1ebf h\u1ee3p l\u1ec5 Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u, \u0111\u1ea1i x\u00e1. Ch\u00fac m\u1eebng Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh.<\/p>\n<p>[152] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, t\u1ea1 \u01a1n \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng.<\/p>\n<p>[153] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ghi c\u00f4ng con trai c\u1ee7a T\u00e2y Kinh T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ch\u00e2u Ho\u1ea1t l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n B\u00ecnh l\u00e0 T\u1ea1o l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, T\u1ed1n v\u00e0 \u0110\u1ea1t \u0111\u1ec1u l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. Qu\u00e2n B\u00ecnh c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m quan, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi v\u1ec1 th\u1ee7y l\u1ee3i, t\u1eeb khi b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng l\u1ea7n n\u00e0o kh\u00f4ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng. S\u00f4ng \u0111\u00e3 y\u00ean, Qu\u00e2n B\u00ecnh s\u1eafp m\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u ti\u1ebfc.<\/p>\n<p>[154] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban \u01a1n cho c\u00e1c quan, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean.<\/p>\n<p>[155] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban ch\u1ec9 trong cung, ngo\u00e0i vi\u1ec7c c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed theo l\u1ec7 Nam Giao, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[156] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng n\u1ebfu ch\u1ebft ho\u1eb7c gi\u00e0 y\u1ebfu, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 thay th\u1ebf, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay, cho ph\u00e9p ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong l\u00e0ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.<\/p>\n<p>[157] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng gi\u1ea3m l\u0169 \u1edf \u0111\u1eadp Ng\u01b0 Tr\u00ec ch\u00e2u Ho\u1ea1t.<\/p>\n<p>[158] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e0m c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, n\u1ebfu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 gi\u1ea3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, n\u1ebfu \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan; kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m quan th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 500 ng\u00e0n ti\u1ec1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea3i t\u1ef1 khai trong v\u00f2ng n\u1eeda n\u0103m, ngo\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ea1i x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[159] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5, ch\u1ee9c T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a v\u1ec1. Khi\u1ebft \u0110an m\u1edf ti\u1ec7c \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3, di\u1ec5n vi\u00ean h\u00e0i d\u00f9ng Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m tr\u00f2 \u0111\u00f9a, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 t\u1ee9c gi\u1eadn b\u1ecf ra v\u1ec1. Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n m\u1eddi \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ed7 ng\u1ed3i v\u00e0 b\u1eaft ph\u1ea3i xin l\u1ed7i. \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 nghi\u00eam m\u1eb7t n\u00f3i: <i>&#8220;Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 B\u1eafc tri\u1ec1u giao h\u1ea3o, l\u1ea5y l\u1ec5 v\u0103n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i nhau. Nay b\u1ecdn di\u1ec5n vi\u00ean khinh nh\u1eddn ti\u00ean th\u00e1nh m\u00e0 kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea5m, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a B\u1eafc tri\u1ec1u, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i xin l\u1ed7i?&#8221;<\/i> Qu\u1ea7n th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an im l\u1eb7ng, l\u1ea1i r\u00f3t ch\u00e9n l\u1edbn m\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eddi \u0111ang l\u1ea1nh, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u00f2a kh\u00ed.&#8221;<\/i> \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Kh\u00f4ng h\u00f2a c\u0169ng ch\u1eb3ng sao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi v\u1ec1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 g\u00e2y chuy\u1ec7n, kh\u01a1i m\u1ed1i hi\u1ec1m kh\u00edch. Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 t\u00e2u: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an v\u1eeba b\u1ecb H\u1eafc Th\u1ee7y \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, th\u1ebf l\u1ef1c suy y\u1ebfu. M\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 H\u00e1n \u0111\u1ebfn, h\u1ecd th\u01b0\u1eddng khinh nh\u1eddn. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u1ee9ng, e r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00e0ng coi th\u01b0\u1eddng Trung Qu\u1ed1c.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n c\u1ee7a \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c Gi\u00e1n quan, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 d\u00e2ng s\u1edb lu\u1eadn t\u1ed9i T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, La S\u00f9ng Hu\u00e2n, nh\u01b0ng tra c\u1ee9u kh\u00f4ng kh\u1edbp, chuy\u1ec3n ghi v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n<p>[160] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban cho T\u00f2ng Ch\u1ea5t, ch\u1ee9c T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u00f2ng Ch\u1ea5t v\u00ec anh l\u00e0 T\u00f2ng C\u1ea9n b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111\u00e3 c\u1eaft th\u1ecbt \u0111\u00f9i \u0111\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh. Vua khen ng\u1ee3i l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ee7a \u00f4ng, mu\u1ed1n th\u0103ng ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng cho t\u00f4ng th\u1ea5t, e r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00e0nh t\u1ee5c l\u1ec7 kh\u00f3 ng\u0103n.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady ch\u1ec9 ban l\u1ee5a m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>T\u00f2ng Ch\u1ea5t l\u00e0 con c\u1ee7a Duy Trung<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'Duy Trung' l\u00e0 'Duy Trung', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 244, truy\u1ec7n Y\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-331-14\" href=\"#footnote-331-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, ch\u00e1u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Chi\u00eau.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u s\u1eed\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00f2ng Ch\u1ea5t c\u1eaft th\u1ecbt \u0111\u00f9i, nh\u01b0ng ph\u1ee5 truy\u1ec1n kh\u00f4ng ghi. L\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00f2ng Ch\u1ea5t xin t\u0103ng th\u00eam h\u1ecdc quan, ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3, chi ti\u1ebft xem th\u00e1ng 6 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[161] B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m tr\u00ed s\u0129 H\u1ed3 \u0110\u00e1n d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c s\u00e1ch do \u00f4ng so\u1ea1n g\u1ed3m: \u300aDi\u1ec5n Th\u00e1nh Th\u00f4ng Lu\u1eadn\u300b 72 quy\u1ec3n, \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1eeba\u300b 70 quy\u1ec3n<a class=\"footnote\" title=\"\u300a\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1eeba\u300b 70 quy\u1ec3n, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '50 quy\u1ec3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 203, Ngh\u1ec7 v\u0103n ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-331-15\" href=\"#footnote-331-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, \u300aNg\u0169 \u0110\u1ea1i S\u1eed L\u01b0\u1ee3c\u300b 43 quy\u1ec3n, \u300aT\u01b0\u1edbng S\u00fay Y\u1ebfu L\u01b0\u1ee3c\u300b 53 quy\u1ec3n. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, phong con trai c\u1ee7a H\u1ed3 \u0110\u00e1n l\u00e0 H\u1ed3 \u0110\u1ed3ng l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m Ch\u1ee7 b\u1ea1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra chi\u1ebfu cho T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam cho H\u1ed3 \u0110\u00e1n m\u1ed7i th\u00e1ng 3 th\u1ea1ch g\u1ea1o v\u00e0 3 th\u1ea1ch l\u00faa m\u00ec<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu cho T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam cho H\u1ed3 \u0110\u00e1n m\u1ed7i th\u00e1ng 3 th\u1ea1ch g\u1ea1o v\u00e0 3 th\u1ea1ch l\u00faa m\u00ec, ba ch\u1eef 'c\u00e1c tam th\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-331-16\" href=\"#footnote-331-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b n\u0103m Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u1ee9 8 \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 H\u1ed3 \u0110\u1ed3ng, nay l\u1ea1i ghi, kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean do, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1ea7m, ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u1ed7.)<\/i><\/p>\n<p>[162] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ph\u1ee5ng Ti\u00ean qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Ninh v\u00e0 V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh Nguy\u00ean H\u00f3a \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>[163] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i An \u0110\u00f4ng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt H\u00e3n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd Thi\u1ebfu khanh V\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng B\u1ea3o \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[164] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng, trong k\u1ef3 thi tuy\u1ec3n c\u00e1c ch\u00fa ti\u1ec3u \u1edf ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111\u1ea1o qu\u00e1n, c\u00f3 399 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho ph\u00e9p \u0111\u1ed9 200 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[165] N\u0103m \u0111\u00f3, sau l\u1ec5 t\u1ebf Nam Giao, ban b\u1ed1 \u0111\u1ea1i x\u00e1, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0110inh V\u1ecb s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Di\u1ec5m d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebb l\u00e0m lo\u1ea1n th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, t\u1ea1o ph\u1ea3n t\u1ea5t b\u1ecb gi\u1ebft; k\u1ebb d\u00f9ng t\u00e0 thu\u1eadt, m\u01b0u gian kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha. \u0110inh V\u1ecb nh\u1edd n\u1ecbnh h\u00f3t m\u00e0 chi\u1ebfm gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 cao, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y nh\u00e0 ri\u00eang, l\u1ea1m d\u1ee5ng quy\u1ec1n th\u1ebf, th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c xin x\u1ecf ngay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. D\u1eabn ph\u00f9 th\u1ee7y d\u00f9ng y\u00eau thu\u1eadt \u0111\u1ec3 h\u1ea1i cung t\u1ea7n; \u0111\u1ed5i long m\u1ea1ch n\u01a1i l\u0103ng t\u1ea9m, mong ti\u00eau di\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng kh\u00ed. Nay l\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi, ban \u00e2n x\u00e1, \u1eaft h\u1eafn s\u1ebd ng\u1ea7m \u0111\u00fat l\u00f3t, k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi quy\u1ec1n th\u1ebf, mong \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng n\u01a1i \u0111\u1ea5t l\u00e0nh. L\u00fd \u0110\u1ee9c D\u1ee5 ch\u1ec9 v\u00ec phe \u0111\u1ea3ng m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng s\u00f3t tr\u1edf v\u1ec1; L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n xu n\u1ecbnh phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Xin \u0111\u1eebng tha t\u1ed9i cho h\u1eafn.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-331-1\">Ch\u1eef 'to\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 36 Y\u1ebfn Th\u00f9 xu\u1ea5t tri Tuy\u00ean Ch\u00e2u, Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-331-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-2\">V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu l\u1ea1i ban chi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 18-75 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-331-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-3\">342 ng\u01b0\u1eddi, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '242 ng\u01b0\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-331-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-4\"> Con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 b\u1ea3y ng\u00e0y, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 245, \u300aH\u00e1n v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ngh\u1ec9 b\u1ea3y ng\u00e0y'. <a href=\"#return-footnote-331-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-5\">Tr\u1ea5n Di\u00eam Quan, ch\u00e2u T\u1ea7n, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u00e1m Quan tr\u1ea5n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3, huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o, ch\u00e2u D\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aPh\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 59, ph\u1ee7 C\u1ee7ng X\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n T\u00e2y H\u00f2a, th\u00e0nh Th\u1ee7y Nam ch\u00e9p: 'Th\u00e0nh Di\u00eam Quan \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n 30 d\u1eb7m. S\u00e1ch ch\u00ed ch\u00e9p: c\u00f3 gi\u1ebfng mu\u1ed1i, n\u01b0\u1edbc ngang v\u1edbi b\u1edd, v\u1ecb ng\u1ecdt ngon. Th\u1eddi H\u00e1n t\u1eebng \u0111\u1eb7t quan coi mu\u1ed1i \u1edf \u0111\u00e2y, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea5n Di\u00eam Quan.' \u300aNh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 256, ph\u1ee7 C\u1ee7ng X\u01b0\u01a1ng, th\u00e0nh Di\u00eam Quan d\u1eabn \u300aNguy\u00ean h\u00f2a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: th\u00e0nh Di\u00eam Quan \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o 30 d\u1eb7m. <a href=\"#return-footnote-331-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-6\">'C\u00f4ng s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u00f4ng t\u01b0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-331-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-7\">L\u1ec7nh d\u00e2n ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1ea5t gi\u1ea3 l\u00e0m s\u01b0, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ea5p', c\u00f3 l\u1ebd do h\u00ecnh d\u1ea1ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng n\u00ean nh\u1ea7m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n c\u1ea3nh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-331-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-8\"> N\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a kh\u00f4ng qu\u00e9t v\u00f4i 'k\u00ed' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u1ef5', theo \u300aTh\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 - T\u1eed T\u00e0i\u300b: 'Duy k\u00ec \u0111\u1ed3 k\u00ed t\u1ef3.' Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 295, truy\u1ec7n T\u1ea1 Gi\u00e1ng m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-331-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-9\">Theo s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng Trinh Nguy\u00ean n\u0103m th\u1ee9 6, 'Trinh Nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Trinh Qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u1ec5 36-15 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-331-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-10\">Theo nh\u01b0 c\u00e1c quan \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 ki\u1ec3m tra ph\u00e1p lu\u1eadt, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri huy\u1ec7n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, 'x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 ki\u1ec3m tra ph\u00e1p lu\u1eadt' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'x\u00e9t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 x\u1eed \u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u0103n kh\u1ed1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-38 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-331-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-11\">Tr\u00ecnh L\u00e2m d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ea5t, ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288, truy\u1ec7n Tr\u00ecnh L\u00e2m b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-331-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-12\">Cu\u1ed1i n\u0103m, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'gi\u1eefa n\u0103m'. <a href=\"#return-footnote-331-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-13\">Ch\u1eef 'k\u00fd' trong 'th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-331-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-14\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'Duy Trung' l\u00e0 'Duy Trung', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 244, truy\u1ec7n Y\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-331-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-15\">\u300a\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1eeba\u300b 70 quy\u1ec3n, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi '50 quy\u1ec3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 203, Ngh\u1ec7 v\u0103n ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-331-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-331-16\">Chi\u1ebfu cho T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam cho H\u1ed3 \u0110\u00e1n m\u1ed7i th\u00e1ng 3 th\u1ea1ch g\u1ea1o v\u00e0 3 th\u1ea1ch l\u00faa m\u00ec, ba ch\u1eef 'c\u00e1c tam th\u1ea1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-331-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":6,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-331","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1316,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/331\/revisions\/1316"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/331\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=331"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=331"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}