{"id":335,"date":"2025-07-04T02:46:37","date_gmt":"2025-07-04T02:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=335"},"modified":"2025-12-01T15:15:11","modified_gmt":"2025-12-01T08:15:11","slug":"beta-quyen-107-nam-thien-thanh-thu-7-ky-ty-1029","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-107-nam-thien-thanh-thu-7-ky-ty-1029\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 107: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 7 (K\u1ef6 T\u1ef4, 1029)","rendered":"QUY\u1ec2N 107: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 7 (K\u1ef6 T\u1ef4, 1029)"},"content":{"raw":"<strong>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 4 c\u00f9ng n\u0103m.<\/strong>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Di Li T\u1ea5t, T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt H\u00e1n Ninh v\u00e0 Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m L\u01b0u T\u01b0\u01a1ng sang ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, sai Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o D\u1ee5ng H\u00f2a \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea1c, quy ho\u1ea1ch \u0111\u00ea s\u00f4ng.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng: Giang, Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 h\u00e0ng n\u0103m d\u00e2ng l\u00ean 6 tri\u1ec7u th\u1ea1ch g\u1ea1o, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu t\u1ea1m gi\u1ea3m 50 v\u1ea1n th\u1ea1ch, nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Chi\u1ebfu cho \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m r\u1ed3i kh\u00f4i ph\u1ee5c.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u1eef ch\u1ee9c B\u1ea3o B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u1ee7 T\u01b0 kh\u00f4ng, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0 ki\u00eam Th\u1ecb trung, ph\u00e1n ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ebfp ch\u00ednh, uy danh ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng thi\u00ean h\u1ea1. C\u00e1c ho\u1ea1n quan v\u00e0 qu\u00fd t\u1ed9c d\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 thao t\u00fang h\u1ecda ph\u00fac, ri\u00eang T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 c\u00f4ng th\u1ea7n c\u0169, kh\u00f4ng ki\u00eang n\u1ec3. M\u1ed7i khi c\u00f3 \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1eeb trong cung ban xu\u1ed1ng, \u00f4ng \u0111\u1ec1u ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn. Th\u00e1i h\u1eadu c\u0169ng e ng\u1ea1i L\u1ee3i D\u1ee5ng, g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 Th\u1ecb trung m\u00e0 kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean.\r\n\r\nKhi L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc r\u00e8m, \u0111\u00f4i khi d\u00f9ng m\u00f3ng tay g\u00f5 v\u00e0o \u0111ai, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh ch\u1ec9 cho Th\u00e1i h\u1eadu xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"L\u1ee3i D\u1ee5ng th\u1eddi ti\u00ean \u0111\u1ebf, sao d\u00e1m nh\u01b0 v\u1eady!\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu g\u1eadt \u0111\u1ea7u. L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u xin h\u1ea1n ch\u1ebf \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1eeb trong cung, c\u00f3 khi b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n r\u1ed3i l\u1ea1i ban xu\u1ed1ng, th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng tu\u00e2n theo.\r\n\r\nL\u00e2u d\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111o\u00e1n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u00f3 k\u1ebb gi\u1ea3 v\u1edd t\u00e2u v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu: <i>\"Nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eeb trong cung, d\u00f9 b\u1ecb Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1eeb ch\u1ed1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u01b0ng nay m\u1ee5 gi\u00e0 trong nh\u00e0 h\u1ecd L\u00fd (ND: ch\u1ec9 th\u00ea t\u1eed c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng) \u0111\u00e3 \u00e2m th\u1ea7m nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a th\u1ea7n, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Khi ban xu\u1ed1ng th\u00ec qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Th\u00e1i h\u1eadu b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi ng\u1edd \u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 t\u00ecnh, trong l\u00f2ng r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn.\r\n\r\nN\u1ed9i th\u1ecb La S\u00f9ng Hu\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i, Th\u00e1i h\u1eadu sai L\u1ee3i D\u1ee5ng tri\u1ec7u S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y. L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1edfi m\u0169 \u00e1o c\u1ee7a S\u00f9ng Hu\u00e2n, m\u1eafng nhi\u1ebfc h\u1ed3i l\u00e2u, S\u00f9ng Hu\u00e2n c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u1ee5c nh\u00e3 v\u00e0 o\u00e1n h\u1eadn.\r\n\r\nKhi \u1ea5y, ch\u00e1u c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 Nhu\u1ebf l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 \u1edf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u, c\u00f3 d\u00e2n Ch\u00e2u Tri\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c S\u00f9ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 t\u1ed1 c\u00e1o Nhu\u1ebf l\u00e0m vi\u1ec7c phi ph\u00e1p. T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111ang h\u1ea7u c\u1eadn, t\u1ef1 xin \u0111i x\u00e9t x\u1eed, b\u00e8n sai Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Th\u00f4i K\u1ef5 c\u00f9ng S\u00f9ng Hu\u00e2n tra x\u00e9t Nhu\u1ebf \u1edf ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh. L\u1eadp t\u1ee9c b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng, trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1eabn l\u1ea5y c\u1edb L\u1ee3i D\u1ee5ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin ra ngo\u00e0i. L\u1ee3i D\u1ee5ng nh\u1eadn m\u1ec7nh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nS\u00f9ng Hu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9 v\u1ee5 \u00e1n, khi \u00e1n \u0111\u00e3 xong, Nhu\u1ebf b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u m\u1eb7c \u00e1o v\u00e0ng, b\u1ea3o qu\u00e2n d\u00e2n V\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Hanh v\u00e0 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf; l\u1ea1i th\u00eam v\u00e0o l\u1eddi khai c\u1ee7a Nhu\u1ebf r\u1eb1ng th\u1ef1c ra l\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng d\u1ea1y l\u00e0m.\r\n\r\nVua h\u1ecfi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u ng\u00f3 nhau kh\u00f4ng ai tr\u1ea3 l\u1eddi. Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ee9a con b\u1ea5t hi\u1ebfu l\u00e0m, L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ch\u1eafc kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111\u1ecbnh \u0111u\u1ed5i c\u1ea3 S\u0129 T\u1ed1n, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u1eeb t\u1eeb c\u0169ng gi\u1ea3i th\u00edch cho L\u1ee3i D\u1ee5ng, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"Khanh t\u1eebng n\u00f3i L\u1ee3i D\u1ee5ng ngang ng\u01b0\u1ee3c, nay sao l\u1ea1i gi\u1ea3i th\u00edch?\"<\/i> T\u0103ng n\u00f3i: <i>\"L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1eady \u01a1n Vua v\u1ed1n ki\u00eau ng\u1ea1o, th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y l\u00fd l\u1ebd b\u1ebb l\u1ea1i. Nay th\u00eam t\u1ed9i l\u1edbn, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n bi\u1ebft.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu h\u01a1i ngu\u00f4i gi\u1eadn.\r\n\r\nNg\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, gi\u00e1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Tri Ch\u00e2u T\u00f9y, l\u1ea1i sai Cung ph\u1ee5ng quan Tr\u1ea7n S\u00f9ng C\u00e1t, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i Khu s\u1eed quan Tri\u1ec7u S\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u01b0a \u0111i.\r\n\r\nPh\u00e1p t\u1ef1 ngh\u1ecb Nhu\u1ebf \u0111\u00e1ng ch\u00e9m, V\u01b0\u01a1ng M\u00e2n c\u0169ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a Nhu\u1ebf \u0111\u1ec1u b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ba n\u0103m. Chi\u1ebfu \u0111\u00e1nh ch\u1ebft Nhu\u1ebf, v\u1ee3 x\u1eed theo ph\u00e1p, \u0111\u00e1nh m\u1eb9 15 tr\u01b0\u1ee3ng; V\u01b0\u01a1ng M\u00e2n \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1; V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Hanh v\u00ec m\u00f9 m\u1eaft b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf Ch\u00e2u B\u00e0ng; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, Kinh H\u1ed3. Tri Ch\u00e2u Tri\u1ec7u v\u00e0 \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c tha. C\u1ea5p cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c S\u00f9ng n\u0103m kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng v\u00e0 hai tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0 B\u00e0nh Th\u1eeba t\u1eebng c\u00f9ng \u0111i c\u00e2u c\u00e1. Theo l\u1ec7 c\u0169, khi Vua ch\u01b0a c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, c\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn d\u00f9 c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m gi\u01a1 c\u1ea7n l\u00ean. \u0110\u1ebfn khi Vua c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, t\u1ea3 h\u1eefu d\u00f9ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ecf h\u1ee9ng l\u1ea5y. Sau \u0111\u00f3, B\u00e0nh Th\u1eeba v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau c\u0169ng c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, \u0111\u1ecbnh gi\u01a1 c\u1ea7n l\u00ean, t\u1ea3 h\u1eefu ng\u0103n l\u1ea1i r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ecb trung ch\u01b0a c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, c\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ecdc s\u0129 ch\u01b0a th\u1ec3 gi\u01a1 l\u00ean.\"<\/i> T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng sau \u0111\u00f3 c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, t\u1ea3 h\u1eefu l\u1ea1i d\u00f9ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ecf h\u1ee9ng l\u1ea5y, L\u1ee3i D\u1ee5ng kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n. B\u00e0nh Th\u1eeba ra ngo\u00e0i, n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>\"T\u00e0o c\u00f4ng quy\u1ec1n th\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng t\u1ef1 ki\u00eang d\u00e8 v\u00ec qu\u00e1 g\u1ea7n g\u0169i m\u00e0 l\u1ea1i an nhi\u00ean nh\u1eadn l\u1ec5 ti\u1ebfm v\u01b0\u1ee3t, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i> Kh\u00f4ng bao l\u00e2u sau, L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb h\u1ea1i.\r\n\r\nL\u1ee3i D\u1ee5ng th\u01b0\u1eddng b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u00e0 T\u01b0 M\u00e3 Tr\u00ec l\u00e0m Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan. Tr\u00ec t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ed1 \u00e9p ph\u1ea3i nh\u1eadn. L\u1ee3i D\u1ee5ng giao cho Tr\u00ec thu n\u1ee3 ti\u1ec1n ng\u1ef1a c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Tr\u00ec n\u00f3i: <i>\"L\u1ec7nh kh\u00f4ng thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean vi ph\u1ea1m. Ng\u00e0i c\u00f2n n\u1ee3 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng tr\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec sao th\u00fac gi\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng kinh ng\u1ea1c n\u00f3i: <i>\"Quan l\u1ea1i \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi ta l\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1ea3 r\u1ed3i!\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh \u0111\u01b0a ti\u1ec1n n\u1ed9p quan. V\u00e0i ng\u00e0y sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ee3 \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 xong.\r\n\r\nL\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a \u00f4ng s\u1ee3 t\u1ed9i, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00ea bai \u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u00ec c\u00f4ng khai n\u00f3i L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb oan, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o trong \u300a\u0110\u00e0m Uy\u00ean\u300b ch\u00e9p hai vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 Nh\u1eadm Th\u1ee7 T\u00edn, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>- T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ec1 gi\u00e0 ph\u00fac qu\u00e1 h\u00f3a tai, c\u1ed1 ch\u1ea5p ki\u00eau ng\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n th\u1ea7n gi\u1eadn. N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh, ch\u00e1u l\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1ea7u Nhu\u1ebf l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u, y\u00eau m\u1ed9t t\u1ef3 n\u1eef, gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn, \u0111u\u1ed5i n\u00e0ng ra l\u00e0m v\u1ee3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. Nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc c\u00f4ng th\u1ef1 H\u1ed9 Nhung, v\u00ec t\u01b0\u1eddng h\u1ecfng kh\u00f4ng s\u1eeda, Nhu\u1ebf th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i nh\u00e0 \u0111\u00f3, t\u00ecm l\u1ea1i t\u00ecnh x\u01b0a. T\u1ef3 n\u1eef v\u00e0 ch\u1ed3ng c\u00e3i nhau, Nhu\u1ebf m\u1eb7c \u00e1o ng\u1eafn m\u00e0u nh\u1ea1t v\u00e0o nh\u00e0, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u0169ng say r\u01b0\u1ee3u, n\u00ean c\u00f3 chuy\u1ec7n <i>\"s\u01a1n h\u00f4\"<\/i>. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00e2u xin c\u00e1ch ch\u1ee9c, Nhu\u1ebf tr\u1ed1n \u1edf nh\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng m\u1ea5y ng\u00e0y, nh\u00e2n vi\u00ean T\u1ea9u m\u00e3 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nh\u1eadm Th\u1ee7 T\u00edn v\u00e0o t\u00e2u, k\u1ec3 l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u truy x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00f4m sau, c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng, cho l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u01b0 kh\u00f4ng, Th\u1ecb trung ph\u00e1n \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u. Ch\u01b0a \u0111i, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, \u1ed3n \u00e0o m\u1ea5y ng\u00e0y, \u0111\u1ebfn tai thi\u00ean t\u1eed. Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu bu\u00f4ng r\u00e8m nghe ch\u00ednh s\u1ef1, Trung th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c xong, gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ec3 h\u1ecfi vi\u1ec7c n\u00e0y. V\u01b0\u01a1ng Nghi C\u00f4ng l\u00e0m Chi\u00eau v\u0103n, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eb7ng C\u00f4ng l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n, L\u1eef H\u1ee9a C\u00f4ng, H\u1ea1 Tr\u1ecbnh C\u00f4ng tham d\u1ef1, \u0111\u1ec1u ho\u1ea3ng h\u1ed1t kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o. Tr\u1ecbnh C\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ee3i D\u1ee5ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 xin h\u1ecfi S\u0129 T\u1ed1n, m\u01b0\u1eddi n\u0103m c\u00f9ng \u1edf H\u1ef1u m\u1eadt, nh\u1edd L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan l\u1edbn.\"<\/i> S\u0129 T\u1ed1n kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, ch\u1ec9 kh\u00f3c l\u00f3c th\u00f4i. H\u00f4m sau, l\u1ea1i gi\u00e1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, tri T\u00f9y Ch\u00e2u. S\u0129 T\u1ed1n b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, gi\u1eef ch\u1ee9c H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, tri Giang Ninh ph\u1ee7.<\/i>\r\n\r\n<i>- N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Nh\u1eadm Th\u1ee7 T\u00edn l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, m\u1ed9t h\u00f4m, t\u1eadp b\u1eafn trong v\u01b0\u1eddn, t\u1ea3 h\u1eefu ch\u1ec9 th\u1ea5y Th\u1ee7 T\u00edn n\u00f3i m\u1ed9t m\u00ecnh: <i>\"Th\u1ecb trung sao l\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y!\"<\/i> L\u00f9i l\u1ea1i m\u1ea5y b\u01b0\u1edbc, ng\u00e3 xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u \u0111\u1ee1 v\u1ec1 ch\u00ednh t\u1ea9m, phong \u0111\u1eddm d\u1eef d\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ee7 T\u00edn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh l\u00e0m T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh, l\u00fac \u1ea5y tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u T\u00e0o V\u0129 c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi \u0110\u1ea1i \u0111i\u00eau T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, g\u1eb7p ch\u00e1u l\u00e0 Nhu\u1ebf \u1edf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u ng\u00f4ng cu\u1ed3ng <i>\"s\u01a1n h\u00f4\"<\/i>, t\u00e2u l\u00ean h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng ch\u01b0a x\u1eed. V\u0129 ng\u1ea7m khuy\u00ean Th\u1ee7 T\u00edn nh\u00e2n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0o t\u00e2u, b\u1ea1ch v\u1edbi Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn L\u01b0u th\u00e1i h\u1eadu, b\u00e8n gi\u00e1ng ch\u1ee9c L\u1ee3i D\u1ee5ng, r\u1ed3i ch\u1ebft b\u1ea5t \u0111\u1eafc k\u1ef3 t\u1eed tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/i>\r\n\r\n<i>Sau Th\u1ee7 T\u00edn nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111i qua huy\u1ec7n Cao \u1ea4p c\u1ee7a Ch\u00e2u Tri\u1ec7u, b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i m\u1ed9, h\u1ecfi l\u00e0 c\u1ee7a ai, ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i: <i>\"M\u1ed9 c\u1ed1 Th\u1ecb trung T\u00e0o.\"<\/i> Th\u1ee7 T\u00edn t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y th\u1ea7n s\u1eafc \u1ee7 r\u0169, \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y th\u00ec ph\u00e1t b\u1ec7nh. N\u0103m \u0111\u00f3, V\u0129 c\u0169ng qua \u0111\u1eddi.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan theo chi\u1ebfu c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan, cu\u1ed1i n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 th\u00ec cho ph\u00e9p \u0111\u1ec3 khuy\u1ebft.\r\n\r\n[6] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u kh\u00e1c m\u00e0 v\u1ee3 con kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i theo th\u00ec cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[7] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o m\u1ea5t.\r\n\r\nTh\u00e1i h\u1eadu l\u00e2m tri\u1ec1u, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n. Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi V\u00f5 h\u1eadu nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Vua nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"L\u00e0 t\u1ed9i nh\u00e2n c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, su\u00fdt n\u1eefa l\u00e0m nguy x\u00e3 t\u1eafc.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu im l\u1eb7ng. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi xin l\u1eadp b\u1ea3y mi\u1ebfu th\u1edd h\u1ecd L\u01b0u, Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u1ea3 l\u1eddi, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote]T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i 'Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u00e3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 to\u00e0n v\u0103n s\u1eed T\u1ed1ng d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote].\"<\/i> Lui ra, \u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u00eau: <i>\"N\u1ebfu l\u1eadp b\u1ea3y mi\u1ebfu th\u1edd h\u1ecd L\u01b0u, th\u00ec Vua k\u1ebf v\u1ecb s\u1ebd ra sao!\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ecbnh c\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu, mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 xe l\u1edbn \u0111i tr\u01b0\u1edbc xa gi\u00e1, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 ba \u0111i\u1ec1u ph\u1ea3i theo: \u1edf nh\u00e0 theo cha, l\u1ea5y ch\u1ed3ng theo ch\u1ed3ng, ch\u1ed3ng ch\u1ebft theo con.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu b\u00e8n cho xe \u0111i sau xa gi\u00e1.\r\n\r\nC\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh th\u01b0\u1eddng cho con em v\u00e0o Qu\u00e1n c\u00e1c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0 n\u01a1i nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng anh t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 \u0111\u1ec3 cho con em nh\u00e0 gi\u00e0u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 sao! Con ta tuy c\u00f2n nh\u1ecf, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan kinh, nh\u01b0ng quy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1m d\u1ee5ng \u00e2n n\u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\nT\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1eady quy\u1ec1n ki\u00eau ng\u1ea1o, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ebb g\u00e3y \u00f4ng ta tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, t\u1eeb qu\u00fd th\u00edch \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng s\u1ee3, b\u1ea5y gi\u1edd g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 <i>\"Tham ch\u00ednh \u0111\u1ea7u c\u00e1\"<\/i>, v\u00ec h\u1ecd c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 L\u1ed7 <i>(c\u00e1 ch\u00e9p)<\/i>, v\u00e0 n\u00f3i \u00f4ng c\u1ee9ng c\u1ecfi nh\u01b0 \u0111\u1ea7u c\u00e1. \u00d4ng \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ea3y n\u0103m, chuy\u00ean c\u1eaft gi\u1ea3m nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn, kh\u00f4ng \u0111em danh v\u1ecb ri\u00eang cho ai. Khi b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban cho ba ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c.\r\n\r\nSau khi m\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e0n th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 C\u01b0\u01a1ng Gi\u1ea3n, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Gi\u1ea3n T\u00fac, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng ch\u1eef <i>\"T\u00fac\"<\/i> kh\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u1eef <i>\"C\u01b0\u01a1ng\"<\/i> l\u00e0 \u0111\u00fang v\u1edbi th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Dung vi\u1ebft \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b v\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m l\u1ebb m\u1ed9t thi\u00ean, ch\u00ea bai T\u00f4ng \u0110\u1ea1o r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nh\u01b0ng c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u khen T\u00f4ng \u0110\u1ea1o c\u1ee9ng c\u1ecfi \u0111\u00e1ng s\u1ee3, e r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a T\u1eed Dung c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00fd ri\u00eang, n\u00ean nay kh\u00f4ng ch\u00e9p h\u1ebft.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u, tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 Long V\u0169 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; Khang K\u1ebf Anh, quan s\u00e1t s\u1ee9 Ki\u1ebfn Ch\u00e2u, tri ch\u00e2u V\u1ec7 Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu V\u0169 L\u00e2m \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u00f9ng ph\u00e2n ty t\u1ea1i T\u00e2y Kinh.\r\n\r\nS\u0129 Ho\u00e0nh l\u00e0 cha v\u1ee3 c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng; K\u1ebf Anh c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng.\r\n\r\n[9] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ch\u1ecdn nh\u1eefng v\u0103n th\u1ea7n t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7, ho\u1eb7c t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean h\u1eefu, c\u00f9ng con ch\u00e1u c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n \u0111ang t\u1ea1i tri\u1ec1u m\u00e0 c\u00f3 ti\u1ebft ngh\u0129a, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan, b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i ba l\u1ed9.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c t\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng ru\u1ed9ng ch\u1ee9c, b\u1ed5ng l\u1ed9c, th\u00f3c l\u00faa v\u00e0 c\u1ecf kh\u00f4 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 trung quan m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u01b0 h\u1ecfng, t\u1eeb nay ph\u1ea1m t\u1ed9i s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt vi ch\u1ebf, t\u00e0i s\u1ea3n thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ebd b\u1ecb t\u1ecbch thu, ai t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, tri ph\u1ee7 Giang Ninh[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Giang L\u0103ng ph\u1ee7'. X\u00e9t theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 36 v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 52 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311 v\u1ec1 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 Giang Ninh ph\u1ee7. Trong quy\u1ec3n n\u00e0y, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng gi\u00eang c\u00f3 ch\u00fa d\u1eabn \u300aV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111\u00e0m uy\u00ean\u300b, nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\nS\u0129 T\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed b\u1edfi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'l\u1ef1c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng c\u00e1c s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u1eafm quy\u1ec1n Khu m\u1eadt, \u1ef7 th\u1ebf t\u1ef1 tung t\u1ef1 t\u00e1c, S\u0129 T\u1ed1n \u1edf gi\u1eefa, ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i l\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00e1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 <i>\"h\u00f2a c\u1ed5\"<\/i>. Khi L\u1ee3i D\u1ee5ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, S\u0129 T\u1ed1n l\u1ea1i t\u00ecm c\u00e1ch c\u1ee9u gi\u00fap. L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, S\u0129 T\u1ed1n c\u0169ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c theo. Vua cho r\u1eb1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a \u0110\u00f4ng cung, n\u00ean gia t\u0103ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc r\u1ed3i \u0111i\u1ec1u \u0111i, ng\u00e0y t\u1eeb bi\u1ec7t, l\u1ea1i ban th\u00eam \u0111ai th\u00f4ng t\u00ea.\r\n\r\n[12] H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ti\u1ebfn c\u1eed Di Gi\u1ea3n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. Khi S\u0129 T\u1ed1n s\u1eafp b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng nh\u00e2n d\u1ecbp t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng d\u00f9ng Di Gi\u1ea3n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, theo th\u1ea7n \u0111o\u00e1n \u00fd Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u00f4ng ta \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Khu m\u1eadt s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3. K\u1ef3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ean l\u00ednh ch\u00e2n \u0111\u1ea5t, sao l\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u1ea3n tr\u1edf ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u1ebf!\"<\/i>\r\n\r\nTh\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"Ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u00f3, s\u1ebd d\u00f9ng \u00f4ng ta th\u00f4i.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u00f9ng Di Gi\u1ea3n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng thay th\u1ebf S\u0129 T\u1ed1n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ee5y Th\u00e1i t\u1ea1p k\u00fd\u300b. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u Ng\u1ee5y Th\u00e1i n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c xin tri\u1ec7u H\u1ecdc s\u0129 ngay \u0111\u1ec3 th\u1ea3o chi\u1ebfu, th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. B\u1edfi v\u00ec khi Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch ch\u1ebft, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ti\u1ebfn c\u1eed Di Gi\u1ea3n nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, m\u00e0 d\u00f9ng S\u0129 T\u1ed1n. \u0110\u1ebfn khi S\u0129 T\u1ed1n s\u1eafp b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed Di Gi\u1ea3n, Th\u00e1i h\u1eadu b\u00e8n d\u00f9ng \u00f4ng ta, sao c\u1ea7n ph\u1ea3i v\u1ed9i v\u00e0ng nh\u01b0 th\u1ebf. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00e9p theo.)<\/i>\r\n\r\n[13] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Qu\u1ea7n m\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed Ph\u00e1n quan, m\u00e0 ph\u1ea3i do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, C\u1ea5p s\u1ef1 trung H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 s\u1ef1 Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Khu\u00ea v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u00ean \u0111\u1ebf th\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng khanh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, nay d\u00f9ng khanh l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba, ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m. Theo l\u1ec7 c\u0169, n\u00ean ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u00f9 t\u1eebng ph\u1ee5 ch\u00ednh, ban th\u01b0\u1edfng n\u00ean c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t.\"<\/i> \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho \u00e1o th\u00eau \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng s\u1ee7ng \u00e1i.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n s\u1ef1 v\u1ee5 Khai Phong ph\u1ee7. L\u00fac \u0111\u00f3, m\u1ec7nh Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n thay th\u1ebf Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, nh\u01b0ng B\u00e1c V\u0103n c\u00f2n \u0111ang x\u1eed \u00e1n \u1edf Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh ch\u01b0a v\u1ec1. \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 ch\u1ec9 m\u1edbi 27 ng\u00e0y, t\u00ednh t\u00ecnh nh\u00e2n h\u1eadu, s\u1ee3 c\u00f3 oan khu\u1ea5t, n\u00ean sai t\u0103ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac.\r\n\r\n[17] Ban \u0111\u1ea7u, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng gi\u1eef ch\u1ee9c C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, sai Khu m\u1eadt ch\u1ee7 s\u1ef1 T\u00f4 T\u00e0ng D\u1ee5ng, L\u1ec7nh s\u1ee9 Tri\u1ec7u Ki\u00eam T\u1ed1, Trung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan M\u1ea1nh D\u1ee5c qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 trong cung, nh\u01b0ng L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n ri\u00eang ch\u01b0a tr\u1ea3. Ph\u00e1p t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 ch\u1ee7 m\u01b0u, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; T\u00e0ng D\u1ee5ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 t\u00f2ng ph\u1ea1m, ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i.\r\n\r\nChi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c T\u00e0ng D\u1ee5ng, Ki\u00eam T\u1ed1, D\u1ee5c, c\u00f2n L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng l\u00fac ph\u1ea1m nhi\u1ec1u t\u1ed9i, trong \u0111\u00f3 t\u1ed9i vay ti\u1ec1n c\u00f4ng l\u00e0 n\u1eb7ng nh\u1ea5t. Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, gi\u00e1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m S\u00f9ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, an tr\u00ed \u1edf Ph\u00f2ng Ch\u00e2u. L\u1ea1i sai n\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn h\u1ed9 t\u1ed1ng, ch\u1ecdn quan kh\u00e1c l\u00e0m tri ch\u00e2u Ph\u00f2ng Ch\u00e2u v\u00e0 gi\u00e1m \u00e1p, tu\u1ea7n ki\u1ec3m.\r\n\r\nB\u1ed1n con trai c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, t\u1ecbch thu nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban, t\u1ecbch bi\u00ean gia s\u1ea3n. Em trai L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o L\u1ee3i Thi\u1ec7p tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tri\u1ec7u Ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua nh\u00e0 c\u1eeda, b\u1eaft l\u00ednh s\u1eeda nh\u00e0. L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf kinh s\u01b0, c\u0169ng b\u1ecb chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t x\u1eed t\u1ea1i Khai Phong ph\u1ee7, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i t\u01b0\u1edbc ba ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch t\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc v\u00e0 bi\u00ean qu\u1ea3n.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1ee3i Thi\u1ec7p t\u1eebng \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, n\u00ean b\u1ecb \u0111\u00e1nh hai m\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1ee3ng. C\u1eadu c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 tr\u00ed s\u0129 H\u00e0n Qu\u00e2n T\u1ed1 \u1edf L\u1ec7 Ch\u00e2u, \u1ef7 th\u1ebf cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i, l\u1ea1i n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u l\u1eadu t\u1ea1i nh\u00e0, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u bi\u00ean qu\u1ea3n. \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c \u0110i\u1ec1n V\u1ee5 Th\u00e0nh qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c nh\u00e0 cho L\u1ee3i D\u1ee5ng, t\u1eebng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba Thuy\u1ebft l\u1ea1i g\u1eedi th\u01b0 cho V\u1ee5 Th\u00e0nh, vu c\u00e1o Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng xin tha cho L\u1ee3i D\u1ee5ng. V\u1ee5 Th\u00e0nh b\u1ecb t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c, bi\u00ean qu\u1ea3n; Th\u1eeba Thuy\u1ebft c\u0169ng ph\u1ea3i n\u1ed9p b\u1ea3y c\u00e2n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i.\r\n\r\nC\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh L\u1ee3i D\u1ee5ng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi b\u1ed9 ch\u00e9n \u0111\u0129a b\u1eb1ng th\u1ee7y tinh. C\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a ch\u00fang, n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u1edf nh\u00e2n gian.\"<\/i> C\u00f3 m\u1ed9t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0 nh\u1eadn ra ch\u00fang[footnote]C\u00f3 m\u1ed9t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0 nh\u1eadn ra ch\u00fang 'th\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u00f3i: <i>\"\u00d4i! Nh\u1eefng v\u1eadt n\u00e0y quan ph\u1ee7 \u0111\u00e3 c\u00f3 gi\u00e1 c\u0169 r\u1ed3i, c\u00f2n \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa.\"<\/i> C\u00e1c quan l\u1ea1i tra h\u1ecfi, \u00f4ng ta n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u1eadt c\u0169 c\u1ee7a \u0110inh Th\u1ecb Trung. Th\u1ecb Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c[footnote]Th\u1ecb Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c 'b\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ea3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 ch\u00fang.\"<\/i> C\u00e1c quan l\u1ea1i xem l\u1ea1i v\u0103n b\u1ea3n c\u0169, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u00f4ng ta n\u00f3i.\r\n\r\nNg\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri H\u1ed3 ch\u00e2u[footnote]L\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri H\u1ed3 ch\u00e2u. 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng', nh\u01b0ng 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' kh\u00f4ng th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. X\u00e9t \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00e9p truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9. Khi Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng v\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m tri H\u1ed3 ch\u00e2u. 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64.30 s\u1eeda l\u1ea1i. 'H\u1ed3 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tri\u1ec1u ch\u00e2u', c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba H\u00e0n C\u01b0[footnote]H\u00e0n C\u01b0 nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0n C\u1eeb', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi l\u00e0 'H\u00e0n C\u01b0'. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 277 truy\u1ec7n H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa, H\u00e0n C\u01b0 v\u00e0 H\u00e0n C\u1eeb \u0111\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 46 c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3, ph\u1ea7n 'Tam huynh Ty phong h\u00e0nh tr\u1ea1ng' v\u00e0 'Ng\u0169 huynh Tr\u1ee9 t\u00e1c m\u1ed9 ch\u00ed minh', c\u00f9ng \u300aH\u00e0 Nam ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 16 c\u1ee7a Do\u00e3n Chu, ph\u1ea7n 'C\u1ed1 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tri\u1ec1u m\u1ec7nh lang Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ed9 qu\u00e2n T\u1ee9 t\u1eed kim ng\u01b0 \u0111\u1ea1i H\u00e0n c\u00f4ng m\u1ed9 ch\u00ed minh', ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0o ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0n C\u01b0 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i H\u00e0n C\u1eeb, nay s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote] c\u00f9ng l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf H\u00e0o ch\u00e2u, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd L\u00fd Phi L\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00f9ng l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf H\u00f2a ch\u00e2u.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0ng v\u1edbi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, hai ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thi\u1ebft; H\u00e0n C\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed; L\u00fd Phi L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, t\u1ee9c l\u00e0 anh v\u1ee3 c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u1ee9a ch\u00e2u, D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tr\u00ecnh Kham l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n K\u1ef3 ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u00ecnh Kham c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i l\u1ea5y T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 gi\u00e1m, Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Khang Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u01b0u Th\u1eeba Nhan l\u00e0m Tri X\u1eed Ch\u00e2u, Tri Doanh Ch\u00e2u, L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9 Ng\u1ee5y Ch\u00ednh l\u00e0m H\u00e0ng Ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng. T\u00e0o T\u00f4ng l\u00e0 em c\u1ee7a T\u00e0o V\u0129.\r\n\r\nL\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111ang n\u1eafm gi\u1eef binh quy\u1ec1n tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ea5t c\u1ea3, nh\u01b0ng \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed C\u00fac V\u1ecbnh xin kh\u00f4ng truy c\u1ee9u \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n tr\u1eafc, chi\u1ebfu theo l\u1eddi c\u1ee7a V\u1ecbnh.\r\n\r\n<i>(T\u00e0o Th\u1ecb trung L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00ec ch\u00e1u l\u00e0 Nhu\u1ebf t\u1ee5 t\u1eadp b\u1ecdn v\u00f4 l\u1ea1i l\u00e0m \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ph\u00e1p, vi\u1ec7c \u00e1n \u0111\u00e3 xong, H\u1eefu ty mu\u1ed1n h\u1eb7c t\u1ed9i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi giao thi\u1ec7p v\u1edbi L\u1ee3i D\u1ee5ng, l\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y, ng\u1ea7m \u0111\u01b0a ra danh s\u00e1ch h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u0103n v\u00f5 quan \u0111\u1ec3 x\u00fai gi\u1ee5c truy c\u1ee9u s\u00e2u.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u00e2n T\u00f4ng bi\u1ebft chuy\u1ec7n, v\u1ed9i ban th\u1ee7 chi\u1ebfu: <i>\"Trong s\u1ed1 c\u00e1c v\u0103n v\u00f5 th\u1ea7n li\u00eau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng giao thi\u1ec7p qua l\u1ea1i v\u1edbi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ho\u1eb7c t\u1eebng th\u00e2n c\u1eadn[footnote]T\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ho\u1eb7c t\u1eebng th\u00e2n c\u1eadn: ch\u1eef 'c\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aT\u01b0\u01a1ng S\u01a1n D\u00e3 L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u0103ng V\u0103n O\u00e1nh m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi th\u00eam. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 d\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u1ee7a Nhu\u1ebf, s\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb oan, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tra x\u00e9t qu\u00e1 s\u00e2u.\"<\/i> S\u1ef1 nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a Vua \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady. N\u0103m \u0111\u00f3, Vua m\u1edbi hai m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p b\u1edfi t\u0103ng V\u0103n O\u00e1nh, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ea5y trong th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed. Nh\u01b0ng C\u00fac V\u1ecbnh xin kh\u00f4ng truy c\u1ee9u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eafm gi\u1eef binh quy\u1ec1n, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn hay kh\u00f4ng, x\u00e9t theo \u0111\u00e2y th\u00ec l\u1eddi c\u1ee7a V\u1ecbnh h\u1eb3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. Nay ch\u1ec9 m\u01b0\u1ee3n vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ee7a V\u1ecbnh, c\u00f2n ph\u1ea7n kh\u00e1c th\u00ec b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng ghi.)<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, tri\u1ec7u C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba.\r\n\r\n[19] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tan l\u00e0m sau gi\u1edd Ng\u1ecd n\u0103m kh\u1eafc.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Ph\u1ee7ng Nh\u1eadt, Thi\u00ean V\u0169 t\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u1ecbnh Th\u1ee7 Trung xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c theo gi\u00e1 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Th\u1ee7 Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u1ea7n L\u01b0u.\r\n\r\n<em>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u1ecf \u0111i.)<\/em>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, c\u1ee9u tr\u1ee3 d\u00e2n \u0111\u00f3i v\u00ec l\u0169 l\u1ee5t \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc. Nh\u1eefng ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 quan l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong b\u1ed9 m\u00ecnh thay th\u1ebf.\r\n\r\n[22] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb khi s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 y\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c \u0111\u00ea \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu b\u1ed5 ho\u00e0n ch\u1ec9nh, e r\u1eb1ng m\u00f9a h\u1ea1 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd d\u00e2ng cao tr\u00e0n b\u1edd, xin chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n n\u1ed9p c\u1ecf v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch. Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[23] Th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, ngo\u00e0i nh\u00e0 \u1edf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua th\u00eam nhi\u1ec1u t\u00e0i s\u1ea3n \u1edf kinh \u0111\u00f4[footnote]'t\u00e0i s\u1ea3n', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'nh\u00e0', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang[\/footnote].\r\n\r\n[24] Nhi\u1ec1u ho\u1ea1n quan gh\u00e9t T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, mu\u1ed1n gi\u1ebft \u00f4ng. D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn h\u1ed9 t\u1ed1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng, \u0111i \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0i M\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i ti\u1ebfp, l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd \u00e9p bu\u1ed9c. L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ed1n t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, b\u00e8n t\u1ef1 v\u1eabn, Ho\u00e0i M\u1eabn b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang ch\u00e1n chi\u1ebfn tranh, ch\u1ec9 lo kh\u00f4ng k\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a \u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ti\u1ebfc c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0m ph\u00e1n, m\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec3u quan \u0111i s\u1ee9, d\u00e1m \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c l\u1edbn, ki\u00ean quy\u1ebft gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 ti\u1ec1n[footnote]'ki\u00ean quy\u1ebft', nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'l\u1eb7c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 36 ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc nh\u00e0. Sau khi gi\u00e0u sang, \u00f4ng \u1ef7 v\u00e0o c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u00ednh t\u00ecnh l\u1ea1i ngang ng\u1ea1nh \u00edt giao thi\u1ec7p, ki\u00ean quy\u1ebft ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn, m\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u0169 c\u1ee7a \u00f4ng c\u0169ng nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean m\u1eafc h\u1ecda.\r\n\r\nTuy nhi\u00ean, khi \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u00f4ng trung th\u00e0nh gi\u1eef v\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc, kh\u00f4ng bao gi\u1edd khu\u1ea5t ph\u1ee5c, ch\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng t\u1ed9i, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Sau \u0111\u00f3, gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng xin v\u1ec1 \u1edf \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 sai con \u00f4ng l\u00e0 T\u00e0o Uy\u00ean, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c T\u00e0o Uy\u00ean gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd c\u00f3 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ri\u00eang, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 2, m\u1edbi cho c\u00e1c con c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng tr\u1edf v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. Th\u00e1ng 10, tr\u1ea3 l\u1ea1i m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0 ng\u00f4i nh\u00e0 c\u0169 cho con ch\u00e1u L\u1ee3i D\u1ee5ng.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p th\u00f3c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9, khi m\u1edbi \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan Kinh tri\u1ec1u, \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9. C\u1ea7n xem x\u00e9t.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Di\u00eam V\u0103n \u1ee8ng ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00f9ng B\u00e1 duy\u00ean gi\u1edbi h\u00e0 \u0111\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m, coi vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, v\u00e0 cho ph\u00e9p m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i Thi\u1ec7p kh\u00f4ng ph\u1ea3i do c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua th\u00ec \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u00f5 th\u00ec cho ph\u00e9p con em h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan v\u0103n.\r\n\r\n[30] \u0110\u1eadp Tri\u1ec7u B\u00e1 \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u ho\u00e0n th\u00e0nh, ban s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Chung Ly C\u1ea9n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u S\u1edf l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u1ea4t xin \u0111\u00e0o s\u00f4ng t\u1eeb \u0111\u1eadp Tri\u1ec7u B\u00e1 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn Qua B\u1ed9 d\u00e0i 120 d\u1eb7m, b\u1ecf hai \u0111\u1eadp c\u0169. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t, nh\u01b0ng Chung Ly C\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh qu\u00e1 l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t \u0111\u1eadp Tri\u1ec7u B\u00e1 b\u00ean c\u1ea1nh. Sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh, c\u1ea3 c\u00f4ng l\u1eabn t\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Cung ph\u1ee5ng quan V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n H\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. Nh\u00e2n H\u00fac l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n, Th\u1ee7 U\u00e2n nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean ti\u1ebfn c\u1eed con r\u1ec3, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0m ti\u1ec1n l\u1ec7.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u00e2y ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho ti\u00ean \u0111\u1ebf, v\u00e0 cung Th\u00e1i Nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea7u an cho d\u00e2n, nay \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. T\u1eeb nay trong kinh th\u00e0nh ch\u1ec9 s\u1eeda ch\u1eefa kho t\u00e0ng, doanh tr\u1ea1i, nh\u00e0 c\u1eeda quan l\u1ea1i h\u01b0 h\u1ecfng, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd huy \u0111\u1ed9ng s\u1ee9c d\u00e2n.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e1o kh\u1eafp trong ngo\u00e0i. L\u00fac \u1ea5y d\u00e2n kinh th\u00e0nh ch\u00e1n ng\u00e1n vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, khi nghe chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm m\u1edf nhi\u1ec1u con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 hi\u1ec1n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng khoa ch\u1ebf c\u1eed \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c, e r\u1eb1ng h\u00e0o ki\u1ec7t c\u1ee7a ta v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. Nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i khoa n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, s\u1eeda \u0111\u1ed5i m\u1ed9t ch\u00fat t\u00ean g\u1ecdi c\u0169, g\u1ed3m: khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, N\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n; khoa B\u00e1c th\u00f4ng ph\u1ea7n \u0111i\u1ec3n, Minh \u01b0 gi\u00e1o h\u00f3a; khoa T\u00e0i th\u1ee9c ki\u00eam m\u1eadu, Minh \u01b0 th\u1ec3 d\u1ee5ng; khoa T\u01b0\u1eddng minh l\u1ea1i l\u00fd, Kh\u1ea3 s\u1eed t\u00f2ng ch\u00ednh; khoa Th\u1ee9c \u0111\u1ed9ng thao l\u01b0\u1ee3c, V\u1eadn tr\u00f9 quy\u1ebft th\u1eafng; khoa Qu\u00e2n m\u01b0u ho\u00e0nh vi\u1ec5n, T\u00e0i nhi\u1ec7m bi\u00ean k\u00fd, t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u00e1u khoa, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng tuy\u1ec3n.\r\n\r\nL\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam khoa Th\u01b0 ph\u00e1n b\u1ea1t t\u1ee5y, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng tuy\u1ec3n vi\u1ebft ch\u1eef. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam khoa Cao \u0111\u1ea1o kh\u00e2u vi\u00ean, Tr\u1ea7m lu\u00e2n th\u1ea3o tr\u1ea1ch, M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00e1o v\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 \u1ee9ng tuy\u1ec3n. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam khoa V\u00f5 c\u1eed, \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, tr\u00ed d\u0169ng. Ph\u00e9p thi[footnote] 'Ph\u00e9p thi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00fa thi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 10-17, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 27, Th\u00f4ng kh\u1ea3o quy\u1ec3n 33 Tuy\u1ec3n c\u1eed kh\u1ea3o, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 156 Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 37 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u1ed9p b\u00e0i thi l\u00ean H\u1eefu ty, H\u1eefu ty ch\u1ea5m thi[footnote] 'H\u1eefu ty' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], sau \u0111\u00f3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c[footnote] 'Sau \u0111\u00f3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c', ch\u1eef 'thi' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'chi \u01b0', c\u00f3 l\u1ebd do b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 th\u00eam v\u00e0o, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ecf \u0111i.[\/footnote], \u0111\u1ed7 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean t\u1eed th\u00e2n h\u00e0nh s\u00e1ch v\u1ea5n. C\u00f2n khoa V\u00f5 c\u1eed th\u00ec xem th\u00eam ph\u1ea7n thi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u l\u00ean Ch\u00e2n T\u00f4ng, xin thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ed1n khoa \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi kinh thu\u1eadt, n\u1ebfu nh\u01b0 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u00ec ch\u00ednh gi\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh, xin thi\u1ebft l\u1eadp khoa B\u00e1c th\u00f4ng ph\u1ea7n \u0111i\u1ec3n, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn gi\u00e1o h\u00f3a. Vua Nghi\u00eau th\u1eed th\u00e1ch b\u1ec1 t\u00f4i b\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh quan l\u1ea1i nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ee3p l\u00fd, xin thi\u1ebft l\u1eadp khoa T\u00e0i th\u1ee9c ki\u00eam m\u1eadu, minh b\u1ea1ch v\u1ec1 th\u1ec3 d\u1ee5ng. Hi\u1ec7n nay, c\u1ea3nh b\u00e1o qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u01b0a d\u1ee9t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, lao l\u1ef1c ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh t\u00e0i gi\u1ecfi \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ef1 nghi\u1ec7p, xin thi\u1ebft l\u1eadp khoa Qu\u00e2n m\u01b0u ho\u00e0nh vi\u1ec5n, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng s\u00fay. Vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng ph\u1ee9c t\u1ea1p, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng d\u00e2n ch\u00fang, n\u1ebfu x\u00e9t x\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, s\u1ebd g\u00e2y oan khu\u1ea5t v\u00e0 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng sinh m\u1ea1ng, xin thi\u1ebft l\u1eadp khoa Minh hi\u1ec3u ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e9t \u00e1n theo ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u00e0 ph\u00fac th\u1ea9m.\"<\/i>\r\n\r\nN\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, b\u00e8n thi\u1ebft l\u1eadp s\u00e1u khoa, \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111ang b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u, nh\u1eadn chi\u1ebfu m\u1eadt sai so\u1ea1n \u0111\u1ec1 thi, g\u1eedi nhanh v\u1ec1 tri\u1ec1u. \u0110\u1ebfn khi b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, c\u00e1c khoa m\u1ee5c c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. H\u1ea1 T\u1ee7ng sau khi n\u1eafm quy\u1ec1n, d\u00e2ng l\u1eddi xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thi c\u1eed, m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c khoa m\u1ee5c \u0111\u1ec3 thu h\u00fat nh\u00e2n t\u00e0i c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i, Vua nghe theo, l\u1ea1i l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 m\u00e0 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 ch\u00e9p: Ban \u0111\u1ea7u, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb kh\u00f4i ph\u1ee5c khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh[footnote] Ch\u1eef 'ph\u1ee5c' trong c\u00e2u 'Ki\u1ebfn ngh\u1ecb ph\u1ee5c hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 truy\u1ec7n Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u1eadn chi\u1ebfu m\u1eadt sai so\u1ea1n \u0111\u1ec1 thi g\u1eedi v\u1ec1, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 l\u1ea1i xin thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ed1n khoa[footnote] 'B\u1ed1n khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u00e1u khoa'. X\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ed1n khoa', v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ed1n khoa'. 'S\u00e1u khoa' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1ea7m do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ph\u1ea7n sau, nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Sau \u0111\u00f3, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng, thi\u1ebft l\u1eadp s\u00e1u khoa, nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y c\u0169ng b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9. X\u00e9t khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, t\u1eeb n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c. N\u0103m \u0111\u00f3, D\u0129nh Ch\u00ed \u1ee9ng chi\u1ebfu; n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, Kh\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7p \u1ee9ng chi\u1ebfu. N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 t\u01b0, l\u1ea1i thi\u1ebft l\u1eadp. N\u0103m \u0111\u00f3, Tra \u0110\u1ea1o, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3u, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t[footnote] 'Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea7n M\u1eadu'. X\u00e9t T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 1-0 chi 7-8 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t', Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 c\u00f3 truy\u1ec7n, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh chi\u1ebfu c\u1eed hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang Qu\u00e1ch Ch\u00ed ti\u1ebfn c\u1eed, b\u00e0i thi \u0111\u1ea1t h\u1ea1ng t\u01b0, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ghi ch\u00e9p trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch \u1edf \u0111\u00e2y, nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u00f9ng \u1ee9ng chi\u1ebfu, Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh s\u00e1ch v\u1ea5n H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng, T\u00f4n K\u1ef5, T\u00f4n C\u1eadn, \u0110inh T\u1ed1n. C\u00f2n vi\u1ec7c Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng 9 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, nh\u01b0 v\u1eady ph\u1ea7n truy\u1ec7n ch\u00e9p Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 xin kh\u00f4i ph\u1ee5c khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 sai. B\u1edfi khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u1eeb l\u00e2u, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 mu\u1ed1n m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam c\u00e1c khoa m\u1ee5c, v\u00e0 s\u00e1u khoa \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 d\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, n\u00ean d\u00f9 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111ang b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1eabn sai so\u1ea1n \u0111\u1ec1 thi g\u1eedi v\u1ec1.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn khi Nh\u00e2n T\u00f4ng nghe theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng, thi\u1ebft l\u1eadp l\u1ea1i s\u00e1u khoa, c\u00e1c khoa m\u1ee5c ph\u1ea7n l\u1edbn v\u1eabn l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, n\u00ean ph\u1ea7n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y c\u0169ng b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9. Nay h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c L\u00fd ki\u1ec3m s\u1ee9, do Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n v\u00e0 qu\u1ef9 h\u00e0m \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ki\u1ec3m h\u1ea1p. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c ch\u1ec9 tr\u1ea7n v\u1ec1 qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i s\u1ef1, th\u1eddi ch\u00ednh \u0111\u1eafc th\u1ea5t, \u0111\u1ec1u g\u1eedi v\u00e0o ki\u1ec3m h\u1ea1p, l\u1ec7nh ph\u1ea3i tr\u00ecnh ngay, vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng th\u00ec n\u0103m ng\u00e0y tr\u00ecnh m\u1ed9t l\u1ea7n. Nh\u1eefng ai k\u00eau oan b\u1ecb h\u00e0m oan, u\u1ed5ng khu\u1ea5t m\u00e0 ki\u1ec3m vi\u1ec7n, c\u1ed5 vi\u1ec7n kh\u00f4ng tr\u00ecnh l\u00ean, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn L\u00fd ki\u1ec3m s\u1ee9 th\u1ea9m v\u1ea5n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean[footnote]'Ngh\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u1ec9', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 3-66, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 b\u1ecf L\u00fd ki\u1ec3m vi\u1ec7n, n\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1eafc th\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, oan u\u1ed5ng trong thi\u00ean h\u1ea1 d\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5u \u0111\u1ebfn. Nh\u00e2n l\u00fac Vua \u0111\u1ecdc s\u1eed nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1ea5y chuy\u1ec7n v\u1ec1 qu\u1ef9 h\u00e0m, b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, H\u1ea1 T\u1ee7ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee9c s\u1ee9 \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd, Vua nghe theo.\r\n\r\nNg\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 ki\u00eam ch\u1ee9c L\u00fd ki\u1ec3m s\u1ee9. N\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 3 th\u00e1ng 5, \u0111\u1eb7t L\u00fd ki\u1ec3m vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 th\u00e1ng 11 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu th\u00ec b\u1ecf.\r\n\r\n[35] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ea1 H\u1ea7u \u00dac c\u00f9ng 11 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i Thi\u1ec7p, m\u00e0 L\u1ee3i Thi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ec1u nh\u1edd L\u1ee3i D\u1ee5ng xin x\u1ecf, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft r\u1ed3i, n\u00ean tr\u1eebng ph\u1ea1t nh\u1eb9.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu ph\u1ea1t m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n[36] Chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1: <i>\"Ph\u00e0m c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu c\u00f3 con em, h\u1ecd h\u00e0ng l\u00e0m quan \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7, th\u00ec l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 ph\u1ea9m h\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao che.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu th\u00e1ng nhu\u1eadn 2, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng c\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[37] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n kh\u00e1c h\u1ecd.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ea5y H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c H\u00e0 C\u1eedu Linh l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 ch\u00e2u B\u1ed1i, qu\u1ea3n c\u00e2u \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u00e0 \u0111\u00ea \u0111\u1ea1o hai l\u1ed9 \u0110\u00f4ng T\u00e2y H\u00e0 B\u1eafc. Cha c\u1ee7a C\u1eedu Linh l\u00e0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u1eebng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, c\u00f3 l\u1ee3i cho vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho C\u1eedu Linh \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c kho l\u01b0\u01a1ng \u1edf kinh th\u00e0nh thu nh\u1eadn qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111ong \u0111o qu\u00e1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, khi\u1ebfn quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u00edch t\u1ee5 n\u1ee3 n\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 s\u1ea3n kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3 cho quan. Quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi c\u00e1c kho l\u00e0m b\u1eady, \u0111ong \u0111o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, r\u1ed3i gi\u1ea3m b\u1edbt kh\u1ea9u ph\u1ea7n qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o. Nay l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m tr\u01b0\u1eddng kho c\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m \u0111ong \u0111o ph\u1ea3i th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m tra. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ed1 d\u01b0, quan gi\u00e1m s\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c kho chi tr\u1ea3 ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt, t\u00ednh s\u1ed1 d\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c kho thu nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111ong \u0111o kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i l\u00e0m m\u1ea5t h\u00e0ng h\u00f3a, c\u00f3 khi b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c n\u1eb7ng. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Di\u1ec5m d\u00e2ng t\u1ea5u xin ch\u1ecdn quan gi\u00e1m s\u00e1t, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea5u di\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea5u di\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong \u300aTr\u1ea7n Di\u1ec5m t\u00e2n truy\u1ec1n\u300b. <i>\"\u0110\u1ebfn nay v\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng\"<\/i> l\u00e0 ch\u1ec9 th\u1eddi gian v\u00e0o kho\u1ea3ng ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean Phong.)<\/i>\r\n\r\n[40] Tam ty s\u1ee9 Kh\u1ea5u Giam qu\u1ea3n l\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i \u0103n c\u1eafp. C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng b\u00e0i ng\u1ea1n ty Ph\u00f9 Duy Trung tranh lu\u1eadn r\u1eb1ng: <i>\"Theo lu\u1eadt, n\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 400 th\u1ea1ch th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed9i. N\u1ebfu k\u1ebft t\u1ed9i \u0103n c\u1eafp, th\u00ec t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb 800 quan l\u00e0 ph\u1ea3i l\u01b0u \u0111\u00e0y.\"<\/i> Kh\u1ea5u Giam n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i d\u00e1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i Tam ty s\u1ee9 sao!\"<\/i> Duy Trung \u0111\u00e1p: <i>\"Ch\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea3i bi\u1ec7n lu\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed1ng l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nKh\u1ea5u Giam c\u00e0ng gi\u1eadn, Duy Trung c\u00e0ng tranh lu\u1eadn m\u1ea1nh m\u1ebd, cu\u1ed1i c\u00f9ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u01b0 l\u1eddi \u00f4ng.\r\n\r\nDuy Trung l\u00e0 ch\u1eaft c\u1ee7a Ph\u00f9 Ng\u1ea1n Khanh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, quan l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u00fac \u0111\u00f3, l\u1ea1i vi\u00ean Tam ty l\u00e0 V\u00f4 S\u0129 An b\u1ecb t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i l\u01b0u \u0111\u00e0y, nh\u01b0ng d\u00f9ng \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00f4ng c\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n, nh\u1eefng \u0111\u1ed3 c\u0169 h\u1ecfng th\u00ec cho ph\u00e9p d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u t\u1eed kh\u00f4ng thu\u1ed9c quan \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1edbi. Theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ph\u1ea1m Ung \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng quan l\u1ea1i m\u1ea1c ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn khi \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, theo l\u1ec7 nh\u01b0 Xuy\u00ean H\u1ea1p, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p qu\u00e1n kho\u00e1n.\r\n\r\n[45] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung L\u00fd Th\u1ee5c t\u00e2u: <i>\"Ch\u00e2u Du n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a hai con s\u00f4ng, thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb s\u00f3ng gi\u00f3 nh\u1ea5n ch\u00ecm, n\u1ebfu m\u1ea5t t\u1eeb hai \u0111\u1ebfn ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a quan[footnote]'hai \u0111\u1ebfn ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 46 ch\u00e9p l\u00e0 'ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.[\/footnote], theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng; nh\u01b0ng n\u1ebfu m\u1ea5t to\u00e0n b\u1ed9 h\u00e0ng h\u00f3a th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. V\u00ec th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1ee9u, n\u00ean s\u1ed1 thuy\u1ec1n b\u1ecb \u0111\u1eafm m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. Xin t\u1eeb nay, n\u1ebfu m\u1ea5t to\u00e0n b\u1ed9 h\u00e0ng h\u00f3a, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t c\u1ea5p; h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a quan chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n, ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng m\u1ed9t ph\u1ea7n. N\u1ebfu c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh vi gian l\u1eadn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00e3 l\u00e2u, x\u00e9t vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a h\u1eafn, qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 gian t\u00e0!\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>\"Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 'Ng\u0169 qu\u1ef7', s\u1ef1 gian t\u00e0 hi\u1ec3m \u00e1c c\u1ee7a h\u1ecd qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 l\u1eddi Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i.\"<\/i>\r\n\r\n[47] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u1ea1ch \u1edf kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[48] T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd Tr\u1ea7n H\u1ed7 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, cai tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u00e1c quan l\u1ea1i mu\u1ed1n k\u00edch \u0111\u1ed9ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ecb t\u1ed9i H\u1ed7, b\u00e8n \u0111\u1ec3 c\u1ea3 huy\u1ec7n b\u1ecf tr\u1ed1n, Th\u00e1i h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn. V\u1ee3 c\u1ee7a H\u1ed7 l\u00e0 em g\u00e1i T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef Di Gi\u1ea3n, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u00ec ng\u1ea1i n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m bi\u1ec7n b\u1ea1ch.\r\n\r\nVi\u1ec7c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 m\u1ed9t m\u00ecnh n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu tr\u1ecb t\u1ed9i H\u1ed7 th\u00ec b\u1ecdn quan l\u1ea1i gian \u00e1c s\u1ebd \u0111\u1eafc ch\u00ed, sau n\u00e0y c\u00f2n ai d\u00e1m tr\u1eebng tr\u1ecb b\u1ecdn ch\u00fang n\u1eefa.\"<\/i> H\u1ed7 nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Khai Phong. H\u1ed7 t\u1eeb ch\u1ed1i, b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh quy\u1ec1n ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 Nam t\u00e0o.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn thi, l\u1ec7nh cho H\u1ecdc s\u0129, X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n thi th\u01a1 ph\u00fa nh\u01b0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. V\u00ec nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y thi lu\u1eadn s\u00e1ch, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng lan man kh\u00f3 x\u00e9t \u0111o\u00e1n.\r\n\r\n<em>(N\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng 9 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/em>\r\n\r\n[50] L\u1ec7nh cho T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9 L\u00f4 Gi\u00e1m \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.\r\n\r\n[51] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an n\u0103m nay b\u1ecb \u0111\u00f3i l\u1edbn, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ea1y qua s\u00f4ng Gi\u1edbi. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"D\u00f9 l\u00e0 ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u1ec1u l\u00e0 con \u0111\u1ecf c\u1ee7a ta, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ee9u gi\u00fap!\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e2n ph\u1ed1i d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, T\u01b0\u01a1ng, Nh\u1eef, c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang cho h\u1ecd canh t\u00e1c, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n m\u00e0 h\u1ecd \u0111i qua ph\u1ea3i c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hai th\u0103ng.\r\n\r\n[52] Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan xin r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00ecnh m\u1ed9t b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1ec1 n\u01a1i m\u00ecnh mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c, n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c xa ho\u1eb7c gi\u1ea3m b\u1eadc th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u1ebfu \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c, th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft bu\u1ed9c nh\u1eadn ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e3n tang ho\u1eb7c t\u1eeb n\u01a1i kh\u00f4ng d\u1eddi nh\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n h\u1ecfi. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i v\u1edbi Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t, n\u00ean b\u1ea3o s\u1eed quan ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng v\u0103n t\u1eeb trong s\u00e1ch hai nh\u00e0 H\u00e1n \u00f4n nh\u00e3, s\u00e1ch nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f3 m\u00e0 s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng lui ra, n\u00f3i v\u1edbi nhau r\u1eb1ng: <i>\"Vua ng\u00e0y ng\u00e0y xem x\u00e9t t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng \u0111\u1ecdc kinh s\u1eed, th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch vi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i c\u00f2n b\u00ecnh lu\u1eadn hay, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c v\u1ecb Vua y\u00eau v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong ch\u00ednh s\u1ef1 nh\u01b0 nghi th\u1ee9c c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec d\u00e2ng th\u01b0 k\u00edn \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng[footnote] 'Sau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng' ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung.[\/footnote]: <i>\"Chi\u1ebfu v\u1eeba ban, n\u00ean th\u00eam l\u1eddi r\u0103n v\u1ec1 b\u00e8 ph\u00e1i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, t\u1eebng ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, kh\u00f4ng r\u00f5 t\u1eeb l\u00fac n\u00e0o b\u00e3i b\u1ecf, nay l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ed1c gia thi\u1ebft l\u1eadp khoa ch\u1ebf s\u00e1ch, nh\u1eb1m r\u1ed9ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn th\u1eb3ng th\u1eafn. Ai c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 ra l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Tr\u1eabm, n\u00eau ra thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, v\u1ea1ch tr\u1ea7n nh\u1eefng k\u1ebb gian t\u00e0 trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i n\u1ed9i, t\u1ed1 c\u00e1o nh\u1eefng k\u1ebb a dua b\u00ean c\u1ea1nh, tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt ch\u01b0a r\u00f5, d\u00e2ng l\u00ean m\u01b0u k\u1ebf kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm; cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng quan l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e0i t\u1ec9nh, a dua m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean[footnote] 'a dua m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean' ch\u1eef 'a' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda.[\/footnote], nh\u1eefng quan l\u1ea1i \u1edf qu\u1eadn qu\u1ed1c, chuy\u00ean quy\u1ec1n m\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t; ho\u1eb7c nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, ng\u1ea7m xin x\u1ecf; ho\u1eb7c \u1ef7 th\u1ebf quy\u1ec1n th\u1ebf, d\u00e1m l\u00e0m vi\u1ec7c tham t\u00e0n; \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p n\u00f3i th\u1eb3ng, Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 xem x\u00e9t. Nay l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan g\u1eb7p ng\u00e0y kh\u1edfi c\u01b0 th\u00ec chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, nh\u1eefng th\u1ea7n li\u00eau \u1edf ngo\u00e0i, c\u0169ng cho ph\u00e9p d\u00e2ng th\u01b0 k\u00edn \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\nQu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan B\u00e0ng T\u1ecbch nh\u00e2n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng cho m\u01b0\u1ee3n ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec3 ban cho b\u1ec1 t\u00f4i, l\u00e0 \u0111\u1ec3 coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 cho m\u01b0\u1ee3n hai con ng\u1ef1a gi\u00e1p \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho n\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn, Qu\u1ea7n m\u1ee5c t\u00e2u l\u1ea1i, b\u00e8n ban cho m\u1ed9t con. Ba ng\u00e0y sau l\u1ea1i cho m\u01b0\u1ee3n, v\u00e0i ng\u00e0y sau l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u1eafm gi\u1eef m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u01a1 m\u1eadt, m\u00e0 l\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0 v\u1eady!<\/i>\r\n\r\n<i>B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, tr\u0103m quan t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u00ea ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba vi\u1ec7c thi\u00ean v\u1ecb xin x\u1ecf, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho k\u1ebb may m\u1eafn. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c truy\u1ec1n tuy\u00ean ban b\u1ed1 t\u1eeb trong cung ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, th\u1ea7n e r\u1eb1ng ph\u00e1p \u0111\u1ed9 t\u1eeb \u0111\u00e2y s\u1ebd suy \u0111\u1ed3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Dung l\u00e0 con c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u00e1nh l\u1ea1i ph\u1ee7, theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng v\u00e0ng, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho th\u00f4i ch\u1ee9c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ee7 l\u1ea1i kho v\u1eadt li\u1ec7u t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong cung, \u0103n tr\u1ed9m ba v\u1eadt, li\u1ec1n t\u1ef1 b\u1ecf tr\u1ed1n, Tam ty b\u1eaft ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ed9i b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c truy c\u1ee9u.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u00e0y nay, th\u00e1nh \u0111o\u00e0n l\u1ea1i kh\u00e1c x\u01b0a, th\u1ea7n th\u1eadt l\u1ea5y l\u00e0m nghi ng\u1edd. L\u1ea1i n\u1eefa, l\u1ec7nh huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i vi\u1ec7c h\u01a1i nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean c\u00f9ng nhau b\u1ecf huy\u1ec7n m\u00e0 \u0111i, l\u1ec7nh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec k\u1ebb nhu nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n[footnote] K\u1ebb nhu nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n 'K\u1ebb' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote], m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c l\u1ea1i b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf.\"<\/i>\r\n\r\nT\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh V\u0169[footnote] T\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh V\u0169 'Th\u00e0nh V\u0169' nguy\u00ean l\u00e0 'V\u0169 Th\u00e0nh', b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng; b\u1ea3n T\u1ed1ng th\u00ec vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169 Th\u00e0nh'. X\u00e9t \u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 5, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 66 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311, truy\u1ec7n B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u1ec1u n\u00f3i T\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u01a1n Ch\u00e2u, \u0110\u01a1n Ch\u00e2u c\u00f3 'Th\u00e0nh V\u0169' m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 'V\u0169 Th\u00e0nh' ho\u1eb7c 'V\u0169 Th\u00e0nh', nay theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 76, \u300aTh\u00e1i t\u1eed th\u00e1i b\u1ea3o B\u00e0ng c\u00f4ng m\u1ed9 ch\u00ed minh\u300b, \u300aV\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea hoa d\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 35, \u300aB\u00e0ng Trang M\u1eabn c\u00f4ng T\u1ecbch th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi\u300b, \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 14, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng M\u00e2n d\u01b0 \u0111\u1ecba qu\u1ea3ng k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0111i\u1ec1u \u0110\u01a1n Ch\u00e2u s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan khuy\u1ebft, c\u00f3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi xin nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch xin t\u1eeb trong cung, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh lo l\u1eafng, c\u00f9ng nhau b\u00e0n r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 h\u00e0n c\u00f3 thanh danh, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ti\u1ebft th\u00e1o khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ee5c, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung.\"<\/i> B\u00e8n ti\u1ebfn c\u1eed t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a T\u1ecbch, chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e8n d\u00f9ng T\u1ecbch.\r\n\r\nQu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan T\u01b0 M\u00e3 Tr\u00ec nh\u00e2n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, n\u1ebfu chi\u1ebfu th\u01b0 ban ra c\u00f3 \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ti\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 phong l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 v\u1ec1. Nay M\u00f4n h\u1ea1 tuy c\u00f3 danh l\u00e0 phong b\u00e1c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ec1u t\u1eeb Trung th\u01b0 ban xu\u1ed1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba sai l\u1ea7m.\"<\/i>\r\n\r\nN\u1ed9i th\u1ecb Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u1edf cung Th\u00e1i h\u1eadu, ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ng\u1ef1a, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ng\u1ef1a c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn, xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c n\u00e0y giao xu\u1ed1ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty x\u00e9t th\u1ef1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn. K\u1ebf Minh \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, t\u1eeb Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n a dua t\u00e2u l\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. C\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean b\u00e1i t\u00e2u: <i>\"Ba v\u1ecb trung qu\u00fd nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1i \u00fd.\"<\/i> Tr\u00ec kh\u00f4ng nghe. K\u1ebf Minh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn. Khi Tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khai phong suy quan, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung, b\u1ecb \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a K\u1ebf Minh ng\u0103n tr\u1edf n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, r\u1ed3i l\u1ea5y ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u1ec7u Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tr\u00ec chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi k\u00e8m theo \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u1ec7u Ch\u00e2u, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i th\u1eddi gian.)<\/i>\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng thu\u1ebf tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i trong thi\u00ean h\u1ea1 b\u1ecb th\u1ea5t thu, xin b\u00e0n l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh. Vua h\u1ecfi Tam ty s\u1ee9 Kh\u1ea5u Giam, Giam t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n ch\u01b0a hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1t y\u1ebfu. Vi\u1ec7c qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1u nh\u1edd v\u00e0o th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, n\u1ebfu quan ph\u1ee7 chi\u1ebfm h\u1ebft l\u1ee3i, th\u00ec th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111i l\u1ea1i, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec v\u1eadn chuy\u1ec3n. Ph\u00e1p l\u1ec7nh sao c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n?\"<\/i>\r\n\r\nVua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"Tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i l\u00e0 th\u1ee9 d\u00e2n d\u00f9ng, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p l\u1ec7nh nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ec3 c\u1ea5m, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m ph\u00e1p. Ch\u1ec9 v\u00ec kinh ph\u00ed c\u00f2n l\u1edbn[footnote]Ch\u1ec9 v\u00ec kinh ph\u00ed c\u00f2n l\u1edbn, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1eadm', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37 s\u1eeda b\u1ed5.[\/footnote], ch\u01b0a th\u1ec3 n\u1edbi l\u1ecfng[footnote]Ch\u01b0a th\u1ec3 n\u1edbi l\u1ecfng, ch\u1eef 'th\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'thi', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ea1i sao c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[56] Th\u00e1i Ch\u00e2u b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n quan, vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111i \u0111i\u1ec1u tra. Khi tr\u1edf v\u1ec1, \u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c Tam Ty ph\u00e1t ti\u1ec1n gi\u1ea5y ch\u1eadm tr\u1ec5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ed7i c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u. \u00d4ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e9p thu\u1ebf mu\u1ed1i v\u1ed1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 chi ph\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n t\u1eeb n\u00ean thi h\u00e0nh. N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, h\u00e3y cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n l\u01b0u th\u00f4ng, ch\u1ec9 thu thu\u1ebf \u1edf c\u1eeda \u1ea3i v\u00e0 ch\u1ee3 b\u00faa, nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea3 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ee3i, sao b\u1eb1ng \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng l\u1ec7nh c\u1ea5m nghi\u00eam ng\u1eb7t l\u00e0m t\u1eafc ngh\u1ebdn, g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu x\u00f3a b\u1ecf h\u1ebft c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3. Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m B\u1ed9c, ch\u00e1u b\u1ea3y \u0111\u1eddi c\u1ee7a To\u00e0n Ngh\u0129a.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o sau vi\u1ec7c thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf tr\u00e0 mu\u1ed1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[57] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c.\r\n\r\n[58] Ra chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ch\u1ecdn nh\u1eefng vi\u00ean ch\u1ee9c t\u1eebng tham gia ch\u00ednh s\u1ef1 d\u00e2n sinh, am hi\u1ec3u vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Dung Ch\u00e2u.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai quan c\u1ea7u t\u1ea1nh. Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"H\u00f4m qua sai xem x\u00e9t b\u1ed1n ph\u00eda ngo\u00e0i th\u00e0nh, th\u1ea5y l\u00faa m\u1ea1ch \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng, d\u00e2n c\u00f2n tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o \u0111\u00e2u! \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do ch\u00ednh s\u1ef1 ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00f2ng tr\u1eddi. X\u01b0a kia, \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean ba l\u1ea7n, \u1edf kinh s\u01b0 ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean n\u0103m l\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec coi tr\u1ecdng sinh m\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi. H\u00e3y r\u0103n b\u1ea3o c\u00e1c c\u01a1 quan, x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c oan u\u1ed5ng.\"<\/i> Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"\u00c2n x\u00e1 kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a.\"<\/i>\r\n\r\n[60] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb l\u1ee5t. Kinh s\u01b0 t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 3 m\u01b0a kh\u00f4ng ng\u1edbt, \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u0111\u1ea1i x\u00e1 th\u00ec t\u1ea1nh.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai quan t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi t\u1ea1nh. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt t\u00e2u: <i>\"Trong chi\u1ebfu \u0111\u1ea1i x\u00e1 ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c v\u00e0 T\u1ee9 s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft li\u1ec1n nhau, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c kh\u00f4ng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u00fd chi\u1ebfu, xin r\u00f5 r\u00e0ng cho c\u00e1c c\u01a1 quan bi\u1ebft.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c, d\u00f9 n\u1eb7ng hay nh\u1eb9 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 \u1edf huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, ch\u00e2u Th\u1ea1ch.\r\n\r\n[63] Quan Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng, l\u00ednh k\u00e9o thuy\u1ec1n tr\u00ean s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 kh\u00f4ng quen v\u1edbi d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc xi\u1ebft nguy hi\u1ec3m, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 tri\u1ec7u t\u1eadp quan Tam ty s\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00e0y, r\u1ed3i chi\u00eau m\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1eb7t 2.000 qu\u00e2n th\u1ee7y \u1edf H\u00e0 \u00c2m.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c v\u00e0ng \u1edf huy\u1ec7n Lai D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u Lai.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u01b0ng qu\u1ed1c l\u00e0 Gia Lu\u1eadt C\u1ed5n v\u00e0 Thi\u1ebfu khanh \u0110\u1ea1i L\u00fd l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n sang ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan thu\u1ebf kh\u00f3a trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u01b0\u1edbt h\u1ecfng h\u00e0ng h\u00f3a, v\u1ea3i l\u1ee5a c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1eeb trong cung xu\u1ea5t ra m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a Th\u1ee5c, b\u1ecb m\u1ef1c \u0111\u1ecf d\u00ednh v\u00e0o, h\u1ecfng m\u1ea5t m\u1ea5y l\u1edbp, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ch\u00e2u B\u1ed1i t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang chia nh\u00e0 \u1edf ri\u00eang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u0103ng thu\u1ebf, g\u1ecdi l\u00e0 thu\u1ebf ph\u1ea1t, ch\u1ec9 c\u00f3 gia tr\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. Ba huy\u1ec7n Thanh H\u00e0, Thanh D\u01b0\u01a1ng, L\u1ecbch \u0110\u00ecnh, m\u1ed7i h\u1ed9 ph\u1ea3i n\u1ed9p 5 ph\u00e2n t\u01a1, 5 th\u0103ng mu\u1ed1i, 50 ti\u1ec1n; huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 50 ti\u1ec1n; huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Nam l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 8 th\u0103ng k\u00ea; c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, xin b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[68] Con c\u1ee7a L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Quy\u1ec1n tri l\u01b0u h\u1eadu s\u1ef1 T\u0129nh H\u1ea3i qu\u00e2n An Nam, sai s\u1ee9 sang b\u00e1o tang. Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, truy t\u1eb7ng L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, t\u01b0\u1edbc Nam Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng, c\u1eed Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Duy Ch\u00ednh l\u00e0m s\u1ee9 t\u1ebf \u0111i\u1ec7n, l\u1ea1i l\u00e0m s\u1ee9 ban c\u00e1o m\u1ec7nh. Phong cho L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u0129nh H\u1ea3i qu\u00e2n, \u0110\u00f4 h\u1ed9 Nam An, t\u01b0\u1edbc Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00f4i quan ph\u1ee7 Khai Phong, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n l\u00e0 L\u00fd Chi\u00eau Thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng. Chi\u00eau Thu\u1eadt l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn t\u1eeb Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u00fd M\u1ef9 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng.\r\n\r\nL\u00fd M\u1ef9 t\u1ef1 n\u00f3i nguy\u00ean qu\u00e1n \u1edf huy\u1ec7n N\u1ed9i Kh\u00e2u, ch\u00e2u H\u00ecnh, \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0 L\u00fd Thi\u1ec7u \u00d4n b\u1ecb b\u1eaft sang Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 80 n\u0103m. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec \u0111\u00f3i k\u00e9m, \u0111\u00e3 d\u1eabn c\u1ea3 nh\u00e0 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, trang tr\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i v\u1eabn c\u00f2n, l\u1ea1i c\u00f3 4 b\u1ea3n c\u00e1o th\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0 L\u00fd V\u0129nh An khi l\u00e0m Th\u1ecb trung. T\u1eebng ki\u1ec7n l\u00ean huy\u1ec7n, nh\u01b0ng d\u00e2n l\u00e0ng v\u00e0 h\u1ecd h\u00e0ng kh\u00f4ng ai nh\u1eadn. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n ban chi\u1ebfu c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, l\u1ea1i sai quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e9o l\u00e9o v\u1ed7 v\u1ec1.\r\n\r\n[71] Chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Ti\u1ebfn T\u1ea5u, t\u1eeb nay c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7 n\u1ebfu c\u00f3 g\u1eedi k\u00e8m theo c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban, quan l\u1ea1i m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n, v.v. c\u00e1c b\u1ea3n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c phong, \u0111\u1ec1u cho thu nh\u1eadn v\u00e0 ti\u1ebfn n\u1ea1p.","rendered":"<p><strong>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 4 c\u00f9ng n\u0103m.<\/strong><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Di Li T\u1ea5t, T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt H\u00e1n Ninh v\u00e0 Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m L\u01b0u T\u01b0\u01a1ng sang ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, sai Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o D\u1ee5ng H\u00f2a \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea1c, quy ho\u1ea1ch \u0111\u00ea s\u00f4ng.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng: Giang, Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 h\u00e0ng n\u0103m d\u00e2ng l\u00ean 6 tri\u1ec7u th\u1ea1ch g\u1ea1o, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu t\u1ea1m gi\u1ea3m 50 v\u1ea1n th\u1ea1ch, nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Chi\u1ebfu cho \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m r\u1ed3i kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u1eef ch\u1ee9c B\u1ea3o B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u1ee7 T\u01b0 kh\u00f4ng, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i s\u01b0 ki\u00eam Th\u1ecb trung, ph\u00e1n ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ebfp ch\u00ednh, uy danh ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng thi\u00ean h\u1ea1. C\u00e1c ho\u1ea1n quan v\u00e0 qu\u00fd t\u1ed9c d\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 thao t\u00fang h\u1ecda ph\u00fac, ri\u00eang T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 c\u00f4ng th\u1ea7n c\u0169, kh\u00f4ng ki\u00eang n\u1ec3. M\u1ed7i khi c\u00f3 \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1eeb trong cung ban xu\u1ed1ng, \u00f4ng \u0111\u1ec1u ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn. Th\u00e1i h\u1eadu c\u0169ng e ng\u1ea1i L\u1ee3i D\u1ee5ng, g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 Th\u1ecb trung m\u00e0 kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean.<\/p>\n<p>Khi L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc r\u00e8m, \u0111\u00f4i khi d\u00f9ng m\u00f3ng tay g\u00f5 v\u00e0o \u0111ai, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh ch\u1ec9 cho Th\u00e1i h\u1eadu xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ee3i D\u1ee5ng th\u1eddi ti\u00ean \u0111\u1ebf, sao d\u00e1m nh\u01b0 v\u1eady!&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu g\u1eadt \u0111\u1ea7u. L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u00e2u xin h\u1ea1n ch\u1ebf \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1eeb trong cung, c\u00f3 khi b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n r\u1ed3i l\u1ea1i ban xu\u1ed1ng, th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng tu\u00e2n theo.<\/p>\n<p>L\u00e2u d\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111o\u00e1n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u00f3 k\u1ebb gi\u1ea3 v\u1edd t\u00e2u v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu: <i>&#8220;Nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eeb trong cung, d\u00f9 b\u1ecb Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1eeb ch\u1ed1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u01b0ng nay m\u1ee5 gi\u00e0 trong nh\u00e0 h\u1ecd L\u00fd (ND: ch\u1ec9 th\u00ea t\u1eed c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng) \u0111\u00e3 \u00e2m th\u1ea7m nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a th\u1ea7n, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Khi ban xu\u1ed1ng th\u00ec qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Th\u00e1i h\u1eadu b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi ng\u1edd \u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 t\u00ecnh, trong l\u00f2ng r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn.<\/p>\n<p>N\u1ed9i th\u1ecb La S\u00f9ng Hu\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i, Th\u00e1i h\u1eadu sai L\u1ee3i D\u1ee5ng tri\u1ec7u S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y. L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1edfi m\u0169 \u00e1o c\u1ee7a S\u00f9ng Hu\u00e2n, m\u1eafng nhi\u1ebfc h\u1ed3i l\u00e2u, S\u00f9ng Hu\u00e2n c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u1ee5c nh\u00e3 v\u00e0 o\u00e1n h\u1eadn.<\/p>\n<p>Khi \u1ea5y, ch\u00e1u c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 Nhu\u1ebf l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 \u1edf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u, c\u00f3 d\u00e2n Ch\u00e2u Tri\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c S\u00f9ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 t\u1ed1 c\u00e1o Nhu\u1ebf l\u00e0m vi\u1ec7c phi ph\u00e1p. T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111ang h\u1ea7u c\u1eadn, t\u1ef1 xin \u0111i x\u00e9t x\u1eed, b\u00e8n sai Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Th\u00f4i K\u1ef5 c\u00f9ng S\u00f9ng Hu\u00e2n tra x\u00e9t Nhu\u1ebf \u1edf ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh. L\u1eadp t\u1ee9c b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng, trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u1eabn l\u1ea5y c\u1edb L\u1ee3i D\u1ee5ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin ra ngo\u00e0i. L\u1ee3i D\u1ee5ng nh\u1eadn m\u1ec7nh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>S\u00f9ng Hu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9 v\u1ee5 \u00e1n, khi \u00e1n \u0111\u00e3 xong, Nhu\u1ebf b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u m\u1eb7c \u00e1o v\u00e0ng, b\u1ea3o qu\u00e2n d\u00e2n V\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Hanh v\u00e0 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf; l\u1ea1i th\u00eam v\u00e0o l\u1eddi khai c\u1ee7a Nhu\u1ebf r\u1eb1ng th\u1ef1c ra l\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng d\u1ea1y l\u00e0m.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u ng\u00f3 nhau kh\u00f4ng ai tr\u1ea3 l\u1eddi. Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ee9a con b\u1ea5t hi\u1ebfu l\u00e0m, L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ch\u1eafc kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111\u1ecbnh \u0111u\u1ed5i c\u1ea3 S\u0129 T\u1ed1n, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u1eeb t\u1eeb c\u0169ng gi\u1ea3i th\u00edch cho L\u1ee3i D\u1ee5ng, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh t\u1eebng n\u00f3i L\u1ee3i D\u1ee5ng ngang ng\u01b0\u1ee3c, nay sao l\u1ea1i gi\u1ea3i th\u00edch?&#8221;<\/i> T\u0103ng n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1eady \u01a1n Vua v\u1ed1n ki\u00eau ng\u1ea1o, th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y l\u00fd l\u1ebd b\u1ebb l\u1ea1i. Nay th\u00eam t\u1ed9i l\u1edbn, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n bi\u1ebft.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu h\u01a1i ngu\u00f4i gi\u1eadn.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, gi\u00e1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Tri Ch\u00e2u T\u00f9y, l\u1ea1i sai Cung ph\u1ee5ng quan Tr\u1ea7n S\u00f9ng C\u00e1t, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i Khu s\u1eed quan Tri\u1ec7u S\u00f9ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u01b0a \u0111i.<\/p>\n<p>Ph\u00e1p t\u1ef1 ngh\u1ecb Nhu\u1ebf \u0111\u00e1ng ch\u00e9m, V\u01b0\u01a1ng M\u00e2n c\u0169ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a Nhu\u1ebf \u0111\u1ec1u b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ba n\u0103m. Chi\u1ebfu \u0111\u00e1nh ch\u1ebft Nhu\u1ebf, v\u1ee3 x\u1eed theo ph\u00e1p, \u0111\u00e1nh m\u1eb9 15 tr\u01b0\u1ee3ng; V\u01b0\u01a1ng M\u00e2n \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1; V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Hanh v\u00ec m\u00f9 m\u1eaft b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf Ch\u00e2u B\u00e0ng; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, Kinh H\u1ed3. Tri Ch\u00e2u Tri\u1ec7u v\u00e0 \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c tha. C\u1ea5p cho Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c S\u00f9ng n\u0103m kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng v\u00e0 hai tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0 B\u00e0nh Th\u1eeba t\u1eebng c\u00f9ng \u0111i c\u00e2u c\u00e1. Theo l\u1ec7 c\u0169, khi Vua ch\u01b0a c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, c\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn d\u00f9 c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m gi\u01a1 c\u1ea7n l\u00ean. \u0110\u1ebfn khi Vua c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, t\u1ea3 h\u1eefu d\u00f9ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ecf h\u1ee9ng l\u1ea5y. Sau \u0111\u00f3, B\u00e0nh Th\u1eeba v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau c\u0169ng c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, \u0111\u1ecbnh gi\u01a1 c\u1ea7n l\u00ean, t\u1ea3 h\u1eefu ng\u0103n l\u1ea1i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ecb trung ch\u01b0a c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, c\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ecdc s\u0129 ch\u01b0a th\u1ec3 gi\u01a1 l\u00ean.&#8221;<\/i> T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng sau \u0111\u00f3 c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1, t\u1ea3 h\u1eefu l\u1ea1i d\u00f9ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ecf h\u1ee9ng l\u1ea5y, L\u1ee3i D\u1ee5ng kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n. B\u00e0nh Th\u1eeba ra ngo\u00e0i, n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>&#8220;T\u00e0o c\u00f4ng quy\u1ec1n th\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng t\u1ef1 ki\u00eang d\u00e8 v\u00ec qu\u00e1 g\u1ea7n g\u0169i m\u00e0 l\u1ea1i an nhi\u00ean nh\u1eadn l\u1ec5 ti\u1ebfm v\u01b0\u1ee3t, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng bao l\u00e2u sau, L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb h\u1ea1i.<\/p>\n<p>L\u1ee3i D\u1ee5ng th\u01b0\u1eddng b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u00e0 T\u01b0 M\u00e3 Tr\u00ec l\u00e0m Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan. Tr\u00ec t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ed1 \u00e9p ph\u1ea3i nh\u1eadn. L\u1ee3i D\u1ee5ng giao cho Tr\u00ec thu n\u1ee3 ti\u1ec1n ng\u1ef1a c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Tr\u00ec n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ec7nh kh\u00f4ng thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean vi ph\u1ea1m. Ng\u00e0i c\u00f2n n\u1ee3 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng tr\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec sao th\u00fac gi\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> L\u1ee3i D\u1ee5ng kinh ng\u1ea1c n\u00f3i: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi ta l\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1ea3 r\u1ed3i!&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh \u0111\u01b0a ti\u1ec1n n\u1ed9p quan. V\u00e0i ng\u00e0y sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ee3 \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 xong.<\/p>\n<p>L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a \u00f4ng s\u1ee3 t\u1ed9i, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00ea bai \u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u00ec c\u00f4ng khai n\u00f3i L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb oan, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o trong \u300a\u0110\u00e0m Uy\u00ean\u300b ch\u00e9p hai vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u00e0o V\u0129 v\u00e0 Nh\u1eadm Th\u1ee7 T\u00edn, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ec1 gi\u00e0 ph\u00fac qu\u00e1 h\u00f3a tai, c\u1ed1 ch\u1ea5p ki\u00eau ng\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n th\u1ea7n gi\u1eadn. N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh, ch\u00e1u l\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1ea7u Nhu\u1ebf l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u, y\u00eau m\u1ed9t t\u1ef3 n\u1eef, gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn, \u0111u\u1ed5i n\u00e0ng ra l\u00e0m v\u1ee3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. Nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc c\u00f4ng th\u1ef1 H\u1ed9 Nhung, v\u00ec t\u01b0\u1eddng h\u1ecfng kh\u00f4ng s\u1eeda, Nhu\u1ebf th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i nh\u00e0 \u0111\u00f3, t\u00ecm l\u1ea1i t\u00ecnh x\u01b0a. T\u1ef3 n\u1eef v\u00e0 ch\u1ed3ng c\u00e3i nhau, Nhu\u1ebf m\u1eb7c \u00e1o ng\u1eafn m\u00e0u nh\u1ea1t v\u00e0o nh\u00e0, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u0169ng say r\u01b0\u1ee3u, n\u00ean c\u00f3 chuy\u1ec7n <i>&#8220;s\u01a1n h\u00f4&#8221;<\/i>. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00e2u xin c\u00e1ch ch\u1ee9c, Nhu\u1ebf tr\u1ed1n \u1edf nh\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng m\u1ea5y ng\u00e0y, nh\u00e2n vi\u00ean T\u1ea9u m\u00e3 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nh\u1eadm Th\u1ee7 T\u00edn v\u00e0o t\u00e2u, k\u1ec3 l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u truy x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00f4m sau, c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng, cho l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u01b0 kh\u00f4ng, Th\u1ecb trung ph\u00e1n \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u. Ch\u01b0a \u0111i, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, \u1ed3n \u00e0o m\u1ea5y ng\u00e0y, \u0111\u1ebfn tai thi\u00ean t\u1eed. Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu bu\u00f4ng r\u00e8m nghe ch\u00ednh s\u1ef1, Trung th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c xong, gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ec3 h\u1ecfi vi\u1ec7c n\u00e0y. V\u01b0\u01a1ng Nghi C\u00f4ng l\u00e0m Chi\u00eau v\u0103n, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eb7ng C\u00f4ng l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n, L\u1eef H\u1ee9a C\u00f4ng, H\u1ea1 Tr\u1ecbnh C\u00f4ng tham d\u1ef1, \u0111\u1ec1u ho\u1ea3ng h\u1ed1t kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o. Tr\u1ecbnh C\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ee3i D\u1ee5ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 xin h\u1ecfi S\u0129 T\u1ed1n, m\u01b0\u1eddi n\u0103m c\u00f9ng \u1edf H\u1ef1u m\u1eadt, nh\u1edd L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan l\u1edbn.&#8221;<\/i> S\u0129 T\u1ed1n kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, ch\u1ec9 kh\u00f3c l\u00f3c th\u00f4i. H\u00f4m sau, l\u1ea1i gi\u00e1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, tri T\u00f9y Ch\u00e2u. S\u0129 T\u1ed1n b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, gi\u1eef ch\u1ee9c H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, tri Giang Ninh ph\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Nh\u1eadm Th\u1ee7 T\u00edn l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, m\u1ed9t h\u00f4m, t\u1eadp b\u1eafn trong v\u01b0\u1eddn, t\u1ea3 h\u1eefu ch\u1ec9 th\u1ea5y Th\u1ee7 T\u00edn n\u00f3i m\u1ed9t m\u00ecnh: <i>&#8220;Th\u1ecb trung sao l\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y!&#8221;<\/i> L\u00f9i l\u1ea1i m\u1ea5y b\u01b0\u1edbc, ng\u00e3 xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u \u0111\u1ee1 v\u1ec1 ch\u00ednh t\u1ea9m, phong \u0111\u1eddm d\u1eef d\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ee7 T\u00edn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh l\u00e0m T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh, l\u00fac \u1ea5y tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u T\u00e0o V\u0129 c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi \u0110\u1ea1i \u0111i\u00eau T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, g\u1eb7p ch\u00e1u l\u00e0 Nhu\u1ebf \u1edf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u ng\u00f4ng cu\u1ed3ng <i>&#8220;s\u01a1n h\u00f4&#8221;<\/i>, t\u00e2u l\u00ean h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng ch\u01b0a x\u1eed. V\u0129 ng\u1ea7m khuy\u00ean Th\u1ee7 T\u00edn nh\u00e2n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0o t\u00e2u, b\u1ea1ch v\u1edbi Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn L\u01b0u th\u00e1i h\u1eadu, b\u00e8n gi\u00e1ng ch\u1ee9c L\u1ee3i D\u1ee5ng, r\u1ed3i ch\u1ebft b\u1ea5t \u0111\u1eafc k\u1ef3 t\u1eed tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau Th\u1ee7 T\u00edn nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111i qua huy\u1ec7n Cao \u1ea4p c\u1ee7a Ch\u00e2u Tri\u1ec7u, b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i m\u1ed9, h\u1ecfi l\u00e0 c\u1ee7a ai, ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ed9 c\u1ed1 Th\u1ecb trung T\u00e0o.&#8221;<\/i> Th\u1ee7 T\u00edn t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y th\u1ea7n s\u1eafc \u1ee7 r\u0169, \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y th\u00ec ph\u00e1t b\u1ec7nh. N\u0103m \u0111\u00f3, V\u0129 c\u0169ng qua \u0111\u1eddi.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan theo chi\u1ebfu c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan, cu\u1ed1i n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 th\u00ec cho ph\u00e9p \u0111\u1ec3 khuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[6] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u kh\u00e1c m\u00e0 v\u1ee3 con kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i theo th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[7] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1ed7 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o m\u1ea5t.<\/p>\n<p>Th\u00e1i h\u1eadu l\u00e2m tri\u1ec1u, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n. Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi V\u00f5 h\u1eadu nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Vua nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;L\u00e0 t\u1ed9i nh\u00e2n c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, su\u00fdt n\u1eefa l\u00e0m nguy x\u00e3 t\u1eafc.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu im l\u1eb7ng. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi xin l\u1eadp b\u1ea3y mi\u1ebfu th\u1edd h\u1ecd L\u01b0u, Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u1ea3 l\u1eddi, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i 'Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u00e3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 to\u00e0n v\u0103n s\u1eed T\u1ed1ng d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-335-1\" href=\"#footnote-335-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Lui ra, \u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u00eau: <i>&#8220;N\u1ebfu l\u1eadp b\u1ea3y mi\u1ebfu th\u1edd h\u1ecd L\u01b0u, th\u00ec Vua k\u1ebf v\u1ecb s\u1ebd ra sao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ecbnh c\u00f9ng \u0111\u1ebfn ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu, mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 xe l\u1edbn \u0111i tr\u01b0\u1edbc xa gi\u00e1, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 ba \u0111i\u1ec1u ph\u1ea3i theo: \u1edf nh\u00e0 theo cha, l\u1ea5y ch\u1ed3ng theo ch\u1ed3ng, ch\u1ed3ng ch\u1ebft theo con.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu b\u00e8n cho xe \u0111i sau xa gi\u00e1.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh th\u01b0\u1eddng cho con em v\u00e0o Qu\u00e1n c\u00e1c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0 n\u01a1i nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng anh t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 \u0111\u1ec3 cho con em nh\u00e0 gi\u00e0u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 sao! Con ta tuy c\u00f2n nh\u1ecf, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan kinh, nh\u01b0ng quy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1m d\u1ee5ng \u00e2n n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u1eady quy\u1ec1n ki\u00eau ng\u1ea1o, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ebb g\u00e3y \u00f4ng ta tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, t\u1eeb qu\u00fd th\u00edch \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng s\u1ee3, b\u1ea5y gi\u1edd g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 <i>&#8220;Tham ch\u00ednh \u0111\u1ea7u c\u00e1&#8221;<\/i>, v\u00ec h\u1ecd c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 L\u1ed7 <i>(c\u00e1 ch\u00e9p)<\/i>, v\u00e0 n\u00f3i \u00f4ng c\u1ee9ng c\u1ecfi nh\u01b0 \u0111\u1ea7u c\u00e1. \u00d4ng \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ea3y n\u0103m, chuy\u00ean c\u1eaft gi\u1ea3m nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn, kh\u00f4ng \u0111em danh v\u1ecb ri\u00eang cho ai. Khi b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban cho ba ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n<p>Sau khi m\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e0n th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 C\u01b0\u01a1ng Gi\u1ea3n, sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Gi\u1ea3n T\u00fac, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng ch\u1eef <i>&#8220;T\u00fac&#8221;<\/i> kh\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u1eef <i>&#8220;C\u01b0\u01a1ng&#8221;<\/i> l\u00e0 \u0111\u00fang v\u1edbi th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Dung vi\u1ebft \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b v\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m l\u1ebb m\u1ed9t thi\u00ean, ch\u00ea bai T\u00f4ng \u0110\u1ea1o r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nh\u01b0ng c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u khen T\u00f4ng \u0110\u1ea1o c\u1ee9ng c\u1ecfi \u0111\u00e1ng s\u1ee3, e r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a T\u1eed Dung c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00fd ri\u00eang, n\u00ean nay kh\u00f4ng ch\u00e9p h\u1ebft.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u, tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 Long V\u0169 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; Khang K\u1ebf Anh, quan s\u00e1t s\u1ee9 Ki\u1ebfn Ch\u00e2u, tri ch\u00e2u V\u1ec7 Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu V\u0169 L\u00e2m \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, c\u00f9ng ph\u00e2n ty t\u1ea1i T\u00e2y Kinh.<\/p>\n<p>S\u0129 Ho\u00e0nh l\u00e0 cha v\u1ee3 c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng; K\u1ebf Anh c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[9] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ch\u1ecdn nh\u1eefng v\u0103n th\u1ea7n t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7, ho\u1eb7c t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean h\u1eefu, c\u00f9ng con ch\u00e1u c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n \u0111ang t\u1ea1i tri\u1ec1u m\u00e0 c\u00f3 ti\u1ebft ngh\u0129a, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan, b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i ba l\u1ed9.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c t\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng ru\u1ed9ng ch\u1ee9c, b\u1ed5ng l\u1ed9c, th\u00f3c l\u00faa v\u00e0 c\u1ecf kh\u00f4 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 trung quan m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u01b0 h\u1ecfng, t\u1eeb nay ph\u1ea1m t\u1ed9i s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt vi ch\u1ebf, t\u00e0i s\u1ea3n thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ebd b\u1ecb t\u1ecbch thu, ai t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, tri ph\u1ee7 Giang Ninh<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Giang L\u0103ng ph\u1ee7'. X\u00e9t theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 36 v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 52 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311 v\u1ec1 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 Giang Ninh ph\u1ee7. Trong quy\u1ec3n n\u00e0y, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng gi\u00eang c\u00f3 ch\u00fa d\u1eabn \u300aV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111\u00e0m uy\u00ean\u300b, nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-2\" href=\"#footnote-335-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>S\u0129 T\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed b\u1edfi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'l\u1ef1c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng c\u00e1c s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-3\" href=\"#footnote-335-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>. L\u1ee3i D\u1ee5ng n\u1eafm quy\u1ec1n Khu m\u1eadt, \u1ef7 th\u1ebf t\u1ef1 tung t\u1ef1 t\u00e1c, S\u0129 T\u1ed1n \u1edf gi\u1eefa, ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i l\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00e1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 <i>&#8220;h\u00f2a c\u1ed5&#8221;<\/i>. Khi L\u1ee3i D\u1ee5ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, S\u0129 T\u1ed1n l\u1ea1i t\u00ecm c\u00e1ch c\u1ee9u gi\u00fap. L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, S\u0129 T\u1ed1n c\u0169ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c theo. Vua cho r\u1eb1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a \u0110\u00f4ng cung, n\u00ean gia t\u0103ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc r\u1ed3i \u0111i\u1ec1u \u0111i, ng\u00e0y t\u1eeb bi\u1ec7t, l\u1ea1i ban th\u00eam \u0111ai th\u00f4ng t\u00ea.<\/p>\n<p>[12] H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ti\u1ebfn c\u1eed Di Gi\u1ea3n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. Khi S\u0129 T\u1ed1n s\u1eafp b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng nh\u00e2n d\u1ecbp t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng d\u00f9ng Di Gi\u1ea3n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, theo th\u1ea7n \u0111o\u00e1n \u00fd Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u00f4ng ta \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Khu m\u1eadt s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef3. K\u1ef3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ean l\u00ednh ch\u00e2n \u0111\u1ea5t, sao l\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u1ea3n tr\u1edf ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u1ebf!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;Ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u00f3, s\u1ebd d\u00f9ng \u00f4ng ta th\u00f4i.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u00f9ng Di Gi\u1ea3n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng thay th\u1ebf S\u0129 T\u1ed1n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ee5y Th\u00e1i t\u1ea1p k\u00fd\u300b. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u Ng\u1ee5y Th\u00e1i n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c xin tri\u1ec7u H\u1ecdc s\u0129 ngay \u0111\u1ec3 th\u1ea3o chi\u1ebfu, th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. B\u1edfi v\u00ec khi Tr\u01b0\u01a1ng Tri B\u1ea1ch ch\u1ebft, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng ti\u1ebfn c\u1eed Di Gi\u1ea3n nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, m\u00e0 d\u00f9ng S\u0129 T\u1ed1n. \u0110\u1ebfn khi S\u0129 T\u1ed1n s\u1eafp b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed Di Gi\u1ea3n, Th\u00e1i h\u1eadu b\u00e8n d\u00f9ng \u00f4ng ta, sao c\u1ea7n ph\u1ea3i v\u1ed9i v\u00e0ng nh\u01b0 th\u1ebf. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00e9p theo.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Qu\u1ea7n m\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed Ph\u00e1n quan, m\u00e0 ph\u1ea3i do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, C\u1ea5p s\u1ef1 trung H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 s\u1ef1 Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Khu\u00ea v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u00ean \u0111\u1ebf th\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng khanh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, nay d\u00f9ng khanh l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba, ki\u00eam H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m. Theo l\u1ec7 c\u0169, n\u00ean ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00f9 t\u1eebng ph\u1ee5 ch\u00ednh, ban th\u01b0\u1edfng n\u00ean c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t.&#8221;<\/i> \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho \u00e1o th\u00eau \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng s\u1ee7ng \u00e1i.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n s\u1ef1 v\u1ee5 Khai Phong ph\u1ee7. L\u00fac \u0111\u00f3, m\u1ec7nh Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n thay th\u1ebf Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1, nh\u01b0ng B\u00e1c V\u0103n c\u00f2n \u0111ang x\u1eed \u00e1n \u1edf Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh ch\u01b0a v\u1ec1. \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 ch\u1ec9 m\u1edbi 27 ng\u00e0y, t\u00ednh t\u00ecnh nh\u00e2n h\u1eadu, s\u1ee3 c\u00f3 oan khu\u1ea5t, n\u00ean sai t\u0103ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac.<\/p>\n<p>[17] Ban \u0111\u1ea7u, T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng gi\u1eef ch\u1ee9c C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, sai Khu m\u1eadt ch\u1ee7 s\u1ef1 T\u00f4 T\u00e0ng D\u1ee5ng, L\u1ec7nh s\u1ee9 Tri\u1ec7u Ki\u00eam T\u1ed1, Trung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan M\u1ea1nh D\u1ee5c qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 trong cung, nh\u01b0ng L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n ri\u00eang ch\u01b0a tr\u1ea3. Ph\u00e1p t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 ch\u1ee7 m\u01b0u, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; T\u00e0ng D\u1ee5ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 t\u00f2ng ph\u1ea1m, ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c T\u00e0ng D\u1ee5ng, Ki\u00eam T\u1ed1, D\u1ee5c, c\u00f2n L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng l\u00fac ph\u1ea1m nhi\u1ec1u t\u1ed9i, trong \u0111\u00f3 t\u1ed9i vay ti\u1ec1n c\u00f4ng l\u00e0 n\u1eb7ng nh\u1ea5t. Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, gi\u00e1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0m S\u00f9ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, an tr\u00ed \u1edf Ph\u00f2ng Ch\u00e2u. L\u1ea1i sai n\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn h\u1ed9 t\u1ed1ng, ch\u1ecdn quan kh\u00e1c l\u00e0m tri ch\u00e2u Ph\u00f2ng Ch\u00e2u v\u00e0 gi\u00e1m \u00e1p, tu\u1ea7n ki\u1ec3m.<\/p>\n<p>B\u1ed1n con trai c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, t\u1ecbch thu nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban, t\u1ecbch bi\u00ean gia s\u1ea3n. Em trai L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00e0o L\u1ee3i Thi\u1ec7p tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tri\u1ec7u Ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua nh\u00e0 c\u1eeda, b\u1eaft l\u00ednh s\u1eeda nh\u00e0. L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf kinh s\u01b0, c\u0169ng b\u1ecb chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t x\u1eed t\u1ea1i Khai Phong ph\u1ee7, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i t\u01b0\u1edbc ba ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch t\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc v\u00e0 bi\u00ean qu\u1ea3n.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1ee3i Thi\u1ec7p t\u1eebng \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng, n\u00ean b\u1ecb \u0111\u00e1nh hai m\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1ee3ng. C\u1eadu c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 tr\u00ed s\u0129 H\u00e0n Qu\u00e2n T\u1ed1 \u1edf L\u1ec7 Ch\u00e2u, \u1ef7 th\u1ebf cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i, l\u1ea1i n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u l\u1eadu t\u1ea1i nh\u00e0, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u bi\u00ean qu\u1ea3n. \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c \u0110i\u1ec1n V\u1ee5 Th\u00e0nh qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c nh\u00e0 cho L\u1ee3i D\u1ee5ng, t\u1eebng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba Thuy\u1ebft l\u1ea1i g\u1eedi th\u01b0 cho V\u1ee5 Th\u00e0nh, vu c\u00e1o Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng xin tha cho L\u1ee3i D\u1ee5ng. V\u1ee5 Th\u00e0nh b\u1ecb t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c, bi\u00ean qu\u1ea3n; Th\u1eeba Thuy\u1ebft c\u0169ng ph\u1ea3i n\u1ed9p b\u1ea3y c\u00e2n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh L\u1ee3i D\u1ee5ng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi b\u1ed9 ch\u00e9n \u0111\u0129a b\u1eb1ng th\u1ee7y tinh. C\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a ch\u00fang, n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u1edf nh\u00e2n gian.&#8221;<\/i> C\u00f3 m\u1ed9t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0 nh\u1eadn ra ch\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f3 m\u1ed9t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0 nh\u1eadn ra ch\u00fang 'th\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-4\" href=\"#footnote-335-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4i! Nh\u1eefng v\u1eadt n\u00e0y quan ph\u1ee7 \u0111\u00e3 c\u00f3 gi\u00e1 c\u0169 r\u1ed3i, c\u00f2n \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan l\u1ea1i tra h\u1ecfi, \u00f4ng ta n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u1eadt c\u0169 c\u1ee7a \u0110inh Th\u1ecb Trung. Th\u1ecb Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ecb Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c 'b\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ea3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-5\" href=\"#footnote-335-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 ch\u00fang.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan l\u1ea1i xem l\u1ea1i v\u0103n b\u1ea3n c\u0169, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u00f4ng ta n\u00f3i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri H\u1ed3 ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri H\u1ed3 ch\u00e2u. 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng', nh\u01b0ng 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' kh\u00f4ng th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. X\u00e9t \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00e9p truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9. Khi Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng v\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m tri H\u1ed3 ch\u00e2u. 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64.30 s\u1eeda l\u1ea1i. 'H\u1ed3 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tri\u1ec1u ch\u00e2u', c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-6\" href=\"#footnote-335-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba H\u00e0n C\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"H\u00e0n C\u01b0 nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0n C\u1eeb', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi l\u00e0 'H\u00e0n C\u01b0'. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 277 truy\u1ec7n H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa, H\u00e0n C\u01b0 v\u00e0 H\u00e0n C\u1eeb \u0111\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 46 c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3, ph\u1ea7n 'Tam huynh Ty phong h\u00e0nh tr\u1ea1ng' v\u00e0 'Ng\u0169 huynh Tr\u1ee9 t\u00e1c m\u1ed9 ch\u00ed minh', c\u00f9ng \u300aH\u00e0 Nam ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 16 c\u1ee7a Do\u00e3n Chu, ph\u1ea7n 'C\u1ed1 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tri\u1ec1u m\u1ec7nh lang Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ed9 qu\u00e2n T\u1ee9 t\u1eed kim ng\u01b0 \u0111\u1ea1i H\u00e0n c\u00f4ng m\u1ed9 ch\u00ed minh', ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0o ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0n C\u01b0 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i H\u00e0n C\u1eeb, nay s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-335-7\" href=\"#footnote-335-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a> c\u00f9ng l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf H\u00e0o ch\u00e2u, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd L\u00fd Phi L\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00f9ng l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf H\u00f2a ch\u00e2u.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0ng v\u1edbi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, hai ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thi\u1ebft; H\u00e0n C\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed; L\u00fd Phi L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh, t\u1ee9c l\u00e0 anh v\u1ee3 c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u1ee9a ch\u00e2u, D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Tr\u00ecnh Kham l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n K\u1ef3 ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u00ecnh Kham c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i l\u1ea5y T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 gi\u00e1m, Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Khang Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u01b0u Th\u1eeba Nhan l\u00e0m Tri X\u1eed Ch\u00e2u, Tri Doanh Ch\u00e2u, L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9 Ng\u1ee5y Ch\u00ednh l\u00e0m H\u00e0ng Ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng. T\u00e0o T\u00f4ng l\u00e0 em c\u1ee7a T\u00e0o V\u0129.<\/p>\n<p>L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111ang n\u1eafm gi\u1eef binh quy\u1ec1n tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ea5t c\u1ea3, nh\u01b0ng \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed C\u00fac V\u1ecbnh xin kh\u00f4ng truy c\u1ee9u \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n tr\u1eafc, chi\u1ebfu theo l\u1eddi c\u1ee7a V\u1ecbnh.<\/p>\n<p><i>(T\u00e0o Th\u1ecb trung L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00ec ch\u00e1u l\u00e0 Nhu\u1ebf t\u1ee5 t\u1eadp b\u1ecdn v\u00f4 l\u1ea1i l\u00e0m \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ph\u00e1p, vi\u1ec7c \u00e1n \u0111\u00e3 xong, H\u1eefu ty mu\u1ed1n h\u1eb7c t\u1ed9i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi giao thi\u1ec7p v\u1edbi L\u1ee3i D\u1ee5ng, l\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y, ng\u1ea7m \u0111\u01b0a ra danh s\u00e1ch h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u0103n v\u00f5 quan \u0111\u1ec3 x\u00fai gi\u1ee5c truy c\u1ee9u s\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u00e2n T\u00f4ng bi\u1ebft chuy\u1ec7n, v\u1ed9i ban th\u1ee7 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Trong s\u1ed1 c\u00e1c v\u0103n v\u00f5 th\u1ea7n li\u00eau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng giao thi\u1ec7p qua l\u1ea1i v\u1edbi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ho\u1eb7c t\u1eebng th\u00e2n c\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ho\u1eb7c t\u1eebng th\u00e2n c\u1eadn: ch\u1eef 'c\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aT\u01b0\u01a1ng S\u01a1n D\u00e3 L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u0103ng V\u0103n O\u00e1nh m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-335-8\" href=\"#footnote-335-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi th\u00eam. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 d\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u1ee7a Nhu\u1ebf, s\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb oan, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tra x\u00e9t qu\u00e1 s\u00e2u.&#8221;<\/i> S\u1ef1 nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a Vua \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady. N\u0103m \u0111\u00f3, Vua m\u1edbi hai m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p b\u1edfi t\u0103ng V\u0103n O\u00e1nh, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ea5y trong th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed. Nh\u01b0ng C\u00fac V\u1ecbnh xin kh\u00f4ng truy c\u1ee9u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eafm gi\u1eef binh quy\u1ec1n, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn hay kh\u00f4ng, x\u00e9t theo \u0111\u00e2y th\u00ec l\u1eddi c\u1ee7a V\u1ecbnh h\u1eb3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. Nay ch\u1ec9 m\u01b0\u1ee3n vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ee7a V\u1ecbnh, c\u00f2n ph\u1ea7n kh\u00e1c th\u00ec b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng ghi.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, tri\u1ec7u C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba.<\/p>\n<p>[19] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tan l\u00e0m sau gi\u1edd Ng\u1ecd n\u0103m kh\u1eafc.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Ph\u1ee7ng Nh\u1eadt, Thi\u00ean V\u0169 t\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u1ecbnh Th\u1ee7 Trung xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c theo gi\u00e1 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Th\u1ee7 Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u1ea7n L\u01b0u.<\/p>\n<p><em>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u1ecf \u0111i.)<\/em><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, c\u1ee9u tr\u1ee3 d\u00e2n \u0111\u00f3i v\u00ec l\u0169 l\u1ee5t \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc. Nh\u1eefng ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 quan l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong b\u1ed9 m\u00ecnh thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[22] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb khi s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 y\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c \u0111\u00ea \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu b\u1ed5 ho\u00e0n ch\u1ec9nh, e r\u1eb1ng m\u00f9a h\u1ea1 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd d\u00e2ng cao tr\u00e0n b\u1edd, xin chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n n\u1ed9p c\u1ecf v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch. Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, ngo\u00e0i nh\u00e0 \u1edf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua th\u00eam nhi\u1ec1u t\u00e0i s\u1ea3n \u1edf kinh \u0111\u00f4<a class=\"footnote\" title=\"'t\u00e0i s\u1ea3n', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'nh\u00e0', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang\" id=\"return-footnote-335-9\" href=\"#footnote-335-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[24] Nhi\u1ec1u ho\u1ea1n quan gh\u00e9t T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng, mu\u1ed1n gi\u1ebft \u00f4ng. D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn h\u1ed9 t\u1ed1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng, \u0111i \u0111\u1ebfn d\u1ecbch tr\u1ea1m T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0i M\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i ti\u1ebfp, l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd \u00e9p bu\u1ed9c. L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u1ed1n t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, b\u00e8n t\u1ef1 v\u1eabn, Ho\u00e0i M\u1eabn b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang ch\u00e1n chi\u1ebfn tranh, ch\u1ec9 lo kh\u00f4ng k\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a \u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ti\u1ebfc c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0m ph\u00e1n, m\u00e0 L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec3u quan \u0111i s\u1ee9, d\u00e1m \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c l\u1edbn, ki\u00ean quy\u1ebft gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"'ki\u00ean quy\u1ebft', nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'l\u1eb7c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 36 ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-335-10\" href=\"#footnote-335-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc nh\u00e0. Sau khi gi\u00e0u sang, \u00f4ng \u1ef7 v\u00e0o c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u00ednh t\u00ecnh l\u1ea1i ngang ng\u1ea1nh \u00edt giao thi\u1ec7p, ki\u00ean quy\u1ebft ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn, m\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u0169 c\u1ee7a \u00f4ng c\u0169ng nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean m\u1eafc h\u1ecda.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, khi \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u00f4ng trung th\u00e0nh gi\u1eef v\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc, kh\u00f4ng bao gi\u1edd khu\u1ea5t ph\u1ee5c, ch\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng t\u1ed9i, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Sau \u0111\u00f3, gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng xin v\u1ec1 \u1edf \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 sai con \u00f4ng l\u00e0 T\u00e0o Uy\u00ean, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c T\u00e0o Uy\u00ean gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd c\u00f3 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ri\u00eang, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 2, m\u1edbi cho c\u00e1c con c\u1ee7a L\u1ee3i D\u1ee5ng tr\u1edf v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. Th\u00e1ng 10, tr\u1ea3 l\u1ea1i m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0 ng\u00f4i nh\u00e0 c\u0169 cho con ch\u00e1u L\u1ee3i D\u1ee5ng.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p th\u00f3c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9, khi m\u1edbi \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan Kinh tri\u1ec1u, \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9. C\u1ea7n xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Di\u00eam V\u0103n \u1ee8ng ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00f9ng B\u00e1 duy\u00ean gi\u1edbi h\u00e0 \u0111\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m, coi vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, v\u00e0 cho ph\u00e9p m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i Thi\u1ec7p kh\u00f4ng ph\u1ea3i do c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua th\u00ec \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u00f5 th\u00ec cho ph\u00e9p con em h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan v\u0103n.<\/p>\n<p>[30] \u0110\u1eadp Tri\u1ec7u B\u00e1 \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u ho\u00e0n th\u00e0nh, ban s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Chung Ly C\u1ea9n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u S\u1edf l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u1ea4t xin \u0111\u00e0o s\u00f4ng t\u1eeb \u0111\u1eadp Tri\u1ec7u B\u00e1 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn Qua B\u1ed9 d\u00e0i 120 d\u1eb7m, b\u1ecf hai \u0111\u1eadp c\u0169. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t, nh\u01b0ng Chung Ly C\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh qu\u00e1 l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t \u0111\u1eadp Tri\u1ec7u B\u00e1 b\u00ean c\u1ea1nh. Sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh, c\u1ea3 c\u00f4ng l\u1eabn t\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Cung ph\u1ee5ng quan V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n H\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. Nh\u00e2n H\u00fac l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n, Th\u1ee7 U\u00e2n nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean ti\u1ebfn c\u1eed con r\u1ec3, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0m ti\u1ec1n l\u1ec7.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u00e2y ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho ti\u00ean \u0111\u1ebf, v\u00e0 cung Th\u00e1i Nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea7u an cho d\u00e2n, nay \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. T\u1eeb nay trong kinh th\u00e0nh ch\u1ec9 s\u1eeda ch\u1eefa kho t\u00e0ng, doanh tr\u1ea1i, nh\u00e0 c\u1eeda quan l\u1ea1i h\u01b0 h\u1ecfng, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd huy \u0111\u1ed9ng s\u1ee9c d\u00e2n.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e1o kh\u1eafp trong ngo\u00e0i. L\u00fac \u1ea5y d\u00e2n kinh th\u00e0nh ch\u00e1n ng\u00e1n vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, khi nghe chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm m\u1edf nhi\u1ec1u con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 hi\u1ec1n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng khoa ch\u1ebf c\u1eed \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c, e r\u1eb1ng h\u00e0o ki\u1ec7t c\u1ee7a ta v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. Nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i khoa n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, s\u1eeda \u0111\u1ed5i m\u1ed9t ch\u00fat t\u00ean g\u1ecdi c\u0169, g\u1ed3m: khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, N\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n; khoa B\u00e1c th\u00f4ng ph\u1ea7n \u0111i\u1ec3n, Minh \u01b0 gi\u00e1o h\u00f3a; khoa T\u00e0i th\u1ee9c ki\u00eam m\u1eadu, Minh \u01b0 th\u1ec3 d\u1ee5ng; khoa T\u01b0\u1eddng minh l\u1ea1i l\u00fd, Kh\u1ea3 s\u1eed t\u00f2ng ch\u00ednh; khoa Th\u1ee9c \u0111\u1ed9ng thao l\u01b0\u1ee3c, V\u1eadn tr\u00f9 quy\u1ebft th\u1eafng; khoa Qu\u00e2n m\u01b0u ho\u00e0nh vi\u1ec5n, T\u00e0i nhi\u1ec7m bi\u00ean k\u00fd, t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u00e1u khoa, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng tuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>L\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam khoa Th\u01b0 ph\u00e1n b\u1ea1t t\u1ee5y, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng tuy\u1ec3n vi\u1ebft ch\u1eef. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam khoa Cao \u0111\u1ea1o kh\u00e2u vi\u00ean, Tr\u1ea7m lu\u00e2n th\u1ea3o tr\u1ea1ch, M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00e1o v\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 \u1ee9ng tuy\u1ec3n. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam khoa V\u00f5 c\u1eed, \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, tr\u00ed d\u0169ng. Ph\u00e9p thi<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u00e9p thi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00fa thi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 10-17, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 27, Th\u00f4ng kh\u1ea3o quy\u1ec3n 33 Tuy\u1ec3n c\u1eed kh\u1ea3o, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 156 Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 37 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-11\" href=\"#footnote-335-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a> l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u1ed9p b\u00e0i thi l\u00ean H\u1eefu ty, H\u1eefu ty ch\u1ea5m thi<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1eefu ty' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-335-12\" href=\"#footnote-335-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, sau \u0111\u00f3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"'Sau \u0111\u00f3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c', ch\u1eef 'thi' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'chi \u01b0', c\u00f3 l\u1ebd do b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 th\u00eam v\u00e0o, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ecf \u0111i.\" id=\"return-footnote-335-13\" href=\"#footnote-335-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed7 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean t\u1eed th\u00e2n h\u00e0nh s\u00e1ch v\u1ea5n. C\u00f2n khoa V\u00f5 c\u1eed th\u00ec xem th\u00eam ph\u1ea7n thi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u l\u00ean Ch\u00e2n T\u00f4ng, xin thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ed1n khoa \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi kinh thu\u1eadt, n\u1ebfu nh\u01b0 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u00ec ch\u00ednh gi\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh, xin thi\u1ebft l\u1eadp khoa B\u00e1c th\u00f4ng ph\u1ea7n \u0111i\u1ec3n, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn gi\u00e1o h\u00f3a. Vua Nghi\u00eau th\u1eed th\u00e1ch b\u1ec1 t\u00f4i b\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh quan l\u1ea1i nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ee3p l\u00fd, xin thi\u1ebft l\u1eadp khoa T\u00e0i th\u1ee9c ki\u00eam m\u1eadu, minh b\u1ea1ch v\u1ec1 th\u1ec3 d\u1ee5ng. Hi\u1ec7n nay, c\u1ea3nh b\u00e1o qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u01b0a d\u1ee9t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, lao l\u1ef1c ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh t\u00e0i gi\u1ecfi \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ef1 nghi\u1ec7p, xin thi\u1ebft l\u1eadp khoa Qu\u00e2n m\u01b0u ho\u00e0nh vi\u1ec5n, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng s\u00fay. Vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng ph\u1ee9c t\u1ea1p, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng d\u00e2n ch\u00fang, n\u1ebfu x\u00e9t x\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, s\u1ebd g\u00e2y oan khu\u1ea5t v\u00e0 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng sinh m\u1ea1ng, xin thi\u1ebft l\u1eadp khoa Minh hi\u1ec3u ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e9t \u00e1n theo ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u00e0 ph\u00fac th\u1ea9m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, b\u00e8n thi\u1ebft l\u1eadp s\u00e1u khoa, \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111ang b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u, nh\u1eadn chi\u1ebfu m\u1eadt sai so\u1ea1n \u0111\u1ec1 thi, g\u1eedi nhanh v\u1ec1 tri\u1ec1u. \u0110\u1ebfn khi b\u00e0n vi\u1ec7c phong thi\u1ec1n, c\u00e1c khoa m\u1ee5c c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. H\u1ea1 T\u1ee7ng sau khi n\u1eafm quy\u1ec1n, d\u00e2ng l\u1eddi xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thi c\u1eed, m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c khoa m\u1ee5c \u0111\u1ec3 thu h\u00fat nh\u00e2n t\u00e0i c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i, Vua nghe theo, l\u1ea1i l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 m\u00e0 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 ch\u00e9p: Ban \u0111\u1ea7u, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb kh\u00f4i ph\u1ee5c khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u1ee5c' trong c\u00e2u 'Ki\u1ebfn ngh\u1ecb ph\u1ee5c hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 truy\u1ec7n Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-335-14\" href=\"#footnote-335-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, nh\u1eadn chi\u1ebfu m\u1eadt sai so\u1ea1n \u0111\u1ec1 thi g\u1eedi v\u1ec1, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 l\u1ea1i xin thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ed1n khoa<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ed1n khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u00e1u khoa'. X\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ed1n khoa', v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ed1n khoa'. 'S\u00e1u khoa' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1ea7m do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ph\u1ea7n sau, nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-15\" href=\"#footnote-335-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng, thi\u1ebft l\u1eadp s\u00e1u khoa, nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y c\u0169ng b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9. X\u00e9t khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, t\u1eeb n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c. N\u0103m \u0111\u00f3, D\u0129nh Ch\u00ed \u1ee9ng chi\u1ebfu; n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, Kh\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7p \u1ee9ng chi\u1ebfu. N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 t\u01b0, l\u1ea1i thi\u1ebft l\u1eadp. N\u0103m \u0111\u00f3, Tra \u0110\u1ea1o, V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3u, Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea7n M\u1eadu'. X\u00e9t T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 1-0 chi 7-8 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t', Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 c\u00f3 truy\u1ec7n, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh chi\u1ebfu c\u1eed hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang Qu\u00e1ch Ch\u00ed ti\u1ebfn c\u1eed, b\u00e0i thi \u0111\u1ea1t h\u1ea1ng t\u01b0, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ghi ch\u00e9p trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch \u1edf \u0111\u00e2y, nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-16\" href=\"#footnote-335-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> c\u00f9ng \u1ee9ng chi\u1ebfu, Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh s\u00e1ch v\u1ea5n H\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng, T\u00f4n K\u1ef5, T\u00f4n C\u1eadn, \u0110inh T\u1ed1n. C\u00f2n vi\u1ec7c Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng 9 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, nh\u01b0 v\u1eady ph\u1ea7n truy\u1ec7n ch\u00e9p Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 xin kh\u00f4i ph\u1ee5c khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 sai. B\u1edfi khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u1eeb l\u00e2u, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 mu\u1ed1n m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam c\u00e1c khoa m\u1ee5c, v\u00e0 s\u00e1u khoa \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 d\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, n\u00ean d\u00f9 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111ang b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u1eabn sai so\u1ea1n \u0111\u1ec1 thi g\u1eedi v\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn khi Nh\u00e2n T\u00f4ng nghe theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng, thi\u1ebft l\u1eadp l\u1ea1i s\u00e1u khoa, c\u00e1c khoa m\u1ee5c ph\u1ea7n l\u1edbn v\u1eabn l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, n\u00ean ph\u1ea7n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y c\u0169ng b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9. Nay h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c L\u00fd ki\u1ec3m s\u1ee9, do Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n v\u00e0 qu\u1ef9 h\u00e0m \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ki\u1ec3m h\u1ea1p. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c ch\u1ec9 tr\u1ea7n v\u1ec1 qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i s\u1ef1, th\u1eddi ch\u00ednh \u0111\u1eafc th\u1ea5t, \u0111\u1ec1u g\u1eedi v\u00e0o ki\u1ec3m h\u1ea1p, l\u1ec7nh ph\u1ea3i tr\u00ecnh ngay, vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng th\u00ec n\u0103m ng\u00e0y tr\u00ecnh m\u1ed9t l\u1ea7n. Nh\u1eefng ai k\u00eau oan b\u1ecb h\u00e0m oan, u\u1ed5ng khu\u1ea5t m\u00e0 ki\u1ec3m vi\u1ec7n, c\u1ed5 vi\u1ec7n kh\u00f4ng tr\u00ecnh l\u00ean, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn L\u00fd ki\u1ec3m s\u1ee9 th\u1ea9m v\u1ea5n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'Ngh\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u1ec9', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 3-66, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-335-17\" href=\"#footnote-335-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 b\u1ecf L\u00fd ki\u1ec3m vi\u1ec7n, n\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1eafc th\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, oan u\u1ed5ng trong thi\u00ean h\u1ea1 d\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5u \u0111\u1ebfn. Nh\u00e2n l\u00fac Vua \u0111\u1ecdc s\u1eed nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1ea5y chuy\u1ec7n v\u1ec1 qu\u1ef9 h\u00e0m, b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, H\u1ea1 T\u1ee7ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee9c s\u1ee9 \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd, Vua nghe theo.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 ki\u00eam ch\u1ee9c L\u00fd ki\u1ec3m s\u1ee9. N\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 3 th\u00e1ng 5, \u0111\u1eb7t L\u00fd ki\u1ec3m vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 3 th\u00e1ng 11 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu th\u00ec b\u1ecf.<\/p>\n<p>[35] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ea1 H\u1ea7u \u00dac c\u00f9ng 11 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed T\u00e0o L\u1ee3i Thi\u1ec7p, m\u00e0 L\u1ee3i Thi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ec1u nh\u1edd L\u1ee3i D\u1ee5ng xin x\u1ecf, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft r\u1ed3i, n\u00ean tr\u1eebng ph\u1ea1t nh\u1eb9.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu ph\u1ea1t m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[36] Chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1: <i>&#8220;Ph\u00e0m c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu c\u00f3 con em, h\u1ecd h\u00e0ng l\u00e0m quan \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7, th\u00ec l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 ph\u1ea9m h\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao che.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu th\u00e1ng nhu\u1eadn 2, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng c\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n kh\u00e1c h\u1ecd.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ea5y H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c H\u00e0 C\u1eedu Linh l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 ch\u00e2u B\u1ed1i, qu\u1ea3n c\u00e2u \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u00e0 \u0111\u00ea \u0111\u1ea1o hai l\u1ed9 \u0110\u00f4ng T\u00e2y H\u00e0 B\u1eafc. Cha c\u1ee7a C\u1eedu Linh l\u00e0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 t\u1eebng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, c\u00f3 l\u1ee3i cho vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho C\u1eedu Linh \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c kho l\u01b0\u01a1ng \u1edf kinh th\u00e0nh thu nh\u1eadn qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111ong \u0111o qu\u00e1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, khi\u1ebfn quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u00edch t\u1ee5 n\u1ee3 n\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 s\u1ea3n kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3 cho quan. Quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi c\u00e1c kho l\u00e0m b\u1eady, \u0111ong \u0111o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, r\u1ed3i gi\u1ea3m b\u1edbt kh\u1ea9u ph\u1ea7n qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o. Nay l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m tr\u01b0\u1eddng kho c\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m \u0111ong \u0111o ph\u1ea3i th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m tra. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ed1 d\u01b0, quan gi\u00e1m s\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c kho chi tr\u1ea3 ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt, t\u00ednh s\u1ed1 d\u01b0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c kho thu nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111ong \u0111o kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i l\u00e0m m\u1ea5t h\u00e0ng h\u00f3a, c\u00f3 khi b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c n\u1eb7ng. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Di\u1ec5m d\u00e2ng t\u1ea5u xin ch\u1ecdn quan gi\u00e1m s\u00e1t, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea5u di\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea5u di\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong \u300aTr\u1ea7n Di\u1ec5m t\u00e2n truy\u1ec1n\u300b. <i>&#8220;\u0110\u1ebfn nay v\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng&#8221;<\/i> l\u00e0 ch\u1ec9 th\u1eddi gian v\u00e0o kho\u1ea3ng ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean Phong.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Tam ty s\u1ee9 Kh\u1ea5u Giam qu\u1ea3n l\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i \u0103n c\u1eafp. C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng b\u00e0i ng\u1ea1n ty Ph\u00f9 Duy Trung tranh lu\u1eadn r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo lu\u1eadt, n\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 400 th\u1ea1ch th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed9i. N\u1ebfu k\u1ebft t\u1ed9i \u0103n c\u1eafp, th\u00ec t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb 800 quan l\u00e0 ph\u1ea3i l\u01b0u \u0111\u00e0y.&#8221;<\/i> Kh\u1ea5u Giam n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i d\u00e1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i Tam ty s\u1ee9 sao!&#8221;<\/i> Duy Trung \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ch\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea3i bi\u1ec7n lu\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed1ng l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Kh\u1ea5u Giam c\u00e0ng gi\u1eadn, Duy Trung c\u00e0ng tranh lu\u1eadn m\u1ea1nh m\u1ebd, cu\u1ed1i c\u00f9ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u01b0 l\u1eddi \u00f4ng.<\/p>\n<p>Duy Trung l\u00e0 ch\u1eaft c\u1ee7a Ph\u00f9 Ng\u1ea1n Khanh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, quan l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u00fac \u0111\u00f3, l\u1ea1i vi\u00ean Tam ty l\u00e0 V\u00f4 S\u0129 An b\u1ecb t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i l\u01b0u \u0111\u00e0y, nh\u01b0ng d\u00f9ng \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00f4ng c\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n, nh\u1eefng \u0111\u1ed3 c\u0169 h\u1ecfng th\u00ec cho ph\u00e9p d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u t\u1eed kh\u00f4ng thu\u1ed9c quan \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1edbi. Theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ph\u1ea1m Ung \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng quan l\u1ea1i m\u1ea1c ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn khi \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, theo l\u1ec7 nh\u01b0 Xuy\u00ean H\u1ea1p, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p qu\u00e1n kho\u00e1n.<\/p>\n<p>[45] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung L\u00fd Th\u1ee5c t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00e2u Du n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a hai con s\u00f4ng, thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb s\u00f3ng gi\u00f3 nh\u1ea5n ch\u00ecm, n\u1ebfu m\u1ea5t t\u1eeb hai \u0111\u1ebfn ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a quan<a class=\"footnote\" title=\"'hai \u0111\u1ebfn ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 46 ch\u00e9p l\u00e0 'ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\" id=\"return-footnote-335-18\" href=\"#footnote-335-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng; nh\u01b0ng n\u1ebfu m\u1ea5t to\u00e0n b\u1ed9 h\u00e0ng h\u00f3a th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. V\u00ec th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1ee9u, n\u00ean s\u1ed1 thuy\u1ec1n b\u1ecb \u0111\u1eafm m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. Xin t\u1eeb nay, n\u1ebfu m\u1ea5t to\u00e0n b\u1ed9 h\u00e0ng h\u00f3a, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t c\u1ea5p; h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a quan chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n, ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng m\u1ed9t ph\u1ea7n. N\u1ebfu c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh vi gian l\u1eadn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00e3 l\u00e2u, x\u00e9t vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a h\u1eafn, qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 gian t\u00e0!&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng v\u1edbi \u0110inh V\u1ecb, L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean, L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea, b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;Ng\u0169 qu\u1ef7&#8217;, s\u1ef1 gian t\u00e0 hi\u1ec3m \u00e1c c\u1ee7a h\u1ecd qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 l\u1eddi Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u1ea1ch \u1edf kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[48] T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd Tr\u1ea7n H\u1ed7 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, cai tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u00e1c quan l\u1ea1i mu\u1ed1n k\u00edch \u0111\u1ed9ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ecb t\u1ed9i H\u1ed7, b\u00e8n \u0111\u1ec3 c\u1ea3 huy\u1ec7n b\u1ecf tr\u1ed1n, Th\u00e1i h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn. V\u1ee3 c\u1ee7a H\u1ed7 l\u00e0 em g\u00e1i T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef Di Gi\u1ea3n, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u00ec ng\u1ea1i n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m bi\u1ec7n b\u1ea1ch.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 m\u1ed9t m\u00ecnh n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu tr\u1ecb t\u1ed9i H\u1ed7 th\u00ec b\u1ecdn quan l\u1ea1i gian \u00e1c s\u1ebd \u0111\u1eafc ch\u00ed, sau n\u00e0y c\u00f2n ai d\u00e1m tr\u1eebng tr\u1ecb b\u1ecdn ch\u00fang n\u1eefa.&#8221;<\/i> H\u1ed7 nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Khai Phong. H\u1ed7 t\u1eeb ch\u1ed1i, b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh quy\u1ec1n ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 Nam t\u00e0o.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn thi, l\u1ec7nh cho H\u1ecdc s\u0129, X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n thi th\u01a1 ph\u00fa nh\u01b0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. V\u00ec nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y thi lu\u1eadn s\u00e1ch, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng lan man kh\u00f3 x\u00e9t \u0111o\u00e1n.<\/p>\n<p><em>(N\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng 9 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/em><\/p>\n<p>[50] L\u1ec7nh cho T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9 L\u00f4 Gi\u00e1m \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/p>\n<p>[51] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an n\u0103m nay b\u1ecb \u0111\u00f3i l\u1edbn, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ea1y qua s\u00f4ng Gi\u1edbi. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;D\u00f9 l\u00e0 ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u1ec1u l\u00e0 con \u0111\u1ecf c\u1ee7a ta, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ee9u gi\u00fap!&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e2n ph\u1ed1i d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, T\u01b0\u01a1ng, Nh\u1eef, c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang cho h\u1ecd canh t\u00e1c, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n m\u00e0 h\u1ecd \u0111i qua ph\u1ea3i c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hai th\u0103ng.<\/p>\n<p>[52] Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan xin r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00ecnh m\u1ed9t b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1ec1 n\u01a1i m\u00ecnh mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c, n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c xa ho\u1eb7c gi\u1ea3m b\u1eadc th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u1ebfu \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c, th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft bu\u1ed9c nh\u1eadn ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e3n tang ho\u1eb7c t\u1eeb n\u01a1i kh\u00f4ng d\u1eddi nh\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n h\u1ecfi. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i v\u1edbi Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t, n\u00ean b\u1ea3o s\u1eed quan ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng v\u0103n t\u1eeb trong s\u00e1ch hai nh\u00e0 H\u00e1n \u00f4n nh\u00e3, s\u00e1ch nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f3 m\u00e0 s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng lui ra, n\u00f3i v\u1edbi nhau r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vua ng\u00e0y ng\u00e0y xem x\u00e9t t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng \u0111\u1ecdc kinh s\u1eed, th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch vi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i c\u00f2n b\u00ecnh lu\u1eadn hay, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c v\u1ecb Vua y\u00eau v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong ch\u00ednh s\u1ef1 nh\u01b0 nghi th\u1ee9c c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec d\u00e2ng th\u01b0 k\u00edn \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"'Sau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng' ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-335-19\" href=\"#footnote-335-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>: <i>&#8220;Chi\u1ebfu v\u1eeba ban, n\u00ean th\u00eam l\u1eddi r\u0103n v\u1ec1 b\u00e8 ph\u00e1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, t\u1eebng ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, kh\u00f4ng r\u00f5 t\u1eeb l\u00fac n\u00e0o b\u00e3i b\u1ecf, nay l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia thi\u1ebft l\u1eadp khoa ch\u1ebf s\u00e1ch, nh\u1eb1m r\u1ed9ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn th\u1eb3ng th\u1eafn. Ai c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 ra l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Tr\u1eabm, n\u00eau ra thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, v\u1ea1ch tr\u1ea7n nh\u1eefng k\u1ebb gian t\u00e0 trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i n\u1ed9i, t\u1ed1 c\u00e1o nh\u1eefng k\u1ebb a dua b\u00ean c\u1ea1nh, tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt ch\u01b0a r\u00f5, d\u00e2ng l\u00ean m\u01b0u k\u1ebf kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm; cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng quan l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e0i t\u1ec9nh, a dua m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'a dua m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean' ch\u1eef 'a' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-335-20\" href=\"#footnote-335-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, nh\u1eefng quan l\u1ea1i \u1edf qu\u1eadn qu\u1ed1c, chuy\u00ean quy\u1ec1n m\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t; ho\u1eb7c nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, ng\u1ea7m xin x\u1ecf; ho\u1eb7c \u1ef7 th\u1ebf quy\u1ec1n th\u1ebf, d\u00e1m l\u00e0m vi\u1ec7c tham t\u00e0n; \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p n\u00f3i th\u1eb3ng, Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 xem x\u00e9t. Nay l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan g\u1eb7p ng\u00e0y kh\u1edfi c\u01b0 th\u00ec chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, nh\u1eefng th\u1ea7n li\u00eau \u1edf ngo\u00e0i, c\u0169ng cho ph\u00e9p d\u00e2ng th\u01b0 k\u00edn \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan B\u00e0ng T\u1ecbch nh\u00e2n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kh\u00f4ng cho m\u01b0\u1ee3n ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec3 ban cho b\u1ec1 t\u00f4i, l\u00e0 \u0111\u1ec3 coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 cho m\u01b0\u1ee3n hai con ng\u1ef1a gi\u00e1p \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho n\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn, Qu\u1ea7n m\u1ee5c t\u00e2u l\u1ea1i, b\u00e8n ban cho m\u1ed9t con. Ba ng\u00e0y sau l\u1ea1i cho m\u01b0\u1ee3n, v\u00e0i ng\u00e0y sau l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u1eafm gi\u1eef m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u01a1 m\u1eadt, m\u00e0 l\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0 v\u1eady!<\/i><\/p>\n<p><i>B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, tr\u0103m quan t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u00ea ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba vi\u1ec7c thi\u00ean v\u1ecb xin x\u1ecf, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho k\u1ebb may m\u1eafn. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c truy\u1ec1n tuy\u00ean ban b\u1ed1 t\u1eeb trong cung ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, th\u1ea7n e r\u1eb1ng ph\u00e1p \u0111\u1ed9 t\u1eeb \u0111\u00e2y s\u1ebd suy \u0111\u1ed3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Dung l\u00e0 con c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u00e1nh l\u1ea1i ph\u1ee7, theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng v\u00e0ng, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho th\u00f4i ch\u1ee9c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ee7 l\u1ea1i kho v\u1eadt li\u1ec7u t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong cung, \u0103n tr\u1ed9m ba v\u1eadt, li\u1ec1n t\u1ef1 b\u1ecf tr\u1ed1n, Tam ty b\u1eaft ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ed9i b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c truy c\u1ee9u.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y nay, th\u00e1nh \u0111o\u00e0n l\u1ea1i kh\u00e1c x\u01b0a, th\u1ea7n th\u1eadt l\u1ea5y l\u00e0m nghi ng\u1edd. L\u1ea1i n\u1eefa, l\u1ec7nh huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i vi\u1ec7c h\u01a1i nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean c\u00f9ng nhau b\u1ecf huy\u1ec7n m\u00e0 \u0111i, l\u1ec7nh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec k\u1ebb nhu nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n<a class=\"footnote\" title=\"K\u1ebb nhu nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n 'K\u1ebb' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-335-21\" href=\"#footnote-335-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c l\u1ea1i b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh V\u0169<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh V\u0169 'Th\u00e0nh V\u0169' nguy\u00ean l\u00e0 'V\u0169 Th\u00e0nh', b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng; b\u1ea3n T\u1ed1ng th\u00ec vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169 Th\u00e0nh'. X\u00e9t \u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 5, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 66 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311, truy\u1ec7n B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u1ec1u n\u00f3i T\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u01a1n Ch\u00e2u, \u0110\u01a1n Ch\u00e2u c\u00f3 'Th\u00e0nh V\u0169' m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 'V\u0169 Th\u00e0nh' ho\u1eb7c 'V\u0169 Th\u00e0nh', nay theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 76, \u300aTh\u00e1i t\u1eed th\u00e1i b\u1ea3o B\u00e0ng c\u00f4ng m\u1ed9 ch\u00ed minh\u300b, \u300aV\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea hoa d\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 35, \u300aB\u00e0ng Trang M\u1eabn c\u00f4ng T\u1ecbch th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi\u300b, \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 14, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng M\u00e2n d\u01b0 \u0111\u1ecba qu\u1ea3ng k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0111i\u1ec1u \u0110\u01a1n Ch\u00e2u s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-22\" href=\"#footnote-335-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. Ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan khuy\u1ebft, c\u00f3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi xin nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch xin t\u1eeb trong cung, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh lo l\u1eafng, c\u00f9ng nhau b\u00e0n r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 h\u00e0n c\u00f3 thanh danh, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ti\u1ebft th\u00e1o khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ee5c, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung.&#8221;<\/i> B\u00e8n ti\u1ebfn c\u1eed t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a T\u1ecbch, chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e8n d\u00f9ng T\u1ecbch.<\/p>\n<p>Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan T\u01b0 M\u00e3 Tr\u00ec nh\u00e2n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, n\u1ebfu chi\u1ebfu th\u01b0 ban ra c\u00f3 \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ti\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 phong l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 v\u1ec1. Nay M\u00f4n h\u1ea1 tuy c\u00f3 danh l\u00e0 phong b\u00e1c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ec1u t\u1eeb Trung th\u01b0 ban xu\u1ed1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba sai l\u1ea7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>N\u1ed9i th\u1ecb Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 K\u1ebf Minh c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u1edf cung Th\u00e1i h\u1eadu, ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ng\u1ef1a, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ng\u1ef1a c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn, xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c n\u00e0y giao xu\u1ed1ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty x\u00e9t th\u1ef1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn. K\u1ebf Minh \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, t\u1eeb Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n a dua t\u00e2u l\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. C\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean b\u00e1i t\u00e2u: <i>&#8220;Ba v\u1ecb trung qu\u00fd nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1i \u00fd.&#8221;<\/i> Tr\u00ec kh\u00f4ng nghe. K\u1ebf Minh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn. Khi Tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khai phong suy quan, chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung, b\u1ecb \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a K\u1ebf Minh ng\u0103n tr\u1edf n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, r\u1ed3i l\u1ea5y ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u1ec7u Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tr\u00ec chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi k\u00e8m theo \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u1ec7u Ch\u00e2u, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i th\u1eddi gian.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng thu\u1ebf tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i trong thi\u00ean h\u1ea1 b\u1ecb th\u1ea5t thu, xin b\u00e0n l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh. Vua h\u1ecfi Tam ty s\u1ee9 Kh\u1ea5u Giam, Giam t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n ch\u01b0a hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1t y\u1ebfu. Vi\u1ec7c qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1u nh\u1edd v\u00e0o th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, n\u1ebfu quan ph\u1ee7 chi\u1ebfm h\u1ebft l\u1ee3i, th\u00ec th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111i l\u1ea1i, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec v\u1eadn chuy\u1ec3n. Ph\u00e1p l\u1ec7nh sao c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;Tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i l\u00e0 th\u1ee9 d\u00e2n d\u00f9ng, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p l\u1ec7nh nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ec3 c\u1ea5m, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m ph\u00e1p. Ch\u1ec9 v\u00ec kinh ph\u00ed c\u00f2n l\u1edbn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ec9 v\u00ec kinh ph\u00ed c\u00f2n l\u1edbn, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1eadm', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37 s\u1eeda b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-335-23\" href=\"#footnote-335-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, ch\u01b0a th\u1ec3 n\u1edbi l\u1ecfng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u01b0a th\u1ec3 n\u1edbi l\u1ecfng, ch\u1eef 'th\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'thi', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-335-24\" href=\"#footnote-335-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i sao c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[56] Th\u00e1i Ch\u00e2u b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n quan, vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111i \u0111i\u1ec1u tra. Khi tr\u1edf v\u1ec1, \u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c Tam Ty ph\u00e1t ti\u1ec1n gi\u1ea5y ch\u1eadm tr\u1ec5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ed7i c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u. \u00d4ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e9p thu\u1ebf mu\u1ed1i v\u1ed1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 chi ph\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n t\u1eeb n\u00ean thi h\u00e0nh. N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, h\u00e3y cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n l\u01b0u th\u00f4ng, ch\u1ec9 thu thu\u1ebf \u1edf c\u1eeda \u1ea3i v\u00e0 ch\u1ee3 b\u00faa, nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea3 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ee3i, sao b\u1eb1ng \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng l\u1ec7nh c\u1ea5m nghi\u00eam ng\u1eb7t l\u00e0m t\u1eafc ngh\u1ebdn, g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu x\u00f3a b\u1ecf h\u1ebft c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3. Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m B\u1ed9c, ch\u00e1u b\u1ea3y \u0111\u1eddi c\u1ee7a To\u00e0n Ngh\u0129a.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o sau vi\u1ec7c thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf tr\u00e0 mu\u1ed1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c.<\/p>\n<p>[58] Ra chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ch\u1ecdn nh\u1eefng vi\u00ean ch\u1ee9c t\u1eebng tham gia ch\u00ednh s\u1ef1 d\u00e2n sinh, am hi\u1ec3u vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Dung Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai quan c\u1ea7u t\u1ea1nh. Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;H\u00f4m qua sai xem x\u00e9t b\u1ed1n ph\u00eda ngo\u00e0i th\u00e0nh, th\u1ea5y l\u00faa m\u1ea1ch \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng, d\u00e2n c\u00f2n tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o \u0111\u00e2u! \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do ch\u00ednh s\u1ef1 ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00f2ng tr\u1eddi. X\u01b0a kia, \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean ba l\u1ea7n, \u1edf kinh s\u01b0 ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean n\u0103m l\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec coi tr\u1ecdng sinh m\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi. H\u00e3y r\u0103n b\u1ea3o c\u00e1c c\u01a1 quan, x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c oan u\u1ed5ng.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;\u00c2n x\u00e1 kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[60] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb l\u1ee5t. Kinh s\u01b0 t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 3 m\u01b0a kh\u00f4ng ng\u1edbt, \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u0111\u1ea1i x\u00e1 th\u00ec t\u1ea1nh.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai quan t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi t\u1ea1nh. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng D\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;Trong chi\u1ebfu \u0111\u1ea1i x\u00e1 ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c v\u00e0 T\u1ee9 s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft li\u1ec1n nhau, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c kh\u00f4ng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u00fd chi\u1ebfu, xin r\u00f5 r\u00e0ng cho c\u00e1c c\u01a1 quan bi\u1ebft.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ed9i Th\u1eadp \u00e1c, d\u00f9 n\u1eb7ng hay nh\u1eb9 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 \u1edf huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, ch\u00e2u Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[63] Quan Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng, l\u00ednh k\u00e9o thuy\u1ec1n tr\u00ean s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 kh\u00f4ng quen v\u1edbi d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc xi\u1ebft nguy hi\u1ec3m, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 tri\u1ec7u t\u1eadp quan Tam ty s\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00e0y, r\u1ed3i chi\u00eau m\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1eb7t 2.000 qu\u00e2n th\u1ee7y \u1edf H\u00e0 \u00c2m.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c v\u00e0ng \u1edf huy\u1ec7n Lai D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u Lai.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u01b0ng qu\u1ed1c l\u00e0 Gia Lu\u1eadt C\u1ed5n v\u00e0 Thi\u1ebfu khanh \u0110\u1ea1i L\u00fd l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n sang ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan thu\u1ebf kh\u00f3a trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u01b0\u1edbt h\u1ecfng h\u00e0ng h\u00f3a, v\u1ea3i l\u1ee5a c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1eeb trong cung xu\u1ea5t ra m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a Th\u1ee5c, b\u1ecb m\u1ef1c \u0111\u1ecf d\u00ednh v\u00e0o, h\u1ecfng m\u1ea5t m\u1ea5y l\u1edbp, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ch\u00e2u B\u1ed1i t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang chia nh\u00e0 \u1edf ri\u00eang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u0103ng thu\u1ebf, g\u1ecdi l\u00e0 thu\u1ebf ph\u1ea1t, ch\u1ec9 c\u00f3 gia tr\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. Ba huy\u1ec7n Thanh H\u00e0, Thanh D\u01b0\u01a1ng, L\u1ecbch \u0110\u00ecnh, m\u1ed7i h\u1ed9 ph\u1ea3i n\u1ed9p 5 ph\u00e2n t\u01a1, 5 th\u0103ng mu\u1ed1i, 50 ti\u1ec1n; huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 50 ti\u1ec1n; huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Nam l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 8 th\u0103ng k\u00ea; c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, xin b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[68] Con c\u1ee7a L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Quy\u1ec1n tri l\u01b0u h\u1eadu s\u1ef1 T\u0129nh H\u1ea3i qu\u00e2n An Nam, sai s\u1ee9 sang b\u00e1o tang. Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, truy t\u1eb7ng L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, t\u01b0\u1edbc Nam Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng, c\u1eed Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Duy Ch\u00ednh l\u00e0m s\u1ee9 t\u1ebf \u0111i\u1ec7n, l\u1ea1i l\u00e0m s\u1ee9 ban c\u00e1o m\u1ec7nh. Phong cho L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u0129nh H\u1ea3i qu\u00e2n, \u0110\u00f4 h\u1ed9 Nam An, t\u01b0\u1edbc Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00f4i quan ph\u1ee7 Khai Phong, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n l\u00e0 L\u00fd Chi\u00eau Thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng. Chi\u00eau Thu\u1eadt l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi quy thu\u1eadn t\u1eeb Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u00fd M\u1ef9 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng.<\/p>\n<p>L\u00fd M\u1ef9 t\u1ef1 n\u00f3i nguy\u00ean qu\u00e1n \u1edf huy\u1ec7n N\u1ed9i Kh\u00e2u, ch\u00e2u H\u00ecnh, \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0 L\u00fd Thi\u1ec7u \u00d4n b\u1ecb b\u1eaft sang Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 80 n\u0103m. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec \u0111\u00f3i k\u00e9m, \u0111\u00e3 d\u1eabn c\u1ea3 nh\u00e0 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, trang tr\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i v\u1eabn c\u00f2n, l\u1ea1i c\u00f3 4 b\u1ea3n c\u00e1o th\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0 L\u00fd V\u0129nh An khi l\u00e0m Th\u1ecb trung. T\u1eebng ki\u1ec7n l\u00ean huy\u1ec7n, nh\u01b0ng d\u00e2n l\u00e0ng v\u00e0 h\u1ecd h\u00e0ng kh\u00f4ng ai nh\u1eadn. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n ban chi\u1ebfu c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, l\u1ea1i sai quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e9o l\u00e9o v\u1ed7 v\u1ec1.<\/p>\n<p>[71] Chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Ti\u1ebfn T\u1ea5u, t\u1eeb nay c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7 n\u1ebfu c\u00f3 g\u1eedi k\u00e8m theo c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban, quan l\u1ea1i m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n, v.v. c\u00e1c b\u1ea3n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c phong, \u0111\u1ec1u cho thu nh\u1eadn v\u00e0 ti\u1ebfn n\u1ea1p.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-335-1\">T\u00f4ng \u0110\u1ea1o n\u00f3i 'Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c', ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean l\u00e0 'n\u00e3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 to\u00e0n v\u0103n s\u1eed T\u1ed1ng d\u1eabn tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-335-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-2\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Giang L\u0103ng ph\u1ee7'. X\u00e9t theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 36 v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 52 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311 v\u1ec1 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 Giang Ninh ph\u1ee7. Trong quy\u1ec3n n\u00e0y, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng gi\u00eang c\u00f3 ch\u00fa d\u1eabn \u300aV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111\u00e0m uy\u00ean\u300b, nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-3\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'l\u1ef1c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng c\u00e1c s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-4\">C\u00f3 m\u1ed9t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0 nh\u1eadn ra ch\u00fang 'th\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-5\">Th\u1ecb Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c 'b\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ea3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-6\">L\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri H\u1ed3 ch\u00e2u. 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng', nh\u01b0ng 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' kh\u00f4ng th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n. X\u00e9t \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00e9p truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9. Khi Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng v\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m tri H\u1ed3 ch\u00e2u. 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng' r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64.30 s\u1eeda l\u1ea1i. 'H\u1ed3 ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tri\u1ec1u ch\u00e2u', c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-7\">H\u00e0n C\u01b0 nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e0n C\u1eeb', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi l\u00e0 'H\u00e0n C\u01b0'. X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 277 truy\u1ec7n H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa, H\u00e0n C\u01b0 v\u00e0 H\u00e0n C\u1eeb \u0111\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0n Qu\u1ed1c Hoa. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 46 c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3, ph\u1ea7n 'Tam huynh Ty phong h\u00e0nh tr\u1ea1ng' v\u00e0 'Ng\u0169 huynh Tr\u1ee9 t\u00e1c m\u1ed9 ch\u00ed minh', c\u00f9ng \u300aH\u00e0 Nam ti\u00ean sinh v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 16 c\u1ee7a Do\u00e3n Chu, ph\u1ea7n 'C\u1ed1 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tri\u1ec1u m\u1ec7nh lang Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ed9 qu\u00e2n T\u1ee9 t\u1eed kim ng\u01b0 \u0111\u1ea1i H\u00e0n c\u00f4ng m\u1ed9 ch\u00ed minh', ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0o ch\u00e2u l\u00e0 H\u00e0n C\u01b0 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i H\u00e0n C\u1eeb, nay s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-335-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-8\">T\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ho\u1eb7c t\u1eebng th\u00e2n c\u1eadn: ch\u1eef 'c\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aT\u01b0\u01a1ng S\u01a1n D\u00e3 L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u0103ng V\u0103n O\u00e1nh m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-335-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-9\">'t\u00e0i s\u1ea3n', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'nh\u00e0', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang <a href=\"#return-footnote-335-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-10\">'ki\u00ean quy\u1ebft', nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'l\u1eb7c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 36 ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-335-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-11\"> 'Ph\u00e9p thi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u00fa thi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 10-17, Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 27, Th\u00f4ng kh\u1ea3o quy\u1ec3n 33 Tuy\u1ec3n c\u1eed kh\u1ea3o, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 156 Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 37 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-12\"> 'H\u1eefu ty' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-335-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-13\"> 'Sau \u0111\u00f3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c', ch\u1eef 'thi' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'chi \u01b0', c\u00f3 l\u1ebd do b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 th\u00eam v\u00e0o, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ecf \u0111i. <a href=\"#return-footnote-335-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-14\"> Ch\u1eef 'ph\u1ee5c' trong c\u00e2u 'Ki\u1ebfn ngh\u1ecb ph\u1ee5c hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 55, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 truy\u1ec7n Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-335-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-15\"> 'B\u1ed1n khoa' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u00e1u khoa'. X\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch \u300aLong B\u00ecnh t\u1eadp\u300b, \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ed1n khoa', v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ed1n khoa'. 'S\u00e1u khoa' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1ea7m do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ph\u1ea7n sau, nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-16\"> 'Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea7n M\u1eadu'. X\u00e9t T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 1-0 chi 7-8 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t', Tr\u1ea7n Vi\u1ec7t trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 441 c\u00f3 truy\u1ec7n, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh chi\u1ebfu c\u1eed hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang Qu\u00e1ch Ch\u00ed ti\u1ebfn c\u1eed, b\u00e0i thi \u0111\u1ea1t h\u1ea1ng t\u01b0, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ghi ch\u00e9p trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch \u1edf \u0111\u00e2y, nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-17\">'Ngh\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u1ec9', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 3-66, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-335-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-18\">'hai \u0111\u1ebfn ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 46 ch\u00e9p l\u00e0 'ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-335-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-19\"> 'Sau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng' ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-335-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-20\"> 'a dua m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean' ch\u1eef 'a' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 5 ph\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-335-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-21\"> K\u1ebb nhu nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n 'K\u1ebb' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-335-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-22\"> T\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh V\u0169 'Th\u00e0nh V\u0169' nguy\u00ean l\u00e0 'V\u0169 Th\u00e0nh', b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng; b\u1ea3n T\u1ed1ng th\u00ec vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169 Th\u00e0nh'. X\u00e9t \u300aLong b\u00ecnh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 5, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 66 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311, truy\u1ec7n B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u1ec1u n\u00f3i T\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u01a1n Ch\u00e2u, \u0110\u01a1n Ch\u00e2u c\u00f3 'Th\u00e0nh V\u0169' m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 'V\u0169 Th\u00e0nh' ho\u1eb7c 'V\u0169 Th\u00e0nh', nay theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 76, \u300aTh\u00e1i t\u1eed th\u00e1i b\u1ea3o B\u00e0ng c\u00f4ng m\u1ed9 ch\u00ed minh\u300b, \u300aV\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea hoa d\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 35, \u300aB\u00e0ng Trang M\u1eabn c\u00f4ng T\u1ecbch th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi\u300b, \u300aHo\u00e0n v\u0169 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 14, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng M\u00e2n d\u01b0 \u0111\u1ecba qu\u1ea3ng k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0111i\u1ec1u \u0110\u01a1n Ch\u00e2u s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-23\">Ch\u1ec9 v\u00ec kinh ph\u00ed c\u00f2n l\u1edbn, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1eadm', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37 s\u1eeda b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-335-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-335-24\">Ch\u01b0a th\u1ec3 n\u1edbi l\u1ecfng, ch\u1eef 'th\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'thi', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-335-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":8,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-335","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1321,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/335\/revisions\/1321"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/335\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=335"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=335"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}