{"id":337,"date":"2025-07-04T02:46:37","date_gmt":"2025-07-04T02:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=337"},"modified":"2025-12-01T15:15:11","modified_gmt":"2025-12-01T08:15:11","slug":"beta-quyen-108-nam-thien-thanh-thu-7-ky-ty-1029","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-108-nam-thien-thanh-thu-7-ky-ty-1029\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 108: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 7 (K\u1ef6 T\u1ef4, 1029)","rendered":"QUY\u1ec2N 108: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 7 (K\u1ef6 T\u1ef4, 1029)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi c\u1ed1ng c\u1eed. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm th\u1eed th\u00e1ch k\u1ebb s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ec3 xem ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1ec7 x\u1ea5u lan tr\u00e0n, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1ee5 t\u1eadp ti\u1ec3u thuy\u1ebft, x\u00e9 n\u00e1t l\u1eddi d\u1ea1y x\u01b0a, tranh nhau vi\u1ebft v\u0103n ph\u00f9 phi\u1ebfm xa hoa[footnote]'C\u1ea1nh vi ph\u00f9 khoa m\u0129 man chi v\u0103n', ch\u1eef 'man' \u300c\u66fc\u300d nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'man' \u300c\u8513\u300d, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng b\u1ea3n\u300b, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm mong \u0111\u1ee3i \u1edf ch\u01b0 sinh. L\u1ec5 b\u1ed9 h\u00e3y nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecdc gi\u1ea3, c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ti\u00ean th\u00e1nh, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd Tr\u1eabm.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i quan ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 h\u1ea1n m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, \u0111\u00e2y h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta mong mu\u1ed1n sao? H\u00e3y l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Qu\u1ea7n th\u1ea7n xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u1ea7u ti\u1ebfn, \u00edt ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7u tho\u00e1i, t\u1ea1i sao v\u1eady?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 tranh gi\u00e0nh, \u0111\u1ec1 cao s\u1ef1 t\u0129nh l\u1eb7ng r\u00fat lui, th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd c\u00f3 phong kh\u00ed kh\u00f3 ham ti\u1ebfn m\u00e0 tr\u1ecdng tho\u00e1i lui v\u1eady.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu \u0111em l\u1ec7nh m\u1edbi v\u00e0 ph\u1ee5 l\u1ec7nh ban b\u1ed1 trong thi\u00ean h\u1ea1. Ban \u0111\u1ea7u, sai quan san \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng l\u1ec7nh nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u, c\u0169ng sai quan tu \u0111\u1ecbnh[footnote]'M\u1ec7nh quan san \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc ngh\u1ecb gi\u1ea3 d\u0129 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ec7nh h\u1eefu d\u1eef b\u1ed5n tri\u1ec1u s\u1ef1 d\u1ecb gi\u1ea3 di\u1ec7c m\u1ec7nh quan tu \u0111\u1ecbnh', 19 ch\u1eef 'San \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc, ngh\u1ecb gi\u1ea3 d\u0129 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ec7nh h\u1eefu d\u1eef b\u1ed5n tri\u1ec1u s\u1ef1 d\u1ecb gi\u1ea3, di\u1ec7c m\u1ec7nh quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 San \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc b\u1ed5 sung. Xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 1 chi 4.[\/footnote], ho\u00e0n th\u00e0nh 30 quy\u1ec3n, H\u1eefu ty l\u1ea1i l\u1ea5y l\u1ec7nh nghi ch\u1ebf H\u00e0m B\u00ecnh v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u01b0\u1edbc th\u00fac. Trong s\u1eafc, nh\u1eefng t\u1ed9i danh nh\u1eb9 h\u01a1n 500 \u0111i\u1ec1u, \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 v\u00e0o sau l\u1ec7nh, g\u1ecdi l\u00e0 <em>\"Ph\u1ee5 l\u1ec7nh s\u1eafc\"<\/em>.\r\n\r\n[4] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay, d\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam m\u00e0 t\u1ed5 ph\u1ee5, ph\u1ee5 m\u1eabu c\u00f2n s\u1ed1ng m\u00e0 t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u00e1c th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt, c\u00f2n \u0111\u00e3 ph\u00e2n c\u01b0 r\u1ed3i th\u00ec kh\u00f4ng x\u00e9t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Qu\u1ebf Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng C\u00e1o t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1eddi nh\u00e0 L\u01b0u, h\u1ec5 t\u1ed5 ph\u1ee5, ph\u1ee5 m\u1eabu c\u00f2n s\u1ed1ng m\u00e0 ch\u00e1u \u0111\u00e3 l\u1ea5y v\u1ee3 th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft chia t\u00e0i s\u1ea3n, sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ng\u00e0n v\u00e0ng, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f3 khi kh\u00f4ng t\u1ef1 nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh L\u0129nh Nam, m\u1edbi bi\u1ebft ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng cho ph\u00e9p \u1edf ri\u00eang. Tranh ch\u1ea5p ki\u1ec7n t\u1ee5ng \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t, xin ban \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 r\u00e0ng bu\u1ed9c.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7 v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua b\u1ed1n l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng con ch\u00e1u th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c; \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua ba l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ban \u01a1n. Th\u1ee9 s\u1eed, Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua s\u00e1u l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng con ch\u00e1u v\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c[footnote] S\u00e1u l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng con ch\u00e1u v\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u0169ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c. Lang trung v\u00e0 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u00f3 ch\u1ee9c, quan th\u0103ng tri\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Qu\u00e2n gi\u00e1m \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam m\u00e0 m\u1ea5t, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m k\u1ef3 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, nh\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u01a1n.\"<\/i>\r\n\r\n[6] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do c\u00e1c quan v\u0103n l\u00e0m tri ch\u00e2u, vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng v\u00e0 v\u00f5 l\u01b0\u1ee3c, h\u1ecd \u0111\u00e2u ch\u1ecbu \u0111\u1ec3 \u00fd. Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay ch\u1ecdn l\u1ea5y hai ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban tr\u1edf l\u00ean, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri ch\u00e2u \u1edf c\u00e1c n\u01a1i xung y\u1ebfu thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean[footnote]T\u00e2y Xuy\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ee9 Xuy\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 47-7 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Qu\u1ea3ng Nam, kh\u00f4ng k\u1ec3 xa g\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00e0 n\u01a1i xung y\u1ebfu th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri ch\u00e2u[footnote]ch\u1eef 'sung' <i>(b\u1ed5 nhi\u1ec7m)<\/i> nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 47-8 b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang ho\u1eb7c vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh. Ho\u1eb7c khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng, h\u1ecfi han trong tri\u1ec1u, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u1edf n\u01a1i n\u00e0o, bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft th\u1eed th\u00e1ch h\u1ecd b\u1eb1ng vi\u1ec7c g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, sau \u0111\u00f3 giao cho h\u1ecd nhi\u1ec7m v\u1ee5 tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c l\u00e0m ph\u00f2ng th\u1ee7 cho ch\u00e2u qu\u1eadn, ho\u1eb7c l\u00e0m t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\nKhu m\u1eadt vi\u1ec7n xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c v\u00f5 quan t\u1eeb ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m tr\u1edf v\u1ec1, tri ch\u00e2u ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y n\u0103m vi\u1ec7c, trong \u0111\u00f3 ba vi\u1ec7c v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, hai vi\u1ec7c v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng ho\u1eb7c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1; c\u00f2n tri qu\u00e2n ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y ba vi\u1ec7c, trong \u0111\u00f3 hai vi\u1ec7c v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, m\u1ed9t vi\u1ec7c v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng ho\u1eb7c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[7] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Cao Bi\u1ec7n v\u00e0 N\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng, b\u00e0n vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u1eadp \u0110\u1ea1i H\u00e0n. L\u1ea1i sai N\u1ed9i th\u1ecb K\u1ef3 Tr\u1ecdng Tuy\u00ean \u0111i xem x\u00e9t l\u1ea1i, Tr\u1ecdng Tuy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng l\u1edbn \u0111\u00e3 ch\u1ea3y y\u00ean, c\u00e1c \u0111\u1eadp c\u0169ng \u0111\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc. Vua c\u0169ng ng\u1ea1i vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng d\u00e2n, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111em b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u1eadp cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u1eadp \u0110\u1ea1i H\u00e0n. Bi\u1ec7n l\u1ea1i xin n\u1edbi l\u1ecfng vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c d\u00e2n, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n Cao Bi\u1ec7n. Th\u00e1ng 12 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Bi\u1ec7n, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[8] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ea5u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin ph\u00ea <i>\"y t\u1ea5u\"<\/i> g\u1eedi v\u1ec1 Trung th\u01b0. Khi \u1ea5y, H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin ph\u00ea <i>\"y t\u1ea5u\"<\/i>, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5.\r\n\r\n<em>(Chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 ban v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 3[footnote]Chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 ban v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 3, xem s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 82, chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 2 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7. Nguy\u00ean ch\u00fa c\u00f3 l\u1ebd nh\u1ea7m.[\/footnote].)<\/em>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m Ph\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ty gi\u00e1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u00fang l\u00e0m Tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, sau v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Linh Ti\u00ean \u1edf ch\u00e2u Th\u01b0. Th\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn qu\u00e1n l\u00e0m l\u1ec5, Ph\u00fang kh\u00e9o l\u00e9o k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi \u00f4ng ta, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c ti\u1ebfn c\u1eed Ph\u00fang v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. Vua h\u1ecfi Ph\u00fang mu\u1ed1n n\u00f3i g\u00ec, Ph\u00fang \u0111\u00e1p: <i>\"Nay quy\u1ec1n th\u1ea7n ki\u00eau ng\u1ea1o ngang ng\u01b0\u1ee3c, s\u1eafp kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> \u00dd ch\u1ec9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng. Sau khi L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c m\u1ed9t th\u1eddi gian, Ph\u00fang m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m gi\u00e1n quan.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd Tr\u1ecdng Dung v\u00e0 Th\u1ea1ch Trung L\u1eadp \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n v\u00ec t\u1ed9i b\u1ea3o l\u00e3nh sai, ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, c\u00e1c quan xin v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ed5ng c\u1ed9ng 19 ban. \u0110\u1ebfn ban th\u1ee9 9, Vua ban y\u1ebfn cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, m\u1ed9t l\u00fac sau l\u1ea1i ng\u1ed3i thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u1ebfn chi\u1ec1u t\u1ed1i m\u1edbi tan.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Tr\u1ea1i ch\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i chi\u1ebfu m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf ch\u1ee9c, theo lu\u1eadt Gi\u00e1m l\u00e2m thi\u1ec7n ly tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 ph\u1ea1t th\u00eam hai b\u1eadc; t\u00ednh ng\u00e0y n\u1eb7ng h\u01a1n, theo lu\u1eadt t\u1ea1i quan v\u00f4 c\u1ed1 vong. C\u00e1c quan kh\u00e1c gi\u1ea3m hai b\u1eadc so v\u1edbi s\u1eafc l\u1ec7nh, n\u1ebfu c\u00f3 h\u00e0nh vi tr\u1ed1n tr\u00e1nh ho\u1eb7c g\u00e2y vi\u1ec7c b\u1ecf b\u00ea, ph\u1ea1t th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc. T\u1ef1 \u00fd nh\u1eadn b\u00e0i \u1ea5n, gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\n[14] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 v\u00e0 M\u00e3 Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i v\u00e0 phong s\u1ef1 do Vi\u1ec7n \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m d\u00e2ng l\u00ean, ph\u00e2n lo\u1ea1i nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1ea3 thi r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. H\u1eefu ty gi\u00e1n Ph\u1ea1m Ph\u00fang n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Vua t\u1ef1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, th\u00ec ai d\u00e1m v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i h\u1ebft l\u1eddi!\"<\/i> Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, chi\u1ebfu b\u00e3i vi\u1ec7c xem x\u00e9t.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ea3ng Nam, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 chia ra c\u00e1c b\u1ed9 \u0111i tu\u1ea7n tra, v\u1ecb tr\u00ed \u1edf tr\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u[footnote] V\u1ecb tr\u00ed \u1edf tr\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u, '\u0110\u1ed3ng ph\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'Ty ph\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u1ea5p ri\u00eang \u1ea5n, khi \u0111i tu\u1ea7n tra th\u00ec d\u00f9ng, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua kh\u1ea3o h\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ba n\u0103m th\u00ec th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. C\u00e1c quan b\u00e0n r\u1eb1ng t\u1eeb khi b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, m\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ea3ng Nam ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c d\u00e2n, n\u00ean m\u1edbi l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p, ch\u00e2u \u00cdch th\u00eam b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e2u T\u1eed th\u00eam hai ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c n\u1ebfu d\u01b0\u1edbi ba ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho c\u1eed ba ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<em>(S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169 l\u00e0 bao nhi\u00eau, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u.)<\/em>\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng c\u1eed \u1edf To\u1ea3 s\u1ea3nh, t\u1eeb nay \u1edf kinh \u0111\u00f4 d\u00f9 c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 hay kh\u00f4ng, \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c hay ch\u01b0a nh\u1eadn ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u1ea5y gi\u1ea3i \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m ho\u1eb7c ph\u1ee7 Khai Phong, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m quan \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u1ea5y gi\u1ea3i \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, nh\u01b0ng ph\u1ea3i xin ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc. V\u0103n th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u1ee9ng c\u1eed hai l\u1ea7n, v\u00f5 th\u1ea7n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ea7n.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, c\u00f3 m\u01b0a to s\u1ea5m l\u1edbn, cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb ch\u00e1y. Cung n\u00e0y c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 3.610 gian, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Sinh S\u00f9ng Th\u1ecd.\r\n\r\nH\u00f4m sau, Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f3c v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u00ean \u0111\u1ebf d\u1ed1c s\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng cung n\u00e0y, ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u00eam m\u00e0 ch\u00e1y g\u1ea7n h\u1ebft, may c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i m\u1ed9t hai \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf.\"<\/i> Ph\u00f3 Khu m\u1eadt s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung \u0111o\u00e1n Th\u00e1i h\u1eadu c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i, b\u00e8n n\u00f3i th\u1eb3ng: <i>\"Chi b\u1eb1ng \u0111\u1ed1t h\u1ebft \u0111i.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi nguy\u00ean do, Ung \u0111\u00e1p: <i>\"Ti\u00ean tri\u1ec1u d\u00f9ng h\u1ebft s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean th\u00e0nh tro t\u00e0n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu nh\u00e2n ch\u1ed7 c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i m\u00e0 tu b\u1ed5, th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 t\u00f4n k\u00ednh l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi.\"<\/i> T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, L\u1eef Di Gi\u1ea3n c\u0169ng \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eddi c\u1ee7a Ung, Di Gi\u1ea3n l\u1ea1i d\u1eabn ch\u1ee9ng s\u00e1ch \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b v\u1ec1 tai d\u1ecb \u0111\u1ec3 khuy\u00ean can, Th\u00e1i h\u1eadu im l\u1eb7ng.\r\n\r\n[19] Trai lang Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0 T\u00f4 Thu\u1ea5n Kh\u00e2m, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n \u0110\u0103ng V\u0103n C\u1ed5 d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"B\u1eadc li\u1ec7t s\u0129 kh\u00f4ng tr\u00e1nh n\u00e9 g\u01b0\u01a1m gi\u00e1o m\u00e0 d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, b\u1eadc minh qu\u00e2n kh\u00f4ng che gi\u1ea5u l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u00f2ng trung. V\u00ec th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf \u1eaft s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, k\u1ebb ch\u1ee9a o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ng\u1ea5m ng\u1ea7m o\u00e1n tr\u00e1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, n\u00f3i ra \u0111\u00e3 kh\u00f3, nh\u01b0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00f2n kh\u00f3 h\u01a1n; ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u00e3 kh\u00f3, nh\u01b0ng th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f3 h\u01a1n. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ra, \u1eaft ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn; n\u1ebfu \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn, \u1eaft ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n[footnote]'N\u1ebfu \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn, \u1eaft ph\u1ea3i' b\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32, s\u1ef1 ki\u1ec7n cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1eadc Vua ch\u00faa th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m nghe l\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n th\u1ea5y n\u0103m nay t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1, m\u01b0a d\u1ea7m \u00e2m u kh\u00f4ng ng\u1edbt, ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi sai l\u1ea7m, ch\u00ednh l\u1ec7nh nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean[footnote]'Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean' ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Tr\u1eddi gi\u00e1ng tai \u01b0\u01a1ng l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1ea3nh t\u1ec9nh b\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ea1i \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c qu\u00e1 l\u1ea1m, b\u1ec7 h\u1ea1 nghe theo n\u00ean \u0111\u00e3 ban \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u mong ti\u00eau tr\u1eeb tai h\u1ecda. Nh\u01b0 th\u1ebf, k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ebft, k\u1ebb l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, m\u00e0 l\u1ea1i mu\u1ed1n h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd tr\u1eddi. X\u01b0a kia, gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a th\u1ee7y h\u1ea1n, ch\u01b0a t\u1eebng nghe d\u00f9ng \u0111\u1ea1i x\u00e1. V\u00ec th\u1ebf, sau khi ban x\u00e1, kh\u00ed \u00e2m v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ebfn nay.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch x\u01b0a c\u00f3 n\u00f3i: 'Kh\u00ed \u00e2m t\u00edch t\u1ee5 sinh ra d\u01b0\u01a1ng, d\u01b0\u01a1ng sinh th\u00ec tai h\u1ecda xu\u1ea5t hi\u1ec7n.' Nh\u00e2n kh\u00ed m\u00f9a h\u1ea1, b\u00f9ng ph\u00e1t \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh, m\u01b0a gi\u00f3 l\u1eabn l\u1ed9n, l\u1eeda ch\u00e1y b\u1ed1n ph\u00eda, l\u1ea7u g\u00e1c mu\u00f4n n\u00f3c, ch\u1ec9 trong ch\u1ed1c l\u00e1t \u0111\u00e3 ch\u00e1y r\u1ee5i. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do s\u01a1 su\u1ea5t trong vi\u1ec7c ph\u00f2ng h\u1ecfa, m\u00e0 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea3nh c\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean m\u1eb7c \u00e1o tang, gi\u1ea3m b\u1edbt \u0103n u\u1ed1ng, tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, ban chi\u1ebfu th\u01b0 ai \u0111i\u1ebfu, b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5t nghi\u1ec7p, xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 v\u00e0 t\u1ea3 h\u1eefu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec cho qu\u1ed1c gia m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb l\u1ea1m quy\u1ec1n, suy ngh\u0129 v\u1ec1 nh\u1eefng sai l\u1ea7m trong ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p, thu nh\u1eadn nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i th\u00f4 thi\u1ec3n, may ra c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn tai h\u1ecda th\u00e0nh ph\u00fac l\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y qua, ch\u01b0a th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u00e0 l\u1ea1i t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kinh th\u00e0nh nghe tin \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i, b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng: 'Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ea7n ki\u1ec7m h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, thi\u00ean h\u1ea1 gi\u00e0u c\u00f3, kho t\u00e0ng \u0111\u1ea7y \u1eafp, m\u1edbi x\u00e2y cung n\u00e0y, \u0111\u1ebfn khi ho\u00e0n th\u00e0nh, trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi n\u0103m, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eb7p th\u1ee7y h\u1ea1n, tuy thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec1u thu \u0111\u1ee7 nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn kh\u1ed1n kh\u00f3. N\u1ebfu \u0111\u1ea1i h\u01b0ng th\u1ed5 m\u1ed9c, th\u00ec chi ph\u00ed kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n. T\u00e0i l\u1ef1c hao t\u1ed5n trong n\u1ed9i b\u1ed9, d\u00e2n ch\u00fang v\u1ea5t v\u1ea3 d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, hao t\u1ed5n trong n\u1ed9i b\u1ed9 v\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3 d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 tr\u1ecb qu\u1ed1c!'<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi tr\u1eddi gi\u00e1ng tai \u01b0\u01a1ng, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i l\u00e0m tr\u00e1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch v\u1edbi tr\u1eddi. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd t\u1ef1 x\u00e9t m\u00ecnh, l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd tr\u1eddi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m kh\u00f4ng l\u00e0nh, mu\u1ed1n an \u1ed5n th\u00ec kh\u00f3 l\u00f2ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n c\u1ea7u ph\u00fac l\u1edbn, l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c! Nay th\u1ea7n xin b\u00e0y k\u1ebf cho b\u1ec7 h\u1ea1, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, b\u1ecf k\u1ebb n\u1ecbnh, tu \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u0103m lo vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang no \u0111\u1ee7 m\u00e0 thu\u1ebf m\u00e1 gi\u1ea3m nh\u1eb9, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi v\u00e0 y\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n. B\u1eadc hi\u1ec1n qu\u00e2n th\u1ea5y bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u00ec tu \u0111\u1ea1o tr\u1eeb hung, th\u1eddi lo\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o, tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea3nh c\u00e1o. Nay may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi b\u00e1o \u0111i\u1ec1m bi\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 tu s\u1eeda m\u00ecnh, sao c\u00f3 th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi H\u00e1n Tuy\u00ean \u0110\u1ebf, \u0111i\u1ec7n B\u1ea1ch H\u1ea1c \u1edf M\u1eadu L\u0103ng b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: 'G\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u1ecfa ho\u1ea1n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng v\u01b0\u1eddn t\u1ea9m c\u1ee7a Hi\u1ebfu V\u0169 \u0110\u1ebf, Tr\u1eabm run s\u1ee3 lo l\u1eafng. Kh\u00f4ng th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 bi\u1ebfn d\u1ecb, t\u1ed9i l\u1ed7i \u1edf n\u01a1i Tr\u1eabm, c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 ra l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Tr\u1eabm, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ec9nh ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c?' M\u1eadu L\u0103ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng kinh \u0111\u00f4, \u0111i\u1ec7n B\u1ea1ch H\u1ea1c c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1edbn b\u1eb1ng cung \u0111i\u1ec7n n\u00e0y, th\u1ebf m\u00e0 Vua c\u00f2n ban chi\u1ebfu kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec3 t\u00ecm l\u1ed7i c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi x\u01b0a lo l\u1eafng nguy nan, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u01b0 v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i x\u00e9t s\u00e1ch \u300aNg\u0169 H\u00e0nh Ch\u00ed\u300b: 'Ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb n\u1ecbnh ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng, quan l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1, tu\u00e2n theo ph\u00e9p t\u1eafc c\u0169, coi tr\u1ecdng l\u1ec5 nghi v\u00e0 c\u00f4ng lao, th\u00ec l\u1eeda gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3. N\u1ebfu \u0111\u1ea1o tin kh\u00f4ng v\u1eefng, ho\u1eb7c khoe khoang s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i, k\u1ebb gi\u00e8m pha l\u1ed9ng h\u00e0nh, t\u00e0 th\u1eafng ch\u00ednh, th\u00ec l\u1eeda m\u1ea5t t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3. T\u1eeb tr\u00ean gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, ho\u1eb7c tai h\u1ecda \u1eadp \u0111\u1ebfn b\u1eeba b\u00e3i, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y t\u00f4ng mi\u1ebfu, thi\u00eau r\u1ee5i cung \u0111i\u1ec7n, d\u00f9 c\u00f3 huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c.' V\u00ec th\u1ebf, n\u0103m th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi L\u1ed7 Th\u00e0nh C\u00f4ng, cung \u0111i\u1ec7n m\u1edbi b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, L\u01b0u H\u01b0\u1edbng cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee9ng v\u1edbi vi\u1ec7c Th\u00e0nh C\u00f4ng tin l\u1eddi gi\u00e8m pha c\u1ee7a con ch\u00e1u Tam Ho\u00e0n, \u0111u\u1ed5i b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a cha; m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 ch\u00edn \u0111\u1eddi T\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng, n\u01b0\u1edbc T\u1ed1ng b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, L\u01b0u H\u01b0\u1edbng cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee9ng v\u1edbi vi\u1ec7c T\u1ed1ng C\u00f4ng nghe l\u1eddi gi\u00e8m pha, \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ea1i phu Hoa Nh\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y sang n\u01b0\u1edbc L\u1ed7.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay cung \u0111i\u1ec7n b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, h\u00e1 c\u0169ng c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n nh\u01b0 v\u1eady ch\u0103ng? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eb7ng l\u1ebd suy x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u1ecf \u0111i vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i t\u1ed1n c\u00f4ng s\u1ee9c, noi theo ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n, thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd r\u1ea5t may m\u1eafn!\"<\/i>\r\n\r\nThu\u1ea5n Kh\u00e2m l\u00fac \u0111\u00f3 hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t tu\u1ed5i, l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a D\u1ecbch \u00d4n, con c\u1ee7a K\u1ef3.\r\n\r\n<i>(Thu\u1ea5n Kh\u00e2m d\u00e2ng s\u1edb, ch\u00ednh s\u1eed kh\u00f4ng ghi r\u00f5 th\u00e1ng, trong t\u1eadp c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng con em c\u1ee7a c\u00e1c quan Tam Ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 qu\u1ea3n l\u00fd kho ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c trong kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang ki\u00eam L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Duy\u1ec7n ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi Th\u00e1i h\u1eadu nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u, \u0111\u1ecbnh ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. \u0110\u1ebfn l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd ng\u00e0y Tr\u01b0\u1eddng Ninh ti\u1ebft, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 b\u00e0y bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c[footnote] 'Ch\u1ec9' b\u00e0y bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c, ch\u1eef 'ch\u1ec9' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 310, \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'ch\u1ec9'.[\/footnote]. Th\u00e2n thu\u1ed9c b\u00ean c\u1ea1nh Th\u00e1i h\u1eadu th\u01b0\u1eddng xin y\u1ebft ki\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n ng\u0103n c\u1ea3n, Th\u00e1i h\u1eadu c\u00e0ng kh\u00f4ng vui. Khi cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb ch\u00e1y, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00ec qu\u1ea3n l\u00fd kh\u00f4ng nghi\u00eam, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1ecbu t\u1ed9i, n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ra nh\u1eadm ch\u1ee9c ngo\u00e0i[footnote] 'B\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng', ch\u1eef 't\u01b0\u1edbng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i sang Thanh ch\u00e2u.\r\n\r\n[23] Ban chi\u1ebfu cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh t\u1eeb nay vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng Th\u00e2n t\u00f2ng, Th\u00e2n s\u1ef1 quan ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1ef1 \u00fd \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 n\u1ed9i th\u1ecb \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng truy\u1ec1n l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 260 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Th\u00e2n t\u00f2ng \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t ch\u1ec9 huy, t\u1eeb Ph\u00f3 hi\u1ec7u Ho\u00e0ng To\u1ea1i tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn Chi\u00eau \u1ee8ng c\u1ee9u h\u1ecfa, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o cho b\u1ea3n ty, Vua cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[24] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 l\u0169 l\u1edbn, l\u00e0m h\u01b0 c\u1ea7u phao \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n.\r\n\r\n[25] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, sai H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung Chung Ly C\u1ea9n l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Ph\u1ea1m T\u00f4ng C\u1ed5 l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\nL\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho C\u1ea9n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u1ebfn n\u01a1i ph\u00e1t kho l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3, nh\u1eefng nh\u00e0 b\u1ecb n\u1ea1n l\u1ee5t c\u00f2n s\u1ed1ng ba ng\u01b0\u1eddi th\u00ec c\u1ea5p hai ng\u00e0n ti\u1ec1n, \u00edt h\u01a1n th\u00ec m\u1ed9t ng\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng thu nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec quan ph\u1ea3i ch\u00f4n c\u1ea5t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00ec cho ph\u00e9p n\u1ed9p thu\u1ebf g\u1ea7n n\u01a1i quan, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.\r\n\r\nNh\u1eefng kho t\u00e0ng, doanh tr\u1ea1i b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa ngay, nh\u1eefng n\u01a1i th\u1ea5p th\u00ec d\u1eddi l\u00ean ch\u1ed7 cao[footnote]ch\u1ed7 th\u1ea5p d\u1eddi l\u00ean ch\u1ed7 cao, ch\u1eef 'd\u1eddi' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1eafc', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda[\/footnote]. Nh\u1eefng v\u1eadt c\u1ee7a quan b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec ph\u1ea3i c\u1ea5p ph\u00e1t ngay. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ph\u01b0\u1eddng gi\u00e1m l\u00e0m m\u1ea5t ng\u1ef1a c\u1ee7a quan th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed9i, ch\u1ec9 ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 giao v\u1ec1 b\u1ed9 ph\u1eadn qu\u1ea3n l\u00fd. Nh\u1eefng quan l\u1ea1i tham lam t\u00e0n b\u1ea1o th\u00ec ph\u1ea3i t\u1ea5u h\u1eb7c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c th\u00ec giao cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i x\u1eed nh\u1eb9. Nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng t\u1eadn b\u00e1o c\u00e1o.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tri Quang ch\u00e2u, T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 su\u1ea5t ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t[footnote]Tri Quang ch\u00e2u, T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 su\u1ea5t ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t, ba ch\u1eef 'ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-30, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 324 b\u1ea3n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung[\/footnote], an tr\u00ed \u1edf Tr\u1eeb ch\u00e2u; \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1c l\u00e0m S\u00e2m ch\u00e2u Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u1ef1c t\u1ed1 c\u00e1o Ph\u1ed5 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ed9 h\u1ea1, d\u00f9ng ti\u1ec1n ri\u00eang tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1edd Kh\u1ed5ng T\u1eed. Khi sai quan \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u tra, l\u1ea1i ph\u00e1t hi\u1ec7n Th\u1ef1c c\u0169ng c\u00f3 t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Ph\u1ed5 sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111\u1ebfn D\u0129nh ch\u00e2u.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u1ea5m s\u0129 th\u1ee9, t\u0103ng \u0111\u1ea1o d\u00f9ng gi\u01b0\u1eddng t\u1ee7 s\u01a1n \u0111\u1ecf.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, v\u00ec Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, sai s\u1ee9 \u0111i b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung \u0110\u1ecbch Ph\u1ec9 l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Tr\u1ea7n T\u00f4ng Hi\u1ebfn l\u00e0m ph\u00f3. Tr\u1ea7n T\u00f4ng Hi\u1ebfn, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, \u0110\u1ed3ng tu qu\u1ed1c s\u1eed T\u1ed1ng Th\u1ee5 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\nTh\u1ee5 gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, m\u00e0 cung n\u00e0y b\u1ecb ch\u00e1y, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. C\u00e1c n\u1ed9i th\u1ecb l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Th\u1eeba th\u1ee5 \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c ph\u1ea1t ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9. B\u1ed1n \u0111\u1ea1o s\u0129 b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, n\u0103m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady. Tri cung L\u00fd Tri T\u1ed5n v\u1eabn b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf qu\u1ea3n l\u00fd \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u[footnote]Tri cung L\u00fd Tri T\u1ed5n v\u1eabn b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf qu\u1ea3n l\u00fd \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u: ch\u1eef 'Nh\u01b0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'N\u00e3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 v\u1ec1 vi\u1ec7c cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb ch\u00e1y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111i\u1ec1u tra nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00e1y, ph\u00e1t hi\u1ec7n Tri T\u1ed5n t\u1eebng c\u00f9ng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec7 \u0103n th\u1ecbt u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u trong cung, n\u00ean b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i h\u1eadu t\u1ee9c gi\u1eadn v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft giam v\u00e0o ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u1ecbnh x\u1eed t\u1eed. Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>\"X\u01b0a cung Ho\u00e0n v\u00e0 cung Hi c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 b\u1ecb ch\u00e1y, Kh\u1ed5ng T\u1eed cho r\u1eb1ng Ho\u00e0n v\u00e0 Hi \u0111\u00e3 h\u1ebft th\u1eddi n\u00ean b\u1ecb h\u1ee7y. Mi\u1ebfu Cao v\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n \u1edf Li\u00eau \u0110\u00f4ng b\u1ecb ch\u00e1y, \u0110\u1ed5ng Tr\u1ecdng Th\u01b0 cho r\u1eb1ng mi\u1ebfu Cao kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf Li\u00eau \u0110\u00f4ng[footnote]\u0110\u1ed5ng Tr\u1ecdng Th\u01b0 cho r\u1eb1ng mi\u1ebfu Cao kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf Li\u00eau \u0110\u00f4ng: ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf g\u1ea7n l\u0103ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 tai h\u1ecda. \u0110i\u1ec7n S\u00f9ng Hoa c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ng\u1ee5y b\u1ecb ch\u00e1y, Cao \u0110\u01b0\u1eddng Long khuy\u00ean r\u0103n v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u00e0i t\u1ea1 cung th\u1ea5t, n\u00ean b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng s\u1eeda, nh\u01b0ng V\u0103n \u0110\u1ebf kh\u00f4ng nghe, n\u0103m sau l\u1ea1i b\u1ecb ch\u00e1y. Nay cung \u0111i\u1ec7n x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi kinh ngh\u0129a, tai bi\u1ebfn x\u1ea3y ra nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o, xin b\u1ecf \u0111\u1ea5t \u1ea5y, d\u1eebng c\u00e1c l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u1ee9ng v\u1edbi thi\u00ean bi\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\nH\u1eefu ty gi\u00e1n Ph\u1ea1m Ph\u00fang[footnote]H\u1eefu ty gi\u00e1n Ph\u1ea1m Ph\u00fang: 'H\u1eefu ty gi\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ea3 ty gi\u00e1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 304 b\u1ea3n truy\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 thi\u00ean tai, kh\u00f4ng n\u00ean b\u1eaft giam \u0111i\u1ec1u tra. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u1ebfu l\u1ea1i tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m tr\u1eddi th\u00eam gi\u1eadn. V\u00ec nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady, Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ec1u t\u1ec9nh ng\u1ed9, b\u00e8n gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n v\u1eabn c\u00f2n nghi ng\u1edd r\u1eb1ng s\u1ebd tu s\u1eeda l\u1ea1i cung \u0111i\u1ec7n, Ph\u00fang l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"G\u1ed7 tr\u00ean n\u00fai \u0111\u00e3 h\u1ebft, s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ki\u1ec7t, d\u00f9 c\u00f3 tu s\u1eeda l\u1ea1i c\u0169ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u00e0nh. Th\u1ea7n bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 d\u1eb9p nghi ng\u1edd trong thi\u00ean h\u1ea1? Xin h\u00e3y minh b\u1ea1ch c\u00e1o v\u1edbi b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi nh\u00e0 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu, l\u1ea5y \u00fd kh\u00f4ng tu s\u1eeda l\u1ea1i cung \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 d\u1ee5 thi\u00ean h\u1ea1. \u0110\u1ed5i t\u00ean \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Sinh S\u00f9ng Th\u1ecd th\u00e0nh V\u1ea1n Th\u1ecd Quan.\r\n\r\n[31] C\u1ea5m c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n \u1edf Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 mua b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, v\u00ec d\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00e1t hung, th\u01b0\u1eddng ra l\u1ec7nh, \u00e9p b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m cho d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o, m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, xu\u1ea5t kho n\u1ed9i t\u00e0ng v\u00e0 kho gi\u00e1m h\u00f3a m\u1ed7i n\u01a1i 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, g\u1eedi xu\u1ed1ng Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 gi\u00fap mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u0103n. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1ea5u ti\u1ebfn con em nh\u00e0 kh\u00e1c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n kh\u00e1c h\u1ecd, c\u00f2n nh\u1ecf ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed9c m\u00e0 nh\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, ph\u1ea3i k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf t\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c cung quan s\u1ee9 do c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u1eef Di Gi\u1ea3n, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, H\u1ea1 T\u1ee7ng.\r\n\r\n[35] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay m\u1ed7i n\u0103m ban \u00e1o \u1ea5m cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u theo m\u1eabu ban xu\u1ed1ng m\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o t\u1ea1i ch\u1ed7, ch\u1ec9 c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n mang chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn l\u1ea5y ban, mi\u1ec5n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4. Theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Tam ty.\r\n\r\n[36] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.\r\n\r\n[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u00ean \u0111\u1ebf lo l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a quan l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi li\u00eam khi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch, n\u00ean ban th\u00eam ru\u1ed9ng c\u00f4ng. Th\u1eddi gian d\u1ea7n tr\u00f4i, s\u1ef1 x\u00e2m l\u1ea5n c\u00e0ng nhi\u1ec1u, ki\u1ec7n t\u1ee5ng n\u1ed5i l\u00ean, l\u1ea1i h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf. Nay b\u00e3i b\u1ecf ru\u1ed9ng ch\u1ee9c trong thi\u00ean h\u1ea1, quan thu l\u1ea1i thu nh\u1eadp, l\u1ea5y gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u00f3 chia \u0111\u1ec1u c\u1ea5p ph\u00e1t. L\u1ea1i giao cho Tam ty so\u1ea1n \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc ri\u00eang.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i ru\u1ed9ng ch\u1ee9c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng, l\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb kh\u00f4ng t\u1ed1t, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y nhi\u1ec1u l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, xin b\u00e3i b\u1ecf. Chi\u1ebfu cho h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng Tam ty, Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n, L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, t\u1ec3 th\u1ea7n L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea1o, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u1ea1 T\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. C\u00e1c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung, Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. T\u1ee7ng v\u00e0 Di Gi\u1ea3n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, n\u00ean d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1 thay th\u1ebf.\r\n\r\n[40] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.\r\n\r\n[41] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, T\u01b0 phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u S\u1edf \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t quan, c\u00e1ch ch\u1ee9c, v\u00ec t\u1ed9i b\u1ea3o l\u00e3nh sai ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3o l\u00e3nh ai, c\u1ea7n tra x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, t\u1eeb nay l\u1ea5y 50 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i thi.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u1edf Tam vi\u1ec7n, theo l\u1ec7 c\u0169, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do c\u00e1c tri ch\u00e2u b\u1ed5 nhi\u1ec7m. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean, L\u00fd Ho\u00e0nh, Chu Gi\u00e1n \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ee9c tri huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Suy quan \u1edf c\u00e1c t\u1ec9nh ph\u1ee7, r\u1ed3i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, th\u0103ng ch\u1ee9c qu\u00e1 nhanh. Xin t\u1eeb nay c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec1u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m tri ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n t\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e0i m\u00e0 th\u00e2m ni\u00ean c\u00f2n \u00edt, t\u1ea1m cho ra l\u00e0m tri ch\u00e2u.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n tra x\u00e9t, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i th\u00e1ng ch\u00edn.)<\/i>\r\n\r\n[44] T\u1eeb khi \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chi\u1ebft tr\u01b0\u1ee3ng, d\u00e0i ng\u1eafn r\u1ed9ng h\u1eb9p \u0111\u1ec1u c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u1ea9n, quan l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y \u00fd. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, H\u1eefu ty xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u01b0\u1ee3ng d\u00f9ng, n\u1eb7ng kh\u00f4ng qu\u00e1 15 l\u1ea1ng, \u0111\u00f3ng d\u1ea5u l\u00ean tr\u00ean, giao cho b\u1ed9 ph\u1eadn ph\u1ee5 tr\u00e1ch th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0m quan g\u1ea7n d\u00e2n.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 C\u00fac V\u1ecbnh l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng V\u0129nh T\u00edch l\u00e0m ph\u00f3; Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u00e1n tam ty L\u00fd khi\u1ebfm ty Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea7n l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u1ea1ch Nguy\u00ean T\u00f4n l\u00e0m ph\u00f3; H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4 K\u1ef3 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi sai quan mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n d\u1ee5ng, nh\u01b0ng th\u00f3c g\u1ea1o ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb m\u1ed1c, \u1ea9m th\u1ed1i kh\u00f4ng \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1eeb nay d\u00f9 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111\u1eb7t hai ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m d\u1ecdc s\u00f4ng \u1edf ph\u1ee7 Giang Ninh.\r\n\r\n[49] Tam ty t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, b\u1ec1 t\u00f4i h\u1ea1n ch\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u00e0 30 kho\u1ea3nh, nh\u01b0ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong m\u1ed9t ch\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t ch\u00f4n c\u1ea5t \u0111\u00f4i khi b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi thuy\u1ebft \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, n\u00ean vi\u1ec7c ti\u1ebfn h\u00e0nh r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. Xin cho ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t m\u1ed9 \u0111i\u1ec1n \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 5 kho\u1ea3nh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ra chi\u1ebfu: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf ch\u00e2u Nhung ph\u1ea1m t\u1ed9i, giao cho Tri ch\u00e2u x\u1eed l\u00fd h\u00f2a gi\u1ea3i. N\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Ai trong ba n\u0103m kh\u00f4ng g\u00e2y s\u1ef1, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.\"<\/i>\r\n\r\n[51] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u0110\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i phong l\u00e0m Tr\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ra chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u1edf ba vi\u1ec7n n\u1ebfu kh\u00f4ng tham gia tri\u1ec1u h\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ra ngo\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u c\u1ea7n xem x\u00e9t, ho\u1eb7c ch\u1eafc c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 2, do l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu nh\u1eafc nh\u1edf.)<\/em>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c m\u00f4n: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri v\u00e0 \u00c1p ban, n\u1ebfu l\u00e0 Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean[footnote]'Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u00eau ho\u00e0ng s\u1ee9', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 3-14 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec x\u1ebfp c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1edbi Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9; c\u00e1c ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 ph\u00f3 tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, x\u1ebfp th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0ng ri\u00eang[footnote]'T\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nTh\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tri v\u00e0 \u00c1p ban th\u01b0\u1eddng do Cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, trong cung ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ed9i kh\u0103n, m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i th\u00f4 l\u00e0 \u0111\u1ee7. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef Di Gi\u1ea3n kh\u00f4ng xem x\u00e9t c\u1ed1 s\u1ef1, v\u1ed9i n\u00e2ng b\u1eadc c\u1ee7a h\u1ecd, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0110\u00f4 tri v\u00e0 \u00c1p ban \u0111\u1ed9i kh\u0103n, m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i th\u00f4, theo \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c t\u1ea1p ch\u00ed\u300b, l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng H\u1ee9a c\u00f4ng n\u00e2ng b\u1eadc cho \u0110\u00f4 tri v\u00e0 \u00c1p ban, kh\u00f4ng b\u00e1o cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. \u0110\u1ebfn nay, m\u1ed7i khi th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u xin mi\u1ec5n ch\u1ea7u ch\u00ednh nha. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc do v\u1ee5 v\u1ee1 \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng S\u1edf.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb, T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n v\u00e0 Ph\u00e1p tr\u1ef1c quan, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 ph\u00e1n quan c\u00f9ng t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i>\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n hi\u1ec7u V\u0129nh \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh V\u0129nh Ninh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u00ean l\u0103ng c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. C\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch trong huy\u1ec7n c\u00f3 t\u00ean tr\u00f9ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i theo.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, T\u01b0 phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u Khu\u1ebfch t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi x\u00e9t \u00e1n c\u1ea5p b\u00e1ch \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, ch\u1ec9 c\u00f3 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1ee5 \u00e1n k\u00fd t\u00ean, c\u00f2n c\u00e1c quan ph\u00e1p quan kh\u00e1c kh\u00f4ng tham gia, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ebft l\u00f2ng. Xin t\u1eeb nay b\u1eaft bu\u1ed9c t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i k\u00fd t\u00ean, n\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u00f3 sai s\u00f3t th\u00ec c\u00f9ng ch\u1ecbu t\u1ed9i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban ph\u00e1t \u00e1o \u1ea5m cho c\u00e1c l\u1ed9, h\u00e0ng n\u0103m c\u1eed quan k\u1ef9 thu\u1eadt, t\u1eeb nay cho ph\u00e9p tham gia th\u00eam nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i c\u00f4ng th\u1ea7n ngh\u00e8o kh\u00f3 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e2u n\u0103m \u1edf c\u00e1c c\u1eeda cung.\r\n\r\n[59] Sau khi bi\u00ean so\u1ea1n xong b\u1ed9 lu\u1eadt, h\u1ee3p nh\u1ea5t lu\u1eadt ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch, so v\u1edbi lu\u1eadt th\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 gi\u1ea3m h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m \u0111i\u1ec1u. Nh\u1eefng t\u1ed9i thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u00e1p lu\u1eadt g\u1ed3m: t\u1ed9i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u c\u00f3 17 lo\u1ea1i, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y c\u00f3 34 lo\u1ea1i, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 c\u00f3 106 lo\u1ea1i, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 258 lo\u1ea1i, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh roi c\u00f3 76 lo\u1ea1i, t\u1ed9i ph\u1ed1i l\u01b0u c\u00f3 63 lo\u1ea1i, t\u1eeb t\u1ed9i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u tr\u1edf xu\u1ed1ng ph\u1ea3i t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u00f3 71 lo\u1ea1i, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u n\u1eb1m ngo\u00e0i lu\u1eadt l\u1ec7 hi\u1ec7n h\u00e0nh.\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 xem x\u00e9t, nghe \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a thu\u1eadn ti\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng trong v\u00f2ng m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i[footnote]Ch\u1eef 't\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u1ed3i m\u1edbi kh\u1eafc b\u1ea3n ban h\u00e0nh.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t quan th\u01b0\u1eddng tham \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng v\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh.\r\n\r\n[61] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, t\u1eeb nay khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u, tri qu\u00e2n, ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0 x\u00e9t duy\u1ec7t, n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Tri Thanh Ch\u00e2u L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m Tri H\u00e0 Nam Ph\u1ee7. \u0110\u1ecbch v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u1ecbch: <i>\"Khanh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng mu\u1ed1n ta tham gia vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai l\u1ea7m. Nay ta b\u1ea3o d\u01b0\u1ee1ng thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ebfn th\u1ebf n\u00e0y, khanh th\u1ea5y sao?\"<\/i> \u0110\u1ecbch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf ban \u01a1n s\u00e2u, nay th\u1ea5y thi\u00ean t\u1eed th\u00e1nh minh, th\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn th\u1ebf.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu c\u0169ng vui.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho ba ty l\u1ec7nh th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1edf kinh s\u01b0 n\u1ed9p m\u1ed9t ngh\u00ecn v\u1ea1n b\u00f3 c\u1ecf ng\u1ef1a.\r\n\r\n[64] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, v\u1ee3 c\u1ee7a Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, nguy\u00ean l\u00e0 T\u1ea3 d\u1ee5 \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed, t\u01b0\u1edbc Th\u01b0 Th\u00e0nh huy\u1ec7n qu\u00e2n h\u1ecd H\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c phong l\u00e0m L\u1ea1c An qu\u1eadn qu\u00e2n.\r\n\r\nTu\u00e2n \u0110\u1ed9 t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u1edf \u0110\u00f4ng cung, con trai \u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecdng T\u01b0, ch\u1ee9c T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, xin \u0111em ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ec3 phong cho m\u1eb9 m\u1ed9t t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn, Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u00e0 ban chi\u1ebfu th\u0103ng ch\u1ee9c cho Tr\u1ecdng T\u01b0.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m thu\u1ebf thu, cho ph\u00e9p n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1eb7t t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng thu thu\u1ebf trong m\u1ed9t n\u0103m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi khi\u1ebfu n\u1ea1i kh\u00f4ng k\u1ecbp h\u1ea1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt.\"<\/i>\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c qu\u00e2n \u1edf kinh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i chi l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m tr\u01b0\u1eddng th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ba vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c kho th\u00f3c theo n\u0103m th\u00e1ng, c\u1ea5p ph\u00e1t theo m\u1ee9c cao th\u1ea5p c\u1ee7a qu\u00e2n t\u01b0. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o vi ph\u1ea1m th\u00ec cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, c\u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ba m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n ti\u1ec1n.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u khi kh\u00e1m x\u00e9t gi\u1ea5y t\u1edd, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, c\u00f3 doanh tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda t\u00e2y m\u00e0 l\u1ea1i c\u1ea5p ph\u00e1t t\u1eeb kho ph\u00eda \u0111\u00f4ng, ho\u1eb7c \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u1ea1i c\u1ea5p t\u1eeb kho ph\u00eda t\u00e2y, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 y\u00eau s\u00e1ch qu\u00e2n nh\u00e2n. Vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c giao xu\u1ed1ng Tam ty, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e0m c\u1ea5p ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u do vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u d\u00e2ng m\u1eabu tr\u01b0\u1edbc, sau \u0111\u00f3 Tam ty \u0111\u1ecbnh kho v\u00e0 ph\u00e2n chia theo n\u0103m th\u00e1ng. Nay \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f3 m\u01b0\u1eddi hai kho ch\u1ee9a g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i ch\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, ph\u00eda nam th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t kho g\u1ea1o, ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh c\u00f3 ba kho ch\u1ee9a c\u1ea3 tr\u00e0, ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh c\u00f3 b\u1ed1n kho ch\u1ee9a thu\u1ebf trong kinh v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n ng\u1ef1a, ch\u1ed7 ch\u1ee9a \u0111\u00e3 kh\u00e1c nhau, kh\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c doanh tr\u1ea1i xa g\u1ea7n m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t. T\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u n\u1ebfu d\u00e1m d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 y\u00eau s\u00e1ch, xin tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Theo s\u00e1ch \u300aB\u00fat \u0111\u00e0m\u300b c\u1ee7a Th\u1ea9m Qu\u00e1t ch\u00e9p: Tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u1ed5 th\u01b0\u1eddng r\u0103n c\u1ea5m binh l\u00ednh, \u00e1o d\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 \u0111\u1ea7u g\u1ed1i, mua c\u00e1 th\u1ecbt v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u v\u00e0o c\u1ed5ng doanh tr\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt thay phi\u00ean canh gi\u1eef, mu\u1ed1n h\u1ecd quen v\u1edbi s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 n\u01a1i n\u00fai s\u00f4ng, xa v\u1ee3 con v\u00e0 n\u1ed7i nh\u1edb qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u0111i canh gi\u1eef b\u00ean ngo\u00e0i nhi\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u00edt con, m\u00e0 c\u01a1m \u00e1o d\u1ec5 \u0111\u1ee7.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, binh l\u00ednh \u1edf kinh th\u00e0nh xin l\u01b0\u01a1ng, doanh tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh th\u00ec l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn kho ph\u00eda t\u00e2y, \u1edf ph\u00eda t\u00e2y th\u00ec \u0111\u1ebfn kho ph\u00eda \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p thu\u00ea xe c\u1ed9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ef1 mang v\u00e1c, t\u1eebng th\u00e2n chinh l\u00ean c\u1eeda H\u1eefu D\u1ecbch xem x\u00e9t, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1eadp luy\u1ec7n s\u1ee9c l\u1ef1c, ki\u1ec1m ch\u1ebf s\u1ef1 ki\u00eau ng\u1ea1o l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, n\u00ean qu\u00e2n l\u00ednh c\u01a1m \u00e1o kh\u00f4ng ham mu\u1ed1n b\u00ean ngo\u00e0i, ch\u1ecbu kh\u1ed5 nh\u1ecdc m\u00e0 d\u1ec5 sai khi\u1ebfn.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 ch\u1ec9 ra t\u1ec7 h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u kh\u00e1m x\u00e9t gi\u1ea5y t\u1edd, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 v\u00e0 ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng.)<\/i>\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh duy\u1ec7t binh l\u00ednh H\u1ed5 D\u1ef1c v\u00e0 V\u0169 K\u1ecb t\u1eadp tr\u1eadn, th\u0103ng b\u1ed5 c\u00f3 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, kinh th\u00e0nh x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.\r\n\r\n[69] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan tri ch\u00e2u qu\u00e2n, v\u0103n v\u0169 th\u0103ng tri\u1ec1u quan, m\u1ed7i n\u0103m c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c ph\u00e1n quan, ch\u1ee7 b\u1ea1, u\u00fd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tham nh\u0169ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u00e3 qua ba k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u00e3 qua b\u1ed1n k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh. C\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111\u1ebfn hai ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh g\u1ea7n. Khi nhi\u1ec7m k\u1ef3 k\u1ebft th\u00fac m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u1ed9i c\u00f4ng t\u01b0 nh\u1eb9, kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t oan u\u1ed5ng, b\u1eaft gi\u1eb7c kh\u00f4ng g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, b\u1ed9 s\u1edf t\u1ea1i s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ecb an, th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c m\u1ea1c. L\u1ea1i l\u00e0m tri huy\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m[footnote] L\u1ea1i l\u00e0m tri huy\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u00f3', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ho\u1eb7c c\u00f3 t\u1ed9i nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f4ng t\u01b0 nh\u1eb9, ch\u1ee9c nghi\u1ec7p c\u00e0ng tu d\u01b0\u1ee1ng, khi thay v\u1ec1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u1ed1i, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m kinh quan. V\u1eabn theo t\u1eebng nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tuy\u1ec3n, n\u1ed9p th\u00f3c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u ngo\u1ea1i v\u00e0o l\u00e0m l\u1ec7nh, \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 c\u1eed.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n d\u1eabn c\u00e1c tuy\u1ec3n nh\u00e2n v\u00e0o tri\u1ec1u t\u1eeb bi\u1ec7t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>\"Ch\u1ee9c v\u1ee5 huy\u1ec7n l\u1ec7nh, c\u00f3 d\u00e2n c\u00f3 x\u00e3, m\u1ecdi vi\u1ec7c h\u00ecnh ch\u00ednh n\u1eb7ng nh\u1eb9 trong m\u1ed9t huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 quy\u1ebft, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u1ee3p, t\u00e1c h\u1ea1i s\u1ebd kh\u00f4ng nh\u1ecf, d\u00f9 l\u00e0 v\u00f9ng xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh, c\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u gi\u00e0 y\u1ebfu, cho h\u1ecd cai tr\u1ecb d\u00e2n ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f3 t\u1ec7 tham nh\u0169ng v\u00e0 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i.\"<\/i> Khi \u1ea5y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vua n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, theo \u300aTr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh ch\u00ednh y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 khi t\u1ea5u k\u1ebf v\u1ec1 kinh s\u01b0, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u1ed5 v\u1eadt \u0111\u1ec3 bi\u1ebfu c\u00e1c quan ch\u1ee9c quan tr\u1ecdng g\u1ea7n g\u0169i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chung Ly C\u1ea9n nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ea5u k\u1ebf \u0111\u00e3 ch\u1edf nhi\u1ec1u hoa l\u1ea1 \u0111\u00e1 qu\u00fd d\u00e2ng v\u00e0o cung c\u1ea5m, v\u00e0 h\u1ed1i l\u1ed9 c\u00e1c quy\u1ec1n qu\u00fd. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed C\u00fac V\u1ecbnh, H\u1eefu ty gi\u00e1n L\u01b0u T\u00f9y \u0111\u1ec1u h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ea9n, V\u1ecbnh xin giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t x\u1eed, Vua tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1ee5 C\u1ea9n ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ed9 c\u0169, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ban th\u00eam c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[71] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u1ef1 M\u00e3 tr\u1ef1c Vu Vinh b\u00e1n \u00e1o t\u00eda t\u1ef1 may, m\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i theo ph\u00e1p v\u1eadt qu\u00e2n hi\u1ec7u, xin giao cho quan ph\u00e1p ngh\u1ecb x\u00e9t.\"<\/i> Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u00c1o t\u00eda l\u00e0 do Vinh t\u1ef1 may, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do quan c\u1ea5p, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i theo ph\u00e1p v\u1eadt qu\u00e2n hi\u1ec7u.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c qu\u00e2n ban mua b\u00e1n ph\u00e1p v\u1eadt qu\u00e2n hi\u1ec7u do quan c\u1ea5p, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, c\u00f2n l\u1ea1i s\u1ebd x\u1eed theo t\u1ed9i b\u1ea5t \u01b0ng l\u00e0m, x\u1eed n\u1eb7ng.\"<\/i>\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ph\u1ee5c ch\u1ee9c C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. Con em nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u1ef7 th\u1ebf \u1ea5m m\u00e0 l\u00e0m c\u00e0n, T\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, trong c\u00f5i \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.\r\n\r\n[73] N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi H\u1ea1 Nguy\u00ean Ch\u00ednh l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n tuy\u00ean s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. Nguy\u00ean Ch\u00ednh ban \u0111\u1ea7u t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed v\u00f5 ngh\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, chi\u1ebfu cho thi b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi, sau \u0111\u00f3 v\u00ec cha l\u00e0 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n \u0111ang n\u1eafm qu\u00e2n c\u1ea5m, n\u00ean \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh.\r\n\r\n[74] Ng\u01b0\u1eddi man \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 \u0110oan, B\u00e0nh S\u0129 Hi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m tri ch\u00e2u, m\u00e0 c\u00e1c quan m\u1ea1c ch\u1ee9c l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb kinh h\u1ecdc, vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u00f4ng. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i>[footnote]Ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-8 ghi: 'Chi\u1ebfu L\u1ea1i b\u1ed9 thuy\u00ean tuy\u1ec3n ch\u00fa.'[\/footnote]\r\n\r\n[76] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xin thi th\u01b0 ph\u00e1n b\u1ea1t tu\u1ec7, ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua b\u1ed1n kh\u00f3a tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi nh\u01b0 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u00ean ty \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi tr\u1edf v\u1ec1 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u1ed9p b\u1ea3n \u00e1n \u0111\u00e3 x\u00e9t, x\u1ebfp th\u00e0nh ba lo\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Xin giao cho hai ch\u1ebf c\u1eed quan kh\u00e1c kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m quan ba kh\u00f3a tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n. Xem x\u00e9t b\u1ea3n \u00e1n, chia l\u00e0m ba lo\u1ea1i, ch\u1ec9 giao cho quan ph\u00e1n thuy\u00ean. C\u00f2n l\u1ea1i theo \u0111\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n[77] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u, Th\u01b0 Di\u00ean man \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4, n\u1ebfu \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1ee7 3 n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i 4 n\u0103m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, T\u1ee9 Xuy\u00ean \u0111\u1ee7 3 n\u0103m, cho ph\u00e9p n\u1ed9p th\u00e0nh t\u00edch l\u00ean Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan.\"<\/i>\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0110\u00f4ng ch\u00ed, Vua d\u1eabn tr\u0103m quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh ch\u00fac th\u1ecd Th\u00e1i h\u1eadu, r\u1ed3i ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An nh\u1eadn tri\u1ec1u. Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 \u0111\u1ea1o th\u1edd cha m\u1eb9, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec5 l\u00e0m t\u00f4i; c\u00f3 ng\u00f4i v\u1ecb quay m\u1eb7t v\u1ec1 nam, kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c quay m\u1eb7t v\u1ec1 b\u1eafc. N\u1ebfu ph\u1ee5ng th\u1edd cha m\u1eb9 trong cung, h\u00e0nh l\u1ec5 nh\u00e0 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c; nay l\u1ea1i c\u00f9ng \u0111\u1ee9ng chung v\u1edbi tr\u0103m quan, l\u00e0m t\u1ed5n th\u1ec3 th\u1ed1ng c\u1ee7a Vua, gi\u1ea3m uy quy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u1ee7, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu cho \u0111\u1eddi sau.\"<\/i> S\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nY\u1ebfn Th\u00f9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u00e0m ch\u1ee9c qu\u00e1n, nghe vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t s\u1ee3, g\u1ecdi Tr\u1ecdng Y\u00eam \u0111\u1ebfn, tr\u00e1ch r\u1eb1ng sao d\u00e1m ng\u00f4ng cu\u1ed3ng c\u1ea7u danh v\u00e0 l\u00e0m li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. Tr\u1ecdng Y\u00eam nghi\u00eam m\u1eb7t \u0111\u00e1p: <i>\"Tr\u1ecdng Y\u00eam nh\u1ee5c nh\u00e3 v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i ti\u1ebfn c\u1eed, lu\u00f4n s\u1ee3 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 cho ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft m\u00ecnh. Kh\u00f4ng ng\u1edd h\u00f4m nay l\u1ea1i v\u00ec trung tr\u1ef1c m\u00e0 m\u1eafc t\u1ed9i v\u1edbi ng\u00e0i.\"<\/i> Th\u00f9 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1ecdng Y\u00eam lui ra, l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi Th\u00f9, bi\u1ec7n minh cho l\u1eddi t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c, Th\u00f9 cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i x\u1ea5u h\u1ed5 xin l\u1ed7i.\r\n\r\nL\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb xin Th\u00e1i h\u1eadu tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, b\u00e8n xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan. \u00cdt l\u00e2u sau, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung.\r\n\r\n<i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u00e0m bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o cho Tr\u1ecdng Y\u00eam, n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y h\u1ecdp l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc, Vua d\u1eabn tr\u0103m quan ch\u00fac th\u1ecd, Tr\u1ecdng Y\u00eam can ng\u0103n, vi\u1ec7c \u1ea5y b\u00e8n th\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t s\u1edb c\u1ee7a Tr\u1ecdng Y\u00eam d\u00e2ng l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, vi\u1ec7c ch\u00fac th\u1ecd \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh v\u1eabn di\u1ec5n ra, kh\u00f4ng h\u1ec1 d\u1eebng, c\u00f3 l\u1ebd Tu cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc, l\u00e0 nghe l\u1eddi Tr\u1ecdng Y\u00eam ch\u0103ng? Nh\u01b0ng vi\u1ec7c b\u00e0y bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n th\u1ef1c ra do V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u1ea5u xin, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Tr\u1ecdng Y\u00eam, Tu nh\u1ea7m, nay kh\u00f4ng theo.<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m bia m\u1ed9 cho Tr\u1ecdng Y\u00eam, c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf nghi th\u1ee9c ch\u00fac th\u1ecd. Sau \u0111\u00f3 Vua kh\u00f4ng vui, \u00edt l\u00e2u sau, Tr\u1ecdng Y\u00eam ra l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung. B\u1eadt c\u0169ng nh\u1ea7m. Nay ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c \u00f4ng ra l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u01b0 V\u0103n O\u00e1nh cho r\u1eb1ng l\u00fac \u1ea5y Tr\u1ecdng Y\u00eam \u0111ang l\u00e0m H\u1eefu ty gi\u00e1n, Th\u00e1i h\u1eadu sai trung s\u1ee9 b\u1ea3o \u0111\u1eebng n\u00f3i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f4 \u0111\u1ed9c, \u1ed1m \u0111au trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 th\u00ec ph\u1ea3i c\u1ea5p thu\u1ed1c men v\u00e0 th\u0103m h\u1ecfi.\r\n\r\n[81] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang tr\u00ean 10 n\u0103m, cho ph\u00e9p trong v\u00f2ng 100 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1, phu d\u1ecbch. Sau 5 n\u0103m, s\u1ebd gi\u1ea3m 8\/10 thu\u1ebf c\u0169. H\u1ebft h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin l\u00e0m th\u00ec c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[82] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u0103m nay \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong c\u00f3 h\u01a1n 1900 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi ti\u1ebfn s\u0129, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 gi\u1ea3 m\u1ea1o h\u1ed9 t\u1ecbch, xin \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\r\n\r\nNg\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng c\u1eed nh\u00e2n c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong tr\u00ean 7 n\u0103m v\u00e0 kh\u00f4ng \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi. D\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch, c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u0103ng k\u00fd \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u01a1n \u1edf n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, m\u1eddi 2 quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf kinh \u0111\u00f4 b\u1ea3o l\u00e3nh, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m th\u00ec quan b\u1ea3o l\u00e3nh b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c g\u1eedi thi, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh \u0111i\u1ec3m thi c\u0169. N\u1ebfu h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3 m\u1ea1o qu\u00ea qu\u00e1n 3 \u0111\u1eddi, th\u00ec b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf th\u1ea5t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn \u0111ang \u0111\u1ec3 tang cha m\u1eb9 m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, v\u1eabn \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u0129nh b\u1ed5ng l\u1ed9c.\r\n\r\n[84] Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u T\u00fa l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Quang T\u1ef1 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban ti\u1ec1n cho binh s\u0129 s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf ch\u00e2u M\u1ea1c, qu\u00e2n Thu\u1eadn An.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng d\u00e2n b\u1eafn cung \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft l\u00ednh m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, cho ph\u00e9p gia \u0111\u00ecnh t\u1ea1m th\u1eddi c\u1eed con em trai tr\u1ebb kh\u1ecfe thay th\u1ebf, qu\u00e1 3 th\u00e1ng kh\u00f4ng ra tr\u00ecnh di\u1ec7n th\u00ec b\u1eaft con em \u0111\u00f3 \u0111i l\u00ednh thay.\r\n\r\n[87] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay m\u1ed7i khi g\u1eb7p l\u1ec5 Nam Giao, s\u1ebd b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u \u0111\u1eddi sau c\u1ee7a Chu Th\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0o h\u00e0ng quan l\u1ea1i. <i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam)<\/i>.\r\n\r\n[88] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban ti\u1ec1n cho binh s\u0129 s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd Tr\u1ecdng Dung l\u00e0m Ph\u00e1n L\u1ec5 b\u1ed9. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c b\u00e0i s\u00e1ch lu\u1eadn c\u1ee7a ba khoa M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng, Cao \u0111\u1ea1o kh\u00e2u vi\u00ean, Tr\u1ea7m lu\u00e2n th\u1ea3o tr\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean giao cho L\u1ec5 b\u1ed9 kh\u1ea3o h\u1ea1ch r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean[footnote]'L\u1ec5 b\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ea1i b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 10-18, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 27 T\u1ed5 t\u00f4ng ch\u1ebf khoa th\u1ee7 nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn thi.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Khang Hi\u1ebfu C\u01a1 l\u00e0m Ph\u00e1n L\u1ec5 b\u1ed9, \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng Ph\u00fa B\u1eadt c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1eeb l\u00fd xu\u1ea5t s\u1eafc, nh\u01b0ng Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ch\u01b0a tinh t\u1ebf, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho Tr\u1ecdng Dung, c\u00f2n Hi\u1ebfu C\u01a1 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, l\u1ea1i l\u1ea5y b\u00e0i s\u00e1ch lu\u1eadn c\u1ee7a B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.\r\n\r\nB\u1eadt l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 Nam.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb \u1edf H\u00e0 B\u1eafc tr\u1ed9m ph\u00e1 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1n, theo lu\u1eadt tr\u1ed9m ph\u00e1 \u0111\u00ea ph\u00f2ng, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 Nam \u0111\u1ec3 bi\u00ean qu\u1ea3n.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, t\u1eeb nay c\u00e1c b\u1ea3n c\u00e1o t\u1eeb c\u1ee7a quan tri\u1ec1u tr\u1edf l\u00ean, ph\u1ea3i ch\u00e9p ri\u00eang m\u1ed9t b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean c\u1ea5m trung.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban ti\u1ec1n cho binh s\u0129 tu s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf Ch\u00e2u Th\u00e2m, Ch\u00e2u H\u00ecnh.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ph\u1ee5ng qu\u1ed1c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Cao, S\u00f9ng l\u1ed9c Thi\u1ebfu khanh H\u00e0n Tri B\u1ea1ch \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ph\u00e1i Trung h\u01b0ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u1ef6, T\u00e2n ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 H\u00e0n Chi\u00eau Nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u1ea5y T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i x\u00e9t x\u1eed vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Khi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u01b0a b\u1ecb h\u1ea1i, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c La S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, n\u00ean s\u1edbm tr\u1eeb b\u1ecf \u0111\u1ec3 l\u00e0m trong s\u1ea1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> \u0110\u1ee9ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u1ed9t l\u00fac, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi \u1ea5y, b\u00e8n lui ra. L\u1ee3i D\u1ee5ng sau b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch ch\u1ebft, c\u00f2n S\u00f9ng Hu\u00e2n v\u1eabn c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n n\u00f3i \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, ng\u00e0y nh\u1eadn m\u1ec7nh, t\u1ea5u r\u1eb1ng Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c La S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, n\u00ean s\u1edbm tr\u1eeb b\u1ecf \u0111\u1ec3 l\u00e0m trong s\u1ea1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. \u0110\u1ee9ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u1ed9t l\u00fac[footnote]'Kh\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eddi', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi \u1ea5y, b\u00e8n lui ra.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u00fac \u0111\u00f3 L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 S\u00f9ng Hu\u00e2n c\u00f2n ch\u01b0a l\u1ed9 r\u00f5 s\u1ef1 ki\u00eau ng\u1ea1o, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ch\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 ngay ng\u00e0y nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u00e3 t\u1ea5u v\u1ec1 hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5, th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 ty gi\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edbi t\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng c\u00e1ch l\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb bi\u1ebfm c\u00f2n h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, v\u1ed9i n\u00f3i Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi \u1ea5y, c\u0169ng l\u00e0 sai.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, L\u1ee3i D\u1ee5ng kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f9ng S\u00f9ng Hu\u00e2n b\u1ecb t\u1ea5u chung, ho\u1eb7c n\u1ebfu \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 qu\u1ea3 c\u00f3 t\u1ea5u chung hai ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i ngay ng\u00e0y nh\u1eadn m\u1ec7nh. Truy\u1ec7n ch\u1eafc l\u00e0 sai. Nay l\u01b0\u1ee3c s\u1eeda ch\u00fat, ghi sau vi\u1ec7c \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn Ch\u00e2u. \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c, ch\u1eafc c\u0169ng v\u00ec t\u1ea5u v\u1ec1 S\u00f9ng Hu\u00e2n, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[96] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 b\u1ecb b\u1eaft giam \u1edf ng\u1ee5c V\u1eadn Ch\u00e2u, quan l\u1ea1i n\u00f3i t\u1ed9i \u0111\u00e1ng \u0111i \u0111\u00e0y, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u tha, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc kia s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Nam Y\u1ebfn, tr\u00e0n \u0111\u1ebfn V\u1eadn, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m. Nay s\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169, th\u00e0nh s\u00f4ng kh\u00f4, c\u1ea5m l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y theo ph\u1ee5 truy\u1ec7n, ch\u00e1nh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf.)<\/i>\r\n\r\n[97] V\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c b\u1ecb n\u1ea1n l\u1ee5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c b\u1eaft phu, n\u00ean \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng S\u1edf ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp. \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i tu\u1ea7n h\u1ed9 \u0111\u00ea Thi\u1ec1n, Ho\u1ea1t l\u00e0 Cao K\u1ebf M\u1eadt xin t\u1eeb \u0111\u00ea Ng\u00f4i C\u1ed1 \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u n\u1ed1i xu\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u00ea l\u1edbn, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea Dao \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t cao \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Cao Bi\u1ec7n l\u1ea1i xin \u1edf ph\u00eda t\u00e2y Thi\u1ec1n Ch\u00e2u chia d\u00f2ng hai con s\u00f4ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt th\u1ebf n\u01b0\u1edbc.\r\n\r\nNg\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n \u1ee8c, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Di\u00eam V\u0103n \u1ee8ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[98] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, Trung th\u01b0 chuy\u1ec3n b\u1ed5 c\u00e1c ch\u1ee9c danh t\u1eeb L\u1ee5c s\u1ef1 tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng c\u1ea7n theo th\u1ee9 t\u1ef1, m\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam khi\u1ebft, c\u1ea9n th\u1eadn, c\u00f3 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, hi\u1ec3u r\u00f5 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u1eabn tri\u1ec7u hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c danh g\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ea3o l\u00e3nh, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, s\u1ebd b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\n[99] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ch\u01b0 huy\u1ec7n c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng V\u1eadt t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c huy\u1ec7n l\u00e0m ngh\u1ec1 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do h\u00e0o d\u00e2n mua \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, thu l\u1ee3i l\u1edbn. T\u1eeb nay xin c\u1eed quan gi\u00e1m s\u00e1t, v\u00e0 giao cho Tam ty b\u1ea3o c\u1eed.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4. \u0110\u1ebfn n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u00ec b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1eed quan, n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 4, \u1ee8ng V\u1eadt l\u1ea1i xin, b\u00e8n chi\u1ebfu theo l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 c\u1eed quan.\r\n\r\nN\u0103m n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ebf kho\u00e1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t, v\u00ec c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ec1u do b\u1ea3o c\u1eed, n\u00ean th\u01b0\u1eddng che gi\u1ea5u kh\u00f4ng n\u00f3i. T\u1eeb nay xin ch\u1ec9 giao cho Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1eed quan \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi.\r\n\r\n[100] Thi\u00ean h\u1ea1 d\u00e2ng b\u00e1o H\u1ed9 b\u1ed9: ch\u1ee7 h\u1ed9 6.009.896, kh\u1ea9u 20.031.926; kh\u00e1ch h\u1ed9 4.552.793, kh\u1ea9u 6.022.312.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi c\u1ed1ng c\u1eed. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm th\u1eed th\u00e1ch k\u1ebb s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ec3 xem ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1ec7 x\u1ea5u lan tr\u00e0n, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1ee5 t\u1eadp ti\u1ec3u thuy\u1ebft, x\u00e9 n\u00e1t l\u1eddi d\u1ea1y x\u01b0a, tranh nhau vi\u1ebft v\u0103n ph\u00f9 phi\u1ebfm xa hoa<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1ea1nh vi ph\u00f9 khoa m\u0129 man chi v\u0103n', ch\u1eef 'man' \u300c\u66fc\u300d nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'man' \u300c\u8513\u300d, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng b\u1ea3n\u300b, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-1\" href=\"#footnote-337-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm mong \u0111\u1ee3i \u1edf ch\u01b0 sinh. L\u1ec5 b\u1ed9 h\u00e3y nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecdc gi\u1ea3, c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ti\u00ean th\u00e1nh, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd Tr\u1eabm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i quan ch\u1ee9c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 h\u1ea1n m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, \u0111\u00e2y h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta mong mu\u1ed1n sao? H\u00e3y l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u1ea7n th\u1ea7n xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u1ea7u ti\u1ebfn, \u00edt ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7u tho\u00e1i, t\u1ea1i sao v\u1eady?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 tranh gi\u00e0nh, \u0111\u1ec1 cao s\u1ef1 t\u0129nh l\u1eb7ng r\u00fat lui, th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd c\u00f3 phong kh\u00ed kh\u00f3 ham ti\u1ebfn m\u00e0 tr\u1ecdng tho\u00e1i lui v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu \u0111em l\u1ec7nh m\u1edbi v\u00e0 ph\u1ee5 l\u1ec7nh ban b\u1ed1 trong thi\u00ean h\u1ea1. Ban \u0111\u1ea7u, sai quan san \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng l\u1ec7nh nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u, c\u0169ng sai quan tu \u0111\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"'M\u1ec7nh quan san \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc ngh\u1ecb gi\u1ea3 d\u0129 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ec7nh h\u1eefu d\u1eef b\u1ed5n tri\u1ec1u s\u1ef1 d\u1ecb gi\u1ea3 di\u1ec7c m\u1ec7nh quan tu \u0111\u1ecbnh', 19 ch\u1eef 'San \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc, ngh\u1ecb gi\u1ea3 d\u0129 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ec7nh h\u1eefu d\u1eef b\u1ed5n tri\u1ec1u s\u1ef1 d\u1ecb gi\u1ea3, di\u1ec7c m\u1ec7nh quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 San \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc b\u1ed5 sung. Xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 1 chi 4.\" id=\"return-footnote-337-2\" href=\"#footnote-337-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, ho\u00e0n th\u00e0nh 30 quy\u1ec3n, H\u1eefu ty l\u1ea1i l\u1ea5y l\u1ec7nh nghi ch\u1ebf H\u00e0m B\u00ecnh v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u01b0\u1edbc th\u00fac. Trong s\u1eafc, nh\u1eefng t\u1ed9i danh nh\u1eb9 h\u01a1n 500 \u0111i\u1ec1u, \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 v\u00e0o sau l\u1ec7nh, g\u1ecdi l\u00e0 <em>&#8220;Ph\u1ee5 l\u1ec7nh s\u1eafc&#8221;<\/em>.<\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay, d\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam m\u00e0 t\u1ed5 ph\u1ee5, ph\u1ee5 m\u1eabu c\u00f2n s\u1ed1ng m\u00e0 t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u00e1c th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt, c\u00f2n \u0111\u00e3 ph\u00e2n c\u01b0 r\u1ed3i th\u00ec kh\u00f4ng x\u00e9t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Qu\u1ebf Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng C\u00e1o t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1eddi nh\u00e0 L\u01b0u, h\u1ec5 t\u1ed5 ph\u1ee5, ph\u1ee5 m\u1eabu c\u00f2n s\u1ed1ng m\u00e0 ch\u00e1u \u0111\u00e3 l\u1ea5y v\u1ee3 th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft chia t\u00e0i s\u1ea3n, sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ng\u00e0n v\u00e0ng, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f3 khi kh\u00f4ng t\u1ef1 nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh L\u0129nh Nam, m\u1edbi bi\u1ebft ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng cho ph\u00e9p \u1edf ri\u00eang. Tranh ch\u1ea5p ki\u1ec7n t\u1ee5ng \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t, xin ban \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 r\u00e0ng bu\u1ed9c.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7 v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua b\u1ed1n l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng con ch\u00e1u th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c; \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua ba l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ban \u01a1n. Th\u1ee9 s\u1eed, Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua s\u00e1u l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng con ch\u00e1u v\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e1u l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng con ch\u00e1u v\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-337-3\" href=\"#footnote-337-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, c\u0169ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c. Lang trung v\u00e0 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u00f3 ch\u1ee9c, quan th\u0103ng tri\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Qu\u00e2n gi\u00e1m \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam m\u00e0 m\u1ea5t, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m k\u1ef3 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, nh\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do c\u00e1c quan v\u0103n l\u00e0m tri ch\u00e2u, vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng v\u00e0 v\u00f5 l\u01b0\u1ee3c, h\u1ecd \u0111\u00e2u ch\u1ecbu \u0111\u1ec3 \u00fd. Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay ch\u1ecdn l\u1ea5y hai ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban tr\u1edf l\u00ean, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri ch\u00e2u \u1edf c\u00e1c n\u01a1i xung y\u1ebfu thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"T\u00e2y Xuy\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ee9 Xuy\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 47-7 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-4\" href=\"#footnote-337-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, Qu\u1ea3ng Nam, kh\u00f4ng k\u1ec3 xa g\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00e0 n\u01a1i xung y\u1ebfu th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'sung' (b\u1ed5 nhi\u1ec7m) nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 47-8 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-337-5\" href=\"#footnote-337-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang ho\u1eb7c vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh. Ho\u1eb7c khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng, h\u1ecfi han trong tri\u1ec1u, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u1edf n\u01a1i n\u00e0o, bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft th\u1eed th\u00e1ch h\u1ecd b\u1eb1ng vi\u1ec7c g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, sau \u0111\u00f3 giao cho h\u1ecd nhi\u1ec7m v\u1ee5 tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c l\u00e0m ph\u00f2ng th\u1ee7 cho ch\u00e2u qu\u1eadn, ho\u1eb7c l\u00e0m t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c v\u00f5 quan t\u1eeb ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m tr\u1edf v\u1ec1, tri ch\u00e2u ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y n\u0103m vi\u1ec7c, trong \u0111\u00f3 ba vi\u1ec7c v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, hai vi\u1ec7c v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng ho\u1eb7c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1; c\u00f2n tri qu\u00e2n ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y ba vi\u1ec7c, trong \u0111\u00f3 hai vi\u1ec7c v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, m\u1ed9t vi\u1ec7c v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng ho\u1eb7c vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[7] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Cao Bi\u1ec7n v\u00e0 N\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng, b\u00e0n vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u1eadp \u0110\u1ea1i H\u00e0n. L\u1ea1i sai N\u1ed9i th\u1ecb K\u1ef3 Tr\u1ecdng Tuy\u00ean \u0111i xem x\u00e9t l\u1ea1i, Tr\u1ecdng Tuy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng l\u1edbn \u0111\u00e3 ch\u1ea3y y\u00ean, c\u00e1c \u0111\u1eadp c\u0169ng \u0111\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc. Vua c\u0169ng ng\u1ea1i vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng d\u00e2n, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111em b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u1eadp cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u1eadp \u0110\u1ea1i H\u00e0n. Bi\u1ec7n l\u1ea1i xin n\u1edbi l\u1ecfng vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c d\u00e2n, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n Cao Bi\u1ec7n. Th\u00e1ng 12 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Bi\u1ec7n, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ea5u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin ph\u00ea <i>&#8220;y t\u1ea5u&#8221;<\/i> g\u1eedi v\u1ec1 Trung th\u01b0. Khi \u1ea5y, H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin ph\u00ea <i>&#8220;y t\u1ea5u&#8221;<\/i>, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5.<\/p>\n<p><em>(Chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 ban v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 3<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 ban v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 3, xem s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 82, chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 2 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7. Nguy\u00ean ch\u00fa c\u00f3 l\u1ebd nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-337-6\" href=\"#footnote-337-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.)<\/em><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m Ph\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ty gi\u00e1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u00fang l\u00e0m Tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, sau v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Linh Ti\u00ean \u1edf ch\u00e2u Th\u01b0. Th\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn qu\u00e1n l\u00e0m l\u1ec5, Ph\u00fang kh\u00e9o l\u00e9o k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi \u00f4ng ta, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c ti\u1ebfn c\u1eed Ph\u00fang v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. Vua h\u1ecfi Ph\u00fang mu\u1ed1n n\u00f3i g\u00ec, Ph\u00fang \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nay quy\u1ec1n th\u1ea7n ki\u00eau ng\u1ea1o ngang ng\u01b0\u1ee3c, s\u1eafp kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> \u00dd ch\u1ec9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng. Sau khi L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c m\u1ed9t th\u1eddi gian, Ph\u00fang m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m gi\u00e1n quan.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd Tr\u1ecdng Dung v\u00e0 Th\u1ea1ch Trung L\u1eadp \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n v\u00ec t\u1ed9i b\u1ea3o l\u00e3nh sai, ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, c\u00e1c quan xin v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ed5ng c\u1ed9ng 19 ban. \u0110\u1ebfn ban th\u1ee9 9, Vua ban y\u1ebfn cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, m\u1ed9t l\u00fac sau l\u1ea1i ng\u1ed3i thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u1ebfn chi\u1ec1u t\u1ed1i m\u1edbi tan.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Tr\u1ea1i ch\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i chi\u1ebfu m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf ch\u1ee9c, theo lu\u1eadt Gi\u00e1m l\u00e2m thi\u1ec7n ly tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 ph\u1ea1t th\u00eam hai b\u1eadc; t\u00ednh ng\u00e0y n\u1eb7ng h\u01a1n, theo lu\u1eadt t\u1ea1i quan v\u00f4 c\u1ed1 vong. C\u00e1c quan kh\u00e1c gi\u1ea3m hai b\u1eadc so v\u1edbi s\u1eafc l\u1ec7nh, n\u1ebfu c\u00f3 h\u00e0nh vi tr\u1ed1n tr\u00e1nh ho\u1eb7c g\u00e2y vi\u1ec7c b\u1ecf b\u00ea, ph\u1ea1t th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc. T\u1ef1 \u00fd nh\u1eadn b\u00e0i \u1ea5n, gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 v\u00e0 M\u00e3 Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb chuy\u1ec3n \u0111\u1ed1i v\u00e0 phong s\u1ef1 do Vi\u1ec7n \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m d\u00e2ng l\u00ean, ph\u00e2n lo\u1ea1i nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1ea3 thi r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. H\u1eefu ty gi\u00e1n Ph\u1ea1m Ph\u00fang n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Vua t\u1ef1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, th\u00ec ai d\u00e1m v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i h\u1ebft l\u1eddi!&#8221;<\/i> Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, chi\u1ebfu b\u00e3i vi\u1ec7c xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ea3ng Nam, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 chia ra c\u00e1c b\u1ed9 \u0111i tu\u1ea7n tra, v\u1ecb tr\u00ed \u1edf tr\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"V\u1ecb tr\u00ed \u1edf tr\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u, '\u0110\u1ed3ng ph\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'Ty ph\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-7\" href=\"#footnote-337-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, c\u1ea5p ri\u00eang \u1ea5n, khi \u0111i tu\u1ea7n tra th\u00ec d\u00f9ng, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua kh\u1ea3o h\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ba n\u0103m th\u00ec th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. C\u00e1c quan b\u00e0n r\u1eb1ng t\u1eeb khi b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, m\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ea3ng Nam ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c d\u00e2n, n\u00ean m\u1edbi l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p, ch\u00e2u \u00cdch th\u00eam b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e2u T\u1eed th\u00eam hai ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c n\u1ebfu d\u01b0\u1edbi ba ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho c\u1eed ba ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><em>(S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169 l\u00e0 bao nhi\u00eau, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u.)<\/em><\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng c\u1eed \u1edf To\u1ea3 s\u1ea3nh, t\u1eeb nay \u1edf kinh \u0111\u00f4 d\u00f9 c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 hay kh\u00f4ng, \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c hay ch\u01b0a nh\u1eadn ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u1ea5y gi\u1ea3i \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m ho\u1eb7c ph\u1ee7 Khai Phong, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m quan \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u1ea5y gi\u1ea3i \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, nh\u01b0ng ph\u1ea3i xin ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc. V\u0103n th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u1ee9ng c\u1eed hai l\u1ea7n, v\u00f5 th\u1ea7n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, c\u00f3 m\u01b0a to s\u1ea5m l\u1edbn, cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb ch\u00e1y. Cung n\u00e0y c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 3.610 gian, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Sinh S\u00f9ng Th\u1ecd.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, Th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f3c v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u00ean \u0111\u1ebf d\u1ed1c s\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng cung n\u00e0y, ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u00eam m\u00e0 ch\u00e1y g\u1ea7n h\u1ebft, may c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i m\u1ed9t hai \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf.&#8221;<\/i> Ph\u00f3 Khu m\u1eadt s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung \u0111o\u00e1n Th\u00e1i h\u1eadu c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i, b\u00e8n n\u00f3i th\u1eb3ng: <i>&#8220;Chi b\u1eb1ng \u0111\u1ed1t h\u1ebft \u0111i.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu h\u1ecfi nguy\u00ean do, Ung \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ti\u00ean tri\u1ec1u d\u00f9ng h\u1ebft s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean th\u00e0nh tro t\u00e0n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu nh\u00e2n ch\u1ed7 c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i m\u00e0 tu b\u1ed5, th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 t\u00f4n k\u00ednh l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi.&#8221;<\/i> T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, L\u1eef Di Gi\u1ea3n c\u0169ng \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eddi c\u1ee7a Ung, Di Gi\u1ea3n l\u1ea1i d\u1eabn ch\u1ee9ng s\u00e1ch \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b v\u1ec1 tai d\u1ecb \u0111\u1ec3 khuy\u00ean can, Th\u00e1i h\u1eadu im l\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[19] Trai lang Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0 T\u00f4 Thu\u1ea5n Kh\u00e2m, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n \u0110\u0103ng V\u0103n C\u1ed5 d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;B\u1eadc li\u1ec7t s\u0129 kh\u00f4ng tr\u00e1nh n\u00e9 g\u01b0\u01a1m gi\u00e1o m\u00e0 d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, b\u1eadc minh qu\u00e2n kh\u00f4ng che gi\u1ea5u l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u00f2ng trung. V\u00ec th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf \u1eaft s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, k\u1ebb ch\u1ee9a o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ng\u1ea5m ng\u1ea7m o\u00e1n tr\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, n\u00f3i ra \u0111\u00e3 kh\u00f3, nh\u01b0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00f2n kh\u00f3 h\u01a1n; ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u00e3 kh\u00f3, nh\u01b0ng th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f3 h\u01a1n. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ra, \u1eaft ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn; n\u1ebfu \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn, \u1eaft ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"'N\u1ebfu \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn, \u1eaft ph\u1ea3i' b\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32, s\u1ef1 ki\u1ec7n cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-337-8\" href=\"#footnote-337-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1eadc Vua ch\u00faa th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m nghe l\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y n\u0103m nay t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1, m\u01b0a d\u1ea7m \u00e2m u kh\u00f4ng ng\u1edbt, ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi sai l\u1ea7m, ch\u00ednh l\u1ec7nh nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean' ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-337-9\" href=\"#footnote-337-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Tr\u1eddi gi\u00e1ng tai \u01b0\u01a1ng l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1ea3nh t\u1ec9nh b\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ea1i \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c qu\u00e1 l\u1ea1m, b\u1ec7 h\u1ea1 nghe theo n\u00ean \u0111\u00e3 ban \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u mong ti\u00eau tr\u1eeb tai h\u1ecda. Nh\u01b0 th\u1ebf, k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ebft, k\u1ebb l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, m\u00e0 l\u1ea1i mu\u1ed1n h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd tr\u1eddi. X\u01b0a kia, gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a th\u1ee7y h\u1ea1n, ch\u01b0a t\u1eebng nghe d\u00f9ng \u0111\u1ea1i x\u00e1. V\u00ec th\u1ebf, sau khi ban x\u00e1, kh\u00ed \u00e2m v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ebfn nay.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch x\u01b0a c\u00f3 n\u00f3i: &#8216;Kh\u00ed \u00e2m t\u00edch t\u1ee5 sinh ra d\u01b0\u01a1ng, d\u01b0\u01a1ng sinh th\u00ec tai h\u1ecda xu\u1ea5t hi\u1ec7n.&#8217; Nh\u00e2n kh\u00ed m\u00f9a h\u1ea1, b\u00f9ng ph\u00e1t \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh, m\u01b0a gi\u00f3 l\u1eabn l\u1ed9n, l\u1eeda ch\u00e1y b\u1ed1n ph\u00eda, l\u1ea7u g\u00e1c mu\u00f4n n\u00f3c, ch\u1ec9 trong ch\u1ed1c l\u00e1t \u0111\u00e3 ch\u00e1y r\u1ee5i. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do s\u01a1 su\u1ea5t trong vi\u1ec7c ph\u00f2ng h\u1ecfa, m\u00e0 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea3nh c\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean m\u1eb7c \u00e1o tang, gi\u1ea3m b\u1edbt \u0103n u\u1ed1ng, tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, ban chi\u1ebfu th\u01b0 ai \u0111i\u1ebfu, b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5t nghi\u1ec7p, xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 v\u00e0 t\u1ea3 h\u1eefu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec cho qu\u1ed1c gia m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb l\u1ea1m quy\u1ec1n, suy ngh\u0129 v\u1ec1 nh\u1eefng sai l\u1ea7m trong ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p, thu nh\u1eadn nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i th\u00f4 thi\u1ec3n, may ra c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn tai h\u1ecda th\u00e0nh ph\u00fac l\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y qua, ch\u01b0a th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u00e0 l\u1ea1i t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kinh th\u00e0nh nghe tin \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i, b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ea7n ki\u1ec7m h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, thi\u00ean h\u1ea1 gi\u00e0u c\u00f3, kho t\u00e0ng \u0111\u1ea7y \u1eafp, m\u1edbi x\u00e2y cung n\u00e0y, \u0111\u1ebfn khi ho\u00e0n th\u00e0nh, trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi n\u0103m, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eb7p th\u1ee7y h\u1ea1n, tuy thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec1u thu \u0111\u1ee7 nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn kh\u1ed1n kh\u00f3. N\u1ebfu \u0111\u1ea1i h\u01b0ng th\u1ed5 m\u1ed9c, th\u00ec chi ph\u00ed kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n. T\u00e0i l\u1ef1c hao t\u1ed5n trong n\u1ed9i b\u1ed9, d\u00e2n ch\u00fang v\u1ea5t v\u1ea3 d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, hao t\u1ed5n trong n\u1ed9i b\u1ed9 v\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3 d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 tr\u1ecb qu\u1ed1c!&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi tr\u1eddi gi\u00e1ng tai \u01b0\u01a1ng, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i l\u00e0m tr\u00e1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch v\u1edbi tr\u1eddi. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd t\u1ef1 x\u00e9t m\u00ecnh, l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd tr\u1eddi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m kh\u00f4ng l\u00e0nh, mu\u1ed1n an \u1ed5n th\u00ec kh\u00f3 l\u00f2ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n c\u1ea7u ph\u00fac l\u1edbn, l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c! Nay th\u1ea7n xin b\u00e0y k\u1ebf cho b\u1ec7 h\u1ea1, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, b\u1ecf k\u1ebb n\u1ecbnh, tu \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u0103m lo vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang no \u0111\u1ee7 m\u00e0 thu\u1ebf m\u00e1 gi\u1ea3m nh\u1eb9, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi v\u00e0 y\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n. B\u1eadc hi\u1ec1n qu\u00e2n th\u1ea5y bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u00ec tu \u0111\u1ea1o tr\u1eeb hung, th\u1eddi lo\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o, tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea3nh c\u00e1o. Nay may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi b\u00e1o \u0111i\u1ec1m bi\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 tu s\u1eeda m\u00ecnh, sao c\u00f3 th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi H\u00e1n Tuy\u00ean \u0110\u1ebf, \u0111i\u1ec7n B\u1ea1ch H\u1ea1c \u1edf M\u1eadu L\u0103ng b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: &#8216;G\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u1ecfa ho\u1ea1n gi\u00e1ng xu\u1ed1ng v\u01b0\u1eddn t\u1ea9m c\u1ee7a Hi\u1ebfu V\u0169 \u0110\u1ebf, Tr\u1eabm run s\u1ee3 lo l\u1eafng. Kh\u00f4ng th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 bi\u1ebfn d\u1ecb, t\u1ed9i l\u1ed7i \u1edf n\u01a1i Tr\u1eabm, c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 ra l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Tr\u1eabm, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ec9nh ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8217; M\u1eadu L\u0103ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng kinh \u0111\u00f4, \u0111i\u1ec7n B\u1ea1ch H\u1ea1c c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1edbn b\u1eb1ng cung \u0111i\u1ec7n n\u00e0y, th\u1ebf m\u00e0 Vua c\u00f2n ban chi\u1ebfu kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec3 t\u00ecm l\u1ed7i c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi x\u01b0a lo l\u1eafng nguy nan, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u01b0 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i x\u00e9t s\u00e1ch \u300aNg\u0169 H\u00e0nh Ch\u00ed\u300b: &#8216;Ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb n\u1ecbnh ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng, quan l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1, tu\u00e2n theo ph\u00e9p t\u1eafc c\u0169, coi tr\u1ecdng l\u1ec5 nghi v\u00e0 c\u00f4ng lao, th\u00ec l\u1eeda gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3. N\u1ebfu \u0111\u1ea1o tin kh\u00f4ng v\u1eefng, ho\u1eb7c khoe khoang s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i, k\u1ebb gi\u00e8m pha l\u1ed9ng h\u00e0nh, t\u00e0 th\u1eafng ch\u00ednh, th\u00ec l\u1eeda m\u1ea5t t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3. T\u1eeb tr\u00ean gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, ho\u1eb7c tai h\u1ecda \u1eadp \u0111\u1ebfn b\u1eeba b\u00e3i, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y t\u00f4ng mi\u1ebfu, thi\u00eau r\u1ee5i cung \u0111i\u1ec7n, d\u00f9 c\u00f3 huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8217; V\u00ec th\u1ebf, n\u0103m th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi L\u1ed7 Th\u00e0nh C\u00f4ng, cung \u0111i\u1ec7n m\u1edbi b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, L\u01b0u H\u01b0\u1edbng cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee9ng v\u1edbi vi\u1ec7c Th\u00e0nh C\u00f4ng tin l\u1eddi gi\u00e8m pha c\u1ee7a con ch\u00e1u Tam Ho\u00e0n, \u0111u\u1ed5i b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a cha; m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 ch\u00edn \u0111\u1eddi T\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng, n\u01b0\u1edbc T\u1ed1ng b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, L\u01b0u H\u01b0\u1edbng cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee9ng v\u1edbi vi\u1ec7c T\u1ed1ng C\u00f4ng nghe l\u1eddi gi\u00e8m pha, \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ea1i phu Hoa Nh\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y sang n\u01b0\u1edbc L\u1ed7.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay cung \u0111i\u1ec7n b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, h\u00e1 c\u0169ng c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n nh\u01b0 v\u1eady ch\u0103ng? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eb7ng l\u1ebd suy x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u1ecf \u0111i vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i t\u1ed1n c\u00f4ng s\u1ee9c, noi theo ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n, thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd r\u1ea5t may m\u1eafn!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Thu\u1ea5n Kh\u00e2m l\u00fac \u0111\u00f3 hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t tu\u1ed5i, l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a D\u1ecbch \u00d4n, con c\u1ee7a K\u1ef3.<\/p>\n<p><i>(Thu\u1ea5n Kh\u00e2m d\u00e2ng s\u1edb, ch\u00ednh s\u1eed kh\u00f4ng ghi r\u00f5 th\u00e1ng, trong t\u1eadp c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng con em c\u1ee7a c\u00e1c quan Tam Ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 qu\u1ea3n l\u00fd kho ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c trong kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang ki\u00eam L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Duy\u1ec7n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi Th\u00e1i h\u1eadu nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u, \u0111\u1ecbnh ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. \u0110\u1ebfn l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd ng\u00e0y Tr\u01b0\u1eddng Ninh ti\u1ebft, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 b\u00e0y bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u1ec9' b\u00e0y bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c, ch\u1eef 'ch\u1ec9' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 310, \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'ch\u1ec9'.\" id=\"return-footnote-337-10\" href=\"#footnote-337-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. Th\u00e2n thu\u1ed9c b\u00ean c\u1ea1nh Th\u00e1i h\u1eadu th\u01b0\u1eddng xin y\u1ebft ki\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n ng\u0103n c\u1ea3n, Th\u00e1i h\u1eadu c\u00e0ng kh\u00f4ng vui. Khi cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb ch\u00e1y, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00ec qu\u1ea3n l\u00fd kh\u00f4ng nghi\u00eam, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1ecbu t\u1ed9i, n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ra nh\u1eadm ch\u1ee9c ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng', ch\u1eef 't\u01b0\u1edbng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-337-11\" href=\"#footnote-337-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i sang Thanh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[23] Ban chi\u1ebfu cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh t\u1eeb nay vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng Th\u00e2n t\u00f2ng, Th\u00e2n s\u1ef1 quan ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1ef1 \u00fd \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 n\u1ed9i th\u1ecb \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng truy\u1ec1n l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 260 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Th\u00e2n t\u00f2ng \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t ch\u1ec9 huy, t\u1eeb Ph\u00f3 hi\u1ec7u Ho\u00e0ng To\u1ea1i tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ebfn Chi\u00eau \u1ee8ng c\u1ee9u h\u1ecfa, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o cho b\u1ea3n ty, Vua cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[24] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 l\u0169 l\u1edbn, l\u00e0m h\u01b0 c\u1ea7u phao \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[25] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, sai H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung Chung Ly C\u1ea9n l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Ph\u1ea1m T\u00f4ng C\u1ed5 l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>L\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho C\u1ea9n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u1ebfn n\u01a1i ph\u00e1t kho l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3, nh\u1eefng nh\u00e0 b\u1ecb n\u1ea1n l\u1ee5t c\u00f2n s\u1ed1ng ba ng\u01b0\u1eddi th\u00ec c\u1ea5p hai ng\u00e0n ti\u1ec1n, \u00edt h\u01a1n th\u00ec m\u1ed9t ng\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng thu nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec quan ph\u1ea3i ch\u00f4n c\u1ea5t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00ec cho ph\u00e9p n\u1ed9p thu\u1ebf g\u1ea7n n\u01a1i quan, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng kho t\u00e0ng, doanh tr\u1ea1i b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa ngay, nh\u1eefng n\u01a1i th\u1ea5p th\u00ec d\u1eddi l\u00ean ch\u1ed7 cao<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ed7 th\u1ea5p d\u1eddi l\u00ean ch\u1ed7 cao, ch\u1eef 'd\u1eddi' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1eafc', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda\" id=\"return-footnote-337-12\" href=\"#footnote-337-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. Nh\u1eefng v\u1eadt c\u1ee7a quan b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng th\u00ec ph\u1ea3i c\u1ea5p ph\u00e1t ngay. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ph\u01b0\u1eddng gi\u00e1m l\u00e0m m\u1ea5t ng\u1ef1a c\u1ee7a quan th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed9i, ch\u1ec9 ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 giao v\u1ec1 b\u1ed9 ph\u1eadn qu\u1ea3n l\u00fd. Nh\u1eefng quan l\u1ea1i tham lam t\u00e0n b\u1ea1o th\u00ec ph\u1ea3i t\u1ea5u h\u1eb7c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c th\u00ec giao cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i x\u1eed nh\u1eb9. Nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng t\u1eadn b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tri Quang ch\u00e2u, T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 su\u1ea5t ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"Tri Quang ch\u00e2u, T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 su\u1ea5t ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t, ba ch\u1eef 'ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-30, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 324 b\u1ea3n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-337-13\" href=\"#footnote-337-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, an tr\u00ed \u1edf Tr\u1eeb ch\u00e2u; \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1c l\u00e0m S\u00e2m ch\u00e2u Tr\u01b0\u1edfng s\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u1ef1c t\u1ed1 c\u00e1o Ph\u1ed5 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ed9 h\u1ea1, d\u00f9ng ti\u1ec1n ri\u00eang tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1edd Kh\u1ed5ng T\u1eed. Khi sai quan \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u tra, l\u1ea1i ph\u00e1t hi\u1ec7n Th\u1ef1c c\u0169ng c\u00f3 t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Ph\u1ed5 sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111\u1ebfn D\u0129nh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u1ea5m s\u0129 th\u1ee9, t\u0103ng \u0111\u1ea1o d\u00f9ng gi\u01b0\u1eddng t\u1ee7 s\u01a1n \u0111\u1ecf.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, v\u00ec Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng cung b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, sai s\u1ee9 \u0111i b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung \u0110\u1ecbch Ph\u1ec9 l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Tr\u1ea7n T\u00f4ng Hi\u1ebfn l\u00e0m ph\u00f3. Tr\u1ea7n T\u00f4ng Hi\u1ebfn, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, \u0110\u1ed3ng tu qu\u1ed1c s\u1eed T\u1ed1ng Th\u1ee5 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>Th\u1ee5 gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan \u1edf cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, m\u00e0 cung n\u00e0y b\u1ecb ch\u00e1y, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. C\u00e1c n\u1ed9i th\u1ecb l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Th\u1eeba th\u1ee5 \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c ph\u1ea1t ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9. B\u1ed1n \u0111\u1ea1o s\u0129 b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng, n\u0103m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady. Tri cung L\u00fd Tri T\u1ed5n v\u1eabn b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf qu\u1ea3n l\u00fd \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Tri cung L\u00fd Tri T\u1ed5n v\u1eabn b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf qu\u1ea3n l\u00fd \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u: ch\u1eef 'Nh\u01b0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'N\u00e3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 v\u1ec1 vi\u1ec7c cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb ch\u00e1y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-14\" href=\"#footnote-337-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111i\u1ec1u tra nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00e1y, ph\u00e1t hi\u1ec7n Tri T\u1ed5n t\u1eebng c\u00f9ng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec7 \u0103n th\u1ecbt u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u trong cung, n\u00ean b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i h\u1eadu t\u1ee9c gi\u1eadn v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft giam v\u00e0o ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u1ecbnh x\u1eed t\u1eed. Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>&#8220;X\u01b0a cung Ho\u00e0n v\u00e0 cung Hi c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 b\u1ecb ch\u00e1y, Kh\u1ed5ng T\u1eed cho r\u1eb1ng Ho\u00e0n v\u00e0 Hi \u0111\u00e3 h\u1ebft th\u1eddi n\u00ean b\u1ecb h\u1ee7y. Mi\u1ebfu Cao v\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n \u1edf Li\u00eau \u0110\u00f4ng b\u1ecb ch\u00e1y, \u0110\u1ed5ng Tr\u1ecdng Th\u01b0 cho r\u1eb1ng mi\u1ebfu Cao kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf Li\u00eau \u0110\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ed5ng Tr\u1ecdng Th\u01b0 cho r\u1eb1ng mi\u1ebfu Cao kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf Li\u00eau \u0110\u00f4ng: ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-337-15\" href=\"#footnote-337-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf g\u1ea7n l\u0103ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 tai h\u1ecda. \u0110i\u1ec7n S\u00f9ng Hoa c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ng\u1ee5y b\u1ecb ch\u00e1y, Cao \u0110\u01b0\u1eddng Long khuy\u00ean r\u0103n v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u00e0i t\u1ea1 cung th\u1ea5t, n\u00ean b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng s\u1eeda, nh\u01b0ng V\u0103n \u0110\u1ebf kh\u00f4ng nghe, n\u0103m sau l\u1ea1i b\u1ecb ch\u00e1y. Nay cung \u0111i\u1ec7n x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi kinh ngh\u0129a, tai bi\u1ebfn x\u1ea3y ra nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o, xin b\u1ecf \u0111\u1ea5t \u1ea5y, d\u1eebng c\u00e1c l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u1ee9ng v\u1edbi thi\u00ean bi\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u1eefu ty gi\u00e1n Ph\u1ea1m Ph\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"H\u1eefu ty gi\u00e1n Ph\u1ea1m Ph\u00fang: 'H\u1eefu ty gi\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ea3 ty gi\u00e1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 304 b\u1ea3n truy\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-16\" href=\"#footnote-337-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 thi\u00ean tai, kh\u00f4ng n\u00ean b\u1eaft giam \u0111i\u1ec1u tra. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng T\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u1ebfu l\u1ea1i tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m tr\u1eddi th\u00eam gi\u1eadn. V\u00ec nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady, Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ec1u t\u1ec9nh ng\u1ed9, b\u00e8n gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n v\u1eabn c\u00f2n nghi ng\u1edd r\u1eb1ng s\u1ebd tu s\u1eeda l\u1ea1i cung \u0111i\u1ec7n, Ph\u00fang l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ed7 tr\u00ean n\u00fai \u0111\u00e3 h\u1ebft, s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ki\u1ec7t, d\u00f9 c\u00f3 tu s\u1eeda l\u1ea1i c\u0169ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u00e0nh. Th\u1ea7n bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 d\u1eb9p nghi ng\u1edd trong thi\u00ean h\u1ea1? Xin h\u00e3y minh b\u1ea1ch c\u00e1o v\u1edbi b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi nh\u00e0 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu, l\u1ea5y \u00fd kh\u00f4ng tu s\u1eeda l\u1ea1i cung \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 d\u1ee5 thi\u00ean h\u1ea1. \u0110\u1ed5i t\u00ean \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Sinh S\u00f9ng Th\u1ecd th\u00e0nh V\u1ea1n Th\u1ecd Quan.<\/p>\n<p>[31] C\u1ea5m c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n \u1edf Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 mua b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, v\u00ec d\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00e1t hung, th\u01b0\u1eddng ra l\u1ec7nh, \u00e9p b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m cho d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o, m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, xu\u1ea5t kho n\u1ed9i t\u00e0ng v\u00e0 kho gi\u00e1m h\u00f3a m\u1ed7i n\u01a1i 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, g\u1eedi xu\u1ed1ng Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 gi\u00fap mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u0103n. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1ea5u ti\u1ebfn con em nh\u00e0 kh\u00e1c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n kh\u00e1c h\u1ecd, c\u00f2n nh\u1ecf ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed9c m\u00e0 nh\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, ph\u1ea3i k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf t\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c cung quan s\u1ee9 do c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u1eef Di Gi\u1ea3n, Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n, H\u1ea1 T\u1ee7ng.<\/p>\n<p>[35] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay m\u1ed7i n\u0103m ban \u00e1o \u1ea5m cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u theo m\u1eabu ban xu\u1ed1ng m\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o t\u1ea1i ch\u1ed7, ch\u1ec9 c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n mang chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn l\u1ea5y ban, mi\u1ec5n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4. Theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Tam ty.<\/p>\n<p>[36] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u00ean \u0111\u1ebf lo l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a quan l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi li\u00eam khi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch, n\u00ean ban th\u00eam ru\u1ed9ng c\u00f4ng. Th\u1eddi gian d\u1ea7n tr\u00f4i, s\u1ef1 x\u00e2m l\u1ea5n c\u00e0ng nhi\u1ec1u, ki\u1ec7n t\u1ee5ng n\u1ed5i l\u00ean, l\u1ea1i h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf. Nay b\u00e3i b\u1ecf ru\u1ed9ng ch\u1ee9c trong thi\u00ean h\u1ea1, quan thu l\u1ea1i thu nh\u1eadp, l\u1ea5y gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u00f3 chia \u0111\u1ec1u c\u1ea5p ph\u00e1t. L\u1ea1i giao cho Tam ty so\u1ea1n \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc ri\u00eang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i ru\u1ed9ng ch\u1ee9c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng, l\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb kh\u00f4ng t\u1ed1t, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y nhi\u1ec1u l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, xin b\u00e3i b\u1ecf. Chi\u1ebfu cho h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng Tam ty, Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n, L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, t\u1ec3 th\u1ea7n L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng M\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea1o, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u1ea1 T\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. C\u00e1c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung, Kh\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. T\u1ee7ng v\u00e0 Di Gi\u1ea3n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, n\u00ean d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1 thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[40] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[41] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea1c v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, T\u01b0 phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u S\u1edf \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t quan, c\u00e1ch ch\u1ee9c, v\u00ec t\u1ed9i b\u1ea3o l\u00e3nh sai ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3o l\u00e3nh ai, c\u1ea7n tra x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, t\u1eeb nay l\u1ea5y 50 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i thi.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u1edf Tam vi\u1ec7n, theo l\u1ec7 c\u0169, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do c\u00e1c tri ch\u00e2u b\u1ed5 nhi\u1ec7m. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean, L\u00fd Ho\u00e0nh, Chu Gi\u00e1n \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ee9c tri huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Suy quan \u1edf c\u00e1c t\u1ec9nh ph\u1ee7, r\u1ed3i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, th\u0103ng ch\u1ee9c qu\u00e1 nhanh. Xin t\u1eeb nay c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec1u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m tri ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n t\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e0i m\u00e0 th\u00e2m ni\u00ean c\u00f2n \u00edt, t\u1ea1m cho ra l\u00e0m tri ch\u00e2u.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n tra x\u00e9t, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i th\u00e1ng ch\u00edn.)<\/i><\/p>\n<p>[44] T\u1eeb khi \u0111\u1ecbnh ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chi\u1ebft tr\u01b0\u1ee3ng, d\u00e0i ng\u1eafn r\u1ed9ng h\u1eb9p \u0111\u1ec1u c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u1ea9n, quan l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y \u00fd. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, H\u1eefu ty xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u01b0\u1ee3ng d\u00f9ng, n\u1eb7ng kh\u00f4ng qu\u00e1 15 l\u1ea1ng, \u0111\u00f3ng d\u1ea5u l\u00ean tr\u00ean, giao cho b\u1ed9 ph\u1eadn ph\u1ee5 tr\u00e1ch th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0m quan g\u1ea7n d\u00e2n.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 C\u00fac V\u1ecbnh l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng V\u0129nh T\u00edch l\u00e0m ph\u00f3; Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u00e1n tam ty L\u00fd khi\u1ebfm ty Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea7n l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u1ea1ch Nguy\u00ean T\u00f4n l\u00e0m ph\u00f3; H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4 K\u1ef3 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n Ho\u00e0ng h\u1eadu Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi sai quan mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n d\u1ee5ng, nh\u01b0ng th\u00f3c g\u1ea1o ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb m\u1ed1c, \u1ea9m th\u1ed1i kh\u00f4ng \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1eeb nay d\u00f9 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111\u1eb7t hai ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m d\u1ecdc s\u00f4ng \u1edf ph\u1ee7 Giang Ninh.<\/p>\n<p>[49] Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, b\u1ec1 t\u00f4i h\u1ea1n ch\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u00e0 30 kho\u1ea3nh, nh\u01b0ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong m\u1ed9t ch\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t ch\u00f4n c\u1ea5t \u0111\u00f4i khi b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi thuy\u1ebft \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, n\u00ean vi\u1ec7c ti\u1ebfn h\u00e0nh r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. Xin cho ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t m\u1ed9 \u0111i\u1ec1n \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 5 kho\u1ea3nh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf ch\u00e2u Nhung ph\u1ea1m t\u1ed9i, giao cho Tri ch\u00e2u x\u1eed l\u00fd h\u00f2a gi\u1ea3i. N\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Ai trong ba n\u0103m kh\u00f4ng g\u00e2y s\u1ef1, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u0110\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i phong l\u00e0m Tr\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ra chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed \u1edf ba vi\u1ec7n n\u1ebfu kh\u00f4ng tham gia tri\u1ec1u h\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ra ngo\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u c\u1ea7n xem x\u00e9t, ho\u1eb7c ch\u1eafc c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 2, do l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu nh\u1eafc nh\u1edf.)<\/em><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c m\u00f4n: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri v\u00e0 \u00c1p ban, n\u1ebfu l\u00e0 Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u00eau ho\u00e0ng s\u1ee9', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 3-14 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-17\" href=\"#footnote-337-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, th\u00ec x\u1ebfp c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1edbi Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9; c\u00e1c ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9 ph\u00f3 tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, x\u1ebfp th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0ng ri\u00eang<a class=\"footnote\" title=\"'T\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-18\" href=\"#footnote-337-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tri v\u00e0 \u00c1p ban th\u01b0\u1eddng do Cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, trong cung ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ed9i kh\u0103n, m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i th\u00f4 l\u00e0 \u0111\u1ee7. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef Di Gi\u1ea3n kh\u00f4ng xem x\u00e9t c\u1ed1 s\u1ef1, v\u1ed9i n\u00e2ng b\u1eadc c\u1ee7a h\u1ecd, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110\u00f4 tri v\u00e0 \u00c1p ban \u0111\u1ed9i kh\u0103n, m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i th\u00f4, theo \u300aGiang H\u01b0u Ph\u1ee5c t\u1ea1p ch\u00ed\u300b, l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng H\u1ee9a c\u00f4ng n\u00e2ng b\u1eadc cho \u0110\u00f4 tri v\u00e0 \u00c1p ban, kh\u00f4ng b\u00e1o cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. \u0110\u1ebfn nay, m\u1ed7i khi th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u xin mi\u1ec5n ch\u1ea7u ch\u00ednh nha. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc do v\u1ee5 v\u1ee1 \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng S\u1edf.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb, T\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n v\u00e0 Ph\u00e1p tr\u1ef1c quan, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 ph\u00e1n quan c\u00f9ng t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n hi\u1ec7u V\u0129nh \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh V\u0129nh Ninh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u00ean l\u0103ng c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. C\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch trong huy\u1ec7n c\u00f3 t\u00ean tr\u00f9ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i theo.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, T\u01b0 phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u Khu\u1ebfch t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi x\u00e9t \u00e1n c\u1ea5p b\u00e1ch \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, ch\u1ec9 c\u00f3 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch v\u1ee5 \u00e1n k\u00fd t\u00ean, c\u00f2n c\u00e1c quan ph\u00e1p quan kh\u00e1c kh\u00f4ng tham gia, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ebft l\u00f2ng. Xin t\u1eeb nay b\u1eaft bu\u1ed9c t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i k\u00fd t\u00ean, n\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u00f3 sai s\u00f3t th\u00ec c\u00f9ng ch\u1ecbu t\u1ed9i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban ph\u00e1t \u00e1o \u1ea5m cho c\u00e1c l\u1ed9, h\u00e0ng n\u0103m c\u1eed quan k\u1ef9 thu\u1eadt, t\u1eeb nay cho ph\u00e9p tham gia th\u00eam nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i c\u00f4ng th\u1ea7n ngh\u00e8o kh\u00f3 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e2u n\u0103m \u1edf c\u00e1c c\u1eeda cung.<\/p>\n<p>[59] Sau khi bi\u00ean so\u1ea1n xong b\u1ed9 lu\u1eadt, h\u1ee3p nh\u1ea5t lu\u1eadt ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch, so v\u1edbi lu\u1eadt th\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 gi\u1ea3m h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m \u0111i\u1ec1u. Nh\u1eefng t\u1ed9i thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u00e1p lu\u1eadt g\u1ed3m: t\u1ed9i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u c\u00f3 17 lo\u1ea1i, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y c\u00f3 34 lo\u1ea1i, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 c\u00f3 106 lo\u1ea1i, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 258 lo\u1ea1i, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh roi c\u00f3 76 lo\u1ea1i, t\u1ed9i ph\u1ed1i l\u01b0u c\u00f3 63 lo\u1ea1i, t\u1eeb t\u1ed9i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u tr\u1edf xu\u1ed1ng ph\u1ea3i t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u00f3 71 lo\u1ea1i, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u n\u1eb1m ngo\u00e0i lu\u1eadt l\u1ec7 hi\u1ec7n h\u00e0nh.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 xem x\u00e9t, nghe \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a thu\u1eadn ti\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng trong v\u00f2ng m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-19\" href=\"#footnote-337-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, r\u1ed3i m\u1edbi kh\u1eafc b\u1ea3n ban h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t quan th\u01b0\u1eddng tham \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng v\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[61] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, t\u1eeb nay khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u, tri qu\u00e2n, ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0 x\u00e9t duy\u1ec7t, n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Tri Thanh Ch\u00e2u L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m Tri H\u00e0 Nam Ph\u1ee7. \u0110\u1ecbch v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u1ecbch: <i>&#8220;Khanh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng mu\u1ed1n ta tham gia vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai l\u1ea7m. Nay ta b\u1ea3o d\u01b0\u1ee1ng thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ebfn th\u1ebf n\u00e0y, khanh th\u1ea5y sao?&#8221;<\/i> \u0110\u1ecbch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean \u0111\u1ebf ban \u01a1n s\u00e2u, nay th\u1ea5y thi\u00ean t\u1eed th\u00e1nh minh, th\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn th\u1ebf.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu c\u0169ng vui.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho ba ty l\u1ec7nh th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1edf kinh s\u01b0 n\u1ed9p m\u1ed9t ngh\u00ecn v\u1ea1n b\u00f3 c\u1ecf ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[64] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, v\u1ee3 c\u1ee7a Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, nguy\u00ean l\u00e0 T\u1ea3 d\u1ee5 \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed, t\u01b0\u1edbc Th\u01b0 Th\u00e0nh huy\u1ec7n qu\u00e2n h\u1ecd H\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c phong l\u00e0m L\u1ea1c An qu\u1eadn qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 t\u1eebng ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u1edf \u0110\u00f4ng cung, con trai \u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecdng T\u01b0, ch\u1ee9c T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, xin \u0111em ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ec3 phong cho m\u1eb9 m\u1ed9t t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn, Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u00e0 ban chi\u1ebfu th\u0103ng ch\u1ee9c cho Tr\u1ecdng T\u01b0.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m thu\u1ebf thu, cho ph\u00e9p n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1eb7t t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng thu thu\u1ebf trong m\u1ed9t n\u0103m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi khi\u1ebfu n\u1ea1i kh\u00f4ng k\u1ecbp h\u1ea1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c qu\u00e2n \u1edf kinh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i chi l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, l\u1ec7nh cho quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m tr\u01b0\u1eddng th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ba vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c kho th\u00f3c theo n\u0103m th\u00e1ng, c\u1ea5p ph\u00e1t theo m\u1ee9c cao th\u1ea5p c\u1ee7a qu\u00e2n t\u01b0. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o vi ph\u1ea1m th\u00ec cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o, c\u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ba m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n ti\u1ec1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u khi kh\u00e1m x\u00e9t gi\u1ea5y t\u1edd, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, c\u00f3 doanh tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda t\u00e2y m\u00e0 l\u1ea1i c\u1ea5p ph\u00e1t t\u1eeb kho ph\u00eda \u0111\u00f4ng, ho\u1eb7c \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u1ea1i c\u1ea5p t\u1eeb kho ph\u00eda t\u00e2y, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 y\u00eau s\u00e1ch qu\u00e2n nh\u00e2n. Vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c giao xu\u1ed1ng Tam ty, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e0m c\u1ea5p ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u do vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u d\u00e2ng m\u1eabu tr\u01b0\u1edbc, sau \u0111\u00f3 Tam ty \u0111\u1ecbnh kho v\u00e0 ph\u00e2n chia theo n\u0103m th\u00e1ng. Nay \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f3 m\u01b0\u1eddi hai kho ch\u1ee9a g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i ch\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, ph\u00eda nam th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t kho g\u1ea1o, ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh c\u00f3 ba kho ch\u1ee9a c\u1ea3 tr\u00e0, ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh c\u00f3 b\u1ed1n kho ch\u1ee9a thu\u1ebf trong kinh v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n ng\u1ef1a, ch\u1ed7 ch\u1ee9a \u0111\u00e3 kh\u00e1c nhau, kh\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c doanh tr\u1ea1i xa g\u1ea7n m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t. T\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u n\u1ebfu d\u00e1m d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 y\u00eau s\u00e1ch, xin tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch \u300aB\u00fat \u0111\u00e0m\u300b c\u1ee7a Th\u1ea9m Qu\u00e1t ch\u00e9p: Tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u1ed5 th\u01b0\u1eddng r\u0103n c\u1ea5m binh l\u00ednh, \u00e1o d\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 \u0111\u1ea7u g\u1ed1i, mua c\u00e1 th\u1ecbt v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u v\u00e0o c\u1ed5ng doanh tr\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt thay phi\u00ean canh gi\u1eef, mu\u1ed1n h\u1ecd quen v\u1edbi s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 n\u01a1i n\u00fai s\u00f4ng, xa v\u1ee3 con v\u00e0 n\u1ed7i nh\u1edb qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u0111i canh gi\u1eef b\u00ean ngo\u00e0i nhi\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u00edt con, m\u00e0 c\u01a1m \u00e1o d\u1ec5 \u0111\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, binh l\u00ednh \u1edf kinh th\u00e0nh xin l\u01b0\u01a1ng, doanh tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh th\u00ec l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn kho ph\u00eda t\u00e2y, \u1edf ph\u00eda t\u00e2y th\u00ec \u0111\u1ebfn kho ph\u00eda \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p thu\u00ea xe c\u1ed9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ef1 mang v\u00e1c, t\u1eebng th\u00e2n chinh l\u00ean c\u1eeda H\u1eefu D\u1ecbch xem x\u00e9t, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1eadp luy\u1ec7n s\u1ee9c l\u1ef1c, ki\u1ec1m ch\u1ebf s\u1ef1 ki\u00eau ng\u1ea1o l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, n\u00ean qu\u00e2n l\u00ednh c\u01a1m \u00e1o kh\u00f4ng ham mu\u1ed1n b\u00ean ngo\u00e0i, ch\u1ecbu kh\u1ed5 nh\u1ecdc m\u00e0 d\u1ec5 sai khi\u1ebfn.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 ch\u1ec9 ra t\u1ec7 h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u kh\u00e1m x\u00e9t gi\u1ea5y t\u1edd, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 v\u00e0 ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh duy\u1ec7t binh l\u00ednh H\u1ed5 D\u1ef1c v\u00e0 V\u0169 K\u1ecb t\u1eadp tr\u1eadn, th\u0103ng b\u1ed5 c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, kinh th\u00e0nh x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[69] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan tri ch\u00e2u qu\u00e2n, v\u0103n v\u0169 th\u0103ng tri\u1ec1u quan, m\u1ed7i n\u0103m c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c ph\u00e1n quan, ch\u1ee7 b\u1ea1, u\u00fd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tham nh\u0169ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u00e3 qua ba k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u00e3 qua b\u1ed1n k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh. C\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111\u1ebfn hai ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh g\u1ea7n. Khi nhi\u1ec7m k\u1ef3 k\u1ebft th\u00fac m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u1ed9i c\u00f4ng t\u01b0 nh\u1eb9, kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t oan u\u1ed5ng, b\u1eaft gi\u1eb7c kh\u00f4ng g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, b\u1ed9 s\u1edf t\u1ea1i s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ecb an, th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c m\u1ea1c. L\u1ea1i l\u00e0m tri huy\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i l\u00e0m tri huy\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u00f3', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-20\" href=\"#footnote-337-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c c\u00f3 t\u1ed9i nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f4ng t\u01b0 nh\u1eb9, ch\u1ee9c nghi\u1ec7p c\u00e0ng tu d\u01b0\u1ee1ng, khi thay v\u1ec1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u1ed1i, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m kinh quan. V\u1eabn theo t\u1eebng nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tuy\u1ec3n, n\u1ed9p th\u00f3c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u ngo\u1ea1i v\u00e0o l\u00e0m l\u1ec7nh, \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00e0 c\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n d\u1eabn c\u00e1c tuy\u1ec3n nh\u00e2n v\u00e0o tri\u1ec1u t\u1eeb bi\u1ec7t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n: <i>&#8220;Ch\u1ee9c v\u1ee5 huy\u1ec7n l\u1ec7nh, c\u00f3 d\u00e2n c\u00f3 x\u00e3, m\u1ecdi vi\u1ec7c h\u00ecnh ch\u00ednh n\u1eb7ng nh\u1eb9 trong m\u1ed9t huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 quy\u1ebft, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u1ee3p, t\u00e1c h\u1ea1i s\u1ebd kh\u00f4ng nh\u1ecf, d\u00f9 l\u00e0 v\u00f9ng xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh, c\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u gi\u00e0 y\u1ebfu, cho h\u1ecd cai tr\u1ecb d\u00e2n ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f3 t\u1ec7 tham nh\u0169ng v\u00e0 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i.&#8221;<\/i> Khi \u1ea5y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vua n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, theo \u300aTr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh ch\u00ednh y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 khi t\u1ea5u k\u1ebf v\u1ec1 kinh s\u01b0, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u1ed5 v\u1eadt \u0111\u1ec3 bi\u1ebfu c\u00e1c quan ch\u1ee9c quan tr\u1ecdng g\u1ea7n g\u0169i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chung Ly C\u1ea9n nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ea5u k\u1ebf \u0111\u00e3 ch\u1edf nhi\u1ec1u hoa l\u1ea1 \u0111\u00e1 qu\u00fd d\u00e2ng v\u00e0o cung c\u1ea5m, v\u00e0 h\u1ed1i l\u1ed9 c\u00e1c quy\u1ec1n qu\u00fd. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed C\u00fac V\u1ecbnh, H\u1eefu ty gi\u00e1n L\u01b0u T\u00f9y \u0111\u1ec1u h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ea9n, V\u1ecbnh xin giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t x\u1eed, Vua tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1ee5 C\u1ea9n ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ed9 c\u0169, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ban th\u00eam c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[71] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u1ef1 M\u00e3 tr\u1ef1c Vu Vinh b\u00e1n \u00e1o t\u00eda t\u1ef1 may, m\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i theo ph\u00e1p v\u1eadt qu\u00e2n hi\u1ec7u, xin giao cho quan ph\u00e1p ngh\u1ecb x\u00e9t.&#8221;<\/i> Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u00c1o t\u00eda l\u00e0 do Vinh t\u1ef1 may, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do quan c\u1ea5p, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i theo ph\u00e1p v\u1eadt qu\u00e2n hi\u1ec7u.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c qu\u00e2n ban mua b\u00e1n ph\u00e1p v\u1eadt qu\u00e2n hi\u1ec7u do quan c\u1ea5p, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, c\u00f2n l\u1ea1i s\u1ebd x\u1eed theo t\u1ed9i b\u1ea5t \u01b0ng l\u00e0m, x\u1eed n\u1eb7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ph\u1ee5c ch\u1ee9c C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. Con em nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u1ef7 th\u1ebf \u1ea5m m\u00e0 l\u00e0m c\u00e0n, T\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, trong c\u00f5i \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.<\/p>\n<p>[73] N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi H\u1ea1 Nguy\u00ean Ch\u00ednh l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n tuy\u00ean s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. Nguy\u00ean Ch\u00ednh ban \u0111\u1ea7u t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed v\u00f5 ngh\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, chi\u1ebfu cho thi b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi, sau \u0111\u00f3 v\u00ec cha l\u00e0 H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n \u0111ang n\u1eafm qu\u00e2n c\u1ea5m, n\u00ean \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[74] Ng\u01b0\u1eddi man \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 \u0110oan, B\u00e0nh S\u0129 Hi \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m tri ch\u00e2u, m\u00e0 c\u00e1c quan m\u1ea1c ch\u1ee9c l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb kinh h\u1ecdc, vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u00f4ng. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 l\u01b0u n\u1ed9i thuy\u00ean ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-8 ghi: 'Chi\u1ebfu L\u1ea1i b\u1ed9 thuy\u00ean tuy\u1ec3n ch\u00fa.'\" id=\"return-footnote-337-21\" href=\"#footnote-337-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[76] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xin thi th\u01b0 ph\u00e1n b\u1ea1t tu\u1ec7, ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua b\u1ed1n kh\u00f3a tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi nh\u01b0 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u00ean ty \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi tr\u1edf v\u1ec1 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u1ed9p b\u1ea3n \u00e1n \u0111\u00e3 x\u00e9t, x\u1ebfp th\u00e0nh ba lo\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Xin giao cho hai ch\u1ebf c\u1eed quan kh\u00e1c kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m quan ba kh\u00f3a tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n. Xem x\u00e9t b\u1ea3n \u00e1n, chia l\u00e0m ba lo\u1ea1i, ch\u1ec9 giao cho quan ph\u00e1n thuy\u00ean. C\u00f2n l\u1ea1i theo \u0111\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[77] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u, Th\u01b0 Di\u00ean man \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4, n\u1ebfu \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1ee7 3 n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i 4 n\u0103m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, T\u1ee9 Xuy\u00ean \u0111\u1ee7 3 n\u0103m, cho ph\u00e9p n\u1ed9p th\u00e0nh t\u00edch l\u00ean Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0110\u00f4ng ch\u00ed, Vua d\u1eabn tr\u0103m quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh ch\u00fac th\u1ecd Th\u00e1i h\u1eadu, r\u1ed3i ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An nh\u1eadn tri\u1ec1u. Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 \u0111\u1ea1o th\u1edd cha m\u1eb9, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec5 l\u00e0m t\u00f4i; c\u00f3 ng\u00f4i v\u1ecb quay m\u1eb7t v\u1ec1 nam, kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c quay m\u1eb7t v\u1ec1 b\u1eafc. N\u1ebfu ph\u1ee5ng th\u1edd cha m\u1eb9 trong cung, h\u00e0nh l\u1ec5 nh\u00e0 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c; nay l\u1ea1i c\u00f9ng \u0111\u1ee9ng chung v\u1edbi tr\u0103m quan, l\u00e0m t\u1ed5n th\u1ec3 th\u1ed1ng c\u1ee7a Vua, gi\u1ea3m uy quy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u1ee7, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu cho \u0111\u1eddi sau.&#8221;<\/i> S\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Y\u1ebfn Th\u00f9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u00e0m ch\u1ee9c qu\u00e1n, nghe vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t s\u1ee3, g\u1ecdi Tr\u1ecdng Y\u00eam \u0111\u1ebfn, tr\u00e1ch r\u1eb1ng sao d\u00e1m ng\u00f4ng cu\u1ed3ng c\u1ea7u danh v\u00e0 l\u00e0m li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. Tr\u1ecdng Y\u00eam nghi\u00eam m\u1eb7t \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Tr\u1ecdng Y\u00eam nh\u1ee5c nh\u00e3 v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i ti\u1ebfn c\u1eed, lu\u00f4n s\u1ee3 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 cho ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft m\u00ecnh. Kh\u00f4ng ng\u1edd h\u00f4m nay l\u1ea1i v\u00ec trung tr\u1ef1c m\u00e0 m\u1eafc t\u1ed9i v\u1edbi ng\u00e0i.&#8221;<\/i> Th\u00f9 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1ecdng Y\u00eam lui ra, l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi Th\u00f9, bi\u1ec7n minh cho l\u1eddi t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c, Th\u00f9 cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i x\u1ea5u h\u1ed5 xin l\u1ed7i.<\/p>\n<p>L\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb xin Th\u00e1i h\u1eadu tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, b\u00e8n xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan. \u00cdt l\u00e2u sau, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung.<\/p>\n<p><i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u00e0m bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o cho Tr\u1ecdng Y\u00eam, n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y h\u1ecdp l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc, Vua d\u1eabn tr\u0103m quan ch\u00fac th\u1ecd, Tr\u1ecdng Y\u00eam can ng\u0103n, vi\u1ec7c \u1ea5y b\u00e8n th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t s\u1edb c\u1ee7a Tr\u1ecdng Y\u00eam d\u00e2ng l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, vi\u1ec7c ch\u00fac th\u1ecd \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh v\u1eabn di\u1ec5n ra, kh\u00f4ng h\u1ec1 d\u1eebng, c\u00f3 l\u1ebd Tu cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc, l\u00e0 nghe l\u1eddi Tr\u1ecdng Y\u00eam ch\u0103ng? Nh\u01b0ng vi\u1ec7c b\u00e0y bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n th\u1ef1c ra do V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u1ea5u xin, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Tr\u1ecdng Y\u00eam, Tu nh\u1ea7m, nay kh\u00f4ng theo.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m bia m\u1ed9 cho Tr\u1ecdng Y\u00eam, c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf nghi th\u1ee9c ch\u00fac th\u1ecd. Sau \u0111\u00f3 Vua kh\u00f4ng vui, \u00edt l\u00e2u sau, Tr\u1ecdng Y\u00eam ra l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung. B\u1eadt c\u0169ng nh\u1ea7m. Nay ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c \u00f4ng ra l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u01b0 V\u0103n O\u00e1nh cho r\u1eb1ng l\u00fac \u1ea5y Tr\u1ecdng Y\u00eam \u0111ang l\u00e0m H\u1eefu ty gi\u00e1n, Th\u00e1i h\u1eadu sai trung s\u1ee9 b\u1ea3o \u0111\u1eebng n\u00f3i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f4 \u0111\u1ed9c, \u1ed1m \u0111au trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 th\u00ec ph\u1ea3i c\u1ea5p thu\u1ed1c men v\u00e0 th\u0103m h\u1ecfi.<\/p>\n<p>[81] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang tr\u00ean 10 n\u0103m, cho ph\u00e9p trong v\u00f2ng 100 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1, phu d\u1ecbch. Sau 5 n\u0103m, s\u1ebd gi\u1ea3m 8\/10 thu\u1ebf c\u0169. H\u1ebft h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin l\u00e0m th\u00ec c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[82] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u0103m nay \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong c\u00f3 h\u01a1n 1900 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi ti\u1ebfn s\u0129, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 gi\u1ea3 m\u1ea1o h\u1ed9 t\u1ecbch, xin \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng c\u1eed nh\u00e2n c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong tr\u00ean 7 n\u0103m v\u00e0 kh\u00f4ng \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi. D\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 t\u1ecbch, c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u0103ng k\u00fd \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u01a1n \u1edf n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, m\u1eddi 2 quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf kinh \u0111\u00f4 b\u1ea3o l\u00e3nh, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m th\u00ec quan b\u1ea3o l\u00e3nh b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c g\u1eedi thi, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh \u0111i\u1ec3m thi c\u0169. N\u1ebfu h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3 m\u1ea1o qu\u00ea qu\u00e1n 3 \u0111\u1eddi, th\u00ec b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf th\u1ea5t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn \u0111ang \u0111\u1ec3 tang cha m\u1eb9 m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, v\u1eabn \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u0129nh b\u1ed5ng l\u1ed9c.<\/p>\n<p>[84] Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u T\u00fa l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Quang T\u1ef1 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, ban ti\u1ec1n cho binh s\u0129 s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf ch\u00e2u M\u1ea1c, qu\u00e2n Thu\u1eadn An.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng d\u00e2n b\u1eafn cung \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft l\u00ednh m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, cho ph\u00e9p gia \u0111\u00ecnh t\u1ea1m th\u1eddi c\u1eed con em trai tr\u1ebb kh\u1ecfe thay th\u1ebf, qu\u00e1 3 th\u00e1ng kh\u00f4ng ra tr\u00ecnh di\u1ec7n th\u00ec b\u1eaft con em \u0111\u00f3 \u0111i l\u00ednh thay.<\/p>\n<p>[87] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay m\u1ed7i khi g\u1eb7p l\u1ec5 Nam Giao, s\u1ebd b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u \u0111\u1eddi sau c\u1ee7a Chu Th\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0o h\u00e0ng quan l\u1ea1i. <i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n<p>[88] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban ti\u1ec1n cho binh s\u0129 s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd Tr\u1ecdng Dung l\u00e0m Ph\u00e1n L\u1ec5 b\u1ed9. Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c b\u00e0i s\u00e1ch lu\u1eadn c\u1ee7a ba khoa M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng, Cao \u0111\u1ea1o kh\u00e2u vi\u00ean, Tr\u1ea7m lu\u00e2n th\u1ea3o tr\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean giao cho L\u1ec5 b\u1ed9 kh\u1ea3o h\u1ea1ch r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'L\u1ec5 b\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ea1i b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 10-18, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 27 T\u1ed5 t\u00f4ng ch\u1ebf khoa th\u1ee7 nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-337-22\" href=\"#footnote-337-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn thi.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Khang Hi\u1ebfu C\u01a1 l\u00e0m Ph\u00e1n L\u1ec5 b\u1ed9, \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng Ph\u00fa B\u1eadt c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1eeb l\u00fd xu\u1ea5t s\u1eafc, nh\u01b0ng Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ch\u01b0a tinh t\u1ebf, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho Tr\u1ecdng Dung, c\u00f2n Hi\u1ebfu C\u01a1 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, l\u1ea1i l\u1ea5y b\u00e0i s\u00e1ch lu\u1eadn c\u1ee7a B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.<\/p>\n<p>B\u1eadt l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 Nam.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb \u1edf H\u00e0 B\u1eafc tr\u1ed9m ph\u00e1 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1n, theo lu\u1eadt tr\u1ed9m ph\u00e1 \u0111\u00ea ph\u00f2ng, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 Nam \u0111\u1ec3 bi\u00ean qu\u1ea3n.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, t\u1eeb nay c\u00e1c b\u1ea3n c\u00e1o t\u1eeb c\u1ee7a quan tri\u1ec1u tr\u1edf l\u00ean, ph\u1ea3i ch\u00e9p ri\u00eang m\u1ed9t b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean c\u1ea5m trung.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban ti\u1ec1n cho binh s\u0129 tu s\u1eeda th\u00e0nh \u1edf Ch\u00e2u Th\u00e2m, Ch\u00e2u H\u00ecnh.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ph\u1ee5ng qu\u1ed1c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Cao, S\u00f9ng l\u1ed9c Thi\u1ebfu khanh H\u00e0n Tri B\u1ea1ch \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ph\u00e1i Trung h\u01b0ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u1ef6, T\u00e2n ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 H\u00e0n Chi\u00eau Nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u1ea5y T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i x\u00e9t x\u1eed vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Khi T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u01b0a b\u1ecb h\u1ea1i, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c La S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, n\u00ean s\u1edbm tr\u1eeb b\u1ecf \u0111\u1ec3 l\u00e0m trong s\u1ea1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> \u0110\u1ee9ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u1ed9t l\u00fac, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi \u1ea5y, b\u00e8n lui ra. L\u1ee3i D\u1ee5ng sau b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch ch\u1ebft, c\u00f2n S\u00f9ng Hu\u00e2n v\u1eabn c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n n\u00f3i \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, ng\u00e0y nh\u1eadn m\u1ec7nh, t\u1ea5u r\u1eb1ng Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c La S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, n\u00ean s\u1edbm tr\u1eeb b\u1ecf \u0111\u1ec3 l\u00e0m trong s\u1ea1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. \u0110\u1ee9ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u1ed9t l\u00fac<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eddi', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-337-23\" href=\"#footnote-337-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi \u1ea5y, b\u00e8n lui ra.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u00fac \u0111\u00f3 L\u1ee3i D\u1ee5ng v\u00e0 S\u00f9ng Hu\u00e2n c\u00f2n ch\u01b0a l\u1ed9 r\u00f5 s\u1ef1 ki\u00eau ng\u1ea1o, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ch\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 ngay ng\u00e0y nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u00e3 t\u1ea5u v\u1ec1 hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5, th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 ty gi\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edbi t\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng c\u00e1ch l\u00fac L\u1ee3i D\u1ee5ng b\u1ecb bi\u1ebfm c\u00f2n h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, v\u1ed9i n\u00f3i Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi \u1ea5y, c\u0169ng l\u00e0 sai.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, L\u1ee3i D\u1ee5ng kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f9ng S\u00f9ng Hu\u00e2n b\u1ecb t\u1ea5u chung, ho\u1eb7c n\u1ebfu \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 qu\u1ea3 c\u00f3 t\u1ea5u chung hai ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i ngay ng\u00e0y nh\u1eadn m\u1ec7nh. Truy\u1ec7n ch\u1eafc l\u00e0 sai. Nay l\u01b0\u1ee3c s\u1eeda ch\u00fat, ghi sau vi\u1ec7c \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn Ch\u00e2u. \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c, ch\u1eafc c\u0169ng v\u00ec t\u1ea5u v\u1ec1 S\u00f9ng Hu\u00e2n, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[96] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 b\u1ecb b\u1eaft giam \u1edf ng\u1ee5c V\u1eadn Ch\u00e2u, quan l\u1ea1i n\u00f3i t\u1ed9i \u0111\u00e1ng \u0111i \u0111\u00e0y, \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u tha, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc kia s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Nam Y\u1ebfn, tr\u00e0n \u0111\u1ebfn V\u1eadn, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m. Nay s\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169, th\u00e0nh s\u00f4ng kh\u00f4, c\u1ea5m l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y theo ph\u1ee5 truy\u1ec7n, ch\u00e1nh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[97] V\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c b\u1ecb n\u1ea1n l\u1ee5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c b\u1eaft phu, n\u00ean \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng S\u1edf ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp. \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i tu\u1ea7n h\u1ed9 \u0111\u00ea Thi\u1ec1n, Ho\u1ea1t l\u00e0 Cao K\u1ebf M\u1eadt xin t\u1eeb \u0111\u00ea Ng\u00f4i C\u1ed1 \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u n\u1ed1i xu\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u00ea l\u1edbn, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea Dao \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t cao \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Cao Bi\u1ec7n l\u1ea1i xin \u1edf ph\u00eda t\u00e2y Thi\u1ec1n Ch\u00e2u chia d\u00f2ng hai con s\u00f4ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt th\u1ebf n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n \u1ee8c, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Di\u00eam V\u0103n \u1ee8ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[98] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, Trung th\u01b0 chuy\u1ec3n b\u1ed5 c\u00e1c ch\u1ee9c danh t\u1eeb L\u1ee5c s\u1ef1 tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng c\u1ea7n theo th\u1ee9 t\u1ef1, m\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam khi\u1ebft, c\u1ea9n th\u1eadn, c\u00f3 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, hi\u1ec3u r\u00f5 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u1eabn tri\u1ec7u hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c danh g\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ea3o l\u00e3nh, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, s\u1ebd b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[99] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ch\u01b0 huy\u1ec7n c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng \u1ee8ng V\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c huy\u1ec7n l\u00e0m ngh\u1ec1 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do h\u00e0o d\u00e2n mua \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, thu l\u1ee3i l\u1edbn. T\u1eeb nay xin c\u1eed quan gi\u00e1m s\u00e1t, v\u00e0 giao cho Tam ty b\u1ea3o c\u1eed.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 4. \u0110\u1ebfn n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u00ec b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1eed quan, n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 4, \u1ee8ng V\u1eadt l\u1ea1i xin, b\u00e8n chi\u1ebfu theo l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 c\u1eed quan.<\/p>\n<p>N\u0103m n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ebf kho\u00e1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t, v\u00ec c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ec1u do b\u1ea3o c\u1eed, n\u00ean th\u01b0\u1eddng che gi\u1ea5u kh\u00f4ng n\u00f3i. T\u1eeb nay xin ch\u1ec9 giao cho Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1eed quan \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[100] Thi\u00ean h\u1ea1 d\u00e2ng b\u00e1o H\u1ed9 b\u1ed9: ch\u1ee7 h\u1ed9 6.009.896, kh\u1ea9u 20.031.926; kh\u00e1ch h\u1ed9 4.552.793, kh\u1ea9u 6.022.312.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-337-1\">'C\u1ea1nh vi ph\u00f9 khoa m\u0129 man chi v\u0103n', ch\u1eef 'man' \u300c\u66fc\u300d nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'man' \u300c\u8513\u300d, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng b\u1ea3n\u300b, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-2\">'M\u1ec7nh quan san \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc ngh\u1ecb gi\u1ea3 d\u0129 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ec7nh h\u1eefu d\u1eef b\u1ed5n tri\u1ec1u s\u1ef1 d\u1ecb gi\u1ea3 di\u1ec7c m\u1ec7nh quan tu \u0111\u1ecbnh', 19 ch\u1eef 'San \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc, ngh\u1ecb gi\u1ea3 d\u0129 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ec7nh h\u1eefu d\u1eef b\u1ed5n tri\u1ec1u s\u1ef1 d\u1ecb gi\u1ea3, di\u1ec7c m\u1ec7nh quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 San \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc b\u1ed5 sung. Xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 1 chi 4. <a href=\"#return-footnote-337-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-3\"> S\u00e1u l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng con ch\u00e1u v\u00e0 hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ed9c, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-337-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-4\">T\u00e2y Xuy\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ee9 Xuy\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 47-7 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-5\">ch\u1eef 'sung' <i>(b\u1ed5 nhi\u1ec7m)<\/i> nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 47-8 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-337-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-6\">Chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7 ban v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 3, xem s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 82, chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 2 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 7. Nguy\u00ean ch\u00fa c\u00f3 l\u1ebd nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-337-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-7\"> V\u1ecb tr\u00ed \u1edf tr\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u, '\u0110\u1ed3ng ph\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'Ty ph\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-8\">'N\u1ebfu \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn, \u1eaft ph\u1ea3i' b\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32, s\u1ef1 ki\u1ec7n cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-337-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-9\">'Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean' ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-337-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-10\"> 'Ch\u1ec9' b\u00e0y bi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n kh\u00e1c, ch\u1eef 'ch\u1ec9' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 310, \u300aV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 37 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'ch\u1ec9'. <a href=\"#return-footnote-337-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-11\"> 'B\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng', ch\u1eef 't\u01b0\u1edbng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-337-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-12\">ch\u1ed7 th\u1ea5p d\u1eddi l\u00ean ch\u1ed7 cao, ch\u1eef 'd\u1eddi' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1eafc', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-337-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-13\">Tri Quang ch\u00e2u, T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 su\u1ea5t ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t, ba ch\u1eef 'ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 64-30, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 324 b\u1ea3n truy\u1ec7n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-337-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-14\">Tri cung L\u00fd Tri T\u1ed5n v\u1eabn b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf qu\u1ea3n l\u00fd \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u: ch\u1eef 'Nh\u01b0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'N\u00e3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 v\u1ec1 vi\u1ec7c cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng b\u1ecb ch\u00e1y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-15\">\u0110\u1ed5ng Tr\u1ecdng Th\u01b0 cho r\u1eb1ng mi\u1ebfu Cao kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf Li\u00eau \u0110\u00f4ng: ch\u1eef 'vi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 th\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-337-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-16\">H\u1eefu ty gi\u00e1n Ph\u1ea1m Ph\u00fang: 'H\u1eefu ty gi\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ea3 ty gi\u00e1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 304 b\u1ea3n truy\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-17\">'Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u00eau ho\u00e0ng s\u1ee9', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 3-14 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-18\">'T\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-19\">Ch\u1eef 't\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 32 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-20\"> L\u1ea1i l\u00e0m tri huy\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u00f3', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-21\">Ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ed5 sung. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-8 ghi: 'Chi\u1ebfu L\u1ea1i b\u1ed9 thuy\u00ean tuy\u1ec3n ch\u00fa.' <a href=\"#return-footnote-337-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-22\">'L\u1ec5 b\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ea1i b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 10-18, Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 27 T\u1ed5 t\u00f4ng ch\u1ebf khoa th\u1ee7 nh\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-337-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-337-23\">'Kh\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1eddi', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-337-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":9,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-337","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1324,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/337\/revisions\/1324"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/337\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=337"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=337"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}